Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Val-d'Oise
0
21615
2202160
2178666
2026-10-13T19:03:28Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202160
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Departamant gall
| anv =
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = Val-d’Oise-Position.svg
| alc'hwez =
| ardamezioù = Blason département fr Val-d’Oise.svg
| logo = Flag of the Department of Val-d'Oise (Variant 2).svg
| bro =
| rannvro = [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]]
| prefeti = [[Pontoise]] (Prefeti e [[Cergy]])
| isprefetioù = [[Argenteuil (Val-d'Oise)|Argenteuil]]<br />[[Pontoise]]<br />[[Sarcelles]]
| prezidant = Marie-Christine Cavecchi ([[Les Républicains|LR]])
| prefed = Amaury de Saint-Quentin
| ebbsa = 95
| kod2 = FR-95
| kod3 = FR108
| anvAnnezidi =
| hedred = 02/14/E
| ledred = 49/04/N
| gorread = 1246
| arondisamant = 3
| pastell-vro = 9
| kanton = 21
| etrekumuniezh = 10
| kumun = 184
}}
Ar '''Val-d'Oise''' (distaget {{IPA|[val'dwa:z]}}) a zo unan eus an [[departamant gall|departamantoù]] savet e [[1968]] en-dro da gêr [[Pariz|Bariz]], er [[rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]]. [[Pontoise]] eo ar pennlec'h anezhañ, met e [[Cergy]] emañ ar prefeti. Savet eo bet diwar an departamant kozh [[Seine-et-Oise]]. An niverenn 95 a zo roet dezhañ. Dont a ra e anv — "Traoñ-Oise" — eus ar stêr [[Oise (stêr)|Oise]].
== Arondisamantoù ar Val-d'Oise ==
* [[Arondisamant Argenteuil]]
* [[Arondisamant Pontoise]]
* [[Arondisamant Sarcelles]]
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Val-d'Oise}}
* [https://web.archive.org/web/20130806162454/http://www.valdoise.fr/ Lec'hienn ar C'huzul-departamant]
* [https://web.archive.org/web/20070117213156/http://www.val-doise.pref.gouv.fr/ Lec'hienn ar stad en departamant (prefeti)]
* [http://www.valdoise-tourisme.com/ Touristañ er Val-d'Oise]
==Notennoù ha daveennoù==
<references/>
{{Departamantoù Frañs}}
[[Rummad:Val-d'Oise]]
[[Rummad:Departamantoù Enez-Frañs]]
1eb8s378tiibl6k4kr5q9tojl9o83b6
Morieg
0
23029
2202094
2163928
2026-10-13T12:23:19Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202094
wikitext
text/x-wiki
:[[Restr:Confusion colour.svg|20px|]]''Arabat kemmeskañ gant [[Mourieg]] er Mor-Bihan.''
<HR noShade>
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Morieg
| anvYezh = ''Morioec''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Morieux''
| skeudenn = MorieuxMairie.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Sant-Brieg]]
| departamant = [[Aodoù-an-Arvor]]
| arondisamant = [[Arondisamant Sant-Brieg|Sant-Brieg]]
| etrekumuniezh = [[Lambal Douar ha Mor]]
| bro velestradurel = [[Bro Sant-Brieg (Voynet)|Bro Sant-Brieg]]
| kanton = [[kanton Lambal|Lambal]]
| maer = Jean-Pierre Briens
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2018]]
| gorread = 7.55
| hedred = -2.60722222222
| ledred = 48.5225
| uk = 70
| ubi = 0
| ubr = 105
| poblañs = 1006
| deiziad-poblañs = 2016
}}
Ur gumun eus [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]] oa '''Morieg'''.
== Douaroniezh ==
<gallery>
Anse de Morieux - Les falaises.jpg|Tornaodoù.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Morieg.
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 41 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,58 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=9106 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>.
<gallery>
W2778 Morieux StMaurice AtlanticWall 5776XA2.jpg|Ur bunker.
</gallery>
* Savet e voe difennoù war an aod gant an [[Trede Reich|Alamaned]].
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun e 1949.
=== {{XXIvet}} kantved ===
* Kendeuzet e voe gant [[Lambal]] ha [[Plangonwal]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : [[Lambal-Arvor]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20181101015443/http://www.cotes-darmor.gouv.fr/content/download/35445/249965/file/Recueil%20Sp%C3%A9cial%20N%C2%B0%2089%20du%2031%20%20OCTOBRE%202018.pdf Recueil des actes administratifs spécial n°39, 31 Here 2018]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 16,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 375</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Morieux2.jpg|Chapel ''Sant Vaoris''.
MorieuxEglise.jpg|An iliz katolik.
Morieux - Plage Saint-Maurice - Wn La 369 (Bunker type 612).jpg|Ur bunker.
</gallery>
* Chapel ''Sant Vaoris''.
* Iliz katolik ''Sant Gobrien''.
* Difennoù [[Moger ar Meurvor Atlantel|alaman]] eus an [[Eil Brezel-bed]].
* Monumant ar re varv.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2006 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1000
|passo1=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|p1=481
|p2=482
|p3=505
|p4=615
|p5=665
|p6=765
|p7=836
|mammenn=EBSSA
}}
== Tud ==
== Melestradurezh ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Morieux}}
== Notennoù ha daveoù ==
<references />
[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
qoc7kaurcooiy46h50wo99c2hnjth0u
Plangonwal
0
25478
2202108
2163930
2026-10-13T13:56:34Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202108
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Plangonwal
| anvYezh = ''Plangenóau''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Planguenoual''
| skeudenn = Pigeonnier planguenoual 1.png
| alc'hwez = Kouldri maner kozh ''Vaujoyeux''.
| ardamezioù = Blason ville fr Planguenoual (CôtesArmor).svg
| bro = [[Bro-Sant-Brieg]] – [[Pentevr]]
| departamant = [[Aodoù-an-Arvor]]
| arondisamant = [[Arondisamant Sant-Brieg|Sant-Brieg]]
| etrekumuniezh = [[Lambal Douar ha Mor]]
| bro velestradurel = [[Bro Sant-Brieg (Voynet)|Bro Sant-Brieg]]
| kanton = [[kanton Pleneg-Nantraezh|Pleneg-Nantraezh]]
| maer = Alain Gouezin
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 32.89
| hedred = -2.57666666667
| ledred = 48.5333333333
| uk = 40
| ubi = 0
| ubr = 127
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.planguenoual.fr/ www.planguenoual.fr]
| poblañs = 2206
| deiziad-poblañs = 2016
}}
Ur gumun eus [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]] oa '''Plangonwal'''.
== Douaroniezh ==
== Ardamezioù ==
* ''"en gul e c'hwec'h c'hanochenn en aour, laket 3, 2, 1; e gab en glazur karget gant peder flourdilizenn en aour"''
== Anv ==
* Bernard Tanguy (1992) : "'''Eccl. Beati Petri de Plogonoal''''','' '''Plogoneal''''', 1138;'' '''Plegonal''''', 1144;'' '''Ploecongual''''', 1152;'' '''Plogonoal''''', 1155-1161;'' '''Ploguenoal''''', 1202;'' '''Plogoneal''''', 1208;'' '''par. de Plogoneal''''', 1215;'' '''Plogonoal''''', 1225;'' '''Ploguenoal''''', 1248;'' '''Ploguenoual''''', 1290;'' '''Ploengonual''''', 1294;'' '''Plangonoal''''', v. 1330;'' '''Planguenoual, Planguenoal''''', 1420;'' '''Planguenoual''''', 1477, 1612; gallo'' '''Planguenoua'''''".''
* Erwan Vallerie (1995) : "'''Plogonoeal, Plogonoal''''', 1138;'' '''Plegonoal''' ''c. 1150;'' '''Ploecongual''' ''1152;'' '''Ploigonoit''' ''? 1162;'' '''Plogonoal''' ''1169;'' '''Ploguenoal''' ''1202;'' '''Plogoneal, Planguenoal''' ''1215;'' '''Ploegonual''' ''1284;'' '''Ploengonual''' ''1294;'' '''Plangounoeal, Planguenoual''''', 1516;'' '''Planguenou''' ''1630''".
== Istor ==
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 85 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,84 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=22173&dpt=22&idsource=9107&table=bp&maxligne=109 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 21 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel; daou vilour bet ganet er gumun a varvas en [[Alamagn]] p'edo al lu gall o terc'hel ar vro<ref name="memorialgenweb.org"/>.
=== {{XXIvet}} kantved ===
* Kendeuzet e oa bet gant [[Lambal]] ha [[Morieg]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : [[Lambal-Arvor]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20181101015443/http://www.cotes-darmor.gouv.fr/content/download/35445/249965/file/Recueil%20Sp%C3%A9cial%20N%C2%B0%2089%20du%2031%20%20OCTOBRE%202018.pdf Recueil des actes administratifs spécial n°39, 31 Here 2018]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 13,3 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 380</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Le manoir du Chesnay.jpg|"Le Chesnay".
Planguenoual - Château du Val-Boüan - AD22 - 16FI3208.jpg|"Le Val-Boüan".
Planguenoual - Château de la Ville-Hervé en Planguenoual - AD22 - 16FI3207.jpg|"La Ville-Hervé".
</gallery>
* Manerioù "Le Chesnay" ha "Vaujoyeux".
* Kouldri maner kozh "Vaujoyeux".
* Kastelloù "Le Val-Boüan" ha "La Ville-Hervé".
<gallery>
Eglise de Planguenoual.jpg|An iliz katolik.
Chapelle Sainte-Barbe (01) à Planguenoual.jpg|''Santez Barba''.
La chapelle Saint-Marc de Planguenoual.jpg|''Sant Mark''.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Pêr ha Sant Paol''.
* Chapelioù ''Santez Barba'' ha ''Sant Mark''.
* Monumant ar re varv.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|p1=1409
|p2=1461
|p3=1431
|p4=1562
|p5=1518
|p6=1550
|p7=1736
|mammenn=EBSSA
}}
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:Bérard de Kermartin.gif|80px]]
|'''Bérard'''
Aotrounez Villemain ha Glangier
|''En argant e groaz goñchek en sabel''
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|}
== Melestradurezh ==
== Levrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
6b1e6iova2i6gzvge82ltuqkaoeu7je
Plagad
0
26124
2202107
2165022
2026-10-13T13:56:29Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202107
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Plagad
| anvOfisiel = ''Plouagat''
| skeudenn = Manoir de fournebello - cotes d arm.jpg
| alc'hwez = Maner Fornbello.
| ardamezioù = Blason de la ville de Plouagat (Côtes-d'Armor).svg
| bro = [[Treger]]
| departamant = [[Aodoù-an-Arvor]]
| arondisamant = [[Arondisamant Gwengamp|Gwengamp]]
| kanton = [[Kanton Plagad|Plagad]] <small>(betek 2015)</small><br />[[Kanton Pleuloc'h|Pleuloc'h]] <small>(abaoe 2015)</small>
| etrekumuniezh = [[Leñv Arvor Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Gwengamp]]
| cp = 22170
| maer = Olivier Boissière
| amzer-gefridi = [[2019]]-[[2020]]
| gorread = 31.98
| hedred = -2.9975000000000
| ledred = 48.5375000000000
| uk = 144
| ubi = 68
| ubr = 262
| lec'hienn web =
|poblañs=2844
|deiziad-poblañs=2016
}}
Ur gumun e [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]] e oa '''Plagad''' ({{LFE|[ˈplaːgat]}}). [[Kanton Plagad|Penn kanton]] e oa betek 2015.
== Douaroniezh ==
== Dezougen ==
== Anv ==
* Stummoù kozh ː ''Ploagac'', 1148 ; ''Ploeadgat'', ''Ploadgat'', 1198 ; ''Ploagat'', 1199 ; ''Plouagat'', 120 2; ''Ploagat'', 1202, 1215 ; ''Ploadgat'', 1219 ; ''Ploagat'', 1240 ; ''Ploadgat'', 1259 ; ''Ploeasgat Castri Audreni'', 1371 ; ''Plezasgar'', 1388 ; ''Ploeagat'', 1457 ; ''Plouagat'', ''Ploagat Chatelaudren'', 1467 ; ''Ploeagat Castel Audren'', 1516 ; ''Plouagat-Chatel-Audren'', 1779<ref>{{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995</ref>.
== Ardamezioù ==
{|
|[[Restr:Blason de la ville de Plouagat (Côtes-d'Armor).svg|60px]]
|
:''En gul e dreustell en argant, heuliet gant teir fempdeliaouenn ivez en argant, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg.''
:*Ardamezioù an tiegezh Eder (siell Per ag Eder, 1345).
|}
== Istor ==
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Plagad, Gabriel Corez e anv, goude [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]<ref>{{fr}}[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]])</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 138 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 7,02 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=22206&dpt=22&idsource=47667&table=bp&maxligne=157 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Klasket e voe kemer argant en ti-post, gant tri ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’ar 17 viz Mae 1944, met c'hwitet e voe o zaol gante, hervez danevell sizhuniek [[Titouroù Hollek]] [[Sant-Brieg]]<ref>{{fr}}Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajenn 246, Dastumadenn ''Guerres et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011</ref>.
* Mervel a reas seitek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org" />.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas daou vilour.
=== {{XXIvet}} kantved ===
Kendeuzet e oa bet gant [[Kastellaodren]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : [[Kastellaodren-Plagad]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20190104021351/http://www.cotes-darmor.gouv.fr/content/download/34951/246657/file/Recueil%20Sp%C3%A9cial%20N%C2%B0%2077%20du%202%20%20OCTOBRE%202018.pdf Recueil des actes administratifs de la préfecture des Côtes-d'Armor]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 68,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 381</ref>.
;Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>.
;Deskadurezh
* E distro-skol [[2018]] e oa 27 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (6,0 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="150px">
146 La Ville Chevalier.jpg|• Kastell ''La Ville Chevalier''
152 Fournebello.jpg|• Maner Fornbello
Église Saint-Pierre de Plouagat.jpg|• Iliz katolik ''Sant Pêr''
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik ([https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=47667 luc’hskeudenn ha kartenn-bost]).
An iliz katolik ''Sant Pêr'' zo bet kaoz da zistruj, saveteet e voe hervez ur referendom graet e 2013<ref>{{fr}}[http://www.leparisien.fr/bretagne/plouagat-des-villageois-bretons-disent-oui-a-82-5-pour-sauver-leur-eglise-01-09-2013-3098309.php Pennad war lec'hienn "Le Parisien"]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=3000
|passo1=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2013
|bl9=2016
|p1=1522
|p2=1472
|p3=1727
|p4=1978
|p5=2154
|p6=2221
|p7=2361
|p8=2723
|p9=2844
|mammenn=EBSSA
}}
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|[[Restr:Bernard de keraberio.jpg|80px]]
|
:;Bernard
:Aotrounez Keryann
:''"en gul, e zaou c'hleze lammellet, heuliet gant div flourdilizenn, unan ouzh beg, unan ouzh kab, ha leziet gant div rodig-kentr, an holl en arc'hant"''
|-
|[[Restr:Marc'hec de Kerbaul.gif|80px]]
|
:;Marc'hec / Marec / Chevalier
:Aotrounez Pellan, Kerguilly, Kerouzien
:''En argant e leon en gul, krabanet, teodet, ha kurunet en aour, e dreustell balirant en sabel, karget gant teir rodig-kentr en argant.''
|-
|[[Restr:Martin de Malros.png|80px]]
|
:;Martin
:Aotrounez Malros
:''En gul e rozenn-doubl en argant.''
|}
==Darempredoù etrebroadel==
;Gevelliñ
*{{Iwerzhon}} : [[Uachtar Ard]] (1992)
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Plouagat}}
* {{br}}[https://web.archive.org/web/20160307075223/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22206 Plagad war lec'hienn Geobreizh]
== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs]]
jww1c9xgh9z0653lnt89n0xc4r4cdsg
Minihi Levenez
0
31895
2202118
2199827
2026-10-13T14:37:04Z
Ch. Rogel
46
Klozadur ar greizenn hag astenn
2202118
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Minihi Levenez''' (''peurunvan :'' [[Minic'hi]] Levenez) a zo ur greizenn speredel brezhonek staliet e [[Trelevenez]], approuet e 1984 gant [[eskopti Kemper ha Leon|eskop Kemper ha Leon]] ha meret gant ur gevredigezh (hervez [[lezenn 1901]]) evit strollañ ar vrezhonegerien gristen pe ar gristenien troet gant ar brezhoneg, ha kas war-raok ar sevenadur relijiel breizhat en [[eskopti Kemper ha Leon]]. Diwar intrudu ha levierezh [[Job an Irien]] ez eo bet krouet hag eo bet klozet d'an 31 a viz Here 2026<ref>https://www.argedour.bzh/minihi-levenez-un-42e-anniversaire-marque-par-la-fermeture-du-centre-spirituel-bretonnant/ Kemenn ar gelaouenn ''Ar Gedour'', 12 Here 2026. war ar glozadur</ref> da-heul e varv e penn 2026.<br />
Kendalc'h a ra e embannadurioù [[ti embann Minihi Levenez]] e [[Remengol (ar Faou)|Remengol]].
==Obererezhioù==
* Bep trimiziad e veze embannet levrioù brezhoneg-galleg war buhez ar sent ([[Sant Paol a Leon]], [[Sant Kaourintin]]... hag henoniezh ar savadurioù relijiel ("ar c'hroazioù hag ar c'halvarioù"...).
* Kinniget e veze prezegennoù a-hed ar bloaz e [[Penn-ar-Bed]].
* Aozet e veze [[pirc'hirinded]]où : da [[Iwerzhon]], [[Bro-Skos|Bro Skos]], [[Kernev-Veur]]... evit heuliañ hent ar Sent deuet da Vreizh da c'houde hag en [[Douar Santel]] ivez.
*Aozet e veze kentelioù noz evit deskiñ brezhoneg, ha stajoù kantikoù relijiel.
*Embannet e veze [[pladenn-arc'hant|CDoù]] ha levrioù kan .
* Degemeret e veze liseidi ha skolajidi e-kerzh un dibenn-sizhun evit ur [[retred]] bihan e brezhoneg.
* Oferennoù brezhonek war al lec'h, e [[Landerne]] hag er [[Ar Folgoad|Folgoad]].
== Embannadurioù ==
O vezañ ma rae Job an Irien gant ar [[skolveurieg|reizhskrivadur skolveuriek]], hag eñ bet aluzenner ar [[Bleun-Brug]], e voe kazi holl ar skridoù embannet en doare-skrivañ-se gant ar greizenn, met adalek 2008 e voe testennoù moullet e [[peurunvan]], a-feur ma veze degemeret skolidi divyezhek.
== Tud bennañ ==
* [[Anna-Vari Arzur]]
* [[Yves-Pascal Castel]]
* Pierre Guichou
* [[Fañch Morvannou]]
* [[Bernard Tanguy]]
==Liammoù diavaez==
* [http://minihi.levenez.free.fr/ Lec'hienn ofisiel Minihi Levenez]
== Pennadoù nes ==
* [[Bleun-Brug]]
* [[Emgleo Sant Iltud]]
* [[Job an Irien]]
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Kevredigezhioù kristen Breizh]]
[[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]]
[[Rummad:Trelevenez]]
30a8qp32vjvodwswnwh3z14je5zevqj
2202189
2202118
2026-10-14T10:28:06Z
Leonzia
88972
stumm an dave
2202189
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Minihi Levenez''' (''peurunvan :'' [[Minic'hi]] Levenez) a zo ur greizenn speredel brezhonek staliet e [[Trelevenez]], approuet e 1984 gant [[eskopti Kemper ha Leon|eskop Kemper ha Leon]] ha meret gant ur gevredigezh (hervez [[lezenn 1901]]) evit strollañ ar vrezhonegerien gristen pe ar gristenien troet gant ar brezhoneg, ha kas war-raok ar sevenadur relijiel breizhat en [[eskopti Kemper ha Leon]]. Diwar intrudu ha levierezh [[Job an Irien]] ez eo bet krouet hag eo bet klozet d'an 31 a viz Here 2026<ref>{{fr}} Tudwal Ar Gov, [https://www.argedour.bzh/minihi-levenez-un-42e-anniversaire-marque-par-la-fermeture-du-centre-spirituel-bretonnant/ Minihi Levenez : un 42e anniversaire marqué par la fermeture du Centre spirituel bretonnant], ''Ar Gedour'', 12 Here 2026</ref> da-heul e varv e penn 2026.<br />
Kendalc'h a ra e embannadurioù [[ti embann Minihi Levenez]] e [[Remengol (ar Faou)|Remengol]].
==Obererezhioù==
* Bep trimiziad e veze embannet levrioù brezhoneg-galleg war buhez ar sent ([[Sant Paol a Leon]], [[Sant Kaourintin]]... hag henoniezh ar savadurioù relijiel ("ar c'hroazioù hag ar c'halvarioù"...).
* Kinniget e veze prezegennoù a-hed ar bloaz e [[Penn-ar-Bed]].
* Aozet e veze [[pirc'hirinded]]où : da [[Iwerzhon]], [[Bro-Skos|Bro Skos]], [[Kernev-Veur]]... evit heuliañ hent ar Sent deuet da Vreizh da c'houde hag en [[Douar Santel]] ivez.
*Aozet e veze kentelioù noz evit deskiñ brezhoneg, ha stajoù kantikoù relijiel.
*Embannet e veze [[pladenn-arc'hant|CDoù]] ha levrioù kan .
* Degemeret e veze liseidi ha skolajidi e-kerzh un dibenn-sizhun evit ur [[retred]] bihan e brezhoneg.
* Oferennoù brezhonek war al lec'h, e [[Landerne]] hag er [[Ar Folgoad|Folgoad]].
== Embannadurioù ==
O vezañ ma rae Job an Irien gant ar [[skolveurieg|reizhskrivadur skolveuriek]], hag eñ bet aluzenner ar [[Bleun-Brug]], e voe kazi holl ar skridoù embannet en doare-skrivañ-se gant ar greizenn, met adalek 2008 e voe testennoù moullet e [[peurunvan]], a-feur ma veze degemeret skolidi divyezhek.
== Tud bennañ ==
* [[Anna-Vari Arzur]]
* [[Yves-Pascal Castel]]
* Pierre Guichou
* [[Fañch Morvannou]]
* [[Bernard Tanguy]]
==Liammoù diavaez==
* [http://minihi.levenez.free.fr/ Lec'hienn ofisiel Minihi Levenez]
== Pennadoù nes ==
* [[Bleun-Brug]]
* [[Emgleo Sant Iltud]]
* [[Job an Irien]]
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Kevredigezhioù kristen Breizh]]
[[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]]
[[Rummad:Trelevenez]]
hmbj1ze9rbvsnftqgekfmwkbpb2xdwv
2202190
2202189
2026-10-14T10:30:20Z
Leonzia
88972
patrom : daveoù
2202190
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Minihi Levenez''' (''peurunvan :'' [[Minic'hi]] Levenez) a zo ur greizenn speredel brezhonek staliet e [[Trelevenez]], approuet e 1984 gant [[eskopti Kemper ha Leon|eskop Kemper ha Leon]] ha meret gant ur gevredigezh (hervez [[lezenn 1901]]) evit strollañ ar vrezhonegerien gristen pe ar gristenien troet gant ar brezhoneg, ha kas war-raok ar sevenadur relijiel breizhat en [[eskopti Kemper ha Leon]]. Diwar intrudu ha levierezh [[Job an Irien]] ez eo bet krouet hag eo bet klozet d'an 31 a viz Here 2026<ref>{{fr}} Tudwal Ar Gov, [https://www.argedour.bzh/minihi-levenez-un-42e-anniversaire-marque-par-la-fermeture-du-centre-spirituel-bretonnant/ Minihi Levenez : un 42e anniversaire marqué par la fermeture du Centre spirituel bretonnant], ''Ar Gedour'', 12 Here 2026</ref> da-heul e varv e penn 2026.<br />
Kendalc'h a ra e embannadurioù [[ti embann Minihi Levenez]] e [[Remengol (ar Faou)|Remengol]].
==Obererezhioù==
* Bep trimiziad e veze embannet levrioù brezhoneg-galleg war buhez ar sent ([[Sant Paol a Leon]], [[Sant Kaourintin]]... hag henoniezh ar savadurioù relijiel ("ar c'hroazioù hag ar c'halvarioù"...).
* Kinniget e veze prezegennoù a-hed ar bloaz e [[Penn-ar-Bed]].
* Aozet e veze [[pirc'hirinded]]où : da [[Iwerzhon]], [[Bro-Skos|Bro Skos]], [[Kernev-Veur]]... evit heuliañ hent ar Sent deuet da Vreizh da c'houde hag en [[Douar Santel]] ivez.
*Aozet e veze kentelioù noz evit deskiñ brezhoneg, ha stajoù kantikoù relijiel.
*Embannet e veze [[pladenn-arc'hant|CDoù]] ha levrioù kan .
* Degemeret e veze liseidi ha skolajidi e-kerzh un dibenn-sizhun evit ur [[retred]] bihan e brezhoneg.
* Oferennoù brezhonek war al lec'h, e [[Landerne]] hag er [[Ar Folgoad|Folgoad]].
== Embannadurioù ==
O vezañ ma rae Job an Irien gant ar [[skolveurieg|reizhskrivadur skolveuriek]], hag eñ bet aluzenner ar [[Bleun-Brug]], e voe kazi holl ar skridoù embannet en doare-skrivañ-se gant ar greizenn, met adalek 2008 e voe testennoù moullet e [[peurunvan]], a-feur ma veze degemeret skolidi divyezhek.
== Tud bennañ ==
* [[Anna-Vari Arzur]]
* [[Yves-Pascal Castel]]
* Pierre Guichou
* [[Fañch Morvannou]]
* [[Bernard Tanguy]]
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
==Liammoù diavaez==
* [http://minihi.levenez.free.fr/ Lec'hienn ofisiel Minihi Levenez]
== Pennadoù nes ==
* [[Bleun-Brug]]
* [[Emgleo Sant Iltud]]
* [[Job an Irien]]
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Kevredigezhioù kristen Breizh]]
[[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]]
[[Rummad:Trelevenez]]
8uwvbxyccthi53jyajtsfo1ozx8fvhu
2202191
2202190
2026-10-14T11:19:18Z
Kestenn
14086
2202191
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Minihi Levenez''' (''peurunvan :'' [[Minic'hi]] Levenez) a zo ur greizenn speredel brezhonek staliet e [[Trelevenez]], approuet e 1984 gant [[eskopti Kemper ha Leon|eskop Kemper ha Leon]] ha meret gant ur gevredigezh (hervez [[lezenn 1901]]) evit strollañ ar vrezhonegerien gristen pe ar gristenien troet gant ar brezhoneg, ha kas war-raok ar sevenadur relijiel breizhat en [[eskopti Kemper ha Leon]]. Diwar intrudu ha levierezh [[Job an Irien]] ez eo bet krouet hag eo bet klozet d'an 31 a viz Here 2026<ref>{{fr}} Tudwal Ar Gov, ''[https://www.argedour.bzh/minihi-levenez-un-42e-anniversaire-marque-par-la-fermeture-du-centre-spirituel-bretonnant/ Minihi Levenez : un 42e anniversaire marqué par la fermeture du Centre spirituel bretonnant]'', ''Ar Gedour'', 12 a viz Here 2026</ref> da-heul e varv e penn 2026.
Kendalc'h a ra e embannadurioù [[ti embann Minihi Levenez]] e [[Remengol (ar Faou)|Remengol]].
==Obererezhioù==
* Bep trimiziad e veze embannet levrioù brezhoneg-galleg war buhez ar sent ([[Sant Paol a Leon]], [[Sant Kaourintin]]... hag henoniezh ar savadurioù relijiel ("ar c'hroazioù hag ar c'halvarioù"...).
* Kinniget e veze prezegennoù a-hed ar bloaz e [[Penn-ar-Bed]].
* Aozet e veze [[pirc'hirinded]]où : da [[Iwerzhon]], [[Bro-Skos|Bro Skos]], [[Kernev-Veur]]... evit heuliañ hent ar Sent deuet da Vreizh da c'houde hag en [[Douar Santel]] ivez.
*Aozet e veze kentelioù noz evit deskiñ brezhoneg, ha stajoù kantikoù relijiel.
*Embannet e veze [[pladenn-arc'hant|CDoù]] ha levrioù kan .
* Degemeret e veze liseidi ha skolajidi e-kerzh un dibenn-sizhun evit ur [[retred]] bihan e brezhoneg.
* Oferennoù brezhonek war al lec'h, e [[Landerne]] hag er [[Ar Folgoad|Folgoad]].
== Embannadurioù ==
O vezañ ma rae Job an Irien gant ar [[skolveurieg|reizhskrivadur skolveuriek]], hag eñ bet aluzenner ar [[Bleun-Brug]], e voe kazi holl ar skridoù embannet en doare-skrivañ-se gant ar greizenn, met adalek 2008 e voe testennoù moullet e [[peurunvan]], a-feur ma veze degemeret skolidi divyezhek.
== Tud bennañ ==
* [[Anna-Vari Arzur]]
* [[Yves-Pascal Castel]]
* Pierre Guichou
* [[Fañch Morvannou]]
* [[Bernard Tanguy]]
==Liammoù diavaez==
* [http://minihi.levenez.free.fr/ Lec'hienn ofisiel Minihi Levenez]
== Pennadoù nes ==
* [[Bleun-Brug]]
* [[Emgleo Sant Iltud]]
* [[Job an Irien]]
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Kevredigezhioù kristen Breizh]]
[[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]]
[[Rummad:Trelevenez]]
i90vyrz9h56afh19qefrrf5fy8jwagx
2202192
2202191
2026-10-14T11:19:45Z
Kestenn
14086
2202192
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Minihi Levenez''' (''peurunvan :'' [[Minic'hi]] Levenez) a zo ur greizenn speredel brezhonek staliet e [[Trelevenez]], approuet e 1984 gant [[eskopti Kemper ha Leon|eskop Kemper ha Leon]] ha meret gant ur gevredigezh (hervez [[lezenn 1901]]) evit strollañ ar vrezhonegerien gristen pe ar gristenien troet gant ar brezhoneg, ha kas war-raok ar sevenadur relijiel breizhat en [[eskopti Kemper ha Leon]]. Diwar intrudu ha levierezh [[Job an Irien]] ez eo bet krouet hag eo bet klozet d'an 31 a viz Here 2026<ref>{{fr}} Tudwal Ar Gov, ''[https://www.argedour.bzh/minihi-levenez-un-42e-anniversaire-marque-par-la-fermeture-du-centre-spirituel-bretonnant/ Minihi Levenez : un 42e anniversaire marqué par la fermeture du Centre spirituel bretonnant]'', Ar Gedour, 12 a viz Here 2026</ref> da-heul e varv e penn 2026.
Kendalc'h a ra e embannadurioù [[ti embann Minihi Levenez]] e [[Remengol (ar Faou)|Remengol]].
==Obererezhioù==
* Bep trimiziad e veze embannet levrioù brezhoneg-galleg war buhez ar sent ([[Sant Paol a Leon]], [[Sant Kaourintin]]... hag henoniezh ar savadurioù relijiel ("ar c'hroazioù hag ar c'halvarioù"...).
* Kinniget e veze prezegennoù a-hed ar bloaz e [[Penn-ar-Bed]].
* Aozet e veze [[pirc'hirinded]]où : da [[Iwerzhon]], [[Bro-Skos|Bro Skos]], [[Kernev-Veur]]... evit heuliañ hent ar Sent deuet da Vreizh da c'houde hag en [[Douar Santel]] ivez.
*Aozet e veze kentelioù noz evit deskiñ brezhoneg, ha stajoù kantikoù relijiel.
*Embannet e veze [[pladenn-arc'hant|CDoù]] ha levrioù kan .
* Degemeret e veze liseidi ha skolajidi e-kerzh un dibenn-sizhun evit ur [[retred]] bihan e brezhoneg.
* Oferennoù brezhonek war al lec'h, e [[Landerne]] hag er [[Ar Folgoad|Folgoad]].
== Embannadurioù ==
O vezañ ma rae Job an Irien gant ar [[skolveurieg|reizhskrivadur skolveuriek]], hag eñ bet aluzenner ar [[Bleun-Brug]], e voe kazi holl ar skridoù embannet en doare-skrivañ-se gant ar greizenn, met adalek 2008 e voe testennoù moullet e [[peurunvan]], a-feur ma veze degemeret skolidi divyezhek.
== Tud bennañ ==
* [[Anna-Vari Arzur]]
* [[Yves-Pascal Castel]]
* Pierre Guichou
* [[Fañch Morvannou]]
* [[Bernard Tanguy]]
==Liammoù diavaez==
* [http://minihi.levenez.free.fr/ Lec'hienn ofisiel Minihi Levenez]
== Pennadoù nes ==
* [[Bleun-Brug]]
* [[Emgleo Sant Iltud]]
* [[Job an Irien]]
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Kevredigezhioù kristen Breizh]]
[[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]]
[[Rummad:Trelevenez]]
fa5o4jluyw9hjaygdyovo5xemios53g
Sant-Nikolaz-ar-Pelem
0
33510
2202174
2115725
2026-10-13T22:37:14Z
Kestenn
14086
/* Tud liammet ouzh ar gumun */
2202174
wikitext
text/x-wiki
: [[File:Disambig bordered fade.svg|19px]] ''Evit an anvioù all gant '''Sant-Nikolaz''', gwelet [[Sant-Nikolaz (disheñvelout)]].''
<HR noShade>{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Sant-Nikolaz-ar-Pelem
| anvOfisiel = ''Saint-Nicolas-du-Pélem''
| skeudenn = Saint Nicolas Du Pelem - Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason_ville_fr_Saint-Nicolas-du-Pélem_CôtesArmor).svg
| bro = {{Bro-Gerne}}
| departamant = {{Aodoù-an-Arvor}}
| arondisamant = [[Arondisamant Gwengamp|Gwengamp]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Kreiz-Breizh]]
| bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz Breizh]]
| kanton = [[Kanton Sant-Nikolaz-ar-Pelem|S.-Nikolaz-ar-Pelem]] <small>(betek 2015)</small></br>[[Kanton Rostrenenn|Rostrenenn]] <small>(abaoe 2015)</small>
| cp = 22480
| maer = hini
| amzer-gefridi =
| gorread = 41.04
| hedred = -3.16305555556
| ledred = 48.3138888889
| uk = 170
| ubi = 139
| ubr = 291
| lec'hienn web =
}}[[Restr:Saint Nicolas Du Pelem - Place Kreisker.jpg|thumb|Plasenn ar c'hreiz-kêr.]]
'''Sant-Nikolaz-ar-Pelem''' a zo ur [[kumun c'hall|gumun]] eus [[Breizh]], e [[Kernev]], bet penn [[kanton Sant-Nikolaz-ar-Pelem|kanton]] betek 2015, en [[Aodoù-an-Arvor]]. Kêriadenn [[Botoa]] a zo stag outi.
== Douaroniezh ==
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Sant-Nikolaz-ar-Pelem''|gwalarn=[[Larruen]]|norzh=[[Kerbêr]]|kornôg=([[Tremargad]])|reter=[[Kanuhel]]|gevred=[[Sant-Ijo]]|su=[[Sant-Trifin]]|mervent=[[Plounevez-Kintin]]|biz=([[Sant-Jili-Plijo]])}}
== Anv ==
Sant-Nikolaz-ar-Pelem e oa da gentañ ur geriadenn eus [[Botoha]].
* Erwan Vallerie : '''Saint Nicolas du Pellin''''', 1636''<ref>{{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995</ref>.
Gerdarzh ː
* Hervez Hervé Abalain : diouzh anv Nikolaz, eskob Myre, e Azia-Nesañ; Pelem < ''penn al lenn''.<ref>{{fr}}Hervé Abalain : ''Les noms de lieux bretons''. Les Universels Gisserot. 2000</ref>
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Nicolas-du-Pélem CôtesArmor).svg|60px]]
|
:''En argant e sourin en gul, karget gant teir mailhenn en aour;''
:*Tiegezh Pelem ({{XVIvet kantved}})
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]]===
* Melestradurezh : krouet e voe kumun [[Botoha]] e 1790 diwar ar barrez katolik ha lakaet e voe da benn-kanton<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=5021 Cassini - Ehess - Fichenn Sant-Nikolaz-ar-Pelem] </ref>.
=== {{XIXvet kantved}} ===
* [[1836]] : Sant-Nikolaz a voe lakaet da benn ar gumun<ref>{{fr}}
[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=5021 Cassini - Ehess - Fichenn Sant-Nikolaz-ar-Pelem] </ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 167 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,10% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=28168 Monumant ar re varv 1914-1918 - Memorial Genweb]</ref>; lazhet e voe daou anezhe e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]], unan e [[Châtelet (Hainaut)|Châtelet]], soudard e oa er [[36vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|36vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6260749 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, egile e [[Jemeppe-sur-Sambre]], soudard e oa er [[48vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|48vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6313930 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>; lazhet e voe daou soudard eus ar gumun e[[Boezinge]] e [[Flandrez]] [[Belgia]] d’an [[22 a viz Ebrel]] [[1915]], er [[74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel (lu gall)|74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel]] e oant<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6541770 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6976264 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Kemeret e voe 170 000 lur en ti-post, gant tri ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’ar 14 a viz Ebrel 1944, hag argant kef an ti-post d’an 22 a viz Ebrel 1944, hervez danevelloù sizhuniek [[Titouroù Hollek]] [[Sant-Brieg]]<ref>{{fr}}Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajennoù 189 ha 206, Dastumadenn ''Guerre et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011</ref>.
* D'ar [[1añ Mae|1añ a viz Mae]] [[1944]] e voe manifestet gant ur c’hant bennak a dud o kanañ ''La Marseillaise'' er vourc’h<ref>{{fr}}Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajenn 217, Dastumadenn ''Guerre et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011</ref>.
* Mervel a reas 33 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=28188 Monumant ar re varv 1939-1945 hag AFN - Memorial Genweb]</ref>.
=== Brezelioù didrevadennañ ===
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas daou soudard.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas tri soudard.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Chateau De Beaucours 05.jpg|Beaucours.
Château-du-Pélem-Saint-Nicolas-du-Pélem-DSC1-381.jpg|Boisboissel.
Saint-Nicolas-du-Pélem - Manoir de Botcol-Bothoa - AD22 - 16FI5738.jpg|Ar maner.
</gallery>
* Kastell Beaucours, dismantret.
* Kastell Boisboissel.
* Maner Botkoll.
<gallery>
Saint-Nicolas-du-Pélem - Bothoa - AD22 - 16FI5736.jpg|An iliz katolik e kreiz ar vourc'h.
E-barzh Iliz Sant-Pêr Sant-Nikolaz-ar-Pelem.jpg|E-barzh an iliz katolik, miz Eost 2009.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Pêr''.
* Monumant ar re varv 1914-1918, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=28168 Memorial Genweb]</ref>.
* Monumant ar re varv 1939-1945 hag AFN e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=28188 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=114893 Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>.
== Poblañs ==
=== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2500
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2013
|bl9=2015
|p1=2013
|p2=2102
|p3=2106
|p4=2023
|p5=1922
|p6=1843
|p7=1821
|p8=1706
|p9=1669
|mammenn=EBSSA
|bl10=2020|bl11=2021|p10=1555|p11=1548}}
== Melestradurezh ==
==Darempredoù etrebroadel==
===Gevelliñ===
*{{Polonia}} : [[Rzgow]] ([[1990]])
*{{Iwerzhon}} : [[Baile an Mhuilinn (Ciarraí)|Baile an Mhuilinn]] ([[2005]])
== Tud ==
===Tud liammet ouzh ar gumun===
* [[Chapour Bakhtiar]], repuet er gumun e-pad an [[Eil Brezel-bed]].
* [[Fañch Kaorel]] (1874-1954), beleg, skrivagner hag emsaver, bet skolaer e Sant-Nikolaz-ar-Pelem.
* [[Geneviève Prigent]] (1909-1990), prinsez ar Montenegro, lagadeeunourez, stourmerez evit an endro.
* [[Nikola Petrović-Njegoš]] (ganet e 1949), priñs Montenegro, mab da Geneviève Prigent.
==Gwelet ivez==
*[[Botoha]]
== Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Saint-Nicolas-du-Pélem}}
* {{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075336/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22321 Sant-Nikolaz-ar-Pelem war lec'hienn Geobreizh]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070930114604/http://www4.culture.fr/patrimoines/patrimoine_architectural_et_mobilier/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA22000469 Renabl ar glad]
== Levrlennadur ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Sant-Nikolaz-ar-Pelem]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs]]
[[Rummad:Manifestadegoù d'ar 1añ a viz Mae 1944 e Breizh]]
dt6avzz4xbohbvi90iv88zxkqha8fc1
Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù
0
42868
2202188
2200650
2026-10-14T08:43:39Z
Tanjee
563
/* Azia */
2202188
wikitext
text/x-wiki
Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].
== [[Afrika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Aljeria|Aljeria]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Botswana|Botswana]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gabon|Gabon]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea ar C’heheder|Ginea ar C’heheder]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya|Kenya]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Quelimane|Quelimane]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Rio Muni|Rio Muni]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zimbabwe|Zimbabwe]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
</div>
== [[Amerika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Anguilla|Anguilla]]
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Buenos Aires|Buenos Aires]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Caicos]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]]
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
</div>
== [[Antarktika]] hag all ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
</div>
== [[Azia]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Idar|Idar]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù India - Tiriadoù gall|India - Tiriadoù gall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Jorjia|Jorjia]]
*[[Timbroù Kambodja|Kambodja]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kedah|Kedah]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]]
*[[Timbroù Kochin|Kochin]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]]
*[[Timbroù Pahang|Pahang]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Rusia - Republik Sokialour Kevreadel Soviedel|Rusia - RSKS]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sarawak|Sarawak]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
</div>
== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Andorra|Andorra]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Asturiez ha Leon|Asturiez ha Leon]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Eupen ha Malmedy|Eupen ha Malmedy]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Gagaouzia|Gagaouzia]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres|Gres]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Istria|Istria]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kosovo|Kosovo]]
*[[Timbroù Kreta|Kreta]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Modena|Modena]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Silezia|Silezia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Sveden|Sveden]]
*[[Timbroù Szeged|Szeged]]
*[[Timbroù Tchekoslovakia|Tchekoslovakia]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Württemberg|Württemberg]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
</div>
== [[Okeania]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Enez Christmas|Enez Christmas]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez|Ginea-Nevez]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask|Inizi Gwalarn ar Mor Habask]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Papoua|Papoua]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
</div>
== [[Reter-Kreiz]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Nedjed|Nedjed]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
</div>
== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]
93xbfmh68j8dz81l5cm9uehzfi2uaxi
Tatinghem
0
51993
2202146
2045991
2026-10-13T17:44:47Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202146
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Tatinghem
| anvOfisiel =
| skeudenn = Tatinghem (Pas-de-Calais, Fr) mairie.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason Tatinghem.svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Nord-Pas-de-Calais-Picardie]]
| departamant = [[Pas-de-Calais]]
| arondisamant = [[Arondisamant Saint-Omer|Saint-Omer]]
| kanton = [[Kanton Saint-Omer|Saint-Omer]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération de Saint-Omer
| bro velestradurel =
| maer = Gilles Louf
| amzer-gefridi = 2014-2015
| gorread = 5.6
| hedred = 2.20888888889
| ledred = 50.7447222222
| uk =
| ubi = 24
| ubr = 88
| poblañs = 1803
| deiziad-poblañs = 2013
}}
'''Tatinghem''' a oa ur gumun eus departamant [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]).
Kendeuzet e oa gant [[Saint-Martin-au-Laërt]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: [[Saint-Martin-lez-Tatinghem]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20160201110551/http://pas-de-calais.gouv.fr/content/download/20443/146620/file/N%C2%B01%20Trame%20Recueil%20%20du%2007%20janvier%202016.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Pas-de-Calais niv. 1, 7 Genver 2016]</ref>.
== Istor ==
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Sant-Jakez'', {{XVIIvet}} kantved.
* Ar c'hastell, {{XVIIIvet}} kantved.
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
<div class="center">
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:1900
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
bar:2007
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till: 340
bar:1800 from:0 till: 374
bar:1806 from:0 till: 385
bar:1821 from:0 till: 451
bar:1831 from:0 till: 549
bar:1836 from:0 till: 596
bar:1841 from:0 till: 620
bar:1846 from:0 till: 635
bar:1851 from:0 till: 627
bar:1856 from:0 till: 654
bar:1861 from:0 till: 676
bar:1866 from:0 till: 694
bar:1872 from:0 till: 708
bar:1876 from:0 till: 759
bar:1881 from:0 till: 741
bar:1886 from:0 till: 780
bar:1891 from:0 till: 802
bar:1896 from:0 till: 824
bar:1901 from:0 till: 789
bar:1906 from:0 till: 773
bar:1911 from:0 till: 784
bar:1921 from:0 till: 700
bar:1926 from:0 till: 699
bar:1931 from:0 till: 714
bar:1936 from:0 till: 734
bar:1946 from:0 till: 710
bar:1954 from:0 till: 752
bar:1962 from:0 till: 693
bar:1968 from:0 till: 962
bar:1975 from:0 till: 925
bar:1982 from:0 till: 1462
bar:1990 from:0 till: 1589
bar:1999 from:0 till: 1723
bar:2006 from:0 till: 1796
bar:2007 from:0 till: 1804
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
</div>
<ref> Cassini hag [[EBSSA]] </ref>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù kozh Pas-de-Calais]]
c3auglqcqpzro6xcn7pn95zul0jjqdr
Saint-Martin-au-Laërt
0
52104
2202130
2136822
2026-10-13T15:46:52Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202130
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Saint-Martin-au-Laërt
| anvOfisiel =
| skeudenn = 008 St Martin-au-Laert ( 62500 ).JPG
| alc'hwez = Kreiz-kêr.
| ardamezioù = Blason Saint-Martin-au-Laërt.svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Nord-Pas-de-Calais-Picardie]]
| departamant = [[Pas-de-Calais]]
| arondisamant = [[Arondisamant Saint-Omer|Saint-Omer]]
| kanton = [[Kanton Saint-Omer|Saint-Omer]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération de Saint-Omer
| bro velestradurel =
| maer = Bertrand Petit
| amzer-gefridi = 2014-2015
| gorread = 4.94
| hedred = 2.23666666667
| ledred = 50.7558333333
| uk =
| ubi = 1
| ubr = 46
| poblañs = 3903
| deiziad-poblañs = 2013
}}
'''Saint-Martin-au-Laërt''' a oa ur gumun hag ur gêrig eus departamant ar [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]).
Kendeuzet e oa gant [[Tatinghem]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: [[Saint-Martin-lez-Tatinghem]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20160201110551/http://pas-de-calais.gouv.fr/content/download/20443/146620/file/N%C2%B01%20Trame%20Recueil%20%20du%2007%20janvier%202016.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Pas-de-Calais niv. 1, 7 Genver 2016]</ref>.
== Istor ==
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Sant Varzhin'', {{XIXvet}} kantved.
* Ar [[milin-avel|velin-avel]], tro 1800, adkempennet.
* Maner Scadembourg, {{XVIvet}} kantved.
* Kastell ''La Tour Blanche'', {{XVIIvet}} kantved.
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:4900
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
bar:2007
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till: 400
bar:1800 from:0 till: 502
bar:1806 from:0 till: 602
bar:1821 from:0 till: 619
bar:1831 from:0 till: 810
bar:1836 from:0 till: 900
bar:1841 from:0 till: 943
bar:1846 from:0 till: 954
bar:1851 from:0 till: 911
bar:1856 from:0 till: 983
bar:1861 from:0 till: 1063
bar:1866 from:0 till: 1145
bar:1872 from:0 till: 1206
bar:1876 from:0 till: 1189
bar:1881 from:0 till: 1190
bar:1886 from:0 till: 1206
bar:1891 from:0 till: 1253
bar:1896 from:0 till: 1216
bar:1901 from:0 till: 1266
bar:1906 from:0 till: 1243
bar:1911 from:0 till: 1214
bar:1921 from:0 till: 1250
bar:1926 from:0 till: 1267
bar:1931 from:0 till: 1249
bar:1936 from:0 till: 1245
bar:1946 from:0 till: 1379
bar:1954 from:0 till: 1382
bar:1962 from:0 till: 1630
bar:1968 from:0 till: 2764
bar:1975 from:0 till: 4857
bar:1982 from:0 till: 4398
bar:1990 from:0 till: 4259
bar:1999 from:0 till: 3921
bar:2006 from:0 till: 3871
bar:2007 from:0 till: 3823
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
<references />
[[Rummad:Kumunioù kozh Pas-de-Calais]]
10lpcp9igqrkknqsy7qr99xsfuca6gw
Skinhead
0
53144
2202145
2200839
2026-10-13T16:53:44Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202145
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Skinhead''' a reer eus an dud ezel eus ul luskad issevenadurel a ziwanas e-touez yaouankiz renkad ar vicherourien er [[Rouantelezh-Unanet]] er bloavezhioù 1960, hag a strewas er bed a-bezh goude-se. Dont a ra an anv eus troc'h blev an dud-se, hag a douze o fenn, pe a droc'he o blev berr-tre. Ar skinheaded kentañ a voe levezonet bras gant sevenadur [[rude boy]]s [[Jamaika]] ha hini [[mod]]s ar [[Rouantelezh-Unanet]] a-fet dilhad, sonerezh ha doare da vevañ.<ref name="autogenerated8">[https://web.archive.org/web/20081223021042/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2005/is_1_38/ai_n6234788/pg_1 Subcultures, pop music and politics: skinheads and "Nazi rock" in England and Germany | Journal of Social History | Find Articles at BNET.com<!-- Bot generated title -->]</ref> Sed elfennoù diazez an issevenadur-se, da lavaret eo ne oa netra politikel pe netra stag ouzh ar ouennelouriezh.<ref name="autogenerated2">[http://youtube.com/watch?v=ufKb5M9Uj4E YouTube - Roots of The Skinhead<!-- Bot generated title -->]</ref> Abaoe m'eo bet krouet al luskad ez eus bet kemmoù memes tra, ha skinheaded 'zo a zo tost ouzh an tu dehou pellañ. Re all a zo tost ouzh an tu kleiz pellañ, hag e reer [[redskin]] anezho. Al lod brasañ eus ar skinheaded a chom dibolitikel penn-da-benn. A-fet doare d'en em wiskañ ez eus bet kemmoù ivez, eus ar skinheaded kentañ levezonet gant al luskad ''mod'' er bloavezhioù 1960 betek ar re bet levezonet gant an issevenadur punk ha punk hardcore.
== Istor ==
[[Skeudenn:Hoxton Tom McCourt 1977.jpg|thumb|150px|[[Hoxton Tom McCourt]], ur skinhead luc'hskeudennet e 1977]]
E dibenn ar bloavezhioù 1950 e oa tamm-pe-damm stanket ar skeul sokial er [[Rouantelezh-Unanet]], ha yaouankizoù renkad ar vicherourien ne brofitjont ket eus araokadennoù ar gevredigezh a-fet lojañ, labour ha deskadurezh. Daoust da se e profitjont eus ar c'hresk a voe a-fet armerzh, ha pinvidkoc'h e voent. Lod anezho a zispignas o argant evit prenañ dilhad deuet da vezañ brudet er [[Stadoù-Unanet]] dre ma oant arouezius eus sevenadur ar sonerezh [[soul]], er [[Rouantelezh-Unanet]] e oa kentoc'h arouezioù eus ar sonerezh [[Rhythm and blues]], aktourien vrudet hag ivez an dilhad a veze gwerzhet e stalioù [[Carnaby Street]].<ref name="Mods">{{cite book |last=Rawlings |first=Terry |title=Mod: A Very British Phenomenon |embanner=Omnibus Press |bloavezh=2000 |London |isbn=0-7119-6813-6}}</ref>{{,}}<ref>https://web.archive.org/web/20101126093133/http://www.modculture.co.uk/culture/archive.php?category=modscenepast Pennad war Modculture.com</ref>
Anvet e voe ar re-se [[mod]], da lavaret eo izili ul luskad stag ouzh ar gevredigezh beveziñ, ha levezonet kalz gant an dilhad diouzh ar c'hiz (brageier strizh, botoù o beg gwarezet gant un tamm dir, ar sonerezh (soul, [[rocksteady]], [[blue beat]] ha [[ska]]) hag ar skouterioù.<ref name="Mods 2">{{cite book |last=Barnes |first=Richard |title=Mods! |year=1991 |url=https://archive.org/details/mods0000unse |embanner=Eel Pie Publishing Ltd |bloavezh=1979 |London |isbn=0-85965-173-8}}</ref>{{,}}<ref name="autogenerated8"/>{{,}}<ref name="Mod music">{{cite book |last=Edwards |first=Dave |title=Trojan Mod Reggae Box Set liner notes |embanner=Trojan Records |date= |London |id=TJETD020}}</ref>
Tro [[1965]] e voe un troc'h etre ar re anvet ''peacock mods'' (pe c'hoazh ''smooth mods''), hag a oa kentoc'h sioul hag a wiske dilhad marc'hadmat, hag ar re anvet ''hard mods'' (pe ''gang mods''), hag a veze anavezet abalamour d'o blev troc'het berr-tre ha d'o skeudenn stag ouzh hini renkad ar vicherourien.<ref name="skinheads">{{cite book |last=Old Skool Jim |first= |title=Trojan Skinhead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date= |location=London |id=TJETD169}}</ref> Anavezet e oant ivez dindan an anvioù ''lemonheads'' ha ''peanuts'', hag anvet e voent skinheaded adalek [[1968]]<ref>{{cite book |last=Marshall |first=George |title=[http://www.skinheads.ru/books/George_Marshall-Spirit_of_69-EN.djvu Spirit of '69 - A Skinhead Bible] |publisher=S.T. Publishing |date=1991 |location=Dunoon, Scotland |isbn=1-898927-10-3)}}</ref> Evit a sell ouzh an troc'h blev soñjer e teue eus abegoù pleustrek : aesoc'h e oa evit kaout ur post-labour, hag aesoc'h ivez pa oa dav dezho en em gannañ. Un doare da vezañ disheñvel diouzh an hippied e oa ivez.<ref name="autogenerated9">[https://web.archive.org/web/20130521073648/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,909318,00.html?promoid=googlep The Skinheads - TIME<!-- Bot generated title -->]</ref>.
Ouzhpenn levezon al luskad ''mod'' e voe levezonet ivez al luskad skinhead gant doareoù ar ''rude boys'' eus [[Jamaika]], ha dreist-holl gant o sonerezh : [[ska]], [[rocksteady]], ha [[reggae]] (a-raok ma vefe gorrekaet lusk ar sonerezh-se hag a-raok ma vefe troet da vat var ar vroadelouriezh zu hag al luskad rastafari)<ref>[https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash: Atersadenn Cathal Smyth, a.k.a Chas Smash, hag eñ ezel eus Madness]</ref>{{,}}<ref name="autogenerated3">[https://web.archive.org/web/20081217000127/http://www.reggaereggaereggae.com/Special%20Articles.htm Special Articles<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref name="autogenerated8" /> Ken brudet e teuas al luskad skinhead da vezañ ken e voe implijet ar c'hiz skinhead e-pad ur pennad gant izili ar strollad sonerezh [[Slade]].<ref>[https://web.archive.org/web/20050405014451/http://www.soundchecks.co.uk/articles/noholder.html Straight From His Own Gob - Noddy Holder interview]</ref>{{,}}<ref>[http://www.brumbeat.net/aslade.htm Ambrose Slade: The Wolverhampton group that became Slade<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A454925 BBC - h2g2 - Slade - the band<!-- Bot generated title -->]</ref> Brudetoc'h c'hoazh e teuas al luskad da vezañ pa'z embannas [[James Moffat|Richard Allen]] ur rummad romantoù diazezet war ar feulster hag ar reizhelez, en o zouez ''Skinhead'' ha ''Skinhead Escapes''.<ref>http://www.skinhead.no/content/articles/richardallen.asp</ref>.
<ref>[http://www.stewarthomesociety.org/sex/gensexco.htm British Hell's Angel and Skinhead novels of the 1970s<!-- Bot generated title -->]</ref>
Er bloavezhioù 1970 ez eas tamm-ha-tamm al luskad skinhead da netra, ha skinheaded zo a gemeras perzh e luskadoù all evel an hini ''[[suedehead]]'', an hini ''smoothies'' (peurliesañ gant blev betek an divskoaz), hag an hini anvet ''bootboys'' (troc'h-blev heñvel ouzh ar mods, ha stag peurliesañ ouzh sevenadur ar gangoù hag ouzh hini an hooliganed).<ref name="autogenerated9" />
<ref name="Suedeheads">{{cite book |last=de Konigh |first=Michael |title=Suedehead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date=2004 |location=London |id=TJETD003}}</ref>
<ref>[http://www.filmnoirbuff.com/article/suedeheads Film Noir Buff: Suedeheads<!-- Bot generated title -->]</ref>
E [[1977]] e voe lañset un eil luskad skinhead, da heul krouidigezh al luskad [[punk]]. Lod brasañ ar skinheaded-se a felle dezho bezañ disheñvel diouzh al luskad punk, peogwir e kave dezho e oa kenwerzhel al luskad punk. Dibab a rejont neuze bezañ heñvel ouzh al luskad skinhead orin ([[1969]]), evel ma reas Gary Hodges ha Hoxton Tom McCourt (hag a gemeras perzh goude-se er strollad [[4-Skins]]) pe c'hoazh [[Suggs]], hag a ganas goude-se e-barzh [[Madness]].
Azalek [[1979]] e teuas war-wel skinheaded gant blev berr-tre, ha ne oant ket ken dedennet gant al luskad orin. Buan e voent merzet gant ar media dre ma oant alies-tre stag ouzh strolladoù [[hooligan]]ed. A-fet dilhad e oant heñvel ouzh ar bunked : hiroc'h-hirañ e oa o botoù (betek 14-20 toull evit al lasoù) ha brageier jeans strizh-tre, ha dislivet a-wechoù a veze gwisket ganto. Daoust da se e oa bepred eus skinheaded a chome feal d'al luskad orin. En [[Europa]] a-bezh a voe skinheaded, hag e kement bro ma oa anezho o doa o doareoù dezho. Er [[Stadoù-Unanet]] da skouer e voe stag al luskad skinhead ouzh hini ar sonerezh [[punk hardcore]].<ref name="autogenerated4">[https://web.archive.org/web/20080507204645/http://www.stuffmagazine.com/articles/index.aspx?id=1519 Pennad Rage with the Machine Article war Stuffmagazine.com<!-- Bot generated title -->]</ref>
== Dilhad ==
Ouzhpenn an troc'h-blev e vez anavezet ar skinheaded abalamour d'o doare d'en em wiskañ. Kemmoù a zo bet degaset en doare d'en em wiskañ abaoe m'eo diwanet an issevenadur skinhead er bloavezhioù 1960, ha doareoù' zo d'en em wiskañ a zo bet implijet e lec'hioù' zo nemetken, hag e-pad pennadoù resis. Skinheaded' zo koulskoude, a zo diaes da renkañ er rummad-mañ-rummad, hag en em wiskont diouzh o c'hoant, hep kemer e kont reolennoù resis.
Ar skinheaded hengounel, anvet ivez skinheaded Trojan, a chom stag ouzh al luskad orin a-fet sonerezh, sevenadur, dilhad, ha loc'h o vezañ a-orin eus renkad ar vicherourien. Al luskad skinhead [[Oi!]] a voe krouet goude krouidigezh al luskad [[punk]] er bloavezhioù 1970. Peurliesañ e veze berroc'h o blev, tatouet e vezent, hag o dlihad (botoù uhel, bragoù jeans strizh) a oa disheñvel ivez diouzh re al luskad orin. Al luskad skinhead hardcore a ziwanas er Stadoù-Unanet e dibenn ar bloavezhioù 1970, ha disheñvel e voe diouzh al luskad orin a-fet dilhad (ne oant ket ken cheuc'h) ha sonerezh. Sed strolladoù sonerezh arouezius eus al luskad : [[Iron Cross]], [[Agnostic Front]], [[Cro-mags]], [[Sheer Terror]], [[Warzone]], [[Murphy's Law]].
Ar skinheaded a vez dedennet gant ar politikerezh a laka ivez lasoù botoù pe brikoloù livioù disheñvel dezho a-benn diskouez o mennozhioù. Seurt elfennoù a zo bet kemmet a-hed istor al luskad skinhead, ha re zo a zibabas da skouer lasoù a ziskoueze gant pe skipailh mell-droad e oant entanet. E-touez ar skinheaded hengounel ez eo stag liv al lasoù ouzh ar c'hiz, ha ket ouzh mennozhioù politikel.
Da heul listennad an doare da vezañ hag an dilhad gwisket an aliesañ gant ar skinheaded<ref>{{cite book |last=Knight |first=Nick |title=[http://www.skinheads.ru/books/Nick_Knight-Skinhead-EN.djvu Skinhead]|publisher=Omnibus Press |date=1997 |location=London |isbn=0-7119-0052-3}}</ref>{{,}}<ref>{{cite book |last=Marshall |first=George |title=Spirit of '69 - A Skinhead Bible |publisher=S.T. Publishing |date=1991 |location=Dunoon, Scotland |isbn=1-898927-10-3)}}</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20081217031544/http://members.aol.com/skamelet/ RudeBoy/Skinhead Style - Ruder Than the Web!]</ref>.
'''Blev:'''
* '''Paotred''': troc'h-blev 2 pe 3 (uhelder troc'hañ an droc'herez-vlev), da lavaret eo berr-tre, met ket moal. Uhelder troc'hañ 2 nemetken azalek dibenn ar bloavezhioù 1970. Hiziv an deiz e weler skinheaded a douz o blev penn-da-benn. An doare-se da droc'hañ ar blev a voe krouet da vare al luskad Oi!.
* '''Merc'hed''': troc'h-blev heñvel ouzh hini ar ''mods'' er bloavezhioù 1960. Blev berr-tre war lodenn uhelañ ar penn hag ur pempilh dirak, a-dreñv ha war ar c'hostezioù er bloavezhioù 1980 (troc'h-blev anvet ''feathercuts'' er [[Rouantelezh-Unanet]], ha ''Chelsea'' er [[Stadoù-Unanet]]). Merc'hed zo o devez un troc'h-blev heñvel ouzh ar bunked.
'''Rochedoù:'''
* Rochedoù dezho milginoù berr pe hir, pe c'hoazh poloioù tennis krouet gant merkoù evel [[Ben Sherman]], [[Fred Perry]], [[Brutus Jeans]] pe Jaytex. Rochedoù pe swetashirtoù [[Lonsdale]] pe [[Everlast]], stammennoù gouzougenn V dezho, stammennoù Cardigan, t-shirtoù unliv pe moullet warno skeudennoù stag ouzh ar sevenadur skinhead. Lod brasañ skinheaded Oi! ar [[Stadoù-Unanet]] a wisk t-shirtoù gwenn nemetken.
'''Mantilli:'''
* Porpantoù strizh; chupennoù MA-1 (merkoù: Alpha, Warrior), peurliesañ du pe gwer; chupennoù [[denim]] (glas peurliesañ); chupennoù [[Harrington]]; anorakoù ha parakoù. Skinheaded hengounel a c'hall ivez gwiskañ dilhad daou liv, pe dilhad ''Prince of Wales''.
* '''Merc'hed''': heñvel ouzh dilhad ar baotred hag ivez dilhad cheuc'h : mantilli ¾ ha brozioù a za asambles a-fet liv.
'''Brageier:'''
* Brageier ar vuhez pemdez, brageier ''jeans'' (dreist-holl [[Levi Strauss|Levi's]], [[Lee (Jeans)|Lee]], [[Wrangler Jeans|Wrangler]]), traoñ ar bragoù a vez pleget peurliesañ, brageier arme ivez. Berr e vez ar brageier, a-benn diskouez ar botoù pe al loeroù. Ar brageier a vez glas peurliesañ, ha strinket e vez dourennoù warno a-benn lakaat anezho da vezañ heñvel ouzh brageier arme Oi!.
* '''Merc'hed''': Memes brageier hag ar baotred, hag ivez loeroù ha brozioù. Merc'hed zo a wisk ivez brozioù berr ha loeroù-rouedig. An doare-se d'en em wiskañ a zeuas da vezañ diouzh ar c'hiz da vare al luskad punk.
[[Skeudenn:Dr martens boots.jpg|thumb|200px|Doare skinhead d'en em wiskañ: botoù [[Dr. Martens]] ha bragoù jeans [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]]]
'''Botoù:'''
* Da gentañ e wiskas ar skinheaded botoù a gavent e stalioù dilhad arme, ha goude-se e wiskjont botoù [[Dr. Martens]]. Er bloavezhioù 1960 e wiske ar re ''suedehead'' loeroù ruz, orañjez pe gwer. Abaoe n'eus ket pell zo e wisk ar skinheaded botoù [[Solovair]], dreist-holl peogwir ne vez ket mui graet ar re [[Dr. Martens]] ha [[Grinders]] er [[Rouantelezh-Unanet]]. Botoù sport evel re [[Adidas]] a vez gwisket ivez gant ar skinheaded.
'''Togoù:'''
* Togoù [[Trilby]]; togoù anvet ''pork pie''; kasketennoù plat (''Scally caps'' pe ''driver caps''). Re zo (suedeheaded dreist-holl) a wiskas ivez togoù-meloñs, diwar levezon ar film ''[[A Clockwork Orange]]''.
'''Brikoloù:'''
* Brikoloù dezho livioù disheñvel, strizh ha stag ouzh [[gouriz]] ar bragoù ha staget peurliesañ e stumm X pe Y. Ar skinheaded Oi! a chom hep stagañ o brikoloù. E lec'hioù zo e vez gwisket brikoloù ledanoc'h gant skinheaded ne daolont ket pled eus ar c'hiz, pe ar re tost ouzh an tu dehou pellañ.
'''Badjoù ha skerboù:'''
* Badjoù ront pe patchoù gwriet ouzh an dilhad, warno skeudennoù arouezius eus al luskad skinhead, pe arouezius eus strolladoù sonerezh. Evit a sell ouzh ar skerboù e vez peurliesañ re skipailhoù mell-droad.
'''Disglaverioù'''
* Suedeheaded zo a veze o pourmen gant disglaverioù dezho ur penn lemm, pe re ul lavnenn kuzhet e diabarzh an dornell. War an dra-se ez eo diazezet an dro-lavar ''brollie boys''.
'''Tatouadur'''
* Abaoe an eil luskad skinhead (bloavezhioù 1970) eo bet gwall vrudet an tatouadur en o zouez. An tatouadurioù a denn peurliesañ d'ar sonerezh, pe d'an issevenadur skinhead.
== Sonerezh ==
Al luskad skinhead a-orin a zo stag ouzh ar sonerezh [[soul]], [[ska]], [[rocksteady]] ha [[reggae]].<ref name="autogenerated8" /><ref>[https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash: An Interview with Cathal Smyth, a.k.a Chas Smash, of Madness - Ska/Reggae - 08/16/99<!-- Bot generated title -->]</ref> Dre al liamm etre ar skinheaded ha sonerezh [[Jamaika]] e voe krouet ur seurt sonerezh anvet ''skinhead reggae''. Arouezius eus ar sonerezh-se eo ar pezh a savas arzourien evel [[Desmond Dekker]], [[Derrick Morgan]], [[Laurel Aitken]], [[Symarip]] ha [[The Pioneers]].<ref name="autogenerated3"/> E penn-kentañ ar bloavezhioù 1970 e selaoue ivez ar suedeheaded sonerezh strolladoù [[glam rock]] breizhveuriat evel [[The Sweet]], [[Slade]] ha [[Mott the Hoople]].<ref name="Suedeheads">{{cite book |last=de Konigh |first=Michael |title=Suedehead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date=2004 |location=London |id=TJETD003}}</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20110517120143/http://www.themilkfactory.co.uk/interviews/rhkiw.htm RICHARD H KIRK Interview<!-- Bot generated title -->]</ref> D'ar mare-se e oa diazezet komzoù kanaouennoù reggae zo war emskiant ha dieubidigezh ar re zu, ar pezh lakaas skinheaded wenn zo da bellaat diouzh ar sonerezh-se<ref>Brown, 2004</ref>{{,}}<ref>Hebdige, 1979, pg 58</ref>.
E dibenn ar bloavezhioù 1970 e teuas ar sonerezh [[2 Tone]] (anvet ivez Two Tone), da vezañ diouzh ar c'hiz e-touez ar skinheaded. Ur seurt sonerezh mesket ennañ [[ska]], [[rocksteady]], [[reggae]], sonerezh pop ha sonerezh punk eo<ref>[http://2-tone.info The 2-Tone discography]</ref> Diwar anv an ti-embann 2 Tone staliet e [[Coventry]] e teu anv ar sonerezh 2 tone one.info/articles/books.html 2 Tone Records - 2 Tone & Related Bibliography<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>Moskowitz, David V. (2006). Caribbean Popular Music. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 270. ISBN 0-313-33158-8</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20090328095835/http://www.thespecials.com/history3.php The Specials.com - Hompepage of British ska legends The Specials. History, lyrics, MP3, 2 Tone, two tone, ska, Jerry Dammers, Terry Hall, Neville Staple, Roddy Byers, Lynval Golding, Horace Panter, John Brad Bradbury<!-- Bot generated title -->]</ref>. Meur a wech e voe tizhet 20 plas kentañ an hit-parade breizhveuriat gant pladennoù bet embannet gant [[2 Tone]]. Unan anezho a dizhas ar renk kentañ zoken.
Er memes koulz e veze selaouet gant ar skinheaded strolladoù punk evel [[Sham 69]] ha Menace; ha sonerezh punk [[Oi!]]<ref>Dalton, Stephen, "Revolution Rock", Vox, June 1993</ref> Ar sonerezh punk Oi! a zo ennañ ur meskaj sonerezh punk, kanaouennoù kanet war an tachennoù mell-droad, [[pub rock]] ha [[glam rock]] breizhveuriat.<ref name="autogenerated5">[https://web.archive.org/web/20090830192607/http://www.garry-bushell.co.uk/oi/ Oi! – The Truth by Garry Bushell]</ref>.
E-touez an arzourien a grouas ar sonerezh Oi! E voe [[Sham 69]], [[Cock Sparrer]], ha Menace. A-hervez e voe ijinet an dro-lavar Oi! gant sonerien [[Cockney Rejects]] ha gant ar c'hazetenner [[Garry Bushell]], hag a skrivas war al luskad-se er gazetenn ''Sounds''<ref>Turner, Jeff; Garry Bushell (2005). Cockney Reject. London: John Blake Publishing Ltd. ISBN 1 84454 0545</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/19990117093854/http://www.geocities.com/SunsetStrip/1196/rejects.html Cockney Rejects<!-- Bot generated title -->]</ref>.{{,}}<ref name="autogenerated5" /> E-touez ar strolladoù Oi! brudetañ e dibenn ar bloavezhioù 1970 ha penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 e oa [[Angelic Upstarts]], [[Blitz (strollad)|Blitz]], The Business, Last Resort, [[The Burial]], [[Combat 84]] ha [[The 4-Skins]].
Er [[Stadoù-Unanet]] e krogas al luskad Oi! er bloavezhioù 1980 gant strolladoù evel [[The Press]], [[Iron Cross]], [[The Bruisers]], [[ANTI-HEROS]] ha Forced Reality<ref>[https://web.archive.org/web/20100908004808/http://www.maninblack.org/thepress.html The Press a tribute page<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[http://dementlieu.com/users/obik/arc/dc/ironcross_itg2.html Dementlieu Punk Archive: Washington, DC: Iron Cross interview from If This Goes On 2<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20010504203907/http://www.geocities.com/sunsetstrip/7596/antihero.html Oi! American Oi! : Anti-Heros<!-- Bot generated title -->]</ref>. Liammet e voe ivez skinheaded ar [[Stadoù-Unanet]] ouzh al luskad [[punk hardcore]]. [[Warzone]], [[Agnostic Front]] ha [[Cro-Mags]] a zo arouezius eus al liammoù-se. Ar sonerezh Oi! a voe skignet er bed a-bezh, hag hiziv an deiz ez eo c'hoazh gwall vrudet e bed ar skinheaded.
Daoust ma selaoue kalz ar skinheaded [[white power]] sonerezh Oi! e kroujont ivez ur seurt sonerezh all, anvet [[Rock Against Communism]] (Rock A-enep d'ar Gomunouriezh)<ref>[https://web.archive.org/web/20120217101317/http://www.aryanunity.com/memoirs8.html WNP - Memoirs of a Street Soldier Part 8<!-- Bot generated title -->]</ref> Skrewdriver eo ar strollad RAC aroueziusañ. Er penn-kentañ e voe savet evel forzh pe strollad punk dibolitikel, met kemmañ a reas an traoù pa voe divodet ar strollad ha savet en-dro.<ref>[http://www.punk77.co.uk/groups/skrewdriverinterview.htm Skrewdriver- A Fan's View<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[http://www.punk77.co.uk/groups/skrewdrivecuttings.htm Skrewdriver- Press Cuttings<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20090427195147/http://www.skrewdriver.net/diamond.html Diamond in the Dust - The Ian Stuart Biography<!-- Bot generated title -->]</ref>. Ar sonerezh RAC a zo ennañ ur meskaj sonerezh Oi!, punk ha heavy metal.
Stank eo ivez ar strolladoù sonerezh a reer ''National Socialist Black Metal'' anezho. Peurliesañ e kaver skinheaded ''white power'' enno, hag al lod brasañ anezho a zo a orin poloniat pe alaman, ha lod zo liammet ouzh ar strollad poloniat anvet Graveland. Blasphemy eo ar strollad skinhead ''black metal'' nemetañ ha n'eo ket gouennelour.
Deus un tu all: liammet ouzh an emsav Redskin e kaver strolladoù evel: The Redskins, Angelic Upstarts, Blaggers I.T.A., Skin Deep, Kortatu, Skalariak, Banda Bassotti, The Burial, Negu Gorriak, Núcleo Terco, Brigada Flores Magon, Inadaptats, Opció k-95, Los Fastidios ha The Press.
== Gouennelouriezh, enep-gouennelouriezh ha politikerezh ==
E dibenn ar bloavezhioù 1960 e krogas skinheaded zo (re zu en o zouez) d'en em gannañ a-enep da zivroidi eus [[Pakistan]] hag eus broioù all (''Paki bashing'' a reer eus an dra-se e [[saozneg]]).<ref name="Marshall, George 1996">Marshall, George. ''Skinhead Nation''. ST Publishing, 1996. ISBN 1898927456, ISBN 978-1898927457.</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20050929223759/http://www.trojanrecords.net/articles/monty2.htm Monty Montgomery of the Pyramids/Symarip interview]</ref>{{,}}<ref name="autogenerated9"/> Daoust ma ne oa ket ar skinheaded-se izili aozadurioù an tu dehou pellañ,e tostaas ul lodenn anezho ouzh strolladoù poilitikel evel [[British National Front|National Front]] er bloavezhioù 1970. Azalek penn-kentañ al luskad skinhead a voe ivez re zo a embannas splann e oant tost ouzh an tu kleiz pellañ, dreist-holl e [[Bro-Skos]] hag e norzh Bro-Saoz.<ref name="Marshall, George 1996"/>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20100226075700/http://www.sozialismus-von-unten.de/archiv/text/redskins.htm REDSKINS - The Interview, 1986]</ref>
A-hed ar bloavezhioù 1970 ez eas ar feulster gouennelour war gresk er [[Rouantelezh-Unanet]], ha war gresk ez eas ivez an niver a skinheaded a voe izili strolladoù politikel evel ''National Front'' ha ''British Movement''. Daoust ma stourme skinheaded zo evit ma ne vefe liamm ebet etre ar politikerezh hag o luskad, re zo a orin eus renkad ar vicherourien a rebeachas ouzh an divroidi (eus [[Afrika]] hag eus [[Azia]]) bezañ pennkaoz d'an diaesterioù armerzhel ha kevredigezhel, ha neuze e savjont a-du gant strolladoù politikel an tu dehou pellañ. Lod brasañ strolladoù neveznazi dibenn ar bloavezhioù 1970 a oa enno kalz skinheaded, ha setu perak e voe liammet al luskad skinhead ouzh an tu dehou pellañ e penn ar gazetennerien hag e hini an dud dre vras. E-touez ar strolladoù sonerezh arouezius eus skinheaded an tu dehou pellañ emañ Hammerskins ha Blood and Honour. Er media e voe kinniget kement darvoud feulst a c'hoarvezas evel un darvoud kaset gant skinheaded, daoust ma ne oa ket gwir bepred<ref>Osgerby, 1998, 65</ref>.
[[Skeudenn:SHARP logo.jpg|thumb|left|Logo [[Skinheads Against Racial Prejudice]] (SHARP)]]
Ur bern skinheaded, suedehaded ha suporterien skipailhoù mell-droad a nac'has bezañ lakaet en ur c'hombod bennak (pe e vefe an tu dehou pellañ pe an tu kleiz pellañ) e dibenn ar bloavezhioù 1970 hag e penn-kentañ ar bloavezhioù 1980. War an dachenn-se e voe arouezius strolladoù sonerezh [[Oi!]], evel [[Cockney Rejects]], The 4-Skins ha The Business. E-touez ar strolladoù skinheaded brudetañ a embannas e felle dezho distreiñ da ziazezoù ha da hengoun (''Spirit of 69'' a vez lavaret e saozneg) al luskad skinhead e voe ''Glasgow Spy Kids'' e [[Bro-Skos]] hag ivez embannerien ar fanzin saoz anvet ''Hard As Nails''.<ref name="Marshall, George 1996"/>
[[Skeudenn:Red and Anarchist Skinheads logo.jpeg|frame|right|Logo [[Red and Anarchist Skinheads]] (RASH)]]
Skinheaded all a zivizas stourm a-enep d'al luskad nazigarour hag e kroujont aozadurioù enep-gouennelour evel The Minneapolis Baldies ([[1986]]); [[Skinheads Against Racial Prejudice]] (SHARP, krouet e [[New York]] e [[1987]] ha diorroet e meur a vro all goude-se) hag [[Anti-Racist Action]] (ARA), hag a voe krouet e dibenn ar bloavezhioù 1980 gant krouerien Minneapolis Baldies ha tud all.<ref name="autogenerated1">[https://web.archive.org/web/20080430143618/http://www.bbc.co.uk/wales/music/sites/oppressed/ BBC - Wales - The Oppressed<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref name="Marshall, George 1996"/>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20080707004116/http://articles.citypages.com/2008-02-20/feature/skinheads-at-forty Skinheads at Forty - City Pages (Minneapolis/St. Paul)<!-- Bot generated title -->]</ref> Alies e vez implijet an tikedenn ''SHARP'' da daolenniñ an holl skinheaded enep-gouennelour, daoust ma n'int ket holl izili aozadurioù SHARP.
Bez ez eus ivez skinheaded a reer redskins ha skinheaded anarkourien anezho. Eus an tu kleiz pellañ int, hag engouestlet e vezont war an dachenn bolitikel. E-touez o mennozhioù pennañ emañ an enep-faskouriezh hag ar stourm a-du gant renkad ar vicherourien<ref>[https://web.archive.org/web/20030421022320/http://www.geocities.com/revolutiontimes/rtint2.htm REVOLUTION TIMES HOMEPAGE - Revolution Times-Interview aus Autonom # 17<!-- Bot generated title -->]</ref> [[Red and Anarchist Skinheads]] eo an aozadur brudetañ.<ref>[https://web.archive.org/web/20091026210334/http://www.geocities.com/CapitolHill/Lobby/3475/index2.html US RASH News Website<!-- Bot generated title -->]</ref>.
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
== Levrlennadur ==
* Davis, John. Youth and the Condition of Britain: Images of Adolescent Conflict. Athlone Press, NJ. 1990
* Hebdige, Dick. Subculture: The Meaning of Style. London: Fletcher & Son ltd, 1979.
* Osgerby, Bill. Youth in Britain since 1945. Blackwell Publishers: Malden, Massachusetts, 1998.
* Osgerby, Bill. Youth Media London: Routledge, 2004.
* Pearson,Geoff. “’Paki-Bashing’ in a North East Lancashire Cotton Town: A case study and its history” Working Class Youth Culture. Routledge & Kegan Paul: London.1976. 50.
== Gwelout ivez ==
* [[Skinhead Attitude]]
* [[This is England]]
* [[Lonsdale]]
* [[Dr. Martens]]
* [[Fred Perry]]
== Liammoù diavaez ==
{{commons|Category:Skinheads}}
* [https://web.archive.org/web/20071011222940/http://wweek.com/editorial/3348/9672/ Skin of a Different Color] Pennad diwar-benn an diforc'h etre skinheaded ouennelour hag ar re n'int ket
* [https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash] Chas Smash (Madness) diwar-benn ar sevenadur skinhead
* [https://web.archive.org/web/20081217000127/http://www.reggaereggaereggae.com/Special%20Articles.htm Reggae, Reggae, Reggae] Pennadoù diwar-benn an issevenadur skinhead hag ar sonerezh reggae
* [https://web.archive.org/web/20080731120915/http://www.garry-bushell.co.uk/oi/index.asp Oi! the Truth] Istor al luskad Oi! gant Garry Bushell
* [https://web.archive.org/web/20081217031544/http://members.aol.com/skamelet/ Skinhead Style] Dilhad skinhead hengounel
* [https://web.archive.org/web/20020727015502/http://trojanrecords.net/ Trojan Records] Lec'hienn enni titouroù diwar-benn ar sonerezh ska hag al luskad skinhead
* [http://2-tone.info/ 2 Tone Info] Titouroù diwar-benn 2 Tone
* [https://web.archive.org/web/20091221074439/http://www.barricata.org/] Lec'hienn RASH Pariz
[[Rummad:Skinhead]]
[[Rummad:Issevenadurioù]]
[[Rummad:Sevenadur ar bobl]]
[[Rummad:Kevredigezh]]
[[Rummad:Luskadoù kevredigezh]]
[[Rummad:Yaouankiz]]
lty1xvbywogjb88j0eupf0waeroje13
Krag-goañv
0
56173
2202143
2128009
2026-10-13T16:18:52Z
APictche
54757
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Sarcelleh 1.jpg]] → [[File:Sarcelle d'hiver (Anas Crecca).jpg]]
2202143
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox Loen|Krag-goañv|Sarcelle d'hiver (Anas Crecca).jpg|statud=LC|Ur c'hrag-goañv.}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Anseriformes}}
{{Taxobox Familia|Anatidae}}
{{Taxobox Genus|Anas}}
{{Taxobox Anv skiantel|Anas crecca |[[Linnaeus]], [[1758]]}}
{{Taxobox Echu}}
Ar '''c'hrag-goañv'''<ref>[[Perig Herbert|Pêrig Herbert]], ''Anvioù laboused Europa - pennad 2. Eus an Ardeidæ betek an Anatidæ'', [[Hor Yezh|HOR YEZH]], niv. 193, miz Meurzh 1993, p. 9.</ref><ref>Hervez TermOfis [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].</ref> a zo un [[evn]] [[palvezek]], ''Anas crecca'' an anv skiantel anezhañ.
==Doareoù pennañ==
[[Restr:Anas crecca MHNT.ZOO.2010.11.18.3.jpg|thumb|kleiz|Vioù ''Anas crecca''.]]
==Boued==
==Annez==
Kavet e vez al labous en [[Europa]], e [[Norzhamerika]] hag en [[Azia]] ivez.
==Isspesadoù==
Daou [[isspesad]] zo dezhañ : ''Anas crecca crecca'' hag ''Anas crecca nimia''.
==Rummatadur==
==Liamm diavaez==
*[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&avibaseid=115F04DDF18F7CFF ''Anas crecca'' war al lec'hienn ''Avibase''.]
==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Anatidae]]
[[Rummad:Anseriformes]]
[[Rummad:Evned Breizh]]
[[Rummad:Evned Eurazia]]
[[Rummad:Evned goañvel]]
[[Rummad:Evned Norzhamerika]]
[[Rummad:Houidi]]
3hm1k97417uq8cayv1q0b8pmouvqw5j
Western (film)
0
61170
2202113
1820734
2026-10-13T14:24:49Z
Dishual
612
2202113
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Stumm an titl|''Western'' (film)}}
'''''Western''''' zo ur film [[gallek]] sevenet gant ar filmaozour gall [[Manuel Poirier]] e [[1996]].
Tammoù brezhoneg a glever dre ziv wech e-kerzh ar film.
==Fichenn deknikel==
* Doare : Drama,
* Senario ha divizoù : Manuel Poirier ha [[Jean-François Goyet]],
* Kevredadoù produiñ : [[Diaphana Films]] ([[Pariz]]) ha [[Salomé]],
* Rener produiñ : [[Malek Hamzaoui]],
* Eilproduer : [[Maurice Bernart]],
* Rener ar skeudenniñ : [[Nara Keo Kosal]],
* Ijinour ar son : [[Jean-Pierre Bernard]],
* Aozerien ar sonerezh orin : [[Bernardo Sandoval]],
* Frammer : [[Yann Dedet]],
* Kinklour : [[Roland Mabille]],
* Dilhataerez : [[Sophie Dwernicki]],
* Prantad filmañ :,
* Lec'hioù filmañ : Kernev-Izel ([[Breizh]]),
* Deiziad dont er-maez : [[27 a viz Eost]] [[1997]],
* Padelezh : 124'.
== Danvez ==
Istor daou waz dianket un disterañ : Paco, ar beajour kenwerzh katalan a blij kalz d'ar maouezed ha Nino, an divroad rusian. Divoasat tra o c'hejadenn dre ma laer Nino e garr-tan digant Paco da gentañ-penn ! Kas a reont o zreid dre hentoù Breizh en ur c'hoari biz-meud a-gevret, a-benn diskoachañ ar garantez.
== Roll ar gomedianed ==
* [[Sergi López]] : Paco Cazale,
* [[Sacha Bourdo]] : Nino,
* [[Élisabeth Vitali]] : Marinette,
* [[Marie Matheron]] : Nathalie,
* [[Basile Sieouka]] : Baptiste,
* [[Olivier Guehenneux]] : Antoine,
* [[Mélanie Leray]] : Guenaëlle,
* [[Hélène Foubert]] : mignonez Baptiste,
* [[Gérard Privat]] : tad Antoine,
* [[Marilyne Canto]] : Marilyne,
* [[Jean-Jacques Vanier]] : an aotrou doktor Yvon Le Marrec,
* [[Serge Riaboukine]] : bleiner ar van.
== Goproù ==
Deroet e oa bet Priz ar Juri d'ar film e Festival Sinema [[Cannes]] 1997.<BR>
Ur gopr a voe tapet gant '''''Western''''' da-geñver lid ar ''Césars'' e [[1998]] :
* gwellañ sonerezh, bet deroet da v[[Bernardo Sandoval]].
==Liamm diavaez==
*[http://www.imdb.com/title/tt0120494/?ref_=fn_al_tt_2 '''''Western''''' war Internet Movie Database]
[[Rummad:Filmoù 1997]]
[[Rummad:Filmoù bet filmet e Breizh]]
[[Rummad:Filmoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Filmoù gallek]]
[[Rummad:Manuel Poirier]]
11jxioapopkdt7nnk47kzds2ff7c0km
Porched:Alamagn
0
65146
2202123
2201048
2026-10-13T15:32:08Z
Llydawr
145
/* Pennadoù nevez */
2202123
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
<div style="width:100%;border:1px solid #decbb4; text-align:center; background-color:#f4f4f4; vertical-align: middle;">
{| width="100%"
|-bgcolor="#eeb"
| width="20%" align="center" | [[Restr:Flag of Germany.svg|160px|Banniel Alamagn]]
| width="60%" align="center" | [[Restr:Bildleiste Deutschland.02.jpg|600px]]
| width="20%" align="center" | [[Restr:Coat of arms of Germany.svg|110px|Skoed Alamagn]]
|-
|}
{| width="100%"
|- valign="middle"
| align="center" | <span style="font-size:2.5em;">'''P O R C H E D'''</span><br><span style="font-size:3.1em; color:#d00;"><big>'''A L A M A G N'''</big></span><br><span style="font-size:2.1em; color:#ffce00;"><big>'''D E U T S C H L A N D'''</big></span><br><span style="font-size:1.5em;">Pennadoù diwar-benn Alamagn en holloueziadur brezhonek Wikipedia</span><br><br><hr><br>'''[[Alamagn]]''' ('''Deutschland''' en [[alamaneg]]) zo ur republik kevredel e kreiz Europa etre [[Suis]], [[Aostria]], [[Tchekia]], [[Polonia]], [[Danmark]], an [[Izelvroioù]], [[Belgia]] ha [[Bro-C’hall]].<br>Ezel eus [[Unaniezh Europa]] eo abaoe [[1952]] ([[Kumuniezh ar Glaou hag an Dir]] en amzer-se).
| [[Restr:LocationGermany.png|250px|Alamagn en Europa hag er bed]]<br>[[Restr:Germany map.gif|250px|Kartenn Alamagn]]
|-
|}
</div>
{| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE"
|-
| style="border-top: 4px solid #f1f1de;" colspan="3" align="center" bgcolor=#eeb valign="top"| <span style="font-size:2.5em;>Ar pennadoù</span>
|-
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Istor Alamagn]] ==
[[Skeudenn:Brandenburger Tor nachts.jpg|80px|Dor Brandenburg e Berlin]]
* [[Feur-emglev Rastatt]]
* [[Franked]]
* [[Germania]]
* [[Habsbourged]]
* [[Impalaeriezh alaman]]
* [[Impalaeriezh Santel Roman]]
* [[Impalaeriezh trevadennel Alamagn]]
* [[Moger Berlin]]
* [[Nationale Volksarmee]]
* [[Prusia]]
* [[Republik Demokratel Alamagn]]
* [[Republik Weimar]]
* [[Saksoned]]
* [[Trede Reich]]
== [[Douaroniezh Alamagn]] ==
<div style="text-align:center;">[[Restr:Deutschland topo.png|250px|Douaroniezh Alamagn]]</div>
===''Länder'' / [[Stadoù Alamagn|Stadoù kevredet Alamagn]]===
* [[Baden-Württemberg]]
* [[Bavaria]] (Bayern)
* [[Berlin]]
* [[Brandenburg]]
* [[Bremen]]
* [[Hamburg]]
* [[Hessen]]
* [[Mecklenburg-Pomerania ar C'hornaoueg]] (Mecklenburg-Vorpommern)
* [[Nordrhein-Westfalen]]
* [[Rheinland-Pfalz]]
* [[Saarland]]
* [[Saks]]
* [[Saks-Anhalt]]
* [[Saks-Izel]]
* [[Schleswig-Holstein]]
* [[Thüringen]]
===Stêrioù===
* [[Danav]]
* [[Elbe]]
* [[Ems]]
* [[Inn]]
* [[Main]]
* [[Oder]]
* [[Roen]]
* [[Saar]]
* [[Spree]]
* [[Weser]]
===Inizi===
* [[Inizi Friz an Hanternoz]]
* [[Inizi Friz ar Reter]]
* [[Fehmarn]]
* [[Helgoland]]
* [[Rügen]]
* [[Sylt]]
===Menezioù===
* [[Alpoù]]
* [[Eifel]]
* [[Erzgebirge]]
* [[Harz (menezioù)|Harz]]
* [[Hunsrück]]
* [[Rhön]]
* [[Schwarzwald]]
* [[Taunus]]
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Politikerezh Alamagn|Aozadur politikel]] ==
[[Skeudenn:Bundestag.jpg|100px|Ar Bundestag, Parlamant Alamagn]]
* [[Bundestag]]
* [[Bundesrat]]
* [[Broadelouriezh alamanek]]
== [[:Rummad:Strolladoù politikel Alamagn|Strolladoù politikel]]==
* [[Bündnis 90/Die Grünen]]
* [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU]]
* [[Christlich-Soziale Union in Bayern|CSU]]
* [[Die Friesen]]
* [[Die Linke]]
* [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]]
* [[Strollad Bavaria]]
* [[Alternative für Deutschland]]
== Yezhoù ==
*[[Alamaneg]]
*[[Yezhoù alamanek ar c'hreiz]]
*[[Yezhoù alamanek izel]]
*[[Yezhoù alemanek]]
*[[Yezhoù aostriek-bavarek]]
*[[Daneg]]
*[[Yezhoù frizek|Frizeg]]
*[[Sorabeg]]
*[[Romeg|Sinteg]]
=== Kêrioù-penn ar stadoù kevredet===
[[Skeudenn:Dresden-nightpanorama-dri.jpg|220px|Ur sell war Dresden]]
* [[Dresden]]
* [[Düsseldorf]]
* [[Erfurt]]
* [[Hannover]]
* [[Kiel (Alamagn)|Kiel]]
* [[Magdeburg]]
* [[Mainz]]
* [[München]]
* [[Potsdam]]
* [[Saarbrücken]]
* [[Schwerin]]
* [[Stuttgart]]
* [[Wiesbaden]]
===Kêrioù all===
* [[Aachen]]
* [[Augsburg]]
* [[Baden-Baden]]
* [[Bayreuth]]
* [[Bochum]]
* [[Bonn (Alamagn)|Bonn]]
* [[Darmstadt]]
* [[Dortmund]]
* [[Düsseldorf]]
* [[Eisleben]]
* [[Erlangen]]
* [[Essen]]
* [[Frankfurt am Main]]
* [[Frankfurt an der Oder]]
* [[Göttingen]]
* [[Hameln]]
* [[Heidelberg]]
* [[Karlsruhe]]
* [[Koblenz]]
* [[Kolun]] ([[Köln]])
* [[Konstanz]]
* [[Landshut]]
* [[Leipzig]]
* [[Lübeck]]
* [[Mainz]]
* [[Mannheim]]
* [[Marburg]]
* [[Rastatt]]
* [[Rostock]]
* [[Regensburg]]
* [[Trier]]
* [[Tübingen]]
* [[Ulm]]
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Sevenadur Alamagn]] ==
*[[Arz a-vremañ Alamagn|Arz a-vremañ]]
* [[Die Brücke]]
* [[Der Blaue Reiter]]
* [[Deutsche Sagen]]
* [[Lennegezh Alamagn]]
* [[Rattenfänger von Hameln]]
* [[Sonerezh Alamagn]]
== Tud ==
[[Skeudenn:Goethe.jpg|70px|Johannes Wolfgang von Goethe]]
;Skrivagnerien
* [[Heinrich Böll]]
* [[Jörg Bong]]
* [[Bertolt Brecht]]
* [[Adelbert von Chamisso]]
* [[Goethe|Johannes Wolfgang Goethe]]
* [[Günter Grass]]
* [[Jacob ha Wilhelm Grimm]]
* [[Hermann Hesse]]
* [[Herta Müller]]
;Livourien, sonaozourien hag arzourien all
* [[Johann Christian Ludwig Abeille]]
* [[Franz Abt]]
* [[Johann Sebastian Bach]]
* [[Ludwig van Beethoven]]
* [[Joseph Beuys]]
* [[Albrecht Dürer]]
* [[George Grosz]]
* [[Fanny Mendelssohn]]
* [[Meister E. S.]]
* [[Karl Friedrich Schinkel]]
* [[Franz von Stuck]]
* [[Wolf Vostell]]
* [[Richard Wagner]]
;Skiantourien
* [[Heinrich Barth]]
* [[Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch]]
* [[Hans Geiger (fizikour)|Hans Geiger]]
* [[Johann Friedrich Gmelin]]
* [[Robert Koch]]
* [[Georg Ohm]]
* [[Hermann von Fehling]]
* [[Otto Heinrich Warburg]]
[[Skeudenn:Angela Merkel (2008) (cropped).jpg|70px|Angela Merkel]]
;Politikourien
* [[Konrad Adenauer]]
* [[Willy Brandt]]
* [[Adolf Hitler]]
* [[Erich Honecker]]
* [[Angela Merkel]]
* [[Olaf Scholz]]
* [[Gerhard Schröder]]
;Tud all
* [[Manfred von Richthofen]]
==A bep seurt ==
[[Skeudenn:Currywurst_&_Pommes_frites.jpg|70px]]
* [[Banniel Alamagn]]
* [[Bretzel]]
* [[Currywurst]]
* [[Deutsches Kreuz]]
* [[Die Welt]]
* [[Deutschlandlied]]
* [[Focke-Wulf Fw 200 Condor]]
* [[Lied]]
* [[Loreley]]
* [[Oktoberfest]]
* [[Trabant]]
|-
| colspan="3" align="center" |
== Rummadoù ==
[[:Rummad:Arzourien Alamagn|Arzourien Alamagn]] | [[:Rummad:Broioù kozh Alamagn|Broioù kozh Alamagn]] | [[:Rummad:Douaroniezh Alamagn|Douaroniezh Alamagn]] | [[:Rummad:Istor Alamagn|Istor Alamagn]] | [[:Rummad:Kestell Alamagn|Kestell Alamagn]] | [[:Rummad:Mirdioù Alamagn|Mirdioù Alamagn]] | [[:Rummad:Timbroù Alamagn|Timbroù en Alamagn]] | [[:Rummad:Yezhoù Alamagn|Yezhoù Alamagn]]
|-
| colspan="3" align="center" |
== Pennadoù nevez ==
[[Mittelbiberach]], [[Douger-nijerezioù Graf Zeppelin]], [[Arnsberg]], [[Carl Walther]], [[Tagadenn Pride Berlin e 2026]], [[Pride Berlin]], [[9 × 57 mm Mauser]], [[Flammenwerfer 41]], [[Peenemünde]], [[Stasi]], [[8 × 60 mm S]], [[8 × 64 mm S]], [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]], [[Berthold Koch]], [[Kurt Richter]], [[Mauser M1889]], [[Haenel CR]], [[Heidenau]]
|},
{{Porchedoù roll}},
==Evezhiadennoù==
# Mar krouit ur pennad pe mard adsavit ur pennad penn-da-benn, enskrivit anezhañ war roll ar "pennadoù nevez". Tennit anezhañ kuit eus roll ar pennadoù koshoc'h.
# Soñjet eo bet ar porched-mañ evel un nor evit mont war-du ar pennadoù a denn da Alamagn ha d'he sevenadur. Ret eo glasaat al liammoù ruz muiañ ma c'haller.
[[Rummad:Alamagn| ]]
[[Rummad:Porchedoù|Alamagn]]
5dcfanxgbk6e9x89e8etkcok8rg4ee0
2202124
2202123
2026-10-13T15:32:36Z
Llydawr
145
Disc’hraet kemmoù [[Special:Diff/2202123|2202123]] a-berzh [[Special:Contributions/Llydawr|Llydawr]] ([[User talk:Llydawr|kaozeal]])
2202124
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
<div style="width:100%;border:1px solid #decbb4; text-align:center; background-color:#f4f4f4; vertical-align: middle;">
{| width="100%"
|-bgcolor="#eeb"
| width="20%" align="center" | [[Restr:Flag of Germany.svg|160px|Banniel Alamagn]]
| width="60%" align="center" | [[Restr:Bildleiste Deutschland.02.jpg|600px]]
| width="20%" align="center" | [[Restr:Coat of arms of Germany.svg|110px|Skoed Alamagn]]
|-
|}
{| width="100%"
|- valign="middle"
| align="center" | <span style="font-size:2.5em;">'''P O R C H E D'''</span><br><span style="font-size:3.1em; color:#d00;"><big>'''A L A M A G N'''</big></span><br><span style="font-size:2.1em; color:#ffce00;"><big>'''D E U T S C H L A N D'''</big></span><br><span style="font-size:1.5em;">Pennadoù diwar-benn Alamagn en holloueziadur brezhonek Wikipedia</span><br><br><hr><br>'''[[Alamagn]]''' ('''Deutschland''' en [[alamaneg]]) zo ur republik kevredel e kreiz Europa etre [[Suis]], [[Aostria]], [[Tchekia]], [[Polonia]], [[Danmark]], an [[Izelvroioù]], [[Belgia]] ha [[Bro-C’hall]].<br>Ezel eus [[Unaniezh Europa]] eo abaoe [[1952]] ([[Kumuniezh ar Glaou hag an Dir]] en amzer-se).
| [[Restr:LocationGermany.png|250px|Alamagn en Europa hag er bed]]<br>[[Restr:Germany map.gif|250px|Kartenn Alamagn]]
|-
|}
</div>
{| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE"
|-
| style="border-top: 4px solid #f1f1de;" colspan="3" align="center" bgcolor=#eeb valign="top"| <span style="font-size:2.5em;>Ar pennadoù</span>
|-
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Istor Alamagn]] ==
[[Skeudenn:Brandenburger Tor nachts.jpg|80px|Dor Brandenburg e Berlin]]
* [[Feur-emglev Rastatt]]
* [[Franked]]
* [[Germania]]
* [[Habsbourged]]
* [[Impalaeriezh alaman]]
* [[Impalaeriezh Santel Roman]]
* [[Impalaeriezh trevadennel Alamagn]]
* [[Moger Berlin]]
* [[Nationale Volksarmee]]
* [[Prusia]]
* [[Republik Demokratel Alamagn]]
* [[Republik Weimar]]
* [[Saksoned]]
* [[Trede Reich]]
== [[Douaroniezh Alamagn]] ==
<div style="text-align:center;">[[Restr:Deutschland topo.png|250px|Douaroniezh Alamagn]]</div>
===''Länder'' / [[Stadoù Alamagn|Stadoù kevredet Alamagn]]===
* [[Baden-Württemberg]]
* [[Bavaria]] (Bayern)
* [[Berlin]]
* [[Brandenburg]]
* [[Bremen]]
* [[Hamburg]]
* [[Hessen]]
* [[Mecklenburg-Pomerania ar C'hornaoueg]] (Mecklenburg-Vorpommern)
* [[Nordrhein-Westfalen]]
* [[Rheinland-Pfalz]]
* [[Saarland]]
* [[Saks]]
* [[Saks-Anhalt]]
* [[Saks-Izel]]
* [[Schleswig-Holstein]]
* [[Thüringen]]
===Stêrioù===
* [[Danav]]
* [[Elbe]]
* [[Ems]]
* [[Inn]]
* [[Main]]
* [[Oder]]
* [[Roen]]
* [[Saar]]
* [[Spree]]
* [[Weser]]
===Inizi===
* [[Inizi Friz an Hanternoz]]
* [[Inizi Friz ar Reter]]
* [[Fehmarn]]
* [[Helgoland]]
* [[Rügen]]
* [[Sylt]]
===Menezioù===
* [[Alpoù]]
* [[Eifel]]
* [[Erzgebirge]]
* [[Harz (menezioù)|Harz]]
* [[Hunsrück]]
* [[Rhön]]
* [[Schwarzwald]]
* [[Taunus]]
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Politikerezh Alamagn|Aozadur politikel]] ==
[[Skeudenn:Bundestag.jpg|100px|Ar Bundestag, Parlamant Alamagn]]
* [[Bundestag]]
* [[Bundesrat]]
* [[Broadelouriezh alamanek]]
== [[:Rummad:Strolladoù politikel Alamagn|Strolladoù politikel]]==
* [[Bündnis 90/Die Grünen]]
* [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU]]
* [[Christlich-Soziale Union in Bayern|CSU]]
* [[Die Friesen]]
* [[Die Linke]]
* [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]]
* [[Strollad Bavaria]]
* [[Alternative für Deutschland]]
== Yezhoù ==
*[[Alamaneg]]
*[[Yezhoù alamanek ar c'hreiz]]
*[[Yezhoù alamanek izel]]
*[[Yezhoù alemanek]]
*[[Yezhoù aostriek-bavarek]]
*[[Daneg]]
*[[Yezhoù frizek|Frizeg]]
*[[Sorabeg]]
*[[Romeg|Sinteg]]
=== Kêrioù-penn ar stadoù kevredet===
[[Skeudenn:Dresden-nightpanorama-dri.jpg|220px|Ur sell war Dresden]]
* [[Dresden]]
* [[Düsseldorf]]
* [[Erfurt]]
* [[Hannover]]
* [[Kiel (Alamagn)|Kiel]]
* [[Magdeburg]]
* [[Mainz]]
* [[München]]
* [[Potsdam]]
* [[Saarbrücken]]
* [[Schwerin]]
* [[Stuttgart]]
* [[Wiesbaden]]
===Kêrioù all===
* [[Aachen]]
* [[Augsburg]]
* [[Baden-Baden]]
* [[Bayreuth]]
* [[Bochum]]
* [[Bonn (Alamagn)|Bonn]]
* [[Darmstadt]]
* [[Dortmund]]
* [[Düsseldorf]]
* [[Eisleben]]
* [[Erlangen]]
* [[Essen]]
* [[Frankfurt am Main]]
* [[Frankfurt an der Oder]]
* [[Göttingen]]
* [[Hameln]]
* [[Heidelberg]]
* [[Karlsruhe]]
* [[Koblenz]]
* [[Kolun]] ([[Köln]])
* [[Konstanz]]
* [[Landshut]]
* [[Leipzig]]
* [[Lübeck]]
* [[Mainz]]
* [[Mannheim]]
* [[Marburg]]
* [[Rastatt]]
* [[Rostock]]
* [[Regensburg]]
* [[Trier]]
* [[Tübingen]]
* [[Ulm]]
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Sevenadur Alamagn]] ==
*[[Arz a-vremañ Alamagn|Arz a-vremañ]]
* [[Die Brücke]]
* [[Der Blaue Reiter]]
* [[Deutsche Sagen]]
* [[Lennegezh Alamagn]]
* [[Rattenfänger von Hameln]]
* [[Sonerezh Alamagn]]
== Tud ==
[[Skeudenn:Goethe.jpg|70px|Johannes Wolfgang von Goethe]]
;Skrivagnerien
* [[Heinrich Böll]]
* [[Jörg Bong]]
* [[Bertolt Brecht]]
* [[Adelbert von Chamisso]]
* [[Goethe|Johannes Wolfgang Goethe]]
* [[Günter Grass]]
* [[Jacob ha Wilhelm Grimm]]
* [[Hermann Hesse]]
* [[Herta Müller]]
;Livourien, sonaozourien hag arzourien all
* [[Johann Christian Ludwig Abeille]]
* [[Franz Abt]]
* [[Johann Sebastian Bach]]
* [[Ludwig van Beethoven]]
* [[Joseph Beuys]]
* [[Albrecht Dürer]]
* [[George Grosz]]
* [[Fanny Mendelssohn]]
* [[Meister E. S.]]
* [[Karl Friedrich Schinkel]]
* [[Franz von Stuck]]
* [[Wolf Vostell]]
* [[Richard Wagner]]
;Skiantourien
* [[Heinrich Barth]]
* [[Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch]]
* [[Hans Geiger (fizikour)|Hans Geiger]]
* [[Johann Friedrich Gmelin]]
* [[Robert Koch]]
* [[Georg Ohm]]
* [[Hermann von Fehling]]
* [[Otto Heinrich Warburg]]
[[Skeudenn:Angela Merkel (2008) (cropped).jpg|70px|Angela Merkel]]
;Politikourien
* [[Konrad Adenauer]]
* [[Willy Brandt]]
* [[Adolf Hitler]]
* [[Erich Honecker]]
* [[Angela Merkel]]
* [[Olaf Scholz]]
* [[Gerhard Schröder]]
;Tud all
* [[Manfred von Richthofen]]
==A bep seurt ==
[[Skeudenn:Currywurst_&_Pommes_frites.jpg|70px]]
* [[Banniel Alamagn]]
* [[Bretzel]]
* [[Currywurst]]
* [[Deutsches Kreuz]]
* [[Die Welt]]
* [[Deutschlandlied]]
* [[Focke-Wulf Fw 200 Condor]]
* [[Lied]]
* [[Loreley]]
* [[Oktoberfest]]
* [[Trabant]]
|-
| colspan="3" align="center" |
== Rummadoù ==
[[:Rummad:Arzourien Alamagn|Arzourien Alamagn]] | [[:Rummad:Broioù kozh Alamagn|Broioù kozh Alamagn]] | [[:Rummad:Douaroniezh Alamagn|Douaroniezh Alamagn]] | [[:Rummad:Istor Alamagn|Istor Alamagn]] | [[:Rummad:Kestell Alamagn|Kestell Alamagn]] | [[:Rummad:Mirdioù Alamagn|Mirdioù Alamagn]] | [[:Rummad:Timbroù Alamagn|Timbroù en Alamagn]] | [[:Rummad:Yezhoù Alamagn|Yezhoù Alamagn]]
|-
| colspan="3" align="center" |
== Pennadoù nevez ==
[[Karl Kehrle]], [[Mittelbiberach]], [[Douger-nijerezioù Graf Zeppelin]], [[Arnsberg]], [[Carl Walther]], [[Tagadenn Pride Berlin e 2026]], [[Pride Berlin]], [[9 × 57 mm Mauser]], [[Flammenwerfer 41]], [[Peenemünde]], [[Stasi]], [[8 × 60 mm S]], [[8 × 64 mm S]], [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]], [[Berthold Koch]], [[Kurt Richter]], [[Haenel CR]], [[Heidenau]]
|},
{{Porchedoù roll}},
==Evezhiadennoù==
# Mar krouit ur pennad pe mard adsavit ur pennad penn-da-benn, enskrivit anezhañ war roll ar "pennadoù nevez". Tennit anezhañ kuit eus roll ar pennadoù koshoc'h.
# Soñjet eo bet ar porched-mañ evel un nor evit mont war-du ar pennadoù a denn da Alamagn ha d'he sevenadur. Ret eo glasaat al liammoù ruz muiañ ma c'haller.
[[Rummad:Alamagn| ]]
[[Rummad:Porchedoù|Alamagn]]
hm0bjrcamumsldsnkqg28h3qvc48mqx
Kristian ar Braz
0
65871
2202109
2202083
2026-10-13T14:06:04Z
Kestenn
14086
2202109
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv =
| skeudenn =
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Christian Le Braz
| anv pluenn =
| obererezh = Danevellour, troer
| deiziad ganet = 1949
| lec'h ganet =
| deiziad marv =
| lec'h marv =
| yezh = [[brezhoneg]]
| luskad =
| rumm = danevelloù, romantoù evit ar re yaouank, troidigezhioù
| enorioù =
| oberennoù pennañ = * ''Spont'' (2008)
* ''Kest'' (2009)
*''Rebetiko'' (2012)
*''Diskaner'' (2014)
* ''Kroashent-tro'' (2020)
* ''Moussa'' (2023)
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Kristian ar Braz''' (skrivet ivez '''Kristian Braz''') zo ur filmaozer breizhat, skrivagner ha troer, ganet e 1949 ha savet e [[Menez Are]]<ref>{{Fr}} ''[https://bed.bzh/br/poltredou-filmaozourien/kristian-ar-braz Kristian ar Braz]'', BED-BCD (lennet d'an 12/05/2025)</ref>. Bevet en deus en [[Alamagn]], e [[Bro-Skos]], e [[Gres (bro)|Hellas]] hag en [[Iwerzhon]]. Labouret en deus evit ar skingomz [[RCF Rivages]] e [[Brest]].
Levrioù zo bet skrivet gantañ evit ar vugale hag ar grennarded. Troet en deus romantoù ha pezhioù-c'hoari. Skrivet en deus danevelloù a zo bet embannet er gelaouenn [[Al Liamm]] (''Rebetiko'' en niverenn 394 ;''Diskaner'' en niverenn 406). Bet en deus bet Kristian ar Braz Priz 2012 danevelloù e brezhoneg Kêr Garaez evit ''Rebetiko'', e 2018 adarre evit ''Feunteun Santez Diboan'', hag e 2023 evit ''E Penn ar Wern.'' E saloñs al levrioù Karaez atav en deus gounezet ar priz Langleiz e 2016 evit ''Rebetiko hag istorioù all''<ref>https://www.festivaldulivre-carhaix.bzh/fr/prix-langleiz/</ref>.
Embannet eo e filmoù war [https://vimeo.com/user5933539 Vimeo] [[kaouenn.net|k]] koulz ha war YouTube [https://www.youtube.com/results?search_query=krisbraz1].
Stummadurioù berr e brezhoneg a ra ivez gant ar gevredigezh [https://web.archive.org/web/20190120064929/http://www.blazproduktion.bzh/ Blaz Produktion] hag ober a ra war-dro ar webradio divyezhek [https://ribin.radiomenezare.infini.fr/ Radio Ribin - Mouezh an Are] ma kinnig ivez enrolladennoù testennoù lennegel.
==Oberennoù==
===Filmoù===
*''A-hed ar c’hantved'', [[Blaz Production|Blaz Produktion]], embannet gant [[TES]] (2007) (4 DVD, 5e30 a filmoù)[https://www.reseau-canope.fr/tes/subsites/sites/dastumad-enrolladennou/?diell=668]
*''Ti Dédé e Bro ar sivi'', da welet e [[Kaouenn.net]] : [https://web.archive.org/web/20160306225846/http://www.kaouenn.net/?q=br%2Fnode%2F782].
*''Kudenn ebet''
*Hag ur bern reoù all, mui atersadennoù klok ''A-hed ar C'hantved'' : [https://vimeo.com/user5933539]
===Romantoù ha danevelloù===
*''Spont'', [[Keit Vimp Bev]], [[2008]], 46 p., ISBN 978-2-86824-108-5 ([[Priz ar Vugale]] 2009)
*''Kest'', Keit Vimp Bev, [[2009]], 98 p., ISBN 978-2-86824-132-8 ([[Priz ar Yaouankiz]] 2010)
*''Pelec'h emañ an Tad Nedeleg ?'', Keit Vimp Bev, 46 p., [[2014]], ISBN 978-2-86824-218-1.
*''Rebetiko hag istorioù all'' (9 danevell), [[Al Liamm]], 2016, ISBN 978-2-7368-0117-5 ([[Priz Langleiz]])
*''Kest'' (aodiolevr gant testenn PDF da heul), Al Liamm, 2018
*''Park ar boudiged'', Keit Vimp Bev, 43 p., 2019
*''Ar gurunenn'', Keit Vimp Bev, 50 p., 2020
*''Kroashent-tro'' (danevelloù), Al Liamm, 2020
*''Moussa'' (danevelloù), Al Liamm, 2023
*''Arctic Pilgrim - War roudoù John Rae'' (romant), 200 p., Al Liamm, 2026
===Troidigezhioù===
*e galleg :
**Troidigezh romant [[Roparz Hemon]], ''Nenn Jani - A Brest au début du siècle'', [[Coop Breizh]], 1998, ISBN 978-2843460371.
**''Irlande libre - Vers une paix durable'', gant [[Gerry Adams]], Éditions Apogée, 1996, ISBN 978-2-909275-71-0
**''Orangeman et autres histoires'', danevelloù gant Fred Johnston, [[Terre de brume]], 2010, ISBN 978-2-84362-438-4
*e brezhoneg :
**Unan eus an dud o deus labouret da sevel ''CP mat da zeskiñ gant Pik-Pik'' eo (TES, 2002).
**Distro (''Making it home''), pezh-c'hoari gant [[Gerry McDonnell]], embannet e [[2013]] gant [[Al Liamm]] gant ur CD. ISBN 978-2-7368-0096-3
**''A-ziwar Logod ha Tud'', gant [[John Steinbeck]]. [[Mouladurioù Hor Yezh]]. [[2013]]
**''Chaokañ mizer'' (an Béal Bocht), gant [[Flann O'Brien]], embannet gant [[Mouladurioù Hor Yezh]], [[2014]], ISBN 978-2-86863-172-5.
**''Tev ar gwad, tanav an dour'' (No great Mischief), gant [[Alistair MacLeod]], Al Liamm, 2015
**''Galv ar bed gouez'' (The Call of the Wild), gant [[Jack London]], Mouladurioù Hor Yezh, 2016
**''Paotr e valizenn'' (Boy with a Suitcase), pezh-c'hoari radio gant [[Mike Kenny]] evit [[Teatr Piba]], 2017
**''An diwaller er segaleg'' (The Catcher in the Rye), [[Jerome David Salinger|J. D. Salinger]], Al Liamm, 2018
**''Merc'hed war-dro'' (Amongst Women), [[John MacGahern]], Al Liamm, 2019
**''War an hent'' (On the Road), gant [[Jack Kerouac]], Al Liamm, 2021
**''Dremmwel amspis'' (Ungefähre Landschaft), [[Peter Stamm]], Al Liamm 2023
**''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'' (The Spy who came in From the Cold), [[John le Carré|John Le Carré]], Mouladurioù Hor Yezh, 2023
**''Skrapet'' (Kidnapped) gant [[Robert Louis Stevenson|R.L. Stevenson]], Mouladurioù Hor Yezh, 2025
=== '''Kenembanner''' ===
* ''Gwalarn, 100 vloaz/100 ans'', antologiezh danevelloù, Al Liamm, 2025, ISBN 9782736801847
* ''Eost'', antologiezh danevelloù a vremañ, Goater, 2026{{daveoù a vank}}
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}{{DEFAULTSORT:Braz, Kristian ar}}
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien c'hallek]]
[[Rummad:Bodad Treiñ lennegel an OPaB]]
[[Rummad:Priz Langleiz]]
inecqjvr9ytlvmlk43hx8frbmwmc01a
Istria
0
82479
2202135
2063178
2026-10-13T15:56:44Z
Kestenn
14086
/* Yezh */
2202135
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Istria''' (''Istra'' e [[kroateg]] hag e [[sloveneg]], ''Istria'' en [[italianeg]]) zo ul [[ledenez]] vras en arvor [[Mor Adria]]. En em astenn a ra war ur gorread a 2 820 km².
Emañ al lodenn vrasañ eus al ledenez e [[Kroatia]], bremañ, gant lodennoù bihanoc'h e [[Slovenia]] hag en [[Italia]]. Aod kornogel Istria zo 242,5 km hec'h hed (hep kontañ inizi bihan) hag an aod reterel zo 202,6 km hec'h hed (hep kontañ enezennoùigoù ivez).
E-touez kêrioù bras Istria emañ [[Buje]], [[Buzet]], [[Koper]], [[Labin]], [[Motovun]], [[Pazin]], [[Poreč]], [[Pula]] ha [[Rovinj]].
== Istor ==
Dont a ra an anv eus hini ur bobl [[Illyria|illyrek]] anvet ''Histri'' en [[Henroma]] ha ''Ιστρών έθνος'' en [[Henc'hres]]. Evit ar Romaned e oant morlaeron griz, hag aloubet e voe ar vro gant armeoù [[Henroma]] war-dro ar bloaz 177 kent JK.
Goude diskar an [[Impalaeriezh roman]] e voe aloubet Istria gant [[Lombarded]] ha [[Goted]], hag a-benn ar fin en em gavas e [[Republik Venezia]] e [[1420]]. Ur broviñs eus [[Impalaeriezh Aostria-Hungaria]] e voe goude bezañ bet ul lodenn eus [[Rouantelezh Italia]] hag eus [[Proviñsoù Illiria|Proviñsoù Illyria]], da vare [[Napoleon Iañ]].
War-lerc'h ar [[Brezel-bed Kentañ]] e teuas da vezañ ul lodenn eus Italia, dre [[Feur-emglev Versailhez]] hag e dibenn an [[Eil Brezel-bed]] e voe roet da [[Yougoslavia]].
== Yezh ==
Abalamour d'an istor-se ez eus bremañ el ledenez italianegerien, kroategerien ha slovenegerien.
Istrieg zo ur yezh [[yezhoù romanek|romanek]] komzet gant war-dro 3 000 a dud e mervent al ledenez.
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Istria}}
*{{en}} {{cite web|url=http://www.istrianet.org/|title=''Istria on the Internet''|accessdate=03/09/2023}}
*{{de}} {{en}} {{hr}} {{it}} {{cite web|url=http://www.istra.com|title=Touristerezh en Istria|accessdate=03/09/2023}}
[[Rummad:Douaroniezh Kroatia]]
[[Rummad:Douaroniezh Slovenia]]
[[Rummad:Ledenezioù Europa]]
l3hkxmcmzg1wwmpmabmugkh6zkiiabd
Nancy
0
95985
2202184
1885513
2026-10-14T08:17:44Z
Yzergues
47215
N'eo Nancy na ur gêr alamaneger na ur gêr divyezhek. Ne vez ket implijet an anvioù « Nanzig » en alamaneg ha « Nanzeg » e luksembourgeg e teul ofisiel ebet.
2202184
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Nancy
| anvYezh = Nanzig
| Yezh = alamanek
| anvYezh2 = Nanzeg
| Yezh2 = luksembourgeg
| anvOfisiel = Nancy
| skeudenn = Nancy - Place Stanislas.JPG
| alc'hwez = Plasenn Stanislas.
| ardamezioù = Blason Nancy 54.svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Grand Est]]
| departamant = [[Meurthe-et-Moselle]] <small>''([[prefeti]])''</small>
| arondisamant = [[Arondisamant Nancy|Nancy]] <small>''([[pennlec'h]])''</small>
| kanton = [[pennlec'h]] pevar c'hanton :<br />[[Kanton Nancy-Norzh|Nancy-Norzh]]<br />[[Kanton Nancy-Su|Nancy-Su]]<br />[[Kanton Nancy-Kornôg|Nancy-Kornôg]]<br />[[Kanton Nancy-Reter|Nancy-Reter]]
| etrekumuniezh = Métropole du Grand Nancy
| bro velestradurel =
| cp = 54000
| maer = Mathieu Klein
| amzer-gefridi = 2020-2025
| gorread = 15.01
| hedred = 6.1846
| ledred = 48.6936
| uk =
| ubi = 188
| ubr = 353
| lec'hienn web = [http://www.nancy.fr nancy.fr]
}}
'''Nancy''' (distaget ({{IPA|[nɑ̃.si]}} e galleg) a zo ur gêr eus [[Bro-C'hall]], pennlec'h departamant ar [[Meurthe-et-Moselle]]. Kêr-benn istorel [[Dugelezh Loren|Loren]] eo ivez.
== Istor ==
=== {{XXvet}} kantved ===
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
<references/>
{{Commons|Category:Nancy}}
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Meurthe-et-Moselle]]
de8un8y1cbu6dyt15kwtqzplotatnge
2202185
2202184
2026-10-14T08:21:45Z
Kestenn
14086
Kemmoù [[Special:Contributions/Yzergues|Yzergues]] ([[User_talk:Yzergues|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:89.158.95.74|89.158.95.74]]
1885513
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Nancy
| anvYezh = Nanzig
| Yezh = alamanek
| anvYezh2 = Nanzeg
| Yezh2 = luksembourgeg
| anvOfisiel = Nancy
| skeudenn = Nancy - Place Stanislas.JPG
| alc'hwez = Plasenn Stanislas.
| ardamezioù = Blason Nancy 54.svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Grand Est]]
| departamant = [[Meurthe-et-Moselle]] <small>''([[prefeti]])''</small>
| arondisamant = [[Arondisamant Nancy|Nancy]] <small>''([[pennlec'h]])''</small>
| kanton = [[pennlec'h]] pevar c'hanton :<br />[[Kanton Nancy-Norzh|Nancy-Norzh]]<br />[[Kanton Nancy-Su|Nancy-Su]]<br />[[Kanton Nancy-Kornôg|Nancy-Kornôg]]<br />[[Kanton Nancy-Reter|Nancy-Reter]]
| etrekumuniezh = Métropole du Grand Nancy
| bro velestradurel =
| cp = 54000
| maer = Mathieu Klein
| amzer-gefridi = 2020-2025
| gorread = 15.01
| hedred = 6.1846
| ledred = 48.6936
| uk =
| ubi = 188
| ubr = 353
| lec'hienn web = [http://www.nancy.fr nancy.fr]
}}
'''Nancy''' (distaget ({{IPA|[nɑ̃.si]}} e galleg; ''Nanzig'' en alamaneg, ''Nanzeg'' e luksembourgeg) a zo ur gêr eus [[Bro-C'hall]], pennlec'h departamant ar [[Meurthe-et-Moselle]]. Kêr-benn istorel [[Dugelezh Loren|Loren]] eo ivez.
== Istor ==
=== {{XXvet}} kantved ===
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
<references/>
{{Commons|Category:Nancy}}
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Meurthe-et-Moselle]]
imqg83pfm913f51gnm5n9qq3nqke9x4
2202186
2202185
2026-10-14T08:25:42Z
Kestenn
14086
2202186
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Nancy
| anvYezh = Nanzig
| Yezh = alamanek
| anvYezh2 = Nanzeg
| Yezh2 = luksembourgeg
| anvOfisiel = Nancy
| skeudenn = Nancy - Place Stanislas.JPG
| alc'hwez = Plasenn Stanislas.
| ardamezioù = Blason Nancy 54.svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Grand Est]]
| departamant = [[Meurthe-et-Moselle]] <small>''([[prefeti]])''</small>
| arondisamant = [[Arondisamant Nancy|Nancy]] <small>''([[pennlec'h]])''</small>
| kanton = [[pennlec'h]] pevar c'hanton :<br />[[Kanton Nancy-Norzh|Nancy-Norzh]]<br />[[Kanton Nancy-Su|Nancy-Su]]<br />[[Kanton Nancy-Kornôg|Nancy-Kornôg]]<br />[[Kanton Nancy-Reter|Nancy-Reter]]
| etrekumuniezh = Métropole du Grand Nancy
| bro velestradurel =
| cp = 54000
| maer = Mathieu Klein
| amzer-gefridi = 2026-2033
| gorread = 15.01
| hedred = 6.1846
| ledred = 48.6936
| uk =
| ubi = 188
| ubr = 353
| lec'hienn web = [http://www.nancy.fr nancy.fr]
}}
'''Nancy''' ({{IPA|[nɑ̃.si]}} e galleg), anvet ivez ''Nanzig'' en alamaneg<ref>''Elsaß und Lothringen deutsch'', Berlin, 1860</ref> ha ''Nanzeg'' e luksembourgeg<ref>''Luxemburger Wörterbuch'', Luxemburg, P. Linden, 1950-1977</ref>, a zo ur gêr eus [[Bro-C'hall]], pennlec'h departamant ar [[Meurthe-et-Moselle]]. Kêr-benn istorel [[Dugelezh Loren|Loren]] eo ivez.
== Istor ==
=== {{XXvet}} kantved ===
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
== Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Commons|Category:Nancy}}
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Meurthe-et-Moselle]]
ds7uyq5g6bbb8teldfrxw0213bhzsus
Grand Rapids (Michigan)
0
101772
2202180
2017855
2026-10-14T07:37:48Z
Kestenn
14086
/* Kêrioù gevellet */
2202180
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Kent County Michigan Incorporated and Unincorporated areas Grand Rapids Highlighted.svg|right|250px|border]]
'''Grand Rapids''' zo ur gêr lec'hiet e kornôg [[Stadoù SUA|stad]] [[Michigan]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Bez' e oa 188 040 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Grand Rapids en ur mod ofisiel e [[1826]].
<gallery mode="packed" heights="150px">
Grand Rapids montage.jpg
La Grande Vitesse at night.jpg
Fish1203 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg
AldrichBuildingGrandRapidsMI.jpg
Downtown Grand Rapids from River House.jpg
</gallery>
== Kêrioù gevellet ==
{| class="wikitable"
|-
! Bro
! Kêr
|-
| {{Japan}}
| [[Omihachiman]]
|-
| {{Polonia}}
| [[Bielsko-Biała]]
|-
| {{Italia}}
| [[Perugia]]
|-
| {{Mec'hiko}}
| [[Zapopan]]
|-
| {{Ghana}}
| [[Ga]]
|}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20130101144640/http://grcity.us/Pages/default.aspx Lec'hienn ofisiel]
{{Commonscat|Grand Rapids, Michigan}}
[[Rummad:Kêrioù Michigan]]
iqgb8cfjy2cu1mrg2d3es8egkgfoigt
Pancho Villa
0
105342
2202170
1989311
2026-10-13T22:12:46Z
Kestenn
14086
2202170
wikitext
text/x-wiki
{{Daveenn ebet}}
{{pennad zo| Pancho}}
[[Restr:Pancho_villa_horseback.jpg | thumb| Pancho Villa]]
'''José Doroteo Arango Arámbula''' e oa anv gwir '''Francisco Villa''', brudetoc'h evel '''Pancho Villa''', hag a oa unan eus pennoù [[Dispac'h Mec'hiko]] e deroù an XX{{Vet}} kantved. Gantañ e voe kaset renad ar prezidant [[Victoriano Huerta]] d'an traoñ. Ganet e oa e [[stad Durango]], met n'ouzer ket pe e oa eus [[Río Grande (Durango)|Rio Grande]] pe eus [[San Juan del Río]], d'ar 5 a viz Mezheven 1878, ha drouklazhet e voe en [[Hidalgo del Parral]] ([[Chihuahua]]) d'an 20 a viz Gouhere 1923. Lesanvet e oa bet ivez ''"El Centauro del Norte"'' ("Den-marc'h an Hanternoz").
== Dimezioù ==
N'ouzer ket pet gwech ervat e timezas Villa : 75 hervez istorourien Mec'hiko. Darn eus ar maouezed a lavaras bout gwreg dezhañ goude e varv, ha setu anvioù ar re anavezetañ {{Daveoù a vank}}:
* Luz Corral
* Juana Torres
* Pilar Escalona
* Asunción B.
* Austreberta Rentería
* María Amalia Baca
* Soledad Seáñez Holguín
* María Anaya
{{Commons|Category:Pancho Villa}}
{{DEFAULTSORT:Villa,Pancho}}
[[Rummad:Istor Mec'hiko]]
[[Rummad:Tud Mec'hiko]]
[[Rummad:Politikourien Mec'hiko]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1878]]
[[Rummad:Marvioù 1923]]
344x885ca002thcf6jrkxix9bq8aj9w
Sartilly
0
106056
2202138
2109658
2026-10-13T16:10:57Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202138
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Sartilly
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = Sartilly - Mairie.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason Sartilly.svg
| logo =
| bro = [[Normandi]]<br />[[Avranchin]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Avranches|Avranches]]
| etrekumuniezh = Communauté de communes Avranches - Mont-Saint-Michel
| bro velestradurel =
| poblañs = 1589
| deiziad-poblañs = 2013
| maer = Denis Rault
| amzer-gefridi = 2014-2015
| gorread = 11.53
| hedred = -1.45583333333
| ledred = 48.7527777778
| uk =
| ubi = 35
| ubr = 119
}}
'''Sartilly''' a oa ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] ar [[Manche]] e [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[Kanton Sartilly]] e oa betek Meurzh 2015.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XVIIIvet}} kantved ===
=== {{XIXvet}} kantved ===
=== {{XXvet}} kantved ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 37 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,64% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=9215&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; lazhet e voe unan anezhe e [[Emgann Rossignol|Rossignol]] e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]], e penn- kentañ ar brezel,soudard en [[3vet Rujumant Troadegiezh Trevadennel]] e oa <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5807088 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>; d’an [[22 a viz Ebrel]] [[1915]] e voe lazhet ur c’horporal eus an [[79vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel (lu gall)|79vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel]] e [[Boezinge]] e [[Flandrez]] [[Belgia]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5806776 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* [[Emgann Normandi]], [[1944]]: dieubet e voe Sartilly gant tankoù[[SUA]]at d'an 31 a viz Gouere<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20151104234028/http://www.ville-sartilly.com/fr/manifestations/passees.html Luc'hskeudennoù - Lec'hienn ar gumun]</ref>; lazhet e voe ur plac'hig daouzek vloaz gant ur vinenn d'an 6 a viz Eost<ref>{{fr}}[http://www.crhq.cnrs.fr/1944/reponse.php?dvc=23888&code_nom=&code_nomjfille=&code_communenais=&code_communedeces=Sartilly&code_communedomicile=&code_prenom=&choix_prenom=premier Mémorial des victimes civiles en Normandie - CNRS]</ref>.
* Mervel a reas tri den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, ur plac'hig daouzek vloaz en o mesk<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=9215&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur c’horporal eus ar gumun d'ar [[6 a viz Du]] [[1960]] en [[Aures]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5726502 Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet}} kantved ===
* Bodet e voe gant peder c'humun all d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: [[Sartilly-Baie-Bocage]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Sartilly logis de Brequigny.jpg|Ar maner.
</gallery>
* Maner Bréquigny.
<gallery>
FranceNormandieSartillyMonumentCaporauxSouain.jpg|Ar monumant bet savet e 1925 e bered ar gumun.
</gallery>
* Monumant Pevar C'haporal Souains, bet fuzuilhet d'ar 17 a viz Meurzh 1915 evit laoskentez gant al Lu gall, bet roet o enor dezhe en-dro e 1935; unan anezhe, [[Théophile Maupas]], a zo douaret e bered ar gumun.
* Monumant ar re varv e Leurgêr ar Maerdi, luc’hskeudenn ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=9215 Memorial Genweb]</ref>.
<gallery>
FranceNormandieSartillyEglisePortailSud.jpg|Porched roman iliz ''Saint-Pair'', {{XIIvet}} kantved.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant [[Padern Avranches|Pair]]'', dibenn an {{XIXvet}} kantved<ref>{{fr}}[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/50/accueil_50565.htm Luc'hskeudennoù - Clochers de France]</ref>. Distrujet e oa bet an iliz a-gent e [[1858]] abalamour d'he stad fall<ref>{{fr}}[https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.ville-sartilly.com%2F Lec'hienn ar gumun]</ref>.
== Armerzh ==
== Dezougen ==
== Emdroadur ar boblañs 1962-2010 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:350 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1600
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1962 text:1962
bar:1968 text:1968
bar:1975 text:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990 text:1990
bar:1999 text:1999
bar:2007 text:2007
bar:2010 text:2010
PlotData=
color:barra width:30 align:left
bar:1962 from:0 till: 1033
bar:1968 from:0 till: 1087
bar:1975 from:0 till: 1142
bar:1982 from:0 till: 1216
bar:1990 from:0 till: 1156
bar:1999 from:0 till: 1259
bar:2007 from:0 till: 1332
bar:2010 from:0 till: 1535
PlotData=
bar:1962 at: 1033 fontsize:S text: 1033 shift:(-8,5)
bar:1968 at: 1087 fontsize:S text: 1087 shift:(-10,5)
bar:1975 at: 1442 fontsize:S text: 1442 shift:(-10,5)
bar:1982 at: 1216 fontsize:S text: 1216 shift:(-10,5)
bar:1990 at: 1156 fontsize:S text: 1156 shift:(-10,5)
bar:1999 at: 1259 fontsize:S text: 1259 shift:(-10,5)
bar:2007 at: 1332 fontsize:S text: 1332 shift:(-10,5)
bar:2010 at: 1535 fontsize:S text: 1535 shift:(-10,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:
</timeline><noinclude>
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù= 1983 |Penn=2015 |Anv= Denis Rault|Strollad= [[Union des démocrates et indépendants|UDI]]|Karg= Kenwerzhour}}
{{Dilennad |Deroù= tro 1840|Penn= |Anv= Jean-Louis Doussin<ref>{{fr}}''Annuaire du département de la Manche'', 12{{vet}} bloavezh, 1840 pajenn 221</ref>|Strollad= |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Tud douaret eno ==
<gallery>
Obsèques de Maupas Sartilly.jpg|Obidoù Théophile Maupas e Sartilly d'an [[9 a viz Eost]] [[1923]].
</gallery>
* [[Théophile Maupas]] (3 a viz Even 1874-1915) ha [[Blanche Maupas]]. Théophile Maupas, kaporal, skolaer e [[Le Chefresne]], unan eus Pevar C'haporal Souains, bet fuzuilhet d'ar 17 a viz Meurzh 1915 evit laoskentez gant al Lu gall, bet roet o enor dezhe en-dro e 1935; e wreg, [[Blanche Maupas]], a oa skolaerez er gumun, stourm a reas evit rentañ e enor d'he gwaz<ref>{{fr}}[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/arkotheque/visionneuse/visionneuse.php?arko=YToxMDp7czoxMDoidHlwZV9mb25kcyI7czoxMzoic3BlY2lmX2NsaWVudCI7czoxMDoic3BlY2lmX2ZjdCI7czoyMzoiQXJrTURIVmlzaW9ubmV1c2VJbWFnZXMiO3M6MTg6InNwZWNpZl9uYXZfcGFyX2xvdCI7czoyMjoiQXJrTURITmF2aWdhdGlvblBhckxvdCI7czoxMzoibWRoX2ZvbmRzX2NsZSI7aToxO3M6NDoicmVmMiI7czo3OiIxNDE1NTAxIjtzOjEyOiJpZF9hcmtfZmljaGUiO3M6NzoiMTQxNTUwMSI7czo5OiJweXJhbWlkYWwiO2I6MDtzOjEyOiJpbWFnZV9kZXBhcnQiO2k6MDtzOjE2OiJ2aXNpb25uZXVzZV9odG1sIjtiOjE7czoyMToidmlzaW9ubmV1c2VfaHRtbF9tb2RlIjtzOjQ6InByb2QiO30=#uielem_move=304.1875%2C69&uielem_islocked=0&uielem_zoom=40&uielem_brightness=0&uielem_contrast=0&uielem_isinverted=0&uielem_rotate=F Mémoire des hommes]</ref>.
== Gevelliñ ==
== Notennoù ha dave==
<references/>
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
iwcia7rqao56cmg3tg0o10y78tvasa8
Montviron
0
106184
2202093
2119988
2026-10-13T12:21:52Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202093
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Montviron
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn =
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]<br />[[Avranchin]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Sartilly|Sartilly]]
| etrekumuniezh = Communauté de communes Avranches - Mont-Saint-Michel
| bro velestradurel =
| maer = Gaëtan Lambert
| amzer-gefridi = 2014-2015
| gorread = 5.91
| hedred = -1.41916666667
| ledred = 48.7383333333
| poblañs = 353
| deiziad-poblañs = 2013
| uk =
| ubi = 27
| ubr = 121
}}
'''Montviron''' a oa ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] ar [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XVIIIvet kantved}} ===
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Sartilly]] hag e [[Distrig Avranches]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Avranches]] e 1800 <ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20211020201920/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=23921 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XIXvet kantved}} ===
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas pevarzek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,08% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=9310&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* [[Emgann Normandi]], [[1944]]: e dibenn miz Even e voe mindrailhet un tren milourel alaman chomet a-sav er porzh-houarn gant nijerezioù [[SUA]]at.
* Mervel a reas un den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=9310&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet}} kantved ===
* Bodet e voe gant peder c'humun all d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: [[Sartilly-Baie-Bocage]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Église Notre-Dame de Montviron (2).JPG|An iliz katolik.
Église Notre-Dame de Montviron - Gisant de l'Abbé Louis Lebrec (2).JPG|Bez-delwenn an Abad Louis Lebrec.
</gallery>
* Iliz katolik ''Intron Varia'', {{XVIvet}} kantved<ref>{{fr}}[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/50/accueil_50355.htm Luc'hskeudennoù - Clochers de France]</ref>.
* Ar c'hastell.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=9310 Memorial Genweb]</ref>.
== Armerzh ==
== Dezougen ==
<gallery>
Gare de Montviron - Sartilly sept 2018.jpg
</gallery>
* Ur porzh-houarn a voe savet e Montviron pa voe digoret al lodenn etre [[Avranches]] ha [[Folligny]] eus al linenn [[Lison]]-[[Lambal]]. Serret eo ar porzh-houarn. Gwerzhet eo bet an ti-gar beajourion ha distrujet an ti-gar marc'hadourezh.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2010 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:350 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:350
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:25 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1962 text:1962
bar:1968 text:1968
bar:1975 text:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990 text:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006 text:2006
bar:2010 text:2010
PlotData=
color:barra width:30 align:left
bar:1962 from:0 till: 290
bar:1968 from:0 till: 281
bar:1975 from:0 till: 239
bar:1982 from:0 till: 224
bar:1990 from:0 till: 255
bar:1999 from:0 till: 265
bar:2006 from:0 till: 307
bar:2010 from:0 till: 344
PlotData=
bar:1962 at: 290 fontsize:S text: 290 shift:(-8,5)
bar:1968 at: 281 fontsize:S text: 281 shift:(-10,5)
bar:1975 at: 239 fontsize:S text: 239 shift:(-10,5)
bar:1982 at: 224 fontsize:S text: 224 shift:(-10,5)
bar:1990 at: 255 fontsize:S text: 255 shift:(-10,5)
bar:1999 at: 265 fontsize:S text: 265 shift:(-10,5)
bar:2006 at: 307 fontsize:S text: 307 shift:(-10,5)
bar:2010 at: 344 fontsize:S text: 344 shift:(-10,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:
</timeline><noinclude>
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 2014|Penn= Kerzu 2015 |Anv= Gaëtan Lambert|Strollad= digostezenn|Karg= Teknikour }}
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 2001|Penn= Meurzh 2014 |Anv= Serge Robidat|Strollad= digostezenn|Karg= Penn embregerezh}}
{{Dilennad |Deroù= ?|Penn= Meurzh 2001|Anv= Jean Soudée|Strollad= |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Notennoù ha dave==
<references/>
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
893cipxoo82erof3lbkd0gjafobc41b
Ros Muc
0
117085
2202120
1622738
2026-10-13T15:22:53Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202120
wikitext
text/x-wiki
'''Ros Muc''' zo ur gêrig vihan eus [[Iwerzhon]], e kornôg [[kontelezh Gaillimh]]. Emañ war aod [[Bae Gaillimh]], e-kreiz [[Gaeltacht]] [[Conamara]]. Uhel-mat eo an dregantad a dud a ra bemdez gant an [[iwerzhoneg]] eno, ouzhpenn 85% eus an dud en oad gour<ref>[https://web.archive.org/web/20130227005844/http://anghaeltacht.net/ctg/catagoira.pdf Sifroù niveradeg 2006]</ref>.
[[Padraig Pearse|Patrick Pearse]] (Pádraig Mac Piarais), ar skrivagner hag an emsaver lazhet goude [[Emsavadeg Pask]] 1916, a dremenas amzer eno, evit deskiñ iwerzhoneg. Ur skrivagner iwerzhonek all, [[Pádraic Ó Conaire]], a voe o chom eno ivez.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù kontelezh Gaillimh]]
[[Rummad:Gaeltacht]]
5lri6olc5zsnwsfqas8whlttu0e0on1
Utopia
0
119789
2202159
2074374
2026-10-13T19:00:02Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202159
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[File:Isola di Utopia Moro.jpg|thumb|upright=1.6|Koadengravadur evit embannadur ''Utopia'' e 1516]]
Un '''utopia''' ({{LFE|/y'tɔ:pja/}}) zo ur [[kumuniezh|gumuniezh]] pe ur [[kevredigezh|gevredigezh]] dezhi perzhioù mil c'hoantabl pe dreist-meurbet. Ar ger [[gresianek]] a voe ijinet gand [[Thomas More]] evit e levr [[latin]] ''[[Utopia (levr)|Utopia]]'' e [[1516]], ma taolennas ur gevredigezh eneziz espar er [[Meurvor Atlantel]].
==Orin ha talvoudegezh==
''Utopia'' eo titl ul levr bet skrivet gant Thomas More e 1516. El levr-mañ e vez diskrivet ul lec'h peurvat – Enez Utopia – ma vev eürus ha laouen an holl.<br>
Berzh bras a reas al levr e [[Frañs]] hag en [[Europa]] er {{XVIIvet kantved}} hag en {{XVIIIvet kantved}}.
Abaoe e vez implijet ar ger "utopiezh" evit ober anv eus ur mod da c'houarn an dud a rofe da bep hini peadra da vevañ eürus.
Dre m'en doa c'hoant da sevel ur ger nevez en deus Thomas More staget daou c'her a oa e gresianeg : οὐ ''où'', "kontrol / n'eus ket anezhañ" ha τοπος ''topos'', "al lec'h" / "ar blasenn". Kement hag ''al lec'h ha n'eus ket anezhañ'' e talv ''où-topos'' "utopia" neuze.
Dre ma ne oa ket anezhañ e latin eo bet implijet e-giz-se : ''Utopia''. Ur ger "amprestet" pe "laeret" eo neuze. E [[1991]] eo bet troet Utopia e brezhoneg gant [[Fañch Morvannou]], ha deuet eo war wel ar gerioù "utopiezh" hag "utopienn". Ur ger "amprestet" pe "laeret" ha "brezhonekaet" eo neuze.
== Liammoù diavaez ==
* [http://www.ic.org ''Intentional Communities Directory'']
* [http://www.utopias.info "Utopia" en Afrika, Amerika, Aaia, Aostralia hag Europa]
* [https://www.stadtbaukunst.org/cms/upload/texte_zur_stadtbaukunst/2_3_Vers_une_autre_utopie_de_la_ville.pdf ''Versune autre utopie dela ville'']
* [https://web.archive.org/web/20100708082258/http://www.bl.uk/learning/histcitizen/21cc/utopia/utopia.html Utopias - British Library]
* [https://web.archive.org/web/20080313004917/http://caius-ebook.com/Utopias.htm ''The Utopia of the GOOD'']
[[Rummad:Prederouriezh politikel]]
qadatfxe7c84hb6wjegiqsh9r62bmx8
Sartilly-Baie-Bocage
0
124962
2202139
2119152
2026-10-13T16:10:58Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202139
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Sartilly-Baie-Bocage
| skeudenn = Sartilly - Mairie.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù =
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Avranches|Avranches]] ha [[kanton Bréhal|Bréhal]]
| etrekumuniezh = Communauté de communes Avranches - Mont-Saint-Michel
| bro velestradurel =
| maer = Gaëtan Lambert
| amzer-gefridi = 2016-2026
| gorread = 30.68
| hedred = -1.456944
| ledred = 48.7525
| uk =
| ubi = 20
| ubr = 126
}}
'''Sartilly-Baie-Bocage''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]], krouet e 2016.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXIvet kantved}} ===
* Krouet eo bet d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 pa voe bodet kumunioù [[Angey]], [[Champcey]], [[Montviron]], [[La Rochelle-Normande]] ha [[Sartilly]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Église Saint-Samson d'Angey (2).JPG|Iliz ''Sant Samzun'', en [[Angey]].
Église Notre-Dame de Champcey.JPG|Iliz ''Itron-Varia'', e [[Champcey]].
Église Notre-Dame de Montviron.JPG|Iliz ''Itron-Varia'', e [[Montviron]].
FranceNormandieLaRochelleNormandeEglise.jpg|Iliz ''Itron-Varia'', e [[La Rochelle-Normande]].
Église Saint-Pair de Sartilly (2).JPG|Iliz ''Sant [[Padern Avranches|Pair]]'', e [[Sartilly]].
</gallery>
* Pemp iliz katolik.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{DilennadBremañ |Deroù = 11 Genver 2016 |Penn = |Anv = Gaëtan Lambert<ref>{{fr}} « [http://www.ouest-france.fr/normandie/sartilly-50530/gaetan-lambert-elu-maire-sartilly-baie-bocage-3967277 Gaëtan Lambert, élu maire Sartilly-Baie-Bocage] », ''[[Ouest-France]]'', 13 Genver 2016.</ref> |Strollad = |Karg = }}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Angey]],
* [[Champcey]],
* [[Montviron]],
* [[La Rochelle-Normande]]
* [[Sartilly]].
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Manche]]
me5jz22dci8zri2k2obx0v68jzwa7mg
Mortain-Bocage
0
125003
2202096
2118697
2026-10-13T12:25:11Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202096
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Mortain-Bocage
| skeudenn = Mortain - Mairie.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù =
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Le Mortainais|Le Mortainais]]
| etrekumuniezh = Communauté de communes du Mortainais
| bro velestradurel =
| maer = Hervé Desserouer
| amzer-gefridi = 2016-2026
| poblañs = 3153
| gorread = 62.63
| hedred = -0.93972
| ledred = 48.64861
| uk =
| ubi = 70
| ubr = 327
}}
'''Mortain-Bocage''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]], krouet e 2016.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXIvet kantved}} ===
* Krouet eo bet d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016, dre vodañ kumunioù [[Bion (Manche)|Bion]], [[Mortain]], [[Notre-Dame-du-Touchet]], [[Saint-Jean-du-Corail]] ha [[Villechien]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Église Saint-Pierre de Bion.JPG|Iliz katolik ''Sant Pêr'', e Bion.
Mortain - Abbaye Blanche 20140816-04.JPG|''Abbaye Blanche'', e Mortain.
Croix Saint-Martin de Notre-Dame-du-Touchet (3).JPG|Kroez Sant-Marzhin, e Notre-Dame-du-Touchet.
Iliz Saint Jean du Corail.jpg|Iliz katolik ''Sant Yann-Vadezour'', e Saint-Jean-du-Corail.
Chapelle de la Bizardière (2).JPG|Chapel Bizardière, e Villechien.
</gallery>
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{DilennadBremañ |Deroù = 8 Genver 2016|Penn =|Anv = Gérard Loyer<ref>{{fr}}«[http://www.ouest-france.fr/normandie/avranches-50300/commune-nouvelle-mortain-bocage-elu-son-maire-3963720 Commune nouvelle, Mortain Bocage a élu son maire] », ''[[Ouest-France]]'', 11 Genver 2016.</ref>|Strollad =|Karg =}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Manche]]
928jczn3ttdf6jw40eucgx95o4k8hyy
Saint-Hilaire-du-Harcouët
0
125011
2202127
2118189
2026-10-13T15:41:43Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202127
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Saint-Hilaire-du-Harcouët
| skeudenn = Vue aerienne-02-Saint-Hilaire--du-Harcouet.jpg
| alc'hwez = Ar gêr gwelet eus an oabl.
| ardamezioù = Blason ville fr Saint-Hilaire-du-Harcouet.svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Saint-Hilaire-du-Harcouët|Saint-Hilaire-du-Harcouët]] <small>(pennlec'h)</small>
| etrekumuniezh = Communauté de communes de Saint-Hilaire-du-Harcouët <small>(sez)</small>
| bro velestradurel =
| maer = Mikaëlle Seguin
| amzer-gefridi = 2020-2026
| poblañs = 6169
| gorread = 46.97
| hedred = -1.090833
| ledred = 48.578333
| uk =
| ubi = 56
| ubr = 192
}}
'''Saint-Hilaire-du-Harcouët''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Istor ==
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 eo bet bodet kumunioù [[Saint-Hilaire-du-Harcouët (kumun gozh)|Saint-Hilaire-du-Harcouët]], [[Saint-Martin-de-Landelles]] ha [[Virey]] d'ober ur gumun nevez anvet Saint-Hilaire-du-Harcouët<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Saint-Hilaire-du-Harcouët - Ancien clocher 02.JPG|Kloc'hdi kozh Saint-Hilaire-du-Harcouët.
Parc Ange Michel - Tacot en folie.JPG|Parc Ange Michel, e Saint-Martin-de-Landelles.
FranceNormandieVireyEglise.jpg|Iliz Virey.
</gallery>
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{DilennadBremañ |Deroù= mars 2008 |Penn= |Anv= Gilbert Badiou<ref>Addilennet goude krouidigezh ar gumun nevez: Hélène Leforestier, «[http://www.lamanchelibre.fr/actualite-126880-saint-hilaire-du-harcouet-gilbert-badiou-elu-maire-de-la-commune-nouvelle.html Saint-Hilaire-du-Harcouët : Gilbert Badiou élu maire de la commune nouvelle] », ''La Manche libre'', 12 Genver 2016.</ref> |Strollad= |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Gevelliñ ==
*{{Gevelliñ|Zierikzee|Izelvroioù|Netherlands|bloavezh=1955}}
*{{Gevelliñ|Saint Pièrre (Jerzenez)|Jerzenez|Jersey|kêr=Saint-Pièrre}}
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Manche]]
hzhr6dexsa8dt2zhgv410av72f0yqad
Sainte-Mère-Église
0
125064
2202133
2187026
2026-10-13T15:51:52Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202133
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Sainte-Mère-Église
| skeudenn = StMereEgliseChurch.JPG
| alc'hwez = Iliz Sainte-Mère-Église.
| ardamezioù = Blason Sainte-Mère-Eglise 50.svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton Carentan|Carentan]]
| etrekumuniezh = Communauté de communes de la Baie du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Alain Holley
| amzer-gefridi = 2016-2020
| gorread = 52.27
| hedred = -1.317778
| ledred = 49.408889
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 41
}}
'''Sainte-Mère-Église''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]]. {{formatnum:2910}} annezad a oa e 2022<ref> ''[https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-50523 Sainte-Mère-l'Église]'', INSEE (lennet d'an 03/04/2026)</ref>.
== Istor ==
<gallery>
St. Mere Eglise 1944.jpg|Sainte-Mère-Église e miz Mezheven 1944.
Normandy '10- Ste Mere Eglise La Fiere Bridge (4823106649).jpg|Monumant e pont La Fière.
Borne Voie de la Liberté Flo 18-02-08 006.jpg|Bonn kentañ ''Liberty Road''.
</gallery>
Bourk Sainte-Mère-l'Église zo en un dek kilometr bennak en douaroù, e-tal [[Utah Beach]], unan eus ar pemp traezhenn dilestrañ dibabet gant ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] evit an [[Oberiadur Overlord|oberiadur Neptune]], d'ar 6 a viz Even 1944. Ar gumun a voe unan eus ar re gentañ dieubet e Bro-C'hall e 1944, gant soudarded eus an [[82vet rannarme harzlammet]] stadunanat<ref>{{Fr}} Anthony BEEVOR, ''D-Day et la bataille de Normandie'', Calmann-Lévy, 2009, ISBN 978-27021-4016-1, p. 132</ref>. Krog a ra enni al ''Liberty Road'' (''Hent ar Frankiz'') a gas betek [[Bastogne]].
Un harz-lamm hag e vanikin zo stag ouzh toenn an iliz Kernitron evit enoriñ [[John Steele]], un harzlammer stadunanat a chomas stag outi e-pad div eurvezh d'ar 6 a viz Even.
=== Mare modern ===
Kresket eo bet ar gumun d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 goude bezañ bodet gant [[Beuzeville-au-Plain]], [[Chef-du-Pont]], [[Écoquenéauville]] ha [[Foucarville]] d'ober ur gumun nevez<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>. Kresket eo bet ar gumun d'ar 1<sup>añ</sup> a viz Genver 2019 goude bezañ bodet gant [[Carquebut]] ha [[Ravenoville]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Manoir de Mariéville.JPG|Maner Mariéville, e Beuzeville-au-Plain.
Église Sainte-Colombe-en-Cotentin (4).jpg|Iliz katolik ''Santez Koulm'', e Chef-du-Pont.
Église Saint-Laurent d'Écoquenéauville.JPG|Iliz katolik '' Sant-Laorañs'', en Écoquenéauville.
Église Saint-Lô de Foucarville.JPG|Iliz katolik Foucarville.
Ferme-musee1.jpg|Ti-feurm-mirdi ar c'hCotentin.
</gallery>
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{DilennadBremañ |Deroù= Mae 2020 |Penn= |Anv= Alain Holley|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=
{{Dilennad|Deroù= Meurzh 2014 |Penn= 2020 |Anv= Jean Quétier<ref>Addilennet goude krouidigezh ar gumun nevez:{{fr}}[http://www.ouest-france.fr/normandie/sainte-mere-eglise-50480/jean-quetier-maire-de-la-commune-nouvelle-3966160 Jean Quétier, maire de la commune nouvelle] », ''[[Ouest-France]]'', 11 Genver 2016.</ref> |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1984 |Penn= Meurzh 2014 |Anv= Marc Lefèvre |Strollad= Tu-dehou diseurt|Karg= Kuzulier departamant <small>(abaoe 1998)</small>}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Gevelliñ ==
*{{Gevelliñ|Sturminster Marshall|Rouantelezh Unanet|United Kingdom|bloavezh=1992}}
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Beuzeville-au-Plain]],
* [[Carquebut]],
* [[Chef-du-Pont]],
* [[Écoquenéauville]],
* [[Foucarville]],
* [[Ravenoville]]
* [[Sainte-Mère-Église (kumun gozh)|Sainte-Mère-Église]], kumun gozh.
== Liamm diavaez ==
* {{fr}} [https://www.saintemereeglise.fr/ Lec'hienn ofisiel]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Manche]]
p0wqt8gi3kfppwqae586659hq0iq2qv
Saint-Martin-lez-Tatinghem
0
125209
2202131
1779618
2026-10-13T15:47:05Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202131
wikitext
text/x-wiki
{{labour a chom}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Saint-Martin-lez-Tatinghem
| anvOfisiel =
| skeudenn = 005 St Martin-au-Laert ( 62500 ).JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù =
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Hauts-de-France]]
| departamant = [[Pas-de-Calais]]
| arondisamant = [[Arondisamant Saint-Omer|Saint-Omer]]
| kanton = [[Kanton Saint-Omer|Saint-Omer]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération de Saint-Omer
| bro velestradurel =
| maer = Bertrand Petit
| amzer-gefridi = 2016-2020
| gorread = 10.54
| hedred = 2.23666666667
| ledred = 50.7558333333
| uk =
| ubi = 1
| ubr = 88
}}
'''Saint-Martin-lez-Tatinghem''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Pas-de-Calais]] e [[Bro-C'hall]], krouet e 2016.
== Istor ==
Krouet eo bet d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù [[Saint-Martin-au-Laërt]] ha [[Tatinghem]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20160201110551/http://pas-de-calais.gouv.fr/content/download/20443/146620/file/N%C2%B01%20Trame%20Recueil%20%20du%2007%20janvier%202016.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Pas-de-Calais niv. 1, 7 Genver 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
016 St Martin-au-Laert ( 62500 ).JPG|Iliz Sant-Marzhin, e Saint-Martin-au-Laërt.
Tatinghem (Pas-de-Calais, Fr) Église Saint-Jacques (02).JPG|Iliz Sant-Jakez, e Tatinghem.
</gallery>
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{DilennadBremañ |Deroù = 16 Genver 2016 |Penn = |Anv = Bertrand Petit<ref>{{fr}} Anthony Berteloot, « [http://www.lavoixdunord.fr/region/bertrand-petit-elu-maire-de-saint-martin-lez-tatinghem-video-ia37b0n3274213 Bertrand Petit élu maire de Saint-Martin-lez-Tatinghem] », ''[[La Voix du Nord]]'', 16 Genver 2016.</ref> |Strollad = [[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg = }}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]]
mgu27ft9aqbaijfqnw5u4ritoeclnci
Polcon
0
130361
2202179
1915714
2026-10-14T07:36:54Z
Kestenn
14086
2202179
wikitext
text/x-wiki
'''Polcon''' eo ar vodadenn skiant-faltazi vrasañ ha koshañ e [[Polonia]]. Aozet e vez bep bloaz en ul lec'h disheñvel gant sikour ar c'hluboù skiant-faltazi lec'hel. Roet e vez ar priz [[Nagroda imienia Janusza A. Zajdla]] e fin pep bodadenn. Ar c'hentañ Polcon a oa bet aozet e 1985 e [[Błażejewko]] tal-kichen [[Poznań]].
Lec'hiadur ur Polcon a vez choazet daou vloaz en a-raok e-pad ar vodadenn gent. Da skouer lec'hiadur Polcon 2016 e Wrocław a oa bet choazet e-pad Polcon 2014 e Bielsko-Biała.
== Skeudennoù ==
<gallery>
Polcon2011 hala2.jpg|Polcon 2011 e [[Poznań]]
Polcon 2015 Skyrim cosplay.JPG|[[Cosplay]] eus [[The Elder Scrolls V: Skyrim|''The Elder Scrolls V: Skyrim'']]
Sapkowski.jpg|[[Andrzej Sapkowski]], krouer [[The Witcher (heuliad romantoù)|''The Witcher'']], enoret e 2003
Polcon2011 Zajdel laureaci02.jpg|[[Anna Kańtoch]] o prezegenniñ
Rober Wegner z córkami 2013.jpg|[[Robert Wegner]] enoret gant e familh e 2013
Polcon 2015 organizatorzy.JPG|Skipailh aozerien ar Polcon 2015
</gallery>
== Listenn ar Polcon ==
:2016 - [[Wrocław]]
:2015 - [[Poznań]]
:2014 - [[Bielsko-Biała]]
:2013 - [[Warszawa]]
:2012 - [[Wrocław]]
:2011 - [[Poznań]]
:2010 - [[Cieszyn]] ha [[Český Těšín]], gant an [[Eurocon]] ha [[Parcon]]
:2009 - [[Łódź]]
:2008 - [[Zielona Góra]]
:2007 - [[Warszawa]]
:2006 - [[Lublin]]
:2005 - [[Błażejewko]] e-kichen [[Poznań]]
:2004 - [[Zielona Góra]]
:2003 - [[Elbląg]]
:2002 - [[Kraków]]
:2001 - [[Katowice]]
:2000 - [[Gdynia]]
:1999 - [[Warszawa]]
:1998 - [[Białystok]]
:1997 - [[Katowice]]
:1996 - Na voe ket dalc'het
:1995 - [[Jastrzębia Góra]]
:1994 - [[Lublin]]
:1993 - [[Waplewo, Olsztyn County|Waplewo]]
:1992 - [[Białystok]]
:1991 - [[Kraków]]
:1990 - [[Waplewo, Szczytno County|Waplewo]]
:1989 - [[Gdańsk]]
:1988 - [[Katowice]]
:1987 - [[Warszawa]]
:1986 - [[Katowice]]
:1985 - [[Błażejewko]] e-kichen [[Poznań]]
== Polcon da vezañ dalc'het ==
:2017 - [[Lublin]]
:2018 - [[Toruń]]
== Liammoù diavaez ==
* http://www.polcon.fandom.art.pl
{{Daou borched|Porched al lennegezh|Skiant-faltazi/Liamm meta}}
[[Rummad:Skiant-faltazi| ]]
7eay4wyn5uuk2ezpak4nlwty19wrjzv
Fuzuilhadeg North Hollywood
0
139971
2202115
2158413
2026-10-13T14:26:52Z
Dishual
612
2202115
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{|class="infobox" style="font-size:90%; text-align:center;"
|-
|[[Restr:Larry Eugene Phillips, Jr., Glendale, California, 1993.png|150px]]<br>Larry Phillips Jr.
|[[Restr:Emil Mătăsăreanu, Glendale, California, 1993.png|153px]]<br>Emil Mătăsăreanu
|-
|colspan="2"|<hr>[[Restr:Nhshootout.jpg|320px]]<hr>Kartenn darvoudoù an North Hollywood shootout
|}
'''Fuzuilhadeg North Hollywood''' (saozneg : ''North Hollywood shootout'') a voe un [[eskemm tennoù]] etre daou laer bank hobregonet, Larry Phillips Jr. hag Emil Mătăsăreanu, ha polis al [[Los Angeles Police Department]] (LAPD) e distrig [[North Hollywood]] e [[Los Angeles]], [[Kalifornia]], d'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1997]].<br>Lazhet e voe an daou laer, daouzek ofiser polis hag eizh den all a voe gloazet. Kalz otoioù ha tiez a voe distrujet pe freuzet. En holl e voe tennet un 2000 bolod bennak gant al laeron hag an archerien.
Da 9e17 diouzh ar mintin, Phillips ha Mătăsăreanu a oa deuet-tre en North Hollywood Bank, ur skourr eus [[Bank of America]]. An daou dorfedour a voe talet gant archerien an LAPD pa oant o vont er-maez eus al lec'h. Un eskemm tennoù a grogas etre an daou du. Al laeron o devoa klasket tec'hel kuit, Phillips war droad ha Mătăsăreanu en oto implijet ganto. Kendelc'her a reas ar fuzuilhadeg en tro-war-droioù, Phillips a voe gloazet marvus gant unan eus e dennoù-eñ ; Mătăsăreanu a voe gloazet tri bloc'had tiez pelloc'h, ha mervel a reas dre ziwadañ a-raok ma erruje mezeien un eurvezh diwezhatoc'h.
Krediñ a reer ez eus bet laeret meur a di-bank gant Phillips ha Mătăsăreanu en hevelep doare.
An armoù implijet gant an ofiserien bolis a oa pistolennoù [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] pe revolverioù [[.38 Special]]. Un nebeud kirri polis a oa dafaret gant [[Fuzuilh-pomp|fuzuilhoù-pomp]] [[kalibr 12]]. Phillips ha Mătăsăreanu a oa ganto armoù kemmet e-maez lezenn : reoù emgefreek [[Norinco Type 56|Norinco Type 56 S-1s]] (un [[AK-47]] sinaat), ur [[Bushmaster XM15|Bushmaster XM15 Dissipator]], ur fuzuilh [[HK 91|Heckler & Koch HK 91]] hag ur bistolenn [[Beretta 92|Beretta 92FS]].
Gwisket e oa al laeron gant hobregonoù graet er gêr ; ar plakennoù hobregon a oa bet kreñv a-walc'h evit talañ un darn ouzh tennoù ar polis a vefe reoù pistolennoù pe fuzuilhoù-pomp. Ur skipailh archerien [[SWAT]] a oa deuet a-benn da dalañ outo dre vezañ armet mat. Ret e oa bet dezho goulenn ur c'harbed hobregonet evit saveteiñ an dud gloazet e-kreiz an eskemmoù tennoù. Lod izili eus an LAPD a oa bet rediet da amprestiñ armoù doare [[AR-15]] ha fuzuilhoù emgefreek all en ur c'henwerzh armoù nepell diouzh lec'h ar fuzuilhadenn. Trouz bras a oa bet evit goulenn ma vije armet gwelloc'h ha ponneroc'h ar polis e Stadoù-Unanet Amerika evit gellet talañ buanoc'h ha gwelloc'h e ken kaz ma vije ur gwallzarvoud damheñvel en dazont.
Dre an niver a dud c'hloazet, a dennoù, an armoù implijet ha padelezh an eskemmoù tennoù, e lakaer ar fuzuilhadeg-se da unan eus ar re washañ en istor torfederezh ar vro.
== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan]]
[[Rummad:Torfedoù]]
[[Rummad:Istor SUA]]
[[Rummad:Fuzuilhadegoù]]
2sb3r7r0w4ia1h2g4pksjnypsiwu2r6
The Forest (c'hoari video)
0
140284
2202148
2185760
2026-10-13T17:51:15Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202148
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:The Forest game.png|right|283px]]
{{databox}}
'''The Forest''' zo ur [[c'hoari video dreistbevañ]] sevenet hag embannet gant ar studio [[kanadian]] [[Endnight Games]]. Ar c'hoari a dremen war un enezenn goloet gant ur c'hoad. An dudenn bennañ Eric Leblanc gant e vab Timmy zo chomet bev goude ur gwallzarvoud karr-nij, an holl dud all a zo marvet. Ar c'hoari a dremen en ur bed digor c'hoariet doare [[first-person shooter]], n'eus ket eus kefridioù pe palioù resis da dizhout. Ar c'hoarier a vez bountet warnañ d'ober choazoù evit chom bev. Ar c'hoari video The Forest a oa bet embannet war [[Microsoft Windows]] e miz Ebrel [[2018]] goude ul lajad hir a 3 bloaz e stumm beta. Embannet eo bet d'ar [[4 a viz Du]] [[2018]]. E fin ar bloavezh 2018, The Forest a oa bet gwerzhet 5 milion a skouerennoù anezhañ.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20190410111914/https://endnightgames.com/games/the-forest Lec'hienn ofisiel The Forest]
[[Rummad:C'hoarioù video dreistbevañ]]
[[Rummad:C'hoarioù video 2018]]
[[Rummad:C'hoari kentañ sell]]
[[Rummad:C'hoarioù video spont]]
[[Rummad:C'haorioù video eus Kanada]]
7vrqxxx9zliq1jwrfzf2npnzf6rggxx
Ololê
0
140287
2202100
2118211
2026-10-13T13:10:47Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202100
wikitext
text/x-wiki
{|class="infobox" cellspacing="2" style="width:auto; font-size:95%;"
|-
!colspan="2" style="background-image:linear-gradient(to right, #d96363, #70a59f); color:#000;"|<div style="float:right; padding-right:5px;">[[Restr:Comic Book.svg|48px]]</div> <span style="font-size:2.2em;">Ololê</span>
|-align="center" bgcolor="#ffffe0"
|colspan="2"|[[Restr:Ololê n°72, May 1942.png|border|Ololê n°72, 17-19 Mae 1942|250px]]<br><small>Niv. 72, 17-19 Mae [[1942]]</small>
|-
|colspan="2"|<hr>
|-
|'''Bro'''||{{Breizh}}
|-
|'''Yezh'''||[[Brezhoneg]]<br>[[Galleg]]
|-
|'''Doare'''||[[Kazetenn]] evit ar vugale
|-
|colspan="2"|<hr>
|-
|'''Embann'''||[[1940]]–[[1944]] <small>''(Ololê)''</small><br>[[1970]]–[[1974]] <small>''(L'appel d'Ololê)''</small>
|-
|'''Mareadegezh'''||Hanterviziek<br>Sizhuniek<br>Tier gwech ar miz
|-
|'''<abbr title="International Standard Serial Number">ISSN</abbr>'''||2133-2274
|}
'''Ololê'''<ref>Skrivet ''O lo lê'' e BÉRA Michel, DENNI Michel & MELLOT Philippe : ''Trésors de la bande dessinée – BDM – Catalogue encyclopédique & Argus'', Éditions de l'Amateur, 2014 {{ISBN|978-2-85917-543-6}} hag e [https://web.archive.org/web/20240416005156/https://www.sudoc.abes.fr/DB=2.1/SET=1/TTL=1/SHW?FRST=2 ''Catalogue du Système Universitaire de Documentation''].</ref> a oa ur [[kazetenn|gazetenn]] [[Kristeniezh|gristen]] ha [[Broadelouriezh|broadelour]] evit ar vugale, e galleg hag e brezhoneg, bet embannet e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] gant an ti ''Éditions du Léon'' e [[Landerne]]. Un eil kazetenn damheñvel, anvet ''L'appel d'Ololê'', a voe embannet en [[Asnières-sur-Seine]] etre [[1970]] ha [[1974]]. Un ti-embann e voe Ololê ivez.
==''Ololê'' (1940-1944)==
[[Herri Kaouisin]] ha [[Vefa de Bellaing]] a grouas ar gazetenn gristen ha broadelour ''Ololê'' (galv ar vaesaerien) evit ar vugale, an niverenn gentañ o tont er-maez d'ar Gwener [[15 a viz Du]] [[1940]] gant an istitl ''Journal illustré des petits Bretons''. Hanterviziek e voe en deroù, goude-se e tremenas da sizhuniek kent treiñ da deir gwech ar miz. Meur a wech e kemmas he ment, hag e liv eo bet a-vareadoù. Adalek [[1943]] ez embannas an istil ''Journal de Jeunes de Bretagne'' hag ar [[sturienn]] « Doue ha Breiz ».<br>
Berzh bras a reas ar gazetenn a-hed he buhez, evit ul lod en abeg ma tenne ar c'houzalc'herien [[Alamagn|alaman]] splet eus goubarzhegezh Breizh<ref>PERRIN, Raymond : ''Fictions et journaux pour la jeunesse au XXe siècle'', L'Harmattan, 2014 {{ISBN|978-2-343-02483-7}}</ref>. ; lod niverennoù a voe [[moullañ|moullet]] 20 000 skouerenn anezho.
Istor ha [[sevenadur]] Breizh, [[romant]]où skeudennaouet, kelaouadennoù ha [[bannoù-treset]] a yae d'ober danvez ''Ololê'' ; lod pennadoù a oa e brezhoneg.<br>
Meur a aozer·ez brudet a skrivas en Ololê : ar Gall [[Benjamin Rabier]], ar [[Belgia]]d [[Hergé]], ar Vretoned [[Job de Roincé]] (kazetenner), [[Rémy Bourlès]] (treser bannoù-treset, [[1905]]–[[1997]]) ha dreist-holl ar skrivagner ha treser gall a orin breizhat [[Étienne le Rallic]] ([[1891]]–[[1968]]), a skrivas hag a skeudennaouas un niver bras a istorioù, en o zouez :
* ''Les loups de Coatmenez'', skrivet gant [[Jeanne Coroller-Danio]] ([[1892]]–[[1944]])<ref>Elor, 2001 {{ISBN|978-2-907524-58-2}}</ref>, a voe embannet a-droc'hadoù etre 1943 ha 1944.
:Adembannet e voe e [[1963]] ha [[1995]], gant kemmadennoù : e 1963 e voe erlec'hiet ar ger ''youpin'' ([[luc'haj]] gallek disprizius evit <q>[[yuzev]]</q>), hag e 1995 e voe dilamet ar bommoù [[Enepyuzevegezh|enepyuzev]] a oa en istor orin ma'z eo al laeron yuzevien « estren o fouezh-mouezh [...] ha nann kristen o fri » (''dont l’accent est étranger […] et le nez n’est pas chrétien'', Ololê 19 Genver 1941 p. 2 hag embannadur 1963, p. 10) ;
* ''Le Corsaire des îles'', gant Jacques de Seisses ;
* ''Gaït, la cavalière du Texas'', gant Étienne le Rallic ;
* ''Gonéri, le filleul de Cadoudal'' gant Hervé Cloarec ;
* ''La croisade des loups'' (heuliad ''Les loups de Coatmenez''), gant Jeanne Coroller-Danio ha Herri Kaouisin<ref>Elor, 2000 {{ISBN|978-2-912214-48-5}}</ref>.
Ur golo politikel a voe embannet en niverenn 118 (25 Kerzu 1943) en enor d'an abad [[Yann-Vari Perrot]], a oa bet drouklazhet pemzektez a-raok an embann.<br>
Adembannet e voe ''[[Troioù-kaer Tintin|Tintin au pays des Soviets]]'' (Hergé, [[1929]]) en Ololê.
D'ar Sul [[28 Mae]] 1944 e teuas an niverenn 132 ha diwezhañ a-ziwar ar wask.
<div style="text-align:center;">[[File:Logo informations.svg|12px]] <small>''Bukit war ur skeudenn da welout he alc'hwez''</small></div>
<gallery mode="packed-hover" heights="300px">
olole_110_5-09-43.jpg|Ololê, niv. 110, Gwengolo 1943
olole_113-1-11-43.jpg|Ololê, niv. 113, Du 1943
olole_114_10-11-43.jpg|Ololê, niv. 114, Du 1943
olole_116_4-12-43.jpg|Ololê, niv. 116, Kerzu 1943
</gallery>
==''L'appel d'Ololê'' (1970-1974)==
E [[1970]], Herri Kaouisin a embannas niverenn gentañ an hantervizieg ''L'Appel d'Ololê – L'illustré Culturel des Jeunes et des Familles de Bretagne'', a zisklêrias bezañ hêrezh Ololê gozh. Étienne le Rallic e voe c'hoazh an treser pennañ. E 1974 ez eas ar gazetenn da get, goude he 26{{vet}} niverenn.
==An ti-embann==
{| align="right" style="font-size:90%;text-align:center; border:1px solid #a9a6b1;"
|-
|[[File:Le breton par l'Image M Seité 1944.jpg|300px]]<hr>Golo ''Le breton par l'Image'',<br>gant M. Seite ha Moriss, 1944
|}
Un ti e Landerne hag a embanne albomoù evit ar yaouankizoù dindan al lugan ''Éditions de Propagande Culturelle Bretonne pour la Jeunesse'' e voe Ololê ivez ; bez' e oa ti-embann al luskad broadelour [[Urz Goanag Breiz]], bet krouet gant H. Kaouisin e 1943 diwar skouer [[Urdd Gobaith Cymru]]. Daouzek albom a voe embannet.
;1941
* ''Une Grande et Belle Histoire, celle de notre Bretagne'', skeudennaouet gant Étienne le Rallic
;1942
* ''Troioù kaer Matilin an Dall : Yann ar Chapel aet da goll ne oar den penaos !'', skeudennaouet gant ar Belgiad [[Raoul Thomen]] ([[1876]]–[[1950]])
;1943
* ''Le merveilleux voyage de [[Matilin an Dall]] à travers les siècles bretons'', skeudennaouet gant Raoul Thomen
* ''Histoire de ma Bretagne'', Herri Kaouisin, skeudennaouet gant Étienne le Rallic
* ''Contes du Ti-Plouz'', skeudennaouet gant [[Félix-Pol Jobbé-Duval]]
* ''Istor vurzudus balafenn'', skeudennaouet gant [[Georges Omry]] ([[1880]]–[[1914]])
* ''Le dragon du Menez-Are'', skeudennaouet gant Benjamin Rabier
* ''Au temps où les bêtes parlaient breton'', skeudennaouet gant Benjamin Rabier (dalif), divyezhek
* ''Le mystère du château du Taureau'', skeudennaouet gant Job de Roincé
* ''A la découverte de Ker-Is, la mystérieuse cité sous-marine'', skrid ha skeudennoù gant [[Lortac]] ([[1884]]–[[1973]])
;1944
* ''L’Histoire de Bretagne de Toutouig'', skeudennaouet gant F.-P. Jobbé-Duval ; un embannadur vrezhonek a voe ivez : ''Istor Breiz Toutouig''
* ''Le breton par l'image'', gant M. Seite, skeudennaouet gant Moriss
==Levrlennadur==
* {{fr}} [http://lerallic.online.fr/olole.htm Labour E. Le Rallic evit Ololê]
* Roland Le Guen, ''Ololê, un périodique nationaliste et chrétien pour les jeunes bretons'', kounskrid mestroniezh istor, [[Skol-veur Breizh-Izel]], Brest, 1984.
* Isabelle Rat hag AH. Le Texier, ''Ololé'', kounskrid mestroniezh istor, Skol-veur Kreisteiz Breizh, Gwened, 1989.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kelaouennoù Breizh aet da get]]
[[Rummad:Lennegezh yaouankiz brezhonek]]
ogrnp8osytk01ul1h54kta5kgs05tr7
Geneviève Prigent
0
147708
2202173
2080308
2026-10-13T22:30:04Z
Kestenn
14086
2202173
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Geneviève Prigent.jpg|thumb|Poltred Geneviève Prigent tennet gant studio Harcourt e Pariz.]]
'''Geneviève Prigent''' ([[Sant-Brieg]], [[4 a viz Kerzu]] [[1909]] - [[Lannuon]], [[26 a viz Genver]] [[1990]]) a oa priñsez [[Montenegro]], rezistantez, lagadeeunourez, ha stourmerez evit an endro.
== Buhez ==
Ganet e oa bet Geneviève Prigent e Sant-Brieg, ma oa mezeg he zad. Tremen a rae he vakañsoù e [[Trebeurden]] e ti ar familh. Plijout a rae dezhi mont war vor. Studiañ a reas ar [[mezegiezh|vezegiezh]] e [[Roazhon]] betek ober anaoudegezh gant [[Mihailo Petrović-Njegoš]], priñs [[Montenegro]] repuet e Bro-C'hall<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20210926211839/http://fr.1001mags.com/parution/-22-cotes-d-armor/numero-131-mai-2014/page-10-11-texte-integral ''Côtes-d'Armor Magazine'', Mae 2014]</ref>. D’ar [[27 a viz Genver]] [[1941]] e voe lidet an eured e [[Pariz]].
Nac'hañ a reas ar c’houblad kemer ar gurun gant skoazell an [[nazi]]ed o doa aloubet Montenegro e miz Mae [[1941]]. E [[Hamburg]], Pariz ha [[Sant-Nikolaz-ar-Pelem]] e vevas e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Eno, e miz Mae [[1944]] e voe skrapet ar priñs gant tud yaouank ar vro digant an [[Alamaned]]. Daou viz war-lerc’h e c'hanas G. Prigent he mab [[Nikola Petrović-Njegoš|Nikola]] e Sant-Nikolaz.
Goude dieubidigezh [[Europa]] e vevas gant he gwaz e [[Yougoslavia]], o sammañ kargoù ofisiel dindan galloud [[Josip Broz Tito|Tito]]. Ne oa ket ar priñs en e vleud, neuze e tistroas ar c’houblad da Vro-C'hall. "Ar Briñsez ruz" e oa lesanv G. Prigent abalamour ma sikoure repuidi bolitikel. E [[1949]] e tispartias diouzh he fried.
Labourat a reas e Pariz evel klañvdouriez gant Jean Lavat, a oa mezeg an daoulagad<ref>{{fr}} [https://wasww.em-consulte.com/article/207935/genevieve-prigentc-orthoptiste-pionniere-et-passio ''Revue francophone d'orthoptie'', C'hwevrer 2009]</ref>. Gantañ e savas un arbennikadur nevez, al lagadeeunourezh evit pareañ al loakrerezh.
Adalek [[1972]] e voe o chom hag o labourat e Trebeurden<ref>{{fr}} [https://fr.calameo.com/read/000374885ae4459e65ed4 ''Le Griffon'', Mae 2019], pajenn 42]</ref>. Kregiñ a reas da stourm evit an endro dre grouiñ ar gevredigezh "Bevañ e Trebeurden". E-giz-se eo bet gwarezet gwern ar C’helenn hag [[enez Miliev]] e Trebeurden. Stourm a reas ivez evit [[gwirioù mab-den]].
Mervel a reas e Lannuon e miz Genver 1990, hep dont a-benn da enebiñ ouzh porzh-bageal [[Trebeurden]]<ref>[https://www.lemonde.fr/archives/article/1988/10/30/de-saint-quay-portrieux-a-trebeurden-la-bretagne-victime-de-la-plaisance_4121930_1819218.html De Saint-Quay-Portrieux à Trebeurden - La Bretagne victime de la plaisance ? Le Monde, 30 octobre 1988]</ref>.
E [[2009]] e oa bet divizet gant kuzul-kêr Lannuon reiñ he anv d’ur straedig e kreiz-kêr.
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Prigent, Genevieve}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1909]]
[[Rummad:Marvioù 1990]]
[[Rummad:Merc'hed Breizh]]
i1pldevtqq6u806ag2j99rcmy85rwls
Geriaoueg an armoù-tan
0
169006
2202098
2200205
2026-10-13T12:51:24Z
Kestenn
14086
/* Adkargañ */
2202098
wikitext
text/x-wiki
{{Porched:Armoù-tan}}
{| class="wikitable" style="margin:auto; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]]
|}
== A ==
[[Restr:Reloading Press.JPG|thumb|Dafar da '''adkargañ''' munisionoù : a-gleiz, ur bourvezierez poultr ; a-zehou, ur waskerez da adkargañ.]]
=== Adkargañ ===
An '''[[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]]''' eo ar fed d'ober [[Munision|munisionoù]] er gêr diwar [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] bet implijet dija. Marc'had-matoc'h eo ar munisionoù graet er gêr evit ar re broduet en uzinoù peurliesañ. Gellet a ra bezañ graet gant munisionoù skoet e kreiz, met n'eo ket posupl adkargañ er gêr munisionoù skoet war o zro peogwir e vez labezet o douilhez pa denner gante. Pazennoù nesañ an adkargañ eo :
* naetaat hag adstummañ an douilhez ;
* ouzhpennañ un [[Emors (munisionoù)|emors]] en douilhez ;
* lakaat ur gargad [[Poultr-tarzh|poultr]] en douilhez ;
* sternañ ur boled nevez war an douilhez.
=== Aerfaout ===
'''Aerfaout''' ur [[revolver]] eo al lec'h bihan-kenañ etre e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] hag e ganol. Alese ez a er-maez ul lodenn eus ar gazoù degaset gant tarzhadenn ar [[Poultr-tarzh|poultr]] da vare an tenn. En un nebeud revolverioù evel an [[Nagant M1895]] e kaver ur wikefre hep aerfaout ebet, evit klask tennañ ar brasañ gounid eus energiezh ar poultr.
=== Ajell ===
Un '''ajell''' zo ur pezh hag a ra al liamm etre ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] ha kanol un arm evit degas ur munision er [[Geriaoueg an armoù-tan#Kambr|gambr]]. War kalz armoù a seurt-se, ur munision a c'hall bezañ lezet en ajell pa vez karget an arm ; dre-se e vez kresket endalc'h an arm.
=== Annev ===
An '''annev''' zo ul lodenn eus strad un douilhez hag a stank an [[Emors (munisionoù)|emors]] pa vez skoet, evit krouiñ un darzhadenn.
=== Aremennañ ===
An '''aremennañ''', pe '''duañ''', zo un tretañ kimiek implijet war pezhioù metal diavaez un arm-tan evit gwareziñ anezhe gwelloc'h diouzh ar mergl pe tagadennoù all. Ul liv du a ro d'ar pezhioù-mañ.
=== Argil ===
An '''[[argil]]''', pe '''kiladenn''', eo ar fiñvadenn war an a-dreñv a ra un arm pa lez an tenn da vont. Dont a ra eus ar gazoù produet gant tarzhadenn [[Poultr-tarzh|poultr]] ar [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. Izel pe uhel e c'hall bezañ hervez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar munision ha pouez an arm.
=== Arm-dorn ===
Un '''[[arm-dorn]]''' a zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ implijet gant un dorn nemetken, evel ar [[Revolver|revolverioù]] pe ar [[Pistolenn|pistolennoù]].
=== Arm-skoaz ===
Un '''[[arm-skoaz]]''' zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ skoaziet pe lakaet war ur skor ('''daoubez''' pe trebez da skouer) hag implijet gant an daouarn. Ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] a zo armoù-skoaz.
=== Arm-tan hiniennel ===
An '''armoù-tan hiniennel''' a zo armoù a c'hall bezañ douget hag implijet gant un den nemetken. Mont a ra o c'halibr betek 12,7 mm peurliesañ (14,5 mm evit ar fuzuilh [[Sniper Alligator]] implijet gant arme [[Ukraina]]). Er rummad-mañ e kaver an '''[[Arm-dorn|armoù-dorn]]''' hag an '''[[Arm-skoaz|armoù-skoaz]]'''.
=== Armeurer ===
Un '''armeurer(ez)''' pe '''armdiour(ez)''' zo un den hag a zo e vicher sevel, stokañ, kempenn hag a-wechoù gwerzhañ armoù. Gellet a ra labourat evit un [[:Rummad:Embregerezhioù armoù-tan|embregerezh armoù-tan]], evit polis pe arme ur stad, pe bezañ emren. Ur stal e-lec'h ma werzher armoù a zo un '''armeuri''' pe un '''armdi'''. An hollad micherioù stag d'an armoù dre vras eo an '''[[armerezh]]'''.
=== Aotomatek ===
Un '''arm aotomatek''' a c'hell tennañ meur a voled a-dennadegoù pa bouezer ur wech nemetken war an [[Draen (armoù)|draen]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad A]] hervez lezenn (difennet d'ar siviled).
== B ==
=== Bannadell ===
Ur '''vannadell''' eo ar pezh a vez kaset er-maez eus un arm-tan pa denner, pe e vefe drajez plom pe ur [[boled]].
=== Banniel-test ===
Ur '''banniel-test''' a zo un ostilh surentez, e plastek peurliesañ, a lakaer e kanol un arm-tan dre e gambr evit diskouez n'eus munision ebet prest da vezañ tennet ennañ. Alies e vez gantañ ul liv flamm (ruz, orañjez) disheñvel diouzh livioù boas an armoù, ha dre se e c'hall gwelet an holl en un taol-lagad emañ an arm e surentez. Er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] eo peurliesañ ret lakaat ur banniel-test en arm pa vez tud e takad ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]].
=== Beg ar c'hanol ===
Dre veg kanol un arm-tan ec'h a ur '''vannadell''' er-maez.
=== Boled ===
Ar '''[[boled]]''' eo an tamm eus ar [[munision]] a vez kaset er-maez eus ar c'hanol, bihanoc'h e dreuzkiz evit 20 mm.
[[Restr:22 LR - 1.jpg|thumb|Ur munision [[.22 Long Rifle|.22 LR]]. E penn an douilhez (a-zehou) e weler ar '''bourled'''.]]
=== Bourled ===
Danvez ouzhpenn a gaver e-tro strad un [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]. Ijinet eo bet evit ma talc'hfe ar c'hartouchennoù e plas e '''kambr''' an arm. Er [[Munision|munisionoù]] skoet war o zro, an [[Emors (munisionoù)|emors]] a zo er bourled.
=== Bourrell ===
'''Bourrell''' a gaver er c'hartouchennoù chase etre ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag ar '''bannadelloù'''. Pal ur vourrellenn eo dasparzhañ an nerzh produet gant tarzhadenn ar poultr war an holl blomennoù.
=== Buker poent ruz ===
Ur [[buker poent ruz]], anvet ivez ''red dot'' e bed an armoù-tan, a zo ur benveg gweledoniezh bihan a vez montet war '''reilhoù''' un arm-tan hiniennel evit sikour an tenner da gavout buan ur sibl tost a-drugarez d'ur poent liv bannet ouzh ur skrammig.
== C ==
=== ''Choke'' ===
Ur '''''choke''''', pe '''''choke-bore''''', a zo ur pezh a lakaer e beg kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù chase]] da strishaat pe da ledanaat ar goumoulennad plomoù. Meur a vent a zo dezho : leun (''full''), 3/4, 1/2 pe 1/4.
=== ''Cook off'' ===
Ar '''''[[cook off]]''''', '''''cooking off''''' pe '''tarzhadenn degaset gant an dommder''' a c'hoarvez a-wechoù an armoù dezhe ur sistem gant ur [[Kulasenn (armoù-tan)#Kulasenn serr|gulasenn serr]]. Tarzhañ a ra [[Emors (munisionoù)|emors]] ar [[munision]] abalamour da dommder ar gulasenn hep ma ne vefe skoet. Grevus e c'hall bezañ seurt darvoud.
== D ==
[[Restr:211028-Z-IB607-1007 - 44th IBCT M110A1 Range (Image 11 of 30).jpg|kleiz|thumb|Un '''daoubez''' dindan kanol fuzuilh ur soudard.]]
=== ''DA'' ===
'''''Double Action''''' (daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Damaotomatek ===
Un arm '''damaotomatek''' a denn ur vannadell bewech ma vez pouezet war e [[Draen (armoù)|zraen]]. N'eus ket ezhomm da gambriñ ur [[munision]] nevez gant an dorn goude pep tenn : ur sistem gaz e gwikefre an arm a ra, betek ma vo goullo ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad C]] hervez lezenn m'o deus un endalc'h 3 [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchenn]] d'ar muiañ (rummad B a-hend-all).
=== ''DAO'' ===
'''''Double Action Only''''' (daou-ober nemetken), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Daoubez ===
Un '''[[daoubez]]''' a implijer da stabilaat ur fuzuilh pe ur garabinenn pa denner. Peurliesañ e stager anezhañ dindan ar c'hanol, war ur '''reilh''' pe en ur '''ruilhenn'''. A-wechoù eo enbarzhet en arm, evel war ar garabinenn [[Steyr Scout]].
=== Darvoud-tennañ ===
Un '''darvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa ne denn ket un arm-tan pa bouezer war e [[Draen (armoù)|zraen]]. Meur a abeg a c'hall bezañ d'an darvoudoù-tennañ : [[munision]] stanket er gambr, kudenn gant ar [[Karger (armoù-tan)|'''c'harger''']], [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] siek, gwinterell pe skoer torret, arm naetaet pe morailhet fall... Un darvoud-tennañ n'eo ket ur '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoud-tennañ]].'''
=== Dazlamm ===
Un '''dazlamm''' a c'hoarvez pa vez diheñchet ur '''vannadell''' pe un tamm anezhi gant ar sibl tizhet pe un dra all. Gellet a ra bezañ dañjerus evit an tenner hag an dud tro-dro dezhañ. Aliet e vez d'an dennerien lakaat lunedoù-gwarez war o fri pa dennont : memes ma koll nerzh ur vannadell en ur zazlammat e c'hall bezañ dañjerus evit o daoulagad. Gant bannadelloù plom e vez izelaet ar riskl dazlammoù abalamour d'an danvez-se da vezañ gwakoc'h evit an dir, al leton pe ar c'houevr implijet mod-all.
=== ''Decock'' ===
An '''''decock''''' pe '''''decocking''''' (eus ar saozneg ''cock'' a dalvez '''ki un arm''') a zo ur surentez war bistolennoù zo. A-drugarez d'ur bouton e c'haller distegnañ ar c'hi hep skeiñ ar munision.
=== Distegn ===
'''Distegn''' a verk stad ki un arm pa n'eo ket armet.
=== Distrinker ===
An '''distrinker''' a laka an douilhez goullo da lammat er-maez eus ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] goude an tenn.
=== Douilhez ===
'''[[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]]''' ur [[munision]] eo ar pezh a chom en arm ur wech tennet ar '''vannadell'''. En douilhez e kaver ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]'''. Er c'hartouchennoù chase e kaver ivez ar plom pe ar boled en douilhez.
=== Douilhez distroñsañ ===
Un '''[[douilhez distroñsañ]]''' a zo un douilhez faos a lakaer e kambr un arm pa vezer o tennañ hep [[munision]] ebet evit pleustriñ, evit chom hep labezañ ar skoer en ur lakaat anezhañ da skeiñ ouzh un elfenn eus an arm, dreist-holl evit ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] skoet war o zro.
=== Draen ===
An '''[[Draen (armoù)|draen]]''' eo ar pezh a bouezer warnañ gant ar biz-yod da lakaat un tenn da vont. War armoù-zo e c'haller reoliñ hirder red ha/pe '''pouez-loc'hañ''' an draen.
=== Dreistlakaet ===
'''Kanolioù dreislakaet''' a vez graet eus daou ganol an eil war egile, er [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] daou-denn. Abalamour e oa diaesoc'h ar wikefre-mañ da sevel e-keñver fuzuilhoù gante daou ganol kichen-ha-kichen e oa deuet ar c'hanolioù dreistlakaet da vezañ boutin en eil hanter an XX{{Vet}} kantved nemetken.
=== Driv ===
An '''driv''' a zo ul linenn a-blaen faltaziek war ur sibl. Ma stok ur boled a-gleiz pe a-zehou d'ar poent bizet eo ret reizhañ an driv. Un driv fall a c'hell dont eus an tenner, eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''', eus al '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', eus un arm pe eus elfennoù all (avel da skouer).
=== Duañ ===
An '''duañ''', pe '''aremennañ''', a zo un oberenn war ganol un arm evit gwareziñ anezhañ a-enep d'ar mergl ha bravaat anezhañ, a-drugarez da broduioù kimiek, goude ur prantad lufrañ ha disaotrañ. Daou deknik nesañ a gaver, an '''duañ yen''' pe an '''duañ tomm''', keroc'h met padusoc'h. Gellet a ra bezañ graet war forzh peseurt kanol, met graet e vez muioc'h evit kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] a vez labezet aesoc'h dre forzh bezañ implijet dindan ar seizh amzer.
== E ==
[[Restr:8mm Steyr - FMJ - 3.jpg|kleiz|thumb|An '''emors''' (e griz) a weler e-kreiz strad an douilhez.]]
=== Emors ===
An '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' a servij da flammañ ar poultr a gaso ar '''vannadell''' er-maez eus ar c'hanol. War an armoù kentañ e veze implijet '''[[poultr du]]''' da emorsiñ an tenn. Etre deroù an {{XIXvet kantved}} ha kreiz an {{XXvet kantved}} ez eus bet implijet [[Fulminat merkur(II)|fulminat merkur]], a oa efedusoc'h evit ar poultr du met krignus ha distabil. Abaoe e raer gant produioù all : stifnat [[plom]], azotur plom (Pb[[Nitrogen|N]]<sub>6</sub>) pe nitrat [[bariom]].
* [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] skoet e o c'hreiz : an emors a zo e-kreiz strad ar gartouchenn. Ur wech skoet e c'hall an emors bezañ erlec'hiet hag an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] adkarget d'ober ur [[munision]] nevez. Ar braz eus ar munisionoù modern a implij ar sistem-se.
* Kartouchennoù skoet war o zro : an emors a zo e bourled an douilhez, tro-dro ar strad. N'hall ket an douilhez bezañ adimplijet goude an tenn. Munisionoù bihan a implij ar sistem-se peurliesañ, en o zouez an [[.22 Long Rifle|.22 LR]], ar [[.17 HMR]] hag an [[.22 WMR]].
=== Emzalc'h ===
Doareoù disheñvel a zo da lakaat e gorf pa denner gant un arm-tan hiniennel. An daou emzalc'h implijetañ gant nerzhioù surentez ar bed (pa reont gant un arm-dorn) eo an [[emzalc'h izoskelel]] hag ar ''[[Weaver stance]]''. An [[emzalc'h kostez]] a vez implijet e bed ar sportoù tennañ kentoc'h.
== F ==
=== ''Flyer'' ===
Er [[sportoù tennañ]] e raer '''''flyer''''' eus ur boled nijet pell eus ar '''stroll''', abalamour d'an tenner, d'an endro, d'an arm pe d'ar [[munision]].
=== Fuzuilh ===
Ur '''[[fuzuilh]]''' zo un [[arm-skoaz]] evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant an daouarn pe pozet war ur pezh (daoubez, trebez, sac'h) pa denner. E geriaoueg an arme ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit chaseal dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ ur c'hanol flour pe meur a hini.
=== Fuzuilh-arsailh ===
Ur '''[[fuzuilh-arsailh]]''' zo ur arm-skoaz hiniennel aotomatek skañv. Ar [[Sturmgewehr 44]] alaman pe an [[AK-47]] soviedel zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh koshañ hag anavezetañ.
=== Fuzuilh-pomp ===
Ur '''[[fuzuilh-pomp]]''' zo un arm-skoaz hiniennel, dezhañ ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] dindan he c'hanol peurliesañ, gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm.
=== Fuzuilh-vindrailher ===
Ur '''[[fuzuilh-vindrailher]]''' zo un arm-skoaz aotomatek pourveziet gant [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] fiñv. Skañvoc'h eo evit ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ha ne vez ket pourveziet gant bandennoù [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]]. Un [[daoubez]] a zo staget outi alies da stabilaat an tennoù. He c'hefridi war un dachenn-emgann eo souten an [[Troadegiezh|droaderien]] dre dennadegoù berr.
== G ==
=== Galloud-herzel ===
'''Galloud-herzel''' ur [[munision]], e bed ar chase pe an armeoù, a verk pegen buan e c'hall un den pe ul loen skoet gantañ bezañ ehanet diouzhtu. Evit jediñ ar galloud-mañ e vez kemeret e kont energiezh ha stumm e vannadell. Ar c'halibroù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] n'o deus ket ur galloud herzel uhel da skouer, met ar c'hontrol eo evit ar [[.45 ACP]] pe an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] da skouer. Ar bannadelloù kleuz o fenn a ledana pa stokont ouzh ur sibl en ur ober un toull brasoc'h. Uheloc'h eo o galloud-herzel neuze.
[[Restr:Radom (6825677274).jpg|thumb|Ur bistolenn bolonat Vis wz. 35. Ar '''c'harenn-dornikez''' a weler war an dornikez, a-zehou tout.]]
=== Garenn-dornikez ===
Ur '''c'harenn-dornikez''' a gaver a-dreñv da zornikez pistolennoù 'zo evel ar [[Colt M1911]] pe ar [[Vis wz. 35]]. Rankout a raer pouezañ warni evit gellet tennañ. Ur sistem-surentez eo.
=== Greunadenn ===
[[Greunadenn (arm)|Greunadenn]] a vez graet eus un arm tarzh bannet dre voaz gant an dorn (anvet neuze greunadenn dorn), met ivez gant stumm un obuzenn (strinkenn tarzh) skoet gant ur [[fuzuilh]] (greunadenn fuzuilh) pe ur [[banner-greunadennoù]]. Ar greunadennoù a-vremañ zo savet gant ur mir danvez tarzh, un distonier, ur skoer evit enaouiñ an distonier, an armañ a zo stanket gant ur surentez evit an dezougen. An implijer a rank tennañ ar surentez (ur walenn dre voaz) a-raok bannañ ar c'hreunadenn. Ur wech skoet an arm, ar surentez a laosk ar skoer da vont hag an distonier da blantañ tan en danvez-tarzh. Goude ur pennadig amzer e tarzh ar c'hreunadenn.
=== Greunenn ===
Ar [[Greunenn (unanenn)|c'hreunenn]] (war-dro 64,79 miligram) zo un unanenn a-orin eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag a vez implijet kalz e bed an armoù-tan evit termeniñ mas ur [[boled]] pe ar c'hementad [[Poultr-tarzh|poultr]] en ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]].
=== Gwallzarvoud-tennañ ===
Ur '''gwallzarvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa vez gloazet pe lazhet un den gant un arm-tan dre wallzarvoud. Disheñvel eo diouzh un '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoud-tennañ]]'''.
=== Gwenn ===
Ar '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', pe '''sibl''', eo an dra a glasker tizhout er sportoù tennañ. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder.
=== Gwinterez ===
Ar '''winterez''' eo ar pezh eus ur fuzuilh-chase a lak ar c'hanol pe ar c'hanolioù da wintañ evit gellet lakaat pe tennañ [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] enne.
== H ==
=== Hed-tenn ===
An '''[[hed-tenn]]''' eo ar pellder ar c'hall bezañ graet gant ur '''vannadell''' pa vez tennet. Tri seurt hed-tenn a zo :
* an '''hed-tenn d'ar muiañ''', pe '''hed-tenn teorikel''', da lavaret eo an hed-tenn graet gant ur [[boled]] en un endro hep redioù diavaez (avel, glav, harzoù da skouer) a-raok koll e nerzh penn-da benn.
* an '''hed-tenn pleustrek''' : kemer a ra e kont barregezh an tenner, resisted an arm implijet, kalite al [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] pe ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], liv an amzer... En arme e ouzhpenner ivez an '''hed-tenn efedus''' d'an hed-tenn pleustrek, da lavaret eo ar pellder a c'hello ober ur boled en ur chom efedus war ur sibl (da lavaret eo herzel un den pe toullañ dafar da skouer).
=== ''Holster'' ===
Un '''''holster''''' zo ur skloser a lakaer ennañ ur [[Pistolenn|bistolenn]] pe ur [[revolver]]. Gellet a ra bezañ staget tro-dro d'ur vorzhed, d'an divlez pe d'ar bruched. Implijet e vez evit armoù-dorn ar polis hag ar soudarded da skouer. Difennet eo er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] e Frañs a-wechoù.
=== Horzh-fuzuilh ===
Un '''[[Lamm (arm-tan)|horzh-fuzuilh]]''', pe '''lamm-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h.
== K ==
=== Kalibr ===
[[Kalibr (armoù-tan)|'''Kalibr''']] ur munision a verk treuzkiz e voled, pe e zouilhez evit ar c'hartouchennoù chase. Eztaolet eo e milimetroù pe e meutadoù peurliesañ. Titouroù all a gaver a-wechoù e anv ur c'halibr evit disheñvelaat munisionoù disheñvel o ment met heñvel o c'halibr (evel an [[.22 Long Rifle]] hag ar [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] da skouer) : hirder an douilhez, ijiner, bloavezh e grouidigezh, kargad a boultr ennañ... Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e galibr, e milimetroù peurliesañ. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. Eno e vez eztaolet e meutadoù kentoc'h.
=== Kambr ===
Ar '''gambr''' eo al lec'h ma kaver ur [[munision]] just a-raok ma vefe tennet anezhañ.
=== Kanol ===
* En un arm-tan ez eo ar '''c'hanol''' an duellenn a heñch ar bannelloù.
* Ur '''[[Kanol (kanolierezh)|c'hanol]]''' a zo ivez anv ur pezh kanolierezh.
:;Kanol flour
::Ur c'hanol flour n'en deus rizenn ebet da heñchañ ar bannadelloù. An armoù-tan kozh pe ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] modern a zo kanolioù flour dezho.
:;Kanol rizennet
::Ur c'hanol rizennet ez eus ennañ ur rizenn, da lavaret eo ul linenn doullet a dro en e ziabarzh. Ar rizenn-mañ a laka ar vannadell da dreiñ warni hec'h-unan er c'hanol : stabiloc'h eo neuze e-pad e nijadenn ha brasoc'h eo he hed-tenn.
=== Karabinenn ===
'''[[Karabinenn]]''' a vez graet e geriaoueg an arme eus un arm-tan gant ur c'hanol hir met berroc'h eget hini ur [[fuzuilh]] pe ur [[mousked]]. Er-maez eus bed an arme, e bed ar chase pe ar sportoù-tenn, ur '''garabinenn''' zo un arm hir dezhañ ur c'hanol rizennet pe meur a hini. Karabinennoù a raer ivez eus an armoù hir [[Arm dre aer gwasket|dre aer gwasket]] pe gaz a c'hall tennañ plomennoù 4,5 mm pe 5,5 mm, evit amprouennoù zo er [[sportoù tennañ]] pe an dudi.
=== Karger ===
Ar '''[[Karger (armoù-tan)|c'harger]]''' a lakaer ennañ ar [[Munision|munisionoù]] evit pourveziañ '''kambr''' an arm. Gellet a ra bezañ fiñv : er pistolennoù e kaver ar c'harger en dornikell ; er fuzuilhoù pe karabinennoù modern e vez sanket dindan ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] peurliesañ. Diabarzh e c'hall bezañ ivez : ar c'hargerioù korzennek a zo dindan ar c'hanol, war ar fuzuilhoù loc'henn-grogenn da skouer, pe a-dreñv d'ar gulasenn. '''Pourvezer''' e c'hall bezañ anvet ivez.
=== Kartouchenn ===
Ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' a zo ur [[munision]] evit an armoù-tan hiniennel, dezho ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] 20 mm d'ar muiañ. Pa vez brasoc'h kalibr ur munision e vez graet '''obuz''' anezhañ. Er c'hartouchennoù modern e kaver :
* un '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''', ennañ ar [[Poultr-tarzh|poultr]] a lakao ar vannadell da nijal pa darzho ;
* an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''', e strad an douilhez, a lakao ar poultr da darzhañ pa vo skoet ;
* ur '''vannadell''' ([[boled]]), pe meur a hini (plomoù) evit ar c'hartouchennoù-chase ;
* '''bourrell''' etre ar poultr hag ar plomoù er c'hartouchennoù-chase.
[[Restr:FlintlockMechanismPlain.png|thumb|Ar c'hi (pezh a-gleiz) war blatinenn-gailhastr ur fuzuilh kozh. An tamm-kailhastr a zo dalc'het etre javedoù ar c'hi.]]
=== Ki ===
Ar '''c'hi''' zo ur pezh eus ar '''[[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]]''' a gaver war armoù-tan hiniennel kozh ha war an armoù-dorn modern dreist-holl. Sachet e vez warnañ da armiñ mekanikerezh an arm, ha kas a ra '''skoer''' an arm ouzh ar munision pa vez distegnet. Pa vez kuzh ar c'hi en un arm e vez graet '''morzhol''' anezhañ. Dont a ra e anv moarvat eus ar stumm a oa d'ar c'hioù war an armoù kozh.
=== ''Kipplauf'' ===
Ur c'h-'''''kipplauf''''' zo ur garabinenn-chase, dezhi ur c'hanol rizennet un-tenn da wintañ. Implijet e vez evit chaseal bronneged bras Europa. Skañvoc'h ha resisoc'h eo evit ur garabinenn damaotomatek. Dont a ra hec'h anv eus an alamaneg ''Kipplaufbüchse'' ("karabinenn un-tenn")<ref>{{Fr}} ''[https://blog.tout-chasse.fr/2025/07/18/carabine-kipplauf-larme-ultime-pour-lapproche/ Carabine Kipplauf : l’arme ultime pour l’approche ?]'', Tout-Chasse, 18/07/2025 (lennet d'an 29/07/2026)</ref>.
=== Korn-poultr ===
Ur '''[[Korn-poultr|c'horn-poultr]]''' zo un endalc'her hag a veze implijet gant ar soudarded betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved evit gwareziñ o [[Poultr du|foultr]] diouzh ar glebor.
=== Kraban ===
Ar '''graban''' a zo he rol kregiñ en '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''' goullo pa ya ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' war an a-dreñv evit ma vo skarzhet dre an '''toull-distrinkañ'''.
=== Koch-bizañ ===
Ar '''c'hoch-bizañ''' zo ur faout a-us d'ar c'hanol ha tost ouzh lagad an tenner. Perzh eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''' eo.
[[Restr:Cordite Filled Cartridge.JPG|thumb|Ur gartouchenn kalibr [[.303 British]] digoret. '''Kordit''' a weler o tont er-maez eus an douilhez.]]
=== Kordit ===
Ar '''[[Kordit|c'hordit]]''' a zo un danvez-tarzh ijinet e 1889 gant ar Saozon James Dewar ha Frederick Abel. Implijet eo bet e plas ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' e munision broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|C'hommonwealth]] dreist-holl betek an [[Eil Brezel-bed]]. Aes eo da anvezout er [[Munision|munisionoù]] abalamour d'e stumm heñvel ouzh toazennoù ''spaghetti''.
=== Kouch ===
Daou dra a ya d'ober '''[[Kouch (arm-tan)|kouch]]''' un arm peurliesañ : ar '''viz''' a zo e beg ar c'hanol, hag ar '''vizerez''' a zo tostoc'h ouzh lagad an tenner. A-benn bizañ mat e ranker linennañ e lagad, ar viz hag ar vizerez gant ar sibl. Ar vizerez a zo alies ur '''c'hoch-bizañ''', ha ma weler ar viz er c'hoch-bizañ eo linennet mat an arm. Alies e c'hall ar vizerez bezañ reoliet evit reizhañ '''uhelder''' ha '''driv''' an tenn. War armoù zo, e ya ul '''lagadenn''' d'ober ar viz pe ar vizerez.[[Restr:45 ACP - FMJ - SB - 1.jpg|thumb|Ur gartouchenn .45 ACP. Ar '''greuzenn''' a weler tro-dro strad an douilhez.|kleiz]]
=== Kreuzenn ===
Ur '''greuzenn''' a gaver tro-dro strad ar [[Munision|munisionoù]] modern. He rol eo aesaat distrinkañ un douilhez en ur vezañ tapet gant ar graban. Talvoudus eo evit an armoù dam-aotomatek pe aotomatek a c'hell kaout ul '''lusk-tennañ''' uhel.
=== Kulasenn ===
Ar '''gulasenn''' eo ar pezh ar servij da serriñ kambr an arm da vare an tenn evit ma vo kaset gazoù an darzhadenn war-zu ar c'hanol nemetken. Ur '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a c'hall bezañ '''serr''' pe '''digor''', '''blodet''' pe '''frank''' hervez an armoù.
=== Kuzh-tan ===
Ur '''c'huzh-tan''' zo ur pezh a lakaer e beg kanol un arm, war an armoù-skoaz peurliesañ, da guzhat an tan produet gant an tennoù. Implijet e vez da skouer war ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] pe an armoù implijet er brezel evit kuzhat gwelloc'h an tenner. Ar c'huzh-tan a c'hall a-wechoù sikour da stabilaat an arm o kempouezañ e argil.
== L ==
[[Restr:Calcio winchester.jpg|kleiz|thumb|'''Lamm-fuzuilh''' ur garabinenn [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]].]]
=== Lamm-fuzuilh ===
Ul '''[[Lamm (arm-tan)|lamm-fuzuilh]]''', pe '''horzh-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h.
=== Laonenn-gargañ ===
Ul '''laonenn-gargañ''' a zo ur pezh hir a siler ennañ ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] evit lakaat anezho aesoc'h e [[Karger (armoù-tan)|karger]] an arm goude. Talvoudus eo gant kargerioù uhel o dalc'had pe dezhe ur winterell galet.
=== Loc'henn-dizarmiñ ===
Gwelet [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|decock]].[[Restr:Winchester 73 open noBG.png|thumb|Ur garabinenn Winchester 73. Al '''loc'henn-grogenn''' a zo sachet, dindan an draen.]]
=== Loc'henn-grogenn ===
Al '''loc'henn-grogenn''' zo ur mod da adarmiñ ijinet e 1826 gant an [[Armerezh|armeurer]] italian [[Cesar Rosaglio]]. Karget e vez ar c'hartouchennoù en un duellenn dindan ar c'hanol. Etre pep tenn e c'haller adarmiñ en ur sachañ ul loc'henn anvet loc'henn-grogenn. Ar sistem adarmiñ buanañ e oa en XIX{{Vet}} kantved a-raok e vije ijinet an adarmiñ damaotomatek.
=== Lunedenn ===
Ul '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''' a zo ur benveg a vez montet war fuzuilhoù pe karabinennoù a-benn gwelet e '''sibl''' a-bell. Sifroù a vez implijet da zeskrivañ he ferzhioù nesañ : ul lunedenn ''3-9×40'' a sinifi e c'hall brasaat an traoù etre 3 ha 9 gwech hag eo 40 mm treuzkiz he gwerenn. Nozelennoù reoliñ a gaver war ul lunedenn :
* nozelenn reoliñ an driv, a-zehou alies ;
* nozelenn reoliñ an uhelder, a-us alies ;
* a-wechoù e kaver war al lunedennoù resisañ un nozelenn reoliñ evit an oleeunad, war an tu kleiz peurliesañ.
=== Lunedoù-gwarez ===
Implijet e vez '''lunedoù-gwarez''' er [[sportoù tennañ]] da chom hep bezañ gloazet en e lagad gant un douilhez o nijal. Tarzhañ a c'hall ober un arm ivez abalamour d'ur si war ar [[munision]] pe war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]], memes ma vez ral seurt gwallzarvoudoù gant an armoù modern.
=== Lusk-tennañ ===
'''[[Lusk-tennañ]]''' un arm eo an niver a vannadelloù a c'hall tennañ e-pad ur mare bennak en ur mod teorikel. Eztaolet e vez peurliesañ e tennoù dre vunutenn (tenn/mn). Disheñvel eo diouzh al lusk-tennañ gwir peogwir ne gemer e kont elfennoù evel tommder ar c'hanol a c'hall degas '''darvoudoù-tennañ''' pe dalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] (betek 30 munision peurliesañ) pe ar bandennoù evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]]. Ar vindrailherez alaman [[MG42]] a c'halle da skouer tennañ 1600 boled dre vunutenn en ur mod teorikel, met bandennoù 50 pe 250 a veze implijet enni, setu e oa kalz izeloc'h he lusk-tennañ gwir.
== M ==
=== Merker kargañ ===
Ur '''merker kargañ''' zo un ibil, disheñvel e liv diouzh hini an arm peurliesañ, a zeu war-wel pa vez karget an arm, da lavaret eo pa vez ur gartouchenn en e gambr. Un elfenn surentez eo.
=== Mindrailherez ===
Ur [[mindrailherez|vindrailherez]] a vez graet eus un arm emgefreek gant ur gambr a zegemer boledoù treutoc'h evit 20 milimetr (reizhiad metrek) pe .50" (sistem imperial). An armoù damheñvel a implij boledoù tevoc'h a vez anvet '''[[Kanol emgefreek|kanolioù emgefreek]]'''.
[[Restr:Trigger lock on a revolver.jpg|thumb|Ur [[revolver]] warnañ ur morailh-pontig glas.|kleiz]]
=== Mindrailherezig ===
'''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' zo al lesanvioù roet d'ar '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''', a zo un arm-tan hiniennel aotomatek, hir peurliesañ, a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer.
=== Morailh-pontig ===
Ur '''morailh-pontig''' a zo un elfenn surentez a lakaer war pontig un arm da virout ouzh an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' da vezañ implijet. Un alc'hwez pe ur c'hod a implijer da brennañ ar morailh-pontig.
=== Munision ===
Ur '''[[munision]]''' eo ar pezh a lakaer en un arm-tan da gargañ anezhañ. Gellet a ra bezañ ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' evit an armoù-tan hiniennel (betek 20 mm treuzkiz o boledoù) pe un '''obuz''' evit an armoù-tan brasoc'h implijet er [[Kanolierezh|c'hanolierezh]].
== O ==
=== Oleeunad ===
An '''oleeunad''' a c'haller reoliñ war [[Lunedenn (arm-tan)|lunedennoù]] armoù-tan 'zo evit ma chomfe ar c'hroazlin war ar memes poent eus ar [[Gwenn (sportoù)|sibl]] memes ma fiñv an tenner(ez). Peurliesañ e kaver nozelenn-reoliñ an oleeunad eus tu kleiz al lunedenn. Dereziet e vez e metroù war al lunedennoù MRAD, pe e ''yards'' war al lunedennoù a ra gant ar sistem MOA.
=== ''Optic ready'' ===
'''''Optic ready''''' zo un droienn saoznek evit envel ur perzh eus pistolennoù damaotomatek modern 'zo. Talvezout a ra e c'haller sevel binvioù optek evel ur [[buker poent ruz]] warne a-drugarez, peurliesañ, da doulloù graet e nec'h he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]], gwarezet gant ur blakennig ma n'int ket implijet.
== P ==
[[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn suedat M1907''' ''':''' 1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol'- 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. Draen - 13. Gwinterell ar c'harger]]
=== Pistolenn ===
Ur '''[[Pistolenn|bistolenn]]''' a zo un arm-tan dorn a vez atav linennet e gambr gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur '''revolver''').
=== Pistolenn-vindrailher ===
Ur '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''' pe '''pistoled-mindrailher''' zo un arm-tan hiniennel hir a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' a vez graet anezhi ivez.
=== Platinenn ===
'''[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]]''' un arm-tan eo ar gwikefre a lak ur [[munision]] da vezañ skoet, pe flammet evit an armoù-tan koshañ. A bep seurt platinennoù a gaver. Etre ar XV{{Vet}} hag an XIX{{Vet}} kantved ez eus bet implijet en Europa '''platinennoù-mechenn, platinennoù-rod, platinennoù-kailhastr''' ha '''platinennoù-skeiñ''', betek ijinadenn ar c'hartouchennoù modern e eil kard an XIX{{Vet}} kantved. Platinennoù an armoù-dorn a c'hall bezañ bremañ :
* '''SA''' (e saozneg ''Single Action'', un ober) : ret eo adarmiñ ar c'hi gant an dorn bewech ma tenner ;
* '''DA''' (e saozneg ''Double Action'', daou ober) : ar c'hi a vez adarmet en ur mod aotomatek pa denner ;
* '''SA / DA''' (''Single Action / Double Action'') : ar c'hi a c'hell bezañ adarmet gant an dorn pe un ur mod aotomatek ;
* '''DAO''' (''Double Action Only'', daou ober nemetken) : armoù a vez kuzhet ar '''morzhol''' (ar c'hi) en diabarzh. N'haller ket stegnañ anezhañ gant an dorn.
=== Plinking ===
Ar '''''[[plinking]]''''' zo un doare da dennañ gant [[Arm-tan|armoù-tan]] pe [[Arm-plom|armoù-plom]] war [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] ha n'int ket standard er [[sportoù tennañ]], evel boestoù-mir, tammoù koad pe boutailhoù. Dont a ra e anv eus ar ger ''plink'' a zo un drouzadell saoznek evit trouz un dra o stekiñ ouzh ar metal.
=== '''Pluenn''' ===
Ar '''bluenn''' zo ur pezh diabarzh eus mekanikerezh un arm-tan, a ra al liamm etre ar '''skoer''' (a sko ouzh ar munision) hag an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' (a vez pouezet warnañ gant e viz evit tennañ).
=== Pontig ===
Ar '''pontig''' eo ar pezh a gaver tro-dro d'an '''draen''' war ar bras eus an armoù-tan hiniennel. Ur rol surentez en deus.
=== Pouez-loc'hañ ===
'''Pouez-loc'hañ''' un arm eo ar pouez a rank bezañ lakaet war an [[Draen (armoù)|draen]] evit ma vo tennet gantañ. War armoù zo e c'hall bezañ reoliet.
* '''Seul uheloc'h ar pouez-loc'hañ, seul diaesoc'h tennañ :''' ur pouez-loc'hañ uhel a gaver war armoù ar polis (4,5 kg evit an tenn kentañ war pistolennoù [[SIG Sauer SP2022]] polis Frañs, pe 5,5 kg evit pistolennoù polis [[New York|New-York]] da skouer). Ar pal eo chom hep tennañ re vuan pa implijer an arm en un endro poblet pe pa vezer dindan wask.
* '''Seul izeloc'h ar pouez-loc'hañ, seul resisoc'h an tenn :''' er sportoù-tennañ e vez implijet ur pouez-loc'hañ izel, peogwir ne fiñv ket kement an arm evel-se ha nebeutoc'h a riskloù zo da reiñ un '''taol-biz''' pa denner. Pouezioù da nebeutañ a gaver er reolennoù an ''F.F. Tir'' e amprouennoù zo : 500 g evit an amprouenn ''Pistolenn 10 metr'' pe 1000g evit hini an amprouenn ''Pistolenn 25 metr'', da skouer.
=== Poultr ===
* Ar '''[[poultr du]]''' zo ur meskaj soufr, nitrat potasiom ha glaou ijinet e Sina, marteze war-dro ar VII{{Vet}} kantved. Implijet eo bet en holl armoù-tan betek fin an XIX{{Vet}} kantved.
* Ar '''[[poultr divoged]]''' a zo bet stabilaet e rekipe 1884 gant ar Gall [[Paul Vieille]], ha gwellaet meur a wech en XX{{Vet}} kantved. Implijet e vez e munisionoù an holl armoù hiniennel modern. Savet eo diwar nitroseluloz. Gellet a ra bezañ prim pe gorrek. C'hwec'h gwech galloudusoc'h eo evit ar poultr du.
== R ==
=== Reduer-son ===
Ur '''[[reduer-son]]''' a zo ur pezh a izela ar son produet gant tennoù an armoù-tan. Gellet a ra bezañ biñset ouzh beg ar c'hanol pe a-wechoù enbarzhet er c'hanol war-eeun. Efedus-tre eo ar redueroù-son pa vezont implijet asambles gant '''[[Munision|munisionoù]]''' subsonek (dindan 340 m/s).
[[Restr:SG550 with MIL-STD-1913-Rail.JPG|thumb|Ur fuzuilh [[SIG SG 550|SIG 550]] warni ur '''reilh Picatinny''' prest da zegemer dafar ouzhpenn.]]
=== Reilh ===
'''Reilhoù''' a gaver war armoù-tan modern zo, a-us pe dindan ar c'hanol peurliesañ, da stagañ dafar ouzhpenn : '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', lamp, '''[[buker poent ruz]]''', [[buker laser]], '''[[daoubez]]'''... Tri seurt reilhoù a gaver :
* reilhoù klasel, da lavaret eo div greuzenn linennek a bep tu d'ar c'hanol ;
* reilhoù '''Picatinny''', dezhe dantennoù (war-dro 5 mm ledander) da stabilaat an dafar montet ;
* reilhoù '''Weaver''', heñvel a-walc'h ouzh ar reilhoù Picatinny met strishoc'h o dantennoù (war-dro 4 mm).
=== Revolver ===
Ur '''[[revolver]]''', pe '''pistolenn-dro''', zo un arm-dorn, dezhañ ur c'hanol d'an nebeutañ. Un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] en deus ivez, enni [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]], hag a dro pa vez tennet. Stummoù revolverioù a oa dija adalek ar XVI{{Vet}} kantved met an hini modern kentañ, ar [[Colt Paterson]], a voe ijinet e 1836 gant [[Samuel Colt]] hag Anton Chase.
[[Restr:Barrel component bore from Kanonenlauf.jpg|kleiz|thumb|150x150px|'''Rizennoù''' e-barzh ur c'hanol.]]
=== Rizenn ===
'''Rizennoù''' a gaver e-barzh kalz kanolioù armoù-tan adalek kreiz an XIX{{Vet}} kantved. A-drugarez dezhe e tro ar vannadell warni hec'h-unan : stabiloc'h eo pa nij neuze, ha gellet a ra mont pelloc'h.
=== Ruilhenn ===
'''Ruilhennoù''' a gaver a-wechoù war an armoù da stagañ ur sanglenn, ul lêrenn pe un '''daoubez''' da skouer.
=== Rummadoù armoù ===
Hervez [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]] Frañs eo renket an armoù e pevar rummad disheñvel hervez o live dañjerusted. Er rummadoù-mañ e kaver da skouer :
* '''rummad A : armoù brezel, aotomatek, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad ouzhpenn 10 tenn pe armoù uhel dalc'had o c'harger.''' Ur sivil n'hall ket kaout un arm eus ar rummad-mañ.
* '''rummad B : pistolennoù, revolverioù, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad a c'haller tennañ.''' Un aotre digant ar prefeti hag ul lisañs sportoù tennañ a zo ret evit kaout an armoù-mañ. En ur c'houfr-houarn e rankont bezañ renket.
* '''rummad C : armoù-skoaz damaotomatek 3 zenn, armoù-skoaz tennata dre zorn, armoù un tenn dre ganol.''' Disklêriet e rank bezañ an armoù-mañ d'ar prefeti. Evit o frenañ e ranker kaout ul lisañs [[sportoù tennañ]] pe un aotre da [[Chaseal|chase]].
* '''rummad D :''' '''armoù gant poultr du, armoù gant ur sistem entanañ ijinet a-raok 1900, armoù-tennañ-gwenn, gaz pe alarm, an holl armoù etre 2 hag 20 joul.''' Forzh piv a-us da 18 vloaz a c'hell prenañ anezhe.
== S ==
[[Restr:JGA1903-BR50.jpg|kleiz|thumb|Ar garabinenn-mañ zo he lamm war ur '''sac'h-tennañ'''.]]
=== ''SA'' ===
'''''Single Action''''' (un-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== ''SA / DA'' ===
'''''Single Action / Double Action''''' (un-ober / daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Sac'h-tennañ ===
'''Seier-tennañ''' a implijer da stabilaat armoù-skoaz ha raloc'h armoù-dorn er [[sportoù tennañ]]. Gellet a reont bezañ lakaet dindan ar fust pe dindan al [[Lamm (arm-tan)|lamm]].
=== Sibl ===
Ar '''sibl''', pe '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', eo an dra a glasker tizhout er [[sportoù tennañ]]. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder.
=== Skoer ===
Ar pezh-mañ a sko ouzh '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' ar '''[[munision]]''' da lakaat anezhañ da darzhañ evit flammañ ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]'''.
=== Sniper ===
Ur '''[[sniper]]''' a zo ur soudard gouest da dennañ war sibloù pell-kennañ (en tu all da 600 metrad) ha da labourat e-unan war un takad enebour gant sikour un arseller nemetken pe nebeut-tre a dud. Pa vez anv eus soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h e implijer ar ger '''[[tenner-resisted]]'''. Ar sniperien hag an dennerien-resisted a vez disheñvelaet hervez ar mod d'o implij hag o mod da labourat neuze. Ar ger '''sniper''' ne vez ket implijet e bed ar [[sportoù tennañ]].
=== ''Spitzer'' ===
''Spitzer'' a raer eus an holl [[Munision|vunisionoù]] begek beg o boled. Implijet eo bet an anv-mañ evit ar munision alaman [[7,92 × 57 mm Mauser|8×57is]] evit ar wech kentañ.
=== Stand tennañ ===
Ur '''[[stand tennañ]]''' zo ul lec'h serr pe digor savet evit gellet implijout un arm-tan en ur zoujañ eus reolennoù surentez ha yec'hed. Lec'hioù a seurt-se a gaver evit ar [[sportoù tennañ]], e [[Armerezh|armeurioù]] zo evit aeseañ an armoù, hag e bed an arme pe ar polis evit pleustriñ war implij an armoù labour.
=== Stanker-karger ===
Ar '''stanker-karger''' zo ur bouton a ranker pouezañ warnañ evit dieubiñ [[Karger (armoù-tan)|karger fiñv]] un arm. War ar c'harabinennoù emañ alies dirak ar c'harger, war fust an arm. War ar pistolennoù emañ pe etre ar pontig hag an dornikell (war ar braz eus an armoù modern), pe dindan ar c'harger, e traoñ an dornikell (war armoù koshoc'h evel stummoù kentañ ar [[Ruger Standard]] da skouer).
=== Stanker-kulasenn ===
Ar '''[[stanker-kulasenn]]''' eo ar pezh fiñv a stank e-unan [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] un arm-tan damaotomatek pe aotomatek war an a-dreñv pa vez goullo e [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|c'harger]] a-drugarez d'ur c'hoch war ar riklerez.
=== Starderez-veg ===
Ur '''starderez-veg''' a gaver e beg kanolioù armoù-tan e bep seurt. O fal eo diheñchañ lod eus ar gazoù produet gant tarzhadenn ar c'hargad-poulzañ, war ar c'hostezioù evit izelaat efed '''[[argil]]''' an arm, pe en nec'h evit kempouezañ efed uhelaat beg ar c'hanol goude an tenn.
=== Strad ===
Ar '''strad''' a vez graet eus revr un douilhez. Hervez ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] e c'hall bezañ ur '''bourled''' pe ur '''greuzenn''' tro-dro d'ar strad.
=== Stegn ===
'''Stegn''' a zo un anv-gwan hag a verk stad ki un arm pa vez armet, prest da leuskel ar skoer da vont da stekiñ ouzh ar [[munision]].
=== Stroll ===
Er braz eus ar sportoù-tennañ e klasker ober '''strolloù''' war ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]], da lavaret eo bodañ toulloù ar boledoù an tostañ ar gwellañ an eil ouzh ar re all.[[Restr:22 LR Remington Subsonic.jpg|thumb|Ur voestad munisionoù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] '''subsonek'''.]]
=== Subsonek ===
'''Subsonek''' a reer eus ur [[boled]] a zo e dizh izeloc'h evit hini ar son (war-dro 340 metr/s). Nebeutoc'h a drouz a ra ar [[Munision|munisionoù]] evit ar re n'int ket, dreist-holl pa implijer anezho gant ur '''[[reduer-son]]'''.
=== Surded ha surentez ===
* '''surded''' un arm eo ar sistem a vez implijet en ur mod youlek gant e implijer evit herzel anezhañ da vezañ implijet. Peurliesañ eo ur bouton hag a vir ouzh an [[Draen (armoù)|draen]] pe ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] da vont en-dro. N'eo ket sur penn-da-benn peogwir e c'hall memestra mekanikerezh an arm leuskel an tenn da vont ma kouezh pe ma vez stoket ennañ kreñv.
* '''surentez''' un arm eo ar sistem(où) a vir ouzh an arm da dennañ dre wallzarvoud. N'hallont ket bezañ reoliet gant an implijer. Hervez an armoù e c'hall bezañ ar redi da bouezañ war an draen pe ur bouton ouzh an dornikell, pe bezañs ar c'harger en e buñs da skouer.
Sistemoù all a c'hall lakaat un arm da vezañ suroc'h : ur poent ruz o tiskouez eo kambret ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]], ur bouton ''decocking'' da adlakaat ar c'hi distegn hep tennañ, un draen gant ur pouez-loc'hañ uhel...
==== Reolennoù surentez da vare implij un arm ====
Peder reolenn surentez hollvedel a zo pa implijer un arm. Termenet int bet gant ar Stadunanad [[Jeff Cooper]] :
* chom hep leuskel e viz-yod war an draen nemet e vefer prest da dennañ
* gwelet e arm evel karget bepred
* chom hep poentiñ e arm ouzh un dra all evit ar sibl
* bezañ evezhiek eus e endro pa denner
Reolennoù all a c'haller ouzhpennañ : chom hep dornata arm un den all hep goulenn digantañ, chom hep kaout fiziañs e sistem surentez an arm, bezañ sur eo kempenn ha naet hoc'h arm a-raok tennañ, tennañ war-zu ul lec'h a zalc'ho ar boled evel traezh pe douar soupl da skouer, lakaat un tokarn-gwarez-divskouarn ha lunedoù-gwarez, ha kement zo.
== T ==
=== Taboulin ===
An '''[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]]''' eo ar pezh ront, enni [[Munision|munisionoù]], a gaver war ar '''[[Revolver|revolverioù]]'''. Treiñ a ra pa vez tennet gant ar revolver.
=== Taol-biz ===
E bed ar [[sportoù tennañ]] e roer un '''taol-biz''' pa bouezer re greñv pe re vuan war '''[[Draen (armoù)|draen]]''' e arm. Diheñchet eo neuze ar c'hanol war-zu an traoñ pe kostez kreñv an tenner(ez). Er c'hleuboù tennañ e tesker chom hep ober ar jestr fall-mañ.
=== ''Takedown'' ===
''[[Arm-tan da zivontañ|Takedown]]'' a vez graet eus un [[Arm-skoaz|'''arm-skoaz''']] hag a c'haller divontañ buan e div lodenn (al [[Lamm (arm-tan)|'''lamm''']] hag ar peurrest peurliesañ) evit ma vefe aesoc'h da zougen. Armoù [[chaseal]] pe [[Arm dreistbevañ|dreistbevañ]] int alies.
=== '''''Tap Rack''''' ===
An '''''[[Tap Rack|tap rack]]''''' a zo ur jestr teknik implijet evit diskoulmañ '''darvoudoù tennañ''' war ar pistolennoù : skeiñ a raer gant un dorn ouzh an '''dornikez''' (''tap'') ha sachañ a raer prim ha penn-da-benn war ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a-raok laoskel anezhi da zistreiñ en he flas (''rack''). Kement-mañ a c'hall distankañ ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] stanket er gambr pe er gulasenn.
=== Tennata ===
An '''tennata''' eo ar fed da dennañ ur munision war-lerc'h egile evit an armoù-tan daou-denn pe ouzhpenn.
* '''Tennata dre zorn''' (kanol da wintañ, kulasenn-vorailh, loc'henn-grogenn, pomp, adarmiñ linennek) : an tenner a rank adkambriñ ur [[munision]] en ur ober un dra war mekanikerezh an arm etre pep tenn ;
* '''Tennata damaotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an [[Draen (armoù)|draen]] etre pep tenn evit tennañ a-nevez ;
* '''Tennata aotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an draen hep sevel e viz evit ma yafe ar boledoù kuit a-dennadegoù.
=== Tenner-resisted ===
E bed ar [[sportoù tennañ]], un '''[[tenner-resisted]]''' (pe '''tennerez-resisted''') zo un den a gustum tennañ war sibloù en tu all da 600 metrad. En arme e vez implijet diwar-benn soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h war an dachenn-emgann.
=== Tokarn-gwarez-divskouarn ===
Gwareziñ e zivskouarn a ranker ober pa denner gant armoù-tan. '''Tokarnioù-gwarez''' a c'hell bezañ lakaet. Lod anezhe a zo elektronik evit ar chase pe an tennañ : gellet a reont anavezout live an drouz a-benn izelaat son an tennoù hag uhelaat trouzioù all an endro (loened, natur, kaozeadennoù...).[[Restr:Casing.jpg|thumb|Un douilhez o nijal e-maez eus '''toull-distrinkañ''' (a-us d'ar c'harger) ur fuzuilh M4.]]
=== Toull-distrinkañ ===
Dre an '''toull-distrinkañ''' ec'h a er-maez an douilhez goullo goude un tenn. Alies e vez tuet war-zu kostez an arm evit ma ne stoko ket an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] tomm ouzh penn an tenner.
=== Trebez ===
Un '''[[trebez]]''' a vez implijet da stabilaat o fuzuilh pe o c'harabinenn gant ar chaseourien api, pe war vindrailherezioù zo en arme. Implijet e vez trebezioù a c'haller reoliñ e [[sportoù tennañ]] evel ar [[Benchrest (sport)|benchrest]].
=== Trogleuziñ ===
Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e [[Kalibr (armoù-tan)|galibr]]. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr.
== V ==
=== ''Varmint'' ===
'''''[[Varmint]]''''' ("noazus") zo un termen saoznek a vez implijet evit deskrivañ armoù-skoaz, boledoù pe [[Munision|munisionoù]] savet evit chaseal loened bihan noazus pe gwelet evel-se e [[Norzhamerika]], evel ar [[Koiot|c'hoioted]], al [[Louarn|lern]] pe al [[Lapin|lapined]]. Ar munisionoù zo reoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] ha skoet war o zro peurliesañ ([[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[.17 HMR]] da skouer) ; o bannadelloù a zo soñjet evit tarzhañ pa skoont ouzh o sibl evit izelaat ar riskl dazlammoù ; hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] ''varmint'' a rank bezañ resis a-awalc'h hag aes da zornata.
== W ==
[[Restr:Wadcuttercomp.jpg|kleiz|thumb|Ur gartouchenn [[.32 S&W]] '''''wadcutter''''' (e kreiz)]]
=== ''Wadcutter'' ===
'''''Wadcutter''''' a vez graet eus ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] zo plaen beg he boled. Savet e oa bet an doare kartouchennoù-mañ evit ar [[sportoù tennañ]] dreist-holl, dre ma lezont un toull ront sklaer pa gonter ar poentoù er [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. Stumm ar boled ne esae ket kargañ ar gartouchenn e kambr an arm ; implijet e vez neuze ar c'hartouchennoù wadcutter er [[Revolver|revolverioù]], pe e pistolennoù savet a-ratozh-kaer evel ar [[Smith & Wesson Model 52]].
=== ''Weaver stance'' ===
Ar ''[[Weaver stance]]'' zo un emzalc'h soñjet evit tennañ gant armoù-dorn.
=== ''Wonder Nine'' ===
'''''[[Wonder Nine]]''''' zo un anv jenerek evit komz eus pistolennoù damaotomatek kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ha savet e polimer adalek ar bloavezhioù 1970.<br>
== Levrlennadur ==
* '''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2-03-597965-0
* '''{{Fr}}''' LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, 346 p., ISBN 979-104156214-5
* TermBret, ''Ar stokadoù armet - Les conflits armés'', Ofis Publik ar Brezhoneg, 2025, 11 p., ISBN 978-2-914841-17-7
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Pezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Chase]]
[[Rummad:Geriaoueg ar brezel]]
kb4tv16emp75tkfxcl8kwhbem4cojxn
Lezennoù war an armoù e Frañs
0
169233
2202163
2186676
2026-10-13T19:18:32Z
Kestenn
14086
2202163
wikitext
text/x-wiki
Meur a lezenn, ordrenañs pe dekred war implij ha perc'henniezh an armoù a zo bet e [[Bro-C'hall|Frañs]] abaoe ar XVI{{Vet}} kantved, e-sell da izelaat an niver a dorfedoù pe da aesaat kontrol ar Stad war ar boblañs da geñver brezelioù da skouer. Hervez un istimadur graet e 2008 e oa tro 20 milion a [[Arm-tan|armoù-tan]] er vro ha war-dro 3 milion anezho disklêriet nemetken. E 2005, diwar {{formatnum:2105}} den lazhet gant un arm-tan e Frañs, 36 a oa abalamour d'ur gwallzarvoud, 124 goude un dagadenn ha {{formatnum:1653}} goude un emlazh<ref>{{Fr}} BESSE DESMOULIÈRES Raphaëlle, ''[https://www.lemonde.fr/societe/article/2008/10/01/combien-d-armes-a-feu-circulent-en-france_1099601_3224.html Combien d'armes à feu circulent en France ?]'', e ''Le Monde'', 01/10/2008 (lennet d'ar 24/12/2023)</ref>.
== Renad Kozh ==
Abaoe deroù ar XVI{{Vet}} kantved ez eus bet embannet lezennoù ha lakaet harzoù war berc'henniezh hag implij an armoù-tan e [[Rouantelezh Bro-C'hall|Rouantelezh Frañs]]. E 1563 e lavare ar roue [[Charlez IX (Bro-C'hall)|Charlez IX]] e oa an armoù-tan abeg da veur a laeroñsi ha torfed<ref>{{Fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9693107x/f13.image# ''<nowiki>La déclaration faicte par le Roy, de sa majorité, tenant son lict de justice en sa cour de parlement de Roüen [...]</nowiki>'' war lec'hienn ar BNF], lennet d'ar 24/12/2023</ref>. 85 bann a voe embannet gant rouaned Frañs etre 1516 ha 1785 war an danvez-mañ. Nac'het e oa da dud an [[Trede-urzh|Trede-stad]] kaout armoù-tan, nemet e vijent soudarded. E [[Breizh]] e c'halle an noblañs kemer divizoù lec'hel evit berzañ dougen an armoù, evel da skouer e 1560, 1563 ha 1565 e kêrioù [[Roazhon]] ha [[Naoned]]. Adalek ar XVII{{Vet}} kantved e renas [[Breujoù Breizh]] war an divizoù-se. Alies e azasae ar vodadeg he divizoù war reoù rouaned Frañs<ref>{{Fr}} LE BEC Julien, ''Le Parlement de Bretagne et la réglementation du port d'armes (1554-1789)'', e ''Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest'' 122-3, 2015, pajennoù 130-149</ref>.
== Dispac'h Gall ==
Gant an [[Dispac'h Gall]] e voe torret privilajoù an noblañs. Forzh piv en doe droad da chaseal ha da gaout armoù. Pa voe anv da sevel ur [[Bonreizh|Vonreizh]] evit Frañs e kinnigas [[Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau|Mirabeau]] enbarzhiñ enni ur pennad 10 a embanne en doa pep hini gwir da gaout un arm, betek-gouzout e vije bet un dañjer evit buhez pe frankiz ur sitoaian pe meur a hini. Ne voe ket skrivet er Vonreizh a-benn ar fin, ken anat e seblante da izili ar bodad-labour war an destenn<ref>{{Fr}} Hervez [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4410991z/f4.item.r=paisible.zoom komzoù Mirabeau, treuzskrivet er ''Gazette nationale ou Le Moniteur universel''], abadenn an 18 a viz Eost 1789, kavet war lec'hienn ar BNF</ref><ref>{{Fr}} Hervez Jean-Jacques Buigné e ''La Gazette des armes'', niv. 404, p.10</ref>.
== Brezel-bed Kentañ ==
Ar Stad a Seziz embannet d'an 2 a viz Eost 1914 a redie an dud da reiñ d'ar Stad o armoù ha munisionoù hag a roe aotre d'an arme, archerien hag all, klask ha tapout anezho. Echuiñ a reas ar stad a seziz d'an 12 a viz Here 1919.
== Dekred-lezenn an 18 a viz Ebrel 1939 ==
Goude trubuilhoù politikel eil hanter ar bloavezhioù 1930 hag evit prientiñ ur brezel e voe embannet d'an 18 a viz 1939 un dekred-lezenn<ref>{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006071834 Décret du 18 avril 1939 fixant le régime des matériels de guerre, armes et munitions]'' war lec'hienn Légifrance</ref> hag a renke an armoù e 8 rummad :
* '''1<sup>añ</sup> rummad :''' armoù-tan hag o munisionoù savet evit brezeliñ war zouar, mor pe en aer ;
* '''2<sup>vet</sup> rummad :''' dafar da zougen pe implijout an armoù-tan er brezel ;
* '''3<sup>de</sup> rummad :''' dafar evit en em wareziñ a-enep d'ar gazoù-emgann;
* '''4<sup>re</sup> rummad :''' armoù-tan d'en em zifenn hag o munisionoù ;
* '''5<sup>vet</sup> rummad :''' armoù gwenn ;
* '''6<sup>vet</sup> rummad :''' armoù-chase hag o munisionoù ;
* '''7<sup>vet</sup> rummad :''' armoù tennañ, armoù foarioù, saloñs hag o munisionoù ;
* '''8<sup>vet</sup> rummad :''' armoù ha munisionoù istorel ha dastumadegoù.
Kemmet e voe an dekred-se meur a wech betek bezañ torret gant pennad 5 ordrenañs an 20 a viz Kerzu 2004.
== Eil Brezel-bed ==
[[Restr:Affiche interdiction des armes.jpg|thumb|Skritell embannet d'an 18 a viz Meurzh 1942 gant [[renad Vichy]] evit berzhañ perc'henniezh ha treuzdougen an armoù-tan da sitoaianed Frañs.]]
Daou ordrenañs a verzhas perc'henniezh an armoù e Frañs en [[Eil Brezel-bed]] : an hini gentañ d'an 10 a viz Mae 1940 pa voe aloubet ar vro gant an [[Wehrmacht|arme alaman]], hag an eil d'ar 5 a viz Meurzh 1942. Rediet e voe an dud da reiñ o armoù en tier-kêr, e tier an archerien hag er ''[[Kommandantur|c'hKommandanturioù]]''. Hervez un istimadur eus fin ar bloavezh 1941 e voe roet tro {{formatnum:700000}} arm d'ar poent-se. {{formatnum:100000}} anezho a voe kaset da [[Alamagn]]<ref>{{Fr}} ''Le recensement des armes de chasse'', e ''Le Saint-Hubert, organe officiel du Saint-Hubert-Club de France'', <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 6, <abbr>40<sup>vet</sup></abbr> bloavezh, Du-Kerzu 1941, <abbr>p.</abbr> 65</ref>.
== Goude an Eil Brezel-bed ==
Goude ar brezel e voe torret ordrenañsoù [[renad Vichy]] hag adembannet dekred-lezenn 1939 gant un nebeud cheñchamantoù :
* difennet e oa d'ar siviled kaout armoù eus ar rummadoù 1 da 4, nemet e vijent [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] ha gant ma implijjent o armoù e [[Stand tennañ|standoù tennañ]] ar ''Fédération Française de Tir'' ;
* savet e voe ur fichennaoueg e pep departamant evit renabliñ an dud perc'henn war armoù ar rummadoù 1 da 4.
Hervez an endro e voe cheñchet an dekred-se, da c'hortoz a-wechoù, da vare [[Brezel Aljeria]] pe darvoudoù [[Aleria]] ([[Korsika]]) e 1975 da skouer.
== Hiziv an deiz ==
Abaoe ar 6 a viz Gwengolo 2013 e vez renket an armoù e pevar rummad evit doujañ ouzh [[emglevioù Schengen]] hag an normoù european. Ne vez ket kemeret e kont ken ar mod da implijout an arm-mañ-arm evel e dekred 1939, met e live dañjerusted gwir.
=== Rummad A : armoù difennet d'ar siviled ===
* Armoù-skoaz < 60 cm ([[Lamm (arm-tan)|lamm]] pleget)
* [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|Armoù aotomatek]] (memes ar re gemmet e damaotomatek)
* Munisionoù < 20 mm ([[Obuz|obuzioù]])
* Kanolioù flour gant [[Munision|munisionoù]] < 8 mm
* Armoù kuzhet (e bizhier-bale, gourizoù, ha kement zo)
* [[Karger (armoù-tan)|Kargerioù]] armoù-dorn > 20 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet en o c'hreiz > 10 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet war o zro > 30 tenn
=== Rummad B : armoù a ranker goulenn an aotre da gaout anezho, implijet er sportoù tennañ ===
* Armoù-skoaz etre 60 ha 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol < 60 cm
* Armoù-skoaz a c'haller plegañ o lamm
* [[Karabinenn|Karabinennoù]] damaotomatek dezho ur c'harger a c'haller tennañ
* Armoù tennata dre zorn > 11 tenn
* [[Revolver|Revolverioù]] ha [[Pistolenn|pistolennoù]]
* Munisionoù zo : [[7,62 × 39 mm M43|7,62 × 39 mm]], [[5,45 × 39 mm M74|5,45 × 39 mm]], [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]], [[12,7 × 99 mm NATO|12,7 × 99 mm]], [[14,5 × 114 mm]]
* [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] dezho ul lamm a c'haller plegañ pe > 5 tenn (4 + 1 kambret)
=== Rummad C : armoù a ranker diskleriañ ===
* Armoù-skoaz > 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol > 60 cm
* Karabinennoù damaotomatek ≤ 3 zenn
* Armoù tennata dre zorn < 11 tenn
* Armoù un tenn dre ganol (dezho ur c'hanol da wintañ da skouer)
* Fuzuilhoù-pomp n'haller ket plegañ o lamm ha dezho un dalc'had ≤ 5 tenn (4 + 1 kambret)
* Munisionoù dezho ur vannadell hep metal
* Armoù-tennañ-gwenn, gaz, alarm
* Armoù nann-biroteknikel > 20 joul
* Armoù disoudardet
=== Rummad D : armoù a ranker lakaat da enrollañ pe a c'haller gwerzhañ ha kaout en ur mod dieub ===
* Sistemoù entanañ ijinet a-raok 1900
* Armoù gant [[poultr du]]
* An holl armoù etre 2 hag 20 joul
== Fichennaouegoù nevez ==
Adalek 2011 e vez implijet ar fichennaoueg [[FINIADA]] (''Fichier national des personnes interdites d'acquisition et de détention d'armes''), enni renablet an holl dud difennet dezho kaout un arm dre abegoù justis, melestradurezh pe medisinourezh.
D'an 28 a viz Ebrel 2020 e voe divizet lakaat e plas an [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA ''(Système d'Information sur les Armes)'']] e-lec'h ma ranko bezañ renablet tamm-ha-tamm an holl armoù eus ar rummadoù A, B ha C gant o ferc'henned<ref>{{Fr}} ''[https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/R61698 Espace détenteurs du système d'information sur les armes (SIA)]'', Service-public.gouv.fr (lennet d'an 30/03/2026)</ref>.
== Dougen ha treuzdougen armoù-tan ==
Alies e vez mesket '''dougen an armoù''', da lavaret eo kaout un arm warnañ prest da vezañ implijet, en ul lec'h publik, renket en un [[Geriaoueg an armoù-tan#Holster|holster]] da skouer, ha '''treuzdougen an armoù''', da lavaret kas anezho eus an eil lec'h d'egile.
An '''dougen armoù''' e Frañs zo aotreet d'un nebeud rummadoù tud a ra ur vicher stag ouzh ar surentez (polis, archerien) pe d'ar [[Chaseal|chaseourien]] pa jiboesaont. An '''treuzdougen armoù''' zo aotreet d'an holl dud o deus un arm-tan (chaseourien gante un aotre da chase, [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] gante ul lisañs) en ur zoujañ ouzh reolennoù zo : pa vezont treuzdouget e rank an armoù bezañ diskarget, dibosupl da implijout war ar prim (en ur zivontañ o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] pe en ur lakaat ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Morailh-pontig|morailh-pontig]] warno da skouer) ha renket en ur gwisk pe ur voest. Ret eo gellet abegiñ treuzdougen un arm : aotreet eo etre ti un tenner sport hag ar [[stand tennañ]] pe stal un [[Armerezh|armeurer]] da skouer.
== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan]]
* [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA]]
* [[Trafikerezh armoù]]
* [[Lobi an armoù-tan]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Lezennoù]]
[[Rummad:Gwir an hiniennoù]]
[[Rummad:Gwir gall]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
rx5pmkjzgngc9ncs0yjv9nldenipox5
Lebel (fuzuilh)
0
169861
2202097
2202085
2026-10-13T12:48:07Z
Kestenn
14086
2202097
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Fusil Modèle 1886|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Lebel Mle. 1886.JPG|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''"Modèle 1886"''' pe '''Lebel'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Frañs}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh]]
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[8 mm Lebel|8 × 50 mm R]] (adanvet 8 × 51 mm R abaoe 2015 evit chom hep droukveskañ gant an [[8 × 50 mm Mannlicher]])
|-
! Produerien
|[[Manufacture d'Armes de Châtellerault]]<br>[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]]<br>[[Manufacture d'Armes de Tulle]]
|-
! Mare implij
|1886–1920 (Bro-C'hall)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|4,180 kg
|-
! Mas (karget)
|4,415 kg
|-
! Mas (karget, gant he baionetez)
|4,890 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1307}} mm ({{formatnum:1825}} mm gant he [[baionetez]])
|-
! Hirder ar c'hanol
|800 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn pleustrek
|250 m
|-
! Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|Etre 632 ha 840 m/s hervez ar gartouchenn
|-
! Endalc'h
|10 kartouchenn en holl : 8 er c'harger korzennek + 1 en ajell + 1 er gambr
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|D2 (munision e rummad C)
|-
|}
Ar '''fuzuilh Lebel''', pe '''Fusil modèle 1886''' hervez e anv ofisiel e galleg, a oa bet dibabet gant an [[Tirlu gall|arme c'hall]] e miz Mae 1887 da gemer plas ar fuzuilh [[Gras (fuzuilh)|Gras Modèle 1874]].[[Restr:Fusil_lebel.jpg|thumb|Brastresoù ar fuzuilh Lebel hag he sistem pourveziañ Kropatschek.|kleiz]]Brudet eo evit bezañ bet arm-skoaz diazez an droadeien c'hall e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]], e-kichen ar fuzuilhoù [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]]. Implijet e oa bet un tamm da vare an [[Eil Brezel-bed]], ha goude-se e brezelioù didrevadenniñ kreiz an XX{{Vet}} kantved e-lec'h ma veze roet d'ar strolladoù a stourme asambles gant an arme c'hall. Lesanvet e voe ar fuzuilh gant anv unan eus an ofiserien a gemeras perzh er bodad-labour evit he sevel, ar c'horonal [[Nicolas Lebel]], komandant [[kamp Châlons]] (e [[Mourmelon-le-Grand|Mourmelon]]) e-lec'h ma voe kaset an amprouennoù<ref name=":0">{{Fr}} Henri Vuillemin, e ''Gazette des Armes Hors Série n°2 : La grande aventure des fusils réglementaires français 1866-1936'', 1996, p.63</ref>.
Gellout a rae an arm bezañ pourveziet gant 10 kartouchenn kalibr [[8 mm Lebel|8 × 50 R mm]] (8 er c'harger, 1 en [[Geriaoueg an armoù-tan#Ajell|ajell]], 1 er gambr)<ref>{{fr}} Pierre BREUVART, ''Tirer au Lebel'', Cibles n°575, miz C'hwevrer 2018, pp 70-77</ref>. Ar fuzuilh Lebel a oa an hini gentañ er bed oc'h ober gant kartouchennoù enne [[Poultr divoged|poultr hep moged]] (« poultr B », savet diwar nitroseluloz). A-drugarez d'an nevezenti-mañ e oa bet uhelaet a-galz tizh hag hed-tenn pleustrek an armoù-tan<ref name=":1">{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/FR%20Mle%201886%20M93.html Le fusil de 8 mm modèle 1886 et 1886M93]'' war lec'hienn ''ArmesFrancaises.free.fr'' (lennet d'an 01/02/2024)</ref>.
== Istor ==
Pa zeuas ar [[Georges Boulanger|Jeneral Boulanger]] da vezañ Ministr ar Brezel d'ar 7 a viz Genver 1886 e c'houlennas groñs e vefe kinniget dezhañ ur patrom fuzuilh nevez evit an arme a-benn ar c'hentañ a viz Mae war-lerc'h. Kentpatromoù a voe savet er [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] evit enbarzhiñ div ijinadenn : ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargañ]] dre ur gorzenn dindan ar c'hanol, anavezet abaoe un ugent vloaz bennak er [[Henry (fuzuilh)|fuzuilhoù Henry]] stadunanat, hag ar poultr hep moged ijinet e 1884 gant ar Gall [[Paul Vieille]]. Amprouet e voe anezhe e kamp Châlons hag e-touez unvezioù eus an arme. D'an 22 a viz Ebrel 1887 e voe anvet ar patrom diwezhañ ''Modèle 1886'' ha goulennet ur milion ar skouerennoù anezhañ gant Ministrerezh ar Brezel er bloavezh kentañ<ref name=":1" />. Awenet e oa an arm gant ar fuzuilhoù [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]]<ref>{{Fr}} Luc Guillou, ''Le Kropatschek portugais'' ''(Partie 1)'', Cibles n°578, miz Mae 2018, pp. 70-74</ref>.
En holl e voe savet ouzhpenn {{formatnum:3500000}} skouerenn eus ar fuzuilh etre 1887 ha 1920 (daou vilion anezhe a-raok ar Brezel-bed Kentañ) e uzinoù armoù Châtellerault, [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Saint-Étienne]] ha Tulle.
[[Restr:Soldat francais rampant dans un tranchee aux Dardanelles 1915.jpg|kleiz|thumb|Ur soudard gall oc'h en em stlejañ en ur foz-brezel, e fuzuilh Lebel gantañ en e zorn, [[Emgann an Dardanelloù]], 1915]]
== Implij ==
Implijet e voe ar fuzuilh Lebel evit ar wech kentañ e [[fuzuilhadeg Fourmies]] d'ar c'hentañ a viz Mae 1891, e-lec'h ma voe lazhet gant an arme 9 den e-touez manifesterien. Er gelaouenn ''L'Illustration'' embannet d'an 9 a viz Mae e lenner e c'halle ar fuzuilh nevez ''"treuziñ tri pe pevar den da heul ha lazhañ anezhe"''<ref>{{Fr}} [https://www.armarium-hautsdefrance.fr/document/23030?origin=Sujets&origin-title=Mouvements+sociaux#?c=0&m=0&s=0&cv=0 Pellgarget enlinenn war lec'hienn ''L'Armarium''] d'an 01/02/2024</ref>.
Implijet e voe ar fuzuilh goude da vare [[Emsavadeg ar Vokserien]] e [[Sina]] e 1900-1901 pe en [[emgann Tit]] a-enep d'an [[Touareged|Douareged]] e 1902. Kalz [[Troadegiezh|troadeien]] c'hall a veze pourveziet ganti da vare ar Brezel-bed Kentañ<ref name=":1" />.
Paouez a reas produerezh ar fuzuilhoù Lebel e 1920 met kempennet e voent betek 1937 e [[Manufacture d'Armes de Tulle|uzin armoù Tulle]]<ref name=":0" />. E 1957 e voe fardet ar munisionoù diwezhañ evit an arm, ha {{formatnum:10000}} skouerenn a oa e servij da vare brezel Aljeria.
== Gwelet ivez ==
* [[Kleze-baionetez stumm 1886]], lesanvet ''Rosalie'', arm gwenn a oa savet ouzh ar fuzuilh Lebel.
== Levrlennadur ==
* {{Fr}} HUON Jean, ''Le fusil Lebel'', Crépin-Leblond, 2015, 344 p., ISBN 9782703004042
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{WW1FRAArme}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
qls8iu3bz0xeqe36l3wlgi1r1xkw9qi
Porched:Armoù-tan
0
170211
2202102
2202082
2026-10-13T13:44:37Z
Kestenn
14086
2202102
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
dx1zp8ptr7e08x490wy0ktl51xr09ww
2202103
2202102
2026-10-13T13:47:05Z
Kestenn
14086
/* Revolverioù */
2202103
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
cccd6fmy20hd52nl636xnov37zfha2w
2202151
2202103
2026-10-13T17:56:19Z
Kestenn
14086
/* Istor, lezenn ha kevredigezh */
2202151
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
3mtr9jm0igh6gi7x7h1vavxczsc2ob4
2202169
2202151
2026-10-13T21:52:52Z
Kestenn
14086
/* Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) */
2202169
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] • [[11,3 × 36 mm R]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
ibintw59ll2rq881gvnl5aas1fh0n3y
Ar mor el lennegezh vrezhonek
0
170744
2202172
2174515
2026-10-13T22:26:55Z
Ch. Rogel
46
Ouzph. daveoù
2202172
wikitext
text/x-wiki
Gronnet eo [[Breizh]] gant ar [[mor]], hag evel m'eo un [[dodenn]] paot e [[lennegezh]] ar bed en e gaver el [[lennegezh vrezhonek]] evel-just. An oberennoù brezhonek a zo ar gaoz war ar mor enno a zo aparchant d'al [[lennegezh vor]] pa weler ur plas bras roet d'ar mor enno.
== Nebeud a skridoù brezhonek diwar-benn ar mor ==
Ne gaver ket kalz a oberennoù savet a-hir-amzer e brezhoneg (romantoù, danevelloù, barzhonegoù hir… ). Embannet e voe ar c'hentañ [[Romant mor|romant mor]] brezhonek e 1959 ([[Jarl Priel]], ''An teirgwern Pembroke'') ha n'eus ket bet kalz a heulidi. Un nebeud merdeerien o deus kontet traoù ar mor bevet ganto nemetken. Ha n'eus ket kalz a levrioù evit ar yaouankiz nemeur. Pa weler al levrioù mor embannet e verzer un troc'h bras pa ne oa kazi levr mor ebet e brezhoneg evit ar yaouankiz a-raok 2000. Savet eo bet roll an oberennoù lennegezh vor en ur ouzhpennañ ar pezh a c'hell c'hoarvezout war an aodoù e-touez an annezidi o chom en [[arvor]] ha levrioù o tennañ d'an [[aod]]où pe d'ar bigi.<br>
O sellout ouzh an hanterkantad a oberennoù brezhonek renablet ne gaver ket un niver bras a zeskrivadurioù p'emañ an daneveller, ijinet pe get, o verdeiñ warnañ evel e c'hellfed gortoz, hag ar Vrezhoned e-touez ar pobloù eus ar re voazetañ gant mont war vor a c'heller krediñ ez int.
== Ar romant mor brezhonek ==
Ur romant mor zo ur romant m'emañ an darnvuiañ eus an traoù o c'hoarvezout war vor hag o tiskouez tud ambarket war bigi bras pe vihan. N'eus ket kalz anezho e brezhoneg ha nebeut-tre pa ne seller ket ouzh an treizhoù berr evit mont da Vreizh-veur ha da Iwerzhon. Gant Jarl Priel eo bet savet ar romant mor brezhonek kentañ<ref>Lakaet en doa embann an doare gallek, ''Le trois-mats Pembroke'', e 1931 e Pariz.</ref> hag embannet e 1959 ha ne vo ket kavet unan all a-raok an hini savet gant [[Yann Bijer]], ''Ar peñsead'' e 2023. Romant berr-tre Jakez-Erwan Mouton, ''Ar c'hraken'' (2009) ne c'hell ket bezañ lakaet war ar memes linenn, pa zo moliac'h ennañ. Gant ''Amiraled Kab Horn'' (2024), kinniget gant [[Herve ar Beg]], ur romant hir war ar verdeadurezh gozh a zo bet ouzhpennet.
== Oberennoù brezhonek savet e brezhoneg war-eeun ==
; 1870
* J. G., « Kan ha peden ar merdead », 22 poz. E-barzh ''Feiz ha Breiz'', niv. 270 ha 271. Kantik.
;1904
* [[Erwan Berthou]], ''Klemmvan war ar vartoloded''. Barzhoneg hir, 18 poz. Embannet e-barzh an teskad barzhonegoù, [https://br.wikisource.org/wiki/Klemvan_war_ar_Vartoloded ''Dre an delen hag ar c’horn-bout''], René Prudhomme, Maurice Le Dault.
; 1925
* [[Fañch al Lae]], ''Bilzig'', [[Buhez Breiz]], 189 p. Romant. Buhez annezidi arvor e [[Lokireg]].
; 1931
* [[Yann-Loeiz Malgorn|Yann Gostarreun]], « Aotrou Run ar Vran ». E-barzh ''Feiz ha Breiz'', niv. 4, p. p. 143-146. Kontadenn.
; 1935
* [[Paotr Juluen]] (Gour-na-gil), ''An Tornaod'', Gwengamp, [[Mouladurioù Arvor]], 200 p. Danevell-veaj da [[Bro-Gembre|Vro-Gembre]] hag evezhiadennoù a bep seurt.
=== [[Bloavezhioù 1940]] ===
;1943
* [[Yann-Fañch Kaba]] : ''Trema an Heol o sevel'', [[Skridoù Breizh]]. [[Danevell-veaj]]. [[Mordreizher]].<ref>{{cite web|url=http://bibliotheque.idbe.bzh/document.php?id=trema-an-heol-o-sevel-12256&l=fr|title=En-linenn|accessdate=18 Ebr 24}}</ref>
===[[Bloavezhioù 1950]]===
;1954
* [[Jarl Priel]], ''Ma zammig buhez. Levrenn 1'', [[Embannadurioù Al Liamm]]. [[Emvuhezskrid]]. [[Morlu gall]].
* [[Joseph Duchauchix]], « Penaos e varvas an Ao. Schmitt evit savetei Martoloded el lestr ». E-barzh ''Bleun-Brug'', niv. 69, 1954.
;1957
* [[Pêr-Jakez Heliaz|Per-Jakez Heliaz]], ''Mojennou ar mor. 1'', Skeudennou Breiz [[Jos Le Doaré]], [[Embannaduriou Emgleo Breiz|Emgleo Breiz-Brud Nevez]]. Kontadennoù troet pe adaozet diwar [[Anatol ar Braz]], [[Fañch an Uhel]], [[Paul Sébillot]] hag all.
* [[Roparzh Broudig]], ''Gant red an dour'', Emgleo Breiz. Barzhonegoù.
; 1959
* Per-Jakez Heliaz, ''Mojennou ar mor. 2'', skeudennou Breiz Jos Le Doaré, [[Embannaduriou Emgleo Breiz|Emgleo Breiz-Brud Nevez]].
* Jarl Priel, ''An teirgwern Pembroke'', Embannadurioù Al Liamm. Romant. [[Merdeadurezh a genwerzh]] kozh. Adembannet gant An Here e 2002 {{ISBN|2-86843-258-1}}
* ''Kan ar vartoloded'', 18 poz. ''Kanaouennoù-pobl'', teskad aozet gant [[Alfred Bourgeois]]. Kanaouenn-bobl notennet e 1893.
===[[Bloavezhioù 1960]]===
;1961
* [[Roparz Hemon]], ''[[Mari Vorgan]]'', Embannadurioù Al Liamm. Romant dre lizhiri. Morlu kozh.
; 1963
* [[Fañch al Lae]], ''Bilzig'', Emgleo Breiz-Brud-Nevez, 264 p. Romant. Buhez annezidi arvor Lokireg. Adembannadur e reizhskrivadur skolveuriek.
== [[Bloavezhioù 1970]] ==
;1978
* [[Marcel Divanach]], ''Le marsouin hâbleur = Ar moroc’h fougaser'', Brest, Les Éditions du Vieux Meunier breton. Kontadennoù, eñvorioù ha komzoù personel, brezhoneg ha galleg tal ouzh tal. Arvor [[Bro-Vigoudenn]].
===[[Bloavezhioù 1980]]===
; 1981
* [[Yves Miossec]], ''Dreist ar mor braz'' (Eil moulladur), Emgleo Breiz-Brud Nevez", 158 p.
; 1982
* [[Kristian Brisson]], ''Ar Reder-mor'', Emgleo Breiz-Brud Nevez (ha Bleun-Brug), 85 p. Danevell.
; 1984
* [[Loeiz Andouard]], ''[[Jakez Karter]]'', [[Hor Yezh]], 141 p. Buhezskrid. Merdeadurezh kozh.{{ISBN|2868630030}}
;1986
* [[Roparzh Broudig]], ''En ur ruilhañ bili'', Mouladurioù Hor Yezh. Barzhonegoù.
;1988
* [[Mikael Madeg]], ''Tra ma vo mor'', Emgleo Breiz-Brud Nevez. {{ISBN|2867750660}}. Romant.
* Mikael Madeg, Marcel Divanach, ''C'hwec'h kontadenn eus arvor Bro vigouden'', [[Dastum]], 54 p. + 1 gased. Kontadennoù.
* Yann Morvan : ''Va merdeadenn e Bro-Sina'', Emgleo Breiz-Brud Nevez, 1988. {{ISBN|2867750628}}. Danevell-veaj. Morlu gall.
===[[Bloavezhioù 1990]]===
;1990
* Roparzh Broudig, ''Gwrez an Trovanoù'', Hor Yezh. Romant.
;1992
* Gwion Letard-Morliguen, ''Ar gwag hag ar c'hro'', Hor Yezh, 51 p. Barzhoniezh.
; 1995
* [[Ar Vro Bagan]] / [[Goulc'han Kervella]], ''Amoko 2'', Emgleo Breiz-Brud Nevez. {{ISBN|2-86775-152-7}}
===[[Bloavezhioù 2000]]===
;2001
* Eneour Puilh-Stephan, ''Beaj Eneour'', Plougastel, An Here, 136 p. {{ISBN|2868431860}}. Danevell-veaj mor gant ur grennard. Levr yaouankiz.
* '' Ar meurvorioù'', An Here, 32 p. {{ISBN|9782868432209}}. Levr yaouankiz.
; 2002
* Jarl Priel, ''An teirgwern Pembroke'', An Here-Al Liamm, 253 p. Romant. Merdeadurezh a genwerzh kozh. Adembannadur. {{ISBN|2868432581}}.
* Isabelle Le Nabat, ''Bolomelen morlaer'', skeudennet gant [[Envel Kervoas]], An Here, 28 p. {{ISBN|9782868432438}}. Levr yaouankiz.
;2003
* Fañch al Lae, ''Bilzig'', testenn vrezhonek ha troidigezh gant [[Bernez Kabon]] tal-ouzh-tal, [[Skol Vreizh]], 353 p. {{ISBN|2911447778}}. Buhez annezidi arvor e [[Lokireg]].
; 2006
* [[Hervé Peaudecerf]], ''Peñseoù ha peñseidi : ur peñse, un istor da gontañ : dit-te da gas an enklask da benn'', tresadennoù gant Jean-François Guével, H. Peaudecerf, 56 p. {{ISBN|9782952756914}}. Levr yaouankiz.
* ''Arzhig Du o c'hoari er mor'', Bannoù-Heol, 16 p. {{ISBN|9782913652200}}. Levr yaouankiz
;2007
* [[Yann Bijer]] : ''Avel gornog'', Embannadurioù Al Liamm, 454 p. {{ISBN|9782736800673}}. Romant. Buhez ar besketaerien.
;2008
* Kristian Brisson, ''Lestr o hiraez'', Mouladurioù Hor Yezh, 168 p. {{ISBN|9782868631497}}. Romant.
; 2009
* [[Jakez-Erwan Mouton]], ''Ar c'hraken'', Keit vimp Bev, 78 p. [[Romant moliac’h]]. Levr yaouankiz.
* [[Per Pondaven]], ''Geriadur an Arvor'', An Alarc'h Embannadurioù, 90 p. {{ISBN|9782916835136}}. Yezhoniezh.
===[[Bloavezhioù 2010]]===
;2014
* [[Jef Gedez]], ''En-dro d'al lenn-vor'', Embannadurioù Al Liamm. Danevelloù. {{ISBN|9782736800956}}.
; 2015
* Goulc'han Kervella, ''N'eus ket a garantez eürus'', Skol Vreizh, 144 p. {{ISBN|9782367580883}}. Romant. Buhez ar [[Bezhinaer|vezhinerien]].
* Christian Fagon ; Yann Riou, ''Trésor du breton de l'Île-de-Sein = Bredoneg ar gear, on teuzeur'', An Alarc'h Embannadurioù, 336 p. {{ISBN|9782916835679}}. Yezhoniezh.
;2018
* Goulc'han Kervella, ''Distro Jarl eus ar brezel'', Skol Vreizh, 141 p. {{ISBN|9782367580821}}. Romant. Buhez annezidi arvor [[Bro-Bagan]].
* Alan Durel, ''Kan ar Mor-Bihan'', Mouladuriou Hor Yezh, 80 p. {{ISBN|9782868631886}}. Barzhonegoù.
* Claire Bertholet, ''Ouzh taol, morlaeron!'', troet gant Mark Kerrain, skeudennet gant Éric Gasté, Sav-Heol, 32 p. {{ISBN|9791090456303}}. Levr yaouankiz.
;2020
* Davy Jaouen : ''War an aod vev'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]] {{ISBN|9782381900025}}. Levr yaouankiz.
* Fañch Rebours, ''Dindan ar seizh avel'', tresadennoù gant Agnès Guillot, [[Ti-embann ar skolioù]]. 66 p. {{ISBN|9782240053572}}. Danevelloù mor.
===[[Bloavezhioù 2020]]===
;2021
* Goulc'han Kervella, ''Morlaeron Karaiba'', Keit vimp bev, 49 p. {{ISBN|9782868243577}}. Levr yaouankiz.
;2023
* Yann Bijer, ''Ar peñsead'', Embannadurioù Al Liamm, 249 p. Ur vag tapet en amzer-stourm e 1937. {{ISBN|9782736801663}}
;2024
* [[Herve ar Beg]] : ''Amiraled Kab Horn'', Embannadurioù Al Liamm. Romant. Merdeadurezh a genwerzh kozh.
* [[Loeiza an Duigoù]], ''Kali Torrdent'', Embannadurioù Al Liamm. {{ISBN|9782736801755}}. Romant berr. Buhez ar vorlaerez.
;2025
* Paskal Hervio, ""Skubañ ar mor'', Embannadurioù Al Liamm. {{ISBN|9782736801878}}. Danevelloù.
* Paupi Drillet, ''Loened ar mor'', skeudennoù gant an oberour, An Alarc'h Embannadurioù, 56 p. {{ISBN|9782381900438}}. Levr yaouankiz.
;2026
* {{br}}[[Kristian ar Braz]], ''Arctic Pilgrim'', Embannadurioù Al Liamm'', 199 p. {{ISBN|9782736801939}}. Romant-mor.
== Oberennoù troet diwar ur yezh all ==
=== Bloavezhioù 1860 ===
;1869
* [[Jean Lander]], ''Ar votezik prenn'', troet gant [[Goulven Morvan]], moullet war Feiz ha Breiz niv. 220, 17 Ebrel 1869, pp. 85-87.
=== Bloavezhioù 1870 ===
; 1872
* [[Alexandre de Lamothe]], ''Colibri'', troet gant [[Goulven Morvan]]. Embannet a-dammoù e-barzh ''Feiz ha Breiz'' etre ar 6 a viz Ebrel hag ar 6 a viz Gouere 1872, niv. 375-376-378-381-383-386-387-388. Romant merdeiñ.
; 1874
* [[Gabriel de La Landelle]], ''Perrina Cadoret'', troet gant Goulven Morvan, moullet war Feiz ha Breiz.
=== Bloavezhioù 1920 ===
; 1926
* [[John Millington Synge]], ''War varc'h d'ar mor'', troet gant [[Youenn Drezen]], [[Levraoueg Gwalarn]], 24 p. Titl orin : ''Riders to the sea''. C'hoariva saoznek eus Bro-Iwerzhon.
; 1928
* [[Hans Christian Andersen]], ''Plac'hig vihan ar mor'', troet gant [[Roparz Hemon]], [[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]], 52 p. Kontadenn.
;1929
* [[Joseph Duchauchix|Ronan Kermene]], ''Danevell varzus Sant Brendan'', troet e brezhoneg gant [[Yann-Vari Gwilhoù (Ar Mignon)]]. E-barzh ''Gwalarn'', niv. 18-22, 1929-1930. Merdeadurezh vojennel.
===Bloavezhioù 1940===
; 1942
* [[Paol Feval]], ''Ar Pesk aour'', displeget e brezhoneg gant Roparz Hemon, skeudennet gant [[Robert Micheau-Vernez]], Roazhon, Moullerezh Kreizkêr, 164 p. Titl orin : ''Le Poisson d’or''. Kontadenn. Levr kaer.
;1944
* ''[[Sindbad ar martolod hag e seizh beaj|Sindbad ar Martolod]]'', lakaet e brezhoneg gant Roparz Hemon, Skridoù Breizh, 112 p. Danevell-veaj mor mojennel. Levr yaouankiz.
===Bloavezhioù 1970===
;1971
* [[Jules Verne]], ''An dorrerion-vlokuz'', ''In'' : [[Ar Gevnidenn]], n°1, n°2, n°3, n°4. Troet gant [[Meven Mordiern]]. Adembannet gant An Here dindan titl ''Bag ar Frankiz'' e 1990.
===Bloavezhioù 1980===
;1983
* [[Gweltaz Bernier|Gildas Bernier]], "Eur c’habiten gwenedad". E-barzh ''Brud Nevez'', niv. 69, 1983. Troidigezh lizhiri gallek skrivet er bourzh.
; 1984
* ''Heoliou bihan ar mor'', skrid brezoneg gand [[Per-Mari Mevel]], Brest, Emgleo Breiz-Ar Helenner-Brud nevez, 16 p. Titl orin : ''Les Petits soleils de la mer''. Evit bugale vihan.
;1987
* Paol Feval, ''Boudig an Aod'', MouldurioùHor Yezh, 228 p. {{ISBN|9782868630346}}. Romant.
;1989
* Amèlia Benet : ''An nozvez er vagig'', skeudennet gant Carme Peris, troet diwar ar [[katalaneg|c'hatalaneg]] gant [[Beatris Jouin]], [[An Here]] {{ISBN|2868430562}}. Titl orin : ''Nit en la barca''. Levr yaouankiz.
; 1990
* Jules Verne, ''Bag ar frankiz'', brezhoneg gant [[Meven Mordiern]] ha troidigezh nevesaet gant [[Martial Ménard]], skeudennoù gant Anne Salaün, An Here, 154 p. {{ISBN|2868430899}}. Titl orin : ''Les forceurs de blocus’'
* ''Sindbad ar Martolod'', An Here, 1990, 147 p. Dastumad ''Skol al Louarn''. {{ISBN|9782868430731}}. Danevell-veaj mor. Levr yaouankiz.
===Bloavezhioù 1990===
;1994
* [[Kristol Goulm]] : ''Levr bourzh ar veaj kentañ'', troet diwar ar [[kastilhaneg|c'hastilhaneg]] gant [[Filip Oillo]], Embannadurioù Al Liamm, 219 p. {{ISBN|2736800397}}. Lodenn gentañ al levr bourzh. Danevell-veaj. Merdeadurezh kozh.
;1997
* [[Robert Louis Stevenson]], ''Enez an teñzor'', brezhoneg gant [[Yeun ar Gow]], Embannadurioù Al Liamm {{ISBN|2-7368-0051-6}}
; 2000
* [[Dan Lailler]], ''Lestr Jakez Karter'', skeudennet gant François Vincent, An Here, 32 p. {{ISBN|2868430082}}. Titl orin : ''Le bateau de Jacques Cartier''. Levr yaouankiz.
===Bloavezhioù 2000===
;2001
* ''Ar meurvorioù'', troet diwar ar [[kastilhaneg|c’hastilhaneg]] gant [[Alan Martel]], An Here, 31 p. {{ISBN|2868432204}}. Titl orin : ''Los oceanos''. Levr yaouankiz.
;2005
* ''Beaj sant Brendan. Navigatio sancti Brendani Abbatis'', troet diwar oberennoù kozh e meur a yezh gant [[Paskal Tabuteau]], Emgleo Breiz. Merdeadurezh vojennel.
;2006
* ''Arzhig Du o c'hoari er mor'', [[Bannoù-Heol]] {{ISBN|2913652204}}. Evit bugale bihan.
;2007
* Jón Kalmas Stefansson : ''Baradoz hag Ifern'', An Alarc’h. {{ISBN|9782916835785}}. Troet diwar an [[islandeg]]. Titl orin : ''Himnaríki og helvíti''. Romant. Buhez ar besketaerien islandat.
===Bloavezhioù 2010===
; 2012
* [[William Hope Hodgson]], ''Ar Morgezeg'', troet gant [[Ronan an Deroff]], [[Preder]], 64 p.
; 2015
* Valérie Muszynski, ''Morlaeron ! pinvidik-mor'', tresadennoù gant Julien Bringer Deik, troet e brezhoneg gant [[Gwenael Dage]], Beluga, 48 p. {{ISBN|978-2-37133-059-7}}. Titl orin : ''Piiirates !''. Evit bugale vihan.
;2016
* [[Henri Queffélec]] : ''Ur person evit Enez Sun'', An Alarc'h {{ISBN|9782916835785}}. Troet diwar ar [[galleg]]. Titl orin : ''Un recteur de l'Île de Sein''. Romant.
;2017
* [[Serj Richard]], ''Rouanez ar pleg-mor'', Keit vimp bev, 108 p. {{ISBN|9782868242921}}
* A. Luron, A. Le Fée, B. Guillotin hag all, ''Rederien-mor'', Keit vimp bev, 47 p. {{ISBN|9782868242969}}. Levr yaouankiz.
; 2018
* Katell Daniel, ''Poupette à la mer = Poupig war vord ar mor'', troet e brezhoneg gant Nolwenn Riou, [[Marzhan]], L'Avion de papier, 24 p. {{ISBN|9782490370023}}. Galleg ha brezhoneg. Evit bugale bihan.
; 2020
* Gwennaëlle, ''Gwerz ar mor = Gwerz de la mer'', Paris : Gwennaëlle, 72 p. Brezhoneg ha galleg.
===Bloavezhioù 2020===
; 2021
* Joe Todd-Stanton : ''Sekred ar Roc'h Zu'', skeudennet gant Joe Todd-Stanton ha troet diwar ar [[saozneg]] gant [[Tifenn Merien]], [[Timilenn]] {{ISBN|9782957002733}}. Titl orin : ''The Secret of Black Rock''. Levr evit ar vugale.
* Béatrice Riou, Julien Thomas, ''Monet er Gerveur : tal-ouzh-tal gant ar mor bras'', troet e brezhoneg gant [[Paolig Combot]] , [[Skol Vreizh]], 45 p. T{{ISBN|9782367581316}}itl orin : ''Monet à Belle-Ïle-en-Mer''. Levr evit ar vugale.
;2024
* Dorian Clerbois, François-Xavier Lagey, Yann Gaonac’h, ''Arkeologiezh Danvorel : Splujit da zizoleiñ ar peñse Zi-24'', troet diwar ar galleg gant Dorian Clerbois, Roazhon, [[Embannadurioù Goater]]. {{ISBN|9782383670384}}. Levr yaouankiz.
== Geriadurioù ha geriaouegoù o tennañ da draoù ar mor ==
;1973
* Loeiz Andouard, ''[[Brezhoneg ar Mor]]'', ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973.
;1980
* [[Pêr Denez]], ''Geriadur brezhoneg [[Douarnenez]] – 1. Pesked, 2. Laboused'', Mouladurioù Hor Yezh
;1981
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez – 3. Amzer, avel ha mor'', Mouladurioù Hor Yezh
;1983
* Loeiz Andouard, ''Brezhoneg ar Mor'', Mouladurioù Hor Yezh, 136 p. Embannadur adaozet ar pennad e-barzh ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973.
;1984
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez – 4. Ar sevel-bagoù, 5. Lien, gwernioù, hernaj, ha fardaj'', Mouladurioù Hor Yezh
* E. V. Breeze Jones (skrid), Istwyn Williams (skeudennoù), ''Laboused an Arvor'', brezhoneg gant [[Tudual Huon]] ha [[Padrig an Habask]], [[Embannadurioù Al Lanv]]
;1985
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez – 6. Ar Beskerezh'', Mouladurioù Hor Yezh
;1996-1997
* [[TermBret]], ''Loened-mor'', Skol-Uhel ar Vro
;2004
Gab Cherel & [[Alan E. ar Berr]], ''Geriadur ar verdeadurezh'', Preder, 493 p. {{ISBN|9782901383604}}
;2009
* [[Per Pondaven]], ''Geriadur an Arvor'', rakskrid gant Yann Riou, An Alarc’h, 90 p. {{ISBN|9782916835136}}
;2016
* Laetitia Étienne, ''Ar Morlaer'', skeudennoù gant Elen Lescoat, Beluga, Dastumad Gerioù livet. {{ISBN|9782371331594}}
*
* [[Marsel Modir]], ''Mor ha bagoù = Mer et bateaux = Sea and boats : Un dibab gerioù ha termenoù hag a denn da ved ar mor = Une sélection de mots et d’expressions dédiés à l’univers marin = A selection of words and expressions about the world of the sea'', [[Embannadurioù an Alarc'h]], 95 p. {{ISBN|9782916835754}}
;2020
* [[Marsel Modir]], ''Mor ha bagoù = Mer et bateaux = Sea and boats : Geriaoueg-vor teiryezhek : brezhoneg-galleg-saozneg e 36 dodenn'' = ''Lexique maritime trilingue : breton-français-anglais en 36 thèmes'' = ''Trilingual marine glossary : Breton-French-English in 36 items'', Landeda, [[Embannadurioù Aber]], 95 p. {{ISBN|9782916845531}}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
[[Rummad:Lennegezh vor]]
[[Rummad:Merdeadurezh]]
[[Rummad:Dodennoù el lennegezh vrezhonek]]
[[Rummad:Mojennoù ar mor]]
mmhfx2j8sn924kb4wodxkdi2nizmwmi
Feulster gant armoù-tan
0
171905
2202147
2191725
2026-10-13T17:50:47Z
Kestenn
14086
2202147
wikitext
text/x-wiki
Ar '''feulster gant armoù-tan''' eo an hollad fedoù feuls kaset da benn a-drugarez da [[Arm-tan|armoù-tan]], bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] peurliesañ (da lavaret dindan 20 mm), pe e vefent armoù-skoaz pe armoù-dorn. Tro {{formatnum:250000}} den a zo marvet er bed abalamour d'an armoù-tan e 2019, da lavaret eo war-dro 685 bemdez<ref name=":0">{{Fr}} ''[https://www.amnesty.org/fr/what-we-do/arms-control/gun-violence/ Violence par arme à feu]'' war lec'hienn Amnesty International (lennet d'ar 05/08/2024)</ref>. Ar braz anezhe (71%) a oa lazhadennoù. 21% anezhe a oa [[Emlazh|emlazhioù]] hag 8% anezhe gwallzarvoudoù<ref name=":1">{{En}} ''[https://worldpopulationreview.com/country-rankings/gun-deaths-by-country Gun deaths by country 2024]'' war al lec'hienn ''World Population Review'' (lennet d'ar 05/08/2024)</ref>.
[[Restr:Niver a armoù evit kant den e 2007.svg|thumb|400x400px|Kartenn an niver a armoù-tan sivil evit 100 den e pep bro (2007)]]
E 2019 e oa c'hoarvezet an div drederenn eus an oberoù feuls gant armoù-tan (er-maez eus ar brezelioù) e c'hwec'h bro nemetken : [[Brazil|Brazil,]] [[Stadoù-Unanet Amerika]], [[Venezuela]], [[Mec'hiko]], [[India]] ha [[Kolombia]]<ref name=":1" />. Nav den lazhet gant armoù-tan diwar dek a oa paotred. An dud du o c'hroc'hen, gwelet evel izili [[Minorelezh|minorelezhioù]] pe o chom e karterioù paour o dez muioc'h a riskloù da vezañ lazhet gant un arm-tan<ref name=":0" />.
An niver a lazhadennoù dre armoù-tan evit 100.000 annezad a zo uheloc'h en [[El Salvador]], Venezuela, [[Guatemala]], Kolombia, [[Inizi Gwerc'h ar Stadoù-Unanet]], Brazil, [[Puerto Rico]], [[Bahamas]], [[Belize]] hag [[Honduras]] (en urzh adalek an hini uhelañ)<ref name=":1" />. N'eo ket stag dre ret an niver a lazhadennoù dre armoù-tan ouzh an niver a armoù perc'hennet er vro evit 100 den, pe e vefent disklêriet pe get : uheloc'h eo an niver-mañ e broioù hag a zo izel o niver muntroù (32,36 arm-tan evit 100 annezad e [[Finland]], 31,74 en [[Island]] pe 27,58 e [[Suis]]) evit e broioù [[Kreizamerika]] pe norzh [[Suamerika]] meneget a-us (18,47 e Venezuela, 12,13 er Guatemala, 11,96 en El Salvador pe 10,13 e Kolombia da skouer)<ref name=":2">{{En}} ''[https://www.smallarmssurvey.org/database/global-firearms-holdings Global firearms holdings]'' war lec'hienn Small Arms Survey (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>.
== Hervez ar vro ==
=== Bro-C'hall ===
Hervez ar [[Small Arms Survey]] e oa war-dro 12,7 milion a armoù-tan e Frañs e 2018. Un drederenn anezhe hepken ({{formatnum:4501235}}) a oa disklêriet<ref name=":2" />.
War ziskar e ya an niver a dud lazhet gant armoù-tan e Frañs hervez ar CépiDC : {{formatnum:2187}} e 2005, {{formatnum:1793}} e 2010 ha {{formatnum:1594}} e 2014<ref>{{Fr}} Meneget er pennad ''[https://www.liberation.fr/checknews/2017/10/05/quels-est-le-nombre-moyen-de-morts-par-armes-a-feu-chaque-annee-en-france-crimes-suicides-accidents_1652547/ Quels est le nombre moyen de morts par armes à feu chaque année en France (crimes, suicides, accidents) ?]'', war Libération, 05/10/2017 (lennet d'an 08/08/2024)</ref>. E 2019 e oa 3,23 marv dre arm-tan evit {{formatnum:100000}} annezad e Frañs (10,34 er Stadoù-Unanet da skouer). Emlazhioù eo al lod brasañ eus ar marvioù-se (2 evit {{formatnum:100000}} annezad, da lavaret eo tost d'an div drederenn eus ar marvioù dre arm-tan). 222 den a oa marvet abalamour da fedoù feulster a-berzh un den all (drouklazhoù stag ouzh an trafikerezh drogaj pe e diabarzh ur c'houblad da skouer)<ref name=":1" />. Ar peurrest eus ar marvioù dre armoù-tan a zeue eus gwallzarvoudoù-chase da skouer (7 evit ar mare-chase 2018/2019) pe eus abegoù nann-termenet. An niver a wallzarvoudoù-chase marvus a ya war zigresk ingal abaoe un ugent vloaz bennak : 29 e 2003/2004, 16 e 2013/2014 ha 6 e 2022/2023<ref>{{Fr}} ''Bilan des accidents et incidents de chasse 2022/2023'', Office Français de la Biodiversité, p. 5, [https://web.archive.org/web/20240909134246/https://www.ofb.gouv.fr/sites/default/files/Fichiers/Presse/bilan-accidents-incidents-chasse2022-2023.pdf pellgarget] d'an 08/08/2024</ref>.
Ral-tre eo al lazhadegoù a-yoc'h e Frañs. Peurliesañ int stag ouzh fedoù sponterezh (17 den marv er gwalldaol e ti [[Charlie Hebdo]] ha tro-dro e miz Genver 2005, pe 129 den lazhet e [[gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz]]). 8 den a voe lazhet a-drugarez da armoù-dorn d'ar 27 a viz Meurzh 2002, e dibenn un emvod kuzul-kêr e [[Nanterre]] ([[Hauts-de-Seine]]) gant un den gantañ kudennoù psikologel<ref>{{Fr}} JACQUET Léa, ''[https://france3-regions.francetvinfo.fr/paris-ile-de-france/paris/tuerie-de-nanterre-le-traumatisme-toujours-present-plus-de-20-ans-apres-les-faits-2941935.html Tuerie de Nanterre : le traumatisme toujours présent, plus de 20 ans après les faits]'', France 3 Paris Île-de-France, 19/03/2024 (lennet d'an 08/08/2024)</ref>.
=== Stadoù-Unanet Amerika ===
* ''Pennad spisoc'h: [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika]]''
[[Restr:2010 homicide rates - gun versus non-gun - high-income countries.png| thumb | upright=1.5 |Keñveriadenn eus niver al lazhadennoù gant armoù-tan (barrennoù ruz) hag hep arm-tan (barrennoù gwer) e broioù an OCDE e 2010, renket hervez o niver hollek a lazhadennoù. Er Stadoù-Unanet eo e vez lazhet ar muiañ a dud gant armoù-tan.]]
Ouzhpenn 393 milion a armoù-tan a oa etre daouarn ar siviled er vro e 2018, da lavaret eo 1,2 arm dre annezad<ref name=":2" />. Poblañs ar Stadoù-Unanet a zo par d'an hanter eus poblañs an 22 vro binvidikañ er bed, met 82% eus ar marvioù dre arm-tan er broioù-se a oa c'hoarvezet er Stadoù-Unanet e 2010<ref>{{En}} PREIDT Robert, ''[https://www.cbsnews.com/news/how-u-s-gun-deaths-compare-to-other-countries/ How US gun deaths compare to other countries]'', CBS News, 03/02/2016 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. E 2022 e oa marvet da skouer {{formatnum:48204}} den dre arm-tan eno<ref name=":0" />. Ur Stadunanad diwar bemp a oa en e familh un den lazhet dre se<ref>{{Fr}} ''[https://www.lemonde.fr/international/article/2024/06/25/l-administrateur-de-la-sante-publique-aux-etats-unis-declare-la-violence-par-armes-a-feu-crise-de-sante-publique-un-avis-historique_6243680_3210.html La violence par armes à feu déclarée « crise de santé publique » par l’administrateur de la santé publique aux Etats-Unis]'', war Le Monde, 25/06/2024 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. Uheloc'h eo an niver a emlazhioù dre arm-tan eno ivez abalamour d'an aested evit prenañ unan, pa vez gwarezet o dalc'h hag o implij gant eil amandamant bonreizh ar vro<ref>{{En}} "A well regulated Militia, being necessary to the security of a free State, the right of the people to keep and bear Arms, shall not be infringed." [https://www.law.cornell.edu/wex/second_amendment meneget war lec'hienn ar Cornell Law School] (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. War-dro an hanter eus ar marvioù dre armoù-tan e SUA a oa emlazhioù e 2021<ref>{{Fr}} AUTRAN Frédéric, CLAIRE Alice, GUILLOT Julien, ''[https://www.liberation.fr/international/amerique/aux-etats-unis-les-tueries-de-masse-et-les-ventes-darmes-battent-des-records-20230124_JI363WDR35BJHLPLTVR36RKREA/ Aux États-Unis, les tueries de masse et les ventes d’armes battent des records]'', war lec'hienn Libération, 24/01/2023 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>.
==== Lazhadegoù a-yoc'h (''mass shootings'') ====
Al lazhadegoù a-yoc'h, pe e vefent e skolioù, skolioù-meur pe lec'hioù publik, a zo bet ouzhpenn {{formatnum:4600}} anezhe etre 2014 ha 2023<ref>{{Fr}} MELOCHE-HOLUBOWSKI Mélanie, ''[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2021463/tueries-masse-violence-armes-feu-etats-unis-usa-graphiques-morts Violence par armes à feu aux États-Unis : 8 graphiques pour mieux comprendre]'', Radio-Canada, 26/10/2023 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. N'int ket termenet resis en ur mod unvan, met peurliesañ e raer lazhadeg a-yoc'h (''mass shooting'') pa vez lazhet ouzhpenn 3 pe 4 den gant ar memes tenner pe strollad tennerien en ul lec'h. Skouerioù lazhadegoù a-yoc'h a zo anavezet er Stadoù-Unanet abaoe deroù an XX{{Vet}} kantved da nebeutañ, evel e [[Orleañs Nevez|New Orleans]] ([[Louiziana]]) e miz Gouere 1900 (8 den lazhet, 20 gloazet) pe e [[Tuscumbia]] ([[Alabama (stad)|Alabama]]) e miz Ebrel 1902 (8 den lazhet, 2 c'hloazet). Stag int a-wechoù ouzh abegoù gouennelouriezh, evel e [[Tulsa]] ([[Oklahoma]]) pa voe lazhet degadoù a dud du d'an 31 a viz Mae ha 1añ a viz Even 1921, pe abegoù politikel : e miz Even 1922 e voe lazhet 23 miner deuet da labourat evit terriñ un harz-labour en ur vengleuz e [[Herrin (Illinois)|Herrin]] ([[Illinois]]) gant izili ar sindikad ''United Mineworkers of America''<ref>{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20190726164008/https://www.dailyherald.com/article/20131115/news/711159858/ Illinois cemetery search finds 1922 massacre victims]'', en Daily Herald, 15/11/2013 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. Fuzuilhadeg kentañ ar mare a-vremañ en ur skol a c'hoarvezas d'ar 1{{añ}} a viz Eost 1966 e skol-veur [[Austin (Texas)|Austin]] (Texas) pa voe lazhet 17 den ha gloazet 31 gant Charles Whitman, ur studier bet soudard en [[United States Marine Corps|USMC]].
===== Lazhadegoù a-yoc'h vrasañ =====
Eizh diwar an dek lazhadeg vrasañ e istor ar vro a zo bet kaset er {{XXIañ}} kantved. Ne gonter ket al lazherien en niveroù da heul.
{| class="wikitable sortable"
|-
!Renk
! Lazhadeg !! Bloaz !! Lec'h !! data-sort-type="number" | Marvioù !! data-sort-type="number" | Tud gloazet !! Doare arm(où) implijet
|-
|1
| [[Fuzuilhadenn Las Vegas 2017|Fuzuilhadeg Las Vegas]] || data-sort-value="2017-10-01" | 2017 || [[Paradise]] ([[Nevada]]) || 60|| War-dro 867 || [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] [[Geriaoueg an armoù-tan#Damaotomatek|damaotomatek]] (kemmet evit lod gant [[Lamm (arm-tan)|lammoù]] ''bump-stock'' a-benn kaout ul lusk-tennañ tost d'un arm aotomatek), fuzuilh-vorailh ha [[revolver]]
|-
|2
| [[Fuzuilhadeg er voest-noz Pulse|Fuzuilhadeg er voest-noz ''Pulse'']] || data-sort-value="2016-06-12" | 2016 || [[Orlando (Florida)|Orlando]] ([[Florida]]) || 49 || 58 || Fuzuilh ha [[pistolenn]] damaotomatek
|-
|3
| [[Fuzuilhadeg Virginia Tech]] || data-sort-value="2007-04-16" | 2007 || [[Blacksburg]] ([[Virginia]]) || 32 || 23 || Pistolennoù damaotomatek
|-
|4
| [[Lazhadeg er skol kentañ-derez Sandy Hook|Fuzuilhadeg er skol kentañ-derez Sandy Hook]] || data-sort-value="2012-12-14" | 2012 || [[Newtown (Connecticut)|Newtown]]
([[Connecticut]])
| 27 || 2 || Fuzuilh damaotomatek, fuzuilh-vorailh ha pistolenn
|-
|5
| [[Fuzuilhadeg e iliz Sutherland Springs]] || data-sort-value="2017-11-05" | 2017 || [[Sutherland Springs]] ([[Texas]]) || 26 || 22 || Fuzuilh damaotomatek
|-
| rowspan="2" |6
| [[Fuzuilhadeg er preti Luby's]] || data-sort-value="1991-10-16" | 1991 || [[Killeen]] (Texas) || 23 || 27 || Pistolennoù damaotomatek
|-
| [[Fuzuilhadeg e stal Walmart El Paso]] || data-sort-value="2019-08-03" | 2019 || [[El Paso (Texas)|El Paso]] (Texas) || 23|| 23 || Fuzuilh damaotomatek
|-
| 8
| [[Fuzuilhadeg McDonald's San Ysidro]] || data-sort-value="1984-07-18" | 1984 || [[San Diego (Kalifornia)|San Diego]] ([[Kalifornia]]) || 22||19 || [[Karabinenn]], pistolenn ha [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] damaotomatek
|-
|9
| [[Fuzuilhadeg Uvalde]] || data-sort-value="2022-05-24" | 2022 || [[Uvalde]] (Texas) || 21 || 18 || Fuzuilh damaotomatek
|-
| 10
| [[Fuzuilhadegoù Lewiston]] || data-sort-value="2023-10-25" | 2023 || [[Lewiston (Maine)|Lewiston]] ([[Maine (stad)|Maine]]) || 18 || 13 || Fuzuilh damaotomatek
|}
[[Restr:Columbine Shooting Security Camera.jpg|thumb|Eric Harris ha Dylan Klebold, lazherien 13 den da vare [[Lazhadeg lise Columbine|fuzuilhadeg Columbine]] (1999)]]
E-touez an abegoù meneget evit an niver uhel a lazhadegoù a-yoc'h er Stadoù-Unanet e kaver an aested da brenañ armoù damaotomatek. Enklaskerien evel ar bsikologourien Jean Twenge ha W. Keith Campbell o deus lakaet ar biz war [[narkisegezh]] ha distaol sokial al lazherien en ur gevredigezh stadunanat troet war-zu an [[hiniennelouriezh]]<ref>{{En}} TWENGE Jean, CAMPBELL W. Keith, ''The Narcissism Epidemic: Living in the Age of Entitlement'', Atria Publishing Group, 2010, pp. 199-200</ref>.
==== Lezenn ====
Daoust da eil amandamant ar [[Bonreizh Stadoù-Unanet Amerika|vonreizh]] en deus lakaet ar gouarnamant-kevredad stadunanat lezennoù e plas evit lakaat harzoù da werzhañ hag implij an armoù-tan, en o zouez :
* ''[[Gun Control Act]]'' (1968) : miret e vez anv, chomlec'h ha oad ar prener ; berzet eo gwerzhañ armoù d'an dorfedourien pe d'an estrañjourien e-maez lezenn ;
* ''Lezenn Brady'' (1993) : ret eo da bep gwerzher armoù-tan kontroliñ profil ur prener a-drugarez d'ur fichennaoueg. Pemp devezh e rank gortoz un den etre ar mare ma c'houlenn prenañ un arm-dorn hag ar poent ma c'hell e gaout da vat <ref>{{En}} ''[https://www.atf.gov/rules-and-regulations/brady-law Brady Law]'' war lec'hienn an ATF, 15/07/2021 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>;
* ''[[Federal Assault Weapons Ban]]'' (1994) : difennet e oa gwerzhañ armoù damaotomatek 'zo produet goude 1994 pa vezent gwelet evel armoù-arsailh. Ur padelezh termenet a zek vloaz he doa al lezenn-mañ ; daoust d'al labour graet evit hiraat anezhi e voe dilezet e 2004.
Pep stad stadunanat a c'hall divizout he lezennoù dezhi war prenañ, dougen pe treuzdougen an armoù-tan, hervez o doare. Daoust da se e chom kreñv pouez lobby an armoù-tan evel an [[National Rifle Association of America|NRA]]. E 2013 int deuet a-benn da lakaat ar [[Sened ar Stadoù-Unanet|Sened]] da stankañ ul lezenn a ginnige berzañ gwerzh an holl armoù arsailh er vro<ref>{{En}} WARBURTON Moira, ''[https://www.reuters.com/world/us/us-senate-republicans-block-assault-style-weapons-ban-mass-shootings-rise-2023-12-06/ US Senate Republicans block assault-style weapons ban as mass shootings rise]'', 06/12/2023 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>.
=== Suis ===
''Da glokaat.''
== Gwelet ivez ==
* [[Lezennoù war an armoù e Frañs|Lezennoù war an armoù-tan e Frañs]]
* ''[[Bowling for Columbine]]''
* [[Trafikerezh armoù]]
* [[Eskemm tennoù]]
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=zZC4Qp4pgOU L'arme corse]'', gant Khaled Belkhiria, France 3 Corse, 2002, 53' : un teulfilm war plas an armoù-tan hag ar feulster stag oute e istor [[Korsika]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kevredigezh]]
[[Rummad:Feulster gant armoù-tan]]
[[Rummad:Torfedoù]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
g5db1c49i5fak6jkjv0qvioxfob2qy6
Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika
0
172359
2202149
2191726
2026-10-13T17:53:11Z
Kestenn
14086
2202149
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:1999- Gun-related deaths USA.svg|thumb|325px|Feulster dre emlazh pe lazhet gant armoù-tan en SUA.]]
'''Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet''' zo un droienn bolitikel, ekonomikel ha sokiologel implijet evit ober anv eus ar milieroù a dud lazhet pe gloazet bep bloaz gant [[arm-tan|armoù-tan]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]].
E 2016, ur paotr [[stadunanat]] oadet etre 15 ha 24 bloaz en doa 70 a chañsoù ouzhpenn da vezañ lazhet gant un arm-tan keñveriet gant ur paotr eus [[Bro-C'hall]] pe [[Bro-Saoz]]. E 2022 e voe lazhet 100 den ha gloazet kantadoù a re all bemdez abalamour da fedoù feulster gant armoù-tan en SUA.
E 2018, ar bloavezh diwezhañ gant sifroù, ar [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC) hag an [[National Center for Health Statistics]] o doa istimet e oa bet lazhet {{formatnum:38390}} den gant armoù-tan, {{formatnum:24432}} emlazh en o zouez. Keidenn an dud lazhet dre armoù-tan a zo pignet eus 10,3 den dre {{formatnum:100000}} e 1999 betek 11,9 den dre {{formatnum:100000}} e 2018, ar pezh a dalvez 109 lazhadenn bemdez (tro 14 542 muntr ar bloaz). E 2010 e oa bet {{formatnum:19392}} emlazh gant un arm-tan, hag {{formatnum:11078}} lazhadenn gant un arm-tan en SUA. E 2010, 358 muntr a oa bet sevenet en ur implijout un arm-skoaz ha {{formatnum:6009}} lazhet gant un arm-dorn ; {{formatnum:1939}} gant un arm-tan hep gouzout peseurt doare resis. E 2011, un hollad a {{formatnum:478400}} torfed marvus pe gant gloazadennoù a oa bet sevenet oc'h implijout un arm-tan.
== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan]]
* ''[[Federal Assault Weapons Ban]]''
* [[Eskemm tennoù]]
== Levrlennadur ==
* {{Fr}} COMBEAU Didier, ''Des Américains et des armes à feu : Démocratie et violence aux États-Unis'', Belin, 2007, 272 p., ISBN 978-2701146034
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kevredigezh]]
[[Rummad:Feulster gant armoù-tan]]
[[Rummad:Torfedoù]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
c2drhx2xbtteowmqnk382y6p5xq32bt
Saint-Hilaire-du-Harcouët (kumun gozh)
0
172437
2202128
2120481
2026-10-13T15:41:44Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202128
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Saint-Hilaire-du-Harcouët
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = St-Hilaire-du-Harcouët mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason ville fr Saint-Hilaire-du-Harcouet.svg
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Granville|Granville]]
| etrekumuniezh =
| bro velestradurel =
| cp = 50600
| maer = Mikaëlle Seguin (dileuriet)
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 10.12
| hedred = -1.09083333333
| ledred = 48.5783333333
| uk =
| ubi = 58
| ubr = 119
| lec'hienn web =
}}
'''Saint-Hilaire-du-Harcouët''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
* Ar stêrioù [[Sélune]] hag [[Airon]] a gember e Saint-Hilaire.
== Dezougen ==
== Istor ==
=== {{XVIIIvet kantved}} ===
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn [[Kanton Saint-Hilaire-du-Harcouët]] hag e [[Distrig Mortain]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Saint-Lô]] e 1800 hag en [[Arondisamant Mortain]] e 1801<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20240624195252/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=32315 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 151 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,29% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=32879&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; mervel a reas seizh anezhe e [[Belgia]] e mizioù Eost ha Gwengolo 1914, e penn-kentañ ar brezel , pevar soudard a voe lazhet d'an [[22 a viz Eost]], unan eus ar [[136vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|136vet Rujumant Troadegiezh]] e [[Wagnie]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5961357 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan eus ar ar memes rujumant e [[Tamines]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5747729 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan eus ar ar memes rujumant e [[Falisolle]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5747739 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan eus ar [[25vet Rujumant Troadegiezh|25vet Rujumant Troadegiezh]] a yeas diwar wel e [[Emgann Charleroi|Charleroi]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5747745 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan eus ar memes rujumant a voe lazhet en hevelep lec'h<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6279394 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, d'ar [[25 a viz Eost]] e voe lazhet unan eus ar [[136vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|136vet Rujumant Troadegiezh]] e [[Châtelineau]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5747752 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>; ur c'horporal eus ar 136vet Rujumant Troadegiezh a varvas d'an [[12 a viz Gwengolo]] e Charleroi abalamour d'e c'hloaziadennoù, prizoniad-brezel e oa <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5747875 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== Kemm Arondisamant ====
* Lakaet e voe en [[Arondisamant Avranches]] e 1926 pa voe diskaret [[Arondisamant Mortain]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20240624195252/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=32315 Cassini – EHESS]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* [[Emgann Normandi]], [[1944]]: bombezet e voe ar gumun gant ar Re Gevredet d'ar 16 a viz Even, lazhet e voe un tregont bennak a dud nann-soudard<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=32878&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; d'an 2 a viz Eost e voe dieubet ul lodenn vat eus ar gumun gant 90vet Rannlu an tirlu [[stadunanat]] hag ar peurrest d'an 3 en un emgann etre ar Stadunaniz skoazellet gant an [[FFI]] ouzh an [[Wehrmacht|Alamaned]]<ref>{{fr}}[http://www.histoire-saint-hilaire.org/liberat/liber1.php histoire-saint-hilaire]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Drouklazhet e voe ur marichal-lojeiz eus ar gumun gant an emsavidi d'an [[22 a viz Ebrel]] [[1961]] en [[Ouled Fayed]] en [[Aljer]] e-kerzh [[Putsch ar jeneraled]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6931576 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 eo bet bodet kumunioù Saint-Hilaire-du-Harcouët, [[Saint-Martin-de-Landelles]] ha [[Virey]] d'ober ur gumun nevez anvet [[Saint-Hilaire-du-Harcouët]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Clocher de l'ancienne l'église de Saint-Hilaire-du-Harcouët.jpg|Kloc’hdi an iliz katolik kozh.
St Hilaire Church.JPG|An iliz katolik.
Chapelle Saint-Yves de Saint-Hilaire-du-Harcouët.jpg|Chapel ''Sant Erwan''.
Chapelle du Monastère Sainte-Claire de Saint-Hilaire-du-Harcouët.jpg|Chapel ar manati.
</gallery>
* Tour an iliz a-gent.
* Iliz katolik ''Sant Yann-Vadezour''.
* Chapel ''Sant Erwan''.
* Chapel Manati ''Santez Kler''.
<gallery>
Saint-Hilaire-du-Harcouët - vue 02.jpg|Ar monumant en e bezh.
Monument aux mort 14 18 st hilaire du hacouet 2.JPG|Ul modenn eus ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv (1914-1918) e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù ha kartennoù-post<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=32879 Memorial Genweb]</ref>.
<gallery>
Stèle des guerres à Saint Hilaire.jpg
Mémorial St Hilaire.jpg
</gallery>
* Monumantoù all ar re varv.
* Plakenn ar re varv (1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=58465 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{Dilennad |Deroù= 1789 |Penn= 1790 |Anv= Jacques-Anne Lerebours de La Pigeonnière |Strollad= |Karg= Kannad <small>(1791-1792)</small>}}
{{Dilennad |Deroù= 1790 |Penn= 1791 |Anv= Denis-Gabriel Bréhier |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1791 |Penn= 1792 |Anv= Jacques-Victor Le Bel |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1792 |Penn= 1800 |Anv= Julien-Louis Bécherel |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1800 |Penn= 1814 |Anv= Jean-Marie Delaroche |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1814 |Penn= 1815 |Anv= Jacques-Victor Le Bel |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1815 |Penn= 1816 |Anv= Jean-Marie Delaroche |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1816 |Penn= 1819 |Anv= Pierre-Victor Jenvrin |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1819 |Penn= 1821 |Anv= Pierre Lerebours |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1821 |Penn= 1825 |Anv= M. Ruby |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1825 |Penn= 1830 |Anv= Pierre-Victor Jenvrin] |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1830 |Penn= 1848 |Anv= André-Isidore Roullin |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1848 |Penn= 1852 |Anv= Jacques-François Le Bel |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1852 |Penn= 1852 |Anv= M. Renault |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1857 |Penn= 1878 |Anv= Hippolyte Bréhier |Strollad= |Karg= Kuzulier departamant <small>(1852-1883)</small> }}
{{Dilennad |Deroù= 1878 |Penn= 1878 |Anv= Alphonse Youf |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1878 |Penn= 1879 |Anv= Victor-Denis-Paul Le Bel |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1879 |Penn= 1886 |Anv= Jules-Emmanuel Roullier |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1886 |Penn= 1891 |Anv= Félix Genest |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1891 |Penn= 1900 |Anv= Hippolyte Pleutin |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1900 |Penn= 1941 |Anv= Arthur Lucien Lelièvre |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1941 |Penn= 1944 |Anv= Gustave Guérin |Strollad= Union républicaine et démocratique |Karg= Kannad <small>(1919-1936)</small><br />Senedour <small>(1936-1941)</small><br />Kuzulier departamant <small>(1907-1940)</small> }}
{{Dilennad |Deroù= 1944 |Penn= 1959 |Anv= Daniel Cuche |Strollad= Tu-dehoù diseurt |Karg= Kuzulier departamant <small>(1945-1964)</small> }}
{{Dilennad |Deroù= 1959 |Penn= 1962 |Anv= Claude Cheval |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=1964 |Penn= 1982 |Anv= Paul Guinebault |Strollad= UDF |Karg= Kuzulier departamant <small>(1964-1982)</small> }}
{{Dilennad |Deroù= 1983 |Penn= Meurzh 2008 |Anv= Michel Ganné |Strollad= [[Union pour un mouvement populaire|UMP]] |Karg= Kuzulier departamant <small>(1982-2008)</small> }}
{{Dilennad|Deroù= Meurzh 2008 |Penn= Kerzu 2015 |Anv= Gilbert Badiou |Strollad= |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Pennadoù kar ==
* [[Saint-Hilaire-du-Harcouët]], kumun nevez,
* [[Saint-Martin-de-Landelles]],
* [[Virey]].
== Notennoù ha dave==
<references/>
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
dynwdsblzzqkqzy1wpgs8o2wgz7rn1a
Steyr Arms
0
172618
2202091
2193491
2026-10-13T12:08:19Z
Kestenn
14086
2202091
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Steyr logo.svg|dehou|180x180px]]
'''Steyr Arms''', anavezet ivez dindan e anv bet '''Steyr-Mannlicher''', zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel aostrian krouet e 1864 gant [[Josef Werndl]]. Stag eo e istor ouzh anv [[Ferdinand Mannlicher|Ferdinand von Mannlicher]], un ijiner en deus merket industriezh an armoù e dibenn an XIX{{Vet}} kantved.
==Istor==
=== Orin ===
Brudet eo kêr [[Steyr]], e norzh [[Aostria]], evit he mengleuzioù houarn, anavezet abaoe ar [[Krennamzer|Grennamzer uhel]] da nebeutañ. A-drugarez dezhe e teuas ar vro da vezañ ul lec'h-produiñ armoù adalek ar [[Brezel Tregont Vloaz]] (1618-1648). Eno e veze produet [[Mousked|mouskedoù]] ha [[Pistolenn|pistolennoù]] evit armeoù an [[Impalaeriezh santel roman german|Impalaeriezh Santel roman german]]<ref name=":2">{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, pp. 290-291</ref>. E 1821 e krogas ur gov anvet Leopold Werndl da labourat eno. Joseph Werndl, e eil bugel ganet e 1831, a voe kaset da zeskiñ ar vicher [[Armerezh|armeurer]] e [[Vienna]], [[Praha]] ha [[Bavaria]], ha goude-se e atalieroù [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] ha [[Remington]] er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://steyr-arms.us/about-us/ About Steyr]'' war lec'hienn Steyr Arms USA (lennet d'an 23/10/2024)</ref>. Pa varvas e dad e 1855 e tistroas Joseph da Aostria. Asambles gant e vreur e savas e 1864 ar ''Josef und Franz Werndl & Company'' e Oberletten, e-kichen Steyr<ref name=":1">{{De}} ''[https://www.steyr-arms.com/de/unternehmen/geschichte/ Geschichte]'' war lec'hienn Steyr Arms (lennet d'an 23/10/2024)</ref>.
=== Labour evit arme Aostria-Hungaria ===
E 1867 e voe choazet gant arme [[Aostria-Hungaria]] ar [[Werndl-Holub (fuzuilh)|Werndl-Holub]], ur [[fuzuilh]] un-tenn karget dre he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] ijinet en embregerezh. Evit dont a-benn da bourvezañ ar miliadoù a armoù goulennet e tegemeras an embregerezh arc'hant a-berzh posterien, hag adanvet e voe ''Œsterreichische Waffenfabriksgesellschaft'' (ŒWG)<ref name=":1" />. E 1872 e implije 45.000 labourer evit produiñ {{formatnum:622000}} fuzuilh bep bloaz<ref name=":0" />. E 1885 e choazas arme ar vro ar [[Mannlicher M1885|fuzuilh nevez M1885]] savet gant an ijinour Ferdinand Mannlicher, a laboure asambles gant ŒWG. Un [[arm-tennata]] e oa, dezhañ ur sistem morailh linennek. Mannlicher a zeuas da labourat en embregerezh da vat e 1887<ref name=":0" />, hag adanvet e voe anezhañ Steyr-Mannlicher pa zeuas Mannlicher da vezañ e benn-ijinour.
E 1894 e krogas Steyr-Mannlicher da broduiñ marc'hoù-houarn ivez, ouzhpenn ar {{formatnum:500000}} arm savet bep bloaz<ref name=":1" />. Mervel a reas Ferdinand Mannlicher e 1904. Just a-raok ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e savas an embregerezh uzinoù nevez evit fonnusaat e broduerezh. Ouzhpenn an armoù-skoaz e farde ivez pistolennoù damaotomatek evel ar [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]]. Asambles gant ar fuzuilh [[Mannlicher M1895]] e voe unan eus armoù reolius soudarded Aostria-Hungaria e 1914-1918.
=== Eus an eil brezel d'egile (1919-1945) ===
Goude [[feur-emglev Saint-Germain-en-Laye]] (1919) e voe dismantret an impalaeriezh hag izelaet a galz an niver a armoù a c'halle bezañ produet eno. Darbet e voe da Steyr-Mannlicher ober freuz-stal, met savetaet e voe a-drugarez d'ar produerezh marc'hoù-houarn<ref name=":2" />. Adanvet e voe Steyr Werke AG e 1926. Adkregiñ a reas ar produiñ armoù a-nebeudoù e 1930. E 1938 e voe seziset an embregerezh gant an nazied da vare an [[Anschluss]]. Diwar-neuze e savas armoù evit ar [[Wehrmacht]] hag an nerzhioù alaman, evel ar pistolennoù-mindrailher [[Maschinenpistole 34|MP34]] hag [[Maschinenpistole 40|MP40]], ha diwezhatoc'h fuzuilhoù-arsailh [[Sturmgewehr 44]]. Goude [[aloubadeg Polonia]] e 1939 e kemeras Steyr ar galloud war uzinoù [[Fabryka Broni "Łucznik" – Radom|Radom]], e-lec'h ma voe savet karabinennoù [[Karabiner 98k]]<ref name=":3">{{En}} NEWLAND Samuel J., ''[https://americansocietyofarmscollectors.org/wp-content/uploads/2019/06/2006-B94-A-Forgotten-Giant-A-Brief-Look-at-Milita.pdf A Forgotten Giant: A Brief Look at Military Small Arms Production at Steyr, Austria, 1864–1945]'', e Bulletin n°94, American Society of Arms Collectors, miz Gwengolo 2006 (pellgarget d'an 23/10/2024)</ref>. Bombezet e voe ar gêr hag an uzinoù e 1944 gant ar [[15th USAAF|15th Air Force]] stadunanat, abalamour d'ar c'hefluskerioù kirri-nij a veze produet eno ivez dreist-holl, met kenderc'hel a reas ar produiñ betek fin ar brezel. Kejañ a reas an [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] hag an [[Lu Ruz|Arme Ruz]] e kêr Steyr e 1945, hag aloubet e voe kêr gant an US Army betek 1955<ref name=":0" />. Paouez a reas ar produiñ armoù betek 1950<ref name=":3" />.
=== Adsavidigezh adalek 1950 ===
E 1950 e roas Stadunaniz an aotre da broduiñ en-dro fuzuilhoù [[Mannlicher-Schönauer|Mannlicher-Schönauer 1903]], a oa priziet gant ar chaseourien, ha kanet meuleudi dezhi gant tud evel [[Robert Ruark]] hag [[Ernest Hemingway]]<ref name=":0" />, en doa kaset unan gantañ evit e safari kentañ e 1933<ref>{{En}} KNUPP Jeremiah, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-1903-mannlicher-schoenauer-carbine/ The 1903 Mannlicher-Schoenauer Carbine]'', American Rifleman, 25/04/2016 (lennet d'an 23/10/2024)</ref>. Er bloavezhioù 1960 e voe ijinet gant Steyr ar [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] [[SSG 69]], hag a voe implijet gant an arme aostrian. E 1977 e kinnigas ar [[Steyr AUG]], ur fuzuilh-arsailh doare ''[[bullpup]]'' a reas berzh hag a voe implijet gant meur a arme er bed<ref name=":0" />. Hiziv-an-deiz en deus an embregerezh lec'hioù-produiñ e [[Aostralia]] ha [[Malaysia]]<ref name=":2" />.
== Armoù produet ==
Hiziv-an-deiz e produ Steyr armoù-skoaz nemetken, war-bouez ar bistolenn damaotomatek [[Steyr A2MF (pistolenn)|A2MF]] ha [[Reduer-son|redueroù-son]]<ref>{{En}} ''[https://www.steyr-arms.com/en/products/ Products]'' war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 23/10/2024)</ref>.
===Fuzuilhoù-arsailh===
*[[Steyr AUG]] – fuzuilh-arsailh
*[[Steyr ACR]] – fuzuilh biroùigoù-dir arnodel
*[[Steyr STM556]] – fuzuilh-arsailh
===Fuzuilhoù-emgann===
*[[Sturmgewehr 58]] (adstumm an [[FN FAL]])
[[Restr:Dutch Mannlicher M1895 rifle noBG.png|thumb|Ur fuzuilh '''Steyr-Mannlicher M1895''' (stumm arme an Izelvroioù)]]
===Fuzuilhoù ha karabinennoù===
*[[Mannlicher M1885]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1888]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1890]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1895]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher–Schönauer]] – fuzuilh-vorailh
*[[Steyr Model 1912 Mauser]] – fuzuilh-vorailh
*[[Steyr SSG 69]] – [[fuzuilh-resisted]]
*[[Steyr Scout]] – [[Scout Rifle|''scout rifle'']]
*[[Steyr SSG 04]] – fuzuilh-resisted
*[[Steyr SSG 08]] – fuzuilh-resisted
*[[Steyr HS .50]] – [[fuzuilh enepdafar]]
*[[Steyr IWS 2000]] – fuzuilh enepdafar 15,2 mm
*[[DMR 762]] - fuzuilh-resisted damaotomatek
===Mindrailherezioù===
*[[Steyr MPi 69]] (hag hec'h adstumm [[Steyr MPi 81]])
*[[Steyr TMP]]
[[Restr:Steyr Hahn M1912.JPG|thumb|Ur bistolenn '''Steyr M1912''']]
===Pistolennoù===
*[[Steyr Mannlicher M1894]] (1894–?)
*[[Steyr Mannlicher M1901]] (1901–1903)
*[[Roth–Steyr M1907|M.7]] (1908–1913)
*[[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] (1912–1945)
*[[Steyr SP]] (1957-1964)
*[[Steyr GB]] (1981–1988)
*[[Steyr M]] (1999–bremañ)
===Bannerezed-greunadennoù===
*GL 40 – 40 mm
===Armoù produet evit an Trede Reich (1938-1945)===
*[[Maschinenpistole 34]]
*[[Maschinenpistole 40]]
*[[Sturmgewehr 44]]
== Kodoù produiñ ==
Ar pistolennoù Steyr zo e-kichen o [[Geriaoueg an armoù-tan#Toull-distrinkañ|zoull-distrinkañ]] ur c'hod teirlizherennek : al lizherenn gentañ a zo evit ar miz produiñ, hag an div lizherenn all evit ar bloavezh-produiñ. Un arm merket BOY a zo bet produet da skouer e miz Ebrel 2007.
=== Mizioù ===
{| class="wikitable"
|+
!Lizherenn
!Miz
!Lizherenn
!Miz
|-
|E
|Genver
|G
|Gouere
|-
|L
|C'hwevrer
|P
|Eost
|-
|N
|Meurzh
|I
|Gwengolo
|-
|B
|Ebrel
|C
|Here
|-
|S
|Mae
|V
|Du
|-
|Z
|Even
|A
|Kerzu
|}
=== Bloavezhioù ===
{| class="wikitable"
|+
!Lizherenn
!Sifr
!Lizherenn
!Sifr
|-
|O
|0
|M
|5
|-
|W
|1
|H
|6
|-
|K
|2
|Y
|7
|-
|R
|3
|T
|8
|-
|F
|4
|D
|9
|}
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Aostria]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1864]]
n2btp6w7qwlebvem5ryoj1zo4ec0qc9
2202092
2202091
2026-10-13T12:09:06Z
Kestenn
14086
/* Fuzuilhoù ha karabinennoù */
2202092
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Steyr logo.svg|dehou|180x180px]]
'''Steyr Arms''', anavezet ivez dindan e anv bet '''Steyr-Mannlicher''', zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel aostrian krouet e 1864 gant [[Josef Werndl]]. Stag eo e istor ouzh anv [[Ferdinand Mannlicher|Ferdinand von Mannlicher]], un ijiner en deus merket industriezh an armoù e dibenn an XIX{{Vet}} kantved.
==Istor==
=== Orin ===
Brudet eo kêr [[Steyr]], e norzh [[Aostria]], evit he mengleuzioù houarn, anavezet abaoe ar [[Krennamzer|Grennamzer uhel]] da nebeutañ. A-drugarez dezhe e teuas ar vro da vezañ ul lec'h-produiñ armoù adalek ar [[Brezel Tregont Vloaz]] (1618-1648). Eno e veze produet [[Mousked|mouskedoù]] ha [[Pistolenn|pistolennoù]] evit armeoù an [[Impalaeriezh santel roman german|Impalaeriezh Santel roman german]]<ref name=":2">{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, pp. 290-291</ref>. E 1821 e krogas ur gov anvet Leopold Werndl da labourat eno. Joseph Werndl, e eil bugel ganet e 1831, a voe kaset da zeskiñ ar vicher [[Armerezh|armeurer]] e [[Vienna]], [[Praha]] ha [[Bavaria]], ha goude-se e atalieroù [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] ha [[Remington]] er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://steyr-arms.us/about-us/ About Steyr]'' war lec'hienn Steyr Arms USA (lennet d'an 23/10/2024)</ref>. Pa varvas e dad e 1855 e tistroas Joseph da Aostria. Asambles gant e vreur e savas e 1864 ar ''Josef und Franz Werndl & Company'' e Oberletten, e-kichen Steyr<ref name=":1">{{De}} ''[https://www.steyr-arms.com/de/unternehmen/geschichte/ Geschichte]'' war lec'hienn Steyr Arms (lennet d'an 23/10/2024)</ref>.
=== Labour evit arme Aostria-Hungaria ===
E 1867 e voe choazet gant arme [[Aostria-Hungaria]] ar [[Werndl-Holub (fuzuilh)|Werndl-Holub]], ur [[fuzuilh]] un-tenn karget dre he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] ijinet en embregerezh. Evit dont a-benn da bourvezañ ar miliadoù a armoù goulennet e tegemeras an embregerezh arc'hant a-berzh posterien, hag adanvet e voe ''Œsterreichische Waffenfabriksgesellschaft'' (ŒWG)<ref name=":1" />. E 1872 e implije 45.000 labourer evit produiñ {{formatnum:622000}} fuzuilh bep bloaz<ref name=":0" />. E 1885 e choazas arme ar vro ar [[Mannlicher M1885|fuzuilh nevez M1885]] savet gant an ijinour Ferdinand Mannlicher, a laboure asambles gant ŒWG. Un [[arm-tennata]] e oa, dezhañ ur sistem morailh linennek. Mannlicher a zeuas da labourat en embregerezh da vat e 1887<ref name=":0" />, hag adanvet e voe anezhañ Steyr-Mannlicher pa zeuas Mannlicher da vezañ e benn-ijinour.
E 1894 e krogas Steyr-Mannlicher da broduiñ marc'hoù-houarn ivez, ouzhpenn ar {{formatnum:500000}} arm savet bep bloaz<ref name=":1" />. Mervel a reas Ferdinand Mannlicher e 1904. Just a-raok ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e savas an embregerezh uzinoù nevez evit fonnusaat e broduerezh. Ouzhpenn an armoù-skoaz e farde ivez pistolennoù damaotomatek evel ar [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]]. Asambles gant ar fuzuilh [[Mannlicher M1895]] e voe unan eus armoù reolius soudarded Aostria-Hungaria e 1914-1918.
=== Eus an eil brezel d'egile (1919-1945) ===
Goude [[feur-emglev Saint-Germain-en-Laye]] (1919) e voe dismantret an impalaeriezh hag izelaet a galz an niver a armoù a c'halle bezañ produet eno. Darbet e voe da Steyr-Mannlicher ober freuz-stal, met savetaet e voe a-drugarez d'ar produerezh marc'hoù-houarn<ref name=":2" />. Adanvet e voe Steyr Werke AG e 1926. Adkregiñ a reas ar produiñ armoù a-nebeudoù e 1930. E 1938 e voe seziset an embregerezh gant an nazied da vare an [[Anschluss]]. Diwar-neuze e savas armoù evit ar [[Wehrmacht]] hag an nerzhioù alaman, evel ar pistolennoù-mindrailher [[Maschinenpistole 34|MP34]] hag [[Maschinenpistole 40|MP40]], ha diwezhatoc'h fuzuilhoù-arsailh [[Sturmgewehr 44]]. Goude [[aloubadeg Polonia]] e 1939 e kemeras Steyr ar galloud war uzinoù [[Fabryka Broni "Łucznik" – Radom|Radom]], e-lec'h ma voe savet karabinennoù [[Karabiner 98k]]<ref name=":3">{{En}} NEWLAND Samuel J., ''[https://americansocietyofarmscollectors.org/wp-content/uploads/2019/06/2006-B94-A-Forgotten-Giant-A-Brief-Look-at-Milita.pdf A Forgotten Giant: A Brief Look at Military Small Arms Production at Steyr, Austria, 1864–1945]'', e Bulletin n°94, American Society of Arms Collectors, miz Gwengolo 2006 (pellgarget d'an 23/10/2024)</ref>. Bombezet e voe ar gêr hag an uzinoù e 1944 gant ar [[15th USAAF|15th Air Force]] stadunanat, abalamour d'ar c'hefluskerioù kirri-nij a veze produet eno ivez dreist-holl, met kenderc'hel a reas ar produiñ betek fin ar brezel. Kejañ a reas an [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] hag an [[Lu Ruz|Arme Ruz]] e kêr Steyr e 1945, hag aloubet e voe kêr gant an US Army betek 1955<ref name=":0" />. Paouez a reas ar produiñ armoù betek 1950<ref name=":3" />.
=== Adsavidigezh adalek 1950 ===
E 1950 e roas Stadunaniz an aotre da broduiñ en-dro fuzuilhoù [[Mannlicher-Schönauer|Mannlicher-Schönauer 1903]], a oa priziet gant ar chaseourien, ha kanet meuleudi dezhi gant tud evel [[Robert Ruark]] hag [[Ernest Hemingway]]<ref name=":0" />, en doa kaset unan gantañ evit e safari kentañ e 1933<ref>{{En}} KNUPP Jeremiah, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-1903-mannlicher-schoenauer-carbine/ The 1903 Mannlicher-Schoenauer Carbine]'', American Rifleman, 25/04/2016 (lennet d'an 23/10/2024)</ref>. Er bloavezhioù 1960 e voe ijinet gant Steyr ar [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] [[SSG 69]], hag a voe implijet gant an arme aostrian. E 1977 e kinnigas ar [[Steyr AUG]], ur fuzuilh-arsailh doare ''[[bullpup]]'' a reas berzh hag a voe implijet gant meur a arme er bed<ref name=":0" />. Hiziv-an-deiz en deus an embregerezh lec'hioù-produiñ e [[Aostralia]] ha [[Malaysia]]<ref name=":2" />.
== Armoù produet ==
Hiziv-an-deiz e produ Steyr armoù-skoaz nemetken, war-bouez ar bistolenn damaotomatek [[Steyr A2MF (pistolenn)|A2MF]] ha [[Reduer-son|redueroù-son]]<ref>{{En}} ''[https://www.steyr-arms.com/en/products/ Products]'' war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 23/10/2024)</ref>.
===Fuzuilhoù-arsailh===
*[[Steyr AUG]] – fuzuilh-arsailh
*[[Steyr ACR]] – fuzuilh biroùigoù-dir arnodel
*[[Steyr STM556]] – fuzuilh-arsailh
===Fuzuilhoù-emgann===
*[[Sturmgewehr 58]] (adstumm an [[FN FAL]])
[[Restr:Dutch Mannlicher M1895 rifle noBG.png|thumb|Ur fuzuilh '''Steyr-Mannlicher M1895''' (stumm arme an Izelvroioù)]]
===Fuzuilhoù ha karabinennoù===
*fuzuilhoù-morailh [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]]
*[[Mannlicher M1885]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1888]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1890]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1895]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher–Schönauer]] – fuzuilh-vorailh
*[[Steyr Model 1912 Mauser]] – fuzuilh-vorailh
*[[Steyr SSG 69]] – [[fuzuilh-resisted]]
*[[Steyr Scout]] – [[Scout Rifle|''scout rifle'']]
*[[Steyr SSG 04]] – fuzuilh-resisted
*[[Steyr SSG 08]] – fuzuilh-resisted
*[[Steyr HS .50]] – [[fuzuilh enepdafar]]
*[[Steyr IWS 2000]] – fuzuilh enepdafar 15,2 mm
*[[DMR 762]] - fuzuilh-resisted damaotomatek
===Mindrailherezioù===
*[[Steyr MPi 69]] (hag hec'h adstumm [[Steyr MPi 81]])
*[[Steyr TMP]]
[[Restr:Steyr Hahn M1912.JPG|thumb|Ur bistolenn '''Steyr M1912''']]
===Pistolennoù===
*[[Steyr Mannlicher M1894]] (1894–?)
*[[Steyr Mannlicher M1901]] (1901–1903)
*[[Roth–Steyr M1907|M.7]] (1908–1913)
*[[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] (1912–1945)
*[[Steyr SP]] (1957-1964)
*[[Steyr GB]] (1981–1988)
*[[Steyr M]] (1999–bremañ)
===Bannerezed-greunadennoù===
*GL 40 – 40 mm
===Armoù produet evit an Trede Reich (1938-1945)===
*[[Maschinenpistole 34]]
*[[Maschinenpistole 40]]
*[[Sturmgewehr 44]]
== Kodoù produiñ ==
Ar pistolennoù Steyr zo e-kichen o [[Geriaoueg an armoù-tan#Toull-distrinkañ|zoull-distrinkañ]] ur c'hod teirlizherennek : al lizherenn gentañ a zo evit ar miz produiñ, hag an div lizherenn all evit ar bloavezh-produiñ. Un arm merket BOY a zo bet produet da skouer e miz Ebrel 2007.
=== Mizioù ===
{| class="wikitable"
|+
!Lizherenn
!Miz
!Lizherenn
!Miz
|-
|E
|Genver
|G
|Gouere
|-
|L
|C'hwevrer
|P
|Eost
|-
|N
|Meurzh
|I
|Gwengolo
|-
|B
|Ebrel
|C
|Here
|-
|S
|Mae
|V
|Du
|-
|Z
|Even
|A
|Kerzu
|}
=== Bloavezhioù ===
{| class="wikitable"
|+
!Lizherenn
!Sifr
!Lizherenn
!Sifr
|-
|O
|0
|M
|5
|-
|W
|1
|H
|6
|-
|K
|2
|Y
|7
|-
|R
|3
|T
|8
|-
|F
|4
|D
|9
|}
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Aostria]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1864]]
ih6roa6z1hd3z67dzazh20ofccblkbl
Mortain
0
172623
2202095
2119386
2026-10-13T12:25:10Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202095
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Mortain
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn =
| alc'hwez =
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro =
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Le Mortainais|Le Mortainais]]
| etrekumuniezh = [[Communauté d'agglomération Mont-Saint-Michel-Normandie|Mont-Saint-Michel-Normandie]]
| bro velestradurel =
| cp = 50140
| maer = Jean-Paul Briend (dileuriet)
| amzer-gefridi = 2022-2026
| poblañs =
| gorread = 7.44
| hedred = -0.93972
| ledred = 48.64861
| uk =
| ubi = 102
| ubr = 327
}}
'''Mortain''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn [[Kanton Mortain]] ha da benn [[Distrig Mortain]]. Lakaet e voe da benn [[Arondisamant Mortain]] e 1800<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20220407042145/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=24051 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== Kemm Arondisamant ====
* Lakaet e voe en [[Arondisamant Avranches]] e 1926<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20221204025516/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=24051 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 e voe bodet kumunioù [[Bion (Manche)|Bion]], Mortain, [[Notre-Dame-du-Touchet]], [[Saint-Jean-du-Corail]] ha [[Villechien]] er gumun nevez anvet [[Mortain-Bocage]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Bion (Manche)|Bion]],
* [[Mortain-Bocage]],
* [[Notre-Dame-du-Touchet]],
* [[Saint-Jean-du-Corail]],
* [[Villechien]].
== Notennoù ha dave==
<references/>
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
axvae850znd4uyemn4j7bpgv8p6v37h
Notre-Dame-du-Touchet
0
172625
2202099
2120484
2026-10-13T12:54:28Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202099
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Notre-Dame-du-Touchet
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = Église Notre-Dame de Notre-Dame-du-Touchet (2).JPG
| alc'hwez = An iliz katolik.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro =
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Le Mortainais|Le Mortainais]]
| etrekumuniezh = [[Communauté d'agglomération Mont-Saint-Michel-Normandie|Mont-Saint-Michel-Normandie]]
| bro velestradurel =
| cp = 50140
| maer = Sonia Thibert (dileuriet)
| amzer-gefridi = 2020-2026
| poblañs =
| gorread = 17.65
| hedred = -0.956667
| ledred = 48.582500
| uk =
| ubi = 71
| ubr = 152
}}
'''Notre-Dame-du-Touchet''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
* Ar stêrioù [[Sélune]] ha [[Cance]] a gember e Notre-Dame-du-Touchet.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Mortain]] hag e [[Distrig Mortain]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Mortain]] e 1800<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20220407042145/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=37791 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== Kemm Arondisamant ====
* Lakaet e voe en [[Arondisamant Avranches]] e 1926<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20211208200738/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=37791 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 e voe bodet kumunioù [[Bion (Manche)|Bion]], [[Mortain]], Notre-Dame-du-Touchet, [[Saint-Jean-du-Corail]] ha [[Villechien]] er gumun nevez anvet [[Mortain-Bocage]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Bion (Manche)|Bion]],
* [[Mortain]],
* [[Mortain-Bocage]],
* [[Saint-Jean-du-Corail]],
* [[Villechien]].
== Notennoù ha dave==
<references/>
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
ipvumyu8ypssy7qzj2xzwp80p1mxsa6
Saint-Jean-du-Corail
0
172626
2202129
2157977
2026-10-13T15:41:57Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202129
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Saint-Jean-du-Corail
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = SaintJeanCorailTiKer.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro =
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Le Mortainais|Le Mortainais]]
| etrekumuniezh = [[Communauté d'agglomération Mont-Saint-Michel-Normandie|Mont-Saint-Michel-Normandie]]
| bro velestradurel =
| cp = 50140
| maer = Jean-Paul Boulet (dileuriet)
| amzer-gefridi = 2020-2026
| poblañs =
| gorread = 14.04
| hedred = -0.909167
| ledred = 48.609167
| uk =
| ubi = 77
| ubr = 311
}}
'''Saint-Jean-du-Corail''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Mortain]] hag e [[Distrig Mortain]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Mortain]] e 1800<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20220407042145/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=32549 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== Kemm Arondisamant ====
* Lakaet e voe en [[Arondisamant Avranches]] e 1926<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20241203130749/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=32549 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 e voe bodet kumunioù [[Bion (Manche)|Bion]], [[Mortain]], [[Notre-Dame-du-Touchet]], Saint-Jean-du-Corail ha [[Villechien]] er gumun nevez anvet [[Mortain-Bocage]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Bion (Manche)|Bion]],
* [[Mortain]],
* [[Mortain-Bocage]],
* [[Notre-Dame-du-Touchet]],
* [[Villechien]].
== Notennoù ha dave==
<references/>
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
5ro8p81ruydoaah7acb1o5ehtp2scoz
Villechien
0
172627
2202161
2119427
2026-10-13T19:12:24Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2202161
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Villechien
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = Église Saint-Hilaire de Villechien.JPG
| alc'hwez = An iliz katolik.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro =
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Avranches|Avranches]]
| kanton = [[Kanton Le Mortainais|Le Mortainais]]
| etrekumuniezh = [[Communauté d'agglomération Mont-Saint-Michel-Normandie|Mont-Saint-Michel-Normandie]]
| bro velestradurel =
| cp = 50140
| maer = Arnaud Fouillard (dileuriet)
| amzer-gefridi = 2020-2026
| poblañs =
| gorread = 10.83
| hedred = -0.986389
| ledred = 48.579444
| uk =
| ubi = 70
| ubr = 165
}}
'''Villechien''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Mortain]] hag e [[Distrig Mortain]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Mortain]] e 1800<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20220407042145/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=40135 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== Kemm Arondisamant ====
* Lakaet e voe en [[Arondisamant Avranches]] e 1926<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20240127211449/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=40135 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 e voe bodet kumunioù [[Bion (Manche)|Bion]], [[Mortain]], [[Notre-Dame-du-Touchet]], [[Saint-Jean-du-Corail]] ha Villechien er gumun nevez anvet [[Mortain-Bocage]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20151222143925/http://www.manche.gouv.fr/content/download/25461/180947/file/SP79.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Bion (Manche)|Bion]],
* [[Mortain]],
* [[Mortain-Bocage]],
* [[Notre-Dame-du-Touchet]],
* [[Saint-Jean-du-Corail]].
== Notennoù ha dave==
<references/>
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
0s9up3hnas79kvgkrhu95y4l4aug4pa
Film birvidik
0
174648
2202114
2154224
2026-10-13T14:25:13Z
Dishual
612
2202114
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:John Rambo.jpg|thumb|[[Sylvester Stallone]] evel [[John Rambo]] en ''[[Rambo III]]'' (1988). Ar film a oa bet embannet en dekvloavezhiad ma oa deuet da vezañ ar ger "birdivik" estreget un doare da zeskrivañ ar film met un elfenn bruderezh evitañ ivez.]]
Ur '''film birvidik'''<ref>TermOfis: film birvidik | film d'action</ref> a vez graet eus un [[doare film]] hag a zo diazezet war lodennoù stourm, [[Eskemm tennoù|fuzuilhadennoù]], [[tarzhadennoù]], ha koursadennoù. Tabut a oa kroget er bloavezhioù 1980 gant an enklaskerien skol-veur evit gouzout petra a oa elfennoù ur film da vezañ lakaet da film birvidik. Evit enklaskerien zo evel [[David Bordwell]] ez eo ar seurt filmoù-se reoù gant ur c'hoant degas un arvest muioc'h evit ur c'hoant da gontañ un istor. Lod all evel Geoff King a embann o dez an doareoù filmoù-se lodennoù birvidik evit skañvaat an istor. Alies e vez ar filmoù birvidik ur c'hemmesk eus meur a zoare film, kemmesket gant [[Film komedienn|komediennoù]], [[filmoù skiant-faltazi]], ha [[Film spont|filmoù spont]].
An troiennoù "''action film''" pe "''action adventure film''" a oa bet implijet abaoe ar bloavezhioù 1910, met an termenadur a implijer hiziv an deiz evit an doare filmoù-se a zo deuet gant luskad an [[New Hollywood]] ha kresk an [[enep-haroz]]ed er filmoù stadunanat e fin ar bloavezhioù 1960, hag e [[film brezel|filmoù brezel]] ar bloavezhioù 1970, gant kresk ar filmoù [[torfederezh]] ha [[film western|western]]. An doareoù filmoù-se a oa bet heuliet gant ar pezh a zo deuet da vezañ "marevezh klasel" ar bloavezhioù 1980. Goude-se e oa ar mare post-klasel ma oa levezonet ar filmoù birvidik stadunanat gant [[Sinema birvidik Hong Kong]] hag implij ledanoc'h-ledanañ [[skeudennoù savet gant an urzhiataer]] er filmoù. Goude [[Gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001]] e oad distroet d'ar filmoù-se en doare kentañ ma oant gant ''[[Kill Bill]]'' pe ''[[The Expendables (frañchiz)|The Expendables]]''.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Filmoù hervez an doare]]
[[Rummad:Filmoù birvidik]]
nyavfs83g8njpecnd1r2171viaot33i
Rast & Gasser M1898
0
175959
2202167
2173884
2026-10-13T20:31:24Z
Kestenn
14086
2202167
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Rast & Gasser M1898|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Rast und Gasser M1898.JPG|frameless|280x280px]]<br><br>Ur revolver '''Rast & Gasser M1898'''<br>([[Mirdi an arme (Stockholm)|Armemuseum]], [[Stockholm]])
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Aostria-Hungaria}}
|-
! Doare
|[[Revolver]] un-ober ha daou-ober
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[8 mm Gasser]]
|-
! Ijiner
|[[August Rast]]
|-
! scope="row" |Produer
|[[Rast & Gasser]]
|-
! Mare produiñ
|1898 - 1918
|-
! Skouerennoù produet
|War-dro {{formatnum:200000}}
|-
! scope="row" |Mare servij
|1898-1918 ([[arme Aostria-Hungaria]])<br>Betek 1945 e armeoù [[Rouantelezh Italia (1861-1946)|Italia]] ha [[Yougoslavia]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|0,935 kg
|-
! Hirder
|223 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|116 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|240 m/s
|-
! scope="row" |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|Taboulin]] 8 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|D
|-
|}
Ar '''Rast & Gasser M1898''' zo ur [[revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] bet ijinet e [[Aostria-Hungaria]] gant [[August Rast]]. Lakaet e voe e servij e arme ar vro adalek 1898 e plas ar revolver [[Gasser M1870]]. Unan eus an armoù-tan nemete kambret e [[8 mm Gasser]] e oa. Un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] eizh tenn a oa dezhañ. Hemañ n'halle ket bezañ gwintet, met skarzhet e veze an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] dre un toull a-dreñv d'an daboulin<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/rastetgasser1898.html Rast & Gasser 1898]'', Arme et Passion (lennet d'an 30/07/2025)</ref>.
War-dro {{formatnum:200000}} skouerenn eus an arm a voe produet gant an embregerezh Rast & Gasser. Roet e voe kalz anezhe da ofiserien [[arme Aostria-Hungaria]] e-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]<ref>''''''{{Fr}}'''''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 162</ref>, daoust da implij ar bistolenn [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] ivez. Brudet e oa evit bezañ savet mat<ref>{{En}} McCOLLUM Ian, ''[https://www.forgottenweapons.com/austrian-rast-gasser-m1898-video/ Austrian Rast & Gasser M1898 (Video)]'', Forgotten Weapons, 29/09/2014 (lennet d'an 30/07/2025)</ref>. Implijet e voe e armeoù pe strolladoù armet e kreiz Europa betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]].
== Levrlennadur ==
* {{De}} SCHUY Stefan, ''Österreichische Revolver 1840-1918'', 664 p., ISBN 9783200053342
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
8ndktkd6ipdlfar3pcalp9juidj0j1p
2202168
2202167
2026-10-13T21:33:31Z
Kestenn
14086
2202168
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Rast & Gasser M1898|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Rast und Gasser M1898.JPG|frameless|280x280px]]<br><br>Ur revolver '''Rast & Gasser M1898'''<br>([[Mirdi an arme (Stockholm)|Armemuseum]], [[Stockholm]])
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Aostria-Hungaria}}
|-
! Doare
|[[Revolver]] un-ober ha daou-ober
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[8 mm Gasser]]
|-
! Ijiner
|[[August Rast]]
|-
! scope="row" |Produer
|[[Rast & Gasser]]
|-
! Mare produiñ
|1898 - 1918
|-
! Skouerennoù produet
|War-dro {{formatnum:200000}}
|-
! scope="row" |Mare servij
|1898-1918 ([[arme Aostria-Hungaria]])<br>Betek 1945 e armeoù [[Rouantelezh Italia (1861-1946)|Italia]] ha [[Yougoslavia]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|0,935 kg
|-
! Hirder
|223 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|116 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|240 m/s
|-
! scope="row" |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|Taboulin]] 8 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|D
|-
|}
Ar '''Rast & Gasser M1898''' zo ur [[revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] bet ijinet e [[Aostria-Hungaria]] gant [[August Rast]]. Lakaet e voe e servij e arme ar vro adalek 1898 e plas ar revolver [[Gasser M1870]]. Unan eus an armoù-tan nemete kambret e [[8 mm Gasser]] e oa. Un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] eizh tenn a oa dezhañ. Hemañ n'halle ket bezañ gwintet, met skarzhet e veze an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] dre un toull a-dreñv d'an daboulin<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/rastetgasser1898.html Rast & Gasser 1898]'', Arme et Passion (lennet d'an 30/07/2025)</ref>.
War-dro {{formatnum:200000}} skouerenn eus an arm a voe produet gant an embregerezh Rast & Gasser. Roet e voe kalz anezhe da ofiserien [[arme Aostria-Hungaria]] e-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 162</ref>, daoust da implij ar bistolenn [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] ivez. Brudet e oa evit bezañ savet mat<ref>{{En}} McCOLLUM Ian, ''[https://www.forgottenweapons.com/austrian-rast-gasser-m1898-video/ Austrian Rast & Gasser M1898 (Video)]'', Forgotten Weapons, 29/09/2014 (lennet d'an 30/07/2025)</ref>. Implijet e voe e armeoù pe strolladoù armet e kreiz Europa betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]].
== Levrlennadur ==
* {{De}} SCHUY Stefan, ''Österreichische Revolver 1840-1918'', 664 p., ISBN 9783200053342
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
4erv5ciqpizukbamn41v6z0hingoevb
Kampionad poloniat an echedoù
0
176098
2202178
2162068
2026-10-14T07:36:07Z
Kestenn
14086
/* Kampionad kemmesk */
2202178
wikitext
text/x-wiki
[[File:Szachowi_Mistrzowie_Polski_2004.jpg|thumb|right| Mestroù echedoù poloniat (2004).]]
'''Kampionad poloniat an echedoù''' (''mistrzostwa Polski w szachach'') eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Polonia]]. Aozet e vez gant Kevre poloniat an echedoù (''Polski Związek Szachowy, PZSzach''), bet krouet e 1926. E [[1927]] e voe graet ar c’hentañ kampionad. Graet e vez bep bloaz abaoe 1948. Kampionad ar maouezi a grogas e [[1935]]. Graet e vez bep bloaz abaoe 1949.
== Kampionad kemmesk ==
{|
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Kêr !! KaMpion
|-
| 1 || 1926 || [[Warsaw]] || [[Dawid Przepiórka]]
|-
| 2 || 1927 || [[Łódź]] || [[Akiba Rubinstein]]
|-
| 3 || 1935 || [[Warsaw]] || [[Savielly Tartakower|Ksawery Tartakower]]
|-
| 4 || 1937 || [[Jurata]] || [[Savielly Tartakower|Ksawery Tartakower]]
|-
|5
|1946
|[[Sopot]]
|[[Bogdan Śliwa]]
|-
|6
|1948
|[[Kraków]]
|[[Kazimierz Makarczyk]]
|-
|7
|1949
|[[Poznań]]
|[[Kazimierz Plater]]
|-
|8
|1950
|[[Bielsko-Biała|Bielsko]]
|[[Wiktor Balcarek]]
|-
|9
|1951
|[[Łódź]]
|[[Bogdan Śliwa]]
|-
|10
|1952
|[[Katowice]]
|[[Bogdan Śliwa]]
|-
|11
|1953
|[[Kraków]]
|[[Bogdan Śliwa]]
|-
|12
|1954
|[[Łódź]]
|[[Bogdan Śliwa]]
|-
|13
|1955
|[[Wrocław]]
|[[Józef Gromek]]
|-
|14
|1956
|[[Częstochowa]]
|[[Kazimierz Plater]]
|-
|15
|1957
|[[Warsaw]]
|[[Kazimierz Plater]]
|-
|16
|1959
|[[Łódź]]
|[[Stefan Witkowski]]
|-
|17
|1960
|[[Wrocław]]
|[[Bogdan Śliwa]]
|-
|18
|1961
|[[Katowice]]
|[[Alfred Tarnowski]]
|-
|19
|1962
|[[Poznań]]
|[[Witold Balcerowski]]
|-
|20
|1963
|[[Głuchołazy]]
|[[Jacek Bednarski]]
|-
|21
|1964
|[[Warsaw]]
|[[Zbigniew Doda]]
|-
|22
|1965
|[[Lublin]]
|[[Witold Balcerowski]]
|-
|23
|1966
|[[Rzeszów]]
|[[Jerzy Kostro]]
|-
|24
|1967
|[[Szczecin]]
|[[Zbigniew Doda]]
|-
|25
|1968
|[[Łódź]]
|[[Romuald Grabczewski]]
|-
|26
|1969
|[[Lublin]]
|[[Jerzy Lewi]]
|-
|27
|1970
|[[Piotrków Trybunalski]]
|[[Jerzy Kostro]]
|-
|28
|1971
|[[Poznań]]
|[[Włodzimierz Schmidt]]
|-
|29
|1972
|[[Wrocław]]
|[[Krzysztof Pytel]]
|-
|30
|1973
|[[Gdynia]]
|[[Krzysztof Pytel]]
|-
|31
|1974
|[[Zielona Góra]]
|[[Włodzimierz Schmidt]]
|-
|32
|1975
|[[Poznań]]
|[[Włodzimierz Schmidt]]
|-
|33
|1976
|[[Bydgoszcz]]
|[[Aleksander Sznapik]]
|-
|34
|1977
|[[Piotrków Trybunalski]]
|[[Ryszard Skrobek]]
|-
|35
|1978
|[[Kraków]]
|[[Adam Kuligowski]]
|-
|36
|1979
|[[Tarnów]]
|[[Jan Przewoźnik]]
|-
|37
|1980
|[[Łódź]]
|[[Aleksander Sznapik]]
|-
|38
|1981
|[[Warsaw]]
|[[Włodzimierz Schmidt]]
|-
|39
|1982
|[[Zielona Góra]]
|[[Jan Adamski]]
|-
|40
|1983
|[[Piotrków Trybunalski]]
|[[Zbigniew Szymczak]]
|-
|41
|1984
|[[Poznań]]
|[[Aleksander Sznapik]]
|-
|42
|1985
|[[Gdynia]]
|[[Ignacy Nowak]]
|-
|43
|1986
|[[Bytom]]
|[[Marek Hawełko]]
|-
|44
|1987
|[[Wrocław]]
|[[Robert Kuczyński]]
|-
|45
|1988
|[[Lublin]]
|[[Włodzimierz Schmidt]]
|-
|46
|1989
|[[Słupsk]]
|[[Aleksander Wojtkiewicz]]
|-
|47
|1990
|[[Warsaw]]
|[[Włodzimierz Schmidt]]
|-
|48
|1991
|[[Cetniewo]]
|[[Aleksander Sznapik]]
|-
|49
|1992
|[[Częstochowa]]
|[[Jacek Gdański]]
|-
|50
|1993
|[[Częstochowa]]
|[[Tomasz Markowski (c'hoarier echedoù)|Tomasz Markowski]]
|-
|51
|1994
|[[Gdańsk]]
|[[Włodzimierz Schmidt]]
|-
|52
|1995
|[[Warsaw]]
|[[Aleksander Wojtkiewicz]]
|-
|53
|1996
|[[Brzeg Dolny]]
|[[Klaudiusz Urban]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic77.html Kampionad poloniat 1996]</ref>
|-
|54
|1997
|[[Sopot]]
|[[Robert Kempiński]]
|-
|55
|1998
|[[Książ]]
|[[Tomasz Markowski (c'hoarier echedoù)|Tomasz Markowski]]
|-
|56
|1999
|[[Polanica-Zdrój]]
|[[Tomasz Markowski (c'hoarier echedoù)|Tomasz Markowski]]
|-
|57
|2000
|[[Płock]]
|[[Michał Krasenkow]]
|-
|58
|2001
|[[Warsaw]]
|[[Robert Kempiński]]
|-
|59
|2002
|[[Warsaw]]
|[[Michał Krasenkow]]
|-
|60
|2003
|[[Warsaw]]
|[[Tomasz Markowski (c'hoarier echedoù)|Tomasz Markowski]]
|-
|61
|2004
|[[Warsaw]]
|[[Bartłomiej Macieja]]
|-
|62
|2005
|[[Poznań]]
|[[Radosław Wojtaszek]]
|-
|63
|2006
|[[Kraków]]
|[[Mateusz Bartel]]
|-
|64
|2007
|[[Opole]]
|[[Tomasz Markowski (c'hoarier echedoù)|Tomasz Markowski]]
|-
|65
|2008
|[[Lublin]]
|[[Bartosz Soćko]]
|-
|66
|2009
|[[Chotowa]]
|[[Bartłomiej Macieja]]
|-
|67
|2010
|[[Warsaw]]
|[[Mateusz Bartel]]
|-
|68
|2011
|[[Warsaw]]
|[[Mateusz Bartel]]
|-
|69
|2012
|[[Warsaw]]
|[[Mateusz Bartel]]
|-
|70
|2013
|[[Chorzów]]
|[[Bartosz Soćko]]
|-
|71
|2014
|[[Warsaw]]
|[[Radosław Wojtaszek]]
|-
|72
|2015
|[[Poznań]]
|[[Grzegorz Gajewski]]
|-
|73
|2016
|[[Poznań]]
|[[Radosław Wojtaszek]]
|-
|74
|2017
|[[Warsaw]]
|[[Kacper Piorun]]
|-
|-
|75
|2018
|[[Warsaw]]
|[[Jan-Krzysztof Duda]]
|-
|76
|2019
|[[Warsaw]]
|[[Kamil Dragun]]
|-
|77
|2020
|[[Warsaw]]
|[[Kacper Piorun]]
|-
|-
|78
|2021
|[[Bydgoszcz]]
|[[Radosław Wojtaszek]]
|-
|-
|79
|2022
|[[Kruszwica]]
|[[Radosław Wojtaszek]]
|-
|-
|80
|2023
|[[Warsaw]]
|[[Bartosz Soćko]]
|-
|-
|81
|2024
|[[Rzeszów]]
|[[Radosław Wojtaszek]]
|-
|-
|82
|2025
|[[Kraków]]
|[[Paweł Teclaf]]
|-
|-
|}
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampionez
|-
|1
|1935
|[[Warsaw]]
|[[Regina Gerlecka]]
|-
|2
|1937
|[[Warsaw]]
|[[Regina Gerlecka]]
|-
|3
|1949
|[[Łódź]]
|[[Róża Herman]]
|-
|4
|1950
|[[Toruń]]
|[[Róża Herman]]
|-
|5
|1951
|[[Częstochowa]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj]]
|-
|6
|1952
|[[Krynica-Zdrój|Krynica]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj]]
|-
|7
|1953
|[[Sopot]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj]]
|-
|8
|1954
|[[Gdańsk]]
|[[Władyslawa Górska]]
|-
|9
|1955
|[[Szczecin]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj]]
|-
|10
|1956
|[[Lądek-Zdrój]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj]]
|-
|11
|1957
|[[Polana, Bieszczady County|Polana]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj]]
|-
|12
|1958
|[[Łódź]]
|[[Henryka Konarkowska]]
|-
|13
|1959
|[[Katowice]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj]]
|-
|*)
|1960
|[[Łódź]]
|[[Henryka Konarkowska]]
|-
|14
|1961
|[[Wrocław]]
|[[Apolonia Litwińska]]
|-
|15
|1962
|[[Grudziądz]]
|[[Anna Jurczyńska]]
|-
|*)
|1963
|[[Myślenice]]
|[[Henryka Konarkowska]]
|-
|16
|1964
|[[Spała]]
|[[Henryka Konarkowska]]
|-
|17
|1965
|[[Łódź]]
|[[Anna Jurczyńska]]
|-
|18
|1966
|[[Koszalin]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj-Radzikowska]]
|-
|19
|1967
|[[Kielce]]
|[[Elżbieta Kowalska]]
|-
|20
|1968
|[[Lublin]]
|[[Mirosława Litmanowicz]]
|-
|21
|1969
|[[Poznań]]
|[[Krystyna Holuj-Radzikowska|Krystyna Hołuj-Radzikowska]]
|-
|22
|1970
|[[Kielce]]
|[[Bożena Pytel]]
|-
|23
|1971
|[[Piotrków Trybunalski]]
|[[Hanna Ereńska|Hanna Ereńska-Radzewska]]
|-
|24
|1972
|[[Lublin]]
|[[Hanna Ereńska|Hanna Ereńska-Radzewska]]
|-
|25
|1973
|[[Grudziądz]]
|[[Anna Jurczyńska]]
|-
|26
|1974
|[[Polanica Zdrój]]
|[[Anna Jurczyńska]]
|-
|27
|1975
|[[Wrocław]]
|[[Grażyna Szmacińska]]
|-
|28
|1976
|[[Istebna]]
|[[Grażyna Szmacińska]]
|-
|29
|1977
|[[Jelenia Góra|Cieplice]]
|[[Hanna Ereńska|Hanna Ereńska-Radzewska]]
|-
|30
|1978
|[[Elbląg]]
|[[Anna Jurczyńska]]
|-
|31
|1979
|[[Piotrków Trybunalski]]
|[[Hanna Ereńska|Hanna Ereńska-Radzewska]]
|-
|32
|1980
|[[Częstochowa]]
|[[Hanna Ereńska|Hanna Ereńska-Radzewska]]
|-
|33
|1981
|[[Poznań]]
|[[Grażyna Szmacińska]]
|-
|34
|1982
|[[Warsaw]]
|[[Agnieszka Brustman]]
|-
|35
|1983
|[[Tarnów]]
|[[Grażyna Szmacińska]]
|-
|36
|1984
|[[Konin]]
|[[Agnieszka Brustman]]
|-
|37
|1985
|[[Sandomierz]]
|[[Małgorzata Wiese-Jóźwiak|Małgorzata Wiese]]
|-
|38
|1986
|[[Konin]]
|[[Grażyna Szmacińska]]
|-
|39
|1987
|[[Wrocław]]
|[[Agnieszka Brustman]]
|-
|40
|1988
|[[Bielsko-Biała]]
|[[Grażyna Szmacińska]]
|-
|41
|1989
|[[Poznań]]
|[[Joanna Barczyńska|Joanna Detko]]
|-
|42
|1990
|[[Konin]]
|[[Bożena Sikora-Giżyńska]]
|-
|43
|1991
|[[Lubniewice]]
|[[Czesława Pilarska|Czesława Grochot]]
|-
|44
|1992
|[[Świeradów-Zdrój]]
|[[Krystyna Dąbrowska (c'hoarierez echedoù)|Krystyna Dąbrowska]]
|-
|45
|1993
|[[Lublin]]
|[[Barbara Kaczorowska]]
|-
|46
|1994
|[[Gdańsk]]
|[[Magdalena Gużkowska-Nurkiewicz|Magdalena Gużkowska]]
|-
|47
|1995
|[[Warsaw]]
|[[Monika Socko|Monika Bobrowska]] (Soćko)
|-
|48
|1996
|[[Brzeg Dolny]]
|[[Agnieszka Brustman]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic77.html 48.National women chess championship 1996]</ref>
|-
|49
|1997
|[[Cisna]]
|[[Joanna Dworakowska]]
|-
|50
|1998
|[[Sopot]]
|[[Joanna Dworakowska]]
|-
|51
|1999
|[[Wrocław]]
|[[Iweta Radziewicz]]
|-
|52
|2000
|[[Brzeg Dolny]]
|[[Iweta Radziewicz]]
|-
|53
|2001
|[[Brzeg Dolny]]
|[[Joanna Dworakowska]]
|-
|54
|2002
|[[Ostrów Wielkopolski]]
|[[Iweta Radziewicz]]
|-
|55
|2003
|[[Środa Wielkopolska]]
|[[Marta Michna|Marta Zielińska]] (Michna)
|-
|56
|2004
|[[Warsaw]]
|[[Monika Socko]]
|-
|57
|2005
|[[Suwałki]]
|[[Iweta Radziewicz]]
|-
|58
|2006
|[[Trzebinia]]
|[[Jolanta Zawadzka]]
|-
|59
|2007
|[[Barlinek]]
|[[Iweta Radziewicz]] (Rajlich)
|-
|60
|2008
|[[Kraków]]
|[[Monika Socko]]
|-
|61
|2009
|[[Bogatynia]]
|[[Iweta Rajlich]]
|-
|62
|2010
|[[Warsaw]]
|[[Monika Socko]]
|-
|63
|2011
|[[Warsaw]]
|[[Jolanta Zawadzka]]
|-
|64
|2012
|[[Warsaw]]
|[[Iweta Rajlich]]
|-
|65
|2013
|[[Chorzów]]
|[[Monika Socko]]
|-
|66
|2014
|[[Warsaw]]
|[[Monika Socko]]
|-
|67
|2015
|[[Poznań]]
|[[Jolanta Zawadzka]]
|-
|68
|2016
|[[Poznań]]
|[[Monika Socko]]
|-
|69
|2017
|[[Warsaw]]
|[[Monika Socko]]
|-
|-
|70
|2018
|[[Warsaw]]
||[[Jolanta Zawadzka]]
|-
|71
|2019
|[[Warsaw]]
||[[Iweta Rajlich]]
|-
|72
|2020
|[[Ostrów Wielkopolski]]
|[[Karina Cyfka]]<ref>{{en}}[https://en.chessbase.com/post/karina-cyfka-is-polish-women-s-champion Karina Cyfka is Polish Women's Champion!]</ref>
|-
|73
|2021
|[[Bydgoszcz]]
|[[Klaudia Kulon]]<ref>{{en}}[https://www.chessmanager.com/it/tournaments/5758474438836224/results/9 Disoc’hoù]</ref>
|-
|74
|2022
|[[Kruszwica]]
|[[Michalina Rudzińska]]<ref>{{en}}[https://www.chessmanager.com/pl/tournaments/6311075025780736 Disoc’hoù]</ref>
|-
|75
|2023
|[[Warsaw]]
||[[Michalina Rudzińska]]
|-
|76
|2024
|[[Rzeszów]]
||[[Alina Kashlinskaya]]
|-
|77
|2025
|[[Kraków]]
||[[Klaudia Kulon]]
|-
|}
|}
== Kampionadoù echedoù dre lizher ==
<div style="column-width:25em">
# [[Aleksander Zakrzewski]] (1948-1950)
# [[Eugeniusz Golemo]] (1959-1960)
# [[Jerzy Martyniak]] (1962-1963)
# [[Eugeniusz Golemo]] (1963-1964)
# [[Roman Sokolowski]] (1963-1964)
# [[Marian Braczko]] (1964-1965)
# [[Krzystof Pytel]] (1964-1965)
# [[Stefan Brzozka]] (1965-1966)
# [[Jerzy Krzyszton]] (1966-1967)
# [[Gerard Szewczyk]] (1967-1968)
# [[Jan Gorski]] (1968-1969)
# [[Jerzy Sokolow]] (1969-1970)
# [[Jan Widera]] (1969-1971)
# [[Zygmunt Pioch]] (1970-1972)
# [[Zygmunt Pioch]] (1972-1974)
# [[Ryszard Filutowski]] (1973-1975)
# [[Tadeusz Franczak]] (1974-1976)
# [[Zbigniew Leszczynski]] (1975-1977)
# [[Karol Pinkas]] (1976-1978)
# [[Jozef Babiac]] (1977-1979)
# [[Damian Konca]] (1978-1980)
# [[Marek Pogorzelski]] (1979-1981)
# [[Ryszard Galicki]] (1980-1982)
# [[Ryszard Skrobek]] (1981-1983)
# [[Tadeusz Karpik]] (1983-1985)
# [[Henrik Lew]] (1983-1985)
# [[August Warta]] (1984-1986)
# [[Zbigniew Blak]] (1985-1987)
# [[Ryszard Kwiecinski]] (1986-1988)
# [[Ryszard Dors]] (1987-1989)
# [[Zdzislaw Marciniak]] (1988-1990)
# [[Jan Zajaczkowski]] (1990-1991)
# [[Dariusz Studzinski]] (1991-1992)
# [[Tadeusz Chruszcz]] (1991-1993)
# [[Tadeusz Chruszcz]] (1992-1994)
# [[Robert Tustanowski]] (1993-1995)
# [[Piotr Tkaczyk]] (1994-1997)
# [[Rafael Pierzak]] (1995-1997)
# [[Rafal Ogiewka]] (1996-1998)
# [[Dariusz Growkowski]] (1998-1999)
# [[Maciej Jedrzejowski]] (1998-1999)
# [[Jan Tolloczko]] (1998-1999)
# [[Robert Tustanowski]] (2000-2001)
# [[Tadeusz Szafraniec]] (2001-2004)
# [[Antoni Krzyzanowski]] (2002-2003)
# [[Waldemar Kozlowski]] (2003-2004)
# [[Tadeusz Baranowski]] (2004-2006)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=5546 47{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Miroslav Nowakowski]] (2005-2007)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=5835 48{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Antoni Schön]] (2006-2008)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=6145 49{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Antoni Schön]] (2007-2009)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=10585 50{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Tomasz Sławinski]] (2008-2009)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=13707 51{{añ}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Zbigniew Szczepanski]] (2009-2011)<ref>{{en}} [https://www.iccf.com/event?id=17677 52{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Adam Dzwikowski]] (2010-2013)<ref>{{en}} [https://www.iccf.com/event?id=20817 53{{vet}}Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Jerzy Staniszewski]] (2011-2012)<ref>{{en}} [https://www.iccf.com/event?id=23917 54{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Waldemar Kozlowski]] (2012-2013) <ref>{{en}} [https://www.iccf.com/event?id=28336 55{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Wojciech Krzyzanowski]] (2013-2014)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=33209 56{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Jan Nogal]] (2014-2015)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=42008 57{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Dariuz Fraczek]] - [[Tomasz Slawinski]] (2015-2016) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=50239 58 {{vet}}Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Ryszard Kowalczyk]] (2016-2017) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=57450 59 {{vet}}Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Wojciech Krzyzanowski]] (2017-2018)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=64389 60 {{vet}}Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Lukasz Gorzkiewicz]] (2018-2019)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=73064 61 {{añ}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Ryszard Probola]] - [[Lukasz Gorkiewicz]] (2019-2020)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=77711 62{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Jerzy Duszynski]] (2020-2021)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=83681 63{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Janusz Pietrzak]] - [[Miroslaw Jasinski]] - [[Ryszard Probola]] (2021-2022)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=90661 64{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Tomasz Sławinski]] (2022-2023)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=96617 65{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
# [[Piotr Falatowicz]] (2023-2024)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=100869 66{{vet}} Kampionad echedoù dre lizher]</ref>
</div>
== Levrlennadurezh s==
* {{pl}} Władysław Litmanowicz ha Jerzy ''GiżyckiSzachy od A do Z'', Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa, 1986, isbn 83-217-2481-7 (1. A-M), (2. N-Z).
== Notennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{pl}}[http://pzszach.pl/ Lec’hienn Kevre poloniat an echedoù]
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Polonia]]
bz0w12vtpcpvmkspids2wq4auj93nft
Heroic bloodshed
0
176793
2202116
2197436
2026-10-13T14:30:35Z
Dishual
612
2202116
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Heroic bloodshed''' ([[brezhoneg]]: drailh harozel) a zo un is[[doare film]] eus ar [[Film birvidik|filmoù birvidik]] ijinet gant [[sinema birvidik Hong Kong]]. An doare film-se a zo unan gant lodennoù birvidik stilizet ha temoù [[Drama (film ha skinwel)|dramael]], evel ar vreudeuriezh, an dlead, an enor, an daspren, hag ar [[feulster]]. En em ledet eo an doare film-se rak karet eo gant [[filmaozer|filmaozerien]] eus ar bed.<ref>{{cite book |title=Hong Kong's Heroic Bloodshed |url=https://books.google.com/books?id=XpAIAAAACAAJ|last=Fitzgerald|first=Martin|year=2000 |publisher=Pocket Essentials |isbn=1-903047-07-2}}</ref><ref>{{cite book |title=A-Z of Cult Films and Film-Makers |url=https://archive.org/details/azofcultfilmsfil0000davi |last=Davies |first=Steven Paul |year=2001 |publisher=Batsford |isbn=0-7134-8704-6 |pages=[https://archive.org/details/azofcultfilmsfil0000davi/page/26 26] }}</ref> An droienn ''heroic bloodshed'' a oa bet ijinet gant an embanner Rick Baker er gazetenn ''Eastern Heroes''<ref>{{cite book |title=Hong Kong Action Cinema |last=Logan |first=Bey |year=1996 |publisher=Overlook Press |isbn=0-87951-663-1 |pages=[https://archive.org/details/hongkongactionci00loga/page/191 191] |url-access=registration |url=https://archive.org/details/hongkongactionci00loga/page/191 }}</ref> e fin ar bloavezhioù 1980, evit ober dreist-holl eus doareoù filmañ ar filmaozerien [[John Woo]] ha [[Ringo Lam]]. Baker en doa displeget an droienn evel "ur film birvidik eus Hong Kong gant kalz lodennoù [[Eskemm tennoù|eskemmoù tennoù]] (Gun fu) ha [[Film gangsterien|gangsterien]] e plas ar [[kung fu|c'hung fu]]. Gant kalz gwad. Gant kalz lodennoù birvidik."<ref>{{cite book |title=City on Fire: Hong Kong Cinema |last=Stokes |first=Lisa Odham |author2=Michael Hoover |url=https://archive.org/details/cityonfirehongko00stok|url-access=registration |year=1999 |publisher=Verso |isbn=1-85984-716-1 |pages=[https://archive.org/details/cityonfirehongko00stok/page/333 333] }}</ref> Ar filmoù drailh harozel a implij alies kalz lodennoù birvidik [[gun fu]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Filmoù hervez an doare]]
[[Rummad:Sinema Hong Kong]]
l6wjvt387tw2bqfu3f1a7hrbvq2kmmy
2202117
2202116
2026-10-13T14:30:49Z
Dishual
612
2202117
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Heroic bloodshed''' ([[brezhoneg]]: drailh harozel) a zo un is[[doare film]] eus ar [[Film birvidik|filmoù birvidik]] ijinet gant [[sinema birvidik Hong Kong]]. An doare film-se a zo unan gant lodennoù birvidik stilizet ha temoù [[Drama (film ha skinwel)|dramael]], evel ar vreudeuriezh, an dlead, an enor, an daspren, hag ar [[feulster]]. En em ledet eo an doare film-se rak karet eo gant [[filmaozer|filmaozerien]] eus ar bed.<ref>{{cite book |title=Hong Kong's Heroic Bloodshed |url=https://books.google.com/books?id=XpAIAAAACAAJ|last=Fitzgerald|first=Martin|year=2000 |publisher=Pocket Essentials |isbn=1-903047-07-2}}</ref><ref>{{cite book |title=A-Z of Cult Films and Film-Makers |url=https://archive.org/details/azofcultfilmsfil0000davi |last=Davies |first=Steven Paul |year=2001 |publisher=Batsford |isbn=0-7134-8704-6 |pages=[https://archive.org/details/azofcultfilmsfil0000davi/page/26 26] }}</ref> An droienn ''heroic bloodshed'' a oa bet ijinet gant an embanner Rick Baker er gazetenn ''Eastern Heroes''<ref>{{cite book |title=Hong Kong Action Cinema |last=Logan |first=Bey |year=1996 |publisher=Overlook Press |isbn=0-87951-663-1 |pages=[https://archive.org/details/hongkongactionci00loga/page/191 191] |url-access=registration |url=https://archive.org/details/hongkongactionci00loga/page/191 }}</ref> e fin ar bloavezhioù 1980, evit ober dreist-holl eus doareoù filmañ ar filmaozerien [[John Woo]] ha [[Ringo Lam]]. Baker en doa displeget an droienn evel "ur film birvidik eus Hong Kong gant kalz lodennoù [[Eskemm tennoù|eskemmoù tennoù]] ([[Gun fu]]) ha [[Film gangsterien|gangsterien]] e plas ar [[kung fu|c'hung fu]]. Gant kalz gwad. Gant kalz lodennoù birvidik."<ref>{{cite book |title=City on Fire: Hong Kong Cinema |last=Stokes |first=Lisa Odham |author2=Michael Hoover |url=https://archive.org/details/cityonfirehongko00stok|url-access=registration |year=1999 |publisher=Verso |isbn=1-85984-716-1 |pages=[https://archive.org/details/cityonfirehongko00stok/page/333 333] }}</ref> Ar filmoù drailh harozel a implij alies kalz lodennoù birvidik [[gun fu]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Filmoù hervez an doare]]
[[Rummad:Sinema Hong Kong]]
0kdy4kga3opy02iqwx9qmygdak37bly
Patrom:Degemer/Ha gouzout a raec’h?
10
179164
2202177
2201906
2026-10-13T22:56:41Z
Kestenn
14086
2202177
wikitext
text/x-wiki
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Ronan HUON hag Elen AR MELINER.jpg|thumb|Ronan Huon gant e wreg Elen ar Meliner e 2018.]]
* [[Nikola Petrović-Njegoš]], priñs [[Montenegro]], zo ganet e [[Sant-Nikolaz-ar-Pelem]].
* [[Tizh ar gouloù]] er [[goullo]] eo an tizh brasañ zo en [[Hollved]] anavezet, hervez [[relativelezh hollek]] [[Albert Einstein]] : 299 792 458 metr dre eilenn.
* [[Ronan Huon]], an emsaver breton brudet, a oa ganet e [[Saint-Omer (Pas-de-Calais)|Saint-Omer]] e [[Pas-de-Calais]] e 1922.
* Awenet eo bet ar c'hoari [[sudoku]] gant ar [[karrez hud|c'harrez hud]] moarvat.
* E [[1893]], [[Zeland-Nevez]] e voe ar Stad kentañ o reiñ d'ar merc'hed ar gwir da votiñ, a-drugarez d'ur stourm hir gant [[Kate Sheppard]].
* Ken bras ha niverus e oa bet ar c'hudennoù teknikel pa oa bet embannet ''[[Cyberpunk 2077]]'' ma chom unan eus an embannoù gwashañ en istor ar [[c'hoari video|c'hoarioù video]].
* Ar c'hentañ [[fuzuilh eneptank]] e oa bet an [[Tankgewehr M1918]] ; 18,5 kg e oa he fouez hag 1,70 metr he hirder.
rokgbk36jzrd91mxwur3yhud5z5msho
Jean-Patern Ars
0
180980
2202157
2200371
2026-10-13T18:45:40Z
Dishual
612
/* Ar prosez */
2202157
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jean-Patern Ars''' zo bet mestr-skol e brezhoneg, zo ur skrivagner hag un torfedour-reizhel.
Desket en doa brezhoneg pa oa oadet a 22 vloaz<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/noyal-muzillac-56190/morbihan-nomine-aux-priziou-jean-patern-ars-brittophone-tardif-reve-meme-en-breton-829ab92e-c249-11ed-88ce-5eefbb0a1a52|title=Ouest-France, 20/03/2023|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Rener ur skol [[Katoligiezh|gatolik]] e oa e [[Noal-Muzilheg]] e [[2021]] d'an oad a 27 vloaz ; lakaet en doa digeriñ un hentenn divyezhek enni. E [[2023]] e oa bet lakaet e anv evel brezhoneger ar bloaz, e-kerzh [[Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.letelegramme.fr/morbihan/vannes-56000/le-vannetais-jean-patern-ars-en-lice-pour-les-priziou-2023-de-la-langue-bretonne-4078850.php|title=Le Télégramme, 30/03/2023|accessdate=17/09/2026}}</ref>.
== Gwallreuz ==
E miz Du 2023 e oa bet boulc'het un enklask diwar-benn Jean-Patern Ars, goude diskred war touchadurioù war bugale bet skolidi dezhañ. Distro diouzh ur veaj da [[Iwerzhon]], ar gerent o devoa merzhet e oa chomet dizimplij an dilhad-noz. Lod bugale o devoa komzet eus touchadurioù gant rener ar skol. Pa voe harzet gant ar polis ec'h anzavas en doa graet touchadurioù war bugale a-benn ar fin, ar re-se o vezañ oadet etre seizh ha dek vloaz. Toullbac'het eo bet e [[Plañvour]]. Abaoe [[2024]] ez eus rebechet dezhañ bezañ gwallet ur bugel etre [[2012]] ha [[2014]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/dans-le-morbihan-lancien-directeur-decole-juge-a-partir-du-14-septembre-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-mineurs-4a3ea876-29f0-11f1-b6d3-a26d21fbb514|title=Ouest-France, 28/03/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Ouzhpenn d'an touchadurioù e bed ar skol ez eus bet digoret un enklask dre ma oa ambrouger kampoù-hañv<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.letelegramme.fr/morbihan/noyal-muzillac-une-autre-enquete-contre-le-directeur-decole-6596675.php|title=Le Télégramme, 03/06/2024|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Goulennet en doa bet bezañ didoullbac'het da c'hortoz ar prosez met nac'het e oa bet e 2023<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/lavocate-du-directeur-decole-de-noyal-muzillac-il-na-pas-sa-place-en-detention-provisoire-63324e96-78c2-11ee-b7ba-95ef9cb6f5e8|title=Ouest-France, 01/11/2023|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Ouzhpenn da se ez eus bet adkavet gant ar polis filmoùigoù ha poltredoù<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ladepeche.fr/2024/10/16/il-etait-accuse-dagressions-sexuelles-sur-des-enfants-un-ancien-directeur-decole-desormais-incarcere-pour-des-viols-sur-des-mineurs-12264972.php|title=La Dépêche du Midi, 16/10/2024|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Da vezañ barnet e oa d'ar 14 a viz Gwengolo [[2026]], betek 70 gouzañvad a vije bet kavet<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.letelegramme.fr/bretagne/soupconne-dattouchements-sur-des-eleves-le-directeur-dune-ecole-de-noyal-muzillac-place-en-detention-6447207.php|title=Le Télégramme, 11/10/2023|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Petra bennak ma oa da vezañ divac'het da c'hortoz ar prosez e miz Ebrel 2026, ar prokulor en devoa goulennet ma chomje en toull-bac'h hag eñ e-unan ivez en doa goulennet chom eno<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/morbihan/vannes/l-ex-directeur-d-ecole-de-noyal-muzillac-accuse-de-viol-et-d-agressions-sexuelles-reste-en-prison-jusqu-a-son-proces-en-septembre-2026-3330383.html|title=FR3 Bretagne, 07/04/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>, ar pezh a voe graet.
== Ar prosez ==
D'an 10 a viz Gwengolo 2026 e voe boulc'het ar prosez foran e [[Gwened]] hag echuet d'an 18<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/direct-un-ancien-directeur-decole-breton-juge-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-des-enfants-le-proces-souvre-122988a9-dd36-4031-aa10-d772193d7160|title=Ouest-France, 11/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Er prosez e rebecher dezhañ gwalladennoù ur paotrig, 20 tagadenn reizhel pe klask tagañ, bezañ perc'hennet skeudennoù ha filmoùigoù pedopornografek a vilia-où, ha bezañ bet enrollet dafar pedopornografek<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/proces-dun-ancien-directeur-decole-en-bretagne-laccuse-finit-par-reconnaitre-ses-attirances-pedophiles-b98c9272-acdd-11f1-8801-66f16947434c|title=Ouest-France, 11/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>.
D'al Lun 14 a viz Gwengolo, trede devezh ar prosez, en deus anzavet Jean-Patern Ars fedoù nevez : tagadennoù reizhel all ha poltredañ pe filmañ bugale, e-kerzh kampoù-hañv, er skol hag en e di<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/au-proces-jean-patern-ars-lancien-directeur-decole-breton-reconnait-de-nouvelles-agressions-sans-vraiment-convaincre-2eba32c4-b009-11f1-b773-22a20d9d91fa|title=Ouest-France, 14/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>.
D'ar Yaou 17 a viz Gwengolo, ar prokulor meur en doa goulennet 15 vloaz toull-bac'h, gant 20 vloaz heuliañ psiko-lezennel (an uhelañ aotreet) ha kalz redioù ouzhpenn (kemer louzeier hag all).<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/proces-ars-quinze-ans-de-reclusion-criminelle-requis-contre-lancien-directeur-decole-de-noyal-muzillac-25c3cd84-b25b-11f1-926d-8837bd37b66e|title=Ouest-France, 17/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>.
Dirak un toullad bugale bet taget gantañ, kondaonet eo bet Jean-Patern Ars da 15 vloaz toull-bac'h<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/une-peine-severe-lancien-directeur-decole-condamne-a-quinze-ans-de-prison-pour-viol-et-agressions-sexuelles-62ad8cfe-b25a-11f1-926d-8837bd37b66e|title=Ouest-France, 17/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>, ha dre ar prosez-se hag ar pezh a zo deuet war wel e vez raksoñjet en ur prosez all <ref>https://www.lepoint.fr/societe/cap-ou-pas-cap-le-sordide-au-proces-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-mineur-dun-ex-directeur-DNWILCBKHVFR3ARNAL22PL46D4/</ref>.
== Oberennoù ==
* ''Pêrig a wel mat'', [[Keit Vimp Bev]], 2019, 49 fajenn.
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Ars, Jean Patern}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1994]]
[[Rummad:Kelennerien Breizh]]
[[Rummad:Torfedourien reizhel]]
[[Rummad:Torfedourien Breizh]]
274vr5870evlu2u0mqozinigkl1kwob
2202158
2202157
2026-10-13T18:46:36Z
Dishual
612
2202158
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jean-Patern Ars''' zo bet mestr-skol e brezhoneg, zo ur skrivagner hag un torfedour-reizhel.
Desket en doa brezhoneg pa oa oadet a 22 vloaz<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/noyal-muzillac-56190/morbihan-nomine-aux-priziou-jean-patern-ars-brittophone-tardif-reve-meme-en-breton-829ab92e-c249-11ed-88ce-5eefbb0a1a52|title=Ouest-France, 20/03/2023|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Rener ur skol [[Katoligiezh|gatolik]] e oa e [[Noal-Muzilheg]] e [[2021]] d'an oad a 27 vloaz ; lakaet en doa digeriñ un hentenn divyezhek enni. E [[2023]] e oa bet lakaet e anv evel brezhoneger ar bloaz, e-kerzh [[Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.letelegramme.fr/morbihan/vannes-56000/le-vannetais-jean-patern-ars-en-lice-pour-les-priziou-2023-de-la-langue-bretonne-4078850.php|title=Le Télégramme, 30/03/2023|accessdate=17/09/2026}}</ref>.
== Gwallreuz ==
E miz Du 2023 e oa bet boulc'het un enklask diwar-benn Jean-Patern Ars, goude diskred war touchadurioù war bugale bet skolidi dezhañ. Distro diouzh ur veaj da [[Iwerzhon]], ar gerent o devoa merzhet e oa chomet dizimplij an dilhad-noz. Lod bugale o devoa komzet eus touchadurioù gant rener ar skol. Pa voe harzet gant ar polis ec'h anzavas en doa graet touchadurioù war bugale a-benn ar fin, ar re-se o vezañ oadet etre seizh ha dek vloaz. Toullbac'het eo bet e [[Plañvour]]. Abaoe [[2024]] ez eus rebechet dezhañ bezañ gwallet ur bugel etre [[2012]] ha [[2014]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/dans-le-morbihan-lancien-directeur-decole-juge-a-partir-du-14-septembre-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-mineurs-4a3ea876-29f0-11f1-b6d3-a26d21fbb514|title=Ouest-France, 28/03/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Ouzhpenn d'an touchadurioù e bed ar skol ez eus bet digoret un enklask dre ma oa ambrouger kampoù-hañv<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.letelegramme.fr/morbihan/noyal-muzillac-une-autre-enquete-contre-le-directeur-decole-6596675.php|title=Le Télégramme, 03/06/2024|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Goulennet en doa bet bezañ didoullbac'het da c'hortoz ar prosez met nac'het e oa bet e 2023<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/lavocate-du-directeur-decole-de-noyal-muzillac-il-na-pas-sa-place-en-detention-provisoire-63324e96-78c2-11ee-b7ba-95ef9cb6f5e8|title=Ouest-France, 01/11/2023|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Ouzhpenn da se ez eus bet adkavet gant ar polis filmoùigoù ha poltredoù<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ladepeche.fr/2024/10/16/il-etait-accuse-dagressions-sexuelles-sur-des-enfants-un-ancien-directeur-decole-desormais-incarcere-pour-des-viols-sur-des-mineurs-12264972.php|title=La Dépêche du Midi, 16/10/2024|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Da vezañ barnet e oa d'ar 14 a viz Gwengolo [[2026]], betek 70 gouzañvad a vije bet kavet<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.letelegramme.fr/bretagne/soupconne-dattouchements-sur-des-eleves-le-directeur-dune-ecole-de-noyal-muzillac-place-en-detention-6447207.php|title=Le Télégramme, 11/10/2023|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Petra bennak ma oa da vezañ divac'het da c'hortoz ar prosez e miz Ebrel 2026, ar prokulor en devoa goulennet ma chomje en toull-bac'h hag eñ e-unan ivez en doa goulennet chom eno<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/morbihan/vannes/l-ex-directeur-d-ecole-de-noyal-muzillac-accuse-de-viol-et-d-agressions-sexuelles-reste-en-prison-jusqu-a-son-proces-en-septembre-2026-3330383.html|title=FR3 Bretagne, 07/04/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>, ar pezh a voe graet.
== Ar prosez ==
D'an 10 a viz Gwengolo 2026 e voe boulc'het ar prosez foran e [[Gwened]] hag echuet d'an 18<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/direct-un-ancien-directeur-decole-breton-juge-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-des-enfants-le-proces-souvre-122988a9-dd36-4031-aa10-d772193d7160|title=Ouest-France, 11/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>. Er prosez e rebecher dezhañ gwalladennoù ur paotrig, 20 tagadenn reizhel pe klask tagañ, bezañ perc'hennet skeudennoù ha filmoùigoù pedopornografek a vilia-où, ha bezañ bet enrollet dafar pedopornografek<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/proces-dun-ancien-directeur-decole-en-bretagne-laccuse-finit-par-reconnaitre-ses-attirances-pedophiles-b98c9272-acdd-11f1-8801-66f16947434c|title=Ouest-France, 11/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>.
D'al Lun 14 a viz Gwengolo, trede devezh ar prosez, en deus anzavet Jean-Patern Ars fedoù nevez : tagadennoù reizhel all ha poltredañ pe filmañ bugale, e-kerzh kampoù-hañv, er skol hag en e di<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/au-proces-jean-patern-ars-lancien-directeur-decole-breton-reconnait-de-nouvelles-agressions-sans-vraiment-convaincre-2eba32c4-b009-11f1-b773-22a20d9d91fa|title=Ouest-France, 14/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>.
D'ar Yaou 17 a viz Gwengolo, ar prokulor meur en doa goulennet 15 vloaz toull-bac'h, gant 20 vloaz heuliañ psiko-lezennel (an uhelañ aotreet) ha kalz redioù ouzhpenn (kemer louzeier hag all).<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/proces-ars-quinze-ans-de-reclusion-criminelle-requis-contre-lancien-directeur-decole-de-noyal-muzillac-25c3cd84-b25b-11f1-926d-8837bd37b66e|title=Ouest-France, 17/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>.
Dirak un toullad bugale bet taget gantañ, kondaonet eo bet Jean-Patern Ars da 15 vloaz toull-bac'h<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/societe/justice/une-peine-severe-lancien-directeur-decole-condamne-a-quinze-ans-de-prison-pour-viol-et-agressions-sexuelles-62ad8cfe-b25a-11f1-926d-8837bd37b66e|title=Ouest-France, 17/09/2026|accessdate=17/09/2026}}</ref>, ha dre ar prosez-se hag ar pezh a zo deuet war wel e vez raksoñjet en ur prosez all <ref>https://www.lepoint.fr/societe/cap-ou-pas-cap-le-sordide-au-proces-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-mineur-dun-ex-directeur-DNWILCBKHVFR3ARNAL22PL46D4/</ref>.
== Oberennoù ==
* ''Pêrig a wel mat'', [[Keit Vimp Bev]], 2019, 49 fajenn.
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Ars, Jean Patern}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1994]]
[[Rummad:Kelennerien Breizh]]
[[Rummad:Torfedourien reizhel]]
[[Rummad:Torfedourien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien brezhoneg]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
6qzaglrk1u2ylpadd7if8s8xte7q2y6
Louis Dominique Cartouche
0
181180
2202119
2202007
2026-10-13T15:20:26Z
Llydawr
145
2202119
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Louis Dominique Garthausen''', lesanvet '''Cartouche''' (anvet ivez '''Bourguignon''', '''Petit''' pe '''Lamarre'''<ref>Alies e vez graet "Loeiz Dominik Bourguignon" eus L. D. Cartouche ; hogen d'an anv-pluenn implijet gantañ e 1721, bloavezh e harzidigezh, e ra kement-se dave. Da neuze en devoa amprestet anv ur ''Jean Bourguignon'' bennak e-kerzh ur veaj da [[Loren]] gant e gendorfedour, Gruthus du Châtelet, a oa lesanvet "''le Lorrain''" ("al Lorenad").<br>"Garthausen" e oa e anv-familh gwirion, diwar hini e dad, a oa bet ur goprsoudard alaman staliet e Pariz. Diwar gallekadur an anv-se e teu ar stummoù "''Gartouse''", "''Gartouche''" ha "''Cartouche''" da ziwezhañ.</ref>), ganet e [[1693]] ha lakaet d'ar marv [[brevet ouzh ar rod]] d'an 28 a viz Du [[1721]], a oa [[riblerezh|ribler]] bras ha torfedour, bet oberiant dreist-holl e [[Pariz]], e-kerzh [[Rejañs (1715-1723)|rejañs]] [[Philippe d'Orléans (1674-1723)|Philippe d'Orléans]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Cartouche, Louis Dominique}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1693]]
[[Rummad:Marvioù 1721]]
[[Rummad:Tud eus Pariz]]
[[Rummad:Torfedourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Tud brevet ouzh ar rod]]
tclndcp8bts6ut4zk11yovchtyn77h4
Den a aferioù
0
181182
2202121
2200535
2026-10-13T15:29:14Z
Llydawr
145
2202121
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''den a aferioù'''<ref>TermOfis</ref, pe '''maouez a aferioù''', a vez graet eus un den en deus krouet un [[embregerezh|embregerezh kenwerzhel]], pe meur a hini, pe a zo merour anezhañ, hag a denn splet eus ar gounidoù a vez gant an embregerezh. Gallout a ra ivez bezañ ur [[postour arc'hant]], o prenañ ha gwerzhañ lodennoù (pa vez embregerezhioù en [[ti-eskemm]]), hag en un doare ledan e vez kaoz eus un den hag a ver pa a ren aferioù kenwerzhel evit tud all.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Micherioù]]
lcymm6hwocw4c9lr9skg71t2hvaagkd
2202122
2202121
2026-10-13T15:29:59Z
Llydawr
145
2202122
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''den a aferioù'''<ref>TermOfis</ref>, pe '''maouez a aferioù''', a vez graet eus un den en deus krouet un [[embregerezh|embregerezh kenwerzhel]], pe meur a hini, pe a zo merour anezhañ, hag a denn splet eus ar gounidoù a vez gant an embregerezh. Gallout a ra ivez bezañ ur [[postour arc'hant]], o prenañ ha gwerzhañ lodennoù (pa vez embregerezhioù en [[ti-eskemm]]), hag en un doare ledan e vez kaoz eus un den hag a ver pa a ren aferioù kenwerzhel evit tud all.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Micherioù]]
nmnqloyepevnru6ph410za4cq3hv8aw
Mauser M1889
0
181183
2202125
2200529
2026-10-13T15:36:10Z
Llydawr
145
2202125
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Mauser M1889|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Gewehr m1889 Mauser Belgien noBG.png|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''Mauser M1889''' miret en [[Armémuseum]] ([[Stockholm]], Sveden).
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Belgia}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh]]
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh
|-
! [[Munision]]où
|[[7,65 × 53 mm Mauser]]<br>[[7,92 × 57 mm Mauser]]
|-
! Ijiner
|[[Paul Mauser]]
|-
! Mare krouidigezh
|1889
|-
! Produerien
|[[FN Herstal|Fabrique Nationale]]<br>[[Ludwig Loewe & Co.]]<br>[[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken]]<br>[[Hopkins & Allen]]<br>Uzin FN Herstal adsavet e Birmingham (Brezel-bed Kentañ)
|-
! Niver produet
| uyg
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas
|3,68 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1270}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|780 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Karger diabarzh 5 kartouchenn
|-
! Adstummoù
|Mauser M1890 ({{Impalaeriezh otoman}})<br>Mauser M1891 ({{Arc'hantina}})
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|D
|-
|}
Ar '''Mauser Modell 1889''', anvet '''Mauser belgiat''' a-wechoù, zo ur [[fuzuilh]]-vorailh ijinet gant an Alaman [[Paul Mauser]]. Arm-skoaz ordrenañs nes [[arme Belgia]] e voe eus ar bloavezhioù 1890 betek kreiz an XX{{vet}} kantved e unvezioù zo. Adstummoù anezhi a voe implijet gant armeoù an [[Impalaeriezh otoman]] (M1890) hag [[Arc'hantina]] (M1891), e-mesk reoù all. Ar Mauser kentañ o kambriñ ur munision ennañ poultr divoged e voe<ref>{{En}} JAMES Garry, ''[https://www.americanrifleman.org/content/i-have-this-old-gun-model-1889-belgian-mauser/ I Have This Old Gun: Model 1889 Belgian Mauser]'', American Rifleman, 25/06/2025 (lennet d'an 22/09/2026)</ref>.
== Istor ==
Goude bezañ echuet da labourat war treuzfurmadurioù ar fuzuilh [[Mauser M1871|Gewehr 71/84]], Paul Mauser a grogas da sevel un arm-skoaz nevez evit [[Deutsches Heer|arme an Impalaeriezh alaman]]. E 1888, an arme a zibabas ar [[Gewehr 88]], un fuzuilh all. Arme Belgia, koulskoude, goude amprouennoù etre 1886 ha 1889, a choazas fuzuilh Mauser<ref>{{fr}} Patrick Denamur, ''Le Mauser belge Mod. 1889'', Cibles n°584, miz Du 2018, pp. 46-53</ref>.
Ur fuzuilh-vorailh e oa ar Mauser M1889, gant ur c'harger diabarzh 5 tenn. Ar c'halibr [[7,65 × 53 mm Mauser|7,65 × 53 mm]] a voe dibabet eviti. Dirak trubuilhoù politikel degaset e Belgia diwar choaz un arm alaman evit an arme vroadel, divizet e voe produiñ anezhe e Belgia. Evit en ober en em vodas armeurerien e Liège evit krouiñ ar Fabrique Nationale, anvet [[FN Herstal]] hiziv an deiz<ref>{{En}} Peter Suciu, ''[https://nationalinterest.org/blog/buzz/fabrique-nationale-herstal-gun-legend-almost-unknown-america-165091 Fabrique Nationale Herstal Is the Gun Legend Almost Unknown in America]'', National Interest, 19/07/2020 (lennet d'an 22/09/2026)</ref>. Ur gevrat evit sevel {{formatnum:150000}} fuzuilh a voe sinet, met ar skouerenn gentañ a voe resevet gant an arme e miz C'hwevrer 1882 hepken, amzer sevel an uzin nevez. E 1903 hag e 1906 e voe sinet kevratoù all evit fardañ {{formatnum:20000}} adstumm berroc'h (karabinennoù) eus ar Model 1889. Armoù a voe produet er memes koulz gant an [[Manufacture d’armes de l’État|MAE]], un arsanailh-Stad belgiat.
[[Restr:Dans le Nord - une tranchées des avant-postes belges - btv1b9042532q.jpg|kleiz|thumb|Ur soudard belgiat gant ur Mauser 1889 en un drañcheenn e norzh Bro-C'hall (1915).]]
Ar fuzuilh a voe prenet gant stadoù all, en o zouez an Impalaeriezh otoman (dindan an anv Mauser 1890) hag Arc'hantina (Mauser 1891), gant un nebeud kemmoù. En Alamagn e voe produet ar re-se, gant an embregerezhioù [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] ha [[DWM (armoù-tan)|DWM]]<ref>{{en}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/military-rifles/bolt-action-rifles/belgium-bolt-action-rifles/mauser-m1889-eng/ Mauser model 98 (Germany) / 1889 Belgian Mauser, 1891 Argentine Mauser, 1890 Turkish Mauser]'', Modern Firearms (lennet d'an 22/09/2026)</ref>.
E deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] e voe aloubet Belgia. Kaset e voe labourerien ha mekanikoù an [[FN Herstal]] da [[Birmingham|vBirmingham]] (Bro-Saoz) : eno e kendalc'has ar Mauser 1889 da vezañ fardet evit ar pezh a chome eus arme ar vro. Belgia a droas war-zu ar Stadoù-Unanet evit produiñ fuzuilhoù ivez. An embregerezh [[Hopkins & Allen]], e [[Norwich (Connecticut)|Norwich]] (Connecticut), a oa o paouez bezañ nullet e gevrat evit ober fuzuilhoù [[Lee-Enfield]] ; e miz Eost 1915 e sinas un emglev gant Belgia evit sevel {{formatnum:140000}} fuzuilh M1889 ha {{formatnum:10000}} stumm karabinenn, met {{formatnum:12000}} hepken a oa bet pourveziet pa reas freuzstal e 1916. Adprenet e voe gant [[Marlin Firearms|Marlin-Rockwell]], a zeuas a-benn da reiñ an armoù en diskar-amzer 1918 nemetken<ref>{{en}} Ian McCollum, ''[https://www.forgottenweapons.com/american-mausers-the-hopkins-allen-model-1889-for-belgium/ American Mausers: The Hopkins & Allen Model 1889 for Belgium]'', Forgotten Weapons, 11/10/2021 (lennet d'an 22/09/2026)</ref>.
Dilezet e voe ar Mauser M1889 er bloavezhioù 1930 gant arme Belgia, pa cheñchas evit ar [[Mauser 1935]] hag ar [[Mauser 1936]]. Skouerennoù eus an M1889 a voe implijet er c'h[[Kongo belgiat]] gant ar [[Force publique]] betek 1960, hag er bloavezhioù war-lerc'h, da-geñver an trubuilhoù a heulias dizalc'hiezh ar vro.
== Levrlennadur ==
* {{en}} Anthony Vanderlinden, ''FN Mauser Rifles. Arming Belgium and the World'' n°181, Wet Dog Publications, 2016, 412 p., ISBN 978-0998139708
* {{en}} GUILLOU Luc, ''Mauser Rifles Vol. 1: 1870-1918'', Schiffer Publishing, 2020, 80 p., ISBN 978-0764360626
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù]]
[[Rummad:Armoù Belgia]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
pko2zte2dkdo8qqmwq7ny8u67mg2ege
Ti-eskemm
0
181185
2202126
2200540
2026-10-13T15:41:15Z
Llydawr
145
2202126
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''ti-eskemm''', '''eskemmdi'''<ref>[https://www.brezhoneg21.com/geriadurGB.php?galleg=bourse Geriafurch]</ref>, pe '''bours''' <ref>[http://s197437879.onlinehome.fr/dicobzh/index.php?ifr=&b_lang=0&b_kw=bourse&b_port=1&b_srch=1&b_mut=1&b_abr=0 is F. Favereau]</ref> pe '''yalc'h''' <ref>[https://porched.preder.net/geriadur/br/klask?q=bourse&lang=fr&t=title Preder]</ref> a vez graet eus ur [[marc'had]] aozet lec'h ma c'hall an dud prenañ pe gwerzhañ [[araez arc'hant|araezioù arc'hant]], evel [[teul kredad kevraouadus|teulioù kredad kevraouadus]], [[marc'hadourezh]], [[Forex]] pe kevratoù [[Produ deveret eus an arc'hant|produioù deveret eus an arc'hant]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ekonomiezh]]
[[Rummad:Ti-eskemm]]
te314ayhv3ibos5m2ayvelynn4h8u7d
Forex
0
181186
2202132
2200548
2026-10-13T15:48:38Z
Llydawr
145
2202132
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar '''foreign exchange market''' (berraet en '''forex''', '''FX''', pe '''marc'had an eskemm''') zo ur [[marc'had]] hollek [[digreizennadur|digreizennet]] evit an eskemm [[moneiz]]où. Ar marc'had-se eo hag a urzh ar [[feur eskemm]] evit an holl voneizoù. Hervez ar [[mentelad]], eo a-bell, ar brasañ marc'had dre ar bed heuliet gant marc'had ar c'hredadoù<ref>[[Neil Record|Record, Neil]], ''Currency Overlay'' (Wiley Finance Series)</ref>. Bemdez e vez eskememt e-tro 9 595 miliard a [[Dollar ar Stadoù Unanet|zollaroù stadunanat]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Marc'had an arc'hant]]
qi4i326uhugqk1l9ek6dta04pkuhq1o
Ultimax 100
0
181189
2202134
2200608
2026-10-13T15:52:20Z
Llydawr
145
2202134
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Ultimax 100|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Cis-ultimax-100.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh-vindrailher '''Ultimax 100''' war he daoubez.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Singapour}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh-vindrailher]] aotomatek hepken
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston hir e red
|-
! [[Munision]]
|[[5,56 × 45 mm NATO]]
|-
! Ijiner
|[[Leroy James Sullivan]]
|-
! Mare ijinañ
|1978-1982
|-
! Produerien
| [[Chartered Industries of Singapore]] (1982-2000)<br>[[ST Engineering]] (war-lerc'h)
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1982
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn, gant he c'harger)
|4,9 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1024}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|508 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn
|Kouch reolius etre 100 ha {{formatnum:1200}} m
|-
! Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|945 m/s
|-
! Lusk-tennañ teorikel
|400 - 600 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 30 kartouchenn STANAG<br>Karger fiñv ront 100 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''Ultimax 100''' zo ur [[fuzuilh-vindrailher]] produet gant an embregerezh singapourat CIS ([[Chartered Industries of Singapore]], bremañ [[ST Engineering]]) abaoe 1982.
[[Restr:Section Automatic Weapon.jpg|kleiz|thumb|Ur soudard singapourat gant un Ultimax 100 Mk 2, e 2012.]]
E dibenn ar bloavezhioù 1970, an embregerezh CIS a c'houlennas ouzh [[Leroy James Sullivan]], un ijinour hag en doa labouret e [[ArmaLite]], tresañ ur fuzuilh-vindrailher nevez. Hemañ a adimplijas pezhioù tost da reoù an [[AR-15]] (penn ar gulasenn, morailh, distrinker, krabanoù hag all) evit sevel un arm skañv-tre<ref>{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie Visuelle'', L'Imprévu, 2022, ISBN 979-1029509872, p. 269</ref> dezhañ ur [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|sistem tennata dre biston]], hag ur mod tennañ aotomatek nemetken. Izel a-walc'h eo he lusk-tennañ evit un arm a seurt-se (400-600 tenn/mn)<ref name=":1">{{fr}} Arnaud Lamothe, ''Ultimax-100 : entre deux eaux'', Cibles n°586, miz Genver 2019, pp. 80-85</ref>. Kambret eo an Ultimax 100 evit kartouchennoù [[5,56 × 45 mm NATO]]. Pourveziet eo gant kargerioù fiñv eeun STANAG 30 tenn heñvel ouzh reoù ar fuzuilhoù M16, pe kargerioù ront 100 kartouchenn<ref>{{en}} ''[https://www.stengg.com/en/defence/land/integrated-soldier-systems/ultimax-100-mk8/ Ultimax 100 Mk8]'', war lec'hienn ST Engineering (lennet d'an 23/09/2026)</ref>. Nav stumm eus an arm a zo bet, anvet eus Mk 1 da Mk 9.
Brudet eo evit kaout un [[argil]] skañv ha bezañ aesoc'h da vestroniañ evit fuzuilhoù-mindrailher all<ref name=":1" />. Implijet eo bet pe e vez an Ultimax 100 gant armeoù Singapour<ref>{{en}} Lee Chong Ming, ''[https://www.channelnewsasia.com/singapore/light-machine-gun-saf-colt-infantry-automatic-rifle-replace-saw-ultimax-100-4486041 Singapore Army to complete transition to new light machine gun by end-July]'', Channel News Asia, 19/07/2024 (lennet d'an 23/09/2026)</ref> ha Brunei<ref>{{en}} ''[https://www.mindef.gov.bn/new_home/news2007/1-6%20Sign%20Contract%20MINDEF.htm MINISTRY OF DEFENCE SIGNS CONTRACT FOR THE ULTIMAX-100 LIGHT MACHINE GUN]'', Ministrerezh Difenn Brunei, 07/06/2007 ([https://web.archive.org/web/20120214173747/http://www.mindef.gov.bn/new_home/news2007/1-6%20Sign%20Contract%20MINDEF.htm diellet], lennet d'an 23/09/2026)</ref> e-touez reoù all. Gwelet eo bet an arm war an tachennoù-emgann etre daouarn soudarded eus an [[United States Army Special Forces]] ivez<ref>{{en}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2016/09/30/us-special-forces-ultimax-lmg/ US Special Forces Ultimax LMG]'', The Firearm Blog, 30/09/2016 (lennet d'an 23/09/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Singapour]]
[[Rummad:Squad automatic weapon]]
jlpu7suk8g2ozobbs1k4njd015rwrhy
Timbroù Enez Christmas
0
181191
2202136
2200616
2026-10-13T16:07:56Z
Llydawr
145
2202136
wikitext
text/x-wiki
Emañ [[Enez Christmas (Aostralia)|Enez Christmas]] e biz [[Meurvor Indez]], er su da enez [[Java]]. Bet eo bet un trevadenn dindan dalc’h ar [[Rouantelezh-Unanet]] eus 6 a viz Even 1888 betek ma teuas da vezañ tiriad-tramor [[Aostralia]] e 1958.
== Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet ==
Dindan aotrouniezh Trevadenn ar strizhoù-mor (''Straits Settlements'' e saozneg) eo bet an enezenn eus ar bloaz 1901 da 1942, ha goude-se dindan hini [[Singapour]], etre 1946 ha 1958. Met dav eo menegiñ perzh ar bodad-labour eus ar ''[[British Phosphate Commission]]'' a rae war-dro an eztennañ fosfat, pinvidigezh pennañ an enezenn, evit kompren e peseurt mod e oa kaset da-benn melestradurezh ha mont en-dro ar vro, dre vras. Perzh ar gompagnunezh a badas betek an Eil Brezel-bed.
Ur burev-post a voe digoret e 1901. Renet e oa gant un ofisour ar rannbarzh, derc’houezour trevadenn ar Strizhoù-mor war an enezenn. Gwerzhet e veze eno timbroù, gant skeudenn roue Breizh-Veur.
== Aloubadeg Japan (1942-1945) ==
[[File:BMA Malaya 1945 5 dollars.jpg|thumb|200px|right|Timbr Malaysia (1945)]]
D'an 31 a viz Meurzh 1942, e-kreiz an [[Eil Brezel-bed]], e voe aloubet an enezenn gant nerzhioù Japan.
Goude dieubidigezh Enez Christmas gant bagadoù soudarded Breizh-Veur hag Aostralia e voe implijet eno timbroù Malaysia bet dreistmoullet gant ar velestradurezh vilourel (ar pennlizherennoù '''B.M.A.''' = ''British Military Administration'') eus 1946 da 1958. Digoret e voe an ti-post sivil en-dro e dibenn 1946.
Da-heul an darvoudoù-se e voe enframmet servijoù post an enezenn e-barzh reizhiad Malaya. Stag ouzh Singapour e miz Ebrel 1946, e resevas Enez Christmas timbroù an drevadenn-se e 1948. Treuzkaset e veze al lizherennoù gant Unaniezh Post Pan-Malaysia.
== Dindan kiriegezh ar ''Phosphate Commission'' (1958-1968) ==
Dre ma oa krog Singapour gant hent en emrenerezh e tivizas pennadurezhioù Breizh-Veur ragarveziñ an emdroadur politikel ha treuzkas melestradurezh Christmas da [[Aostralia]]. Evezhiañ a rae ar vro-se ar ''British Phosphate Commission'' dija, asambles gant [[Zeland-Nevez]], hag asantiñ a reas derc’hel gant moneiz an enezenn (dollar Malaya) hag ar reizhiad postel evel ma oa eno. Chom a reas distag diouzh hIni Aostralia eta ha lakaet dindan kiriegezh ar bodad ''Christmas Island Phosphate Commission''.
D’ar 1añ a viz Here 1958 e voe fiziet melestradurezh Enez Christmas en Aostralia, hervez ar ''Christmas Island Act 1958–59''. D'ar 15 a viz Here 1958 e voe embannet timbroù dreistmoullet gant '''CHRISTMAS ISLAND'''. Un azasadenn eus an timbroù moullet e 1955 e oant, gant talvoudoù-gwerzh a save eus 2 Cent da 1 Shiling, warno ur skeudenn eus ar rouanez [[Elesbed II]] gant bokedoù, diwar un izelvos bet kizellet gant [[William Leslie Bowles|W.L. Bowles]]. Adkempennet e oa bet labour engravañ [[Frank Davies Manley]] gant un engravour aostralian all, [[George Lissenden]] evit ouzhpennañ anv an enezenn e liv du hag an talvoudegezh kelc'hiet e dollaroù Malaya. Un enlouc’hadur e oa moulladur an dremm hag ar ger “Australia” met teknik an dipografiezh zo bet implijet gant ar ''Commonwealth Bank'' e [[Melbourne]] evit skrivañ <small>CHRISTMAS ISLAND</small> hag ar priz nevez. Dibab al livioù zo bet graet dre gopiañ rummad timbroù diwezhañ Singapour.
Ingal e veze pourchaset kant follennad timbroù d’ar ''Phosphate Commission'' gant Ofis Timbrawouriezh Melbourne, a oa karget da werzhañ timbroù tiriadoù tramor Aostralia, war-goust ar bodad da gas anezho d’an enezenn war ul lestr a yae kuit eus [[Fremantle]].
An timbroù kentañ a oa bet sellet outo evel un embannadur berrbad, met ret e voe gortoz pemp bloaz a-raok sevel ar rummad nesañ.
[[File:Stamp Christmas Island 1958 2c.jpg|thumb|200px|left|Elesbed II (1958)]]
Dindan evezh Maodiernezh an Tiriadoù, ar Poellgor Kuzuliañ war an Dimbrawouriezh, ha dileuridi eus an enezenn e voe lakaet da labourat asambles arzourien ha moullerien eus Postoù Aostralia ha Departamant ar moullañ bilhedoù-bank. Implij a reas ar skipailh luc'hskeudennoù tennet war an enezenn diwar-benn al loened, ar plant ha greanterezh ar mengleuzioù fosfat. Degemeret e voe o c’hinnig a-benn ar fin, treset hag engravet e voe dek timbr gant G. Lissenden, Peter Morris ha Bruce Stewart. Estreget an tresadennoù a rae anv eus pinvidigezh an natur ha labour Mab-den e oa kartenn an enezenn, hec'h anvioù-lec'h pennañ, hag ivez linenn an hent-houarn implijet evit ar mengleuzioù fosfat (timbr 2 cent a liv orañjez), ha gweledvaoù. Lakaet e oant bet e gwerzh d'an 28 a viz Eost 1963.
E 1965 e voe [[kenembann (timbrawouriezh)|kenembannet]] gant Aostralia ha Zeland-Nevez un [[Timbr-lidañ|timbr-lidañ]] evit derc’hel soñj eus 50vet deiz-ha-bloaz emgann [[Gallipoli (Puglia)|Gallipoli]], e-pad ar Brezel-bed kentañ, ha dilestrañ bagadoù soudarded an ANZAC (''Australian and New Zealand Army Corps'') en Europa.
"CHRISTMAS ISLAND" e oa an alc’hwez a lenner war timbroù an daou rummad, hep meneg ebet eus Aostralia neuze. Ar berradur AUST a oa aet dija diwar-wel ar c’hachedoù-post.
Koulskoude, d'ar 6 a viz Mae 1968, e voe kenstaget reizhiadoù moneiz ha postel Enez Christmas gant reizhiad Aostralia : erlec'hiet e voe dollar Malaysia gant dollar Aostralia, ha dont a reas e pleustr lezenn Aostralia ar Postoù hag ar Pellgehenterezh. Ar velestradurezh lec’hel a oa dizalc’h evit priziañ ul lizher kaset da Aostria ar C’hornôg, da vMalaysia ha da Singapour.
Un trede rummad timbroù boutin, warno skeudennoù pesked eus [[Meurvor Indez]], a voe embannet d'ar 6 a viz Mae 1968. Kinniget e oa bet an dodenn-se gant an arzour George Hamori. Koulskoude, e 1968 e voe embannet an daouzek timbr evit klotañ gant an adreizh voneizel. An enskrivadur '''CHRISTMAS ISLAND''' <small>'''INDIAN OCEAN'''</small> a oa war an timbroù-se evit ar wech kentañ. Padout a reas betek 1993.
== Dindan kiriegezh melestradurezh an enezenn (1969-1993) ==
[[File:Christmas Island stamp type 1.jpg|thumb|right|upright 2.0|Timbr-mekanik Aostralia (1988)]]
D'ar 1añ a viz C'hwevrer 1969 e voe treuzkaset kefridi Postoù an enezenn eus ''Poellgor ar Fosfat'' da velestradurezh Enez Christmas. Buan e krouas hounnezh ur bodad a-ratozh evit ober war-dro an dimbrawouriezh hag, e 1971, e voe dibabet an embregerezh [[Crown Agents]] evit gwerzhañ timbroù dre ar bed a-bezh. Divizet e voe neuze program an embann gant an dud war an dachenn, gant sikour prizachañ Crown Agents, ha moullet gant moullerien arbennik en Europa da gentañ, hag en Aostralia adalek dibenn ar bloavezhioù 1980.
Eus 1969 da 1978 e voe treut an embann timbroù-post avat, rak estreget rummadoù gouestlet d’al listri (e 1972-73) ha d’an tudennoù brudet a oa dilestret war an enezenn, ne voe savet nemet timbroù ''Nedeleg'', a vloaz da vloaz. Diaes mont hebiou an darvoud gant ma'z eo "Nedeleg" anv an enezenn e saozneg !
Tamm ha tamm e kreskas an dodennoù skeudennaouet : greanterezh ar fosfat (1980-1981), laboused ar vro (1982-83), kebell-touseg (1984), loened ar mor (1985), kregin mor (1992) … E 1990 e voe lidet 375vet deiz-ha-bloaz kavadenn Enez Christmas (gant Europiz).
Kaset e veze al lizheroù war al listri a ezporzhie fosfat da Aostralia pe gant ar mordreizherioù o verdeiñ davet [[Singapour]]. E miz Even 1974 e teraouas al liammoù reoliek dre aerlestr etre an enezenn, [[Perth]] ha Singapour.
== Dindan kiriegezh melestradurezh Aostralia (1993 - ) ==
E penn-kentañ ar bloavezhioù 1990 e oa bet divizet gant Aostralia lakaat e pleustr lezennoù Aostralia war Enez Christmas. Evit a sell ouzh ar Postoù e teuas ''Australia Post'' da vezañ ar gompagnunezh karget eus he frogram embann hag eus merañ ar servij postoù, adalek an 2 a viz Meurzh 1993. Dre-se e oa aotreet pep annezad d’ober gant timbroù Aostralia war an enezenn ha timbroù Enez Christmas en Aostralia.
D'ar 4 a viz Meurzh 1993 e voe embannet pemp timbr kentañ Post Aostralia, gant an alc’hwez nevez '''CHRISTMAS ISLAND''' <small>'''AUSTRALIA'''</small>. Engouestlañ a reas ar velestradurezh aostralian produiñ pevar rummad timbroù bep bloaz d’ar muiañ ha doujañ ouzh ar roll temoù a oa bet termenet : un timbr “Gouel Nedeleg” (bep eil bloaz goude 2000), gouel Kalanna Sina (abaoe 195), an natur, buhez an enezenn.
== Pennad kar ==
*[[Timbroù Aostralia]]
*[[Timbroù Malaysia]]
[[Rummad:Timbroù Enez Christmas]]
[[Rummad:Timbroù Aostralia]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Enez Christmas]]
2lx0pbijl2wylx2479ngq9deqj61nxu
Calzada del Coto
0
181192
2202137
2200627
2026-10-13T16:09:04Z
Llydawr
145
2202137
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Calzada|Coto}}
{{databox}}
'''Calzada del Coto''' zo ur gumun eus [[Spagn]], e [[proviñs León]], e kumuniezh emren [[Kastilha ha León]]. Lec'hiet eo e [[komark]] [[Tierra de Sahagún]], e-kichen kumunioù [[Sahagún (Spagn)|Sahagún]], [[Gordaliza del Pino]], [[Bercianos del Real Camino]], [[El Burgo Ranero]], [[Santa María del Monte de Cea]] ha [[Villamol]].
Poblet eo gant 217 a annezidi (e 2025) war ur gorread a 56,03 km², da lavaret eo ur stankter a 3,87 annezad/km².<ref>https://www.ine.es/nomen2/index.do</ref>
Treuzet eo ar gumun gant [[Hent Sant Jakez]]. Goude Sahagún e tegouezher e Calzada del Coto, ma tisparti an hent eno etre div rann: an eil war-du Bercianos del Real Camino hag eben war-du [[Calzadilla de los Hermanillos]].
{{Kumunioù Proviñs León}}
h1dwbxa88pa9pkc9ytjoynh0m5h54le
New York (kelaouenn)
0
181193
2202140
2200634
2026-10-13T16:14:23Z
Llydawr
145
2202140
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''New York''''' zo ur [[kelaouenn|gelaouenn]] [[stadunanat]] embannet bep div sizhun. Krouet gant [[Clay Felker]] ha [[Milton Glaser]] e 1968 evit keveziñ ouzh ''[[The New Yorker]]'' ha ''[[The New York Times Magazine]]'', dieupoc'h e oa an doare skrivañ ha tostoc'h da vuhez kêr. Deuet e oa da vezañ kavell al luskad [[Kazetennerezh Nevez]] hag unan eus ar c'hentañ [[kelaouenn doare bevañ|kelaouennoù doare bevañ]]. Dre ma pade ar gazetenn e voe kroget da heuliañ keleier ar vro, gant dezrevelloù politikel a voe merzhet, burutelladennoù arzel ha sevenadurel, skridoù diwar-benn ar boued, ha kazetennerezh titouriñ. Abaoe ma voe adlañset gant un dizain nevez e 2004, eo bet enoret meur a wech gant priz an ''[[National Magazine Award]]'', evel hini ''kelaouenn ar bloavezh'' e 2013. Div wech eo bet enoret e vurutelladennoù gant ur [[priz Pulitzer ar burutellañ]], gant [[Jerry Saltz]] e 2018 hag [[Andrea Long Chu]] e 2023. Ar gelaouenn he deus klasket ledanaat an tachennoù labour ha studi dre ar stumm enlinenn dindan an anv ''nymag.com'', ha krouet neuze al lec'hiennoù ''[[Vulture (lec'hienn)|Vulture]]'', ''[[The Cut (embannadur)|The Cut]]'', ''[[Intelligencer (lec'hienn)|Intelligencer]]'', ''[[The Strategist]]'', ''[[Curbed]]'', ha ''[[Grub Street (lec'hienn)|Grub Street]]''. [[Vox Media]] en doa prenet ar gelaouenn e 2019 ha gwerzhet anezhi da Lupa Systems perc'hennet gant [[James Murdoch]] e 2026.
[[Rummad:Kazetennoù SUA]]
[[Rummad:Kelaouennoù saoznek]]
oz92s5aoy4s7otvbp0j2r8ybop0ablz
2202141
2202140
2026-10-13T16:15:11Z
Llydawr
145
2202141
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''New York''''' zo ur [[kelaouenn|gelaouenn]] [[stadunanat]] embannet bep div sizhun. Krouet gant [[Clay Felker]] ha [[Milton Glaser]] e 1968 evit keveziñ ouzh ''[[The New Yorker]]'' ha ''[[The New York Times Magazine]]'', dieupoc'h e oa an doare skrivañ ha tostoc'h da vuhez kêr. Deuet e oa da vezañ kavell al luskad [[Kazetennerezh Nevez]] hag unan eus ar c'hentañ [[kelaouenn doare bevañ|kelaouennoù doare bevañ]]. Dre ma pade ar gazetenn e voe kroget da heuliañ keleier ar vro, gant dezrevelloù politikel a voe merzhet, burutelladennoù arzel ha sevenadurel, skridoù diwar-benn ar boued, ha kazetennerezh titouriñ. Abaoe ma voe adlañset gant un dizain nevez e 2004, eo bet enoret meur a wech gant priz an ''[[National Magazine Award]]'', evel hini ''kelaouenn ar bloavezh'' e 2013. Div wech eo bet enoret e vurutelladennoù gant ur [[priz Pulitzer ar burutellañ]], gant [[Jerry Saltz]] e 2018 hag [[Andrea Long Chu]] e 2023. Ar gelaouenn he deus klasket ledanaat an tachennoù labour ha studi dre ar stumm enlinenn dindan an anv ''nymag.com'', ha krouet neuze al lec'hiennoù ''[[Vulture (lec'hienn)|Vulture]]'', ''[[The Cut (embannadur)|The Cut]]'', ''[[Intelligencer (lec'hienn)|Intelligencer]]'', ''[[The Strategist]]'', ''[[Curbed]]'', ha ''[[Grub Street (lec'hienn)|Grub Street]]''. [[Vox Media]] en doa prenet ar gelaouenn e 2019 ha gwerzhet anezhi da Lupa Systems perc'hennet gant [[James Murdoch]] e 2026.
[[Rummad:Kazetennoù SUA]]
[[Rummad:Kelaouennoù saoznek]]
[[Rummad:New York]]
tf5zuozjll9n4tivuv6htyjf1vr9772
.303 Savage
0
181194
2202142
2200631
2026-10-13T16:16:16Z
Llydawr
145
2202142
wikitext
text/x-wiki
{{droukveskañ|.300 Savage}}
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|.303 Savage|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:.303 Savage with .308 Win and .30-30 WCF.JPG|frameless|326x326px]]<br><br>A gleiz da zehou, kartouchennoù [[.308 Winchester]], '''.303 Savage''' ha [[.30-30 Winchester]].
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|boutailh, bourled
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Saver
|[[Savage Arms]]
|-
! Mare produiñ
|Adalek 1895
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|7,8 mm
|-
! Ø kolier
|8,5 mm
|-
! Ø skoaz
|10,5 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|11,2 mm
|-
! Ø strad
|12,8 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,6 mm
|-
! Hirder an douilhez
|51,2 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|64 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|190 greunenn (12,3 g)
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|609 m/s
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:2237}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.303 Savage''' zo ur munision bet ijinet gant an embregerezh [[Savage Arms|Savage]] evit e fuzuilh genwerzhel gentañ, ar [[Savage Model 1895|Model 1895]]. Tost-tre eo he ferzhioù [[bannouriezh]] da reoù an [[.30-30 Winchester]], bet lakaet war ar marc'had e 1895 ivez<ref>{{en}} Chuck Hawks, ''[https://chuckhawks.com/303_savage.htm The .303 Savage]'' (lennet d'an 23/09/2026)</ref>. Karget e oa gant [[poultr divoged]], pa rae kalz a dud gant [[poultr du]] c'hoazh er-maez eus ar bed milourel.
Poblek e oa e Norzhamerika e-pad hanterenn gentañ an XIX{{vet}} kantved evit chaseal bronneged krenn eno, evel ar c'hirvi<ref>{{en}} ''[https://leeprecision.com/303-savage 303 Savage]'', Lee Precision (lennet d'an 23/09/2026)</ref>. Ne vez ket produet ken, met embregerezhioù evel [[Prvi Partizan]]<ref>{{en}} ''[https://www.prvipartizan.com/rcases.php Rifle Cases]'', war lec'hienn Prvi Partizan (lennet d'an 23/09/2026)</ref> a werzh douilhezioù ar munision evit an [[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]] c'hoazh.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/303-savage-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
* {{en}} [https://www.handloadermagazine.com/303-savage Pennad war an .303 Savage] e-barzh ''Handloader Magazine'', miz Eost-Gwengolo 2019
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:303 Savage}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
s3o53b5h6utmoa7ifsssny1ujl5uic4
Anna Hahn
0
181354
2202164
2202087
2026-10-13T19:46:06Z
Dakbzh
58931
/* Kevezadegoù dre skipailh */
2202164
wikitext
text/x-wiki
[[Restr :AnnaHahn0301_013.jpg|right|140px|Anna Hahn e 2003,]]
'''Anna Hahn''', stumm a-gent:'''Anna Khan''', ([[Riga]], [[RSS Latvia]], [[URSS]], 21 a viz Gouhere 1976) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[latviat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Veur etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1997<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Gouhere 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 295 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1999.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad latvian an echedoù|Kampionad latvian (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 1992.
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 2003 e [[Seattle]]<ref>{{en}}[https://en.chessbase.com/post/a-new-face-anna-hahn-us-champion "A new face Anna Hahn US champion'' - Chess Base]</ref>, gounit a reas 2/2 ar partiennoù dirampoiñ a-enep da [[Irina Krush]], 1/2, ha [[Jennifer Shahade]], 0/2<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2003playoff.html 42nd Women's US Chess championship play-off :: Seattle, WA 2003 -Olimp Base]</ref>.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Latvia]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Even 1992||30||{{Filipinez}}, [[Manila]]||erlec'hierez||8/11 (+6, =4, -1)||72,7||4/252||12/64||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992lat.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[SUA]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here-Du 2000||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||2||6,5/12 (+4, =5, -3)||54,2||37/338||15/86||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000usa.html 34th Chess Olympiad (women): Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/player/60583 He fartiennoù e Chess Games]
* He c'hoari e 365 Chess: {{en}}[https://www.365chess.com/players/Anna_Hahn]{{,}}{{en}}[
https://www.365chess.com/players/Anna_Khan]
{{DEFAULTSORT:Hahn, Anna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1976]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù latviat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
0wo2kox8kbq6tqtcbbd7nd1zu6o6wyc
2202165
2202164
2026-10-13T20:17:36Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad bedel er rummad ''Yaouidi'' (Merc'hed).
2202165
wikitext
text/x-wiki
[[Restr :AnnaHahn0301_013.jpg|right|140px|Anna Hahn e 2003,]]
'''Anna Hahn''', stumm a-gent:'''Anna Khan''', ([[Riga]], [[RSS Latvia]], [[URSS]], 21 a viz Gouhere 1976) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[latviat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Veur etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1997<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Gouhere 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 295 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1999.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad latvian an echedoù|Kampionad latvian (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 1992.
====Kampionad bedel er rummad ''Yaouidi'' (Merc'hed)====
C'hoariet he deus teir gwezh, e 1993 evit [[Latvia]], e 1994 hag e 1996 evit [[SUA]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here 1993||11||{{India}}, [[Kozhikode]]||6/13 ||46,2||29/38||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1993.html 11th World Girls' Junior Chess Championship :: Calicut 1993 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Gwengolo 1994||12||{{BRA}}, [[Matinhos]]||7/13 (+ 5, = 4, - 4)||53,8||13/40||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1994.html 12th World Girls' Junior Chess Championship :: Matinhos 1994 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Du 1996||14||{{Kolombia}}, [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||7/13 (+ 4, = 6, - 3)||53,8||13/37||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1996.html 14th World Girls' Junior Chess Championship :: Medellin 1996 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 2003 e [[Seattle]]<ref>{{en}}[https://en.chessbase.com/post/a-new-face-anna-hahn-us-champion "A new face Anna Hahn US champion'' - Chess Base]</ref>, gounit a reas 2/2 ar partiennoù dirampoiñ a-enep da [[Irina Krush]], 1/2, ha [[Jennifer Shahade]], 0/2<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2003playoff.html 42nd Women's US Chess championship play-off :: Seattle, WA 2003 -Olimp Base]</ref>.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Latvia]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Even 1992||30||{{Filipinez}}, [[Manila]]||erlec'hierez||8/11 (+6, =4, -1)||72,7||4/252||12/64||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992lat.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[SUA]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here-Du 2000||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||2||6,5/12 (+4, =5, -3)||54,2||37/338||15/86||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000usa.html 34th Chess Olympiad (women): Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/player/60583 He fartiennoù e Chess Games]
* He c'hoari e 365 Chess: {{en}}[https://www.365chess.com/players/Anna_Hahn]{{,}}{{en}}[https://www.365chess.com/players/Anna_Khan]
{{DEFAULTSORT:Hahn, Anna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1976]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù latviat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
rlycwq09vgkbsokeo3iialldsjjwdpq
2202166
2202165
2026-10-13T20:19:06Z
Dakbzh
58931
2202166
wikitext
text/x-wiki
[[Restr :AnnaHahn0301_013.jpg|right|140px|Anna Hahn e 2003,]]
'''Anna Hahn''', stumm a-gent: '''Anna Khan''', ([[Riga]], [[RSS Latvia]], [[URSS]], 21 a viz Gouhere 1976) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[latviat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Veur etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1997<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Gouhere 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 295 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1999.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad latvian an echedoù|Kampionad latvian (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 1992.
====Kampionad bedel er rummad ''Yaouidi'' (Merc'hed)====
C'hoariet he deus teir gwezh, e 1993 evit [[Latvia]], e 1994 hag e 1996 evit [[SUA]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here 1993||11||{{India}}, [[Kozhikode]]||6/13 ||46,2||29/38||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1993.html 11th World Girls' Junior Chess Championship :: Calicut 1993 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Gwengolo 1994||12||{{BRA}}, [[Matinhos]]||7/13 (+ 5, = 4, - 4)||53,8||13/40||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1994.html 12th World Girls' Junior Chess Championship :: Matinhos 1994 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Du 1996||14||{{Kolombia}}, [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||7/13 (+ 4, = 6, - 3)||53,8||13/37||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1996.html 14th World Girls' Junior Chess Championship :: Medellin 1996 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 2003 e [[Seattle]]<ref>{{en}}[https://en.chessbase.com/post/a-new-face-anna-hahn-us-champion "A new face Anna Hahn US champion'' - Chess Base]</ref>, gounit a reas 2/2 ar partiennoù dirampoiñ a-enep da [[Irina Krush]], 1/2, ha [[Jennifer Shahade]], 0/2<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2003playoff.html 42nd Women's US Chess championship play-off :: Seattle, WA 2003 -Olimp Base]</ref>.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Latvia]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Even 1992||30||{{Filipinez}}, [[Manila]]||erlec'hierez||8/11 (+6, =4, -1)||72,7||4/252||12/64||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992lat.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[SUA]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here-Du 2000||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||2||6,5/12 (+4, =5, -3)||54,2||37/338||15/86||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000usa.html 34th Chess Olympiad (women): Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/player/60583 He fartiennoù e Chess Games]
* He c'hoari e 365 Chess: {{en}}[https://www.365chess.com/players/Anna_Hahn]{{,}}{{en}}[https://www.365chess.com/players/Anna_Khan]
{{DEFAULTSORT:Hahn, Anna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1976]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù latviat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
qb1got94ia44s3oivbeu1sffg0we8ob
Kropatschek (armoù-skoaz)
0
181361
2202101
2026-10-13T13:37:32Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Fusil Modèle 1886|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Kropatschek.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''Kropatschek M1886''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Aostria-Hungaria}} |- ! Doare |[[Fuzuilh]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! Muni..."
2202101
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Fusil Modèle 1886|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Kropatschek.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''Kropatschek M1886'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Aostria-Hungaria}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh]]
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[11 × 58 mm R]]<br>[[11 × 59 mm Gras]]<br>[[8 × 56 mm R Kropatschek corto]]<br>[[8 × 60 mm R Guedes]]<br>[[8 × 50 mm Mannlicher]]
|-
! Produerien
|[[Steyr Arms|Steyr]]
|-
! Mare produiñ
|Adalek eil hanterenn ar bloavezhioù 1870
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm 1878 implijet er Morlu gall''
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|4,4 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1240}} mm ({{formatnum:1765}} mm gant he [[baionetez]])
|-
! Hirder ar c'hanol
|720 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|6 pe 7 kartouchenn er c'harger korzennek + 1 en ajell + 1 er gambr
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|D
|-
|}
Ar '''Kropatschek''' zo ur rummad [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] bet ijinet er bloavezhioù 1870 gant ar jeneral aostrian [[Alfred von Kropatschek]]<ref name=":1" />. Armoù gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata dre zorn|tennata dre vorailh]] int, pourveziet gant [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|kargerioù korzennek]] 6 pe 7 kartouchenn hervez ar stummoù. Div gartouchenn ouzhpenn a c'hall bezañ ensoc'het en arm : unan en [[Geriaoueg an armoù-tan#Ajell|ajell]] hag unan er gambr. Savet e voe ar fuzuilhoù Kropatschek evit munisionoù gant [[poultr du]] da gentañ, met solut a-walc'h e tiskouezjont bezañ evit ma vije implijet [[poultr divoged]] enne. Implijet e voe an arm gant meur a vro, ha produet e voe gant [[Steyr Arms|Steyr]].
== Implij ==
[[Restr:As Kropatschek em serviço em Angola.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ul linenn soudarded o tennañ gant fuzuilhoù Kropatschek e 1907, en [[Angola portugalat]]. Ar moged produet a ziskouez e implijont munisionoù gant poultr du c'hoazh.]]
E-mesk implijerien bennañ ar fuzuilhoù Kropatschek e voe :
* {{Portugal}} : arm standart troadegiezh ar vro e voe ar Kropatschek etre 1886 ha 1904. Kambret e oa e [[8 × 60 mm R Guedes]] da gentañ, hag e [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]], ur munision ennañ poultr divoged, war-lerc'h. {{formatnum:60000}} skouerenn eus an ''Espingarda de 8 mm (K) m/1886'' (he anv ofisiel er vro) hag eus he adstummoù berroc'h doare karabinenn a voe produet gant Steyr evit Portugal. E 1904 e voe dilezet ar Kropatschek gant an arme evit fuzuilhoù doare [[Mauser]], met servijout a reas c'hoazh e trevadennoù Portugal betek ar bloavezhioù 1930<ref>{{Fr}} Luc Guillou, ''Le Kropatschek portugais'' ''(Partie 1)'', Cibles n°578, miz Mae 2018, pp. 70-74</ref>.
* {{Bro-C'hall}} : e 1874, goude ar [[Brezel gall-alaman (1870-1871)|brezel a-enep Alamagn]], an tirlu gall en doa dibabet ar [[Gras (fuzuilh)|fuzuilhoù Gras]], met [[Morlu gall|morlu ar vro]] a oa chomet gant ar [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]]. E 1877, homañ diwezhañ a amprouas fuzuilhoù tennata, hag e 1878 e voe choazet ar Kropatschek, kambret e [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] hag uhelaet endalc'h he c'harger da 7 kartouchenn e-lec'h 6. {{formatnum:25000}} skouerenn a voe urzhiet ha produet gant Steyr betek 1881<ref>{{en}} Ian McCOLLUM, ''[http://www.forgottenweapons.com/french-1878-marine-kropatschek/ French 1878 Marine Kropatschek]'', [[Forgotten Weapons]], 10/05/2019 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>. Ar [[Lebel (fuzuilh)|fuzuilh Lebel]], en implij adalek 1886 hag e-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], zo savet diwar gwikefre ar Kropatschek.
* {{Aostria-Hungaria}} : stumm karabinenn evit an archeriezh, implijet en Hungaria<ref name=":1">{{fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, pp. 144-145</ref>.
Ral eo deuet ar Kropatschek da vezañ : ar braz eus ar skouerennoù produet a voe implijet e trevadennoù Portugal, en un endro tomm ha gleb, etre an daou vrezel-bed, ha gwastet int bet peurliesañ, daoust dezhe bezañ gwelet evel armoù a galite. Kalz fuzuilhoù graet evit morlu Bro-C'hall zo bet neptuekaet pe treuzfurmet en XX{{vet}} kantved evit doujañ d'al lezennoù cheñch-dicheñch er vro<ref>{{Fr}} Luc Guillou, ''Le Kropatschek portugais'' ''(Partie 3)'', Cibles n°580, miz Gouere 2018, pp. 82-85</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{en}} Ian McCOLLUM, ''CHASSEPOT TO FAMAS: French Military Rifles. 1866 – 2016'', Headstamp Publishing, 2019, 532 p., ISBN 978-1733424608
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù]]
[[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]]
qh0ccpfwryjgbvgk0ia4rpn1ge1w6c0
2202106
2202101
2026-10-13T13:54:50Z
Kestenn
14086
2202106
wikitext
text/x-wiki
{{Implijoù all|Kropatschek}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Fusil Modèle 1886|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Kropatschek.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''Kropatschek M1886'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Aostria-Hungaria}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh]]
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[11 × 58 mm R]]<br>[[11 × 59 mm Gras]]<br>[[8 × 56 mm R Kropatschek corto]]<br>[[8 × 60 mm R Guedes]]<br>[[8 × 50 mm Mannlicher]]
|-
! Produerien
|[[Steyr Arms|Steyr]]
|-
! Mare produiñ
|Adalek eil hanterenn ar bloavezhioù 1870
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm 1878 implijet er Morlu gall''
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|4,4 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1240}} mm ({{formatnum:1765}} mm gant he [[baionetez]])
|-
! Hirder ar c'hanol
|720 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|6 pe 7 kartouchenn er c'harger korzennek + 1 en ajell + 1 er gambr
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|D
|-
|}
Ar '''Kropatschek''' zo ur rummad [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] bet ijinet er bloavezhioù 1870 gant ar jeneral aostrian [[Alfred von Kropatschek]]<ref name=":1" />. Armoù gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata dre zorn|tennata dre vorailh]] int, pourveziet gant [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|kargerioù korzennek]] 6 pe 7 kartouchenn hervez ar stummoù. Div gartouchenn ouzhpenn a c'hall bezañ ensoc'het en arm : unan en [[Geriaoueg an armoù-tan#Ajell|ajell]] hag unan er gambr. Savet e voe ar fuzuilhoù Kropatschek evit munisionoù gant [[poultr du]] da gentañ, met solut a-walc'h e tiskouezjont bezañ evit ma vije implijet [[poultr divoged]] enne. Implijet e voe an arm gant meur a vro, ha produet e voe gant [[Steyr Arms|Steyr]].
== Implij ==
[[Restr:As Kropatschek em serviço em Angola.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ul linenn soudarded o tennañ gant fuzuilhoù Kropatschek e 1907, en [[Angola portugalat]]. Ar moged produet a ziskouez e implijont munisionoù gant poultr du c'hoazh.]]
E-mesk implijerien bennañ ar fuzuilhoù Kropatschek e voe :
* {{Portugal}} : arm standart troadegiezh ar vro e voe ar Kropatschek etre 1886 ha 1904. Kambret e oa e [[8 × 60 mm R Guedes]] da gentañ, hag e [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]], ur munision ennañ poultr divoged, war-lerc'h. {{formatnum:60000}} skouerenn eus an ''Espingarda de 8 mm (K) m/1886'' (he anv ofisiel er vro) hag eus he adstummoù berroc'h doare karabinenn a voe produet gant Steyr evit Portugal. E 1904 e voe dilezet ar Kropatschek gant an arme evit fuzuilhoù doare [[Mauser]], met servijout a reas c'hoazh e trevadennoù Portugal betek ar bloavezhioù 1930<ref>{{Fr}} Luc Guillou, ''Le Kropatschek portugais'' ''(Partie 1)'', Cibles n°578, miz Mae 2018, pp. 70-74</ref>.
* {{Bro-C'hall}} : e 1874, goude ar [[Brezel gall-alaman (1870-1871)|brezel a-enep Alamagn]], an tirlu gall en doa dibabet ar [[Gras (fuzuilh)|fuzuilhoù Gras]], met [[Morlu gall|morlu ar vro]] a oa chomet gant ar [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]]. E 1877, homañ diwezhañ a amprouas fuzuilhoù tennata, hag e 1878 e voe choazet ar Kropatschek, kambret e [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] hag uhelaet endalc'h he c'harger da 7 kartouchenn e-lec'h 6. {{formatnum:25000}} skouerenn a voe urzhiet ha produet gant Steyr betek 1881<ref>{{en}} Ian McCOLLUM, ''[http://www.forgottenweapons.com/french-1878-marine-kropatschek/ French 1878 Marine Kropatschek]'', [[Forgotten Weapons]], 10/05/2019 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>. Ar [[Lebel (fuzuilh)|fuzuilh Lebel]], en implij adalek 1886 hag e-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], zo savet diwar gwikefre ar Kropatschek.
* {{Aostria-Hungaria}} : stumm karabinenn evit an archeriezh, implijet en Hungaria<ref name=":1">{{fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, pp. 144-145</ref>.
Ral eo deuet ar Kropatschek da vezañ : ar braz eus ar skouerennoù produet a voe implijet e trevadennoù Portugal, en un endro tomm ha gleb, etre an daou vrezel-bed, ha gwastet int bet peurliesañ, daoust dezhe bezañ gwelet evel armoù a galite. Kalz fuzuilhoù graet evit morlu Bro-C'hall zo bet neptuekaet pe treuzfurmet en XX{{vet}} kantved evit doujañ d'al lezennoù cheñch-dicheñch er vro<ref>{{Fr}} Luc Guillou, ''Le Kropatschek portugais'' ''(Partie 3)'', Cibles n°580, miz Gouere 2018, pp. 82-85</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{en}} Ian McCOLLUM, ''CHASSEPOT TO FAMAS: French Military Rifles. 1866 – 2016'', Headstamp Publishing, 2019, 532 p., ISBN 978-1733424608
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù]]
[[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]]
4fk43svvlgpdozv81urmdzqlgckv2mn
Korf-oabl
0
181362
2202104
2026-10-13T13:49:58Z
Adriendelucca
53023
adkas krouet
2202104
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Korf-egor]]
b08hlhq9j6k16goezu0kvdiwhglcw2g
Kropatschek
0
181363
2202105
2026-10-13T13:53:49Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Disheñvelout}} '''Kropatschek''' a c'hall ober dave da : * [[Alfred von Kropatschek|Alfred Ritter von Kropatschek]] (1838-1911), jeneral en [[arme Aostria-Hungaria]], brudet evit : ** ar fuzuilhoù [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]], ur rummad armoù-skoaz ijinet gantañ hag implijet e meur a vro adalek kard diwezhañ an XIX{{Vet}} kantved ; ** ar Gasser-Kropatschek M1876, un adstumm eus ar revolverioù [[Gasser M1870]]. * [[Hermann Kropatschek]] (1924-198..."
2202105
wikitext
text/x-wiki
{{Disheñvelout}}
'''Kropatschek''' a c'hall ober dave da :
* [[Alfred von Kropatschek|Alfred Ritter von Kropatschek]] (1838-1911), jeneral en [[arme Aostria-Hungaria]], brudet evit :
** ar fuzuilhoù [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]], ur rummad armoù-skoaz ijinet gantañ hag implijet e meur a vro adalek kard diwezhañ an XIX{{Vet}} kantved ;
** ar Gasser-Kropatschek M1876, un adstumm eus ar revolverioù [[Gasser M1870]].
* [[Hermann Kropatschek]] (1924-1984), sonaozer alaman.
4rc802z77gfb7zlmlyyr5lk59k8oukl
Eskemm tennoù
0
181364
2202110
2026-10-13T14:22:12Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} Un '''eskemm tennoù''', a vez graet eus un enebadur etre daou du da nebeutañ o vezañ [[arm]]et ha gant un eskemm tennoù. Gallout a ra an droienn da vezañ implijet kement evit ur stourm gant soudarded pe trevourien pa vez implijet armoù (ne vez ket kemeret e kont an [[arm ponner|armoù ponner]], [[karbed stourm|karbedoù stourm]], [[Nijerez milourel|nijerezioù milourel]], pe [[danvez tarzh]]). An eskemmoù tennoù a zo alies etre [[polis]]erien ha [..."
2202110
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''eskemm tennoù''', a vez graet eus un enebadur etre daou du da nebeutañ o vezañ [[arm]]et ha gant un eskemm tennoù. Gallout a ra an droienn da vezañ implijet kement evit ur stourm gant soudarded pe trevourien pa vez implijet armoù (ne vez ket kemeret e kont an [[arm ponner|armoù ponner]], [[karbed stourm|karbedoù stourm]], [[Nijerez milourel|nijerezioù milourel]], pe [[danvez tarzh]]).
An eskemmoù tennoù a zo alies etre [[polis]]erien ha [[Torfed|torfedourien]], met gellout a reont ivez bezañ hep nerzhioù polis evel pa vez etre [[gang]]où, [[bezen]]où, hag hiniennoù. Raloc'h eo implij an eskemm tennoù pa vez kaoz eus soudarded rak an eskemmoù-se a zo e-kerzh [[emgann]]où, [[karmouch]]où.
Alies e vez ul lodenn eus ar filmoù [[film birvidik|birvidik]], [[Western (film)|Western]], hag er [[c'hoari video|c'hoarioù video]].<ref>{{Cite book |last=Samson |first=Karl |title=Frommer's Arizona and the Grand Canyon 2011 |date=2010 |publisher=Wiley |isbn=978-0470607503 |series=Frommer's Color Complete |volume=824 |page=43}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Smith |first1=Stacy L. |last2=Lachlan |first2=Ken |last3=Pieper |first3=Katherine M. |last4=Boyson |first4=Aaron R. |last5=Wilson |first5=Barbara J. |last6=Tamborini |first6=Ron |last7=Weber |first7=Rene |date=December 2004 |title=Brandishing Guns in American Media: Two Studies Examining How Often and in What Context Firearms Appear on Television and in Popular Video Games |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1207/s15506878jobem4804_4 |journal=Journal of Broadcasting & Electronic Media |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=584–606 |doi=10.1207/s15506878jobem4804_4 |issn=0883-8151|url-access=subscription }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Eskemm tennoù]]
[[Rummad:Feulster armet]]
[[Rummad:Torfedoù]]
dyi5p2odj8t7n2hx8tgq5akawubyeoe
2202111
2202110
2026-10-13T14:24:03Z
Dishual
612
2202111
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''eskemm tennoù''', a vez graet eus un enebadur etre daou du da nebeutañ o vezañ [[arm]]et ha gant un eskemm tennoù. Gallout a ra an droienn da vezañ implijet kement evit ur stourm gant soudarded pe trevourien pa vez implijet armoù (ne vez ket kemeret e kont an [[arm ponner|armoù ponner]], [[karbed stourm|karbedoù stourm]], [[Nijerez milourel|nijerezioù milourel]], pe [[danvez tarzh]]).
An eskemmoù tennoù a zo alies etre [[polis]]erien ha [[Torfed|torfedourien]], met gellout a reont ivez bezañ hep nerzhioù polis evel pa vez etre [[gang]]où, [[bezen]]où, hag hiniennoù. Raloc'h eo implij an eskemm tennoù pa vez kaoz eus soudarded rak an eskemmoù-se a zo e-kerzh [[emgann]]où, [[karmouch]]où.
Alies e vez ul lodenn eus ar filmoù [[film birvidik|birvidik]], [[Western (film)|Western]], hag er [[c'hoari video|c'hoarioù video]].<ref>{{Cite book |last=Samson |first=Karl |title=Frommer's Arizona and the Grand Canyon 2011 |date=2010 |publisher=Wiley |isbn=978-0470607503 |series=Frommer's Color Complete |volume=824 |page=43}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Smith |first1=Stacy L. |last2=Lachlan |first2=Ken |last3=Pieper |first3=Katherine M. |last4=Boyson |first4=Aaron R. |last5=Wilson |first5=Barbara J. |last6=Tamborini |first6=Ron |last7=Weber |first7=Rene |date=December 2004 |title=Brandishing Guns in American Media: Two Studies Examining How Often and in What Context Firearms Appear on Television and in Popular Video Games |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1207/s15506878jobem4804_4 |journal=Journal of Broadcasting & Electronic Media |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=584–606 |doi=10.1207/s15506878jobem4804_4 |issn=0883-8151|url-access=subscription }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Eskemm tennoù]]
[[Rummad:Feulster gant armoù-tan]]
[[Rummad:Torfedoù]]
mt0v3ny2084aan650ynxmpm1oujcgty
2202112
2202111
2026-10-13T14:24:39Z
Dishual
612
2202112
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''eskemm tennoù''', a vez graet eus un enebadur etre daou du da nebeutañ o vezañ [[arm]]et ha gant un eskemm tennoù. Gallout a ra an droienn da vezañ implijet kement evit ur stourm gant soudarded pe trevourien pa vez implijet armoù (ne vez ket kemeret e kont an [[arm ponner|armoù ponner]], [[karbed stourm|karbedoù stourm]], [[Nijerez milourel|nijerezioù milourel]], pe [[danvez tarzh]]).
An eskemmoù tennoù a zo alies etre [[polis]]erien ha [[Torfed|torfedourien]], met gellout a reont ivez bezañ hep nerzhioù polis evel pa vez etre [[gang]]où, [[bezen]]où, hag hiniennoù. Raloc'h eo implij an eskemm tennoù pa vez kaoz eus soudarded rak an eskemmoù-se a zo e-kerzh [[emgann]]où, [[karmouch]]où.
Alies e vez ul lodenn eus ar filmoù [[film birvidik|birvidik]], [[Western (doare)|Western]], hag er [[c'hoari video|c'hoarioù video]].<ref>{{Cite book |last=Samson |first=Karl |title=Frommer's Arizona and the Grand Canyon 2011 |date=2010 |publisher=Wiley |isbn=978-0470607503 |series=Frommer's Color Complete |volume=824 |page=43}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Smith |first1=Stacy L. |last2=Lachlan |first2=Ken |last3=Pieper |first3=Katherine M. |last4=Boyson |first4=Aaron R. |last5=Wilson |first5=Barbara J. |last6=Tamborini |first6=Ron |last7=Weber |first7=Rene |date=December 2004 |title=Brandishing Guns in American Media: Two Studies Examining How Often and in What Context Firearms Appear on Television and in Popular Video Games |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1207/s15506878jobem4804_4 |journal=Journal of Broadcasting & Electronic Media |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=584–606 |doi=10.1207/s15506878jobem4804_4 |issn=0883-8151|url-access=subscription }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Eskemm tennoù]]
[[Rummad:Feulster gant armoù-tan]]
[[Rummad:Torfedoù]]
p1qayugurmodojj19i6aawmxehqw77v
2202154
2202112
2026-10-13T18:03:05Z
Kestenn
14086
Cheñchet ar frazenn gentañ evit resisaat e oa gant armoù-tan, hag evit chom hep displegañ "eskemm tennoù" gant "eskemm tennoù". A galon,
2202154
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''eskemm tennoù''' a vez graet eus un enebadur etre daou du da nebeutañ, ganto [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, o tennañ an eil re war ar re all. Gallout a ra an droienn bezañ implijet kement evit ur stourm gant soudarded pe trevourien pa vez implijet armoù (ne vez ket kemeret e kont an [[arm ponner|armoù ponner]], [[karbed stourm|karbedoù stourm]], [[Nijerez milourel|nijerezioù milourel]], pe [[danvez tarzh]]).
An eskemmoù tennoù a zo alies etre [[polis]]erien ha [[Torfed|torfedourien]], met gellout a reont ivez bezañ hep nerzhioù polis evel pa vez etre [[gang]]où, [[bezen]]où, hag hiniennoù. Raloc'h eo implij an eskemm tennoù pa vez kaoz eus soudarded rak an eskemmoù-se a zo e-kerzh [[emgann]]où, [[karmouch]]où.
Alies e vez ul lodenn eus ar filmoù [[film birvidik|birvidik]], [[Western (doare)|Western]], hag er [[c'hoari video|c'hoarioù video]].<ref>{{Cite book |last=Samson |first=Karl |title=Frommer's Arizona and the Grand Canyon 2011 |date=2010 |publisher=Wiley |isbn=978-0470607503 |series=Frommer's Color Complete |volume=824 |page=43}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Smith |first1=Stacy L. |last2=Lachlan |first2=Ken |last3=Pieper |first3=Katherine M. |last4=Boyson |first4=Aaron R. |last5=Wilson |first5=Barbara J. |last6=Tamborini |first6=Ron |last7=Weber |first7=Rene |date=December 2004 |title=Brandishing Guns in American Media: Two Studies Examining How Often and in What Context Firearms Appear on Television and in Popular Video Games |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1207/s15506878jobem4804_4 |journal=Journal of Broadcasting & Electronic Media |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=584–606 |doi=10.1207/s15506878jobem4804_4 |issn=0883-8151|url-access=subscription }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Eskemm tennoù]]
[[Rummad:Feulster gant armoù-tan]]
[[Rummad:Torfedoù]]
aow84r4w2oe0ob9mbblmcy0uv985kpl
2202155
2202154
2026-10-13T18:05:36Z
Kestenn
14086
2202155
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''eskemm tennoù''', pe '''fuzuilhadeg'''<ref>Geriadur M. Ménard, Palantines, 2012, p. 619b</ref>, a vez graet eus un enebadur etre daou du da nebeutañ, ganto [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, o tennañ an eil re war ar re all. Gallout a ra an droienn bezañ implijet kement evit ur stourm gant soudarded pe trevourien pa vez implijet armoù (ne vez ket kemeret e kont an [[arm ponner|armoù ponner]], [[karbed stourm|karbedoù stourm]], [[Nijerez milourel|nijerezioù milourel]], pe [[danvez tarzh]]).
An eskemmoù tennoù a zo alies etre [[polis]]erien ha [[Torfed|torfedourien]], met gellout a reont ivez bezañ hep nerzhioù polis evel pa vez etre [[gang]]où, [[bezen]]où, hag hiniennoù. Raloc'h eo implij an eskemm tennoù pa vez kaoz eus soudarded rak an eskemmoù-se a zo e-kerzh [[emgann]]où, [[karmouch]]où.
Alies e vez ul lodenn eus ar filmoù [[film birvidik|birvidik]], [[Western (doare)|Western]], hag er [[c'hoari video|c'hoarioù video]].<ref>{{Cite book |last=Samson |first=Karl |title=Frommer's Arizona and the Grand Canyon 2011 |date=2010 |publisher=Wiley |isbn=978-0470607503 |series=Frommer's Color Complete |volume=824 |page=43}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Smith |first1=Stacy L. |last2=Lachlan |first2=Ken |last3=Pieper |first3=Katherine M. |last4=Boyson |first4=Aaron R. |last5=Wilson |first5=Barbara J. |last6=Tamborini |first6=Ron |last7=Weber |first7=Rene |date=December 2004 |title=Brandishing Guns in American Media: Two Studies Examining How Often and in What Context Firearms Appear on Television and in Popular Video Games |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1207/s15506878jobem4804_4 |journal=Journal of Broadcasting & Electronic Media |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=584–606 |doi=10.1207/s15506878jobem4804_4 |issn=0883-8151|url-access=subscription }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Eskemm tennoù]]
[[Rummad:Feulster gant armoù-tan]]
[[Rummad:Torfedoù]]
tacxj7ozziug8drz31ism4jq3sv27cc
Alfred von Kropatschek
0
181365
2202144
2026-10-13T16:30:51Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Implijoù all|Kropatschek}} [[Restr:Alfred von Kropatschek 1901 Huber.jpg|thumb|Alfred von Kropatschek e 1901.]] '''Alfred Ritter von Kropatschek''', bet ganet d'an 30 a viz Genver 1838 e [[Bielsko-Biała]] (neuze e [[Silezia aostrian]]) ha marvet d'an 2 a viz Mae 1911 e [[Lovran]] ([[Istria]]), a voe ur jeneral en [[arme Aostria-Hungaria]]. Brudet eo evit bezañ ijinet pe gwellaet armoù, evel ar [[Kropatschek (armoù-skoaz)|fuzuilh Kropatschek]]<ref>{{fr}} HOUSTON..."
2202144
wikitext
text/x-wiki
{{Implijoù all|Kropatschek}}
[[Restr:Alfred von Kropatschek 1901 Huber.jpg|thumb|Alfred von Kropatschek e 1901.]]
'''Alfred Ritter von Kropatschek''', bet ganet d'an 30 a viz Genver 1838 e [[Bielsko-Biała]] (neuze e [[Silezia aostrian]]) ha marvet d'an 2 a viz Mae 1911 e [[Lovran]] ([[Istria]]), a voe ur jeneral en [[arme Aostria-Hungaria]]. Brudet eo evit bezañ ijinet pe gwellaet armoù, evel ar [[Kropatschek (armoù-skoaz)|fuzuilh Kropatschek]]<ref>{{fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, pp. 144-145</ref>.
== Buhez ==
Goude bezañ tapet un diplom e skol ganolierezh Mährisch-Weißkirchen, Kropatschek a servijas evel isletanant en ur rejimant kanolierezh e-pad [[Eil Brezel Dizalc'hiezh Italia]] (1859), hep kemer perzh en emgannoù da vat. E 1866 e voe anvet en ''Artillerie-Komite'', an aozadur karget da amprouiñ kanolioù nevez evit an arme. Pignat a reas e c'hrad, betek bezañ anvet da jeneral rannarme e penn an 3{{-de}} brigadenn kanolierezh e 1890, hag enseller meur ar c'hanolierezh e 1895<ref name=":1">{{de}} ''[https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_K/Kropatschek_Alfred_1838_1911.xml Kropatschek, Alfred von (1838-1911), General]'', Österreichisches Biographisches Lexikon (lennet d'an 13/10/2026)</ref>.
E keit-se e labouras war veur a arm : ar rummad armoù-skoaz Kropatschek, an hini brudetañ anezhe, a oa fuzuilhoù ha karabinennoù [[Arm-tennata|tennata]] modern-tre evit ar mare. Implijet e voent gant arme Portugal ha gant ar morlu gall peurgetket. Kropatschek a wellaas ar revolver [[Gasser M1870]] implijet gant marc'hegerezh Aostria-Hungaria betek dibenn ar Brezel-bed Kentañ. Labourat a reas ivez war sistem [[argil]] ha fust meur a ganol, evel ar [[7 cm Gebirgsgeschütz M 75|c'hanol-menez M/75]]<ref name=":1" />.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Kropatschek, Alfred Ritter von}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1838]]
[[Rummad:Marvioù 1911]]
[[Rummad:Krouerien armoù-tan]]
[[Rummad:Ofiserien Aostria-Hungaria]]
16j0a9wg6ejo2ukstmoistvo9frzrxp
Rummad:Feulster gant armoù-tan
14
181366
2202150
2026-10-13T17:55:21Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Pennañ|Feulster gant armoù-tan}} [[Rummad:Feulster]] [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Kevredigezh]] [[Rummad:Torfederezh]]"
2202150
wikitext
text/x-wiki
{{Pennañ|Feulster gant armoù-tan}}
[[Rummad:Feulster]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Kevredigezh]]
[[Rummad:Torfederezh]]
ftapbrkwae45fu4d8twjp1tgq9vc532
Kelaouenn doare bevañ
0
181367
2202152
2026-10-13T17:59:47Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} Graet e vez '''kazetennerezh doare bevañ''' eus un doare [[kazetennerezh]] hag a bled gant keleier ha savboentoù, alies gant ur stumm dudius, o komz eus produioù ha servijoù implijet gant al lennerien er vuhez e pemdez.<ref name="Hanusch">{{Cite book |last=Hanusch |first=Folker |url=https://books.google.com/books?id=wKAAAwAAQBAJ&pg=PA3 |title=Lifestyle Journalism |date=2013 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-317-84998-8 |language=en |page=4}}</ref> A..."
2202152
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Graet e vez '''kazetennerezh doare bevañ''' eus un doare [[kazetennerezh]] hag a bled gant keleier ha savboentoù, alies gant ur stumm dudius, o komz eus produioù ha servijoù implijet gant al lennerien er vuhez e pemdez.<ref name="Hanusch">{{Cite book |last=Hanusch |first=Folker |url=https://books.google.com/books?id=wKAAAwAAQBAJ&pg=PA3 |title=Lifestyle Journalism |date=2013 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-317-84998-8 |language=en |page=4}}</ref> Ar c'hazetennerezh doare bevañ a bled gant suujedoù ar beajoù, ar [[giz]], yec'hed, dudi, boued, hag arzoù, ouzhpenn da sujedoù all.<ref name="Hanusch" /><ref>{{Cite book |first1=Unni |last1=From |first2=Nete Nørgaard |last2=Kristensen |chapter=Unpacking Lifestyle Journalism via Service Journalism and Constructive Journalism |editor-last=Vodanovic |editor-first=Lucia |chapter-url=https://books.google.com/books?id=7QWdDwAAQBAJ&pg=PT32 |title=Lifestyle Journalism: Social Media, Consumption and Experience |date=2020 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-351-12336-5 |language=en |pages=13}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Fürsich |first=Elfriede |date=2012-02-01 |title=Lifestyle Journalism as Popular Journalism |url=https://doi.org/10.1080/17512786.2011.622894 |journal=[[Journalism Practice]] |volume=6 |issue=1 |pages=12–25 |doi=10.1080/17512786.2011.622894 |s2cid=142565481 |issn=1751-2786|url-access=subscription }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kazetennerezh hervez an doare]]
[[Rummad:Kelaouennoù doare bevañ]]
91ewenta9oqohvzt6sf1hzma6i61ymt
2202153
2202152
2026-10-13T18:00:17Z
Dishual
612
2202153
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Graet e vez '''kazetennerezh doare bevañ''' eus un doare [[kazetennerezh]] hag a bled gant keleier ha savboentoù, alies gant ur stumm dudius, o komz eus produioù ha servijoù implijet gant al lennerien er vuhez a pemdez.<ref name="Hanusch">{{Cite book |last=Hanusch |first=Folker |url=https://books.google.com/books?id=wKAAAwAAQBAJ&pg=PA3 |title=Lifestyle Journalism |date=2013 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-317-84998-8 |language=en |page=4}}</ref> Ar c'hazetennerezh doare bevañ a bled gant suujedoù ar beajoù, ar [[giz]], yec'hed, dudi, boued, hag arzoù, ouzhpenn da sujedoù all.<ref name="Hanusch" /><ref>{{Cite book |first1=Unni |last1=From |first2=Nete Nørgaard |last2=Kristensen |chapter=Unpacking Lifestyle Journalism via Service Journalism and Constructive Journalism |editor-last=Vodanovic |editor-first=Lucia |chapter-url=https://books.google.com/books?id=7QWdDwAAQBAJ&pg=PT32 |title=Lifestyle Journalism: Social Media, Consumption and Experience |date=2020 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-351-12336-5 |language=en |pages=13}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Fürsich |first=Elfriede |date=2012-02-01 |title=Lifestyle Journalism as Popular Journalism |url=https://doi.org/10.1080/17512786.2011.622894 |journal=[[Journalism Practice]] |volume=6 |issue=1 |pages=12–25 |doi=10.1080/17512786.2011.622894 |s2cid=142565481 |issn=1751-2786|url-access=subscription }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kazetennerezh hervez an doare]]
[[Rummad:Kelaouennoù doare bevañ]]
gocm8pyugm5qe9vxmwvuvr0v578i4ys
Afer Pierre-Alain Cottineau
0
181368
2202156
2026-10-13T18:41:07Z
Dishual
612
Lañs
2202156
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''afer Pierre-Alain Cottineau''' a vez graet eus ur gwallreuz gant [[Torfed reizhel war bugale|gwalladennoù bugale]] ha [[jahinerezh]] war bugale oadet dindan c'hwec'h vloaz. Ar vugale a oa reoù bet goudoret gant an [[Aide sociale à l'enfance]] (ASE) d'ar [[skoazeller familh]], bet kandidat evit [[La France insoumise]] en [[dilennadegoù departamantel]], Pierre-Alain Cottineau. An torfedoù a zo bet e en di e [[Oudon]] el [[Liger-Atlantel]]. Ur plac'hig [[ampech|ampechet]] a oa bet ar c'hentañ gouzañverezh da vezañ bet kavet. Goude un enklask polis e oa bet dizoloet ur rouedad [[Pedotorfedelezh|pedotorfedourien]] gant gouzañverien all.
== Istor ==
=== Fedoù ===
D'na 20 a viz Gouhere 2024, un bet bet e karantez gant Pierre-Alain Cottineau a oa bet da welet ur c'homiserdi er [[Morbihan]] evit kelaouiñ e oa bet kaset dezhañ nebeut mizioù a-raok, ur filmig o tiskouez un darempred reizhel rediet etre Cottineau hag ur plac'hig 4 pe pemp bloaz hag a oa goudoret gantañ evel familh degemer. Hervez ar pezh a embann an test, Cottineau a oa fier da embann en doa darempredoù reizhel tost bemdez ganti ha bezañ bet taget reizhel babig e c'hoar pa oa eñ daou vloaz. En desped d'ar c'helaouiñ-se ne oa ket bet kroget gant un enklask polis, ar pezh a vije bet o talañ ouzh gwalladennoù sevenet gant Cottineau hag e gendorfedourien e miz Eost ha Gwengolo 2024 war ur paotrig oadet a 2-3 bloaz <ref>https://www.liberation.fr/societe/police-justice/affaire-cottineau-lassistant-familial-au-coeur-dun-reseau-pedocriminel-aurait-il-pu-etre-identifie-plus-tot-20260203_53DJFWFJUZBCRH2DH2B7HZJFKQ/.</ref>.
E miz Gwengolo 2024, [[Polis en Izelvroioù|polis an Izelvroioù]] a oa bet o kavout war an aplikadur postelerezh kriptet Teleguard perc'hennet gant ur susped izelvroat harzet e miz Gouhere 2024-<ref>https://www.lefigaro.fr/nantes/orgies-pedophiles-pres-de-nantes-10-mois-d-enfer-dans-l-ombre-de-l-ex-insoumis-pierre-alain-cottineau-20260207</ref> uur filmig gall gant ur gwalladenn [[Pedotorfedelezh|pedotorfedel]] lec'h ma oa tu da welet dremm ur plac'hig ampechet oadet a tri pe pevar vloaz gant ur [[Sontadur fri-gastrek|sonten gastrek]]. [[Ofis ar vinored]] (OFMIN), arbennikaet war ar feulsterioù war bugale e Bro-C'hall, a oa bet kelaouet d'an 11 a viz Gwengolo 2024-<ref>https://www.leparisien.fr/faits-divers/jai-des-enfants-a-disposition-revelations-sur-pierre-alain-cottineau-a-la-tete-dun-reseau-pedocriminel-09-07-2025-26FQXKLRDRFR3HYOC2XBQEBZKY.php.</ref><ref>https://www.ledauphine.com/faits-divers-justice/2024/09/30/un-assistant-familial-mis-en-examen-pour-viols-sur-une-enfant-de-4-ans.</ref>. Embannet eo an devezh war-lec'h ur [[Kelc'hlizher|c'helc'hlizher]] gant [[Ministrerezh an Deskadurezh Stad (Bro-C'hall)|Ministrerezh an Deskadurezh Stad]] a-benn ''identification d'un enfant susceptible d'être victime d'un crime grave'' d'ar skolioù-vamm. D'ar 17 a viz Gwengolo 2024, pemp devezh goude embannadur poltred ar plac'hig, e oa anavezet gant renerez ur skol-vamm e [[Couffé]], hi kamaladez gant Cottineau, a c'halvo ar polis d'an 21 a viz Gwengolo 2024, ar pezh a roe an tu da gavout an torfedour<ref>https://www.leparisien.fr/faits-divers/pedocriminalite-neuf-mois-que-je-seme-des-petits-cailloux-les-dessous-de-la-traque-de-pierre-alain-cottineau-23-11-2025-BKN7W73EWNADJGJWYMJJ2PR4WI.php.</ref>. Terc'het e oa eñ gant ar c'harr-nij da [[Tunizia|Dunizia]] d'ar 17 a viz Gwengolo 2024, gant ur bilhed bet prenet pevar devezh a-raok. Naetaet en devoa e roudoù niverennel, sikouret gant e dad, barnet evit-se. Cottineau a oa bet kelaouet gant ar renerez e oa bet digoret un [[enklask polis]] warnañ d'an 19 a viz Gwengolo 2024 ha barnet eo bet gant tad Cottineau <ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/quand-il-ma-envoye-ses-aveux-ca-a-ete-un-enfer-des-proches-de-pierre-alain-cottineau-condamnes-au-tribunal-5f8fe7ca-c66d-11f1-92e9-819eb738846b</ref>.
=== Harzadenn ===
D'an 21 a viz Gwengolo eo galvet Pierre-Alain Cottineau gant ar boliserien. Embann a ra emañ o vont da zistreiñ diouzh Tunizia. Harzet eo en aerborzh Naoned d'an 23. Lakaet eo ouzh an dalc'h ha lakaet dindan furch evit gwallerezh war minored ha jahinerez pe varbariezh.
== Notennnoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Torfedourien Breizh]]
[[Rummad:Torfedourien reizhel]]
[[Rummad:Pedofiled]]
daomwcl9x1h381piij8t7u3el718m03
2202162
2202156
2026-10-13T19:17:46Z
Dishual
612
/* Fedoù */
2202162
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''afer Pierre-Alain Cottineau''' a vez graet eus ur gwallreuz gant [[Torfed reizhel war bugale|gwalladennoù bugale]] ha [[jahinerezh]] war bugale oadet dindan c'hwec'h vloaz. Ar vugale a oa reoù bet goudoret gant an [[Aide sociale à l'enfance]] (ASE) d'ar [[skoazeller familh]], bet kandidat evit [[La France insoumise]] en [[dilennadegoù departamantel]], Pierre-Alain Cottineau. An torfedoù a zo bet e en di e [[Oudon]] el [[Liger-Atlantel]]. Ur plac'hig [[ampech|ampechet]] a oa bet ar c'hentañ gouzañverezh da vezañ bet kavet. Goude un enklask polis e oa bet dizoloet ur rouedad [[Pedotorfedelezh|pedotorfedourien]] gant gouzañverien all.
== Istor ==
=== Fedoù ===
D'na 20 a viz Gouhere 2024, un bet bet e karantez gant Pierre-Alain Cottineau a oa bet da welet ur c'homiserdi er [[Morbihan]] evit kelaouiñ e oa bet kaset dezhañ nebeut mizioù a-raok, ur filmig o tiskouez un darempred reizhel rediet etre Cottineau hag ur plac'hig 4 pe pemp bloaz hag a oa goudoret gantañ evel familh degemer. Hervez ar pezh a embann an test, Cottineau a oa fier da embann en doa darempredoù reizhel tost bemdez ganti ha bezañ bet taget reizhel babig e c'hoar pa oa eñ daou vloaz. En desped d'ar c'helaouiñ-se ne oa ket bet kroget gant un enklask polis, ar pezh a vije bet o talañ ouzh gwalladennoù sevenet gant Cottineau hag e gendorfedourien e miz Eost ha Gwengolo 2024 war ur paotrig oadet a 2-3 bloaz <ref>https://www.liberation.fr/societe/police-justice/affaire-cottineau-lassistant-familial-au-coeur-dun-reseau-pedocriminel-aurait-il-pu-etre-identifie-plus-tot-20260203_53DJFWFJUZBCRH2DH2B7HZJFKQ/.</ref>.
E miz Gwengolo 2024, [[Polis en Izelvroioù|polis an Izelvroioù]] a oa bet o kavout war an aplikadur postelerezh kriptet Teleguard perc'hennet gant ur susped izelvroat harzet e miz Gouhere 2024-<ref>https://www.lefigaro.fr/nantes/orgies-pedophiles-pres-de-nantes-10-mois-d-enfer-dans-l-ombre-de-l-ex-insoumis-pierre-alain-cottineau-20260207</ref> uur filmig gall gant ur gwalladenn [[Pedotorfedelezh|pedotorfedel]] lec'h ma oa tu da welet dremm ur plac'hig ampechet oadet a tri pe pevar vloaz gant ur [[Sontadur fri-gastrek|sonten gastrek]]. [[Ofis ar vinored]] (OFMIN), arbennikaet war ar feulsterioù war bugale e Bro-C'hall, a oa bet kelaouet d'an 11 a viz Gwengolo 2024-<ref>https://www.leparisien.fr/faits-divers/jai-des-enfants-a-disposition-revelations-sur-pierre-alain-cottineau-a-la-tete-dun-reseau-pedocriminel-09-07-2025-26FQXKLRDRFR3HYOC2XBQEBZKY.php.</ref><ref>https://www.ledauphine.com/faits-divers-justice/2024/09/30/un-assistant-familial-mis-en-examen-pour-viols-sur-une-enfant-de-4-ans.</ref>. Embannet eo an devezh war-lec'h ur [[Kelc'hlizher|c'helc'hlizher]] gant [[Ministrerezh an Deskadurezh Stad (Bro-C'hall)|Ministrerezh an Deskadurezh Stad]] a-benn ''anavezout ur bugel a c'hell bezañ taget en ur gwallzarvoud grevus'' d'ar skolioù-vamm. D'ar 17 a viz Gwengolo 2024, pemp devezh goude embannadur poltred ar plac'hig, e oa anavezet gant renerez ur skol-vamm e [[Couffé]], hi kamaladez gant Cottineau, a c'halvo ar polis d'an 21 a viz Gwengolo 2024, ar pezh a roe an tu da gavout an torfedour<ref>https://www.leparisien.fr/faits-divers/pedocriminalite-neuf-mois-que-je-seme-des-petits-cailloux-les-dessous-de-la-traque-de-pierre-alain-cottineau-23-11-2025-BKN7W73EWNADJGJWYMJJ2PR4WI.php.</ref>. Terc'het e oa eñ gant ar c'harr-nij da [[Tunizia|Dunizia]] d'ar 17 a viz Gwengolo 2024, gant ur bilhed bet prenet pevar devezh a-raok. Naetaet en devoa e roudoù niverennel, sikouret gant e dad, barnet evit-se. Cottineau a oa bet kelaouet gant ar renerez e oa bet digoret un [[enklask polis]] warnañ d'an 19 a viz Gwengolo 2024 ha barnet eo bet gant tad Cottineau <ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/quand-il-ma-envoye-ses-aveux-ca-a-ete-un-enfer-des-proches-de-pierre-alain-cottineau-condamnes-au-tribunal-5f8fe7ca-c66d-11f1-92e9-819eb738846b</ref>.
=== Harzadenn ===
D'an 21 a viz Gwengolo eo galvet Pierre-Alain Cottineau gant ar boliserien. Embann a ra emañ o vont da zistreiñ diouzh Tunizia. Harzet eo en aerborzh Naoned d'an 23. Lakaet eo ouzh an dalc'h ha lakaet dindan furch evit gwallerezh war minored ha jahinerez pe varbariezh.
== Notennnoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Torfedourien Breizh]]
[[Rummad:Torfedourien reizhel]]
[[Rummad:Pedofiled]]
i2zqtl5cj5x1bg3x8w9gy0jsjh8pjt0
Gasser M1870
0
181369
2202171
2026-10-13T22:20:07Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Rast & Gasser M1898|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Gasser M1870 - National Military-Historical Museum of Ukraine.PNG|frameless|280x280px]]<br><br>Ur revolver '''Gasser M1870''' war ziskouez e Mirdi broadel Istor milourel Ukraina, e [[Kyiv]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro orin |{{Aos..."
2202171
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Rast & Gasser M1898|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Gasser M1870 - National Military-Historical Museum of Ukraine.PNG|frameless|280x280px]]<br><br>Ur revolver '''Gasser M1870''' war ziskouez e Mirdi broadel Istor milourel Ukraina, e [[Kyiv]].
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Aostria-Hungaria}}
|-
! Doare
|[[Revolver]] un-ober ha daou-ober
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[11,3 × 36 mm R]]
|-
! Ijiner
|[[Leopold Gasser]]
|-
! scope="row" |Produer
|[[Leopold Gasser Waffenfabrik]]
|-
! Mare produiñ
|1870 - 1918
|-
! Skouerennoù produet
|War-dro {{formatnum:200000}}
|-
! scope="row" |Mare servij
|1870-1898 ([[arme Aostria-Hungaria]])
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|1,3 kg
|-
! Hirder
|375 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|235 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|326 m/s
|-
! scope="row" |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|Taboulin]] 6 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|D
|-
|}
Ar '''Gasser M1870''' zo ur [[revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] bet produet etre 1870 ha 1918. Revolver ordrenañs [[arme Aostria-Hungaria]] e voe peurgetket.
== Istor ha deskrivadur ==
Goude bezañ kollet ar [[Brezel etre Prusia hag Aostria|brezel a-enep Prusia]] e 1866, Aostria-Hungaria a glaskas gwellaat dafar he soudarded. [[Leopold Gasser]] a vreouas e 1870 ur revolver modern-tre evit e vare : un arm daou-ober e oa, savet tro-dro d'ur framm difiñv ennañ un daboulin c'hwec'h kartouchenn [[11,3 × 36 mm R]], ur munision bras a-walc'h savet da gentañ evit an armoù-skoaz. Abalamour da se, revolver Gasser a oa ponner (1,3 kg). Dibabet e voe gant arme Aostria-Hungaria er memes bloaz<ref name=":1">{{en}} Chris Eger, ''[https://www.guns.com/news/2013/01/10/giant-gassers-the-bfr-of-1870 The Giant Gasser Revolver: the BFR of 1870]'', Guns.com, 10/01/2013 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>.
Adalek 1874, diwar atiz [[Alfred von Kropatschek]], e voe implijet dir e-lec'h an houarn orin evit produiñ an arm (stumm M1870/74). Tro-dro {{formatnum:200000}} skouerenn eus ar Gasser M1870 a vije bet produet betek 1918 el [[Leopold Gasser Waffenfabrik]], met ur skouerenn diwar eizh hepken a servijas en arme aostrian-hungariat, pa zeuas an arm da vezañ poblek a-walc'h en Europa. Atalieroù e Bro-C'hall hag e Belgia a gopias anezhañ<ref name=":1" />.
[[Nikolaz Iañ Montenegro|Nikolaz I{{añ}}]], roue [[Montenegro]] adalek 1860, a fellas dezhañ e vije armet an holl wazed en e vro evit gellout difenn anezhi. Dibab a reas ar Gasser M1870 evit pourveziañ anezhe, marteze peogwir en doa perzhioù e embregerezh Gasser. Kalz revolverioù a voe kinklet brav gant o ferc'henned. ''Gasser Montenegro'' e vez anvet an armoù-mañ gant an dastumerien, ha puilh int war marc'had an armoù kozh<ref>{{en}} Garry James, ''[https://www.americanrifleman.org/content/i-have-this-old-gun-montenegrin-gasser-revolver/ I Have This Old Gun: Montenegrin Gasser Revolver]'', American Rifleman, 25/11/2024 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>. An dispac'hour mec'hikan [[Pancho Villa]] a brenas {{formatnum:5000}} skouerenn eus ar revolver er bloavezhioù 1910 ivez<ref name=":1" />.
Ar revolver [[Rast & Gasser M1898|Rast & Gasser]] a gemeras e blas en arme Aostria-Hungaria tamm-ha-tamm adalek 1898.
== Er sevenadur ==
[[Julius Payer]] ha [[Carl Weyprecht]] a gasas gante un nebeud revolverioù Gasser 1870 e-pad o [[Ergerzhadenn aostrian-hungariat er pol norzh|ergerzhadenn er pol norzh]] (1872-1874). E arem e oant savet, ha n'eo ket e houarn ; diaes eo gouzout perak hiziv an deiz, met kredapl e oa evit ma c'hallje o gwikefre talañ gwelloc'h ouzh an temperadurioù izel hag ar mergl<ref>{{En}} McCOLLUM Ian, ''[https://www.forgottenweapons.com/bronze-m1870-gasser-revolver-made-for-polar-exploration/ Bronze M1870 Gasser Revolver Made for Polar Exploration]'', Forgotten Weapons, 31/08/2026 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>.
An arm a c'haller implijout er c'hoarioù video ''[[Battlefield: 1918]]'' ha ''[[Battlefield 1]]'' da skouer<ref>{{en}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Gasser_Revolvers Gasser Revolvers]'', IMFDB (lennet d'an 13/10/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{De}} SCHUY Stefan, ''Österreichische Revolver 1840-1918'', 664 p., ISBN 9783200053342
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]]
mv0glgeq6nkt2dw70b869146pokw8ay
Nikola Petrović-Njegoš
0
181370
2202175
2026-10-13T22:50:07Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:PRINC NIKOLA PETROVIĆ NJEGOŠ.jpg|thumb|278x278px|Nikola Petrović-Njegoš e 2017.]] '''Nikola Petrović-Njegoš''', bet ganet d'ar 7 a viz Gouere 1944 e [[Sant-Nikolaz-ar-Pelem]] ([[Kerne|Bro-Gerne]]), eo priñs [[Montenegro]]. Mab eo da v[[Mihailo Petrović-Njegoš]] (1921-1986), priñs Montenegro araozañ, ha da [[Geneviève Prigent]] (1909-1990)<ref>{{Fr}} ''[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/un-prince-sera-en-visite-lannion-jeudi-5203447..."
2202175
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:PRINC NIKOLA PETROVIĆ NJEGOŠ.jpg|thumb|278x278px|Nikola Petrović-Njegoš e 2017.]]
'''Nikola Petrović-Njegoš''', bet ganet d'ar 7 a viz Gouere 1944 e [[Sant-Nikolaz-ar-Pelem]] ([[Kerne|Bro-Gerne]]), eo priñs [[Montenegro]]. Mab eo da v[[Mihailo Petrović-Njegoš]] (1921-1986), priñs Montenegro araozañ, ha da [[Geneviève Prigent]] (1909-1990)<ref>{{Fr}} ''[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/un-prince-sera-en-visite-lannion-jeudi-5203447 Un prince sera en visite à Lannion, jeudi]'', Ouest-France, 25/08/2017 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>. Tisavour e voe e Breizh betek 1989, hep bezañ emskiant da vat eus e ditloù noblañs<ref>{{Fr}} François D'ALANÇON, ''[https://www.la-croix.com/Archives/2000-11-25/Nicolas-Petrovic-Roi-citoyen-du-Montenegro-_NP_-2000-11-25-121682 Nicolas Petrovic Roi-citoyen du Monténégro]'', La Croix, 25/11/2000 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>. Goude diskar [[Serbia-ha-Montenegro]] e 2006 e voe anavezet e statud gant Montenegro dizalc'h tamm-ha-tamm.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}{{ALC'HWEZDIBAB:Petrović-Njegoš, Nikola}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Priñsed Montenegro]]
[[Rummad:Tud Montenegro]]
[[Rummad:Tisavourien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
cm5ehxtl8fucrnt9dqh22mtgcw6gvb5
2202176
2202175
2026-10-13T22:54:15Z
Kestenn
14086
2202176
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:PRINC NIKOLA PETROVIĆ NJEGOŠ.jpg|thumb|278x278px|Nikola Petrović-Njegoš e 2017.]]
'''Nikola Petrović-Njegoš''', bet ganet d'ar 7 a viz Gouere 1944 e [[Sant-Nikolaz-ar-Pelem]] ([[Kerne|Bro-Gerne]]), eo priñs [[Montenegro]]. Mab eo da v[[Mihailo Petrović-Njegoš]] (1921-1986), priñs Montenegro araozañ, ha da [[Geneviève Prigent]] (1909-1990)<ref>{{Fr}} ''[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/un-prince-sera-en-visite-lannion-jeudi-5203447 Un prince sera en visite à Lannion, jeudi]'', Ouest-France, 25/08/2017 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>. Tisavour e voe e Breizh betek 1989, hep bezañ emskiant da vat eus e ditloù noblañs<ref>{{Fr}} François D'ALANÇON, ''[https://www.la-croix.com/Archives/2000-11-25/Nicolas-Petrovic-Roi-citoyen-du-Montenegro-_NP_-2000-11-25-121682 Nicolas Petrovic Roi-citoyen du Monténégro]'', La Croix, 25/11/2000 (lennet d'an 13/10/2026)</ref>. Goude diskar [[Serbia-ha-Montenegro]] e 2006 e voe anavezet e statud gant Montenegro dizalc'h tamm-ha-tamm.
== Gwelet ivez ==
* [[Nikolaz Iañ Montenegro|Nikola I Petrović-Njegoš]] (1841-1921), e dad-kuñv.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}{{ALC'HWEZDIBAB:Petrović-Njegoš, Nikola}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1944]]
[[Rummad:Priñsed Montenegro]]
[[Rummad:Tud Montenegro]]
[[Rummad:Tisavourien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
ouetjomgzjjvedgz1map5od1wfznca6
Bielsko-Biała
0
181371
2202181
2026-10-14T07:38:50Z
Kestenn
14086
Lañs dister
2202181
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Bielsko-Biała pl. Ratuszowy 1 Ratusz A 991 2022.jpg|thumb|Ti-kêr Bielsko-Biała (e 2022).]]
'''Bielsko-Biała''' zo ur gêr e [[Rannvro Silezia (Polonia)|''województwo'' (rannvro) Silezia]], e su [[Polonia]]. Savet e voe e 1951 diwar div gêr Bielsko ha Biała, pep hini anezhe war un tu disheñvel eus ar [[Biała (stêr)|stêr Biała]], a ra an disparti etre rannvroioù istorel [[Silezia]] ha [[Polonia-Vihan]]. {{formatnum:169089}} annezad a oa e 2021<ref>{{en}} ''[https://www.citypopulation.de/en/poland/localities/slaskie/bielsko_bia%C5%82a/0923584__bielsko_bia%C5%82a/ Bielsko-Biała]'', City Population (lennet d'ar 14/10/2026)</ref>.
== Tud ==
* [[Alfred von Kropatschek]] (1838-1911), jeneral hag ijinour armoù-tan
* [[Hugo von Seeliger]] (1849-1924), steredoniour
* [[Selma Kurz]] (1874-1933), kanerez ''soprano di coloratura''
* [[Karol Wojtyła (tad)|Karol Wojtyła]] (1879-1941), tad ar pab [[Yann-Baol II]]
* [[Zbigniew Preisner]] (ganet e 1955), saver sonerezh filmoù
* [[Przemysław Lechowski]] (ganet e 1977), soner piano
== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://bielsko-biala.pl/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Polonia]]
d6x4zceahbqu16pzdpzsuxw2pakkevv
Lovran
0
181372
2202182
2026-10-14T08:05:35Z
Kestenn
14086
Lañs dister
2202182
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Croatia Lovran BW 2014-10-10 14-52-11.jpg|dehou|300x300px]]
'''Lovran''' zo ur gêr e ''županija'' [[Rannvro Primorje-Gorski|(rannvro) Primorje-Gorski]], e kornôg [[Kroatia]], e reter ledenez [[Istria]]. {{formatnum:4101}} annezad a oa e 2011<ref>{{en}} ''[https://web.dzs.hr/Eng/censuses/census2011/results/htm/E01_01_01/e01_01_01_zup08_2429.html 1. POPULATION BY AGE AND SEX, BY SETTLEMENTS, 2011 CENSUS]'', Državni zavod za statistiku (lennet d'ar 14/10/2026)</ref>. Ur porzhig eo, war ribl [[bae Kvarner]].
Savet eo diwar pemp kêriadenn :
* Liganj
* Lovran
* Lovranska Draga
* Medveja
* Tuliševica
== Liamm diavaez ==
* {{Hr}} [https://lovran.hr/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Kroatia]]
aqdf3afj2kre56bc2tvv69804c1b15k
2202183
2202182
2026-10-14T08:06:47Z
Kestenn
14086
2202183
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Croatia Lovran BW 2014-10-10 14-52-11.jpg|dehou|300x300px]]
'''Lovran''' zo ur gêr e ''županija'' [[Rannvro Primorje-Gorski|(rannvro) Primorje-Gorski]], e kornôg [[Kroatia]], e reter ledenez [[Istria]]. {{formatnum:4101}} annezad a oa e 2011<ref>{{en}} ''[https://web.dzs.hr/Eng/censuses/census2011/results/htm/E01_01_01/e01_01_01_zup08_2429.html 1. POPULATION BY AGE AND SEX, BY SETTLEMENTS, 2011 CENSUS]'', Državni zavod za statistiku (lennet d'ar 14/10/2026)</ref>. Ur porzhig eo, war ribl [[bae Kvarner]].
Savet eo diwar pemp kêriadenn :
* Liganj
* Lovran
* Lovranska Draga
* Medveja
* Tuliševica
== Tud ==
* [[Alfred von Kropatschek]] (1838-1911), jeneral hag ijinour armoù-tan, marvet eno
== Liamm diavaez ==
* {{Hr}} [https://lovran.hr/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Kroatia]]
frdtj5hw1jo6th6cdec9wajvevii79p
Timbroù Rusia - Republik Sokialour Kevreadel Soviedel
0
181373
2202187
2026-10-14T08:42:16Z
Tanjee
563
Pajenn krouet gant : "[[File:Russia 1918 Liapine 3 stamp (Savings 1k).png|thumb|right|upright 0.6|Timbr espern (1918)]] [[File:Russia 1918 CPA 1 - 2 stamps (October Revolution).jpg|thumb|left|upright 1.3|An Dispac'h (1918)]] Goude [[Dispac'h miz C'hwevrer]] 1917 a zegasas diskar impalaeriezh Rusia e voe anvet ur [[gouarnamant da c’hortoz (Rusia)|gouarnamant da c’hortoz]] evit ober war-dro aferioù ar Stad, en e benn [[Aleksandr Kerenski]]. Distroadet e voe gant ar Bolcheviked|Volch..."
2202187
wikitext
text/x-wiki
[[File:Russia 1918 Liapine 3 stamp (Savings 1k).png|thumb|right|upright 0.6|Timbr espern (1918)]]
[[File:Russia 1918 CPA 1 - 2 stamps (October Revolution).jpg|thumb|left|upright 1.3|An Dispac'h (1918)]]
Goude [[Dispac'h miz C'hwevrer]] 1917 a zegasas diskar impalaeriezh Rusia e voe anvet ur [[gouarnamant da c’hortoz (Rusia)|gouarnamant da c’hortoz]] evit ober war-dro aferioù ar Stad, en e benn [[Aleksandr Kerenski]]. Distroadet e voe gant ar [[Bolcheviked|Volcheviked]] da vare [[Dispac'h miz Here]] hag e miz Genver 1918 e voe embannet ent-ofisiel, da vare trede emvod-meur ar soviedoù, [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia]]. Dont a reas da vezañ al lodenn vrasañ eus an [[Unaniezh Soviedel]] e 1922.
== Timbroù an Dispac'h ==
Ur c’houblad timbroù hepken a voe moullet e 1918. Skeudennaouet e oa ur c’hleze dalc’het e-barzh un dorn, o terriñ ur chadenn houarn, dindan an heol. Arouez sklaer ar spered dispac’hel a oa hini Rusia d’ar c’houlz-se.
Timbroù espern 1, 5 ha 10 kopek a voe implijet evel timbroù-post ivez.
D'ar 1añ a viz Genver 1919 ec’h embannas Poellgor-merañ ar Soviedoù un dekred a lakae digoust un treuzkas lizheroù e diabarzh Rusia, war-bouez ar re erbedet. Paeet e veze al lizheroù kaset d’an estrenvro hepken. Padout a reas ar reizhiad-se betek ar 15 a viz Eost 1921.
[[File:1921 CPA 12.jpg|thumb|left|upright 0.7|Alegorienn ar greantelezh (1921)]]
E 1921 e voe adkroget gant an embann timbroù-post eta, dre ginnig ur rummad pemp timbr a ziskoueze arouezioù nevez ar bedig-bed soviedel : al labour-douar, al labour greantel, ar skiantoù hag an arzoù, skeudenn ur proleter digabestret, skoed-ardamez Rusia (ar falz hag ar morzhol). An embann-se ha dibab temoù al labour a roe da anavezout, en ur mod, spered ar [[Politikerezh Armerzhel Nevez]] (P.A.N.) bet lañset gant ar gouarnamant evit adsevel armerzh an RSKS.
An talvoudoù-gwerzh a save eus 1 [[roubl]] da 1000 roubl (ar greanterezh). Treut e oa an enskrivadurioù a lenner warno : Почта (Postoù) ha РСФСР (= RSKS), kalz pouezusoc’h pouez an tresadennoù. Daou seurt paper a zo bet implijet : boutin pe tanav hag eoulek.
== Evit tud marnaoniet ar Volga ==
Un naonegezh kriz ha c’hoarvezas en nevezamzer 1921 er rannvroioù etre an [[Dnipro]], ar [[Volga]] ha Kaokaz an Norzh. Padout a reas ur bloaz bennak. Ugent milion a dud a c'houzañvas gant an naon tra ma voe ouzhpenn ur milion a dud o vervel.
[[File:Russia 1922 CPA M1 blocks of 4 stamps (Worker and peasant).jpg|thumb|right|upright 1.4|Timbroù madoberus (1922)]]
Teir heuliad timbroù a voe moullet e 1921 hag e 1922, ar werzh anezho a zegasas arc’hant da sikour tud rannvro ar Volga en dienez. Timbroù-post 1918 a voe dreistmoullet ivez gant '''Р.С.Ф.С.Р. ГОЛОДAЮЩИМ 100p + 100 p''' (daoust d’an Л bezañ heñvel ouzh un П), ar pezh a sinifie ''(evit an) dud marnaoniet'' e rusianeg.
Tra ma oa bet diskouezet un den war e dremenvan e 1921, tresadennoù ar rummad savet e 1922 a oa un tamm "gwellwelus" : ur c’houer gant e familh pe o hadañ an douar, arouez ar c’henskoazell… Eeun e oa an doare-tresañ, disheñvel-mik diouzh an timbroù-post moulet a-raok ha da c’houde. '''ЮГОВОСТОК ПОМОГИ ГОЛОДAЮЩИМ''' e oa an alc’hwez ( = ''Gevred [Rusia] Sikour [an dud] marnaoniet'').
Skeudenn ar peizant o vervel gant an naon a ya diwar-wel penn-da-benn en heuliad timbroù diwezhañ, e 1922, dre ma oa bet dibabet gant ar velestradurezh skeudenniñ binvioù treuzdougen : ul lestr-karg, ur marc'h-du, ur [[sammorell]], ur c'harr-nij en oabl. N'eus ket bet skrivet nep talvoud-gwerzh war ar pevar zimbr abalamour da argemmoù ar [[roubl]]. Adkavout a reomp an enskrivadur ГОЛОДAЮЩИМ e traoñ an timbroù.
Timbroù madoberus all a voe embannet, ha pa vefe evit ar re yaouank pe evit al labourerien baour.
[[File:1922 CPA 57.jpg|thumb|left|upright 0.8|Timbr-lidañ 5vet deiz-ha-bloaz Dispac'h Miz Here (1922)]]
== Ar pennoù bihan (1922) ==
Gant embannadur ar rummad a voe lesanvet [[Pennoù bihan (1923-1927)|Pennoù Bihan]] anezhañ e oa mennet ar gouarnamant bolchevik nevez da vrudañ ar strolladoù sokial pennañ ar gevredigezh soviedel. Tra ma tiskoueze timbroù an Impalaeriezh poltredoù an tsar ha re an tiegezh Romanov e 1913, war batrom timbroù ar rouantelezhioù europat all, e teuas er-maez ur rummad boutin e 1922 warnañ skeudennoù arouezel ur micherour, ur soudard hag ul labourer-douar. Savet e voe an timbroù en ur stumm klasel awalc’h gant ar c'hizeller Ivan Chadr. Pa oa o tresañ ar pennzelwenn-den e savas da gentañ hini al labourer, goude-se hini soudard an [[Arme Ruz]]. Embannet e oa bet an daou zimbr-se e miz Du 1922. Embannet e oa bet an timbr a ziskoueze korf ar peizant pemp miz diwezhatoc'h, e miz Mae 1923, asambles gant ar re all ha gant meneg ar bloaz ar wech-mañ.
Adembannet e voe ar rummad Pennoù Bihan gant [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] e 1923
== Ar brezel diabarzh (1918-1921) ==
[[Brezel diabarzh Rusia]], a c'hoarvezas eus dibenn 1917 da viz Meurzh 1921.
Lakaat a reas gouarnamant bolchevik [[Vladimir Lenin|Lenin]], e penn ar republik abaoe [[Dispac'h miz Here]] 1917, a-enep armeoù ar [[Rusianed gwenn]] a stourme evit distro ar monarkiezh, evit a sell an darn vrasañ anezho.
Er rannvroioù dindan dalc'h ar strolladoù armet-se e voe embannet un nebeut timbroù, ha ma vefe gant melestradurezhoù milourel pe gouarnamantoù berrbad.
== Arme ar Su ==
[[File:Russia Denikin 1919 Mi8B.jpg|Russia_Denikin_1919_Mi8B|thumb|left|upright 0.7|Timbr Arme ar Su (1919)]]
[[File:Cinderellas General series.jpg| thumb|right|upright 3.0|Rummad ar Jeneraled (1919)]]
Nerzhioù lu Rusia ar Su (rusianeg : Вооружённыя Силы Юга Россіи , berraet peurliesañ e '''ВСЮР''' ) zo bet savet d’an 8 a viz Genver 1919, dre vodañ [[Arme an dud a-youl vat]], sturiet gant [[Lavr Kornilov]] hag [[Arme an Don]]. E penn Arme ar Su e oa ar jeneral [[Anton Denikin]].
Dreistmoullet e voe timbroù kozh Rusia ar bloavezhioù 1909-1918 e c’hêrioù aloubet gant an arme, e [[Rostov-an-Don]] ha [[Krasnodar]].
Timbroù nevez a voe embannet koulskoude e 1919 e [[Novotcherkask]].
Da ziwall zo avat rak falstimbroù zo bet embannet evit touellañ an dastumerien.
Anavezet eo ivez ur rummad a ziskoueze poltred Jeneraled an armeoù gwenn : [[Vladimir May-Mayevsky]], Anton Denikin, an amiral [[Alexeyev Kornilov]], [[Mikhail Alekseïev]], [[Aleksandr Koltchak]]... Ne voe ket laakaet er-maez avat.
<gallery mode="packed" heights="180px">
Russia Don Territory 1918 Mi2A.jpg|Timbr embannet e Rostov - Arme ar Su (1918)
Russia Kuban 1919 Sc27.jpg|Timbr Kuban (1919)
Stamp Russia Army of the North 1919 10k.jpg|Timbr Arme an norzh (1919)
Russia Northwest Army 1919 Sc10u.jpg|Timbr Arme ar C'hornôg (1919)
</gallery>
== Tiriad Kuban (1918-1920) ==
Arme Kuban (''Kuбанская армия'' e rusianeg ) a oa unan eus armeoù gwenn Brezel diabarzh Rusia a stourmas ouzh an Arme Ruz etre miz C'hwevrer ha miz Ebrel 1920, a-unvan gant Lu ar Su . Savet e oa gant Kozaked eus rannvro Kuban.
Embannet e voe Republik Pobl Kuban e miz Genver 1918. Diskaret e voe goude ma voe aloubet he zachenn gant an Arme Ruz e 1920 .
== Arme an Norzh (1919-1920) ==
Ur rummad pemp timbr anezhañ a voe embannet gant Arme an Hanternoz, a oa dindan urzhioù ar Jeneral [[Nikolaï Nikolaïevitch Ioudenitch]]. Ar pennlizherennoù '''O.K.C.A.''' a lenner war bep timbr a dalv kement a ''Особый Корпус Северной Армии'' e rusianeg, da lavaret eo Bagad-brezel Arbennik Arme an Norzh.
== Arme ar C’hornôg (1919-1920) ==
Savet e voe Arme ar C’hornôg gant soudarded Arme an Hanternoz ha soudarded enep-bolchevik rannvroioù [[Estonia]] ha [[Latvia]].
Paouez a reas gant ar stourm d’an 22 a viz Genver 1920.
Gant melestradurezh al lu e vo dreistmoullet timbroù Rusia gant ar gerioù e rusianeg a sinifie ''Arme ar C’hornôg''.
[[File:Russia Kolchak Government 1919 Sc4.jpg|thumb|right|upright 0.6|Timbr gouarnamant Kolchak (1919)]]
== Gouarnamant Kolchak (1919-1920) ==
An amiral [[Aleksandr Koltchak]] a zo bet unan eus ar stourmerien bennañ a-enep ar volcheviked e-pad brezel diabarzh e Rusia. Gantañ e voe diazezet ur gouarnamant e [[Omsk]] a glaske ledanaat ec'h aotrouniezh war [[Siberia]], pa oa dija ur gouarnamant enep-komunour e [[Vladivostok]].
Un toullad timbroù dreistmoullet a voe graet e Omsk e 1919. E-pad ar prantad-amzer 1920-1923 e kaver meur a zimbr embannet gant aotrouniezhioù ar rannvro, ha pa vefe [[Republik ar Reter-Pellañ]] (diazezet e [[Blagovechtchensk]]), Gouarnamant berrbad Priamour, [[Republik Tchita]].
== Gouarnamant Wrangel (1920-1921) ==
[[File:Russia Wrangel 1921 Sc338A.jpg| thumb|left|upright 0.6|Timbr gouarnamant Wrangel (1921)]]
Pyotr Nikolayevich Wrangel a gemeras plas Denikin e penn Lu ar C’hreizteiz, a voe adanvet "Lu Rusia" d'an 28 a viz Ebrel 1920.
Gouarnamant Wrangel (''Gouarnamant Su Rusia'' ent-ofisiel) a oa ur gouarnamant milourel ha sivil eus ar Rusianed Gwenn. Sturiañ a reas Krimea ha lodennoù eus su Rusia e-pad ar Brezel diabarzh eus miz Ebrel da viz Du 1920. E Krimea e savas ur republik berrbad.
Timbroù Rusia da vare an Tsar a voe dreistmoullet e [[Sebastopol]] hag e [[Krimea]], gant '''ПЯТЪ РУБЛЕЙ''' (= 'pemp roubl') pe gant '''ЮГЬ-РОCCIИ''' (= ''Su Rusia'').
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Impalaeriezh Rusia]]
*[[Timbroù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]]
*[[Timbroù Rusia - Kevread]]
*[[Timbroù Tchita]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Rusia, Impalaeriezh]]
[[Rummad:Rusia]]
l9r592d635qyztq7bphy0tow7m13i9k