Echedoù

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1880</id>
    <revision>
      <id>2202327</id>
      <parentid>2201973</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T14:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>Ajout d'une photographie</comment>
      <origin>2202327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40357" sha1="8bjo16r2vj8o9knstyuwaqza1l7mqrg" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Echedoù|d18b47|talbenn choari|ffce9e}}
|- align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|
&lt;imagemap&gt;
Image:ChessSet.jpg|260px
rect 5 5 150 300 [[Roue]]
rect 200 340 350 480 [[Tour]]
rect 290 110 480 320 [[Damez]]
rect 470 400 580 520 [[Soudard]]
rect 520 280 660 390 [[Marc'heg]]
rect 630 200 780 310 [[Farouell]]
&lt;/imagemap&gt;
Pezhioù echedoù doare Staunton

[[Restr:Italc logo.png|16px]] ''Bukit war penn ur pezh evit lenn e anv''
----
|-
|'''Krouidigezh'''||''c.'' {{VIvet kantved}}
{{India}}
|-
|'''Doare'''||C'hoari stroll
C'hoari strategiezh
|-
|'''Tud'''||2
|}
[[Restr:Echiquier dit de saint Louis (Louvre CL 642).jpg|thumb|Taolenn echedoù anavezet evel Sant Loeiz, 1400 - 1500 evit ar pezhioù echedoù, Mirdi al Louvre.]]
C'hoari an '''echedoù''' zo ur c'hoari strategiezh a zrevez ur brezel etre div [[rouantelezh]], unan sklaer hag unan deñval ([[Gwenn (liv)|gwenn]] ha [[du]] peurliesañ, hogen forzh pe livioù diskemmet a-walc'h evit diforc'hañ etre an daou gostez), gant pep a [[kastell|gastell]], [[roue]], [[rouanez]], [[marc'heg|marc'heion]], [[farouell]]ed ha [[soudard]]ed. Daou zen hepken a c'hoari, unan evit pep rouantelezh. Reiñ lamm d'ar roue enebour eo ratozh ar c'hoari.

== Gerdarzh ==
Ar ger [[sanskritek]] चतुरङ्गक्रीडा ''tchatouranga'' &quot;pevar ezel eus ul [[lu]]&quot; ([[olifant]]ed, [[marc'h|kezeg]], [[karr|kirri]] ha soudarded war droad) eo orin ar ger.

Eus ar sanskriteg e teuas ar ger [[persek]] ''chatrang'', alese an [[arabeg]] '''شطرنج''' ''chat-ranj'' hag ar [[spagnoleg]] ''ajedrez'' dre an [[Arabed]].

Eus ar perseg ''as chah'' &quot;ar roue&quot; ha dre an Arabed ivez e teuas ar ger [[gallek]] ''eschac'', a droas da ''eschecs'' ([[1080]]), alese ar [[saozneg]] ''chess'' hag ar brezhoneg &quot;echedoù&quot;.

Dont a ra an termen ''checkmate'' (saozneg) pe ''échec et mat'' (galleg) eus an arabeg الشاه ترا (aš-šāh māta , &quot;marv eo ar roue&quot;), pe شاه ماند (šâh mând, &quot;ar roue a chomas,&quot; gant ar ster &quot;bezañ dilezet&quot;)&lt;ref&gt;{{en}} Henry Davidson, A Short History of Chess, McKay, 1949 &lt;/ref&gt;.

== Istor ==
Den ne oar piv a ijinas ar c'hoari echedoù. Meur a vojenn zo, en o zouez hini ar mael [[henc'hres]]ian [[Palamedes]] en devije ijinet ar c'hoari evit diduiñ e soudarded a-kerzh [[Brezel Troia]] ha hini ar [[braman]] [[India]]n [[Sissa ibn Dair]] en devije ijinet ar ''tchatouranga'' evit plijadur ar roue.

Kavet ez eus bet [[izelvos]]où [[henegipt]]at a zo bet graet en trede milved kent [[Jezuz Nazaret|J.-K.]] hag a ziskouez daou c'hoarier a bep tu d'un tablez ma'z eus pezhioù. Pezhioù ha tresadennoù zo bet kavet e [[Mezopotamia]], e [[Pakistan]], e [[Sina]], e [[Roma]], en [[Aten]] hag en India.

Dre ziouer a brouennoù ez eo savet an istorourion a-du gant o c'henpar [[H. J. R. Murray]] ([[1868]]-[[1955]]) evit lavaret ez eo deveret c'hoari an echedoù eus ar ''tchatouranga'' a oa deuet war wel en India war-dro ar bloaz [[570]].&lt;ref name=&quot;HM&quot;&gt;{{en}} H. J. R. Murray. ''A History of Chess''. Oxford : Oxford University Press, 1913 {{ISBN|978-0-19-827403-2}} — {{cite web|url=https://archive.org/details/AHistoryOfChess/page/n7/mode/2up|title=''Lenn en-linenn''|accessdate=05/02/2021}}&lt;/ref&gt; C'hoariet e veze gant pevar den war un tablez 8 x 8 = 64 c'hombod dezhañ, pep den evit ur rouantelezh, dre vannañ un [[diñs]] a ziskoueze pe bezh a ranked dilec'hiañ ; ret e oa d'an den en em soñjal ha diuzañ ur c'hombod a-douez ar re ma c'helle ar pezh mont. Pa veze lazhet ur roue e veze kollet ar brezel gantañ, ha kenderc'hel a rae ar c'hoari gant an dud all betek ma ne chomje nemet unan, Gant ar roue bev diwezhañ ez ae ar maout.

Abred e voe kaset an diñs da get — hag ar chañs ivez war an dro. D'ur c'hoari poellata e troas ar ''tchatouranga'' neuze. Goude-se e voe c'hoariet a-zaou (2 + 2), ne voe mui nemet div rouantelezh. Pelloc'h e voe lakaet pep rouantezh tal-ouzh-tal, hag e voe lakaet ar pezhioù a-linennad dirak daou zen hepken. Evel-se e vez c'hoariet hiziv an deiz.

Dre dri hent dre vras e veajas ar ''tchatouranga'' eus India dre ar bed : da Sina, hag alese da [[Korea|Gorea]] ha [[Japan]] dre hentoù hengounel ar c'henwerzh ; er {{VIvet kantved}} e voe degaset da [[Iran]], goude aloubadeg an Arabed ez eas da [[Bro-C'hall|Vro-C'hall]] a-drugarez d'ur c'hoari a voe profet da [[Karl Veur|Garl Veur]] gant ar [[kalifelezh|c'halif]] [[Haroun al-Rachid]] ([[766]]-[[809]]) ; dre [[islam]]ekadur aodoù ar [[Mor Kreizdouar]] e tizhas [[Spagn]] hag alese holl vroioù [[kristen]] [[Europa]] ; war-dro an {{XIIIvet kantved}} ez eas eus India da [[Rusia]] dre ar [[Mongoled|Vongoled]], an [[Tatared|Datared]] hag an [[Impalaeriezh roman ar Reter]], hag eus Rusia e tizhas [[Skandinavia]], [[Alamagn]] ha [[Bro-Skos]].

E-kerzh ar beajoù-se e voe ganet c'hoarioù deveret diouzh an echedoù : tablezoù 9 x 9 = 81 c'hombod, pezhioù disheñvel, hag all, hep na vefe kemmet ratozh ar c'hoari : diskar ar roue enebour.

En {{XIXvet kantved}} ez erruas c'hoari an echedoù en [[Amerika]]

An Arabed a skrivas dornlevrioù ''chat-ranj'' a voe troet e yezhoù all ; goude-se e voe savet dornskridoù europat, unan eus ar re gentañ anezho o vout ar ''[[Bonus socius]]'' (''c.'' [[1286]])&lt;ref name=&quot;HM&quot; /&gt;.

Adalek neuze e voe kemmet lod fiñvoù (re ar rouanez hag ar farouell) hag e voe ouzhpennet reolennoù evel kerzh ar soudarded e deroù ur c'hrogad, ar pakañ en ur dremen, ar savidigezh hag ar rok. En {{XVIIIvet kantved}} e voe ar c'hoari evel m'emañ hiziv an deiz.

Goude ar ''[[Reconquista]]'' e voe aozet e Spagn ar c'hentañ tournamant e [[1575]] gant ar roue [[Felipe II]]. [[Italia]] a voe kalon bed c'hoari an echedoù goude-se betek dibenn ar [[Renad Kozh]] e Bro-C'hall, a voe o ren betek kreiz an XIXvet kantved. Er bloaz [[1851]] e voe aozet e [[London]], [[Rouantelezh-Unanet]], ar c'hentañ tournamant arnevez. Kreizennoù a zeuas war wel en Alamagn, e [[Kreizeuropa]], e Rusia hag e [[Stadoù-Unanet Amerika]].

D'ar [[20 a viz Gouere]] [[1924]] e voe krouet ar ''[[Fédération Internationale des Échecs]]'' (FIDE) e [[Pariz]] gant ar C'hallaoued Pierre Vincent ha Henri Delaire, ar [[Roumania|Rouman]] Jon Gudju ha kannaded eus broioù all. E dibenn an [[Eil Brezel-bed]] e voe anzavet er bed a-bezh. D'ar mare-se e oa [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] o ren war bed c'hoari an echedoù.

E [[2020]] e vode ar FIDE 190 Stad dindan renerez Arkadi Dvorkovitch, a oa besprezidant Rusia kent bout dilennet er FIDE e [[2018]].

Abred en istor ar [[Urzhiataerezh|stlenneg]] e voe klasket sevel [[urzhiataer]]ioù a vefe gouest da c'hoari an echedoù. Adalek [[1979]] e voe lakaet war ar marc'had ar c'hentañ c'hoari elektronek, ''Chess Challenger 7'', e voe gwerzhet trement 600&amp;nbsp;000 skouerenn anezhañ er bed a-bezh. Degadoù a ardivinkoù a zeuas d'e heul&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=http://electronicchess.free.fr/|title=''Electronic Chess''|accessdate=05/02/2021}}&lt;/ref&gt;.

D'an [[10 a viz C'hwevrer]] [[1996]] e kollas ar Mestr etrebroadel [[Garry Kasparov]] ur c'hrogad enep an urzhiataer [[stadunanat]] ''[[Deep Blue]]'' bet savet gant [[IBM]].

== Rikoù ==
[[Restr:Board empty.png|thumb|Un tablez goullo]]
;Tablez
War un tablez karrezek rannet e 64 c'hombod (8 x 8) sklaer ha teñval a bep eil e vez c'hoariet. Tablezoù a bep ment zo, eus ar re vunut evit c'hoari en ur veajiñ betek ar re zivent a weler e lod liorzhioù-kêr, pezhioù tremen ur [[metr]] uhelder dezho. E forzh pe danvez : [[koad]], [[maen]], [[metal]], [[Plastik|mezell]] hag all e vez fardet tablezoù ha pezhioù.

Lies ivez eo stumm ar pezhioù (ret eo c'hellfer o anavout evelato), war dodenn ''[[Star Wars]]'' da skouer, hogen ar stumm ofisiel eo an hini a voe ijinet gant ar [[Kazetennerezh|c'hazetenner]] [[breizhveuriat]] Nathaniel Cooke e [[1842]], hag a anvas ''Staunton'' en enor d'ar Mestr etrebroadel [[Howard Staunton]] ([[1810]]-[[1874]]).
*''Bannoù'' a reer eus al linennadoù kombodoù a zo etre pep den (eizh bann en holl), ''renkoù'' eus al linennadoù kombodoù etre kostezioù kleiz ha dehoù an tablez (eizh renk en holl) ha ''beskelloù'' eus ul linennad eeun a gombodoù a-liv etre daou gostez.
*''A-serzh'' e fiñv ar pezhioù war ar bannoù, ''a-led'' war ar renkoù ; lod pezhioù a c'hall fiñval a-veskell.
;Pezhioù
C'hwezhek pezh zo da bep rouantelezh : 1 roue, 1 rouanez, 2 farouell, 2 varc'heg, 2 dour hag 8 soudard. Setu amañ neuz ar pezhioù hag o arouezioù el levrioù :
{| align=&quot;center&quot;
|-
|
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;80px&quot; caption=&quot;Pezhioù er rouantelezh sklaer&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
Chess piece - White king.jpg|roue
Chess piece - White queen.jpg|rouanez
Chess piece - White bishop.JPG|farouell
Chess piece - White knight.JPG|marc'heg
Chess piece - White rook.JPG|tour
Chess piece - White pawn.JPG|soudard
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;60px&quot;&gt;	
Chess klt60.png
Chess qlt60.png
Chess blt60.png
Chess nlt60.png
Chess rlt60.png
Chess plt60.png
&lt;/gallery&gt;
|
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;80px&quot; caption=&quot;Pezhioù er rouantelezh teñval&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
Chess piece - Black pawn.JPG|soudard
Chess piece - Black rook.JPG|tour
Chess piece - Black knight.JPG|marc'heg
Chess piece - Black bishop.JPG|farouell
Chess piece - Black queen.JPG|rouanez
Chess piece - Black king.JPG|roue
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;60px&quot;&gt;
Chess pdt60.png
Chess rdt60.png
Chess ndt60.png
Chess bdt60.png
Chess qdt60.png
Chess kdt60.png
&lt;/gallery&gt;
|-
|colspan=&quot;2&quot;|
* Abalamour ma vez graet ''bishop'', &quot;[[eskob]]&quot; anezhañ e saozneg ez eus ur groaz war arouez ar farouell.
* ''Damez'' e reer ivez eus ar rouanez, evit digemmañ he fennlizherenn « R » diouzh hini ar roue el levrioù ; heñvel a vo graet er pennad-mañ.
|}

== Reolennoù ==
Gant ar FIDE e vez termenet reolennoù ar c'hoari. E 2018 ez embannas e zornlevr ofisiel diwezhañ&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url=https://handbook.fide.com/chapter/E012018|title=''FIDE Handbook''|accessdate=05/02/2021}}&lt;/ref&gt;.
=== Staliañ ar c'hoari ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|- align=&quot;center&quot;
|[[Restr:Chess board blank.svg|242px]]
----
''Staliadur kent ar fiñv kentañ''
|}
An daou zen en em stailh a bep tu d'an tablez, gant pep a gombod gwenn er c'horn dehoù.
Un doare resis zo da staliañ pep rouantelezh war an tablez dirak pep den :
* war ar renk tostañ d'an den, a gleiz da zehoù : tour, marc'heg, farouell, rouanez, roue, farouell, marc'heg, tour ;
* war an eil renk : an eizh soudard.
Merkit e vez ar rouanez war ur c'hombod a-liv ganti a-raok ma fiñvfe pezh pe bezh.

Pevar renk goullo zo etre an div rouantelezh neuze.

=== Dibun ar c'hrogad ===
* Ar rouantelezh wenn a voulc'h ar c'hoari dre zilec'hiañ ur pezh hepken evit e lakaat war ur c'hombod goullo a zo aotreet dezhañ hervez e doare da gerzhet.
* Goude-se e tilec'h ar rouantelezh zu ur pezh hepken d'he zro, hag evel-se a bep eil betek ma vo roet lamm d'ur roue pe ma kodiano ur rouantelezh.
* Pep rouantelezh a glask argadiñ ar roue enebour en doare ma ne c'hall mui en em zifenn dre ur fiñv aotreet.
* Pa zeu ur rouantelezh a-benn e tiskleir &quot;''lamm d'ar roue''&quot; hag e c'hounez ar c'hrogad.
* Ret eo d'ur rouantelezh fiñval ur pezh pa vez he zro da c'hoari ; mar ne ra ket e talvez e kodian.

=== Kerzh ar pezhioù ===
{| align=&quot;right&quot;
|-
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Roue'''
|  |  |  |xo|kd|xo|  |
|  |  |  |xo|xo|xo|  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |oo|oo|oo|  |  |  |
|  |oo|kl|oo|  |  |  |
|  |oo|oo|oo|  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | 
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Damez'''
|  |  |  |oo|  |  |  |oo
|oo|  |  |oo|  |  |oo| 
|  |oo|  |oo|  |oo|  | 
|  |  |oo|oo|oo|  |  | 
|oo|oo|oo|ql|oo|oo|oo|oo
|  |  |oo|oo|oo|  |  | 
|  |oo|  |oo|  |oo|  | 
|oo|  |  |oo|  |  |oo| 
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Farouell'''
|  |  |  |  |  |  |  |xo
|xo|  |  |  |  |  |xo|  
|  |xo|  |  |  |xo|  |
|  |  |xo|  |xo|  |  |
|  |  |  |bd|  |  |  |
|  |  |xo|  |xo|  |  |
|  |xo|  |  |  |xo|  |
|xo|  |  |  |  |  |xo|  
}}
|-
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Marc'heg'''
|  |  |  |  |  |  |  | 
|  |  |oo|  |oo|  |  | 
|  |oo|  |  |  |oo|  | 
|  |  |  |nl|  |  |  | 
|  |oo|  |  |  |oo|  | 
|  |  |oo|  |oo|  |  | 
|  |  |  |  |  |  |  | 
|  |  |  |  |  |  |  | 
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Tour'''
|  |  |  |xo|  |  |  | 
|  |  |  |xo|  |  |  | 
|  |  |  |xo|  |  |  | 
|xo|xo|xo|rd|xo|xo|xo|xo
|  |  |  |xo|  |  |  | 
|  |  |  |xo|  |  |  | 
|  |  |  |xo|  |  |  | 
|  |  |  |xo|  |  |  | 
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Soudard'''
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |xx|oo|xx|  |  |  | 
|  |  |pl|  |  |oo|  |
|  |  |  |  |xx|  |xx|
|  |  |  |  |  |pl|  |
|  |  |  |  |  |  |  | 
}}
|}
* Arabat eo lakaat ur pezh war ur c'hombod ma'z eus dija ur pezh eus an hevelep rouantelezh.
* Mar lakaer ur pezh war ur c'hombod ma'z eus dija ur pezh eus ar rouantelezh enebour, ar pezh-se zo paket ha tennet diouzhtu a-ziwar an tablez.
* Mar fell d'un den reizhañ lec'h unan eus e bezhioù war ur c'hombod, evit e greizennañ da skouer, e rank lavaret ''j'adoube'' (&quot;marc'hegañ a ran&quot;)&lt;ref&gt;Abalamour ma oa gall an FIDE er penn-kentañ ez eo chomet ar bommoù gallek ''j'adoube'' hag ''en passant'' e bed an echedoù.&lt;/ref&gt; kent ober, anez e rank fiñval ar pezh-se.
;Roue
Ne c'hall mont nemet da unan eus ar c'hombodoù a zo stok ouzh e hini war bep tu.
* Un nemedenn zo : ar ''rok'', a zo deskrivet amañ pelloc'h.
;Damez
Gouest eo an damez da fiñval betek forzh pe gombod a zo war ar bann, ar renk pe ar veskell m'emañ pa vez he zro da c'hoari. Ne c'hall ket tremen dreist ur pezh a zo war he hent.
;Farouell
Ar farouell a c'hall fiñval betek forzh pe gombod a zo war ar veskell m'emañ pa vez he zro da c'hoari. Ne c'hall ket tremen dreist ur pezh a zo war e hent.
;Marc'heg
Ne c'hall ar marc'heg mont nemet d'ur c'hombod a zo an tostañ dezhañ hep bout war an hevelep bann, renk pe veskell m'emañ. Lammat dreist pezhioù all a ra neuze, ha gwenn pe zu e vefent. Merkit e fiñv neuze eus ur c'hombod sklaer da unan teñval, pe d'ur c'hombod teñval da unan sklaer.
;Tour
Fiñval a ra betek forzh pe gombod a zo war ar bann pe ar renk m'emañ. Ne c'hall ket tremen dreist ur pezh a zo war e hent.
[[Restr:ChessPawnSpecialMoves.gif|thumb|''Savidigezh'' (kleiz) hag ''en passant'' (dehoù)]]
;Soudard
Ne c'hall mont nemet d'ar c'hombod a zo dirazañ war an hevelep bann, gant ma ne vo pezh ebet war ar c'hombod-se.

Pa fiñv ur soudard evit ar wezh kentañ er c'hrogad ez eo aotreet da vont daou gombod war-raok.

Ur soudard a c'hall pakañ forzh pe bezh enebour a zo war unan eus ar c'hombodoù a zo a-veskell stok outañ (gant un « X » war an dresenn emañ merket ar c'hombodoù ma c'hall ur soudard pakañ ur pezh). Ne c'hall ket kilañ.
* Pakañ ''en passant'' (&quot;en ur dremen&quot;) : pa vez ur soudard war ur c'hombod stok ouzh hini ur soudard enebour a zo o paouez mont daou gombod war-raok e c'hall pakañ an enebour-se dre fiñval betek ar c'hombod ez eo aet an enebour dreistañ.
* ''Savidigezh'' : pa dizh ur soudard kastell an enebour, eleze forzh pe gombod war ar renk m'edo ar roue enebour a-raok ar fiñv kentañ er c'hrogad, e rank treiñ d'un damez, pe d'ur faourell, pe d'un marc'heg pe d'un tour, a gemer kerkent e lec'h war ar c'hombod-se ; dre-se e c'hall ur rouantelezh kaout div rouanez pe tri zour, da skouer, diouzh an ezhomm en emgann. Dizalc'h diouzh ar pezhioù a zo bet paket kentoc'h eo an dibab : ur soudard a c'hall treiñ da farouell zoken pa'z eo bet paket daou farouell e rouantelezh dija.

Pa seller ouzh ar staliadur kent ar fiñv kentañ neuze e verker ez eus pezhioù a c'hall fiñval (an 8 soudard hag an daou varc'heg), tra m'emañ stanket ar pezhioù all gant ar soudarded. Dre ma c'hall ur soudard mont ur c'hombod pe zaou war-raok er fiñv kentañ ha ma c'hall pep marc'heg mont d'e du kleiz pe d'e du dehoù e c'hall pep rouantelezh dibab a-douez 20 fiñv evit he fiñvadenn gentañ. Lod zo mat, ha lod zo fall-tre evel ma vo gwelet gant ''Lamm ar beulke''.

=== Ar rok ===
{|class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center;&quot;
|-
|[[Restr:ChessCastlingMovie.gif]]
----
An daou ''rok''
|}
En un degouezh hepken e c'hall ur roue fiñval a-hed muioc'h eget ur c'hombod en un taol : ''rok'' a reer eus an degouezh-se, diwar ''roque'', anv gallek kozh an tour ; ''rokañ'' a reer neuze. Ur wezh hepken ez eo aotreet ar rok e-kerzh ur c'hrogad.

Ur fiñvadenn hepken eo ar rok, daoust ma fiñv daou bezh war an dro, ar roue hag unan eus e dourioù.

Evel-mañ e vez roket : ar roue a fiñv eus e gombod orin d'an eil kombod war-du an tour, ha war an dro ez a an tour betek ar c'hombod diwezhañ a zo bet treuzet gant ar roue.

''Rok bihan'' a reer eus ar fiñvadeg pa vez graet diouzh tu an tour nesañ, ''rok bras'' pa vez graet diouzh an tour pellañ (hini an damez).

;Ne c'heller ket rokañ forzh pegoulz avat...
* Ret eo n'o devefe nag ar roue nag an tour fiñvet c'hoazh adalek deroù ar c'hrogad ; kerkent ha fiñvet ar roue pe an tour ez eo kollet ar gwir da rokañ.
* Ret eo e vefe goullo ar c'hombodoù a zo etre ar roue hag an tour.
* Arabat eo e vefe ar roue ''e bec'h'', da lavaret eo e vefe en arvar da vout paket gant ur pezh enebour.
* Arabat eo e treuzfe ar roue ur c'hombod a c'hellfe bout tizhet gant ur pezh enebour.
;...Na forzh penaos !
Ar roue a rank bout dilec'hiet ''a-raok'' an tour, mod all ez eo lakaet fiñv an tour d'ar pezh eo : fiñv an tour, n'eo ket ar rok ; ha neuze e koller ar gwir da rokañ, peogwir n'emañ mui an tour war e gombod orin.

=== Bec'h d'ar roue ! ===
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|bd|  |  |  |  |  |  |
|  |rd|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |kl|  |  |
|Mard da an tour da b1 pe e4 e vo ''bec'h d'ar roue !'' div wezh war an dro.
}}
E ''bec'h'' e vez ar roue pa vez en arvar da vout paket gant ur pezh enebour (pe zaou, gwelit ar skeudenn a-zehoù), zoken pa ne c'hall ket ar pezh-se e bakañ hep lakaat e roue dezhañ e bec'h. N'eo ket ret lavaret « ''bec'h d'ar roue'' » p'e zager, evit gouzaviñ an enebour, met alies e vez graet dre gourtezi.

Arabat eo lakaat ur pezh da fiñval mar chom e roue e bec'h goude ar fiñv, pe mar laka e roue e bec'h dre e fiñv. Hag, evel-just, arabat eo d'ur roue en em lakaat e bec'h.
* An dresenn 1 a ziskouez ar roue gwenn taget gant 5 pezh du (ne c'hall ket hevelep degouezh c'hoarvezout en ur c'hrogad, evel-just, peogwir ez eo arabat lezel ur bec'h). Ne c'hall ket mont d'ar c'hombod c4 peogwir e c'hellfe bout paket gant ar roue du ; un diflip hepken zo dezhañ : pakañ ar soudard du, ha ne vefe mui pezh ebet ouzh e argadiñ (evit poent).
*En dresenn 2 emañ taget ar roue gwenn gant ar farouell du, hogen en arvar n'emañ ket : mar fiñvfe ar farouell e lakafe e roue e bec'h dre an tour gwenn, ar pezh a zo berzet (''tachet'' emañ ar farouell-se gant an tour gwenn, a lavarer). Ret eo d'ar roue gwenn en em zivec'hiañ koulskoude ; an tour ne bako ket ar farouell, rak paket e vefe d'e dro gant ar soudard, a glaskfe mont d'ar savidigezh goude-se (kombod c1). Ar roue gwenn a c'hall mont d'ur veskell sklaer (f1, g2 pe h1), na c'hallo biken ar faourell tagañ, pe d'ar c'hombod teñval h2. Hevelep degouezh a c'hall c'hoarvezout e-kerzh ur c'hrogad.
*Gwirheñvel ivez eo an tresennoù 3 ha 4, ma weler ur ''bec'h dre ziskuilh''. An tour gwenn a laka ar roue du e bec'h (dresenn 3). Ar roue a c'hellfe mont a-gostez, met finoc'h zo da ober : lakaat ar marc'heg krak dirak ar roue (dresenn 4), da sparlañ bann an tour gwenn ''en ur lakaat ar roue gwenn e bec'h'' gant an tour du ! 
:Merkit e vefe gwanoc'h lakaat ar marc'heg war ar c'hombod g5, rak en arvar e vefe da vout paket gant an tour gwenn (a adlakafe ar roue e bec'h, en ur vout gwarezet gant ar soudard war ar marc'had) pe gant ar soudard end-eeun. Merkit ivez emañ ''tachet'' ar marc'heg gant an tour bremañ.
{| style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
|
{{Chess diagramm small
|tleft
|
|bd|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |pd|  |  |
|  |  |  |kl|  |  |rd|
|  |kd|  |  |  |  |  |
|  |  |nd|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |qd|  |  |  | 
|1. E ''bec'h'' bras emañ ar roue !
}}
|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|
|  |  |  |kd|  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |pd|  |  |  |  |
|  |  |  |bd|  |  |  |
|  |  |  |rl|  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |kl|
|2. E ''bec'h'' bihan emañ ar roue amañ.
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |  |  |  |rd|  |kd|  
|  |  |  |  |  |pd|  |pd
|  |  |  |  |nd|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |pl|  |
|  |  |  |pl|  |  |rl|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |kl|  |  | 
|3. Bec'h a-raok...
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |  |  |  |rd|  |kd|  
|  |  |  |  |  |pd|nd|pd
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |pl|  |
|  |  |  |pl|  |  |rl|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |kl|  |  | 
|4. ... bec'h.
}}
|}

Hollret eo divec'hiañ ur roue. Pa ne c'hall ket ober e-unan (kombod dieub ebet tro-dro dezhañ, meur a bezh ouzh e dagañ), pe pa ne c'hall pezh all ebet ober, e tap ul lamm ha faezhet eo e rouantelezh.

Tri doare zo da zivec'hiañ ur roue : pakañ ar pezh tager, fiñval d'ur c'hombod dieub, pe sparlañ ar bec'h.
;Pakañ ar pezh tager
Ar roue e-unan a c'hall pakañ ar pezh tager, mar n'en em laka ket e bec'h en ur ober ; da skouer, en dresenn 1 amañ a-us, ne c'hellfe ket ar roue pakañ ar soudard mar bije an damez war ar c'hombod e1.

Ur pezh all a c'hall divec'hiañ ar roue : en dresenn 5 amañ dindan e c'hall ar marc'heg du pakañ ar farouell gwenn a zo o tagañ ar roue gwenn.
;*Un degouezh dibarek
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |kd|  |
|  |  |  |  |nd|  |  |
|  |  |  |bl|  |  |  |
|  |  |  |pd|kl|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | 
|
}}
|
:Ne c'hall ket ur roue tennañ splet eus plegenn ur pezh a zo ''tachet'', eleze na c'hall ket fiñval hep lakaat e roue e ''bec'h''.
:Amañ emañ ''tachet'' ar marc'heg du gant ar farouell gwenn, ne c'hall ket ar marc'heg fiñval.
:Ar marc'heg du zo o wareziñ ar soudard du koulskoude : neuze ne c'hall ket ar roue gwenn pakañ ar soudard du peogwir en em lakafe bec'hiet gant ar marc'heg, daoust da hennezh na c'hallout fiñval.
|}
;Dilec'hiañ ar roue
Kement-se a c'haller ober pa vez ur c'hombod dieub tost d'ar roue, pe pa c'hall pakañ ur pezh war unan eus ar c'hombodoù-se — unan eus an daou fiñv-se, hep en em lakaat e bec'h evel-just. En dresenn 6 e c'hall ar roue diflipañ dre unan eus ar c'hombodoù a zo merket gant ur groaz ; ne c'hall ket mont d'ar bann f abalamour d'an tour gwenn.
;Sparlañ ar bec'h.
Pa ne c'hall ket ar roue fiñval e c'heller klask lakaat ur pezh etre eñ hag ar pezh tager.

En dresenn 7 e c'hall ar marc'heg mont d'ar c'hombod g7 (ront gwenn) evit en em lakaat etre ar farouell tager hag ar roue : sparlet eo beskell ar farouell neuze (ha ''tachet'' ar marc'heg evit ar mare).

Nemet ez eo arabat d'ar pezh-se fiñval mar degas un eil bec'h, evel en dresenn 8 : taget eo ar roue du gant an damez ; lamet e vefe ar bec'h mard afe ar marc'heg d'ar c'hombod d5 (ront gwenn), hogen berzet eo dezhañ ober peogwir e lakafe e roue e bec'h abalamour d'ar farouell gwenn ; ''tachet'' emañ ar marc'heg neuze. Dilec'hiañ ar roue eo an diskoulm nemetañ.

{| style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
|
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |pd|  |  |  |
|  |  |rd|  |kd|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |nd|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|bl|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |rl|kl| 
|5. Pakañ ar pezh tager
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |pd|xx|  |  |
|  |  |rd|xx|kd|  |  |
|  |  |  |  |xx|  |  |
|  |nd|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|bl|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |rl|kl| 
|6. Dilec'hiañ ar roue
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |  |  |  |  |  |rd|kd
|  |  |  |  |  |  |oo|pd
|  |  |  |  |nd|  |  |
|  |  |  |  |  |  |pd|
|  |  |  |  |  |  |pl|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|bl|  |  |  |  |rl|kl| 
|7. Sparlañ ar bec'h
}}
|
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |  |  |kd|  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |nd|  |
|  |  |  |oo|  |  |bl|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  
|  |  |  |ql|kl|  |  |  
|8. Arabat eo dilec'hiañ ar marc'heg
}}
|}
=== Diwezh ar c'hrogad ===
Meur a zoare zo da c'houzout pegoulz ez echu ur c'hrogad ha piv a c'hounez.
* ''Lamm d'ar roue'' : faezhet eo ar rouantelezh enebour, p'emañ he roue e bec'h ha ne c'hall ket diflipañ.
* ''Dilez'' : ur rouantelezh a godian, pa wel ne c'hall ket diflipañ diouzh al lamm, pe n'en deus spi ebet da c'hounez an emgann.
* ''Diskar'' : ur rouantelezh a c'hall bout diskaret mard he deus truchet pe c'hoariet enep ar reolennoù.
Lod degouezhioù a gas da dennañ d'ar sord pe rouantelezh he deus gounezet.
* ''Emglev'' : pa wel an div rouantelezh ne c'hall hini ebet anezho gounez e c'hallont en em glevout evit ma vefe tennet an disoc'h d'ar sord.
* ''Pat''&lt;ref&gt;Eus an [[italianeg]] ''patta'' &quot;kuit&quot;.&lt;/ref&gt; : ur rouantelezh ne c'hall mui fiñval, bout ma n'emañ ket he roue e bec'h.
* ''Arreadur'' : ur rouantelezh a c'hall goulenn ma ve tennet d'ar sort mard deu teir gwezh an hevelep stad resis er c'hrogad, eleze 1) tro an hevelep rouantelezh eo da c'hoari, 2) en hevelep lec'hioù war an tablez emañ an holl bezhioù ha 3) an hevelep fiñvoù hepken a c'heller ober. Mar ne c'houlenn rouantelezh ebet ma vefe tennet d'ar sord, an tredeog a c'hall divizout ober goude ar pempvet gwezh.
* ''Reolenn an 50 fiñv'' : ur rouantelezh a c'hall goulenn ma ve tennet d'ar sord mar n'eus bet na soudard o fiñval na pezh paket a-hed an 50 fiñv kent ; alese talvoudegezh an [[#Notadur|notadur]].
* ''Lamm dic'hallus'' : rouantelezh ebet n'eo gouest da reiñ lamm d'ar roue enebour, dre ziouer a bezhioù peurliesañ, da skouer pa chom ur roue en eil tu hag ur roue hag ur marc'heg en egile.
{| style=&quot;margin:auto; margin-top:10px;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;center&quot;|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|'''''Lamm d'ar roue du'''''
|  |bl|  |  |nl|  |  |
|  |  |rd|  |  |  |  |
|rd|  |  |  |pd|pd|  |pl
|  |pd|rl|  |kd|  |  |
|  |pl|  |  |  |qd|  |
|  |  |kl|pl|nd|  |pd|
|  |  |  |  |  |  |  |nd
|  |ql|  |  |rl|  |bd| 
}}
| align=&quot;center&quot;|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|'''''Pat'''''
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |pd|  |
|  |  |  |  |  |bl|  |pd
|  |  |  |  |  |  |rd|pd
|ql|  |  |  |pd|  |  |kd
|  |  |  |  |  |pl|pd|
|  |  |  |  |  |  |kl|
|  |  |nl|  |  |  |  | 
}}
| align=&quot;center&quot;|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|'''''Lamm dic'hallus'''''
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |nd|  |  |  |  |  |
|  |  |kd|  |  |  |  |
|kl|  |  |  |  |  |  | 
}}
|- valign=&quot;top&quot;
|
An tour gwenn (c5) a laka ar roue du e bec'h. Ne c'hall ket an tour du (c7) pakañ an tour du, rak tachet emañ gant ar faourell gwenn (b8); ne c'hall ket ar roue tec'hel da d5 pe f5 (bann an tour gwenn tager), na da d4 abalamour d'ar roue gwenn, na da d6 abalamour d'ar marc'heg (e8), na da e6 (e soudard), na da f6 (e soudard, pe ar marc'heg ma vefe f6 dieub), na da f4 m'emañ e rouanez, na da e4 abalamour d'ar soudard gwenn ; pezh all ebet ne c'hall e zivec'hañ : e varc'heg e3 ne c'hall ket mont da d5 rak tachet emañ gant an tour gwenn e1, hag ar pezhioù all ne c'hallont ober netra.
| style=&quot;padding-left:20px;&quot;|
Tro ar re Zu. N'emañ ket o roue e bec'h, hogen ne c'hallont ober fiñv ebet : tachet emañ o zour (g5) gant ar farouell hag o soudard e4 gant an damez ; stanket eo ar soudarded du all ; ne c'hall ket ar roue fiñval hep en em lakaat e bec'h, abalamour d'ar soudard gwenn ha d'ar roue gwenn. ''Pat'' emañ ar c'hrogad neuze, ha tennet e vo an disoc'h d'ar sord.
| style=&quot;padding-left:20px;&quot;|
Emañ ar roue gwenn lakaet e bec'h gant ar marc'heg, met gallout a ra diflipañ d'ar c'hombod a2 ha tagañ ar marc'heg. Hennezh avat a c'hall mont da c3 — ha bec'h d'ar roue adarre ! Eus a2 neuze e c'hall ar roue gwenn dibab etre distreiñ da a1 (didalvez e vefe) pe mont da a3. Ar roue du a fiñvo da c3, neuze e ranko ar roue gwenn fiñval da a4, hag all. Biken ne zeuio ar re zu a-benn da reiñ lamm d'ar re wenn. Den ebet ne c'hall gounez. N'eo ket dav gortoz ''reolenn an 50 fiñv'', koulz tennañ d'ar sord diouzhtu.
|}

== Notadur ==
En tournamantoù e vez ret da bep c'hoarier(ez) notañ dibun ar c'hrogad, e ken degouezh ma vefe nac'het an disoc'h pe goulennet ma vefe tennet d'ar sort (''reolenn ar 50 fiñv'', da skouer).

Meur a zoare da notañ ur c'hrogad zo bet a-hed istor ar c'hoari echedoù, betek ma voe termenet unan ofisiel gant ar FIDE, a zo displeget amañ berr-ha-berr.
;Tablez
:Pep kombod zo merket gant ul lizherenn (ar ''bann'' m'emañ) hag ur sifr (ar ''renk'' m'emañ).
:Ar bannoù zo merket ''a'', ''b'', ''c'', ''d'', ''e'', ''f'', ''g'', ''h'' a gleiz da zehoù :.
:Ar renkoù zo merket ''1'' betek ''8'' eus ar rouantelezh sklaer d'an hini deñval.
E deroù ar c'hrogad neuze, emañ ar roue sklaer war ar c'hombod ''e1'' hag an damez teñval war ar c'hombod ''d8''.
;Urzh an notadur
:Niverennet e vez an troioù adalek '''1.''' ; goude an niver e teu fiñv ar rouantelezh wenn, heuliet gant fiñv an hini zu. Ur varrennig-stagañ a c'heller skrivañ etre an daou fiñv.
:A-linennoù pe a-vannoù e skriver an troioù.
;Pezhioù
:Dre o fennlizherenn e vezont merket : '''''R'''oue'', '''''D'''amez'', '''''F'''arouell'', '''''M'''arc'heg'', '''''T'''our''. N'eus merk ebet evit ar soudarded.
:Pa vez forc'hellek al lec'hiadur e vez resisaet ar bann goude anv ar pezh, evel a-zivout an daou varc'heg du en dresenn 9 pelloc'h.
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |  |  |  |rd|  |kd|  
|  |  |  |  |  |pd|nd|pd
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |pl|  |
|  |  |  |pl|  |  |rl|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |kl|  |  | 
|'''Mg7''' eo bet fiñv ar marc'heg.
}}
[[Restr:FIDE World FR Chess Championship 2019 - Magnus Carlsen.jpg|thumb|upright=1.3|[[Magnus Carlsen]], kampion ar bed (nebeut-tre a '''''??''''' gantañ)]]
;Fiñvoù
:Notet e vezont er stumm ''pennlizherenn ar pezh a fiñv – bann a zo tizhet — renk a zo tizhet''. Da skouer, en dresenn 4, ez eo bet '''Mg7''' fiñv ar marc'heg, m'emañ '''M''' pennlizherenn ar pezh, '''g''' ar bann m'eo erru, ha '''7''' ar renk m'eo erru, alese ar c'hombod '''g7'''. Evit a sell ouzh ar soudarded, ne verker nemet ar c'hombod ma erruont.
* Gwir zo da verkañ ar c'hombod m'edo ar pezh a-raok fiñval : '''Me6g7''', peogwir en deus ar marc'heg fiñvet eus e6 da g7.
* Pa c'hoarvez savidigezh ur soudard e verker ar pezh nevez e dibenn ar fiñv, da skouer '''c1D''' (ur soudard gwenn zo erru er c'hombod c1 ha kerkent eo troet d'un damez).
;Oberoù
Arouezioù dibar zo evit merkañ ar pezh a c'hoarvez er c'hrogad.
:'''0-0''' a verk ur rok bihan
:'''0-0-0''' : ur rok bras
:'''x''' : ur pakadur
:'''e.p.''' : ur pakadur ''en passant''
:'''+''' : ur bec'h
:'''++''' : lamm (FIDE) ; daou vec'h war an dro (levrioù)
:'''#''' : lamm
;Priziadur
N'eus erbedadenn ebet digant ar FIDE a-fet priziadur, hogen boas e vezer da briziañ lod fiñvoù dre arouezioù.
:'''!!''' : dispar (ha souezhus peurliesañ)
:'''!''' : mat-tre
:'''?''' : fall
:'''??''' : fall-tre, ur fazi
:'''!?''' : dedennus, met a c'hall bout fall
:'''?!''' : arvarus, met a c'hall bout mat
=== Skouerioù ===
{{Chess diagramm small
|tright
|
|  |rd|  |  |  |rd|kd|
|pd|pd|  |  |  |pd|  |pd
|  |  |pd|  |  |  |  |  
|bd|  |  |  |ql|nl|pd|
|  |  |  |nd|  |  |pl|
|  |  |  |  |  |  |nd|
|pl|pl|pl|  |bl|  |  |  
|  |rl|kl|rl|  |  |  | 
|9. An daou lamm
}}
Ur stad dibar zo diskouezet en dresenn 9 : an div rouantelezh a c'hall gounez, met ur fiñv lañs zo gant an hini zu.

An 20{{vet}} tro eo. Ar rouantelezh wenn zo o paouez lakaat he damez en e5, gant ar soñj c'hoari '''21. Dg7#''' (ne c'hallo ket ar roue du tec'hel da h8, a zo war beskell an damez, na pakañ an damez en abeg d'ar marc'h gwenn ; koll e vo neuze).

N'he deus ket gwelet avat an trap a zo bet stegnet gant ar re Zu : unan eus an daou varc'heg du a c'hall pakañ ar farouell gwenn (e2) ha reiñ lamm d'ar roue, a zo gennet etre e daou dour hep gallout tec'hel da d2 abalamour d'ar farouell du (a5). Evel-just e vo paket ar marc'heg du gant an damez wenn, met an eil marc'h a bako an damez hag a roio lamm d'ar roue. Amañ ez eus un degouezh ma ranker diforc'hañ etre an daou varc'heg en notadur, rak koulz an eil pe egile a c'hall pakañ ar faourell gwenn.

Setu penaos e vefe notet, hervez ar marc'heg (renk d pe renk g) a c'hoari da gentañ : '''20. De5 Mdxe2+''' '''21. Dxe2 Mxe2#''' ''pe'' '''20. De5 Mgxe2+''' '''21. Dxe2 – Mxe2#'''

N'eus ket ezhomm da resisaat bann ar marc'heg a ro lamm, peogwir n'eus nemet unan du war an tablez goude eil fiñv an damez wenn.
{| width=&quot;100%&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot;| [[Restr:Scholars mate animation.gif|thumb|center|10. &quot;Lamm an neveziad&quot;]]
| width=&quot;50%&quot;| [[Restr:Fools mate animation.gif|thumb|center|11. &quot;Lamm ar beulke&quot;]]
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot;| &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Lamm an neveziad'''&lt;/div&gt;Ur c'hrogad berr, ma vez roet lamm d'ar rouantelezh enebour e peder zro hepken.
&lt;poem&gt;
'''1. e4 e5'''
'''2. Dh5 Mc6'''
'''3. Fc4 Mf6??'''
'''4. Dxf7#'''
&lt;/poem&gt;
| width=&quot;50%&quot;| &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Lamm ar beulke'''&lt;/div&gt;Berroc'h c'hoazh : 2 dro hepken, ar pezh a ziskouez ez eo arabat ober forzh petra e deroù ur c'hrogad (nag er c'hreiz nag en diwezh, evel-just).
&lt;poem&gt;
'''1. f3? e5'''
'''2. g4?? Dh4#'''
&lt;/poem&gt;
|}
== Ur c'hrogad displeget ==
{{Chess diagramm small
|tright
|Potter ''vs.'' Matthews
|rd|  |  |qd|  |bd|nd|nl
|pd|pd|  |  |  |kd|pd|pd
|  |  |  |pd|  |pd|  |
|  |bl|pd|  |  |  |bl|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |pl|pd|  |  |  |
|pl|pl|  |  |  |pl|pl|pl
|rl|nl|  |bd|rl|  |kl| 
|Goude '''13. Mxh8#'''
}}
Etre an ao. Potter (&quot;Gwenn&quot;) hag an ao. Matthews (&quot;Du&quot;) e voe c'hoariet ar c'hrogad-mañ e London e [[1888]].
:'''1. e4 e5 — 2. d4 exd4''' Gwenn a c'hall pakañ ar soudard gant an damez, met gwell eo dezhañ diorren e bezhioù.
:'''3. Fc4 c5?''' Klask a ra Du difenn e soudard evit mirout e lañs war an niver a brizonidi ; un dibab fall peurliesañ.
:'''4. Mf3 Mc6 — 5. 0-0 d6 — 6. c3!''' Evit 7. cxd4, pe diorren mar deu 6. ... dxc3 → 7. Mxc3.
:'''6. ... d3''' Dilezet ar soudard gant Du, ha taget ar farouell ; re ziwezhat avat.
:'''7. Te1!''' Gwell eo da Wenn pouezañ war ar c'hreiz, ar pezh a vez atav ar gwellañ da ober.
:'''7. ... Fg4''' Tachet ar marc'h gwenn a warez an damez, met gwell e vije bet 7. ... Fe7 evit gwareziñ ar roue.
:'''8. e5!''' Krog eo an argadeg war bann ar roue du.
:'''8. ... Mxe5??''' Ur fazi. Tachet eo ar marc'heg du bremañ ; ret e oa c'hoari 8. ... d5 evit tagañ ar farouell.
:'''9. Mxe5!!''' Aberzhet eo an damez, na gemer ket perzh en argadeg a zo rakjedet.
:'''9. ... Fxd1'''
:'''10. Fb5+!''' Evit rediañ ar roue du da vont da e7.
:'''10. ... Re7'''
:'''11. Fg5+! f6''' Netra gwelloc'h da ober eget sparlañ an hent d'ar farouell, rak 11. ... Re6 a goll an damez ha 11. ...Mf6 → 12. Mg6#.
:'''12. Mg6++ Rf7''' Bec'h gant ar marc'heg ha bec'h dre ziskuilh gant an tour ; un diflip hepken evit ar roue, rak d7 zo war bann ar farouell gwenn.
:'''13. Mxh8#'''
Gwell e oa da Zu pakañ pezhioù eget diorren e armead... Enep tra eo ret ober.

== Kudennoù ==
Milimilionoù a grogadoù hag a fiñvoù zo bet, lod dispar ha kaer, lod fall pe falloc'h, ha dister an darn vuiañ anezho. Abred-tre ez eus bet tud a gave gwelloc'h ar gened eget an nerzh, ha mennet e oant da ober un [[arz]] eus c'hoari an echedoù, alese ar saviadoù o deus ijinet, a anver ''kudennoù'' hiziv. Peadra da lakaat an [[neuron]] da labourat, ha da saouriñ kened dibar &quot;c'hoari ar roue ha roue ar c'hoarioù&quot;.

Un nebeud zo kinniget amañ. E traoñ pep tablez emañ stignet e gudenn. Ar re Wenn a c'hoari da gentañ bepred. Dindan an tresennoù emañ kuzhet an diskoulmoù (nepred ne drucher er c'hoari echedoù !).
{| style=&quot;margin:auto;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|Abu an-Na'am, ''c''. [[840]]
|  |  |  |  |  |  |kl|
|  |  |  |rd|  |  |  |rd
|  |  |  |  |  |kd|nd|
|  |  |  |  |  |pd|  |
|  |  |  |  |  |pl|  |
|  |  |  |  |  |  |nl|
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |rl|  |rl| 
|Lamm dre 3 fiñv
}}
|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|Dornskrid [[Göttingen]], [[1497]]
|rd|rd|  |  |  |  |kd|
|  |  |  |  |  |  |pd|pd
|  |  |ql|  |  |  |  |
|  |  |  |kl|nl|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|qd|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | 
|Lamm dre 5 fiñv
}}
|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|J. Mendheim, ''c''. [[1832]]
|  |bd|bd|  |  |rd|rd|
|kd|pd|  |  |  |  |  |
|pd|  |  |  |pd|  |qd|
|pl|  |  |pd|bl|  |  |
|  |nd|  |nl|  |  |  |
|rl|  |  |  |ql|  |  |
|  |  |  |  |  |pl|bl|
|  |  |  |  |  |  |kl| 
|Lamm dre 9 fiñv
}}
|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|Sam Loyd, [[1859]]&lt;ref&gt;&quot;Roue kudennoù en echedoù&quot; e oa lesanv an aozer kudennoù [[stadunanat]] [[Sam Loyd]] ([[1841]]-[[1911]]).&lt;/ref&gt;
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |pd|  |  |  |  |  |
|  |pl|bd|  |  |  |  |
|nd|  |qd|  |nd|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|pl|pd|kd|pd|pl|  |  |ql
|  |nl|  |rl|  |  |  |
|  |  |kl|  |  |  |  |
|Lamm dre 2 fiñv
}}
|
{{Chess diagramm small
|tcenter
|SamLoyd ([[1876]])
|  |bd|  |  |  |  |  |rl
|  |  |kd|  |  |pd|pd|pl
|  |  |pl|  |  |pd|pd|
|pl|pd|kl|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |pl|
|  |  |  |  |  |  |pl|pd
|  |  |  |  |pl|  |pl|
|  |  |  |  |  |  |  | 
|Lamm dre 1 fiñv (ya !)
}}
|- valign=&quot;top&quot;
| 
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
|
|-
|
;# Mh5+ Txh5
;#Txg6+ Rxg6
;#Te6#
|}
|
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
|
|-
|
;#De6+ Rh8
;#Mf7+ Rg8
;#Mh6++ Rh8
;#Dg8+ Txg8
;#Cf7#
Ul lamm ''mouget'', p'emañ gennet ar roue gant e bezhioù dezhañ.
|}
|
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
|
|-
|
;#Mb5++ Ra8
;#Da7+ Fxa7
;# Mc7+ Rb8
;#Mxa6++ Ra8
;#Mc7+ Rb8
;# Mxd5+ Ra8
;#Mb6+ Fxb6
;#a5xb6+ Ma6
;#Txa6#
|}
|
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
|
|-
|
;#Dc8 fd7
;#Dxd5#
Alc'hwez al lamm eo 1. Dc8, forzh petra bennak a respontfe Du.
|}
|
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
|
|-
|
;#a5xb6 e.p.#
Dre zielfennañ ar fiñvoù a zo bet a-raok ar stad-mañ e weler ez eo bet ... b5 fiñv diwezhañ Du, alese ar gwir da bakañ en ur dremen.
|}
|}
== Levrlennadur ==
* [[Gwennole ar Menn]] (+ notenn gant [[Roparz Hemon]]). ''Deskomp c'hoari an echedoù''. [[Ar Bed Keltiek]], Ebrel 1965, Niv. 76.
* Véronique hag Aurore Houck. ''Bibou ha bed an echedoù'' (brezhoneg gant [[Serj Richard]]). Sant-Brieg : [[TES|Ti-Embann ar Skolioù]], 2009{{ISBN|978-2-35573-006-1}}
* Véronique Houck. ''Un tañva d'an echedoù evit skolaerien ar c'helc'hiad 2'' (brezhoneg gant Serj Richard). Sant-Brieg : Ti-Embann ar Skolioù, 2009 {{ISBN|978-2-35573-016-0}}
* {{fr}} Giffard, Nicolas &amp; Biénabe, Alain. ''Le nouveau guide des échecs – Traité complet''. Paris : Bouquins, 2009 {{ISBN|978-2-221-11013-3}}

== Gwelet ivez ==
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[:Rummad:C'hoarierien echedoù|Meurc'hoarierion echedoù]]
* [[Kampioned bedel echedoù]]
* [[Kampionezed bedel echedoù]]
* [[Kampioned (mibion) bedel echedoù (hiniennel)]]
* [[Kampioned skolveurel bedel echedoù (skipailhoù)]]
|
* [[Pezhioù echedoù Leòdhas]]
* [[Roll c'hoarierion echedoù]]
* [[Roll kazetennoù echedoù]]
* [[Roll an oberennoù arz o tennañ d'an echedoù]]
* [[Timbroù a-zivout an echedoù]]
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Chess}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.fide.com/|title=''FIDE''|accessdate=05/02/2021}}
* {{en}} {{cite web|url=http://www.ficgs.com|title=''WikiChess'' ha c'hoari en-linenn|accessdate=05/02/2021}}
* {{fr}} {{cite web|url=http://echecs.ance.ch/probleme-d-echecs.php|title=248 kudenn en-linenn|accessdate=05/02/2021}}
* {{fr}}&lt;ref&gt;Emeur o treiñ al lec'hienn e brezhoneg ; sikourit 'ta !&lt;/ref&gt; {{cite web|url=https://lichess.org/fr|title=Lichess|accessdate=01/02/2024}}

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarioù strategiezh]]</text>
      <sha1>8bjo16r2vj8o9knstyuwaqza1l7mqrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Benito Mussolini</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17667</id>
    <revision>
      <id>2202349</id>
      <parentid>2076786</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T23:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iriep</username>
        <id>41295</id>
      </contributor>
      <comment>/* Yaouankiz */</comment>
      <origin>2202349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3563" sha1="rdzf6279072zh81vpmnw9scle0wad4x" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Benito Mussolini (primo piano).jpg|thumb|upright=1.2|Benito Mussolini]]
[[Restr:Bundesarchiv Bild 102-08300, Benito Mussolini bei einer Ansprache.jpg|thumb|250px|right|Mussolini e 1929 o prezegenniñ]]

'''Benito Amilcare Andrea Mussolini''' a zo bet ganet d'an [[29 a viz Gouere]] [[1883]] e [[Dovia di Predappio]], [[Forlì]] ([[Italia]]), ha marvet d'an [[28 Ebrel|28 a viz Ebrel]] [[1945]] e [[Mezzegra]], [[Como]] ([[Italia]]). 

[[Politikour]], kazetenner italian, krouer ar [[faskouriezh]] e voe ha penn ar strollad [[Partito Nazionale Fascista]], PNF. Kentañ ministr [[Italia]] e voe etre miz Here [[1922]] betek miz Gouere [[1943]]. Bez e voe ivez penn-stad ar [[Republik Sokial Italian]] ([[italianeg]]: ''Repubblica Sociale Italiana'') adalek [[1943]] betek e varv.

Lesanvet '''Il Duce''' (&quot;ar penn&quot;), Mussolini a oa krouer ar faskouriezh. E 1912, Mussolini a oa bet unan eus pennoù bras ar renerezh vroadel eus ar [[Partito Socialista Italiano]] (PSI). Skarzhet e voe eus ar PSI evit bezañ bountet evit ma vefe kemeret perzh gant Italia er [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]], padal pennoù ar strollad a felle dezho ma chomfe neptu ar vro. Mussolini en devoa kemeret perzh er brezel el [[Regio Esercito Italiano|Lu roueel italian]] betek bezañ gloazet hag adkaset er gêr e 1917. Mussolini a oa savet a-enep ar PSI, troet e oa war-zu ar vroadelouriezh e-serr ar [[sokialouriezh]] ha goude-se en devoa savet al luskad faskour a oa enebet d'an ingalded ha da stourm ar c'hlasadoù, o tifenn ur &quot;vroadelouriezh reveulzier&quot; a-us d'an enebiezhoù klasadoù.

Goude ar [[Marcia su Roma|valeadeg war Roma]] e miz Here 1922, Mussolini a oa deuet da vezañ ar c'hentañ ministr yaouankañ eus istor Italia betek ma vefe lakaet e plas [[Matteo Renzi]] e miz C'hwevrer 2014. Ur wech lammet an holl enebiezhoù politikel dre e polis kuzh ha lakaat maez lezenn an [[Harz-labour|harzoù-labour]], Mussolini hag e harperien o devoa kreñvaet o c'halloud dre un heuliad lezennoù a lakaas ar vro da vezañ un diktatouriezh unpennek. E-doug pemp bloaz, Mussolini en devoa lakaet e plas un diktatouriezh reut gnat ar c'hoant sevel un hollveliegezh. E 1929, Mussolini a sine [[feur-emglev Lateran]] gant ar [[Vatican]], o lakaat un harz da zegadoù a vloavezhioù a stourm etre ar Stad italian hag ar [[Pab|pabelezh]], o embann frankiz [[Keoded ar Vatikan]]. 
== Yaouankiz ==
Mussolini a zo ganet d'an [[29 a viz Gouere]] [[1883]] e [[Dovia di Predappio]], [[Forlì]] ([[Italia]]). E-pad ar marevezh faskour, Predappio a oa lesanvet &quot;kêriadenn an Duce&quot; ha Forlì &quot;kêr an Duce&quot;, gant piric'hinerien o weladenniñ Predappio ha Forlì evit gwelet lec'h ganedigezh Mussolini. Tad Benito Mussolini, Alessandro Mussolini, a oa ur gov hag ur sokialour, ar vamm, Rosa (ganet Maltoni), a oa hi ur skolaerezh devot katolik. Awenet e oa bet an anv Benito a-ziwar c'hoant an tad awenet gant ar prezidant [[Mec'hiko|mec'hikan]] eus an tu kleiz [[Benito Juárez]]. E raganvioù all Andrea hag Amilcare a-ziwar ar sokialourien italian [[Andrea Costa]] hag [[Amilcare Cipriani]]. Benito a oa bugel henañ ar re Mussolini. [[Arnaldo Mussolini|Arnaldo]] hag [[Edvige Mussolini|Edvige]] a oa ar re all.

Pa oa paotrig, Mussolini a dremene e amzer o sikour e dad evel gov.
{{commons|Benito Mussolini}}
{{DEFAULTSORT:Mussolini, Benito}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1883]]
[[Rummad:Marvioù 1945]]
[[Rummad:Politikourien Italia]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Kroaz-veur al Lejion a enor]]
[[Rummad:Tud fuzuilhet]]
[[Rummad:Istor Italia en XXvet kantved]]</text>
      <sha1>rdzf6279072zh81vpmnw9scle0wad4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>844</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17731</id>
    <revision>
      <id>2202359</id>
      <parentid>1944223</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T09:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-55829-78</username>
        <id>94680</id>
      </contributor>
      <comment>/* Europa */ Kampagn Sevilla a oa ur viktorenn evit ar Vikinged a-enep emirelezh Córdoba, daoust d’ur c’hampagnad dislavarout istorel adreizhour.</comment>
      <origin>2202359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2018" sha1="tnciwpo0ms88a7znr0rpzy1sadl57bm" xml:space="preserve">{| align=right cellpadding=3 id=toc style=&quot;margin-left: 15px;&quot;
|- 
| align=&quot;center&quot; colspan=2 | &lt;small&gt;'''Bloavezhioù:'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt; [[841]] [[842]] [[843]] - '''[[844]]''' - [[845]] [[846]] [[847]]
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=2 | &lt;small&gt;'''Dekvedoù:'''&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Bloavezhioù 820|820]] [[Bloavezhioù 830|830]] - '''[[Bloavezhioù 840]]''' - [[Bloavezhioù 850|850]] [[Bloavezhioù 860|860]]
|- 
| align=&quot;center&quot; | &lt;small&gt;'''Kantvedoù:'''&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; {{VIIIvet kantved}} - '''{{IXvet kantved}}''' - {{Xvet kantved}}
|- 
| align=&quot;center&quot; | &lt;small&gt;'''Milvedoù:'''&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; {{Iañ milved kt JK}} - '''{{Iañ milved}}''' - {{Eil milved}}
----
'''Kronologiezh dre viz:'''&lt;br /&gt;
[[Genver 844|Gen]] - [[C’hwevrer 844|C’hwe]] - [[Meurzh 844|Meu]] - [[Ebrel 844|Ebr]] - [[Mae 844|Mae]] - [[Mezheven 844|Mez]] &lt;br /&gt; [[Gouere 844|Gou]] - [[Eost 844|Eos]] - [[Gwengolo 844|Gwen]] - [[Here 844|Her]] - [[Du 844|Du]] - [[Kerzu 844|Kzu]]
----
'''Kronologiezh dre demoù:'''&lt;br /&gt;
|}
''Diwar-benn bloavezh '''844''' an [[Deiziadur juluan|deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.''

== Darvoudoù ==

===Europa===
*[[Serj II]] a ya da bab
*Da roue [[Gwynedd]] ez a [[Rhodri Mawr]]
*[[Loeiz II (impalaer ar C'hornôg)|Loeiz II]] a zo kurunennet Impalaer Santel Roman German
*Lakaat a ra ar [[Vikinged]] an arigrap war [[Dorestad]]
*[[Vikinged|Ar Vikinged]] a drec’h war nerzhioù musulman Córdoba hag a lazhañ [[Sevilla]].

====Breizh====

====Frañs====

===Azia===
====Reter-nesañ====

====Reter-kreiz====

====Reter-pellañ====

===Afrika===

===Amerikaoù===
====Norzhamerika====
====Suamerika====

===Oseania===

===Arzoù ha lizhiri===
====Livañ====
====Sonerezh====
====Lennegezh====
===Skiantoù ha politikerezh===

===Armerzh===
===A bep seurt/diasur===

== [[:Rummad:Ganedigezhioù 844|Ganedigezhioù]] ==

Gwelet ivez :''[[:Rummad:Ganedigezhioù 843]]''

== [[:Rummad:Marvioù 844|Marvioù]] ==

Gwelet ivez:''[[:Rummad:Marvioù 844]]''
__NOTOC__


[[Rummad:Bloavezhioù|0844]]
[[Rummad:844]]</text>
      <sha1>tnciwpo0ms88a7znr0rpzy1sadl57bm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202363</id>
      <parentid>2202359</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T11:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-55829-78|~2026-55829-78]] ([[User_talk:~2026-55829-78|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:VIGNERON|VIGNERON]]</comment>
      <origin>1944223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1922" sha1="cwgfniq79atfkoe5cs5apj66moeiyf1" xml:space="preserve">{| align=right cellpadding=3 id=toc style=&quot;margin-left: 15px;&quot;
|- 
| align=&quot;center&quot; colspan=2 | &lt;small&gt;'''Bloavezhioù:'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt; [[841]] [[842]] [[843]] - '''[[844]]''' - [[845]] [[846]] [[847]]
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=2 | &lt;small&gt;'''Dekvedoù:'''&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Bloavezhioù 820|820]] [[Bloavezhioù 830|830]] - '''[[Bloavezhioù 840]]''' - [[Bloavezhioù 850|850]] [[Bloavezhioù 860|860]]
|- 
| align=&quot;center&quot; | &lt;small&gt;'''Kantvedoù:'''&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; {{VIIIvet kantved}} - '''{{IXvet kantved}}''' - {{Xvet kantved}}
|- 
| align=&quot;center&quot; | &lt;small&gt;'''Milvedoù:'''&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; {{Iañ milved kt JK}} - '''{{Iañ milved}}''' - {{Eil milved}}
----
'''Kronologiezh dre viz:'''&lt;br /&gt;
[[Genver 844|Gen]] - [[C’hwevrer 844|C’hwe]] - [[Meurzh 844|Meu]] - [[Ebrel 844|Ebr]] - [[Mae 844|Mae]] - [[Mezheven 844|Mez]] &lt;br /&gt; [[Gouere 844|Gou]] - [[Eost 844|Eos]] - [[Gwengolo 844|Gwen]] - [[Here 844|Her]] - [[Du 844|Du]] - [[Kerzu 844|Kzu]]
----
'''Kronologiezh dre demoù:'''&lt;br /&gt;
|}
''Diwar-benn bloavezh '''844''' an [[Deiziadur juluan|deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.''

== Darvoudoù ==

===Europa===
*[[Serj II]] a ya da bab
*Da roue [[Gwynedd]] ez a [[Rhodri Mawr]]
*[[Loeiz II (impalaer ar C'hornôg)|Loeiz II]] a zo kurunennet Impalaer Santel Roman German
*Lakaat a ra ar [[Vikinged]] an arigrap war [[Dorestad]]

====Breizh====

====Frañs====

===Azia===
====Reter-nesañ====

====Reter-kreiz====

====Reter-pellañ====

===Afrika===

===Amerikaoù===
====Norzhamerika====
====Suamerika====

===Oseania===

===Arzoù ha lizhiri===
====Livañ====
====Sonerezh====
====Lennegezh====
===Skiantoù ha politikerezh===

===Armerzh===
===A bep seurt/diasur===

== [[:Rummad:Ganedigezhioù 844|Ganedigezhioù]] ==

Gwelet ivez :''[[:Rummad:Ganedigezhioù 843]]''

== [[:Rummad:Marvioù 844|Marvioù]] ==

Gwelet ivez:''[[:Rummad:Marvioù 844]]''
__NOTOC__


[[Rummad:Bloavezhioù|0844]]
[[Rummad:844]]</text>
      <sha1>cwgfniq79atfkoe5cs5apj66moeiyf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mouladurioù Hor Yezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39376</id>
    <revision>
      <id>2202345</id>
      <parentid>2202022</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T22:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Reizh. hag ouzhp.</comment>
      <origin>2202345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23000" sha1="s18wwvax359ypcojvlb3l7ijkvjgusi" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{databox}}
[[Mouladurioù Hor Yezh]] a zo un [[ti-embann]] brezhonek bet krouet gant [[Pêr Denez]] e [[1981 e Breizh|198]]1&lt;ref&gt;Kentañ embannadenn e 1980.&lt;/ref&gt;. Daoust d'e anv eo distag a-grenn diouzh ar gelaouenn [[Hor Yezh]] hag an embannadurioù heñvelanv graet gant homañ. Ezel eo eus [[Kuzul ar Brezhoneg]].

==Istor==
Krouet e voe diwar intrudu [[Per Denez]] a oa rener ar gelaouenn [[yezhoniezh ar brezhoneg|yezhoniezh]] [[Hor Yezh]] a oa bet krouet e 1954 hag a embanne levrioù gwezhioù zo, met distag e oa diouti. Disklêriet e voe ar c'hevarzhe ez-ofisiel e Meurzh 1981&lt;ref&gt;[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Darn eus al labour pleustrek, ar [[skriverez]]añ, dreist-holl, a zo bet graet gant ar c'houblad [[Yann Desbordes|Yann]] ha [[Tereza Desbordes]] hag e veze merket chomlec'h an ti-embann en o zi, 1 plasenn Charles Péguy e [[Lesneven]].&lt;br&gt;
Posubl eo e voe krouet an ti-embann gant Pêr Denez, abalamour ma oa rediet da chom pell diouzh ti Ronan Huon, e Brest, o vezañ ma voe aet da gelenner e [[Skol-veur Roazhon 2]] adalek 1980.
E 1994 e savas ''Mouladurioù Hor Yezh'' un emglev gant [[An Here]] hag ''Hor Yezh'' evit embann an holl gontadennoù dastumet gant [[Fañch an Uhel]]&lt;ref&gt;An darn-vuiañ eus ar c'hontadennoù embannet a-drugarez da Fañch an Uhel a yeas war wel e galleg, strewet e meur a gelaouenn.&lt;/ref&gt; da-geñver kantvet deiz-ha-bloaz e varv. Embannet e voe c'hwec'h levrenn e galleg diwar an eiladenn diwar dorn [[Joseph Ollivier]] miret e [[Mediaoueg ar Maezioù Frank]], e Roazhon. Pep ti-embann a gemeras div levrenn war e chouk (An Here, 1 ha 2, Hor Yezh 3 ha 4 ha Mouladurioù Hor Yezh, 5 ha 6).&lt;br&gt;
Goude ma n'eus ket mui eus an atebeien gentañ&lt;ref&gt;Mervel a reas Pêr Denez ha Yann Desbordes e 2011 ha Tereza Desbordes 10 vloaz diwezhatoc'h.&lt;/ref&gt; eo bet treuzkaset d'ur skipailh ha ne gaver ket kalz ditouroù diwarno. N'eus nemet  diouzh anvioù an droourien, [[Yveline Le Don]], [[Aleksandr ar Gall]], [[Thomas Loyer]], [[Bernard Géry]], Anna ha Loik Kampion, [[Serj Richard]] e c'heller goulakaat piv int.&lt;br&gt; Goude bezañ bet e sez ofisiel e Kemper, emañ c'homlec'h ofisiel ar gevredigezh e 3 Hent ar Veuzid, e [[Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h]], abaoe ar 15 a viz Du 2006&lt;ref&gt;[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.&lt;/ref&gt;, met emañ ar [[sekretourva]] e burevioù Kuzul ar Brezhoneg.

== Politikerezh embann ==
Pa oa Pêr Denez unan eus pennoù [[Embannadurioù Al Liamm]], ne c'helle ket soñjal ober ur seurt kevezerezh d'an ti-embann ma lakae embann e danevelloù gantañ. Ha p'en deus kroget ganta embann e enklaskoù war ar brezhoneg komzet er gêr m'edo o chom, e krogas gant embann levrioù war ar yezh, e galleg, ivez, pe traoù digustum, kanaouennou-pobl, geriadurioù nann-brezhoneg ha [[teskad]]où barzhonegoù e studierien ouzhpenn. Pa ne veze embannet nemet levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm, ne oa ket heuliet ar reolenn-se hag, er c'hontrol, e teuas war-wel levrioù gallek pe zivyezhek gant testennoù tal-ouzh-tal.&lt;br&gt;
Abred, koulskoude, e lakaas embann Pêr Denez e oberennoù lennegel dezhañ ha troidigezhioù diwar ar [[sinaeg]], ar [[gresianeg]] pe an [[alamaneg]], un dra divoas e brezhoneg. Krouiñ a reas an [[dastumadenn]] Skrid evit embann testennoù savet gant studierien ar [[Rann geltiek]], ma rene er skol-veur.&lt;br&gt;
Pêr Denez, hag eñ en-doa graet war-dro embannadurioù brezhonek ar memes kontadennoù evit Embannadurioù Al Liamm, a renas an embannadur a voe ur momed e-barzh an dael etre [[Françoise Morvan]] hag he c'helenner bet Pierre Denis, troet e gein outi&lt;ref&gt;P'he doa kroget da brientiñ un dezenn diwar-ben an Uhel e nac'has kendelc'her e renerezh anezhi en abeg ma ne oa ket mat d'ar studierez lakaat testennoù kozh zo e peurunvan.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
P'en doa graet e eiladennoù Joseph Ollivier goude daspugnañ pennadoù strewet e meur gelaouenn e kavas a-bouez ha spletus Pêr Denez daspugnañ pennadoù brezhonek skrivagnerien [[Luskad Gwalarn|Gwalarn]], [[Youenn Drezen]] hag [[Fañch Elies Abeozen|Abeozen]] hag e tisplegas ar perak evel-se :
{{quotation|Ne vez anavezet, dre vras, hor skrivagnerien nemet gant un nebeut oberennoù — ar re o deus bet amzer a-walc'h pe arc 'hant a-walc'h da voulañ e stumm levrioù : Drezen, da skouer, gant Itron Varia Garmez pe Skol-Louarn Veig Trebern. Dianav e chom, avat, ul lodenn vras, ha talvoudus, eus o labour. Ar pennadoù, niverus-tre alies, hag o deus bet skrivet, a zeiz da zeiz, hag embannet amañ-ahont, a chom da boultrenniñ, amañ-ahont dre just, e dastumadennoù digavadus pe dizarempred. Ha, padal, en teskadoù skridoù-se e vo heuliet ar gwellañ, marteze, emzispleg hag emdroad o spered. Koulz hag emzispleg hag emdroad hon emsav.  &lt;br&gt;  (''Kentskrid da Youenn Drezen, kelaouenner. 1, 1986'')}}  
An darn vrasañ eus ar 180 bennak a levrioù embannet a zo levrioù [[lennegezh]]: [[romant]]où, [[danevell]]où, [[barzhoneg]]où (e-barzh ar gelaouenn [[Skrid (kelaouenn)|Skrid]] deuet da vezañ un [[dastumadenn]] diabarzh e-pad ur pennad ha deuet da vezañ un ti-embann distag, liesseurt e embannadennoù,  a-gevret gant [[Barn ha Skrid|Barn]]), un nebeud [[buhezskrid]]où, 1 [[levr-deskiñ|levr da zeskiñ]] brezhoneg ha geriadurioù. Atav ez eus bet troidigezhioù er [[katalog|c'hatalog]], met niverusoc'h ez int er 21{{vet}} c'hantved, diwar politikerezh skoazell Rannvro Breizh buket war ur roll oberennoù estren brudet da vezañ troet.

E mareoù kent an ti-embann e veze skriverezet al levrioù war ur mekanik-skrivañ elektronik. Tamm-ha-tamm eo bet gwellaet neuz al levrioù a-drugarez d'ar [[yalc'had]]où publik.

Ur pouez bras en deus obererezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' p'o deus embannet hag adembannet koulz [[lennegezh vrezhonek]] [[Gwalarn]] hag an hini a zo bet embannet goude ar [[bloavezh]]ioù 1960. 

== Dastumadennoù Skrid ha Barn ==

==Tud==

==Pennadoù nes==
* [[Per Denez]]
* [[Yann Desbordes]]
* [[Tereza Desbordes]]
* [[Hor Yezh]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

== Embannadurioù hervez ar bloavezh ==
; 1980
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez = Dictionnaire du breton parlé à Douarnenez''. Liestennet. Tudoniezh.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 1, Pesked. Laboused'', 159 p. Liestennet. Tudoniezh.
;1981
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 2, Amzer, avel ha mor'', 156 p. Liestennet. Tudoniezh.
* Pêr Denez, ''Hiroc'h eo an amzer eget ar vuhez''
;1982
* Pêr Denez, ''Evit an eil gwech'', 127 p. Danevell hir.
;1983
* [[Roparz Hemon]], ''25 Kanaouenn, skeudennet gant Danièle Jego, kentskrid gant Per Denez, 69 p. Kevrollennoù.
* [[Alan Botrel]], ''Barzhonegoù'', 113 p. Barzhoniezh.
* Roparz Hemon, ''Beajour ar goañv = Le Voyageur de l'hiver'', 37 p. : couv. ill. ; 21 cm. Brezhoneg ha galleg tal-ouzh-tal. Barzhoniezh.
* [[Loeiz Andouard]], ''Brezhoneg ar mor = Le breton de la mer'', 136 p. Adembannadur kresket eus ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973.
* [[Meven Mordiern]], ''Eñvorioù bugeliezh'', 45 p. Emvuhezskrid.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', kentskrid gant Pêr Denez, 116 p. Yezhoniezh.
* [[Édouard Ollivro|Edouarzh Ollivro]], ''Pikoù, mab e dad'', lakaet e brezhoneg gant [[Jakez Konan]], 320 p. Titl orin : ''Picou, fils de son père''. Romant.
* [[Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Plant Breizh evit ho yec'hed'', 127 p. [[Louzawouriezh]].
* [[Jef Philippe]], ''Telenn ar c'hi : barzhonegoù, 1971-1982'', skeudenn gant Daniele Jego, 100 p.  Priz Langleiz 1982. Barzhoniezh.
* [[Fañch Elies Abeozen]], ''Kan ar spered hag ar galon'', 118 p. Kevrollenn. Barzhoniezh da ganañ.
;1984
* Loeiz Andouard, ''[[Jakez Karter]] : Moraer ha kavadenner brudet [[Kanada]]'', 141 p. {{ISBN|2-86863OO30}}. Emvuhezskrid.
* [[Rita Morgan Williams|Rita Williams]], ''Geriadur brezhonek-kembraek'', kentskrid gant Pêr Denez, 144 p. Yezhoniezh.
* [[Pier Laorañs]], ''Sonenneu en deulegad hag er galon'', rakskrid Per Denez, [[Jorj Belz]], 138 p. Kanaouennoù-pobl.
* [[Divi Kervella]] ; Yann Desbordes, [[Iwan Kadored]], ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', {{ISBN|2868630022}}. Yezhoniezh.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 3, Ar sevel bagoù, lien, gwernioù, hernaj ha fardaj'', 134 p. {{ISBN|2868630006}}. Tudoniezh.
;1985
* Erwan Berthou, ''En Bro-Dreger a-dreuz parkoù'', 92 p. {{ISBN|9782868630056}}. Emvuhezskrid.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 4, Ar beskerezh'', 150 p. {{ISBN|2868630103}}. Tudoniezh.
* Loeiz ar Floc'h, ''Va zamm buhez'', 174 p. Emvuhezskrid.
* [[Erwan Kervella]], ''Yud'', 118 p. Dastumadenn Skrid. Barzhoniezh.
* [[Frañsez Kervella]], ''Dindan gouriz ar bed'', 285 p. {{ISBN|9782868630070}}. Emvuhezskrid.
* Lu Wenfu, ''Ar puñs'', troet diwar ar sinaeg gant Yann-Varc'h Thorel, 116 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|286863074X}}. Danevell hir. Titl orin : ''Jing''.
* [[Frañsez Jaffrennou]], ''Eñvorennoù'', 282 p. {{ISBN|2868630065}}. Emvuhezskrid.
* [[Kristian Brisson]], ''Skeud'', 122 p. {{ISBN|9782868630124}}. Priz Langleiz 1985. Romant.
;1986
* Jef Philippe, ''War roudoù Merlin e Breizh'', 116 p. {{ISBN|9782868630124}}. Mojennoù Breizh.
* [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù A-B'', 215 p. {{ISBN|2868630138}}. Yezhoniezh.
* [[Arzhur Mari ar Bayon]], ''Grammaire bretonne du dialecte de Vannes'', 73 p. {{ISBN|2868630189}}. Yezhoniezh.
* Roparz Hemon, ''Kanaouennoù. 3'', 79 p. Kevrollennoù.{{ISBN|2868630170}}. Kanaouennoù
* Roparzh Broudig, ''En ur ruilhañ bili'', 112 p. {{ISBN|2-86863-014-6}}. 
* [[Alessandro Manzoni]], ''Danvez-priedoù'', aozet diwar an italianeg gant [[Pêr Bourdellez]], kentskridoù Per Bourdellez ha Per Denez, 205 p. {{ISBN|2868630243}}. Romant. Titl orin : ''I promessi spozi''.
* [[Youenn Drezen]], ''Youenn Drezen, Kelaouenner 1: Arvor'', ger a-raok gant Per Denez, 111 p. {{ISBN|2868630111}}. [[Kazetennerezh|Kelaouennerezh]].
* Youenn Drezen, ''Youenn Drezen, barzh ha kelaouenner 2 : Gwalarn'', {{ISBN|9782868630216}}. Lennegezh vrezhonek.
* Meven Mordiern, ''Istor ur c'halvedigezh'', 122 p. {{ISBN|9782868630179}}. Emvuhezskrid.
;1987
* Pêr Denez, ''Mont war-raok gant ar brezhoneg''. Yezhoniezh.
* Loeiz Andouard &amp; [[Éamon Ó Ciosáin]], ''[[Geriadur iwerzhoneg-brezhoneg]] (gant lavarennou) / Foclóir Gaeilge-Briotáinis (le samplaí)''&lt;small&gt;[&lt;nowiki/&gt;[[:ga:Foclóir Gaeilge–Briotáinis Andouard ⁊ Uí Chiosáin|ga]]]&lt;/small&gt; xiii+212p. ISBN 2-86863-025-1. Yezhoniezh.
* A-stroll, ''Kaoteriad'', 126 p. Dastumadenn Skrid. ISBN|2-86863-026-X. Barzhoniezh.
* [[Ivona Galbrun]], ''Me a zalc'ho'', 198 p. {{ISBN|2868630278}}. Emvuhezskrid.
* [[Bernez Tangi]], ''Fulennoù an tantad'', 102 p. Dastumad : Skrid. {{ISBN|2868630286}}. Barzhoniezh.
* [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh.
* [[Paul Féval|Paol Feval]], ''Boudig an Aod'', 228 p. {{ISBN|9782868630346}}. Romant. Titl orin : ''La Fée des Grèves''.
;1988
* [[Nathaniel Hawthorne]], Gustavo Adolpho Becquer, Bret Harte, ''Danevelloù'', troet gant Roparz Hemon, 139 p. {{ISBN|2868630367}}.
* [[Théodore Hersart de La Villemarqué|Kervarker]] (embannerezh), ''[[Barzhaz Breizh]]'', engravadurioù gant [[Jeanne Malivel]], 454 p. {{ISBN|2868630383}}. Embannadenn hollvrezhonek gant ur golo kartoñs tev (golo ordinal : {{ISBN|2868630383}}). Kanaouennoù-pobl.
* Erwan Steven, ''C'hamsin'', 82 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|2868630421}}.
;1989
* [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù C-C'h-D = Breton-English dictionary : with examples'', p. 218-450. {{ISBN|2868630391}}
* Jean-Yves Urien, ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. Adembannadur rik an embannadenn gentañ. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh.
* [[Fañch Elies Abeozen]], ''Barzhaz 1837-1939.2'', 170 p. {{ISBN|9782868630438}}. Barzhoniezh.
;1990
* Yann Desbordes. ''Petite grammaire du breton moderne''. 2il embannadur. ISBN 2-86863-052-9. Yezhoniezh.
* [[Jean-Luc Dey]], ''Hin hag amzer'', 131 p. Dastumadenn Skrid {{ISSN|1142-7930}}. {{ISBN|2868630502}}.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', eil embannadur kresket. 123 p. {{ISBN|2868630529}}. Yezhoniezh.
* [[Reun an Hir]], ''Dre hent pe hent'', 232 p. {{ISBN|2868630510}}. [[Hent-houarn]] e Breizh.
;1992
* [[Loeiz Dujardin|Loeiz Dujardin (Loeiz Lok)]], ''Hor skrivagnerien. 1'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes. Buhezskridoù.
* Pêr Denez, ''Eus un amzer 'zo bet'', 
;1993
* {{en}}Pêr Denez, ''Blue like blue eyes which there were not my own'', troet diwar ar brezhoneg gant J. Ian Press, 100 p. {{ISBN|9782868630681}}. Danevell hir.
* Pêr Denez, ''En tu all d'an douar ha d'an neñv''
;1994
* Pêr Denez, ''Kenavo ar c'hentañ er joaioù'',
*[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 1'', 1994. Embannet asambles gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl.
*[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 3'', 1994. Embannet asambles gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl.
;1995
* François-Marie Luzel, ''Contes traditionnels de Bretagne. 6'', 1995. Kontadennoù-pobl.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 3e embannadur, 123 p. {{ISBN|2868630529}}. Yezhoniezh.
* Loeiz Dujardin (Loeiz Lok), ''Hor skrivagnerien. 2'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes, 107 p. {{ISBN|286863O839}}. Buhezskridoù.
* Pêr Denez, ''An amzer a ra e dro''
;1996
* Pêr Denez, ''Da rouz an noz''
* [[Erwan ar Moal]], ''Roue al Lazh'', 154 p. {{ISBN|9782868630865}}. Romant istorel.
;1998
* [[Marsel Klerg|Klerg]], ''Un deiz a viz Mae ha danevelloù all'', kentskrid gant Pêr Denez, 156 p. {{ISBN|2868631061}}. 14 danevell.
* Anke Simon, ''An emsav lennegel brezhonek hag an danevelloù berr'', kinnig gant Alan Botrel, 140 p. Dastumadenn Barn. {ISBN|2868631037}. Skridvarnouriezh.
* Pêr Denez, ''Yezh ha bro''. Dastumad arnodadennoù embannet e kelaouennoù. Pennadoù war ar stourm, prederiadennoù war ar yezh, kelenn ar yezh, Skol Ober, Roparz Hemon, ar bed keltiek, Iwerzhon, chadenn didorr ar brezhoneg.
;1999
* [[Alan Botrel]], ''Orea ha danevelloù all'', 174 p. Dastumadenn Skrid. {ISBN|2868631053}}. 31 danevell.
* Pêr Denez, ''Bretagne et peuples d'Europe''
* Marsel Klerg, ''Faltazi an amzerioù kent'' : unnek kontadenn dastumet e Bro-Dreger'', 178 p. {{ISBN|9782868631176}}. Kontadennoù.
;2000
*[[Jurij Brězan]], ''Ar vilin du'', troet ar gontadenn [[sorabek]] diwar an doare alamanek gant Jakez Konan, 150 p. {{ISBN|9782868631220}}
;2001
* [[Kristian Brisson]], ''Al lenn'', 164 p. {{ISBN|2868631355}}. Romant.
* [[Erwan Berthou|Erwan Berthou (Kaledvoulc'h)]] , ''Lemenik skouer ar Varzhed'', kentskrid gant Pêr Denez, 125 p. {{ISBN|2-86863-131-2}}. Buhezskrid [[Yann ar Fusteg]].|
* [[Yeun ar Gow]], ''Ar gêr villiget'', kentskrid gant [[Yann-Erwan Abalan]], 2l embannadur, 237 p. Geriaoueg. {{ISBN|2868631275}}. Kontadenn vojennel.
* Gibson, Jacqueline, ''Tem ar marv en oberennoù Per Denez'', 102 p. Dastumadenn Barn, 102 p. ISBN2-86863-129-0. Skridvarnerezh.
;2002
* Fanch an Uhel, ''Yezh ar vuhez'', un dibab barzhonegoù gant Per Denez, 128 p. ISBN 2-86863-137-1. Barzhoniezh.
* Kostas Varnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', troet diwar ar [[gresianeg]] gant Alan Botrel. 86 p. ISBN 2-86863-138-X. Titl orin : ''Hī 'alīthinì 'apología toû Sōkrátī''.
; 2006
* [[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Koroll ar marv hag ar vuhez = Danse de la vie et de la mort'', 79 p. Kevrollenn diwar [[sonerezh leurenn]] gant [[Georges Arnoux]]. Testennoù brezhonek ha gallek tal-ouzh-tal. {{ISBN|2868631401}}. 
* [[Emily Brontë]], ''Krec'hioù an avel-yud'', troet gant Pêr Denez, 286 p. Romant. Titl orin : ''Wuthering Heights''.
* Pêr Denez, ''Warc'hoazh e tarzho c'hoazh an deiz''. Danevelloù.
;2007
* [[Frañsez Vallée|Frañsez Vallée (Abherve)]], ''Eñvorennoù beaj'' heuliet gant ''Eñvorennoù ur brezhonegour'', kentskrid gant Pêr Denez, 257 p. {{ISBN|9782868631473}}. Emvuhezskrid.
* Pêr Denez, ''E peoc'h an nevez-hañv''
;2008
*  Pêr Denez, ''Kenavo ar wech all,  &quot;Madalen&quot; ha danevelloù all'', 99 p. {{ISBN|9782868631503}}. Danevelloù.
* Roparz Hemon, ''An dud am eus anavezet'', labour kaset da benn gant Per Denez ha Yann Desbordes, 102 p. {{ISBN|9782868631510}}. Emvuhezskrid.
;2009
* [[Annaig Renault]], ''Dec'h zo re bell dija'', 137 p. ISBN|9782868631558 . Romant.
* [[Aesc'hulos]], ''Prometheus ereet-Ar Bersed'', troet e brezhoneg gant Youenn Drezen, kentskrid gant Roparz Hemon, skeudennaouet gant [[Jorj Robin]] ha [[Reun Kreston]], 171 p. {{ISBN|2868631185}}. C'hoariva henc'hresianek.
;2012
* [[Maxime Chattam]], ''Lazhadeg'', troet diwar ar galleg gant [[Olivier Le Biguet]], 105 p. {{ISBN|9782868631633}}. Romant-polis. Title orin : ''Carnages''.
;2013
* Langleiz, ''Skignet d'ar seiz avel'', 333 p. Kelaouennerezh.
;2014
* [[Luigi Pirandello]], ''Danevelloù evit ur bloaz'', troet diwar an italianeg gant [[Aline Gleoneg]], 136 p. {{ISBN|9782868631701}}. Danevelloù. Titl orin : ''Novelle per un anno''.
;2015
* Yann Kerloar ; Lusian Loarer (embannerezh), ''C'hoarigan e daouzek arvest'', 244 p. Istitlet ''C'hoariva ar Yaouankiz''. Kevrollenn. C'hoarigan diwar kanaouennoù-pobl. {{ISBN|9782868631732}}
* [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 242 p. {{ISBN|9782868631749}}. Titl orin : ''Se questo è un uomo''. Emvuhezskrid.
;2016
* [[Italo Calvino]], ''Ar beskont daouhanteret'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 121 p. {{ISBN|9782868631770}}. Titl orin : ''Il visconte dimezzato''. Romant.
*  Richard Bach, ''Jonathan Livingston ar gouelan'', luc'hskeudennoù gant Russel Munson, troet diwar ar saozneg gant Bernard Gery, 103 p. {{ISBN|978286863-1817}}. Danevell hir.
* [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany : ha teir danevell all'', troet diwar ar saozneg gant Yveline le Don, 192 p. {{ISBN|9782868631794}}. Titl orin : ''Breakfast at Tiffany's''. 4 danevell.
* [[Fañch Kerrain]], ''Buhez mab-den : souezh, douetañs ha marv'', notennoù gant an embanner skiantel, [[Yann Talbot]], 188 p. Geriaoueg brezhoneg-galleg. {{ISBN|9782868631756}}. Prederouriezh.
;2017
* [[Erri De Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 158 p. {{ISBN|9782868631831}}. Romant. Titl orin : ''Il giorno prima della felicità''.
* [[Antony Heulin]], ''Pellik'', tresadennoù get Ulrike Kampmann, troidigezh en alamaneg get Anna Geib, 101 p. {{ISBN|9782868631848}}. Titl an droidigezh : ''Ein Stückel weiter''.
* [[Gabriel García Márquez]], ''Ar c'horonal ne skriv den dezhañ['', troet diwar ar spagnoleg gant Aleksandr ar Gall, 96 p. {{ISBN|9782868631824}}. Titl orin : ''El Coronel no tiene quien le escriba''. Danevell hir.
* Divi Kervella ; Yann Desbordes ; Iwan Kadored, ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', 446 p. {{ISBN|9782868630810}}.
;2018
* Ingrid Audoire ; Jean-Marie Seiget, ''War-zu un [[islam]] adsperedelaet: etre poell ha naderezh'', 168 p. {{ISBN|9782-868631879}}. Relijion.
;2019
* [[Jean Giono]], ''Gwim'', troet gant [[Thomas Loyer]]. Romant. Titl orin : ''Regain''.
* Langleiz, ''Kanoù en noz'', 79 p. {{ISBN|9782868630383}}. Barzhoniezh.
* [[Oscar Wilde]], ''Tasmant Canterville'', troet diwar ar saozneg gant Loig Kampion, 83 p. {{ISBN|9782868631923}}. Danevell hir. Titl orin : ''The Canterville ghost''.
* [[Goulc'han Kervella]], ''Gouel ar c'hlas termen'', 55 p. {{ISBN|9782868631947}} . Danevell.
* Fred Uhlman, ''Unanet adarre'', troet diwar ar saozneg gant Bernard Géry, 126 p. {{ISBN|9782-868631916}}. Romant. Titl orin : ''Reunion''.
* Goulc'han Kervellla, ''Gouel ar c'hlas termen'', 55 p. {{ISBN|9782868631947}}. 
;2020
* [[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', troet gant Thomas Loyer, {{ISBN|}}. Romant. Titl orin : ''La Vénus d'Illa''.
;2021
* Gabriel García Márquez, ''Dezrevell ur marv rakkemennet'', troet diwar ar spagnoleg gant Aleksandr ar Gall, 121 p. {{ISBN|9782868632036}}. Danevell hir.
* Fañch Elies Abeozen, ''[[Hervelina Geraouell]]'', 3e embannadur, 170 p. {{ISBN|9782868632005}}. Romant.
* [[John Steinbeck]], ''Ar berlezenn'', troet diwar ar saozneg gant Yveline Le Don, 126 p. {{ISBN|9782868632029}}. Danevell hir. 
* [[Ousmane Sembène]], ''An Urzh-paeañ'', troet diwar ar galleg gant [[Aline Gleoneg]], 120 p. {{ISBN|9782868631985}}. Romant. 
* Roperzh ar Mason, ''Chal ha dichal'', skeudennet get X. de Langlais, eil mouladur, 101 p. {{ISBN|9782868631978}}&lt;.
* Yeun ar Gow, ''Diwar dorgenn Karreg-an-Tan'', 213 p. {{ISBN|9782868632012}}.
;2022
* Gérard Cornillet, ''Wörterbuch Bretonisch-deutsch, deutsch-bretonische : Deutsch bretonisch zweisprachiges Wörterbuch = Geriadur brezhoneg-alamaneg hag alamaneg-brezhoneg : Brezhoneg alamaneg geriadur divyezhek'', 1164 p.  {{ISBN|9782868632050.}} Yezhoniezh.
*  Josep Górriz, ''Tangwall en dielldi istorel'', troet diwar ar c'hatalaneg gant [[Gwenael Emelyanoff]], 84 p. {{ISBN|9782868632043}}. Romant-polis. 
;2023
* [[John Le Carré]], ''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'', 306 p. {{ISBN|9782868632081}}. Romant spierezh. Titl orin : ''The spy who came in from the cold''.
;2024
* [[Paol ar Meur]], ''Tan ha distan'', 177 p. {{ISBN|9782868632173}}. Romant.
* [[Julien Gracq]], ''Ar c'hourenez'', troet diwar ar galleg gant Tomaz Loyer, 139 p. {{ISBN|9782868632159}}. Danevell hir.
* [[Théophile Gautier]], [[Edgar Allan Poe]], [[Guy de  Maupassant]], [[André Maurois]], ''Ar Bandulenn: ha pemp danevell faltazius all'', troet gant Anna ha Loik Kampion, 72 p. {{ISBN|9782868632166}}. Danevelloù. 
* [[Andrei Makin]], ''Sonerezh ur vuhez'', 109 p. {{ISBN|9782868632074}}. Romant.
* [[Toni Morrison]], ''Du-mañ '', troet diwar ar saozneg gant Bernez Gery, 154 p. {{ISBN|9782868632180}}. Romant-polis.
;2025
* Goulc'han Kervella, ''Ar Vosenn Nevez ha pezhioù-c'hoari all : Commedia dell'arte', 148 p. {{ISBN|9782-868632227}}. C'hoariva.
* [[Robert Louis Stevenson]], ''Skrapet'', troet diwar ar saozneg gant Kristian Braz, 246 p. {{ISBN|9782868632210}}. Romant. Titl orin : ''Kidnapped''.
* [[Visant Roue]], ''Istor ar Vretoned. 1 : -55 betek 410'', 239 p. 8 kartenn e liv gant [[Mikael Bodlore-Penlaez]]. {{ISBN|9782868632197}}. Istor.
;2026
* [[Aleksandr ar Gall]], ''Hor Breudeur Tramor : Agan Breder Tramor'', 245 p. {{ISBN|978-2-868632241}}. Kerne-Veur. 
* [[Tennessee Williams]], ''Tramgarr ar c'hoantoù'', troet diwar ar saozneg gant Serj Richard, 201 p. {{ISBN|9782868632234'}}. Pezh-c'hoari. Titl orin : ''A Streetcar named Desire''.


{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Embannerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>s18wwvax359ypcojvlb3l7ijkvjgusi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saudemont</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49744</id>
    <revision>
      <id>2202314</id>
      <parentid>2196829</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T12:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>Ajout d'une photographie</comment>
      <origin>2202314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7990" sha1="7z4vd547hp5npv313oaphnxxkrz9vaq" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Frañs'''
|-
|- align=&quot;center&quot;
|Anv 
|Saudemont
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|{{Frañs}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Rannvro]] 
|{{FR-NPDC}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Departamant]] 
|{{FR-Pas-de-Calais-skoed}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Bro hengounel]] 
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Arras|Arras]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Etrekumuniezh]] 
|Communauté de communes Osartis
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kanton]] 
|[[Kanton Vitry-en-Artois|Vitry-en-Artois]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod INSEE]] 
|62782
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod post]] 
|62860 
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Jean-Pierre Cuvilliez
|- align=&quot;center&quot;
|Amzer-gefridi 
|[[2008]]-[[2014]]
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread
|5,55&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|50° ..' ..&quot; Norzh 
|- align=&quot;center&quot;
|Hed
|03° ..' ..&quot; Reter
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder kreiz 
|48 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder bihanañ 
|39 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder brasañ 
|75 m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|433 (2007)
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|77 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
|
|}
'''Saudemont''' a zo ur gumun eus departamant [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]).
== Istor ==
=== {{XXvet}} kantved ===
'''[[Brezel-bed kentañ]]''': roet e voe ar [[Kroaz-vrezel 1914-1918|Groaz-vrezel 1914-1918]] d'ar gumun e [[1920]] 
&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170303083543/http://pages14-18.mesdiscussions.net/pages1418/forum-pages-histoire/communes-decorees-guerre-sujet_7632_2.htm Pages 14-18]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
[[Restr:L'Église Saint-Léger de Saudemont.jpg|kreizenn|thumb|An iliz]]

== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
						
&lt;timeline&gt;						
Colors=						
  id:lightgrey value:gray(0.9)						
  id:darkgrey value:gray(0.7)						
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)						
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)						
ImageSize  = width:800 height:350						
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50						
DateFormat = x.y						
Period =from:0 till:810						
TimeAxis   = orientation:vertical						
AlignBars  = justify						
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0						
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0						
						 
BackgroundColors = canvas:sfondo						
BarData=						
  bar:1791						
  bar:1792						
  bar:1793						
  bar:1794						
  bar:1795						
  bar:1796						
  bar:1797						
  bar:1798						
  bar:1799						
  bar:1800 text:1800						
  bar:1801						
  bar:1802						
  bar:1803						
  bar:1804						
  bar:1805						
  bar:1806						
  bar:1807						
  bar:1808						
  bar:1809						
  bar:1810						
  bar:1811						
  bar:1812						
  bar:1813						
  bar:1814						
  bar:1815						
  bar:1816						
  bar:1817						
  bar:1818						
  bar:1819						
  bar:1820 text:1820						
  bar:1821						
  bar:1822						
  bar:1823						
  bar:1824						
  bar:1825						
  bar:1826						
  bar:1827						
  bar:1828						
  bar:1829						
  bar:1830						
  bar:1831						
  bar:1832						
  bar:1833						
  bar:1834						
  bar:1835						
  bar:1836						
  bar:1837						
  bar:1838						
  bar:1839						
  bar:1840 text:1840						
  bar:1841						
  bar:1842						
  bar:1843						
  bar:1844						
  bar:1845						
  bar:1846						
  bar:1847						
  bar:1848						
  bar:1849						
  bar:1850						
  bar:1851						
  bar:1852						
  bar:1853						
  bar:1854						
  bar:1855						
  bar:1856						
  bar:1857						
  bar:1858						
  bar:1859						
  bar:1860 text:1860						
  bar:1861						
  bar:1862						
  bar:1863						
  bar:1864						
  bar:1865						
  bar:1866						
  bar:1867						
  bar:1868						
  bar:1869						
  bar:1870						
  bar:1871						
  bar:1872						
  bar:1873						
  bar:1874						
  bar:1875						
  bar:1876						
  bar:1877						
  bar:1878						
  bar:1879						
  bar:1880 text:1880						
  bar:1881						
  bar:1882						
  bar:1883						
  bar:1884						
  bar:1885						
  bar:1886						
  bar:1887						
  bar:1888						
  bar:1889						
  bar:1890						
  bar:1891						
  bar:1892						
  bar:1893						
  bar:1894						
  bar:1895						
  bar:1896						
  bar:1897						
  bar:1898						
  bar:1899						
  bar:1900 text:1900						
  bar:1901						
  bar:1902						
  bar:1903						
  bar:1904						
  bar:1905						
  bar:1906						
  bar:1907						
  bar:1908						
  bar:1909						
  bar:1910						
  bar:1911						
  bar:1912						
  bar:1913						
  bar:1914						
  bar:1915						
  bar:1916						
  bar:1917						
  bar:1918						
  bar:1919						
  bar:1920 text:1920						
  bar:1921						
  bar:1922						
  bar:1923						
  bar:1924						
  bar:1925						
  bar:1926						
  bar:1927						
  bar:1928						
  bar:1929						
  bar:1930						
  bar:1931						
  bar:1932						
  bar:1933						
  bar:1934						
  bar:1935						
  bar:1936						
  bar:1937						
  bar:1938						
  bar:1939						
  bar:1940 text:1940						
  bar:1941						
  bar:1942						
  bar:1943						
  bar:1944						
  bar:1945						
  bar:1946						
  bar:1947						
  bar:1948						
  bar:1949						
  bar:1950						
  bar:1951						
  bar:1952						
  bar:1953						
  bar:1954						
  bar:1955						
  bar:1956						
  bar:1957						
  bar:1958						
  bar:1959						
  bar:1960 text:1960						
  bar:1961						
  bar:1962						
  bar:1963						
  bar:1964						
  bar:1965						
  bar:1966						
  bar:1967						
  bar:1968						
  bar:1969						
  bar:1970						
  bar:1971						
  bar:1972						
  bar:1973						
  bar:1974						
  bar:1975						
  bar:1976						
  bar:1977						
  bar:1978						
  bar:1979						
  bar:1980 text:1980						
  bar:1981						
  bar:1982						
  bar:1983						
  bar:1984						
  bar:1985						
  bar:1986						
  bar:1987						
  bar:1988						
  bar:1989						
  bar:1990						
  bar:1991						
  bar:1992						
  bar:1993						
  bar:1994						
  bar:1995						
  bar:1996						
  bar:1997						
  bar:1998						
  bar:1999						
  bar:2000 text:2000						
  bar:2001						
  bar:2002						
  bar:2003						
  bar:2004						
  bar:2005						
  bar:2006						
  bar:2007						
PlotData=						
 color:barra width:10 align:left						
 bar:1793 from:0 till: 590						
 bar:1800 from:0 till: 658						
 bar:1806 from:0 till: 687						
 bar:1821 from:0 till: 745						
 bar:1831 from:0 till: 786						
 bar:1836 from:0 till: 764						
 bar:1841 from:0 till: 801						
 bar:1846 from:0 till: 776						
 bar:1851 from:0 till: 739						
 bar:1856 from:0 till: 711						
 bar:1861 from:0 till: 724						
 bar:1866 from:0 till: 680						
 bar:1872 from:0 till: 640						
 bar:1876 from:0 till: 621						
 bar:1881 from:0 till: 609						
 bar:1886 from:0 till: 582						
 bar:1891 from:0 till: 560						
 bar:1896 from:0 till: 536						
 bar:1901 from:0 till: 522						
 bar:1906 from:0 till: 519						
 bar:1911 from:0 till: 475						
 bar:1921 from:0 till: 353						
 bar:1926 from:0 till: 370						
 bar:1931 from:0 till: 355						
 bar:1936 from:0 till: 329						
 bar:1946 from:0 till: 346						
 bar:1954 from:0 till: 330						
 bar:1962 from:0 till: 318						
 bar:1968 from:0 till: 315						
 bar:1975 from:0 till: 300						
 bar:1982 from:0 till: 374						
 bar:1990 from:0 till: 382						
 bar:1999 from:0 till: 375						
 bar:2006 from:0 till: 426						
 bar:2007 from:0 till: 433						
						
TextData=						
  fontsize:S pos:(50,10)						
  text:						
&lt;/timeline&gt;						
		
&lt;ref&gt;Cassini hag [[EBSSA]]&lt;/ref&gt;

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù = [[1979]] |Penn = [[2014]] |Anv = Jean-Pierre Cuvilliez |Strollad =  |Karg = }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]]
[[Rummad:Kroaz-vrezel 1914-1918 (kumunioù Pas-de-Calais)]]</text>
      <sha1>7z4vd547hp5npv313oaphnxxkrz9vaq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roparzh II (dug Normandi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50821</id>
    <revision>
      <id>2202346</id>
      <parentid>2083485</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T22:11:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-55373-40</username>
        <id>94671</id>
      </contributor>
      <comment>/* E dud */ Ar groazidi, paotrien-douar eeun pe aotrounez bras, a drec’has war an Durked e-pad ar groaziadeg trec’h-se</comment>
      <origin>2202346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1490" sha1="df7qtfwjq3d0xzet42o1ablmue5x0v3" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Robert normandie.jpg|thumb|right|Roparzh II (dug Normandi)]]
'''Roparzh II''', lesanvet ''Berr-e-heuz'', pe '''Robert Courteheuse''' e galleg, a oa ganet war-dro 1051 pe 1052, ha marvet d'an [[10 a viz C'hwevrer]] 1134, a oa mab da [[Gwilherm an Alouber]], a oa  kont Maine, eus 1063 da 1069, ha  [[dug Normandi]] eus 1087 betek 1106. 

Klask a reas en aner bezañ roue [[Bro-Saoz]]. 


== E anv ==
Lesanvet e veze ''Berr-e-heuz'', pe ''Curthose'' e saozneg, abalamour ma ne oa ket bras. [[William of Malmesbury]] hag [[Orderic Vitalis]] a gonte veze graet ''brevis-ocrea'' (heuz berr) anezhañ gant e dad. ''Gamberon'' a veze lavaret ivez. 

==E dud==
Mab henañ [[Gwilherm an Alouber]] e oa.  Dug Normandi e voe e 1087 pa varvas e dad. Met bec'h en doe gant e zaou vreur, a renas o-daou e Bro-Saoz,  Guillaume le Roux ha Henri Beauclerc, rois successifs d'Angleterre sous les noms de Guillaume II et Henri Ier. An Dug Robert a gemeras er c’hentañ kroaziadeg, ma trec’has war aloubourien turk an Anatolia hag a roas tro da grouiñ ar stadou kristen latin. 


{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot; border=&quot;2&quot;
|-
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; | En e raok:&lt;br /&gt;'''[[Gwilherm an Alouber]]'''
| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Dug Normandi]] &lt;br /&gt;[[Restr:Blason Duché de Normandie.svg|thum|60px]]&lt;br /&gt;[[1035]] – [[1087]]'''
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; | War e lerc'h:&lt;br /&gt;'''[[Jafrez V]]'''
|}


[[Rummad:Istor Normandi en XIvet kantved]]
[[Rummad:Duged Normandi]]</text>
      <sha1>df7qtfwjq3d0xzet42o1ablmue5x0v3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202362</id>
      <parentid>2202346</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T11:53:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2202362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1501" sha1="e9fets0nrhpgceuenl2kacy8xqpwqef" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Robert normandie.jpg|thumb|right|Roparzh II (dug Normandi)]]
'''Roparzh II''', lesanvet ''Berr-e-heuz'', pe '''Robert Courteheuse''' e galleg, a oa ganet war-dro 1051 pe 1052, ha marvet d'an 10 a viz C'hwevrer 1134, a oa mab da [[Gwilherm an Alouber]], a oa  kont Maine, eus 1063 da 1069, ha [[dug Normandi]] eus 1087 betek 1106. 

Klask a reas en aner bezañ roue [[Bro-Saoz]]. 
== E anv ==
Lesanvet e veze ''Berr-e-heuz'', pe ''Curthose'' e saozneg, abalamour ma ne oa ket bras. [[William of Malmesbury]] hag [[Orderic Vitalis]] a gonte veze graet ''brevis-ocrea'' (heuz berr) anezhañ gant e dad. ''Gamberon'' a veze lavaret ivez. 

==E dud==
Mab henañ [[Gwilherm an Alouber]] e oa.  Dug Normandi e voe e 1087 pa varvas e dad. Met bec'h en doe gant e zaou vreur, a renas o-daou e Bro-Saoz,  Guillaume le Roux ha Henri Beauclerc, rois successifs d'Angleterre sous les noms de Guillaume II et Henri Ier. An Dug Robert a gemeras perzh er c’hentañ kroaziadeg, ma voe e-touez ar re a dapas [[Jeruzalem]] hag a roas tro da grouiñ unan eus [[Stadoù latin ar Reter]] eno. 


{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot; border=&quot;2&quot;
|-
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; | En e raok:&lt;br /&gt;'''[[Gwilherm an Alouber]]'''
| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Dug Normandi]] &lt;br /&gt;[[Restr:Blason Duché de Normandie.svg|thum|60px]]&lt;br /&gt;[[1035]] – [[1087]]'''
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; | War e lerc'h:&lt;br /&gt;'''[[Jafrez V]]'''
|}


[[Rummad:Istor Normandi en XIvet kantved]]
[[Rummad:Duged Normandi]]</text>
      <sha1>e9fets0nrhpgceuenl2kacy8xqpwqef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>William McKinley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98805</id>
    <revision>
      <id>2202329</id>
      <parentid>2124324</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T16:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Adlañs</comment>
      <origin>2202329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1470" sha1="ohc67pctti8qwq6svh918baecpjoci2" xml:space="preserve">'''William McKinley''', ganet d'an 29 a viz Genver 1843 hag aet da Anaon d'ar 14 a viz Gwengolo 1901, a oa bet 25vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], padet e oa e resped eus 1897 betek [[LAzhadenn William McKinley|e lazhadenn]] e 1901. Ezel eus ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Republikaned]], bet e oa bet e penn un adreizhadur en doa lakaet ar Republikaned da vezañ [[Istor ar Strollad Republikan (SUA)|galloudus er stadoù greantet ha dre ar vro]] evit degadoù a vloavezhioù. McKinley a oa bet e penn ar vro trec'hus e-kerzh ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet]] hag e penn ar vro e-kerzh marevezh an [[Tonkad anat|emled stadunanat]], pa oa bet emledet ar Stadoù-Unanet war [[Hawaii]], [[Puerto Rico]], [[Guam]], ar [[Filipinez]], ha [[Samoa Amerikan]].

McKinley a oa ebt ar prezidant stadunanat diwezhañ o vezañ bet o kemer perzh er [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|brezel diabarzh]]; an hini nemetañ e oa bet o kregiñ e servij soudard evel [[soudard enskrivet]] hag echuet gant ar [[breved (milourel)|breved]] major. Godue ar brezel, en doa dilojet da [[Canton (Ohio)|Canton]], en [[Ohio]], hag eno en doa labouret e tachenn ar Gwir. Eno e oa dimezet ivez gant [[Ida Saxton]]. 
{{Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika}}
{{DEFAULTSORT:McKinley, William}}
[[Rummad:Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1843]]
[[Rummad:Marvioù 1901]]
[[Rummad:Republikaned SUA]]</text>
      <sha1>ohc67pctti8qwq6svh918baecpjoci2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202330</id>
      <parentid>2202329</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T16:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1482" sha1="i0dtk0q00w8m1j83zaqcfbeya3nhwin" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William McKinley''', ganet d'an 29 a viz Genver 1843 hag aet da Anaon d'ar 14 a viz Gwengolo 1901, a oa bet 25vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], padet e oa e resped eus 1897 betek [[LAzhadenn William McKinley|e lazhadenn]] e 1901. Ezel eus ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Republikaned]], bet e oa bet e penn un adreizhadur en doa lakaet ar Republikaned da vezañ [[Istor ar Strollad Republikan (SUA)|galloudus er stadoù greantet ha dre ar vro]] evit degadoù a vloavezhioù. McKinley a oa bet e penn ar vro trec'hus e-kerzh ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet]] hag e penn ar vro e-kerzh marevezh an [[Tonkad anat|emled stadunanat]], pa oa bet emledet ar Stadoù-Unanet war [[Hawaii]], [[Puerto Rico]], [[Guam]], ar [[Filipinez]], ha [[Samoa Amerikan]].

McKinley a oa ebt ar prezidant stadunanat diwezhañ o vezañ bet o kemer perzh er [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|brezel diabarzh]]; an hini nemetañ e oa bet o kregiñ e servij soudard evel [[soudard enskrivet]] hag echuet gant ar [[breved (milourel)|breved]] major. Godue ar brezel, en doa dilojet da [[Canton (Ohio)|Canton]], en [[Ohio]], hag eno en doa labouret e tachenn ar Gwir. Eno e oa dimezet ivez gant [[Ida Saxton]]. 
{{Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika}}
{{DEFAULTSORT:McKinley, William}}
[[Rummad:Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1843]]
[[Rummad:Marvioù 1901]]
[[Rummad:Republikaned SUA]]</text>
      <sha1>i0dtk0q00w8m1j83zaqcfbeya3nhwin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202331</id>
      <parentid>2202330</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T16:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1505" sha1="5rry0fwzw8hphcbvv3iomvu1zcoln5p" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William McKinley''', ganet d'an 29 a viz Genver 1843 hag aet da Anaon d'ar 14 a viz Gwengolo 1901, a oa bet 25vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], padet e oa e resped eus 1897 betek [[LAzhadenn William McKinley|e lazhadenn]] e 1901. Ezel eus ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Republikaned]], bet e oa bet e penn un adreizhadur en doa lakaet ar Republikaned da vezañ [[Istor ar Strollad Republikan (SUA)|galloudus er stadoù greantet ha dre ar vro]] evit degadoù a vloavezhioù. McKinley a oa bet e penn ar vro trec'hus e-kerzh ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet]] hag e penn ar vro e-kerzh marevezh an [[Tonkad anat|emled stadunanat]], pa oa bet emledet ar Stadoù-Unanet war [[Hawaii]], [[Puerto Rico]], [[Guam]], ar [[Filipinez]], ha [[Samoa Amerikan]].

McKinley a oa ebt ar prezidant stadunanat diwezhañ o vezañ bet o kemer perzh er [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|brezel diabarzh]]; an hini nemetañ e oa bet o kregiñ e servij soudard evel [[soudard enskrivet]] hag echuet gant ar [[breved (milourel)|breved]] major. Godue ar brezel, en doa dilojet da [[Canton (Ohio)|Canton]], en [[Ohio]], hag eno en doa labouret e tachenn ar Gwir. Eno e oa dimezet ivez gant [[Ida Saxton]]. 
{{Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika}}
{{DEFAULTSORT:McKinley, William}}
[[Rummad:Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1843]]
[[Rummad:Marvioù 1901]]
[[Rummad:Republikaned SUA]]
[[Rummad:Tud muntret]]</text>
      <sha1>5rry0fwzw8hphcbvv3iomvu1zcoln5p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202332</id>
      <parentid>2202331</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T16:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1505" sha1="klvu3ly5g1ztgetqbf2rvc35j7mt2cv" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William McKinley''', ganet d'an 29 a viz Genver 1843 hag aet da Anaon d'ar 14 a viz Gwengolo 1901, a oa bet 25vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], padet e oa e resped eus 1897 betek [[LAzhadenn William McKinley|e lazhadenn]] e 1901. Ezel eus ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Republikaned]], bet e oa bet e penn un adreizhadur en doa lakaet ar Republikaned da vezañ [[Istor ar Strollad Republikan (SUA)|galloudus er stadoù greantet ha dre ar vro]] evit degadoù a vloavezhioù. McKinley a oa bet e penn ar vro trec'hus e-kerzh ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet]] hag e penn ar vro e-kerzh marevezh an [[Tonkad anat|emled stadunanat]], pa oa bet emledet ar Stadoù-Unanet war [[Hawaii]], [[Puerto Rico]], [[Guam]], ar [[Filipinez]], ha [[Samoa Amerikan]].

McKinley a oa bet ar prezidant stadunanat diwezhañ o vezañ bet o kemer perzh er [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|brezel diabarzh]]; an hini nemetañ e oa bet o kregiñ e servij soudard evel [[soudard enskrivet]] hag echuet gant ar [[breved (milourel)|breved]] major. Godue ar brezel, en doa dilojet da [[Canton (Ohio)|Canton]], en [[Ohio]], hag eno en doa labouret e tachenn ar Gwir. Eno e oa dimezet ivez gant [[Ida Saxton]]. 
{{Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika}}
{{DEFAULTSORT:McKinley, William}}
[[Rummad:Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1843]]
[[Rummad:Marvioù 1901]]
[[Rummad:Republikaned SUA]]
[[Rummad:Tud muntret]]</text>
      <sha1>klvu3ly5g1ztgetqbf2rvc35j7mt2cv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202333</id>
      <parentid>2202332</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T16:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1505" sha1="0oof3b38phujogx0n17c83alg9apwcz" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William McKinley''', ganet d'an 29 a viz Genver 1843 hag aet da Anaon d'ar 14 a viz Gwengolo 1901, a oa bet 25vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], padet e oa e resped eus 1897 betek [[LAzhadenn William McKinley|e lazhadenn]] e 1901. Ezel eus ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Republikaned]], bet e oa bet e penn un adreizhadur en doa lakaet ar Republikaned da vezañ [[Istor ar Strollad Republikan (SUA)|galloudus er stadoù greantet ha dre ar vro]] evit degadoù a vloavezhioù. McKinley a oa bet e penn ar vro trec'hus e-kerzh ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet]] hag e penn ar vro e-kerzh marevezh an [[Tonkad anat|emled stadunanat]], pa oa bet emledet ar Stadoù-Unanet war [[Hawaii]], [[Puerto Rico]], [[Guam]], ar [[Filipinez]], ha [[Samoa Amerikan]].

McKinley a oa bet ar prezidant stadunanat diwezhañ o vezañ bet o kemer perzh er [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|brezel diabarzh]]; an hini nemetañ e oa bet o kregiñ e servij soudard evel [[soudard enskrivet]] hag echuet gant ar [[breved (milourel)|breved]] major. Goude ar brezel, en doa dilojet da [[Canton (Ohio)|Canton]], en [[Ohio]], hag eno en doa labouret e tachenn ar Gwir. Eno e oa dimezet ivez gant [[Ida Saxton]]. 
{{Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika}}
{{DEFAULTSORT:McKinley, William}}
[[Rummad:Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1843]]
[[Rummad:Marvioù 1901]]
[[Rummad:Republikaned SUA]]
[[Rummad:Tud muntret]]</text>
      <sha1>0oof3b38phujogx0n17c83alg9apwcz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202337</id>
      <parentid>2202333</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T18:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2134" sha1="oxrcrn6jhwg9ee02tnndh6hx3s0gnfw" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William McKinley''', ganet d'an 29 a viz Genver 1843 hag aet da Anaon d'ar 14 a viz Gwengolo 1901, a oa bet 25vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], padet e oa e resped eus 1897 betek [[LAzhadenn William McKinley|e lazhadenn]] e 1901. Ezel eus ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Republikaned]], bet e oa bet e penn un adreizhadur en doa lakaet ar Republikaned da vezañ [[Istor ar Strollad Republikan (SUA)|galloudus er stadoù greantet ha dre ar vro]] evit degadoù a vloavezhioù. McKinley a oa bet e penn ar vro trec'hus e-kerzh ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet]] hag e penn ar vro e-kerzh marevezh an [[Tonkad anat|emled stadunanat]], pa oa bet emledet ar Stadoù-Unanet war [[Hawaii]], [[Puerto Rico]], [[Guam]], ar [[Filipinez]], ha [[Samoa Amerikan]].

McKinley a oa bet ar prezidant stadunanat diwezhañ o vezañ bet o kemer perzh er [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|brezel diabarzh]]; an hini nemetañ e oa bet o kregiñ e servij soudard evel [[soudard enskrivet]] hag echuet gant ar [[breved (milourel)|breved]] major. Goude ar brezel, en doa dilojet da [[Canton (Ohio)|Canton]], en [[Ohio]], hag eno en doa labouret e tachenn ar Gwir. Eno e oa dimezet ivez gant [[Ida Saxton]]. E 1876, McKinley a oa dilennet er [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]], lec'h ma oa deuet da vezañ an arbennigour republikan war ar [[feurbriz|feurbrizioù gwarez]], oc'h harpañ ar [[gwareziñ]] evit kaout berzh. [[Feubriz McKinley]] eus 1890 en doa degaset ur gwallreuz, ha gant ar [[Istor ar Strollad Demokratel (SUA)|Strollad Demokratel]] o kemmañ an distrigoù evit ar [[gerrymandering]] da skarhzañ anezhañ eus e bost, ar pezh a oa bet mammenn e c'holl e 1890. Dilennet e oa bet [[gouarnour Ohio]] e 1891 ha 1893, o tifenn un hent etre gounidoù ar [[kapitalouriezh|c'hapitalouriezh]] hag ar berzh dre al labour.
{{Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika}}
{{DEFAULTSORT:McKinley, William}}
[[Rummad:Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1843]]
[[Rummad:Marvioù 1901]]
[[Rummad:Republikaned SUA]]
[[Rummad:Tud muntret]]</text>
      <sha1>oxrcrn6jhwg9ee02tnndh6hx3s0gnfw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202351</id>
      <parentid>2202337</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T07:46:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3002" sha1="etv4lsv066c48lo2e0tv3g6hly0b8dt" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William McKinley''', ganet d'an 29 a viz Genver 1843 hag aet da Anaon d'ar 14 a viz Gwengolo 1901, a oa bet 25vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], padet e oa e resped eus 1897 betek [[LAzhadenn William McKinley|e lazhadenn]] e 1901. Ezel eus ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Republikaned]], bet e oa bet e penn un adreizhadur en doa lakaet ar Republikaned da vezañ [[Istor ar Strollad Republikan (SUA)|galloudus er stadoù greantet ha dre ar vro]] evit degadoù a vloavezhioù. McKinley a oa bet e penn ar vro trec'hus e-kerzh ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet]] hag e penn ar vro e-kerzh marevezh an [[Tonkad anat|emled stadunanat]], pa oa bet emledet ar Stadoù-Unanet war [[Hawaii]], [[Puerto Rico]], [[Guam]], ar [[Filipinez]], ha [[Samoa Amerikan]].

McKinley a oa bet ar prezidant stadunanat diwezhañ o vezañ bet o kemer perzh er [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|brezel diabarzh]]; an hini nemetañ e oa bet o kregiñ e servij soudard evel [[soudard enskrivet]] hag echuet gant ar [[breved (milourel)|breved]] major. Goude ar brezel, en doa dilojet da [[Canton (Ohio)|Canton]], en [[Ohio]], hag eno en doa labouret e tachenn ar Gwir. Eno e oa dimezet ivez gant [[Ida Saxton]]. E 1876, McKinley a oa dilennet er [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]], lec'h ma oa deuet da vezañ an arbennigour republikan war ar [[feurbriz|feurbrizioù gwarez]], oc'h harpañ ar [[gwareziñ]] evit kaout berzh. [[Feubriz McKinley]] eus 1890 en doa degaset ur gwallreuz, ha gant ar [[Istor ar Strollad Demokratel (SUA)|Strollad Demokratel]] o kemmañ an distrigoù evit ar [[gerrymandering]] da skarhzañ anezhañ eus e bost, ar pezh a oa bet mammenn e c'holl e 1890. Dilennet e oa bet [[gouarnour Ohio]] e 1891 ha 1893, o tifenn un hent etre gounidoù ar [[kapitalouriezh|c'hapitalouriezh]] hag ar berzh dre al labour.

McKinley a oa deuet a-benn da vezañ kandidat ar Republikaned evit an dilennadegoù prezidant e 1896. ar vro a oa tapet gant un [[fallaenn ekonomikel]] ha trec'het en devoe an Demokrat [[William Jennings Bryan]] goude ur [[front porch campaign]] lec'h ma chome stag gant meno  &quot;[[Moneiz kreñv ha moneiz gwan|trouz an arc'hant]]&quot; (ar standart aour nemet pa veze kemmet dre un emglev etrebroadel) ha prometiñ a rae feurbizioù uhel evit degas en dro frouezusted er vro. Resped McKinley a oa bet kroget gant ur c'hresk ekonomikel bliv. Enebet e oa ouzh ar [[frankiz skeiñ ar moneiz]] evit derc'hel gant ar [[standart aour]], ha kreskiñ ar [[Feurbriz|feurbriz gwareziñ]], sinet gantañ an [[Akta Dingley]] eus 1897 evit gwareziñ labourerien an uzinoù hag embregerezhioù diouzh ar c'heveziñ etrebroadel ha bountet evit sinadur ar [[Gold Standard Act]] eus 1900. 
{{Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika}}
{{DEFAULTSORT:McKinley, William}}
[[Rummad:Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1843]]
[[Rummad:Marvioù 1901]]
[[Rummad:Republikaned SUA]]
[[Rummad:Tud muntret]]</text>
      <sha1>etv4lsv066c48lo2e0tv3g6hly0b8dt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eugène Boudin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110756</id>
    <revision>
      <id>2202350</id>
      <parentid>2158933</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T06:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>/* Un nebeud oberennoù */ Ajout d'une photographie</comment>
      <origin>2202350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3433" sha1="3dnnn3mhhzgtvv2n79jilk4iwbr7c87" xml:space="preserve">{{databox}}[[Restr:Boudin.jpeg|thumb|right|200px|]]
'''Eugène Boudin''', bet ganet e [[Honfleur]] ([[Calvados (departamant)|Calvados]]) d'an [[12 a viz Gouere]] [[1824]], hag aet d'an Anaon e [[Deauville]] (Calvados) d'an [[8 a viz Eost]] [[1898]], a oa ul livour gall. Morlivour dibar anezhañ, sellet e vez outañ evel unan eus diaraogerien an [[impresouriezh]]. 

== E vuhez ==
Euredet e voe e Genver 1863 da Vari Gedez (''Marie-Anne Guédès''), ur goueriadez eus [[Hañveg]], en [[An Havr-Nevez|Havr-Nevez]]. E Pariz e vezent o chom peurliesañ, o vevañ moan, o tilojañ alies. E Miz Gwengolo 1863 e zeas Boudin da Normandi, da d[[Trouville]], e-kichen [[Gustave Courbet|Courbet]] a zo e [[Deauville]] ha [[Claude Monet|Monet]] e [[Honfleur]]. Peder gwech war ugent ez eas Boudin da Vreizh da livañ taolennoù. Aozet en deus kantadoù anezho, dreist-holl en Arvor, etre 1855 ha 1897.

Gant e bried eo e fellas dezhañ bezañ beziet. An daou emaint en ur bez e maen Kerzanton, e bered Sant-Visant e [[Montmartre]] ([[Pariz]]). Un delwenn a zo bet savet en enor dezhañ e Honfleur.

== E oberenn ==
Skrivañ a reas ''Notes d'un voyage en Bretagne (1867)'' evit e vreur Louis, skrivagner en e eurioù vak&lt;ref&gt;Pludermacher 2011, p. 131 ha 234.&lt;/ref&gt;, testenn embannet e 1924 gant ''[[Mercure de France]]''.&lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k201959k/f47.pagination.r=Le+Faou.langFR ''Mercure de france''] ''Notes d'un voyage en Bretagne'', embannet gant G. Jean-Aubry, a-zivout kantveder Boudin.&lt;/ref&gt; Deskrivañ a reas d'e vreur buhez pemdeziek bro [[Hañveg]], [[Ar Faou]], [[Rumengol]] d'ar mare-se. Evit livañ ar sennoù-se eus ar maezhioù e voe awenet gant [[Jean-François Millet]] : ''&quot;Étudier cette belle figure d'homme appuyé sur son bâton, se souvenir de Millet, le berger, mais étudier le beau fond limpide et plein d'air et donner à cela un aspect saisissant&quot;''&lt;ref&gt;[[Denise Delouche]], &quot;Eugène Boudin 1824-1898&quot;, p. 74.&lt;/ref&gt;. Sellout ouzh ar gouerien vreton ''&quot;tonket da labourioù garv ar maezioù, d'ar bara du ha d'an dour, em eus mezh o livañ dildalvezed alaouret-se, kouronkerien Trouville (...) Un druez eo ha poaniet on o livañ al leziregezh.&quot;'' (troidigezh gant H. ar Menn, Al Liamm nv 139.)

==Un nebeud oberennoù==
* «[[Ar Groazig]], gwel a-vras eus [[Pen-Bron]]», 1897
&lt;br /&gt;
&lt;gallery&gt;
Restr:Eugène Boudin 008.jpg|&quot;[[Sant-Ke-Porzh-Olued]]&quot;, 1874
Restr:Marché sur la place du Faou (Eugène Boudin).jpg|&quot;Marc'had war blasenn [[Ar Faou]]&quot;
Restr:Eugène Boudin 004.jpg|&quot;An draezenn e Trouville. An [[Eugenia de Montijo|impalaerez Eugenia]] hag he heul&quot;, [[Glasc'ho]], dastumad Burrell.
Restr:Port de Trouville à marée basse d'Eugène Boudin.jpg|Porzh Trouville e-pad ar mare izel, 1897, Mirdi arzoù-kaer Cambrai.
&lt;/gallery&gt;

==Levrlennadur==
* {{fr}} ''Notes d'un voyage en Bretagne (1867)'' gant Eugène Boudin,
** {{br}} testenn troet gant [[Herve ar Menn]], embannet e-barzh [[Al Liamm]] nv 139, p.106.
* {{fr}} ''Eugène Boudin et la Bretagne'', [[Denise Delouche]], [[Éditions Palantines]], 2006 hag adembannet e 2011, {{ISBN|9782356780447}}
* {{fr}} ''Peintres des Côtes de Bretagne'', [[Léo Kerlo]] ha [[Jacqueline Duroc]], [[Chasse-Marée]], 2007, {{ISBN|9782914208864}} 

== Daveoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Boudin, Eugene}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1824]]
[[Rummad:Marvioù 1898]]
[[Rummad:Livourien c'hall an XIXvet kantved]]
[[Rummad:Marc'heien al Lejion a enor]]</text>
      <sha1>3dnnn3mhhzgtvv2n79jilk4iwbr7c87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cecilia Curbelo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119778</id>
    <revision>
      <id>2202335</id>
      <parentid>2027366</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T17:50:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marinna</username>
        <id>16709</id>
      </contributor>
      <origin>2202335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3668" sha1="9yksvv3l6g4j4m3oxcqdwxg8w409itq" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot;
| align=&quot;center&quot; | [[Restr:Cecilia Curbelo en 2026.jpg|220px]]&lt;br /&gt;Cecilia Curbelo e 2026.
|-
| align=&quot;center&quot; | [[Restr:Firma Cecilia_Curbelo.svg|100px]]
|-
|}
'''Cecilia Curbelo''' ([[Montevideo]], {{deiziad|23|Genver|1975}}), anavezet ivez evel '''Ceci Curbelo''', zo un embannerez ha skrivagnerez [[uruguay]]at.

Studiet he deus er Skolaj Sagrada Familia, tapet he deus un aotreegezh en Skiantoù ar C'hehentiñ en [[Universidad Católica del Uruguay Dámaso Antonio Larrañaga|Universidad Católica del Uruguay]]. Bet eo ivez en Escuela de Cine.

Pennskriverez ar gelaouenn ''El Escolar'' hag ar pemdezieg ''[[El País (Uruguay)|El País]]'' eo bet, ha saverez filmskridoù. Ober a ra war-dro ar gelaouenn ''Upss!''.

Embannet eo bet he levrioù en [[Arc'hantina]], [[Panamá]] ha [[Paraguay]],&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.subrayado.com.uy/Site/noticia/17812/historia-de-vida-la-exitosa-escritora-uruguaya-cecilia-curbelo|title=''Historia de vida: la exitosa escritora uruguaya Cecilia Curbelo'' |publisher= Subrayado|date=23 a viz Here 2012}}&lt;/ref&gt; [[Mec'hiko]], [[Panamá]], [[Guatemala]], [[Kolombia]], [[Ecuador]] ha [[Spagn]].

Dimezet eo, ur verc'h dezhi, anvet [[Rocío]].

== He levrioù ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%&quot;;&quot;
|- bgcolor=&quot;#ececec&quot;
!Bloavezh!!Talbenn!!ISBN!!Embanner!! Evezhiadennoù
|-
| 2005 || ''Mujeres simples'' || || Ed. Autores Uruguayos ||
|-
| 2006 || ''Terapiadas'' || || Editorial Autores Uruguayos ||
|-
| 2010 || ''Secretos bien guardados'' || || Editorial Torre del Vigía ||
|-
| 2011 || ''[[La decisión de Camila]]'' || 9789974683709 || Sudamericana|| Gwerzhet dreist
|-
| rowspan=2 | 2012 || ''[[Las dos caras de Sofía]]'' || 9789974683907 || Sudamericana ||
|-
| ''Este libro es mío'' || 9789974701144 || Sudamericana ||
|-
| rowspan=3 | 2013 || ''[[La confesión de Micaela]]'' || 9789974701663 || Sudamericana || Gwerzhet dreist
|-
| ''Serie decisiones'' || 9789974701762 || Sudamericana ||
|-
| ''Este libro es mío II'' || 9789974701885 || Sudamericana ||
|-
| 2014 || ''[[La otra vida de Belén]]'' || 9789974713611 || [[Penguin Random House Grupo Editorial|Sudamericana]] || Gwerzhet dreist
|-
|rowspan=2 |2015|| ''La búsqueda de Lucía''||9789974723870 ||[[Penguin Random House Grupo Editorial|Sudamericana]] ||
|-
|''Palabras y emociones de la A a la Z'' ||9789974723900 ||Sudamericana ||
|-
| 2016 || ''Aunque él no esté''|| 9789974736672 ||Sudamericana ||
|}

* 2016, ''Aunque él no esté'' (Montena, ISBN 9789974736672)
* 2017, ''Aunque ella esté'' (Montena, ISBN 9789974748507)
* 2019, ''Lucas (e Inés) sin etiquetas'' (Montena, ISBN 9789974899223)&lt;ref&gt;https://www.teledoce.com/especiales/de-la-mancha-macondo-y-otros-sitios/a-la-manera-de-agustina-el-nuevo-libro-de-cecilia-curbelo-que-aborda-el-acoso-a-traves-de-las-redes-sociales/ “A la manera de Agustina”, el nuevo libro de Cecilia Curbelo que aborda el acoso a través de las redes sociales El País Uruguay fecha 17 de julio de 2016&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;http://www.lr21.com.uy/cultura/1418780-ciclo-de-charlas-en-punta-del-este  Ciclo de Charlas en Punta del Este Uruguay&lt;/ref&gt;.
* 2019, ''Maju, ¡pará de hablar!'' (Alfaguara, ISBN 9789974903258)
* 2020, ''Lo que Natalia no sabe'' (Montena, ISBN 9789915652078)
* 2021, ''Maju, ¡no sos el ombligo del mundo!'' (ISBN 9789915652900)
* 2021, ''Matías y Emma en una jaula de oro''.
*2022, ''Amiga tóxica''.

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

== Liamm diavaez ==
{{Commons|Category:Cecilia Curbelo}}

{{DEFAULTSORT:Curbelo, Cecilia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1975]]
[[Rummad:Merc'hed Uruguay]]
[[Rummad:Skrivagnerien Uruguay‎]]
[[Rummad:Skrivagnerezed spagnolek‎]]</text>
      <sha1>9yksvv3l6g4j4m3oxcqdwxg8w409itq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sintra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124615</id>
    <revision>
      <id>2202347</id>
      <parentid>1960232</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T22:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kent Wang</username>
        <id>94335</id>
      </contributor>
      <comment>Remote views of Palácio Nacional de Sintra 18.jpg; Capela Palatina 20.jpg</comment>
      <origin>2202347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1842" sha1="2p0e6h0r40g4af11h8d2i18n7354soc" xml:space="preserve">[[File:LocalSintra.svg |thumb|Sede pelec'h emañ Sintra e Portugal]]

'''Sintra''' (gwechall '''Cintra''') zo ur gêr hag ur gumun (''municipio'') e 
[[Portugal]]. E [[distrig Lisboa]] emañ, 25&amp;nbsp;km er gwalarn da gêr [[Lisboa]]. Eil pobletañ « município » Portugal eo hag 20 parrez (« freguesias ») zo enni, hag en [[Algueirão-Mem Martins]] ez eus ar muiañ a dud gant 66 250 annezad.

Lakaet e oa bet kêr Sintra war roll lec'hiennoù ar [[Glad bedel]] gant an [[UNESCO]], e 1995.

&lt;br&gt;&lt;gallery class=center caption=&quot;Sintra&quot;&gt;
Sintra-202-Blick vom Palacio Nacional da Pena-Mafra-2011-gje.jpg|Sintra --&gt; Mafra
Sintra-112-Blick auf Stadt-1983-gje.jpg|Sintra
Sintra-Palacio Nacional da Pena-04-2011-gje.jpg|Palacio Nacional de Pena
Sintra-Palacio Nacional da Pena-26-Fenster-2011-gje.jpg|Palacio Nacional de Pena
Sintra-Palacio Nacional da Pena-32-Frau-2011-gje.jpg|Palacio Nacional de Pena
Remote views of Palácio Nacional de Sintra 18.jpg|Palacio Nacional de Sintra
Sintra-Palacio Nacional de Sintra-26-Brunnen-Stadt-2011-gje.jpg|Palacio Nacional de Sintra
Capela Palatina 20.jpg|Palacio Nacional de Sintra
&lt;/gallery&gt;

==Kêrioù gevellet==
Gevellet eo Sintra gant ar c'hêrioù-mañ :

* {{gevelliñ|El Jadida|Maroko|Morocco}} 
* {{gevelliñ|Omura|Japan|Japan}} 
* {{gevelliñ|Assilah|Maroko|Morocco}} 
* {{gevelliñ|Matosinhos|Portugal|Portugal}} 
* {{gevelliñ|Trindade (São Tomé ha Príncipe)|São Tomé ha Príncipe|São Tomé and Príncipe|kêr=Trindade}}
* {{gevelliñ|Bissau|Ginea-Bissau|Guinea-Bissau}} 
* {{gevelliñ|Lobito|Angola|Angola}} 
* {{gevelliñ|La Habana|Kuba|Cuba}}
* {{gevelliñ|Vila Nova Sintra|Kab Glas|Cape Verde}} 
* {{gevelliñ|Namaacha|Mozambik|Mozambique}}
* {{gevelliñ|Honolulu|Stadoù Unanet Amerika|United States}}

{{Commons|Category:Sintra}}

[[Rummad:Kêrioù Portugal]]
[[Rummad:Glad bedel]]</text>
      <sha1>2p0e6h0r40g4af11h8d2i18n7354soc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202348</id>
      <parentid>2202347</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T23:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kent Wang</username>
        <id>94335</id>
      </contributor>
      <comment>Triton at Palácio Nacional da Pena 0456.jpg; Exterior of Palácio Nacional da Pena 0420.jpg</comment>
      <origin>2202348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1830" sha1="h2l2nb694ubqweocn3zn57o89btu6dq" xml:space="preserve">[[File:LocalSintra.svg |thumb|Sede pelec'h emañ Sintra e Portugal]]

'''Sintra''' (gwechall '''Cintra''') zo ur gêr hag ur gumun (''municipio'') e 
[[Portugal]]. E [[distrig Lisboa]] emañ, 25&amp;nbsp;km er gwalarn da gêr [[Lisboa]]. Eil pobletañ « município » Portugal eo hag 20 parrez (« freguesias ») zo enni, hag en [[Algueirão-Mem Martins]] ez eus ar muiañ a dud gant 66 250 annezad.

Lakaet e oa bet kêr Sintra war roll lec'hiennoù ar [[Glad bedel]] gant an [[UNESCO]], e 1995.

&lt;br&gt;&lt;gallery class=center caption=&quot;Sintra&quot;&gt;
Sintra-202-Blick vom Palacio Nacional da Pena-Mafra-2011-gje.jpg|Sintra --&gt; Mafra
Sintra-112-Blick auf Stadt-1983-gje.jpg|Sintra
Exterior of Palácio Nacional da Pena 0420.jpg|Palacio Nacional de Pena
Triton at Palácio Nacional da Pena 0456.jpg|Palacio Nacional de Pena
Sintra-Palacio Nacional da Pena-32-Frau-2011-gje.jpg|Palacio Nacional de Pena
Remote views of Palácio Nacional de Sintra 18.jpg|Palacio Nacional de Sintra
Sintra-Palacio Nacional de Sintra-26-Brunnen-Stadt-2011-gje.jpg|Palacio Nacional de Sintra
Capela Palatina 20.jpg|Palacio Nacional de Sintra
&lt;/gallery&gt;

==Kêrioù gevellet==
Gevellet eo Sintra gant ar c'hêrioù-mañ :

* {{gevelliñ|El Jadida|Maroko|Morocco}} 
* {{gevelliñ|Omura|Japan|Japan}} 
* {{gevelliñ|Assilah|Maroko|Morocco}} 
* {{gevelliñ|Matosinhos|Portugal|Portugal}} 
* {{gevelliñ|Trindade (São Tomé ha Príncipe)|São Tomé ha Príncipe|São Tomé and Príncipe|kêr=Trindade}}
* {{gevelliñ|Bissau|Ginea-Bissau|Guinea-Bissau}} 
* {{gevelliñ|Lobito|Angola|Angola}} 
* {{gevelliñ|La Habana|Kuba|Cuba}}
* {{gevelliñ|Vila Nova Sintra|Kab Glas|Cape Verde}} 
* {{gevelliñ|Namaacha|Mozambik|Mozambique}}
* {{gevelliñ|Honolulu|Stadoù Unanet Amerika|United States}}

{{Commons|Category:Sintra}}

[[Rummad:Kêrioù Portugal]]
[[Rummad:Glad bedel]]</text>
      <sha1>h2l2nb694ubqweocn3zn57o89btu6dq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Emerentiana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145103</id>
    <revision>
      <id>2202323</id>
      <parentid>1982322</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:36:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>patrom, droukveskañ, Emerenzia</comment>
      <origin>2202323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="774" sha1="7mjvu4he1mzxrkgak3wd5pj25bpyjxu" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Emerenzia}}

[[Restr:Statue-ste-emerance.jpg|thumb|upright|E chapel La Pouëze ([[Maine-et-Loire|49]])]]
'''Emerentiana''' (marvet war-dro ar bloaz [[304]] e [[Roma]]) zo ur [[merzher|verzherez]] [[kristeniezh|kristen]] a vije bet [[c'hoar-laezh]] da [[sant]]ez [[Agnes Roma|Agnes]].

==Pennad kar==
''[[Emerenzia]]'', a vije bet mamm da [[Santez Anna]] hervez ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez. Da neuze e vije bet ganet a-raok he merc'h Anna, , a oa mamm-gozh [[Jezuz]], ha  ganet a-raok ar bloaz [[1]].

==Notennoù==
*[https://archive.org/details/mizhabuezsantes00perogoog/page/n12/mode/2up Miz ha buez Santes Anna]

[[Rummad:Marvioù 304]]
[[Rummad:Merzherien]]
[[Rummad:Sent katolik hag ortodoksel]]</text>
      <sha1>7mjvu4he1mzxrkgak3wd5pj25bpyjxu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202324</id>
      <parentid>2202323</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>ouzhpennet, magerez santez Agnes</comment>
      <origin>2202324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="960" sha1="b0sdyikiz1qh2hu7ohkael5a6r32m06" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Emerenzia}}

[[Restr:Statue-ste-emerance.jpg|thumb|upright|E chapel La Pouëze ([[Maine-et-Loire|49]])]]
'''Emerentiana''' (marvet war-dro ar bloaz [[304]] e [[Roma]]) zo ur [[merzher|verzherez]] [[kristeniezh|kristen]] a vije bet [[c'hoar-laezh]] da [[sant]]ez [[Agnes Roma|Agnes]]&lt;ref&gt;Johann Peter Kirsch, &quot;St. Emerentiana&quot;, ''The Catholic Encyclopedia'' Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909.&lt;/ref&gt;. Hervez ar vojenn, mamm Emerentiana a vije magerez Agnes.

==Pennad kar==
''[[Emerenzia]]'', a vije bet mamm da [[Santez Anna]] hervez ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez. Da neuze e vije bet ganet a-raok he merc'h Anna, , a oa mamm-gozh [[Jezuz]], ha  ganet a-raok ar bloaz [[1]].

==Notennoù==
*[https://archive.org/details/mizhabuezsantes00perogoog/page/n12/mode/2up Miz ha buez Santes Anna]

[[Rummad:Marvioù 304]]
[[Rummad:Merzherien]]
[[Rummad:Sent katolik hag ortodoksel]]</text>
      <sha1>b0sdyikiz1qh2hu7ohkael5a6r32m06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202325</id>
      <parentid>2202324</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:58:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>ouzphennet, istor, daveoù</comment>
      <origin>2202325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1324" sha1="nl6w3ab47i1u2p8hvpv07krtvysrika" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Emerenzia}}

[[Restr:Statue-ste-emerance.jpg|thumb|upright|E chapel La Pouëze ([[Maine-et-Loire|49]])]]
'''Emerentiana''' (marvet war-dro ar bloaz [[304]] e [[Roma]]) zo ur [[merzher|verzherez]] [[kristeniezh|kristen]] a vije bet [[c'hoar-laezh]] da [[sant]]ez [[Agnes Roma|Agnes]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Johann Peter Kirsch, &quot;St. Emerentiana&quot;, ''The Catholic Encyclopedia'' Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909.&lt;/ref&gt;. Hervez ar vojenn, mamm Emerentiana a vije magerez Agnes.

Goude marv Agnes, Emerentiana a yeaz d’he bez da bedi hag a oe souden taget gant tud paganed. Goude bezañ disklêriet he feiz hag he darempred gant Agnes, e voe lazhet gant mein&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Emañ he bez en iliz Sant'Agnese ''fuori le mura'' e Roma&lt;ref&gt;David Farmer, ''Oxford Dictionary of Saints'', Oxford University Press, 1996, p. 157&lt;/ref&gt;.

==Pennad kar==
''[[Emerenzia]]'', a vije bet mamm da [[Santez Anna]] hervez ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez. Da neuze e vije bet ganet a-raok he merc'h Anna, , a oa mamm-gozh [[Jezuz]], ha  ganet a-raok ar bloaz [[1]].

==Notennoù==
*[https://archive.org/details/mizhabuezsantes00perogoog/page/n12/mode/2up Miz ha buez Santes Anna]

[[Rummad:Marvioù 304]]
[[Rummad:Merzherien]]
[[Rummad:Sent katolik hag ortodoksel]]</text>
      <sha1>nl6w3ab47i1u2p8hvpv07krtvysrika</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202326</id>
      <parentid>2202325</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1326" sha1="4cg0oe7u2qs9vx2697t9s2q5vugt0ba" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Emerenzia}}

[[Restr:Statue-ste-emerance.jpg|thumb|upright|E chapel La Pouëze ([[Maine-et-Loire|49]])]]
'''Emerentiana''' (marvet war-dro ar bloaz [[304]] e [[Roma]]) zo ur [[merzher|verzherez]] [[kristeniezh|kristen]] a vije bet [[c'hoar-laezh]] da [[sant]]ez [[Agnes Roma|Agnes]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Johann Peter Kirsch, &quot;St. Emerentiana&quot;, ''The Catholic Encyclopedia'' Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909.&lt;/ref&gt;. Hervez ar vojenn, mamm Emerentiana a vije magerez Agnes.

Goude marv Agnes, Emerentiana a yeaz d’he bez da bediñ hag a oe souden taget gant tud paganed. Goude bezañ disklêriet he feiz hag he darempred gant Agnes, e voe lazhet gant mein&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Emañ he bez en iliz Sant'Agnese ''fuori le mura'' e Roma&lt;ref&gt;David Farmer, ''Oxford Dictionary of Saints'', Oxford University Press, 1996, p. 157&lt;/ref&gt;.

==Pennad kar==
''[[Emerenzia]]'', a vije bet mamm da [[Santez Anna]] hervez ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez. Da neuze e vije bet ganet a-raok he merc'h Anna, , a oa mamm-gozh [[Jezuz]], ha  ganet a-raok ar bloaz [[1]].

==Notennoù==
*[https://archive.org/details/mizhabuezsantes00perogoog/page/n12/mode/2up Miz ha buez Santes Anna]

[[Rummad:Marvioù 304]]
[[Rummad:Merzherien]]
[[Rummad:Sent katolik hag ortodoksel]]</text>
      <sha1>4cg0oe7u2qs9vx2697t9s2q5vugt0ba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202328</id>
      <parentid>2202326</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T15:29:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1310" sha1="tpgseo9gxg94270y8bn5gc2vkxm5w92" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Emerenzia}}

[[Restr:Statue-ste-emerance.jpg|thumb|upright|E chapel La Pouëze ([[Maine-et-Loire|49]])]]
'''Emerentiana''' (marvet war-dro ar bloaz [[304]] e [[Roma]]) zo ur [[merzher|verzherez]] [[kristeniezh|kristen]] a vije bet [[c'hoar-laezh]] da santez [[Agnes Roma|Agnes]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Johann Peter Kirsch, &quot;St. Emerentiana&quot;, ''The Catholic Encyclopedia'' Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909.&lt;/ref&gt;. Hervez ar vojenn, mamm Emerentiana a vije magerez Agnes.

Goude marv Agnes, Emerentiana a yeas d’he bez da bediñ hag a voe souden taget gant paganed. Goude bezañ disklêriet he feiz hag he darempred gant Agnes e voe lazhet gant mein&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Emañ he bez en iliz Sant'Agnese ''fuori le mura'' e Roma&lt;ref&gt;David Farmer, ''Oxford Dictionary of Saints'', Oxford University Press, 1996, p. 157&lt;/ref&gt;.

==Pennad kar==
''[[Emerenzia]]'', a vije bet mamm da [[Santez Anna]] hervez ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, skrivet gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez. Da neuze e vije bet ganet a-raok he merc'h Anna, a oa mamm-gozh [[Jezuz]], ha ganet a-raok ar bloaz [[1]].

==Notennoù==
*[[iarchive:mizhabuezsantes00perogoog/page/n12/mode/2up|''Miz ha buez Santes Anna'']]

[[Rummad:Marvioù 304]]
[[Rummad:Merzherien]]
[[Rummad:Sent katolik hag ortodoksel]]</text>
      <sha1>tpgseo9gxg94270y8bn5gc2vkxm5w92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Emerenzia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145105</id>
    <revision>
      <id>2202315</id>
      <parentid>2202299</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>stumm, liamm</comment>
      <origin>2202315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1207" sha1="errvdteecysrf51z6zctbvctyxkzhag" xml:space="preserve">[[File:Adriaen van Overbeke - Emerentia at her prayer - Petrikirche altarpiece.jpeg|thumb|300px|''Emerentia o pediñ'', gant [[Adriaen van Overbeke]].]]

'''Emerenzia'''  pe  '''Emerentia''', eo an anv a zo bet roet, adalek ar XVvet kantved hag en un nebeud broioù, da mamm [[Santez Anna]], da lavarout eo mamm-gozh ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]], ha mamm-guñv [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]&lt;ref&gt;Michael Alan Anderson, ''Symbols of Saints: Theology, ritual, and kinship in music for John the Baptist and St. Anne (1175–1520)'' (University of Chicago), 2008, p. 332&lt;/ref&gt;. Lakaet e vije bet da santez.

Meneget eo evel mamm [[Santez Anna]] e ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez.

Koulskoude n'eo ket meneget en [[Aviel Jakez]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
File:Émérencie, mère de sainte Anne - Jean Provost - Musée du Louvre Peintures RF 1472.jpg|[[Jan Provost]], ''Sainte Émérencie'', [[Mirdi al Louvre]]
Sainte Émérencie 03.jpg|Ar [[Mabig Jezuz]] gant [[Mari, mamm Jezuz|Mari]], [[Santez Anna]] hag Emerenzia&lt;br&gt;(Oberenn disin, [[1400]]-[[1600]], [[Metropolitan Museum of Art]])
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Mari]]</text>
      <sha1>errvdteecysrf51z6zctbvctyxkzhag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202316</id>
      <parentid>2202315</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>ouzhpennet, dornskrid, BnF, dave</comment>
      <origin>2202316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1428" sha1="p3ub3u453oge1q0uh7r37ktzv8j5je1" xml:space="preserve">[[File:Adriaen van Overbeke - Emerentia at her prayer - Petrikirche altarpiece.jpeg|thumb|300px|''Emerentia o pediñ'', gant [[Adriaen van Overbeke]].]]

'''Emerenzia'''  pe  '''Emerentia''', eo an anv a zo bet roet, adalek ar XVvet kantved hag en un nebeud broioù, da mamm [[Santez Anna]], da lavarout eo mamm-gozh ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]], ha mamm-guñv [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]&lt;ref&gt;Michael Alan Anderson, ''Symbols of Saints: Theology, ritual, and kinship in music for John the Baptist and St. Anne (1175–1520)'' (University of Chicago), 2008, p. 332&lt;/ref&gt;. Lakaet e vije bet da santez.

Meneget eo evel mamm [[Santez Anna]] e ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez, hag en un dornskrid, gant Jean-Marie Dupré e 1862, miret er [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]]&lt;ref&gt;Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, p.24 &lt;/ref&gt;.

Koulskoude n'eo ket meneget en [[Aviel Jakez]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
File:Émérencie, mère de sainte Anne - Jean Provost - Musée du Louvre Peintures RF 1472.jpg|[[Jan Provost]], ''Sainte Émérencie'', [[Mirdi al Louvre]]
Sainte Émérencie 03.jpg|Ar [[Mabig Jezuz]] gant [[Mari, mamm Jezuz|Mari]], [[Santez Anna]] hag Emerenzia&lt;br&gt;(Oberenn disin, [[1400]]-[[1600]], [[Metropolitan Museum of Art]])
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Mari]]</text>
      <sha1>p3ub3u453oge1q0uh7r37ktzv8j5je1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202317</id>
      <parentid>2202316</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1428" sha1="ggtyzpv6xb3gejjzzng5mvjmlerrehu" xml:space="preserve">[[File:Adriaen van Overbeke - Emerentia at her prayer - Petrikirche altarpiece.jpeg|thumb|300px|''Emerentia o pediñ'', gant [[Adriaen van Overbeke]].]]

'''Emerenzia'''  pe  '''Emerentia''', eo an anv a zo bet roet, adalek ar XVvet kantved hag en un nebeud broioù, da mamm [[Santez Anna]], da lavarout eo mamm-gozh ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]], ha mamm-guñv [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]&lt;ref&gt;Michael Alan Anderson, ''Symbols of Saints: Theology, ritual, and kinship in music for John the Baptist and St. Anne (1175–1520)'' (University of Chicago), 2008, p. 332&lt;/ref&gt;. Lakaet e vije bet da santez.

Meneget eo evel mamm [[Santez Anna]] e ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez, hag en un dornskrid, gant Jean-Marie Dupré e 1862, miret el [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]]&lt;ref&gt;Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, p.24 &lt;/ref&gt;.

Koulskoude n'eo ket meneget en [[Aviel Jakez]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
File:Émérencie, mère de sainte Anne - Jean Provost - Musée du Louvre Peintures RF 1472.jpg|[[Jan Provost]], ''Sainte Émérencie'', [[Mirdi al Louvre]]
Sainte Émérencie 03.jpg|Ar [[Mabig Jezuz]] gant [[Mari, mamm Jezuz|Mari]], [[Santez Anna]] hag Emerenzia&lt;br&gt;(Oberenn disin, [[1400]]-[[1600]], [[Metropolitan Museum of Art]])
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Mari]]</text>
      <sha1>ggtyzpv6xb3gejjzzng5mvjmlerrehu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202318</id>
      <parentid>2202317</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>dave</comment>
      <origin>2202318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1490" sha1="9cbztywpoest8qz9b5w1kp8ctcchbb8" xml:space="preserve">[[File:Adriaen van Overbeke - Emerentia at her prayer - Petrikirche altarpiece.jpeg|thumb|300px|''Emerentia o pediñ'', gant [[Adriaen van Overbeke]].]]

'''Emerenzia'''  pe  '''Emerentia''', eo an anv a zo bet roet, adalek ar XVvet kantved hag en un nebeud broioù, da mamm [[Santez Anna]], da lavarout eo mamm-gozh ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]], ha mamm-guñv [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]&lt;ref&gt;Michael Alan Anderson, ''Symbols of Saints: Theology, ritual, and kinship in music for John the Baptist and St. Anne (1175–1520)'' (University of Chicago), 2008, p. 332&lt;/ref&gt;. Lakaet e vije bet da santez.

Meneget eo evel mamm [[Santez Anna]] e ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez, hag en un dornskrid, gant Jean-Marie Dupré e 1862, miret el [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]]&lt;ref&gt;Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, p.24 ''La vie de sainte Anne et de sainte Emeransianne, sa mère'' &lt;/ref&gt;.

Koulskoude n'eo ket meneget en [[Aviel Jakez]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
File:Émérencie, mère de sainte Anne - Jean Provost - Musée du Louvre Peintures RF 1472.jpg|[[Jan Provost]], ''Sainte Émérencie'', [[Mirdi al Louvre]]
Sainte Émérencie 03.jpg|Ar [[Mabig Jezuz]] gant [[Mari, mamm Jezuz|Mari]], [[Santez Anna]] hag Emerenzia&lt;br&gt;(Oberenn disin, [[1400]]-[[1600]], [[Metropolitan Museum of Art]])
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Mari]]</text>
      <sha1>9cbztywpoest8qz9b5w1kp8ctcchbb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202319</id>
      <parentid>2202318</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:27:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>brezhg</comment>
      <origin>2202319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1502" sha1="pws3wr956adpvdxpyigx1po26860grc" xml:space="preserve">[[File:Adriaen van Overbeke - Emerentia at her prayer - Petrikirche altarpiece.jpeg|thumb|300px|''Emerentia o pediñ'', gant [[Adriaen van Overbeke]].]]

'''Emerenzia'''  pe  '''Emerentia''', eo an anv a zo bet roet, adalek ar XVvet kantved hag en un nebeud broioù, da mamm [[Santez Anna]], da lavarout eo mamm-gozh ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]], ha mamm-guñv [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]&lt;ref&gt;Michael Alan Anderson, ''Symbols of Saints: Theology, ritual, and kinship in music for John the Baptist and St. Anne (1175–1520)'' (University of Chicago), 2008, p. 332&lt;/ref&gt;. Lakaet e vije bet da santez.

Meneget eo evel mamm [[Santez Anna]] e ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez, hag en un dornskrid e brezhoneg, gant Jean-Marie Dupré e 1862, miret el [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]]&lt;ref&gt;Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, p.24 ''La vie de sainte Anne et de sainte Emeransianne, sa mère'' &lt;/ref&gt;.

Koulskoude n'eo ket meneget en [[Aviel Jakez]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
File:Émérencie, mère de sainte Anne - Jean Provost - Musée du Louvre Peintures RF 1472.jpg|[[Jan Provost]], ''Sainte Émérencie'', [[Mirdi al Louvre]]
Sainte Émérencie 03.jpg|Ar [[Mabig Jezuz]] gant [[Mari, mamm Jezuz|Mari]], [[Santez Anna]] hag Emerenzia&lt;br&gt;(Oberenn disin, [[1400]]-[[1600]], [[Metropolitan Museum of Art]])
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Mari]]</text>
      <sha1>pws3wr956adpvdxpyigx1po26860grc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202320</id>
      <parentid>2202319</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>verb</comment>
      <origin>2202320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1511" sha1="naso0p3mk84htbl9ckzrom7yx2p98pt" xml:space="preserve">[[File:Adriaen van Overbeke - Emerentia at her prayer - Petrikirche altarpiece.jpeg|thumb|300px|''Emerentia o pediñ'', gant [[Adriaen van Overbeke]].]]

'''Emerenzia'''  pe  '''Emerentia''', eo an anv a zo bet roet, adalek ar XVvet kantved hag en un nebeud broioù, da mamm [[Santez Anna]], da lavarout eo mamm-gozh ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]], ha mamm-guñv [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]&lt;ref&gt;Michael Alan Anderson, ''Symbols of Saints: Theology, ritual, and kinship in music for John the Baptist and St. Anne (1175–1520)'' (University of Chicago), 2008, p. 332&lt;/ref&gt;. Lakaet e vije bet da santez.

Meneget eo evel mamm [[Santez Anna]] e ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez, hag en un dornskrid e brezhoneg, adkopiet gant Jean-Marie Dupré e 1862, miret el [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]]&lt;ref&gt;Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, p.24 ''La vie de sainte Anne et de sainte Emeransianne, sa mère'' &lt;/ref&gt;.

Koulskoude n'eo ket meneget en [[Aviel Jakez]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
File:Émérencie, mère de sainte Anne - Jean Provost - Musée du Louvre Peintures RF 1472.jpg|[[Jan Provost]], ''Sainte Émérencie'', [[Mirdi al Louvre]]
Sainte Émérencie 03.jpg|Ar [[Mabig Jezuz]] gant [[Mari, mamm Jezuz|Mari]], [[Santez Anna]] hag Emerenzia&lt;br&gt;(Oberenn disin, [[1400]]-[[1600]], [[Metropolitan Museum of Art]])
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Mari]]</text>
      <sha1>naso0p3mk84htbl9ckzrom7yx2p98pt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202322</id>
      <parentid>2202320</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>patrom Droukveskañ , Emerentiana</comment>
      <origin>2202322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1541" sha1="c2feo8ftd1fzlibtdhmbinqe39bwu4r" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Emerentiana}}

[[File:Adriaen van Overbeke - Emerentia at her prayer - Petrikirche altarpiece.jpeg|thumb|300px|''Emerentia o pediñ'', gant [[Adriaen van Overbeke]].]]

'''Emerenzia'''  pe  '''Emerentia''', eo an anv a zo bet roet, adalek ar XVvet kantved hag en un nebeud broioù, da mamm [[Santez Anna]], da lavarout eo mamm-gozh ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]], ha mamm-guñv [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]&lt;ref&gt;Michael Alan Anderson, ''Symbols of Saints: Theology, ritual, and kinship in music for John the Baptist and St. Anne (1175–1520)'' (University of Chicago), 2008, p. 332&lt;/ref&gt;. Lakaet e vije bet da santez.

Meneget eo evel mamm [[Santez Anna]] e ''[[Miz ha buez Santes Anna]]'' e 1892, gant an Aotrou Peron, person ar C'hastell-Nevez, hag en un dornskrid e brezhoneg, adkopiet gant Jean-Marie Dupré e 1862, miret el [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]]&lt;ref&gt;Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, p.24 ''La vie de sainte Anne et de sainte Emeransianne, sa mère'' &lt;/ref&gt;.

Koulskoude n'eo ket meneget en [[Aviel Jakez]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
File:Émérencie, mère de sainte Anne - Jean Provost - Musée du Louvre Peintures RF 1472.jpg|[[Jan Provost]], ''Sainte Émérencie'', [[Mirdi al Louvre]]
Sainte Émérencie 03.jpg|Ar [[Mabig Jezuz]] gant [[Mari, mamm Jezuz|Mari]], [[Santez Anna]] hag Emerenzia&lt;br&gt;(Oberenn disin, [[1400]]-[[1600]], [[Metropolitan Museum of Art]])
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Mari]]</text>
      <sha1>c2feo8ftd1fzlibtdhmbinqe39bwu4r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bohemond Taranto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155417</id>
    <revision>
      <id>2202361</id>
      <parentid>2199873</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T11:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-49302-83|~2026-49302-83]] ([[User_talk:~2026-49302-83|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:Huñvreüs|Huñvreüs]]</comment>
      <origin>2178318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1525" sha1="l4cy4kuxvq2qinnzs77myn49350yfix" xml:space="preserve">{{Infobox Unpenniezh
| skeudenn = [[Restr:Bohemond_I_of_Antioch_(by_Blondel).jpg|250px]]&lt;br&gt;Bohemond Tarento
| Titl = Mael Antioc'heia
| Ren = 1098 - 1111
| Goude = [[Bohemond II]]
| Titl2 = Mael Tarento
| Ren2 = 1088 - 1111
| A-raok2 = [[Tancred Hauteville]]
| Goude2 = [[Bohemond II]]
| Ganet = c. 1054
| Marvet = {{Deiziad|5|Meurzh|1111}} (56 bloaz)
| Tiegezh = Hauteville 
| Bez = Mausoleum Canosa di Puglia
| Tad = [[Robert Guiscard]]
| Mamm = [[Alberda Buonalbergo]]
| Priedoù = Constance Frañs
| Diskennidi = [[Bohemond II]], Priñs Antoc'heia
| Relijion = [[Katoligiezh]]
}}

'''Bohemond Taranto''' (ganet war-dro [[1054]] ha marvet d'ar 5 pe d'ar [[7 Meurzh]] [[1111]]),&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Lock|first=Peter|url=https://books.google.com/books?id=AkCKZ9Hs4-QC&amp;dq=bohemond+antioch+march+1111&amp;pg=PA232|title=The Routledge Companion to the Crusades|year=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-13137-1|page=232|language=en}}&lt;/ref&gt; anavezet ivez evel '''Bohemond Iañ Antioc'heia''', a oa priñs [[Taranto]] a 1089 da 1111 ha priñs [[Antakya|Antioc'heia]] a 1098 da 1111. Ur penn bras ag ar [[Kentañ Kroaziadeg|c'hentañ kroaziadeg]] e oa, o sturiañ ur bagad [[Normaned]] davet ar reter. [[Impalaeriezh roman ar Reter]] a oa anavezet mat gantañ dre e vrezeliadennoù gant e dad, e skiant-prenet a reas anezhañ ar rener milourel ampartañ ag ar groazadeg.

==Daveoù==

[[Rummad:Marvioù 1111]]
[[Rummad:Ganedigezhioù ar bloavezhioù 1050]]
[[Rummad:Normaned]]
[[Rummad:Kroazidi]]
[[Rummad:Tiegezh Hauteville]]</text>
      <sha1>l4cy4kuxvq2qinnzs77myn49350yfix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Česká zbrojovka a.s.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168924</id>
    <revision>
      <id>2202360</id>
      <parentid>2201132</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T10:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>424</id>
      </contributor>
      <comment>Lamet kuit eo bet ar restr ''Logo_CZUB_inverzni.pdf'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Krd evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Logo CZUB inverzni.pdf|]]</comment>
      <origin>2202360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5440" sha1="4aa9zzk46sxb9jswk15czcq7f68tgtm" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Česká Zbrojovka a.s.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; | 
----
|-
! Krouidigezh
|1919
|-
! Diazez hervez ar Gwir 
|Kevredigezh dizanv
|-
! Sez sokial
|Uherský Brod, {{Tchekia}}
|-
! Perc'henned lodennoù nesañ
|&lt;span class=&quot;wd_p127&quot;&gt;Colt CZ Group&lt;/span&gt;
|-
! Obererezh
|armoù-tan
|-
! Kevredigezh e penn
|&lt;span class=&quot;wd_p749&quot;&gt;[[Colt CZ Group]]&lt;/span&gt;
|-
! Isembregerezhioù
|&lt;span class=&quot;wd_p355&quot;&gt;CZ-USA&lt;br&gt;Ceská Zbrojovka Brno&lt;/span&gt;
|-
! Implijidi
|1800 (2017)
|-
! Lec'hienn internet
|[http://www.czub.cz/en/ www.czub.cz]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! Sifr gwerzhioù
|4 miliard a gurunennoù tchek (2016)
|-
! Disoc'h rik
|600 milion a gurunennoù tchek (2016) (war-dro 23 milion a euroioù)
|}
'''Česká zbrojovka''' '''a.s.''' (anvet boas '''CZ''', gwechall '''Česká zbrojovka Uherský Brod''') zo un embregerezh [[arm-tan|armoù-tan]] liesvroadel [[Tchekia|tchek]] savet e 1919 e [[Plzeň]]. Produet en deus armoù hiniennel bet implijet gant [[arme Tchekoslovakia]], hag [[Arme Tchekia|hini Tchekia]] war-lerc'h, evel ar pistolennoù [[ČZ vz. 27|vz. 27]] ha [[CZ 52]], ar c'harabinennoù [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]], ar fuzuilhoù-arsailh [[Samopal vz. 58|vz. 58]], ha bremañ ar pistolennoù [[CZ P-10 C|P-10 C]].

Betek fin an XX{{Vet}} kantved e produe ivez [[Marc'h-tan|marc'hoù-tan]] unsailh. Kenlabourat a rae gant an embregerezh Jawa a brodue marc'hoù-tan divsailh.

== Produer armoù ==
An armoù produet gant CZ a vez implijet gant armeoù, servijoù polis koulz ha chaseourien pe tennerien sport. Meur a seurt armoù a vez produet, pe e vefe armoù-plom pe armoù-tan. War-dro 1800 den a labour evit an embregerezh.
[[Restr:CeskaZbrojovkaUherskyBrodPanorama.jpg|thumb|493x493px|Sez an embregerezh e Uhersky Brod]]
95% eus ar produiñ a vez ezporzhiet war-zu ur c'hant bro bennak er bed. An embregerezh zo e-touez an 10 produer brasañ a armoù-dorn hag e-touez ar pemp produer brasañ a armoù aotomatek er bed. Perzh eo CZ eus an holding [[Colt CZ Group]] savet gantañ e 2013. Unan eus ar strollad pouezusañ e bed an armoù hiniennel hag an difenn er bed eo.

== Armoù produet ==

=== Pistolennoù ===

==== Bihan-kenañ ====

* CZ 92
* CZ 2075 Rami
* CZ 2075 Rami P
* CZ 27
* CZ P-10 M

==== Bihan ====

* [[CZ 82|CZ 82 / CZ 83]]
* [[CZ 75|CZ 75 Compact]]
* [[CZ 75|CZ 75 D Compact]]
* [[CZ 75|CZ 75 D Compact (P-01)]]
* CZ 100
* CZ 110
* [[CZ P-07]]
* CZ P-10S
* [[CZ P-10 C|CZ P-10C]]

==== Standart ====
[[Restr:CZ_75_SP-01.jpg|alt=|thumb|295x295px|CZ 75 SP-01]]

* [[CZ 52]]
* [[CZ 75]]

* [[CZ 75|CZ 75 B]]
* [[CZ 75|CZ 75 BD]]
* [[CZ 75|CZ 75 Kadet]]
* CZ 85 B
* CZ 85 Combat
* CZ 97 B
* [[CZ 75|CZ 75 SP-01]]
* CZ P-10F
* CZ P-10SC
* [[CZ 75|CZ 75 B Stainless]]
* [[CZ P-09]]

==== Kenstrivadegoù ====

* [[CZ 75|CZ 75 Champion]]
* CZ Tactical Sports (TS)
* CZ Tactical Sports Orange (TSO)
* [[CZ 75|CZ 75 B SA]]
* [[CZ 75|CZ 75 SP-01 Shadow]]
* [[CZ 75|CZ 75 SP-01 Shadow Orange]]
* [[CZ Shadow 2]]

* [[CZ Shadow 2|CZ Shadow 2 Orange]]

* [[CZ Shadow 2|CZ Shadow 2 SA]]
* [[CZ Shadow 2|CZ Shadow 2 Compact]]

=== Karabinennoù ===

==== Karabinennoù dezhe munisionoù skoet war o zro ====
* CZ 452 (meur a stumm dezhi)
* CZ 455 (meur a stumm dezhi, dezho kanolioù a c'hell bezañ fiñvet, deuet e plas ar rummad CZ 452)
* [[CZ 457]] (meur a stumm dezhi, deuet e 2019 e plas ar rummad CZ 455)
* CZ 513
* CZ 511 (damaotomatek)
* CZ 512 ha 512 Tactical (damaotomatek)

==== Karabinennoù dezhe munisionoù skoet e-kreiz ====
[[Restr:CZ_550_SAFARI_with_McMillan_CZ_Express_fiberglass_aftermarket_stock.jpg|thumb|300x300px|CZ 550]]
* CZ 527
* CZ 550
* CZ 555
* CZ ZKK 600, 601, 602
* CZ 557
* [[CZ 600]]

=== Fuzuilhoù-chase ===
* BO 801
* BO 802
* CZ SxS

=== Fuzuilhoù-resisted ===
* CZ 750 S1 M1

=== Fuzuilhoù-arsailh ===
[[Restr:CZ_BREN_2.jpg|thumb|295x295px|CZ BREN 2 e [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]]]]
* [[CZ 805 BREN]]
* [[CZ 805 BREN|CZ BREN 2]]

=== Pistolennoù-mindrailher ===
* [[Škorpion vz. 61]] hag he adstummoù
* CZ Scorpion EVO 3 A1/S1 (A1 e stumm aotomatek &amp; S1 e stumm damaotomatek)
* CZ Scorpion EVO 3 S1 Carbine

[[Restr:Scorpion_Evo_3.jpg|thumb|288x288px|CZ Scorpion EVO 3]]

=== Aer gwasket ===

==== Dudiamant ====
* SLAVIA 630
* SLAVIA 631
* SLAVIA 634

==== Kenstrivadegoù ====
* CZ 200
* CZ 200 S

== Skipailhoù tennañ ==
CZ o deus meur a skipailh tennañ, en o zouez unan [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] pistolenn. Sponsorizañ a ra Česká zbrojovka a.s. an International Practical Shooting Confederation abaoe 1996 evit kampionadoù ar Bed, kampionadoù Europa ha kampionadoù ar c'hevandirioù.

E 2022 e oa bet digoret e [[Kemper]] ur greizenn [[sportoù tennañ]] a-drugarez da arc'hant CZ gant ar c'hampion [[Éric Grauffel]]&lt;ref&gt;{{Fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/quimper-29000/quimper-eric-grauffel-une-reference-mondiale-du-tir-sportif-0b68755e-508d-11ed-bddd-8ca4e8d1e973 ''Éric Grauffel, une référence mondiale du tir sportif''], Ouest-France Kemper, 24/10/2022 (lennet d'ar 25/08/2024)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{cs}} [http://www.czub.cz/ Lec'hienn ofisiel] 
* {{en}} [http://www.cz-usa.com/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù Tchekia]]
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1919]]</text>
      <sha1>4aa9zzk46sxb9jswk15czcq7f68tgtm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 e Breizh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178628</id>
    <revision>
      <id>2202353</id>
      <parentid>2202233</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T08:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3555" sha1="1022goqyhpekkcmr0jvc02bagcscifu" xml:space="preserve">{|class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Bloavezhioù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]&lt;br&gt;- '''[[2026]]''' -&lt;br&gt;[[2027]] [[2028]] [[2029]]
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Devloaziadoù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - [[Bloavezhioù 2010|2010]] - '''[[Bloavezhioù 2020]]''' - [[Bloavezhioù 2030|2030]]
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Kantvedoù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}}
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Kronologiezh dre gevandirioù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]]
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Kronologiezh dre demoù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] &lt;br /&gt; [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] &lt;br /&gt; [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]]
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]]
|}
== Darvoudoù ==
* [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez &lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7&lt;/ref&gt;.
* [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur.
* [[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon).
* [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]]
* [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]], unan eus krouerien [[Ubisoft]].
* [[29 a viz Eost]] : daou besketaer zo beuzet e peñseadenn ar chaluter ''Maranello'' dirak aodoù [[Kerne-Veur]].
* [[26 a viz Gwengolo]] : manifestadeg evit [[adunvanidigezh Breizh]], 200 den e Naoned.
* [[29 a viz Gwengolo]] : deroù manifestadegoù ha blokuzoù e liseoù 'zo evit goulenn muioc'h a arc'hant ha dafar evit an deskadurezh.
* [[12 a viz Here]] : kroget eo prosez Christophe Raulé evit muntr Iris Coëtmen.
* [[15 a viz Here]] : suspedet e vez un dagadenn gant [[Serk|Anthrax]] e [[Lokournan]] war un ugent bugel eus ar skolaj Saint-Stanislas. [[Amoniak]] eo a voe skuilhet a-benn ar fin.
* [[15 a viz Here]] : votet eo ur gemennadenn harpañ d'an [[Anduilh ar Gemene]], a vez e dañjer rak Unvaniezh Europa.

==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]==
* [[Melaine Favennec]], kaner
* [[Charlie Grall]], kazetenner
* [[Claude Guillemot]], embreger
* [[Charles Josselin]], politiker
* [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour
* [[Manu Lann Huel]], kaner
* [[Alain Le Goff]], konter
* [[Fañch Roudaut]], istorour

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]]
[[Rummad:2026]]</text>
      <sha1>1022goqyhpekkcmr0jvc02bagcscifu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madalen (kouign)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179744</id>
    <revision>
      <id>2202341</id>
      <parentid>2189623</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T21:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Juan Emilio Prades Bel</username>
        <id>82652</id>
      </contributor>
      <origin>2202341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7792" sha1="e8gmgxnrpg0iudcawmp40kw53kishk2" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Repostería. Madalenas de Cantavieja, provincia de Teruel, Aragón, España.jpg|thumb|Madalened spagnol]]
Ar '''vadalen''' a zo ur gouign graet gant vioù, sukr, amann ha bleud. Krouet e voe e [[Loren]], ha brudet eo [[Commercy]] evel kavell ar vadalen. En em strewet he deus e kalz broioù en XX{{vet}} kantved, hag e vez sellet outi evel un elfenn eus [[keginerezh Bro-C'hall]] ha [[keginerezh Bro-Spagn]] bremañ. Ar madalennoù e Frañs a vez graet e stumm ur grogenn, pa vezont karrez pe ront evel ur [[muffin]] e Bro-Spagn ha Breizh-Veur. 

== Istor ==
Eus Loren e teu ar vadalen, tennet hec'h anv eus an anv-badez [[Madeleine]]. Hervez lod e oa anv ur geginerez d'an dug [[Stanislas Leszczyński]], Madeleine Paulmier&lt;ref&gt;Amandine Mehl. L'incroyable histoire de la madeleine de Commercy, devenue star des goûters. Lorraine actu, 23 a viz Gouere 2020. [https://actu.fr/lifestyle/l-incroyable-histoire-de-la-madeleine-de-commercy-devenue-star-des-gouters_35086097.html Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Histoires de mots : Madeleine. Vosges Matin, 21 a viz Eost 2013. [https://www.vosgesmatin.fr/actualite/2013/08/21/madeleine Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Jérôme Prod'homme. La Lorraine, c'est beau comme... une madeleine bien dodue ! France Bleu, 25 a viz Genver 2021. [https://www.francebleu.fr/emissions/c-est-beau-c-est-bon-c-est-en-lorraine/sud-lorraine/la-lorraine-c-est-beau-comme-38 Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=PdV&gt;Ayrton Morice. Gourmandise. La madeleine, une histoire française ! Point de vue, 19 a viz Kerzu 2019. [https://www.pointdevue.fr/lifestyle/gastronomie/gourmandise-la-madeleine-une-histoire-francaise Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;, servijet ganti ar c'houignoù-se e kastell Commercy e 1755, ha berzh bras ganto. Hervez lod all, en o zouez an istorour lorenat Charles Sadoul, e teufe ar rekipe eus ur geginerez lorenat da [[Jean-François Paul de Gondi|gardinal Raez]]&lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6579169g/f44 ''La Cuisine lorraine''] gant Charles Sadoul, Le Pays lorrain, 28{{vet}} bloaz, miz Genver 1936, nv1, Imprimerie-Éditeur: Léon Heck, Art Graphique Nancy, p.30.&lt;/ref&gt; hag a oa o chom e Commercy ur c'hantved a-raok.

Etre dibenn an XIX{{vet}} kantved hag an Eil Brezel-bed e veze gwerzhet madalennoù e ti-gar Commercy gant merc'hed o faner aozilh bras, hag ar re-se da huchal anv ar merk a werzhent e-mesk an engroez. Un arvest hep e bar e oa e rouedad hentoù-houarn Bro-C'hall, sellet gant ar veajourien hag en em starde e dorioù ar bagonioù&lt;ref&gt;[https://books.google.fr/books?id=gk2xWRx5sgIC&amp;pg=PT849&amp;dq=Depuis+la+fin+du+%7B%7BXIXe+si%C3%A8cle%7D%7D%2C+jusqu%27%C3%A0+la+veille+de+la+%5B%5BSeconde+Guerre+mondiale%5D%5D%2C+les+voyageurs+du+chemin+de+fer+qui+passaient+par+la+%5B%5Bgare+de+Commercy%5D%5D+se+pressaient+aux+porti%C3%A8res+des+wagons%2C+afin+de+contempler+le+spectacle+insolite+des+vendeuses+de+madeleines+portant+de+grands+paniers+d%27%5B%5Bosier+%28mat%C3%A9riau%29%7Cosier%5D%5D+aux+marques+bien+apparentes+et+qui+circulaient+au+milieu+de+la+foule+en+gare+de+Commercy%2C+en+criant+aussi+fort+qu%27elles+pouvaient+le+nom+de+la+fabrique+qu%27elles+repr%C3%A9sentaient.+Ce+spectacle+tr%C3%A8s+attendu%2C+color%C3%A9+et+bruyant+%C3%A9tait+unique+sur+l%27ensemble+du+r%C3%A9seau+ferr%C3%A9+fran%C3%A7ais.+Ce+fut+un+dur+m%C3%A9tier+pour+ces+femmes%2C+tenues+de+vendre+le+maximum+de+bo%C3%AEtes+dans+un+minimum+de+temps%2C+mais+cela+contribua+%C3%A0+la+popularit%C3%A9+de+la+madeleine. ''Dictionnaire de la gourmandise''] gant Annie PERRIER-ROBERT, Groupe Robert Laffont, 2012-10-18, 1638 p.n {{ISBN|978-2-221-13403-0}}, gwelet d'ar 2018-10-06.&lt;/ref&gt;.

== Kenwerzh ==
E Bro-C'hall ha Breizh ez eus meur a embregerezh hag a brodu madalennoù :
* e [[Meuse (departamant)|Meuse]] :
**''La Boîte à Madeleine'', labouradeg madalennoù e [[Commercy]],
** ''À La Cloche Lorraine'', labouradeg madalennoù e Commercy,
** ''Madeleine de Stenay'', labouradeg madalennoù e [[Stenay]],
** ''[[Gwispiderezh Sant-Mikael|St Michel]]'', un embregerezh eus [[Sant-Mikael-Keveger]] ([[Bro-Raez]]), he labouradeg madalennoù e Commercy, ar merk madalennoù ar muiañ gwerzhet e Frañs&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue=fr|titl=La Madeleine|url=http://www.compagnons-boulangers-patissiers.com/crebesc/la-madeleine/|lec'hienn=compagnons-boulangers-patissiers.com|deiziad=27/06/2015|consulté le=18/12/2016}}.&lt;/ref&gt;.
* ''Les Véritables Madeleines de Liverdun'', labouradeg madalennoù e [[Liverdun]] ([[Meurthe-et-Moselle]]), e-kichen [[Nancy]], gant ar familh Chenel abaoe deroù an XX{{vet}} kantved,
* ''Biscuiterie de [[Reims]]'', labouradeg madalennoù e Betheny,
* ''Biscuiterie Jeannette'', labouradeg madalennoù e [[Caen]] ([[Calvados (departamant)|Calvados]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1850&lt;ref&gt;''Biscuiterie Jeannette - 160 Ans de Souvenir'' gant Annie Fettu, Caen, OREP, 2010, 112 p. {{ISBN|978-2-8151-0035-9|bisn2=2-8151-0035-5}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue = fr-FR|titl = 13h15 le dimanche : &quot;Les Jeannette, un an après…&quot;|url = https://www.francetvinfo.fr/replay-magazine/france-2/13h15/13h15-du-dimanche-12-juillet-2015_984785.html|lec'hienn = francetv info|consulté le = 2015-12-26}}&lt;/ref&gt;,
* ''Bijou'', labouradeg madalennoù e [[Saint-Yrieix-la-Perche]] ([[Haute-Vienne]]), [[Limoges]] (Haute-Vienne) ha [[Brive]] ([[Corrèze (departamant)|Corrèze]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1845&lt;ref&gt;{{fr}} {{Liamm web
   |url= http://www.bijou.com/savoirfaire/historique.chtml
   |titl=Historique de la madeleine Bijou
   |id=HistoriqueBijou
   |consulté le=9 mai 2012
}}&lt;/ref&gt;,
* ''Madeleines Bébé'', labouradeg madalennoù e Saint-Yrieix-la-Perche, Limoges ha [[Bellac]] (Haute-Vienne). Kregiñ a reas ar gompagnunezh-mañ e Saint-Yrieix er bloavezhioù 1870&lt;ref&gt;{{fr}} {{Liamm web
   |url=  http://www.infos-pays-saint-yrieix.fr/Accueil-Madeleines-Bebe.aspx
   |titl=Historique de Madeleine Bébé
   |id=HistoriqueBébé
   |consulté le=9 mai 2012
}}&lt;/ref&gt;,
* ''Madeleine du Pic'', labouradeg madalennoù  frondet gant mel hag alamandez. Ober a ra dave ar merk-se d'ar [[Puòg de Sant Lop]] ([[Hérault (departamant)|Hérault]]),
* ''[[Armor Délices]]'', labouradeg madalennoù e [[Sant-Eganton]] (Bro-Dreger).

== Mezhur ==
[[Restr:Madeleinetraysmall.jpg|thumb|Ur moull madalennoù e stumm kregin.]]
Reiñ a ra taolenn vezhurel Ajañs vroadel surentez yec'hedel ar boued, an endro hag al labour (ANSES), en he doare 2013, an talvoudegezhioù da heul evit 100 g a vadalen : 447 kCal [[energiezh]] degaset gant 6.7 g  [[protein]], 22.2g [[lipid]] ha 54.2 g [[glukid]] (en o zouez 19.2 g [[sukr]])&lt;ref&gt;{{Liamm web
 |langue=fr
 |aozer=ANSES
 |lien auteur1=Agence nationale de sécurité sanitaire de l'alimentation, de l'environnement et du travail
 |titl=Composition nutritionnelle des aliments TABLE Ciqual
 |url=https://pro.anses.fr/tableciqual
 |deiziad=2013
 |lec'hienn=www.ars.usda.gov
 |consulté le=27 novembre 2016}}.
&lt;/ref&gt;.

== Ar vadalenn er sevenadur ==
&quot;Gouelañ evel ur vadalen&quot;, e brezhoneg, e dalv &quot;gouelañ kalz&quot;.

El lennegezh eo brudet madalen [[Marcel Proust|Proust]], en e levr '' Du côté de chez Swann'', ur vadalenn tañvaet gant ar skrivagner hag a lak anezhañ da soñjal en un darvoud eus e vugaleaj, da &quot;vevañ&quot; anezhi en-dro zoken.

En ur senenn etre [[Jason Statham]] ha [[François Berléand]] er film ''[[Le Transporteur (film 2002)|Le Transporteur]]'' (2002), o-daou ouzh taol o tebriñ madalennoù, ez eus kaoz eus madalen Proust.

== Pennadoù kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[bahulu]] ue vadalenn eus [[Malaysia]]
* [[financier]], ar memes seurt kouign met gant poultr alamandez ha kalz muioc'h a amann
* [[cupcake]]
* [[muffin]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kouignoù]]
[[Rummad:Loren]]
[[Rummad:Keginerezh Bro-C'hall]]
[[Rummad:Boued Spagn]]</text>
      <sha1>e8gmgxnrpg0iudcawmp40kw53kishk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202342</id>
      <parentid>2202341</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T21:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Juan Emilio Prades Bel</username>
        <id>82652</id>
      </contributor>
      <origin>2202342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7791" sha1="f8gn071c2uk78szawz2hrzudh70fc5q" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Repostería. Madalenas de Cantavieja, provincia de Teruel, Aragón, España.jpg|thumb|Madalen (kouign)]]
Ar '''vadalen''' a zo ur gouign graet gant vioù, sukr, amann ha bleud. Krouet e voe e [[Loren]], ha brudet eo [[Commercy]] evel kavell ar vadalen. En em strewet he deus e kalz broioù en XX{{vet}} kantved, hag e vez sellet outi evel un elfenn eus [[keginerezh Bro-C'hall]] ha [[keginerezh Bro-Spagn]] bremañ. Ar madalennoù e Frañs a vez graet e stumm ur grogenn, pa vezont karrez pe ront evel ur [[muffin]] e Bro-Spagn ha Breizh-Veur. 

== Istor ==
Eus Loren e teu ar vadalen, tennet hec'h anv eus an anv-badez [[Madeleine]]. Hervez lod e oa anv ur geginerez d'an dug [[Stanislas Leszczyński]], Madeleine Paulmier&lt;ref&gt;Amandine Mehl. L'incroyable histoire de la madeleine de Commercy, devenue star des goûters. Lorraine actu, 23 a viz Gouere 2020. [https://actu.fr/lifestyle/l-incroyable-histoire-de-la-madeleine-de-commercy-devenue-star-des-gouters_35086097.html Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Histoires de mots : Madeleine. Vosges Matin, 21 a viz Eost 2013. [https://www.vosgesmatin.fr/actualite/2013/08/21/madeleine Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Jérôme Prod'homme. La Lorraine, c'est beau comme... une madeleine bien dodue ! France Bleu, 25 a viz Genver 2021. [https://www.francebleu.fr/emissions/c-est-beau-c-est-bon-c-est-en-lorraine/sud-lorraine/la-lorraine-c-est-beau-comme-38 Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=PdV&gt;Ayrton Morice. Gourmandise. La madeleine, une histoire française ! Point de vue, 19 a viz Kerzu 2019. [https://www.pointdevue.fr/lifestyle/gastronomie/gourmandise-la-madeleine-une-histoire-francaise Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;, servijet ganti ar c'houignoù-se e kastell Commercy e 1755, ha berzh bras ganto. Hervez lod all, en o zouez an istorour lorenat Charles Sadoul, e teufe ar rekipe eus ur geginerez lorenat da [[Jean-François Paul de Gondi|gardinal Raez]]&lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6579169g/f44 ''La Cuisine lorraine''] gant Charles Sadoul, Le Pays lorrain, 28{{vet}} bloaz, miz Genver 1936, nv1, Imprimerie-Éditeur: Léon Heck, Art Graphique Nancy, p.30.&lt;/ref&gt; hag a oa o chom e Commercy ur c'hantved a-raok.

Etre dibenn an XIX{{vet}} kantved hag an Eil Brezel-bed e veze gwerzhet madalennoù e ti-gar Commercy gant merc'hed o faner aozilh bras, hag ar re-se da huchal anv ar merk a werzhent e-mesk an engroez. Un arvest hep e bar e oa e rouedad hentoù-houarn Bro-C'hall, sellet gant ar veajourien hag en em starde e dorioù ar bagonioù&lt;ref&gt;[https://books.google.fr/books?id=gk2xWRx5sgIC&amp;pg=PT849&amp;dq=Depuis+la+fin+du+%7B%7BXIXe+si%C3%A8cle%7D%7D%2C+jusqu%27%C3%A0+la+veille+de+la+%5B%5BSeconde+Guerre+mondiale%5D%5D%2C+les+voyageurs+du+chemin+de+fer+qui+passaient+par+la+%5B%5Bgare+de+Commercy%5D%5D+se+pressaient+aux+porti%C3%A8res+des+wagons%2C+afin+de+contempler+le+spectacle+insolite+des+vendeuses+de+madeleines+portant+de+grands+paniers+d%27%5B%5Bosier+%28mat%C3%A9riau%29%7Cosier%5D%5D+aux+marques+bien+apparentes+et+qui+circulaient+au+milieu+de+la+foule+en+gare+de+Commercy%2C+en+criant+aussi+fort+qu%27elles+pouvaient+le+nom+de+la+fabrique+qu%27elles+repr%C3%A9sentaient.+Ce+spectacle+tr%C3%A8s+attendu%2C+color%C3%A9+et+bruyant+%C3%A9tait+unique+sur+l%27ensemble+du+r%C3%A9seau+ferr%C3%A9+fran%C3%A7ais.+Ce+fut+un+dur+m%C3%A9tier+pour+ces+femmes%2C+tenues+de+vendre+le+maximum+de+bo%C3%AEtes+dans+un+minimum+de+temps%2C+mais+cela+contribua+%C3%A0+la+popularit%C3%A9+de+la+madeleine. ''Dictionnaire de la gourmandise''] gant Annie PERRIER-ROBERT, Groupe Robert Laffont, 2012-10-18, 1638 p.n {{ISBN|978-2-221-13403-0}}, gwelet d'ar 2018-10-06.&lt;/ref&gt;.

== Kenwerzh ==
E Bro-C'hall ha Breizh ez eus meur a embregerezh hag a brodu madalennoù :
* e [[Meuse (departamant)|Meuse]] :
**''La Boîte à Madeleine'', labouradeg madalennoù e [[Commercy]],
** ''À La Cloche Lorraine'', labouradeg madalennoù e Commercy,
** ''Madeleine de Stenay'', labouradeg madalennoù e [[Stenay]],
** ''[[Gwispiderezh Sant-Mikael|St Michel]]'', un embregerezh eus [[Sant-Mikael-Keveger]] ([[Bro-Raez]]), he labouradeg madalennoù e Commercy, ar merk madalennoù ar muiañ gwerzhet e Frañs&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue=fr|titl=La Madeleine|url=http://www.compagnons-boulangers-patissiers.com/crebesc/la-madeleine/|lec'hienn=compagnons-boulangers-patissiers.com|deiziad=27/06/2015|consulté le=18/12/2016}}.&lt;/ref&gt;.
* ''Les Véritables Madeleines de Liverdun'', labouradeg madalennoù e [[Liverdun]] ([[Meurthe-et-Moselle]]), e-kichen [[Nancy]], gant ar familh Chenel abaoe deroù an XX{{vet}} kantved,
* ''Biscuiterie de [[Reims]]'', labouradeg madalennoù e Betheny,
* ''Biscuiterie Jeannette'', labouradeg madalennoù e [[Caen]] ([[Calvados (departamant)|Calvados]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1850&lt;ref&gt;''Biscuiterie Jeannette - 160 Ans de Souvenir'' gant Annie Fettu, Caen, OREP, 2010, 112 p. {{ISBN|978-2-8151-0035-9|bisn2=2-8151-0035-5}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue = fr-FR|titl = 13h15 le dimanche : &quot;Les Jeannette, un an après…&quot;|url = https://www.francetvinfo.fr/replay-magazine/france-2/13h15/13h15-du-dimanche-12-juillet-2015_984785.html|lec'hienn = francetv info|consulté le = 2015-12-26}}&lt;/ref&gt;,
* ''Bijou'', labouradeg madalennoù e [[Saint-Yrieix-la-Perche]] ([[Haute-Vienne]]), [[Limoges]] (Haute-Vienne) ha [[Brive]] ([[Corrèze (departamant)|Corrèze]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1845&lt;ref&gt;{{fr}} {{Liamm web
   |url= http://www.bijou.com/savoirfaire/historique.chtml
   |titl=Historique de la madeleine Bijou
   |id=HistoriqueBijou
   |consulté le=9 mai 2012
}}&lt;/ref&gt;,
* ''Madeleines Bébé'', labouradeg madalennoù e Saint-Yrieix-la-Perche, Limoges ha [[Bellac]] (Haute-Vienne). Kregiñ a reas ar gompagnunezh-mañ e Saint-Yrieix er bloavezhioù 1870&lt;ref&gt;{{fr}} {{Liamm web
   |url=  http://www.infos-pays-saint-yrieix.fr/Accueil-Madeleines-Bebe.aspx
   |titl=Historique de Madeleine Bébé
   |id=HistoriqueBébé
   |consulté le=9 mai 2012
}}&lt;/ref&gt;,
* ''Madeleine du Pic'', labouradeg madalennoù  frondet gant mel hag alamandez. Ober a ra dave ar merk-se d'ar [[Puòg de Sant Lop]] ([[Hérault (departamant)|Hérault]]),
* ''[[Armor Délices]]'', labouradeg madalennoù e [[Sant-Eganton]] (Bro-Dreger).

== Mezhur ==
[[Restr:Madeleinetraysmall.jpg|thumb|Ur moull madalennoù e stumm kregin.]]
Reiñ a ra taolenn vezhurel Ajañs vroadel surentez yec'hedel ar boued, an endro hag al labour (ANSES), en he doare 2013, an talvoudegezhioù da heul evit 100 g a vadalen : 447 kCal [[energiezh]] degaset gant 6.7 g  [[protein]], 22.2g [[lipid]] ha 54.2 g [[glukid]] (en o zouez 19.2 g [[sukr]])&lt;ref&gt;{{Liamm web
 |langue=fr
 |aozer=ANSES
 |lien auteur1=Agence nationale de sécurité sanitaire de l'alimentation, de l'environnement et du travail
 |titl=Composition nutritionnelle des aliments TABLE Ciqual
 |url=https://pro.anses.fr/tableciqual
 |deiziad=2013
 |lec'hienn=www.ars.usda.gov
 |consulté le=27 novembre 2016}}.
&lt;/ref&gt;.

== Ar vadalenn er sevenadur ==
&quot;Gouelañ evel ur vadalen&quot;, e brezhoneg, e dalv &quot;gouelañ kalz&quot;.

El lennegezh eo brudet madalen [[Marcel Proust|Proust]], en e levr '' Du côté de chez Swann'', ur vadalenn tañvaet gant ar skrivagner hag a lak anezhañ da soñjal en un darvoud eus e vugaleaj, da &quot;vevañ&quot; anezhi en-dro zoken.

En ur senenn etre [[Jason Statham]] ha [[François Berléand]] er film ''[[Le Transporteur (film 2002)|Le Transporteur]]'' (2002), o-daou ouzh taol o tebriñ madalennoù, ez eus kaoz eus madalen Proust.

== Pennadoù kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[bahulu]] ue vadalenn eus [[Malaysia]]
* [[financier]], ar memes seurt kouign met gant poultr alamandez ha kalz muioc'h a amann
* [[cupcake]]
* [[muffin]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kouignoù]]
[[Rummad:Loren]]
[[Rummad:Keginerezh Bro-C'hall]]
[[Rummad:Boued Spagn]]</text>
      <sha1>f8gn071c2uk78szawz2hrzudh70fc5q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202343</id>
      <parentid>2202342</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T21:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Juan Emilio Prades Bel</username>
        <id>82652</id>
      </contributor>
      <origin>2202343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7782" sha1="3czydlj0n6a8dpqdhylyyqq93kz9s21" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Repostería. Madalenas de Cantavieja, provincia de Teruel, Aragón, España.jpg|thumb|Madalen]]
Ar '''vadalen''' a zo ur gouign graet gant vioù, sukr, amann ha bleud. Krouet e voe e [[Loren]], ha brudet eo [[Commercy]] evel kavell ar vadalen. En em strewet he deus e kalz broioù en XX{{vet}} kantved, hag e vez sellet outi evel un elfenn eus [[keginerezh Bro-C'hall]] ha [[keginerezh Bro-Spagn]] bremañ. Ar madalennoù e Frañs a vez graet e stumm ur grogenn, pa vezont karrez pe ront evel ur [[muffin]] e Bro-Spagn ha Breizh-Veur. 

== Istor ==
Eus Loren e teu ar vadalen, tennet hec'h anv eus an anv-badez [[Madeleine]]. Hervez lod e oa anv ur geginerez d'an dug [[Stanislas Leszczyński]], Madeleine Paulmier&lt;ref&gt;Amandine Mehl. L'incroyable histoire de la madeleine de Commercy, devenue star des goûters. Lorraine actu, 23 a viz Gouere 2020. [https://actu.fr/lifestyle/l-incroyable-histoire-de-la-madeleine-de-commercy-devenue-star-des-gouters_35086097.html Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Histoires de mots : Madeleine. Vosges Matin, 21 a viz Eost 2013. [https://www.vosgesmatin.fr/actualite/2013/08/21/madeleine Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Jérôme Prod'homme. La Lorraine, c'est beau comme... une madeleine bien dodue ! France Bleu, 25 a viz Genver 2021. [https://www.francebleu.fr/emissions/c-est-beau-c-est-bon-c-est-en-lorraine/sud-lorraine/la-lorraine-c-est-beau-comme-38 Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=PdV&gt;Ayrton Morice. Gourmandise. La madeleine, une histoire française ! Point de vue, 19 a viz Kerzu 2019. [https://www.pointdevue.fr/lifestyle/gastronomie/gourmandise-la-madeleine-une-histoire-francaise Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;, servijet ganti ar c'houignoù-se e kastell Commercy e 1755, ha berzh bras ganto. Hervez lod all, en o zouez an istorour lorenat Charles Sadoul, e teufe ar rekipe eus ur geginerez lorenat da [[Jean-François Paul de Gondi|gardinal Raez]]&lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6579169g/f44 ''La Cuisine lorraine''] gant Charles Sadoul, Le Pays lorrain, 28{{vet}} bloaz, miz Genver 1936, nv1, Imprimerie-Éditeur: Léon Heck, Art Graphique Nancy, p.30.&lt;/ref&gt; hag a oa o chom e Commercy ur c'hantved a-raok.

Etre dibenn an XIX{{vet}} kantved hag an Eil Brezel-bed e veze gwerzhet madalennoù e ti-gar Commercy gant merc'hed o faner aozilh bras, hag ar re-se da huchal anv ar merk a werzhent e-mesk an engroez. Un arvest hep e bar e oa e rouedad hentoù-houarn Bro-C'hall, sellet gant ar veajourien hag en em starde e dorioù ar bagonioù&lt;ref&gt;[https://books.google.fr/books?id=gk2xWRx5sgIC&amp;pg=PT849&amp;dq=Depuis+la+fin+du+%7B%7BXIXe+si%C3%A8cle%7D%7D%2C+jusqu%27%C3%A0+la+veille+de+la+%5B%5BSeconde+Guerre+mondiale%5D%5D%2C+les+voyageurs+du+chemin+de+fer+qui+passaient+par+la+%5B%5Bgare+de+Commercy%5D%5D+se+pressaient+aux+porti%C3%A8res+des+wagons%2C+afin+de+contempler+le+spectacle+insolite+des+vendeuses+de+madeleines+portant+de+grands+paniers+d%27%5B%5Bosier+%28mat%C3%A9riau%29%7Cosier%5D%5D+aux+marques+bien+apparentes+et+qui+circulaient+au+milieu+de+la+foule+en+gare+de+Commercy%2C+en+criant+aussi+fort+qu%27elles+pouvaient+le+nom+de+la+fabrique+qu%27elles+repr%C3%A9sentaient.+Ce+spectacle+tr%C3%A8s+attendu%2C+color%C3%A9+et+bruyant+%C3%A9tait+unique+sur+l%27ensemble+du+r%C3%A9seau+ferr%C3%A9+fran%C3%A7ais.+Ce+fut+un+dur+m%C3%A9tier+pour+ces+femmes%2C+tenues+de+vendre+le+maximum+de+bo%C3%AEtes+dans+un+minimum+de+temps%2C+mais+cela+contribua+%C3%A0+la+popularit%C3%A9+de+la+madeleine. ''Dictionnaire de la gourmandise''] gant Annie PERRIER-ROBERT, Groupe Robert Laffont, 2012-10-18, 1638 p.n {{ISBN|978-2-221-13403-0}}, gwelet d'ar 2018-10-06.&lt;/ref&gt;.

== Kenwerzh ==
E Bro-C'hall ha Breizh ez eus meur a embregerezh hag a brodu madalennoù :
* e [[Meuse (departamant)|Meuse]] :
**''La Boîte à Madeleine'', labouradeg madalennoù e [[Commercy]],
** ''À La Cloche Lorraine'', labouradeg madalennoù e Commercy,
** ''Madeleine de Stenay'', labouradeg madalennoù e [[Stenay]],
** ''[[Gwispiderezh Sant-Mikael|St Michel]]'', un embregerezh eus [[Sant-Mikael-Keveger]] ([[Bro-Raez]]), he labouradeg madalennoù e Commercy, ar merk madalennoù ar muiañ gwerzhet e Frañs&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue=fr|titl=La Madeleine|url=http://www.compagnons-boulangers-patissiers.com/crebesc/la-madeleine/|lec'hienn=compagnons-boulangers-patissiers.com|deiziad=27/06/2015|consulté le=18/12/2016}}.&lt;/ref&gt;.
* ''Les Véritables Madeleines de Liverdun'', labouradeg madalennoù e [[Liverdun]] ([[Meurthe-et-Moselle]]), e-kichen [[Nancy]], gant ar familh Chenel abaoe deroù an XX{{vet}} kantved,
* ''Biscuiterie de [[Reims]]'', labouradeg madalennoù e Betheny,
* ''Biscuiterie Jeannette'', labouradeg madalennoù e [[Caen]] ([[Calvados (departamant)|Calvados]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1850&lt;ref&gt;''Biscuiterie Jeannette - 160 Ans de Souvenir'' gant Annie Fettu, Caen, OREP, 2010, 112 p. {{ISBN|978-2-8151-0035-9|bisn2=2-8151-0035-5}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue = fr-FR|titl = 13h15 le dimanche : &quot;Les Jeannette, un an après…&quot;|url = https://www.francetvinfo.fr/replay-magazine/france-2/13h15/13h15-du-dimanche-12-juillet-2015_984785.html|lec'hienn = francetv info|consulté le = 2015-12-26}}&lt;/ref&gt;,
* ''Bijou'', labouradeg madalennoù e [[Saint-Yrieix-la-Perche]] ([[Haute-Vienne]]), [[Limoges]] (Haute-Vienne) ha [[Brive]] ([[Corrèze (departamant)|Corrèze]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1845&lt;ref&gt;{{fr}} {{Liamm web
   |url= http://www.bijou.com/savoirfaire/historique.chtml
   |titl=Historique de la madeleine Bijou
   |id=HistoriqueBijou
   |consulté le=9 mai 2012
}}&lt;/ref&gt;,
* ''Madeleines Bébé'', labouradeg madalennoù e Saint-Yrieix-la-Perche, Limoges ha [[Bellac]] (Haute-Vienne). Kregiñ a reas ar gompagnunezh-mañ e Saint-Yrieix er bloavezhioù 1870&lt;ref&gt;{{fr}} {{Liamm web
   |url=  http://www.infos-pays-saint-yrieix.fr/Accueil-Madeleines-Bebe.aspx
   |titl=Historique de Madeleine Bébé
   |id=HistoriqueBébé
   |consulté le=9 mai 2012
}}&lt;/ref&gt;,
* ''Madeleine du Pic'', labouradeg madalennoù  frondet gant mel hag alamandez. Ober a ra dave ar merk-se d'ar [[Puòg de Sant Lop]] ([[Hérault (departamant)|Hérault]]),
* ''[[Armor Délices]]'', labouradeg madalennoù e [[Sant-Eganton]] (Bro-Dreger).

== Mezhur ==
[[Restr:Madeleinetraysmall.jpg|thumb|Ur moull madalennoù e stumm kregin.]]
Reiñ a ra taolenn vezhurel Ajañs vroadel surentez yec'hedel ar boued, an endro hag al labour (ANSES), en he doare 2013, an talvoudegezhioù da heul evit 100 g a vadalen : 447 kCal [[energiezh]] degaset gant 6.7 g  [[protein]], 22.2g [[lipid]] ha 54.2 g [[glukid]] (en o zouez 19.2 g [[sukr]])&lt;ref&gt;{{Liamm web
 |langue=fr
 |aozer=ANSES
 |lien auteur1=Agence nationale de sécurité sanitaire de l'alimentation, de l'environnement et du travail
 |titl=Composition nutritionnelle des aliments TABLE Ciqual
 |url=https://pro.anses.fr/tableciqual
 |deiziad=2013
 |lec'hienn=www.ars.usda.gov
 |consulté le=27 novembre 2016}}.
&lt;/ref&gt;.

== Ar vadalenn er sevenadur ==
&quot;Gouelañ evel ur vadalen&quot;, e brezhoneg, e dalv &quot;gouelañ kalz&quot;.

El lennegezh eo brudet madalen [[Marcel Proust|Proust]], en e levr '' Du côté de chez Swann'', ur vadalenn tañvaet gant ar skrivagner hag a lak anezhañ da soñjal en un darvoud eus e vugaleaj, da &quot;vevañ&quot; anezhi en-dro zoken.

En ur senenn etre [[Jason Statham]] ha [[François Berléand]] er film ''[[Le Transporteur (film 2002)|Le Transporteur]]'' (2002), o-daou ouzh taol o tebriñ madalennoù, ez eus kaoz eus madalen Proust.

== Pennadoù kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[bahulu]] ue vadalenn eus [[Malaysia]]
* [[financier]], ar memes seurt kouign met gant poultr alamandez ha kalz muioc'h a amann
* [[cupcake]]
* [[muffin]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kouignoù]]
[[Rummad:Loren]]
[[Rummad:Keginerezh Bro-C'hall]]
[[Rummad:Boued Spagn]]</text>
      <sha1>3czydlj0n6a8dpqdhylyyqq93kz9s21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202344</id>
      <parentid>2202343</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T22:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Juan Emilio Prades Bel</username>
        <id>82652</id>
      </contributor>
      <origin>2202344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7678" sha1="g42s9tktfn2ki2lkcesdy4fvnml0o08" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''vadalen''' a zo ur gouign graet gant vioù, sukr, amann ha bleud. Krouet e voe e [[Loren]], ha brudet eo [[Commercy]] evel kavell ar vadalen. En em strewet he deus e kalz broioù en XX{{vet}} kantved, hag e vez sellet outi evel un elfenn eus [[keginerezh Bro-C'hall]] ha [[keginerezh Bro-Spagn]] bremañ. Ar madalennoù e Frañs a vez graet e stumm ur grogenn, pa vezont karrez pe ront evel ur [[muffin]] e Bro-Spagn ha Breizh-Veur. 

== Istor ==
Eus Loren e teu ar vadalen, tennet hec'h anv eus an anv-badez [[Madeleine]]. Hervez lod e oa anv ur geginerez d'an dug [[Stanislas Leszczyński]], Madeleine Paulmier&lt;ref&gt;Amandine Mehl. L'incroyable histoire de la madeleine de Commercy, devenue star des goûters. Lorraine actu, 23 a viz Gouere 2020. [https://actu.fr/lifestyle/l-incroyable-histoire-de-la-madeleine-de-commercy-devenue-star-des-gouters_35086097.html Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Histoires de mots : Madeleine. Vosges Matin, 21 a viz Eost 2013. [https://www.vosgesmatin.fr/actualite/2013/08/21/madeleine Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Jérôme Prod'homme. La Lorraine, c'est beau comme... une madeleine bien dodue ! France Bleu, 25 a viz Genver 2021. [https://www.francebleu.fr/emissions/c-est-beau-c-est-bon-c-est-en-lorraine/sud-lorraine/la-lorraine-c-est-beau-comme-38 Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=PdV&gt;Ayrton Morice. Gourmandise. La madeleine, une histoire française ! Point de vue, 19 a viz Kerzu 2019. [https://www.pointdevue.fr/lifestyle/gastronomie/gourmandise-la-madeleine-une-histoire-francaise Lenn enlinenn]&lt;/ref&gt;, servijet ganti ar c'houignoù-se e kastell Commercy e 1755, ha berzh bras ganto. Hervez lod all, en o zouez an istorour lorenat Charles Sadoul, e teufe ar rekipe eus ur geginerez lorenat da [[Jean-François Paul de Gondi|gardinal Raez]]&lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6579169g/f44 ''La Cuisine lorraine''] gant Charles Sadoul, Le Pays lorrain, 28{{vet}} bloaz, miz Genver 1936, nv1, Imprimerie-Éditeur: Léon Heck, Art Graphique Nancy, p.30.&lt;/ref&gt; hag a oa o chom e Commercy ur c'hantved a-raok.

Etre dibenn an XIX{{vet}} kantved hag an Eil Brezel-bed e veze gwerzhet madalennoù e ti-gar Commercy gant merc'hed o faner aozilh bras, hag ar re-se da huchal anv ar merk a werzhent e-mesk an engroez. Un arvest hep e bar e oa e rouedad hentoù-houarn Bro-C'hall, sellet gant ar veajourien hag en em starde e dorioù ar bagonioù&lt;ref&gt;[https://books.google.fr/books?id=gk2xWRx5sgIC&amp;pg=PT849&amp;dq=Depuis+la+fin+du+%7B%7BXIXe+si%C3%A8cle%7D%7D%2C+jusqu%27%C3%A0+la+veille+de+la+%5B%5BSeconde+Guerre+mondiale%5D%5D%2C+les+voyageurs+du+chemin+de+fer+qui+passaient+par+la+%5B%5Bgare+de+Commercy%5D%5D+se+pressaient+aux+porti%C3%A8res+des+wagons%2C+afin+de+contempler+le+spectacle+insolite+des+vendeuses+de+madeleines+portant+de+grands+paniers+d%27%5B%5Bosier+%28mat%C3%A9riau%29%7Cosier%5D%5D+aux+marques+bien+apparentes+et+qui+circulaient+au+milieu+de+la+foule+en+gare+de+Commercy%2C+en+criant+aussi+fort+qu%27elles+pouvaient+le+nom+de+la+fabrique+qu%27elles+repr%C3%A9sentaient.+Ce+spectacle+tr%C3%A8s+attendu%2C+color%C3%A9+et+bruyant+%C3%A9tait+unique+sur+l%27ensemble+du+r%C3%A9seau+ferr%C3%A9+fran%C3%A7ais.+Ce+fut+un+dur+m%C3%A9tier+pour+ces+femmes%2C+tenues+de+vendre+le+maximum+de+bo%C3%AEtes+dans+un+minimum+de+temps%2C+mais+cela+contribua+%C3%A0+la+popularit%C3%A9+de+la+madeleine. ''Dictionnaire de la gourmandise''] gant Annie PERRIER-ROBERT, Groupe Robert Laffont, 2012-10-18, 1638 p.n {{ISBN|978-2-221-13403-0}}, gwelet d'ar 2018-10-06.&lt;/ref&gt;.

== Kenwerzh ==
E Bro-C'hall ha Breizh ez eus meur a embregerezh hag a brodu madalennoù :
* e [[Meuse (departamant)|Meuse]] :
**''La Boîte à Madeleine'', labouradeg madalennoù e [[Commercy]],
** ''À La Cloche Lorraine'', labouradeg madalennoù e Commercy,
** ''Madeleine de Stenay'', labouradeg madalennoù e [[Stenay]],
** ''[[Gwispiderezh Sant-Mikael|St Michel]]'', un embregerezh eus [[Sant-Mikael-Keveger]] ([[Bro-Raez]]), he labouradeg madalennoù e Commercy, ar merk madalennoù ar muiañ gwerzhet e Frañs&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue=fr|titl=La Madeleine|url=http://www.compagnons-boulangers-patissiers.com/crebesc/la-madeleine/|lec'hienn=compagnons-boulangers-patissiers.com|deiziad=27/06/2015|consulté le=18/12/2016}}.&lt;/ref&gt;.
* ''Les Véritables Madeleines de Liverdun'', labouradeg madalennoù e [[Liverdun]] ([[Meurthe-et-Moselle]]), e-kichen [[Nancy]], gant ar familh Chenel abaoe deroù an XX{{vet}} kantved,
* ''Biscuiterie de [[Reims]]'', labouradeg madalennoù e Betheny,
* ''Biscuiterie Jeannette'', labouradeg madalennoù e [[Caen]] ([[Calvados (departamant)|Calvados]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1850&lt;ref&gt;''Biscuiterie Jeannette - 160 Ans de Souvenir'' gant Annie Fettu, Caen, OREP, 2010, 112 p. {{ISBN|978-2-8151-0035-9|bisn2=2-8151-0035-5}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue = fr-FR|titl = 13h15 le dimanche : &quot;Les Jeannette, un an après…&quot;|url = https://www.francetvinfo.fr/replay-magazine/france-2/13h15/13h15-du-dimanche-12-juillet-2015_984785.html|lec'hienn = francetv info|consulté le = 2015-12-26}}&lt;/ref&gt;,
* ''Bijou'', labouradeg madalennoù e [[Saint-Yrieix-la-Perche]] ([[Haute-Vienne]]), [[Limoges]] (Haute-Vienne) ha [[Brive]] ([[Corrèze (departamant)|Corrèze]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1845&lt;ref&gt;{{fr}} {{Liamm web
   |url= http://www.bijou.com/savoirfaire/historique.chtml
   |titl=Historique de la madeleine Bijou
   |id=HistoriqueBijou
   |consulté le=9 mai 2012
}}&lt;/ref&gt;,
* ''Madeleines Bébé'', labouradeg madalennoù e Saint-Yrieix-la-Perche, Limoges ha [[Bellac]] (Haute-Vienne). Kregiñ a reas ar gompagnunezh-mañ e Saint-Yrieix er bloavezhioù 1870&lt;ref&gt;{{fr}} {{Liamm web
   |url=  http://www.infos-pays-saint-yrieix.fr/Accueil-Madeleines-Bebe.aspx
   |titl=Historique de Madeleine Bébé
   |id=HistoriqueBébé
   |consulté le=9 mai 2012
}}&lt;/ref&gt;,
* ''Madeleine du Pic'', labouradeg madalennoù  frondet gant mel hag alamandez. Ober a ra dave ar merk-se d'ar [[Puòg de Sant Lop]] ([[Hérault (departamant)|Hérault]]),
* ''[[Armor Délices]]'', labouradeg madalennoù e [[Sant-Eganton]] (Bro-Dreger).

== Mezhur ==
[[Restr:Madeleinetraysmall.jpg|thumb|Ur moull madalennoù e stumm kregin.]]
Reiñ a ra taolenn vezhurel Ajañs vroadel surentez yec'hedel ar boued, an endro hag al labour (ANSES), en he doare 2013, an talvoudegezhioù da heul evit 100 g a vadalen : 447 kCal [[energiezh]] degaset gant 6.7 g  [[protein]], 22.2g [[lipid]] ha 54.2 g [[glukid]] (en o zouez 19.2 g [[sukr]])&lt;ref&gt;{{Liamm web
 |langue=fr
 |aozer=ANSES
 |lien auteur1=Agence nationale de sécurité sanitaire de l'alimentation, de l'environnement et du travail
 |titl=Composition nutritionnelle des aliments TABLE Ciqual
 |url=https://pro.anses.fr/tableciqual
 |deiziad=2013
 |lec'hienn=www.ars.usda.gov
 |consulté le=27 novembre 2016}}.
&lt;/ref&gt;.

== Ar vadalenn er sevenadur ==
&quot;Gouelañ evel ur vadalen&quot;, e brezhoneg, e dalv &quot;gouelañ kalz&quot;.

El lennegezh eo brudet madalen [[Marcel Proust|Proust]], en e levr '' Du côté de chez Swann'', ur vadalenn tañvaet gant ar skrivagner hag a lak anezhañ da soñjal en un darvoud eus e vugaleaj, da &quot;vevañ&quot; anezhi en-dro zoken.

En ur senenn etre [[Jason Statham]] ha [[François Berléand]] er film ''[[Le Transporteur (film 2002)|Le Transporteur]]'' (2002), o-daou ouzh taol o tebriñ madalennoù, ez eus kaoz eus madalen Proust.

== Pennadoù kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[bahulu]] ue vadalenn eus [[Malaysia]]
* [[financier]], ar memes seurt kouign met gant poultr alamandez ha kalz muioc'h a amann
* [[cupcake]]
* [[muffin]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kouignoù]]
[[Rummad:Loren]]
[[Rummad:Keginerezh Bro-C'hall]]
[[Rummad:Boued Spagn]]</text>
      <sha1>g42s9tktfn2ki2lkcesdy4fvnml0o08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù Enez Christmas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181191</id>
    <revision>
      <id>2202311</id>
      <parentid>2202136</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T12:09:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2202311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8509" sha1="gnjbsxexh2lfxvbg7cd7lle42qzupsj" xml:space="preserve">Emañ [[Enez Christmas (Aostralia)|Enez Christmas]] e biz [[Meurvor Indez]], er su da enez [[Java]]. Bet eo bet un drevadenn dindan dalc’h ar [[Rouantelezh-Unanet]] eus 6 a viz Even 1888 betek ma teuas da vezañ tiriad-tramor [[Aostralia]] e 1958.

== Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet ==
Dindan aotrouniezh Trevadenn ar strizhoù-mor (''Straits Settlements'' e saozneg) eo bet an enezenn eus ar bloaz 1901 da 1942, ha goude-se dindan hini [[Singapour]], etre 1946 ha 1958. Met dav eo menegiñ perzh ar bodad-labour eus ar ''[[British Phosphate Commission]]'' a rae war-dro an eztennañ fosfat, pinvidigezh pennañ an enezenn, evit kompren e peseurt mod e oa kaset da-benn melestradurezh ha mont en-dro ar vro, dre vras. Perzh ar gompagnunezh a badas betek an Eil Brezel-bed.

Ur burev-post a voe digoret e 1901. Renet e oa gant un ofisour ar rannbarzh, derc’houezour trevadenn ar Strizhoù-mor war an enezenn. Gwerzhet e veze eno timbroù, gant skeudenn roue Breizh-Veur.

== Aloubadeg Japan (1942-1945) ==

[[File:BMA Malaya 1945 5 dollars.jpg|thumb|200px|right|Timbr Malaysia (1945)]]

D'an 31 a viz Meurzh 1942, e-kreiz an [[Eil Brezel-bed]], e voe aloubet an enezenn gant nerzhioù Japan. 

Goude dieubidigezh Enez Christmas gant bagadoù soudarded Breizh-Veur hag Aostralia e voe implijet eno timbroù Malaysia bet dreistmoullet gant ar velestradurezh vilourel (ar pennlizherennoù '''B.M.A.''' = ''British Military Administration'') eus 1946 da 1958. Digoret e voe an ti-post sivil en-dro e dibenn 1946.

Da-heul an darvoudoù-se e voe enframmet servijoù post an enezenn e-barzh reizhiad Malaya. Stag ouzh Singapour e miz Ebrel 1946, e resevas Enez Christmas timbroù an drevadenn-se e 1948. Treuzkaset e veze al lizherennoù gant Unaniezh Post Pan-Malaysia.

== Dindan kiriegezh ar ''Phosphate Commission'' (1958-1968) ==

Dre ma oa krog Singapour gant hent en emrenerezh e tivizas pennadurezhioù Breizh-Veur ragarveziñ an emdroadur politikel ha treuzkas melestradurezh Christmas da [[Aostralia]]. Evezhiañ a rae ar vro-se ar ''British Phosphate Commission'' dija, asambles gant [[Zeland-Nevez]], hag asantiñ a reas derc’hel gant moneiz an enezenn (dollar Malaya) hag ar reizhiad postel evel ma oa eno. Chom a reas distag diouzh hIni Aostralia eta ha lakaet dindan kiriegezh ar bodad ''Christmas Island Phosphate Commission''.

D’ar 1añ a viz Here 1958 e voe fiziet melestradurezh Enez Christmas en Aostralia, hervez ar ''Christmas Island Act 1958–59''. D'ar 15 a viz Here 1958 e voe embannet timbroù dreistmoullet gant '''CHRISTMAS ISLAND'''. Un azasadenn eus an timbroù moullet e 1955 e oant, gant talvoudoù-gwerzh a save eus 2 Cent da 1 Shiling, warno ur skeudenn eus ar rouanez [[Elesbed II]] gant bokedoù, diwar un izelvos bet kizellet gant [[William Leslie Bowles|W.L. Bowles]]. Adkempennet e oa bet labour engravañ [[Frank Davies Manley]] gant un engravour aostralian all, [[George Lissenden]] evit ouzhpennañ anv an enezenn e liv du hag an talvoudegezh kelc'hiet e dollaroù Malaya. Un enlouc’hadur e oa moulladur an dremm hag ar ger “Australia” met teknik an dipografiezh zo bet implijet gant ar ''Commonwealth Bank'' e [[Melbourne]] evit skrivañ &lt;small&gt;CHRISTMAS ISLAND&lt;/small&gt; hag ar priz nevez. Dibab al livioù zo bet graet dre gopiañ rummad timbroù diwezhañ Singapour.

Ingal e veze pourchaset kant follennad timbroù d’ar ''Phosphate Commission'' gant Ofis Timbrawouriezh Melbourne, a oa karget da werzhañ timbroù tiriadoù tramor Aostralia, war-goust ar bodad da gas anezho d’an enezenn war ul lestr a yae kuit eus [[Fremantle]].

An timbroù kentañ a oa bet sellet outo evel un embannadur berrbad, met ret e voe gortoz pemp bloaz a-raok sevel ar rummad nesañ.

[[File:Stamp Christmas Island 1958 2c.jpg|thumb|200px|left|Elesbed II (1958)]]

Dindan evezh Maodiernezh an Tiriadoù, ar Poellgor Kuzuliañ war an Dimbrawouriezh, ha dileuridi eus an enezenn e voe lakaet da labourat asambles arzourien ha moullerien eus Postoù Aostralia ha Departamant ar moullañ bilhedoù-bank. Implij a reas ar skipailh luc'hskeudennoù tennet war an enezenn diwar-benn al loened, ar plant ha greanterezh ar mengleuzioù fosfat. Degemeret e voe o c’hinnig a-benn ar fin, treset hag engravet e voe dek timbr gant G. Lissenden, Peter Morris ha Bruce Stewart. Estreget an tresadennoù a rae anv eus pinvidigezh an natur ha labour Mab-den e oa kartenn an enezenn, hec'h anvioù-lec'h pennañ, hag ivez linenn an hent-houarn implijet evit ar mengleuzioù fosfat (timbr 2 cent a liv orañjez), ha gweledvaoù. Lakaet e oant bet e gwerzh d'an 28 a viz Eost 1963.

E 1965 e voe [[kenembann (timbrawouriezh)|kenembannet]] gant Aostralia ha Zeland-Nevez un [[Timbr-lidañ|timbr-lidañ]] evit derc’hel soñj eus 50vet deiz-ha-bloaz emgann [[Gallipoli (Puglia)|Gallipoli]], e-pad ar Brezel-bed kentañ, ha dilestrañ bagadoù soudarded an ANZAC (''Australian and New Zealand Army Corps'') en Europa.

&quot;CHRISTMAS ISLAND&quot; e oa an alc’hwez a lenner war timbroù an daou rummad, hep meneg ebet eus Aostralia neuze. Ar berradur AUST a oa aet dija diwar-wel ar c’hachedoù-post.
 
Koulskoude, d'ar 6 a viz Mae 1968, e voe kenstaget reizhiadoù moneiz ha postel Enez Christmas gant reizhiad Aostralia : erlec'hiet e voe dollar Malaysia gant dollar Aostralia, ha dont a reas e pleustr lezenn Aostralia ar Postoù hag ar Pellgehenterezh. Ar velestradurezh lec’hel a oa dizalc’h evit priziañ ul lizher kaset da Aostria ar C’hornôg, da vMalaysia ha da Singapour.

Un trede rummad timbroù boutin, warno skeudennoù pesked eus [[Meurvor Indez]], a voe embannet d'ar 6 a viz Mae 1968. Kinniget e oa bet an dodenn-se gant an arzour George Hamori. Koulskoude, e 1968 e voe embannet an daouzek timbr evit klotañ gant an adreizh voneizel. An enskrivadur '''CHRISTMAS ISLAND''' &lt;small&gt;'''INDIAN OCEAN'''&lt;/small&gt; a oa war an timbroù-se evit ar wech kentañ. Padout a reas betek 1993.

== Dindan kiriegezh melestradurezh an enezenn (1969-1993) ==

[[File:Christmas Island stamp type 1.jpg|thumb|right|upright 2.0|Timbr-mekanik Aostralia (1988)]]

D'ar 1añ a viz C'hwevrer 1969 e voe treuzkaset kefridi Postoù an enezenn eus ''Poellgor ar Fosfat'' da velestradurezh Enez Christmas. Buan e krouas hounnezh ur bodad a-ratozh evit ober war-dro an dimbrawouriezh hag, e 1971, e voe dibabet an embregerezh [[Crown Agents]] evit gwerzhañ timbroù dre ar bed a-bezh. Divizet e voe neuze program an embann gant an dud war an dachenn, gant sikour prizachañ Crown Agents, ha moullet gant moullerien arbennik en Europa da gentañ, hag en Aostralia adalek dibenn ar bloavezhioù 1980.

Eus 1969 da 1978 e voe treut an embann timbroù-post avat, rak estreget rummadoù gouestlet d’al listri (e 1972-73) ha d’an tudennoù brudet a oa dilestret war an enezenn, ne voe savet nemet timbroù ''Nedeleg'', a vloaz da vloaz. Diaes mont hebiou an darvoud gant ma'z eo &quot;Nedeleg&quot; anv an enezenn e saozneg !

Tamm ha tamm e kreskas an dodennoù skeudennaouet : greanterezh ar fosfat (1980-1981), laboused ar vro (1982-83), kebell-touseg (1984), loened ar mor (1985), kregin mor (1992) … E 1990 e voe lidet 375vet deiz-ha-bloaz kavadenn Enez Christmas (gant Europiz).

Kaset e veze al lizheroù war al listri a ezporzhie fosfat da Aostralia pe gant ar mordreizherioù o verdeiñ davet [[Singapour]]. E miz Even 1974 e teraouas al liammoù reoliek dre aerlestr etre an enezenn, [[Perth]] ha Singapour.

== Dindan kiriegezh melestradurezh Aostralia (1993 - ) ==

E penn-kentañ ar bloavezhioù 1990 e oa bet divizet gant Aostralia lakaat e pleustr lezennoù Aostralia war Enez Christmas. Evit a sell ouzh ar Postoù e teuas ''Australia Post'' da vezañ ar gompagnunezh karget eus he frogram embann hag eus merañ ar servij postoù, adalek an 2 a viz Meurzh 1993. Dre-se e oa aotreet pep annezad d’ober gant timbroù Aostralia war an enezenn ha timbroù Enez Christmas en Aostralia.

D'ar 4 a viz Meurzh 1993 e voe embannet pemp timbr kentañ Post Aostralia, gant an alc’hwez nevez '''CHRISTMAS ISLAND''' &lt;small&gt;'''AUSTRALIA'''&lt;/small&gt;. Engouestlañ a reas ar velestradurezh aostralian produiñ pevar rummad timbroù bep bloaz d’ar muiañ ha doujañ ouzh ar roll temoù a oa bet termenet : un timbr “Gouel Nedeleg” (bep eil bloaz goude 2000), gouel Kalanna Sina (abaoe 195), an natur, buhez an enezenn.

== Pennad kar ==
*[[Timbroù Aostralia]]
*[[Timbroù Malaysia]]

[[Rummad:Timbroù Enez Christmas]]
[[Rummad:Timbroù Aostralia]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Enez Christmas]]</text>
      <sha1>gnjbsxexh2lfxvbg7cd7lle42qzupsj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bannerezh Douar par-eeun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181195</id>
    <revision>
      <id>2202313</id>
      <parentid>2202265</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T12:21:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3388" sha1="203du7fouaffppktqyt08x4xjef0m20" xml:space="preserve">{{Gwellaat}}
[[Restr:Equal_Earth_projection_SW.jpg|alt=Bannerezh-kartenn Douar par-euun Skeudenn fardet gant ar meziant evit ar bannerezh-kartenn Geocart.|dehou|350x350px]]
Ar '''bannerezh-kartenn Equal Earth''' zo ur [[bannerezh-kartenn]] brizhkranennek kevatal bet ijinet gant Bojan Šavrič, Bernhard Jenny ha Tom Patterson e 2018. Awenet eo gant [[bannerezh-kartenn Robinson]] implijet stank er skolioù angl-ha-saoz, met er c’hontrol dezhi e vir ment keñverel an takadoù. Ar c'hevatalennoù bannañ a zo eeun da lakaat e pleustr ha prim da briziañ.
== Reolluniañ ==
[[Restr:Equal_Earth_projection_distortion.jpg|thumb|upright 1.6|Torgamm bannerezh-kartenn Douar par-euun. Tenvaloc’h ma ‘z muioc’h a dorgamm diwar hedoù 15°.]]

Gant div gevatalenn e vez reolluniet ar bannerezh :

:&lt;math&gt;
\begin{align}
  x &amp;= \frac{2\sqrt{3}\, \lambda \cos{\theta}}{3\,(9\,A_4\,\theta^8 + 7\,A_3\,\theta^6 + 3\,A_2\,\theta^2 + A_1)} \\

  y &amp;= A_4\,\theta^9 + A_3\,\theta^7 + A_2\,\theta^3 + A_1\, \theta
\end{align}
&lt;/math&gt;

pa

:&lt;math&gt;
\begin{align}
  &amp;{\theta} = \arcsin\left(\frac{\sqrt{3}}{2}\sin{\varphi}\right) \\
  &amp;A_1 = 1.340264,\ A_2 = -0.081106,\ A_3 = 0.000893,\ A_4 = 0.003796
\end{align}
&lt;/math&gt;

ha &lt;math&gt;\varphi&lt;/math&gt; a ra dave d'al [[ledred]] ha &lt;math&gt;\lambda&lt;/math&gt; d'ar [[hedred]].
== Perzhioù ==
Perzhioù ar ''bannerezh-kartenn Douar par-eeun'' a zo enno : 
*Ar c'hostezioù krommet eus ar bannerezh a zamveneg stumm [[pellenn]]ek an Douar. 
*Gant ar [[kenstur|c'hensturioù]] eeun e vez aesaet keñveriañ an hed a zisparti al lec'hioù Norzh ha Su diouzh ar [[keheder|c'heheder]]. 
*Ingal e vez strewet an [[hedred]]ennoù a-hed n'eus forzh peseurt [[ledred]]enn. 
*Ar meziant a ro an tu da seveniñ ar bannerezh a zo aes da skrivañ ha da seveniñ en un doare efedus. 
== Pal pennañ ar c'hrouerien ==
Ar ''bannerezh-kartenn Douar par-eeun'' a zo bet krouet gant Bojan Šavrič, Tom Patterson ha Bernhard Jenny, evel displeget dre ar munud en un embannadur eus 2018 en ''International Journal of Geographical Information Science''. 

Hervez ar grouerien : 
{{quotation|Krouet eo bet ganeomp evit kinnig un dazeilad  plijus d'ar [[bannerezh-kartenn Gall-Peters]], a zo bet degemeret gant skolioù hag aozadurioù zo abalamour d'ar reizhder. Ezhomm o deus eus ur gartenn eus ar bed hag a ziskouez ar [[kevandir|c'hevandirioù]] hag ar broioù diouzh o ment gwir an eil re e-keñver ar re all.}} 
== Implij ==
Aet eo war wel ar c'hentañ kartenn dodennel fardet war-bouez ar ''bannerezh-kartenn Douar par-euun'' p'eo bet embannet kartenn direizhder an temperadur bedel keitat produet gant [[Goddard Institute for Space Studies]] an [[NASA]] e miz Gouere 2018. 

D'ar 4 a viz Gwengolo 2026, diwar intrudu [[Togo]], skoazellet gant [[Unaniezh Afrika]], e tegemer [[Bodadeg veur ar Broadoù Unanet]] ar mennad « Reizhañ ar gartenn » evit lakaat ar Stadoù ezel da zilezel [[bannerezh-kartenn Mercator]], a vez kavet touellus e gorread keñverel ar c'hevandirioù, diwar-goust [[Afrika]] peurgetket. Menegiñ a ra &quot;Douar par-euun&quot; evel un [[Allenn|allenn]] gwelloc'h, hag erbediñ a ra en darn vrasañ eus an degouezhioù implij ur bannerezh kevatal, da lavaret eo o toujañ ouzh ar gorreadoù. 

== Pennadoù nes ==
* [[Bannerezh (matematik)]]
* [[Kartennouriezh]]

== Liammoù diavaez ==
* [https://equal-earth.com/ Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Kartennouriezh]]</text>
      <sha1>203du7fouaffppktqyt08x4xjef0m20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 42, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>181341</id>
    <revision>
      <id>2202336</id>
      <parentid>2202284</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T17:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>savboent Diazezadur Wikimedia war an traoù displijus kaset gant an NA</comment>
      <origin>2202336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2403" sha1="f7y9y802rx3995rwssjnu5a42ne41lh" xml:space="preserve">= 12/10/2026 — 18/10/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_42,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak en eil sizhun ha daou-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_41, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_43, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
Un deiz e teuio an amzer ma vo ret deomp lakaat ar gaoz diwar-benn ar pouez a c'hellfe kemer an [[naouegezh artifisiel]] (pe alvezel, pe cheuc'hoc'h, an ''dreistnaouegezh'') er wiki-mañ.

N'hon eus ket ezhomm dispakañ hor mennozhioù hollek, met e vije emsavoc'h klask renabliñ ar pezh a vije posubl. Anv ez eus amañ, da gentañ, eus an NA &quot;agentique&quot; pe ''naouegezh gwezhel'' (Grok Bot, da skouer), an hini a c'hell bezañ programet. Evit mont da glask an nevezenti pe traoù all.&lt;br&gt;

Sur mat e c'hellfe mat prederiañ war ar sevel rolloù hag an troidigezhioù (gant an ''NA ganadurel'', en taol-mañ) hag e c'hellfe bezañ spletus amdreiñ testennoù kozh e peurunvan ivez. --[[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 15 Here 2026 da 20:44 (UTC)

: Gouzañviñ a ra danframm an Diazezadur Wikimedia diouzh obererezhioù ar ''botoù'' ganadurel ha gwezhel (génératifs hag agentiques), ken en deus displeget an traoù evel-se :
{{quotation|Savet e oa bet Wikipedia evit an dud – ha poelladennoù an emzalc'hioù emren a sav diaesterioù splann ha n'eus diskoulm ebet evito gant den ebet. A-drugarez d'hor patrom dibar ha berzhus a grouiñ anaoudegezhioù, tud a-youl-vat Wikimedia eo ar re a vez e darempred kentañ gant an arloadoù IA, hag a naeta an dizurzh lezet ganto war o lerc'h. Kresk an trafik gant ar botoù hag an obererezh emren a ziskouez ul levezon wirion war raktresoù Wikimedia hag an danframm a laka anezho hegerz evit milionoù a implijerien er bed a-bezh. E 2025, an Diazezadur en deus danevellet e oa kresket e implij bann-tremen eus 50% abalamour da greskadenn vras obererezh ar botoù war e lec'hiennoù internet abaoe 2024. Er memes koulz, 65% eus an traffig a zebr ar muiañ a vammennoù war e raktresoù a zeue eus botoù.}}

:Translated with DeepL.com (free version)
:N'eo ket ken fall an droidigezh eus ar saozneg. --[[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 16 Here 2026 da 17:53 (UTC)</text>
      <sha1>f7y9y802rx3995rwssjnu5a42ne41lh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202340</id>
      <parentid>2202336</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T20:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* 12/10/2026 — 18/10/2026 */ Respont</comment>
      <origin>2202340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2942" sha1="42a5iraaxvn88poumldr41kgnwpfefi" xml:space="preserve">= 12/10/2026 — 18/10/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_42,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak en eil sizhun ha daou-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_41, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_43, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
Un deiz e teuio an amzer ma vo ret deomp lakaat ar gaoz diwar-benn ar pouez a c'hellfe kemer an [[naouegezh artifisiel]] (pe alvezel, pe cheuc'hoc'h, an ''dreistnaouegezh'') er wiki-mañ.

N'hon eus ket ezhomm dispakañ hor mennozhioù hollek, met e vije emsavoc'h klask renabliñ ar pezh a vije posubl. Anv ez eus amañ, da gentañ, eus an NA &quot;agentique&quot; pe ''naouegezh gwezhel'' (Grok Bot, da skouer), an hini a c'hell bezañ programet. Evit mont da glask an nevezenti pe traoù all.&lt;br&gt;

Sur mat e c'hellfe mat prederiañ war ar sevel rolloù hag an troidigezhioù (gant an ''NA ganadurel'', en taol-mañ) hag e c'hellfe bezañ spletus amdreiñ testennoù kozh e peurunvan ivez. --[[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 15 Here 2026 da 20:44 (UTC)

: Gouzañviñ a ra danframm an Diazezadur Wikimedia diouzh obererezhioù ar ''botoù'' ganadurel ha gwezhel (génératifs hag agentiques), ken en deus displeget an traoù evel-se :
{{quotation|Savet e oa bet Wikipedia evit an dud – ha poelladennoù an emzalc'hioù emren a sav diaesterioù splann ha n'eus diskoulm ebet evito gant den ebet. A-drugarez d'hor patrom dibar ha berzhus a grouiñ anaoudegezhioù, tud a-youl-vat Wikimedia eo ar re a vez e darempred kentañ gant an arloadoù IA, hag a naeta an dizurzh lezet ganto war o lerc'h. Kresk an trafik gant ar botoù hag an obererezh emren a ziskouez ul levezon wirion war raktresoù Wikimedia hag an danframm a laka anezho hegerz evit milionoù a implijerien er bed a-bezh. E 2025, an Diazezadur en deus danevellet e oa kresket e implij bann-tremen eus 50% abalamour da greskadenn vras obererezh ar botoù war e lec'hiennoù internet abaoe 2024. Er memes koulz, 65% eus an traffig a zebr ar muiañ a vammennoù war e raktresoù a zeue eus botoù.}}

:Translated with DeepL.com (free version)
:N'eo ket ken fall an droidigezh eus ar saozneg. --[[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 16 Here 2026 da 17:53 (UTC)
::Demat,
::Ar gudenn eo ez eo bouetaet an NA evel google translate gant.... ar Wikipedia brezhoneg evit ar pezh a sell ouzh ar yezh vrezhon. Da ziwall a zo e vije disteraet al live yezh gant an IA justamant. Klask a reomp diwall, hag a-wechoù e vez sach-blev evit choaz ar gerioù gwellañ, an NA na c'hall ket d'ober-se.
::Dedennus eo an NA amañ evit al labour botoù, dresañ traoù, derc'hel an infoboestoù traoù seurt-se.
::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 16 Here 2026 da 20:49 (UTC)</text>
      <sha1>42a5iraaxvn88poumldr41kgnwpfefi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anna Hahn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181354</id>
    <revision>
      <id>2202321</id>
      <parentid>2202274</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T13:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Tournamant ''Open'' New York (kemmesk).</comment>
      <origin>2202321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6153" sha1="b0xfb7tysc2mrlcsl38m7rz7jw7fydc" xml:space="preserve">[[Restr :AnnaHahn0301_013.jpg|right|140px|Anna Hahn e 2003,]]
'''Anna Hahn''', stumm a-gent: '''Anna Khan''', ([[Riga]], [[RSS Latvia]], [[URSS]], 21 a viz Gouhere 1976) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[latviat]] ha [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Veur etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1997&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 235 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Gouhere 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 295 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1999. 
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad latvian an echedoù|Kampionad latvian (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 1992.
====Kampionad europat er rummad ''Yaouidi'' (Merc'hed)====
C'hoariet he deus ur wezh
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|- 
|Here 1993||9||{{Tchekia}}, [[Hradec Králové]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||13/30||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eu20g-1992.html 9th European Girls' Junior Chess Championship :: Hradec Králové 1992  – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|} 
====Kampionad bedel er rummad ''Yaouidi'' (Merc'hed)====
C'hoariet he deus teir gwezh, e 1993 evit [[Latvia]], e 1994 hag e 1996 evit [[SUA]].
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|- 
|Here 1993||11||{{India}}, [[Kozhikode]]||6/13 ||46,2||29/38||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1993.html 11th World Girls' Junior Chess Championship :: Calicut 1993 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;. 
|- 
|Gwengolo 1994||12||{{BRA}}, [[Matinhos]]||7/13 (+ 5, = 4, - 4)||53,8||13/40||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1994.html 12th World Girls' Junior Chess Championship :: Matinhos 1994 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|- 
|Du 1996||14||{{Kolombia}}, [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||7/13 (+ 4, = 6, - 3)||53,8||13/37||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-1996.html 14th World Girls' Junior Chess Championship :: Medellin 1996 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|} 
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
C'hoariet he deus teir gwezh, trec'h e voe e 2003. 
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-  
|Here 1998||14||[[Denver]]||6,5/9 (+ 6, = 1, - 2)||72,2||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1998.html 38th Women's US Chess Championship :: Denver, CO 1998 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-  
|Gwengolo 2000||40||[[Seattle]]||4,5/9||50||4-5 rampo gant [[Esther Epstein]]/10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2000.html 40th Women's US Chess Championship :: Seattle, WA 2000 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|-  
|Genver 2003||43||[[Seattle]]||4,5/9 (+ 4, = 1, - 4)||50||1-3 rampo/13||aour||Gounit a reas 2/2 ar partiennoù dirampoiñ a-enep da [[Irina Krush]], 1/2, ha [[Jennifer Shahade]], 0/2&lt;ref&gt;{{en}}[https://en.chessbase.com/post/a-new-face-anna-hahn-us-champion &quot;A new face Anna Hahn US champion'' - Chess Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2003playoff.html 42nd Women's US Chess championship play-off :: Seattle, WA 2003 -Olimp Base]&lt;/ref&gt;. 
|- 
|} 
====Tournamant ''Open'' [[New York]] (kemmesk)====
C'hoariet he deus ur wezh
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|- 
|Mae 2000||17||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||64-79 rampo/200||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/newyork-2000.html 17th New York Open :: New York 2000 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.   
|-  
|} 
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (kemmesk)|Kampionad stadunanat (kemmesk)]]====
C'hoariet he deus div wezh.
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù 
|- 
|Genver 2002||47||[[Seattle]]||2,5/9 (+ 1, = 3, - 5)||28,8||53/56||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usa-2002.html 47th US Chess championship :: Seattle, WA 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.   
|-   
|Genver 2003||48||[[ Seattle]]||4,5/9 (+ 4, = 1, - 4)||50||25-38 rampo/56||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usa-2003.html 48th US Chess championship :: Seattle, WA 2003  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|-  
|} 
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Latvia]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut. 
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-    
|Even 1992||30||{{Filipinez}}, [[Manila]]||erlec'hierez||8/11 (+6, =4, -1)||72,7||4/252||12/64||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992lat.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;. 
|-  
|}
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[SUA]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut. 
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-    
|Here-Du 2000||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||2||6,5/12 (+4, =5, -3)||54,2||37/338||15/86||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000usa.html 34th Chess Olympiad (women): Istanbul 2000 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;. 
|-  
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2008602 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/player/60583 He fartiennoù e Chess Games]
* He c'hoari e 365 Chess: {{en}}[https://www.365chess.com/players/Anna_Hahn]{{,}}{{en}}[https://www.365chess.com/players/Anna_Khan]
{{DEFAULTSORT:Hahn, Anna}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1976]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù latviat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>b0xfb7tysc2mrlcsl38m7rz7jw7fydc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Bannerezh-kartenn</title>
    <ns>1</ns>
    <id>181399</id>
    <revision>
      <id>2202312</id>
      <timestamp>2026-10-16T12:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <comment>/* projection */ rann nevez</comment>
      <origin>2202312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="426" sha1="k7e3hke9l233t13j5g41n6diywzlmxj" xml:space="preserve">== projection ==
Meur a c'her a gaver er geriadurioù brezhoneg evit &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;projection&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;projektadur&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; gant Brezhoneg21 (eil derez Diwan), &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;bannadur&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; gant Preder, &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;banndres&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; gant TermOfis. [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 16 Here 2026 da 12:19 (UTC)</text>
      <sha1>k7e3hke9l233t13j5g41n6diywzlmxj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202334</id>
      <parentid>2202312</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T17:37:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>/* projection */ Respont</comment>
      <origin>2202334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="844" sha1="m8ckgchlmyiqcqdlttak3e73j1sz5of" xml:space="preserve">== projection ==
Meur a c'her a gaver er geriadurioù brezhoneg evit &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;projection&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; : &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;projektadur&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; gant Brezhoneg21 (eil derez Diwan), &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;bannadur&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; gant Preder, &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;banndres&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; gant TermOfis. [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 16 Here 2026 da 12:19 (UTC)

:Gwelet am boa an holl eus ar gerioù meneget a-raok ma vin prest d'ober ar choaz, met em eus kavet gwelloc'h ha simploc'h ar ger a gaver er geriadur meur, an DFB Martial Menard. Dre vras e kavan ar c'hinnigoù mat a-walc'h. 
:''Bannadur'' a zo mat evit an draoù fetis. ''Banndres'', un ijinadenn diwar netra ? [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 16 Here 2026 da 17:37 (UTC)</text>
      <sha1>m8ckgchlmyiqcqdlttak3e73j1sz5of</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Greunadenn badaouiñ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181400</id>
    <revision>
      <id>2202338</id>
      <timestamp>2026-10-16T18:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Lañs</comment>
      <origin>2202338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2688" sha1="tr46z0eicntvan7dzcdh2f4tq3hlhzp" xml:space="preserve">Graet e vez '''greunadenn badaouiñ''', pe '''greunadenn flash''', '''flashbang''',&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Drugs raid recovers tonnes of cocaine and marijuana in Chile |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/11072826/Drugs-raid-recovers-tonnes-of-cocaine-and-marijuana-in-Chile.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904053012/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/11072826/Drugs-raid-recovers-tonnes-of-cocaine-and-marijuana-in-Chile.html |url-status=dead |archive-date=September 4, 2014 |work=[[Daily Telegraph]] |location=London |date=September 3, 2014 }}&lt;/ref&gt; eus un [[ardivink tarzh]] [[arm nann marvus|nann marvus]] implijet evit badaouiñ nebeut amzer skiant an enebour. Pa darzh, ur c'hreunadenn badaouiñ a grou ul luc'hedenn gouloù hag un trouz &quot;bang&quot; bras. Implijet int an aliesañ e-kerzh stourmoù [[close-quarters combat|a-dost]], [[tremen dorioù dre nerzh]], hag [[enepkabaduilh]], dreist-holl a-benn badaouiñ pe abuzañ enebourien.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Joint Intermediate Force Capabilities Office &gt; Current Intermediate Force Capabilities &gt; M-84 Flash Bang Grenade |url=https://jnlwp.defense.gov/Current-Intermediate-Force-Capabilities/M-84-Flash-Bang-Grenade/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929104907/https://jnlwp.defense.gov/Current-Intermediate-Force-Capabilities/M-84-Flash-Bang-Grenade/ |url-status=dead |archive-date=September 29, 2020 |access-date=2024-08-03 |website=United States Department of Defense}}&lt;/ref&gt;

Ijinet da gentañ evit drevezañ tarzhadennoù e-kerzh gourdonadegoù milourel, ar c'hreunadennoù badaouiñ a oa bet implijet da gentañ gant unvezioù [[enepsponterezh]] al [[British Army|lu breizhveuriat]] [[Special Air Service]] e fin ar bloavezhioù 1970,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SAS - Weapons - Flash Bang &amp;#124; Stun Grenade |url=http://www.eliteukforces.info/special-air-service/weapons/stun-grenade.php |publisher=Elite UK Forces |access-date=2013-05-29 |archive-date=2017-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170831151008/http://www.eliteukforces.info/special-air-service/weapons/stun-grenade.php |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bonneville, Leigh, ''The SAS 1983-2014 (Elite)'', Osprey Publishing, 2016, {{ISBN|1472814037}} {{ISBN|978-1472814036}}, p.9&lt;/ref&gt; met abaoe e vezont implijet gant nerzhioù [[polis]] ha [[Arme|milourel]] dre ar bed.&lt;ref&gt;McEvoy, Matthew, et al. &quot;State violence against protesters: Perspectives and trends in use of less lethal weapons.&quot; ''Torture Journal'' 34.1 (2024): 35.&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Armoù nann marvus]]
[[Rummad:Ijinadennoù Breizh-Veur]]
[[Rummad:Greunadennoù badaouiñ]]</text>
      <sha1>tr46z0eicntvan7dzcdh2f4tq3hlhzp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202339</id>
      <parentid>2202338</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T18:44:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2700" sha1="1jj1kj7o04209d9fgu2l5gv7yejqm67" xml:space="preserve">{{databox}}
Graet e vez '''greunadenn badaouiñ''', pe '''greunadenn flash''', '''flashbang''',&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Drugs raid recovers tonnes of cocaine and marijuana in Chile |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/11072826/Drugs-raid-recovers-tonnes-of-cocaine-and-marijuana-in-Chile.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904053012/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/chile/11072826/Drugs-raid-recovers-tonnes-of-cocaine-and-marijuana-in-Chile.html |url-status=dead |archive-date=September 4, 2014 |work=[[Daily Telegraph]] |location=London |date=September 3, 2014 }}&lt;/ref&gt; eus un [[ardivink tarzh]] [[arm nann marvus|nann marvus]] implijet evit badaouiñ nebeut amzer skiant an enebour. Pa darzh, ur c'hreunadenn badaouiñ a grou ul luc'hedenn gouloù hag un trouz &quot;bang&quot; bras. Implijet int an aliesañ e-kerzh stourmoù [[close-quarters combat|a-dost]], [[tremen dorioù dre nerzh]], hag [[enepkabaduilh]], dreist-holl a-benn badaouiñ pe abuzañ enebourien.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Joint Intermediate Force Capabilities Office &gt; Current Intermediate Force Capabilities &gt; M-84 Flash Bang Grenade |url=https://jnlwp.defense.gov/Current-Intermediate-Force-Capabilities/M-84-Flash-Bang-Grenade/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929104907/https://jnlwp.defense.gov/Current-Intermediate-Force-Capabilities/M-84-Flash-Bang-Grenade/ |url-status=dead |archive-date=September 29, 2020 |access-date=2024-08-03 |website=United States Department of Defense}}&lt;/ref&gt;

Ijinet da gentañ evit drevezañ tarzhadennoù e-kerzh gourdonadegoù milourel, ar c'hreunadennoù badaouiñ a oa bet implijet da gentañ gant unvezioù [[enepsponterezh]] al [[British Army|lu breizhveuriat]] [[Special Air Service]] e fin ar bloavezhioù 1970,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SAS - Weapons - Flash Bang &amp;#124; Stun Grenade |url=http://www.eliteukforces.info/special-air-service/weapons/stun-grenade.php |publisher=Elite UK Forces |access-date=2013-05-29 |archive-date=2017-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170831151008/http://www.eliteukforces.info/special-air-service/weapons/stun-grenade.php |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bonneville, Leigh, ''The SAS 1983-2014 (Elite)'', Osprey Publishing, 2016, {{ISBN|1472814037}} {{ISBN|978-1472814036}}, p.9&lt;/ref&gt; met abaoe e vezont implijet gant nerzhioù [[polis]] ha [[Arme|milourel]] dre ar bed.&lt;ref&gt;McEvoy, Matthew, et al. &quot;State violence against protesters: Perspectives and trends in use of less lethal weapons.&quot; ''Torture Journal'' 34.1 (2024): 35.&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Armoù nann marvus]]
[[Rummad:Ijinadennoù Breizh-Veur]]
[[Rummad:Greunadennoù badaouiñ]]</text>
      <sha1>1jj1kj7o04209d9fgu2l5gv7yejqm67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Junio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181401</id>
    <revision>
      <id>2202352</id>
      <timestamp>2026-10-17T08:09:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;'''Junio''' zo un [[anv-bihan]] liammet gant an anv familh latin &quot;Junius&quot;. ;Meldroaderien brazilian *[[Astolpho Junio Lopes]] (ganet e 1983), gward *Felipe Junio Alves (ganet e 1987), tager *[[Junio César Arcanjo]] (ganet e 1983), tager kreiz  ;Tud all *[[Junio Valerio Borghese]] (1906–1974), komandant e [[Regia Marina]], stourmer faskour *[[Gilmore Junio]] (ganet e 1990), skater kanadian  ==See also== *[[Veinte de Junio]], kêriadenn lec'hiet da 35km diouzh Buenos...&quot;</comment>
      <origin>2202352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="531" sha1="gl8futfzo0bzoobdd6fyxx4ov189xy7" xml:space="preserve">'''Junio''' zo un [[anv-bihan]] liammet gant an anv familh latin &quot;Junius&quot;.
;Meldroaderien brazilian
*[[Astolpho Junio Lopes]] (ganet e 1983), gward
*Felipe Junio Alves (ganet e 1987), tager
*[[Junio César Arcanjo]] (ganet e 1983), tager kreiz

;Tud all
*[[Junio Valerio Borghese]] (1906–1974), komandant e [[Regia Marina]], stourmer faskour
*[[Gilmore Junio]] (ganet e 1990), skater kanadian

==See also==
*[[Veinte de Junio]], kêriadenn lec'hiet da 35km diouzh Buenos Aires, en La Matanza, Arc'hantina
[[Rummad:anvioù-bihan]]</text>
      <sha1>gl8futfzo0bzoobdd6fyxx4ov189xy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thomas Edward Laws Moore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181402</id>
    <revision>
      <id>2202354</id>
      <timestamp>2026-10-17T08:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} An amiral '''Thomas Edward Laws Moore''', [[Fellow of the Royal Society|FRS]], ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1816 hag aet da Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1872, a oa un ofiser hag ergerzher eus ar [[Royal Navy]]. Bet e oa bet [[Goouarnour an Inizi Maloù]] eus 1855 betek 1862.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Spafford|first=Ronnie|title=MOORE, THOMAS EDWARD LAWS|url=https://www.falklandsbiographies.org/biographies/moore_thomas|access-date=2021-08-22|website=Dictio...&quot;</comment>
      <origin>2202354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1772" sha1="fgjwiz4eac3rifnlyguopg3fksofv9h" xml:space="preserve">{{databox}}
An amiral '''Thomas Edward Laws Moore''', [[Fellow of the Royal Society|FRS]], ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1816 hag aet da Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1872, a oa un ofiser hag ergerzher eus ar [[Royal Navy]]. Bet e oa bet [[Goouarnour an Inizi Maloù]] eus 1855 betek 1862.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Spafford|first=Ronnie|title=MOORE, THOMAS EDWARD LAWS|url=https://www.falklandsbiographies.org/biographies/moore_thomas|access-date=2021-08-22|website=Dictionary of Falklands Biography}}&lt;/ref&gt; Moore a oa bet brudet evit bezañ e penn an HMS ''Plover'' e-kerzh ar c'hlask war [[ergerzhadenn kollet Franklin]] hag evit bezañ kaset da benn enklaskoù magnetek en [[Antarktika]]. Krediñ a reer en deus kaset da benn an ergerzhadenn ziwezhañ en Antarktika e-unan, ha treuzet en dije muioc'h a derezioù hirder er su da 60° pelloc'h evit n'eus forzh peseurt ergerzher a-raok. Roet eo bet Medalenn an Arktika evit e servij.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Kalz lec'hioù a zo bet anvet gant ae anv, evel Porzh Moore, en Alaska,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Leffingwell |first=E. de K. |date=1919 |title=The Canning River region, northern Alaska |url=https://doi.org/10.3133/pp109 |journal=Professional Paper |doi=10.3133/pp109 |issn=2330-7102}}&lt;/ref&gt; ha [[Tapsell Foreland|Kab Moore, en Antarktika]], al lec'h-se a oa bet anvet gant Sir [[James Clark Ross]]. ''Laws'' a vez skrivet ''Lawes'' e lod mammennoù.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Search Results|url=https://catalogues.royalsociety.org/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Persons&amp;id=NA3794|access-date=2021-08-22|website=The Royal Society}}&lt;/ref&gt;
== Notennnoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Moore, Thomas}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1816]]
[[Rummad:Marvioù 1872]]
[[Rummad:Amriraled]]
[[Rummad:Ergerzhourien Bro-Saoz]]</text>
      <sha1>fgjwiz4eac3rifnlyguopg3fksofv9h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202355</id>
      <parentid>2202354</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T08:25:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1771" sha1="ck2vzdb1q82mc65hzn0dwnizeozz9qa" xml:space="preserve">{{databox}}
An amiral '''Thomas Edward Laws Moore''', [[Fellow of the Royal Society|FRS]], ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1816 hag aet da Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1872, a oa un ofiser hag ergerzher eus ar [[Royal Navy]]. Bet e oa bet [[Goouarnour an Inizi Maloù]] eus 1855 betek 1862.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Spafford|first=Ronnie|title=MOORE, THOMAS EDWARD LAWS|url=https://www.falklandsbiographies.org/biographies/moore_thomas|access-date=2021-08-22|website=Dictionary of Falklands Biography}}&lt;/ref&gt; Moore a oa bet brudet evit bezañ e penn an HMS ''Plover'' e-kerzh ar c'hlask war [[ergerzhadenn kollet Franklin]] hag evit bezañ kaset da benn enklaskoù magnetek en [[Antarktika]]. Krediñ a reer en deus kaset da benn an ergerzhadenn ziwezhañ en Antarktika e-unan, ha treuzet en dije muioc'h a derezioù hirder er su da 60° pelloc'h evit n'eus forzh peseurt ergerzher a-raok. Roet eo bet Medalenn an Arktika evit e servij.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Kalz lec'hioù a zo bet anvet gant ae anv, evel Porzh Moore, en Alaska,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Leffingwell |first=E. de K. |date=1919 |title=The Canning River region, northern Alaska |url=https://doi.org/10.3133/pp109 |journal=Professional Paper |doi=10.3133/pp109 |issn=2330-7102}}&lt;/ref&gt; ha [[Tapsell Foreland|Kab Moore, en Antarktika]], al lec'h-se a oa bet anvet gant Sir [[James Clark Ross]]. ''Laws'' a vez skrivet ''Lawes'' e lod mammennoù.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Search Results|url=https://catalogues.royalsociety.org/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Persons&amp;id=NA3794|access-date=2021-08-22|website=The Royal Society}}&lt;/ref&gt;
== Notennnoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Moore, Thomas}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1816]]
[[Rummad:Marvioù 1872]]
[[Rummad:Amiraled]]
[[Rummad:Ergerzhourien Bro-Saoz]]</text>
      <sha1>ck2vzdb1q82mc65hzn0dwnizeozz9qa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202356</id>
      <parentid>2202355</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T08:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1770" sha1="qpqy0gqbdyxo9qcpfy6yixoxywxlwr5" xml:space="preserve">{{databox}}
An amiral '''Thomas Edward Laws Moore''', [[Fellow of the Royal Society|FRS]], ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1816 hag aet da Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1872, a oa un ofiser hag ergerzher eus ar [[Royal Navy]]. Bet e oa bet [[Goouarnour an Inizi Maloù]] eus 1855 betek 1862.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Spafford|first=Ronnie|title=MOORE, THOMAS EDWARD LAWS|url=https://www.falklandsbiographies.org/biographies/moore_thomas|access-date=2021-08-22|website=Dictionary of Falklands Biography}}&lt;/ref&gt; Moore a oa bet brudet evit bezañ e penn an HMS ''Plover'' e-kerzh ar c'hlask war [[ergerzhadenn kollet Franklin]] hag evit bezañ kaset da benn enklaskoù magnetek en [[Antarktika]]. Krediñ a reer en deus kaset da benn an ergerzhadenn ziwezhañ en Antarktika e-unan, ha treuzet en dije muioc'h a derezioù hirder er su da 60° pelloc'h evit n'eus forzh peseurt ergerzher a-raok. Roet eo bet Medalenn an Arktika evit e servij.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Kalz lec'hioù a zo bet anvet gant e anv, evel Porzh Moore, en Alaska,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Leffingwell |first=E. de K. |date=1919 |title=The Canning River region, northern Alaska |url=https://doi.org/10.3133/pp109 |journal=Professional Paper |doi=10.3133/pp109 |issn=2330-7102}}&lt;/ref&gt; ha [[Tapsell Foreland|Kab Moore, en Antarktika]], al lec'h-se a oa bet anvet gant Sir [[James Clark Ross]]. ''Laws'' a vez skrivet ''Lawes'' e lod mammennoù.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Search Results|url=https://catalogues.royalsociety.org/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Persons&amp;id=NA3794|access-date=2021-08-22|website=The Royal Society}}&lt;/ref&gt;
== Notennnoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Moore, Thomas}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1816]]
[[Rummad:Marvioù 1872]]
[[Rummad:Amiraled]]
[[Rummad:Ergerzhourien Bro-Saoz]]</text>
      <sha1>qpqy0gqbdyxo9qcpfy6yixoxywxlwr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cruel Seas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181403</id>
    <revision>
      <id>2202357</id>
      <timestamp>2026-10-17T09:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;'''Cruel Seas''' zo ur [[c'hoari taol]] [[C'hoari brezel gant delwennoùigoù|emgann karmouch gant delwennigoù]] bigi e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Krouet eo bet gant John Stallard evit [[Warlord Games]] (krouerien [[Bolt Action (c'hoari taol)|Bolt Action]]) hag embannet e 2018 &lt;ref&gt;https://wargamesgazette.com/2018/12/11/cruel-seas/&lt;/ref&gt;. Hiziv-an-deiz e vez savet an delwennoùigoù gant [[Skytrex]]. == Doare c'hoari == Ar c'hoarier a gemer perzh gant ur skipailh m...&quot;</comment>
      <origin>2202357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1575" sha1="7jdtj0l61x69xerwbnhpch852gj1uog" xml:space="preserve">'''Cruel Seas''' zo ur [[c'hoari taol]] [[C'hoari brezel gant delwennoùigoù|emgann karmouch gant delwennigoù]] bigi e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Krouet eo bet gant John Stallard evit [[Warlord Games]] (krouerien [[Bolt Action (c'hoari taol)|Bolt Action]]) hag embannet e 2018 &lt;ref&gt;https://wargamesgazette.com/2018/12/11/cruel-seas/&lt;/ref&gt;. Hiziv-an-deiz e vez savet an delwennoùigoù gant [[Skytrex]].
== Doare c'hoari ==
Ar c'hoarier a gemer perzh gant ur skipailh morlu o merañ listri-brezel a-enep flodad ar c'hoarier enebour. Senarioioù a zo da heuliañ hervez al levrenn reolennoù pe an tu a zo da gemer perzh en emgannoù eeun. 

Eus aodoù arvor Bro-Saoz ha [[Mor Breizh]] betek arvorioù Bro-C'hall, ouzhpennet ez eus bet aodoù ar Mor Kreizdouarel ha betek tachennoù emgann Inizi ar Meurvor Habask.

Cruel Seas zo ur c'hoari taol bihan gant bigi ment 1/300, ma vez renet nebeut bigi bihan en emgann evit ma vije prim ar c'hoariadennoù. A voas e vez c'hwec'h lestr a-bep tu, ha dre vras e bad pevar-ugent munutenn pe nebeutoc'h.
== Flodadoù ==
* [[Royal Navy]] (Breizh-Veur) gant al listri-ged Vosper.
* [[Kriegsmarine]] ([[Trede Reich]]) gant an S-Boote.
* [[US Navy]] ([[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]]) gant ar PT boats.
* [[Morlu Impalaeriezh Japan]].
* [[Regia Marina]] ([[Italia]]).
* [[Morlu Soviedel]] ([[URSS]]).
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://skytrex.com/pages/cruel-seas Lec'hienn ofisiel]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:C'hoarioù taol]]
[[Rummad:C'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]]
[[Rummad:C'hoarioù istorel]]</text>
      <sha1>7jdtj0l61x69xerwbnhpch852gj1uog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202358</id>
      <parentid>2202357</parentid>
      <timestamp>2026-10-17T09:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Flodadoù */</comment>
      <origin>2202358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="4bw7i84yrs9qtpicdkho5aw6oxze2al" xml:space="preserve">'''Cruel Seas''' zo ur [[c'hoari taol]] [[C'hoari brezel gant delwennoùigoù|emgann karmouch gant delwennigoù]] bigi e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Krouet eo bet gant John Stallard evit [[Warlord Games]] (krouerien [[Bolt Action (c'hoari taol)|Bolt Action]]) hag embannet e 2018 &lt;ref&gt;https://wargamesgazette.com/2018/12/11/cruel-seas/&lt;/ref&gt;. Hiziv-an-deiz e vez savet an delwennoùigoù gant [[Skytrex]].
== Doare c'hoari ==
Ar c'hoarier a gemer perzh gant ur skipailh morlu o merañ listri-brezel a-enep flodad ar c'hoarier enebour. Senarioioù a zo da heuliañ hervez al levrenn reolennoù pe an tu a zo da gemer perzh en emgannoù eeun. 

Eus aodoù arvor Bro-Saoz ha [[Mor Breizh]] betek arvorioù Bro-C'hall, ouzhpennet ez eus bet aodoù ar Mor Kreizdouarel ha betek tachennoù emgann Inizi ar Meurvor Habask.

Cruel Seas zo ur c'hoari taol bihan gant bigi ment 1/300, ma vez renet nebeut bigi bihan en emgann evit ma vije prim ar c'hoariadennoù. A voas e vez c'hwec'h lestr a-bep tu, ha dre vras e bad pevar-ugent munutenn pe nebeutoc'h.
== Flodadoù ==
* [[Royal Navy]] ([[Breizh-Veur]]) gant al listri-ged Vosper.
* [[Kriegsmarine]] ([[Trede Reich]]) gant an S-Boote.
* [[US Navy]] ([[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]]) gant ar PT boats.
* [[Morlu Impalaeriezh Japan]].
* [[Regia Marina]] ([[Italia]]).
* [[Morlu Soviedel]] ([[URSS]]).

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://skytrex.com/pages/cruel-seas Lec'hienn ofisiel]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:C'hoarioù taol]]
[[Rummad:C'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]]
[[Rummad:C'hoarioù istorel]]</text>
      <sha1>4bw7i84yrs9qtpicdkho5aw6oxze2al</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>