21 Here

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>21 Here</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5205</id>
    <revision>
      <id>2202562</id>
      <parentid>1732868</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T14:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2202562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3078" sha1="m4tey5wn5hwcen8rvzjkado72wun5x1" xml:space="preserve">{{Here}}

Sant an deiz : [[Santez Sterenn]]


== Darvoudoù ==
* [[1392]] : mont a ra [[Go-Komatsu]] da gant{{vet}} impalaer [[Japan]].
* [[1520]] :
** kavet [[Sant-Pêr-ha-Mikelon]] gant ar merdeer [[portugal]]at [[João Álvares Fagundes]].
** kregiñ a ra [[Fernão de Magalhães]] da dreuziñ ar [[Strizh-mor Magalhaes|strizh-mor]] a zougo e anv.
* [[1680]] : krouidigezh [[Comédie-Française]] gant [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Loeiz XIV]].
* [[1805]] : [[Emgann Trafalgar]].
* [[1861]] : [[Emgann Ball's Bluff]] e [[Virginia]] ([[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]]).
* [[1916]] : drouklazhet eo [[Karl Graf von Stürgkh]] e [[Vienna]] ([[Aostria]]).
* [[1934]] : embannet eo ''[[Le Journal de Mickey]]'' evit ar wech kentañ.
* [[1945]] : kentañ referendom e [[Bro-C'hall]] goude dibenn an [[Eil Brezel-bed]].
* [[1956]] : aet [[Władysław Gomułka]] da sekretour kentañ ar Strollad Micherour Unvanaet e [[Polonia]].
* [[1966]] : gwallreuz poull-glaou en [[Aberfan]] ([[Kembre]]).
* [[1969]] : mont a ra [[Willy Brandt]] da gañseller [[Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990)|Alamagn ar C'hornôg]].

== Ganedigezhioù ==
* [[1581]] : [[Domenico Zampieri]], [[livour]] [[italian]].
* [[1650]] : [[Jan Bart]], kourser mor.
* [[1790]] : [[Alphonse de Lamartine]], [[barzh]] ha [[politikour]] [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1833]] : [[Alfred Nobel]], ijiner [[svedat]] ar [[priz Nobel|prizioù Nobel]].
* [[1902]] : [[Martin Eisentraut]], [[loenoniezh|loenoniour]] [[alaman]].
* [[1917]] : [[Dizzy Gillespie]], soner trompilh jazz [[stadunanat]].
* [[1919]] : [[Guy Lefranc (filmaozer)|Guy Lefranc]], filmaozer ha saver senario [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1929]] : [[Ursula K. Le Guin]], skrivagnerez stadunanat.
* [[1933]] : [[Francisco Gento López|Gento]], melldroader etrebroadel [[Bro-Spagn|spagnol]].
* [[1949]] : [[Benyamin Netanyahou]], politiker israelat, kentañ ministr [[Israel]].
* [[1956]] : [[Carrie Fisher]], [[aktourez]], [[skrivagnerez]] ha saverez senario [[stadunanat]].

== Marvioù ==
* [[1221]] : [[Alis Breizh]], dugez Breizh adalek [[1203]] betek he marv.
* [[1363]] : [[Hugues Roger]], den a iliz [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1422]] : [[Charlez VI (Bro-C'hall)]], [[roue]] [[Bro-C'hall]] eus [[1380]] betek e varv.
* [[1805]] : [[Horatio Nelson]], besamiral [[breizhveuriat]].
* [[1916]] : [[Karl Graf von Stürgkh]], politikour [[aostrian]].
* [[1966]] : [[Maurice Salabert]], aktour sinema [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1969]] : [[Jack Kerouac]], skrivagner stadunanat.
* [[1984]] : [[François Truffaut]], aozer filmoù gall.
* [[2011]] : [[Yann Fouéré]], dizalc'hour [[breizhat]].

== Lidoù ==
* [[Iliz katolik roman]]
** [[Sant Agaton]], [[peniti]]our e tolead [[Sete]] ({{IVe kantved}})
** [[Sant Hilarion]], [[abad]] [[Bro-Balestina]], diskibl da [[sant Anton-an-Dezerzh]] ({{IVre kantved}})
** [[Sant Judual]], tad [[sant Judikael]] ha sant [[Judog]] ({{VIvet kantved}})
** [[Santez Tunvezh]], [[leanez]], c'hoar da [[sant Iduned]] ha mamm [[sant Meven]], patronez [[Landunvez]] ([[Bro-Leon]] - [[Penn-ar-Bed]]).

[[Rummad:Deizioù ar bloaz|Here 21]]</text>
      <sha1>m4tey5wn5hwcen8rvzjkado72wun5x1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Denez Abernot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9467</id>
    <revision>
      <id>2202583</id>
      <parentid>2091036</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buhez */</comment>
      <origin>2202583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1288" sha1="75el0x5f10gn0a7g53lsgbz1adsesuy" xml:space="preserve">{{Labour a chom|diwar-benn=ur c'haner [[Breizh|breton]]|skeudenn=Kaner eus Breizh.svg}}

'''Denez Abernot''', ganet en arvor [[Bro-Leon]] ([[Bro-Bagan]]) e 1955, zo ur c'haner ha saver kanaouennoù brezhonek. Kanañ a rae gant [[Storlok]] e penn diwezhañ ar bloavezhioù 1970, hiziv eo livour (ha barzh) en Arvor Bro-Leon.

== Buhez ==
A bep seurt traoù en deus bet graet : pesketaer, koñversant, skolaer (skolaer kentañ [[Diwan]] e [[1977]]), c’hoarier pezh (gant [[Strollad ar Vro Bagan]]) ha kabiten war listri an Departamant eus [[Konk-Leon]] da [[Eusa]]. Kaner eo ivez, ha saver tonioù ha sonioù, doare [[sonerezh rock|rock]], [[blues]] pe [[folk]]. E don brudetañ a zo, hep mar ebet, ''[[Gwerz ar vezhinaerien]]''.

Bet eo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]].&lt;ref&gt;[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/]&lt;/ref&gt;

Kanet en deus bet gant ar strollad [[Storlok]], hag ur bladenn solo, ''Tri miz noz'', a oa deuet er-maez gantañ e [[1998]] gant Jacques Le Guellec.

== Pladennoù ==
* Gant [[Storlok]] ''Stok ha stok'' (1979) NOE 30011&lt;br /&gt;
* ''Tri miz noz'' (1999) SMC 1047

{{DEFAULTSORT:Abernot, Denez}}
[[Rummad:Kanerien Breizh]]
[[Rummad:Kanerien vrezhonek]]
[[Rummad:Rock brezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1955]]</text>
      <sha1>75el0x5f10gn0a7g53lsgbz1adsesuy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202600</id>
      <parentid>2202583</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T22:15:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Resisaat : ar frazenn a c'halle lakaat da gompren en doa desket ar yezh e Roazhon da vat, ar pezh n'eo ket meneget en daveenn. A galon,</comment>
      <origin>2202600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1435" sha1="8yk947r46auwhvrn5gm38sslb1068l5" xml:space="preserve">{{Labour a chom|diwar-benn=ur c'haner [[Breizh|breton]]|skeudenn=Kaner eus Breizh.svg}}

'''Denez Abernot''', ganet en arvor [[Bro-Leon]] ([[Bro-Bagan]]) e 1955, zo ur c'haner ha saver kanaouennoù brezhonek. Kanañ a rae gant [[Storlok]] e penn diwezhañ ar bloavezhioù 1970, hiziv eo livour (ha barzh) en Arvor Bro-Leon.

== Buhez ==
A bep seurt traoù en deus bet graet : pesketaer, koñversant, skolaer (skolaer kentañ [[Diwan]] e [[1977]]), c’hoarier pezh (gant [[Strollad ar Vro Bagan]]) ha kabiten war listri an Departamant eus [[Konk-Leon]] da [[Eusa]]. Kaner eo ivez, ha saver tonioù ha sonioù, doare [[sonerezh rock|rock]], [[blues]] pe [[folk]]. E don brudetañ a zo, hep mar ebet, ''[[Gwerz ar vezhinaerien]]''.

Studiet en deus ar brezhoneg e skol-veur [[Roazhon]]&lt;ref&gt;Bernez Rouz, ''[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/ Yann Guillamot (1949-2025), collecteur glazik et bigouden]'', 31/12/2025 (lennet d'an 22/10/2026)&lt;/ref&gt;.

Kanet en deus bet gant ar strollad [[Storlok]], hag ur bladenn solo, ''Tri miz noz'', a oa deuet er-maez gantañ e [[1998]] gant Jacques Le Guellec.

== Pladennoù ==
* Gant [[Storlok]] ''Stok ha stok'' (1979) NOE 30011
* ''Tri miz noz'' (1999) SMC 1047

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Abernot, Denez}}
[[Rummad:Kanerien Breizh]]
[[Rummad:Kanerien vrezhonek]]
[[Rummad:Rock brezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1955]]</text>
      <sha1>8yk947r46auwhvrn5gm38sslb1068l5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Burkina Faso</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29048</id>
    <revision>
      <id>2202566</id>
      <parentid>2199897</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T14:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg]] → [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg]] → The file was renamed on Commons, but the filename in the language versions was not changed ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2202566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5523" sha1="kfogovvh8p1xxly7wo9kprhpdassq1l" xml:space="preserve">{{Patrom:Infobox bro
|anv ofisiel              = Burkina Faso
|anv klok bzg             = Burkina Faso
|anv boutin bzg           = Burkina Faso
|skeudenn banniel         = Flag of Burkina Faso.svg
|skeudenn skoed-ardamez   = Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg
|doare arouez             = ardamezioù
|skeudenn_kartenn         = LocationBurkinaFaso.svg
|enskrivadur_kartenn      = 
|ger-stur broadel         = ''&quot;Unité, Progrès, Justice&quot;''{{spaces|2}}&lt;small&gt;([[galleg]])&lt;br /&gt;&quot;Unvaniezh, Araokadur, Justis&quot;&lt;/small&gt;
|kan broadel              = '' [[Une Seule Nuit]]'' {{spaces|2}}&lt;small&gt;([[galleg]])&lt;br&gt;''Un nozvezh hepken''&lt;br /&gt;anvet ivez ''Ditanyè'' (kan an trec'h)&lt;/small&gt;
|yezhoù ofisiel           = [[Galleg]]
|strolladoù etnek         = 
|kêr-benn                 = [[Ouagadougou]]
|Led-d=12 |Led-m=20 |Led-NS=N |Hed-d=1 |Hed-m=40 |Hed-RK=W
|kêr vrasañ               = [[Ouagadougou]]
|doare gouarnamant        = [[Republik]] [[Sistem hanter-brezidantel|hanter brezidantel]]
|titl penn ar vro1        = [[Prezidanted ar Burkina Faso|Prezidant]]
|anv penn ar vro1         = [[Ibrahim Traoré]]
|titl penn ar vro2        = [[Kentañ ministred ar Burkina Faso|Kentañ ministr]]
|anv penn ar vro2         = [[Apollinaire Joachim Kyélem de Tambèla]] 
|gorread                  = 274.000
|renk_gorread             = 74{{vet}}
|dregantad doureier       = 0,1%
|istimadur_poblañs        = 21.510.181
|istimadur_poblañs_renk   = 66{{vet}}
|istimadur_poblañs_bloaz  = 2020
|niveradeg_poblañs        = 14.017.262
|niveradeg_poblañs_bloaz  = 2006
|stankter_ar_boblañs      = 58
|renk_stankter_ar_boblañs = 137{{vet}}
|PDK_PGP                  = $45,339 miliard
|PDK_PGP_renk             = 117{{vet}}
|PDK_PGP_bloaz            = 2020
|PDK_PGP_keidenn          = $2.207
|PDK_PGP_renk_keidenn     = 163{{e}}
|doare_riegezh            = Dizalc'hded
|darvoud_heverk1          = Deiziad
|deiziad_heverk1          = [[5 Eost]] [[1960]]
|FDD                      = {{increase}} 0.452
|FDD_renk                 = 182{{vet}}
|FDD_bloaz                = 2019
|FDD_rummad               = &lt;span style=&quot;color:#e0584e;&quot;&gt;izel&lt;/span&gt;
|moneiz                   = [[Lur CFA]]
|kod moneiz               = XOF
|gwerzhid-eur             = [[Greenwich Mean Time|GMT]]
|utc_offset               = 
|gwerzhid-eur_eur_hañv    = n'eus ket
|eur_hañv_notenn          = 
|utc_offset_eur_hañv      = 
|Kod pellgomz             = 226
|Kod kenrouedad           = [[.bf]]
|notennoù                 = 
}}

'''Burkina Faso''' zo ur stad eus kornôg [[Afrika]], e diazad ar stêr [[Volta (stêr)|Volta]]. Emañ etre [[Mali]] er c’hornôg, [[Niger]] er reter, [[Benin]] er gevred, ha [[Togo]], [[Ghana]] hag [[Aod an Olifant]] er c’hreisteiz. [[Ouagadougou]] eo ar gêr-benn hag ar gêr vrasañ. Talvezout a ra anv ar vro kement ha ''&quot;bro an dud onest&quot;''. 

A-gozh eo annezet ar vro, pa gaver roudoù eus mab-den enni ken abred ha 7000 kent J.K. Er {{XVvet kantved}} e teuas da vezañ ul lodenn eus an [[Impalaeriezh Songhai]], unan eus galloudoù bras ar rannved-se, daoust da enebiezh ar bobl [[Mosi]] a oa o chom eno. E dibenn an {{XIXvet kantved}} e tremenas rouantelezh Mosi Ouagadougou dindan beli Bro-C'hall.

E dalc'h [[Bro-C'hall]] e voe betek [[1960]], dindan an anv '''[[Volta-Uhel]]''', diwar anv ar stêr Volta a dremen dre ar vro. Dizalc'h e teuas Volta Uhel da vezañ e 1960, hag e miz Eost [[1984]] e voe advadezet ''Burkina Faso'' gant ar prezidant [[Thomas Sankara]]. Met homañ a voe drouklazhet e [[1987]] ha kemeret e voe ar galloud dre ur putsch gant [[Blaise Compaoré]] a voe prezidant ar Republik betek [[2014]]. Goude bloavezhioù diaes eo deuet bremañ ar vro da vezañ un demokratelezh. Chom a ra unan ar re baourañ er bed avat.

Ezel eo Burkina Faso eus [[Unaniezh Afrika]], [[Kumuniezh Armerzhel Stadoù Kornôg Afrika]] hag [[Aozadur ar C'hevelerezh Islamek]].

==Douaroniezh==
Un [[hin drovanel]] he deus Burkina Faso. Daou goulz-bloaz a zo : hini ar glaveier, etre Mae/Mezheven ha Gwengolo, hag ar c'houlz-bloaz sec'h e-kerzh ma c'hwezh an [[harmattan]], un avel tomm ha sec'h a zeu eus ar [[Sahara]].
[[Restr:Waterfalls_in_Burkina_Faso.jpg|thumb|left|Lammoù-dour Karfiguela,&lt;br&gt;mervent ar vro.]]
Goloet eo al lodenn vrasañ eus ar vro gant an [[argompezenn]], gant ul leur plad ha livet alies en [[okr]] gant al [[laterit]] a zo ennañ. Er Mervent ez eus un torosad [[krag]]ek lec'h ma kaver beg uhelañ ar vro, an [[Tenakourou]] (749 m). 

E-barzh tri diazad emañ stêrioù ar vro dreist-holl : hini ar [[Volta (stêr)|Volta]], hini ar g-[[Komoe (stêr)|Komoe]] hag hini an [[Niger (stêr)|Niger]].
{{clr|left}}
==Rannoù melestradurel==
Abaoe 2001 eo rannet Burkina Faso e 13 rannvro :
[[Skeudenn:BurkinaFaso Regions.png|thumb|left|Rannvroioù Burkina Faso]]

* [[Boucle du Mouhoun]]
* [[Cascades]]
* [[Centre (Burkina Faso)|Centre]]
* [[Centre-Est (Burkina Faso)|Centre-Est]]
* [[Centre-Nord (Burkina Faso)|Centre-Nord]]
* [[Centre-Ouest (Burkina Faso)|Centre-Ouest]]
* [[Centre-Sud (Burkina Faso)|Centre-Sud]]
* [[Est (Burkina Faso)|Est]] 
* [[Hauts-Bassins]]
* [[Nord (Burkina Faso)|Nord]]
* [[Plateau-Central]]
* [[Sahel (Burkina Faso)|Sahel]]
* [[Sud-Ouest (Burkina Faso)|Sud-Ouest]]

== Deskadurezh ==
An muiañ niver a dud zo [[analfabetek]] e Burkina Faso. An analfabetegezh a sko muioc'h ar merc'hed. Hervez al lezenn eo ret skoliata ar vugale etre 6 ha 13 bloaz.

Peder skol-veur foran a zo.

{{commons|Burkina Faso}}

{{Afrika}}{{Frankofoniezh}}
{{AC'hI}}
[[Rummad:Burkina Faso| ]]</text>
      <sha1>kfogovvh8p1xxly7wo9kprhpdassq1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mouladurioù Hor Yezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39376</id>
    <revision>
      <id>2202598</id>
      <parentid>2202473</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T22:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ levrioù</comment>
      <origin>2202598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25960" sha1="j8frr3lj1ptw9kwnsz1n516rbs3isef" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Mouladurioù Hor Yezh]] a zo un [[ti-embann]] brezhonek bet krouet gant [[Pêr Denez]] e [[1981 e Breizh|198]]1&lt;ref&gt;Kentañ embannadenn e 1980.&lt;/ref&gt;. Daoust d'e anv eo distag a-grenn diouzh ar gelaouenn [[Hor Yezh]] hag an embannadurioù heñvelanv graet gant homañ. Ezel eo eus [[Kuzul ar Brezhoneg]].
{{Labour zo}}

==Istor==
Krouet e voe diwar intrudu [[Per Denez]] a oa rener ar gelaouenn [[yezhoniezh ar brezhoneg|yezhoniezh]] [[Hor Yezh]] a oa bet krouet e 1954 hag a embanne levrioù gwezhioù zo, met distag e oa diouti. Disklêriet e voe ar c'hevarzhe ez-ofisiel e Meurzh 1981&lt;ref&gt;[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Darn eus al labour pleustrek, ar [[skriverez]]añ, dreist-holl, a zo bet graet gant ar c'houblad [[Yann Desbordes|Yann]] ha [[Tereza Desbordes]] hag e veze merket chomlec'h an ti-embann en o zi, 1 plasenn Charles Péguy e [[Lesneven]].&lt;br&gt;
Posubl eo e voe krouet an ti-embann gant Pêr Denez, abalamour ma oa rediet da chom pell diouzh ti Ronan Huon, e Brest, o vezañ ma voe aet da gelenner e [[Skol-veur Roazhon 2]] adalek 1980.
E 1994 e savas ''Mouladurioù Hor Yezh'' un emglev gant [[An Here]] hag ''Hor Yezh'' evit embann an holl gontadennoù dastumet gant [[Fañch an Uhel]]&lt;ref&gt;An darn-vuiañ eus ar c'hontadennoù embannet a-drugarez da Fañch an Uhel a yeas war wel e galleg, strewet e meur a gelaouenn.&lt;/ref&gt; da-geñver kantvet deiz-ha-bloaz e varv. Embannet e voe c'hwec'h levrenn e galleg diwar an eiladenn diwar dorn [[Joseph Ollivier]] miret e [[Mediaoueg ar Maezioù Frank]], e Roazhon. Pep ti-embann a gemeras div levrenn war e chouk (An Here, 1 ha 4, Hor Yezh 2 ha 5 ha Mouladurioù Hor Yezh, 3 ha 6).&lt;br&gt;
Goude ma n'eus ket mui eus an atebeien gentañ&lt;ref&gt;Mervel a reas Pêr Denez ha Yann Desbordes e 2011 ha Tereza Desbordes 10 vloaz diwezhatoc'h.&lt;/ref&gt; eo bet treuzkaset d'ur skipailh ha ne gaver ket kalz ditouroù diwarno. N'eus nemet  diouzh anvioù an droourien, [[Yveline Le Don]], [[Aleksandr ar Gall]], [[Thomas Loyer]], [[Bernard Géry]], Anna ha Loik Kampion, [[Serj Richard]] e c'heller goulakaat piv int.&lt;br&gt; Goude bezañ bet e sez ofisiel e Kemper, emañ c'homlec'h ofisiel ar gevredigezh e 3 Hent ar Veuzid, e [[Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h]], abaoe ar 15 a viz Du 2006&lt;ref&gt;[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.&lt;/ref&gt;, met emañ ar [[sekretourva]] e burevioù Kuzul ar Brezhoneg.

== Politikerezh embann ==
Pa oa Pêr Denez unan eus pennoù [[Embannadurioù Al Liamm]], ne c'helle ket soñjal ober ur seurt kevezerezh d'an ti-embann ma lakae embann e danevelloù gantañ. Ha p'en deus kroget ganta embann e enklaskoù war ar brezhoneg komzet er gêr m'edo o chom, e krogas gant embann levrioù war ar yezh, e galleg, ivez, pe traoù digustum, kanaouennou-pobl, geriadurioù nann-brezhoneg ha [[teskad]]où barzhonegoù e studierien ouzhpenn. Pa ne veze embannet nemet levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm, ne oa ket heuliet ar reolenn-se hag, er c'hontrol, e teuas war-wel levrioù gallek pe zivyezhek gant testennoù tal-ouzh-tal.&lt;br&gt;
Abred, koulskoude, e lakaas embann Pêr Denez e oberennoù lennegel dezhañ ha troidigezhioù diwar ar [[sinaeg]], ar [[gresianeg]] pe an [[alamaneg]], un dra divoas e brezhoneg. Krouiñ a reas an [[dastumadenn]] Skrid evit embann testennoù savet gant studierien ar [[Rann geltiek]], ma rene er skol-veur.&lt;br&gt;
Pêr Denez, hag eñ en-doa graet war-dro embannadurioù brezhonek ar memes kontadennoù evit Embannadurioù Al Liamm, a renas an embannadur a voe ur momed e-barzh an dael etre [[Françoise Morvan]] hag he c'helenner bet Pierre Denis, troet e gein outi&lt;ref&gt;P'he doa kroget da brientiñ un dezenn diwar-ben an Uhel e nac'has kendelc'her e renerezh anezhi en abeg ma ne oa ket mat d'ar studierez lakaat testennoù kozh zo e peurunvan.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
P'en doa graet e eiladennoù Joseph Ollivier goude daspugnañ pennadoù strewet e meur gelaouenn e kavas a-bouez ha spletus Pêr Denez daspugnañ pennadoù brezhonek skrivagnerien [[Luskad Gwalarn|Gwalarn]], [[Youenn Drezen]] hag [[Fañch Elies Abeozen|Abeozen]] hag e tisplegas ar perak evel-se :
{{quotation|Ne vez anavezet, dre vras, hor skrivagnerien nemet gant un nebeut oberennoù — ar re o deus bet amzer a-walc'h pe arc 'hant a-walc'h da voulañ e stumm levrioù : Drezen, da skouer, gant Itron Varia Garmez pe Skol-Louarn Veig Trebern. Dianav e chom, avat, ul lodenn vras, ha talvoudus, eus o labour. Ar pennadoù, niverus-tre alies, hag o deus bet skrivet, a zeiz da zeiz, hag embannet amañ-ahont, a chom da boultrenniñ, amañ-ahont dre just, e dastumadennoù digavadus pe dizarempred. Ha, padal, en teskadoù skridoù-se e vo heuliet ar gwellañ, marteze, emzispleg hag emdroad o spered. Koulz hag emzispleg hag emdroad hon emsav.  &lt;br&gt;  (''Kentskrid da Youenn Drezen, kelaouenner. 1, 1986'')}}  
An darn vrasañ eus ar 180 bennak a levrioù embannet a zo levrioù [[lennegezh]]: [[romant]]où, [[danevell]]où, [[barzhoneg]]où (e-barzh ar gelaouenn [[Skrid (kelaouenn)|Skrid]] deuet da vezañ un [[dastumadenn]] diabarzh e-pad ur pennad ha deuet da vezañ un ti-embann distag, liesseurt e embannadennoù,  a-gevret gant [[Barn ha Skrid|Barn]]), un nebeud [[buhezskrid]]où, 1 [[levr-deskiñ|levr da zeskiñ]] brezhoneg ha geriadurioù. Atav ez eus bet troidigezhioù er [[katalog|c'hatalog]], met niverusoc'h ez int er 21{{vet}} c'hantved, diwar politikerezh skoazell Rannvro Breizh buket war ur roll oberennoù estren brudet da vezañ troet.

E mareoù kent an ti-embann e veze skriverezet al levrioù war ur mekanik-skrivañ elektronik. Tamm-ha-tamm eo bet gwellaet neuz al levrioù a-drugarez d'ar [[yalc'had]]où publik.

Ur pouez bras en deus obererezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' p'o deus embannet hag adembannet koulz [[lennegezh vrezhonek]] [[Gwalarn]] hag an hini a zo bet embannet goude ar [[bloavezh]]ioù 1960. 

== Dastumadennoù Skrid ha Barn ==

==Tud==

==Pennadoù nes==
* [[Per Denez]]
* [[Yann Desbordes]]
* [[Tereza Desbordes]]
* [[Hor Yezh]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

== Embannadurioù hervez ar bloavezh ==
; 1980
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez = Dictionnaire du breton parlé à Douarnenez''. Liestennet. Tudoniezh.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 1, Pesked. Laboused'', 159 p. Liestennet. Tudoniezh.
;1981
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 2, Amzer, avel ha mor'', 156 p. Liestennet. Tudoniezh.
* Pêr Denez, ''Hiroc'h eo an amzer eget ar vuhez''
;1982
* Pêr Denez, ''Evit an eil gwech'', 127 p. Danevell hir.
;1983
* [[Roparz Hemon]], ''25 Kanaouenn, skeudennet gant Danièle Jego, kentskrid gant Per Denez, 69 p. Kevrollennoù.
* [[Alan Botrel]], ''Barzhonegoù'', 113 p. Barzhoniezh.
* Roparz Hemon, ''Beajour ar goañv = Le Voyageur de l'hiver'', 37 p. : couv. ill. ; 21 cm. Brezhoneg ha galleg tal-ouzh-tal. Barzhoniezh.
* [[Loeiz Andouard]], ''Brezhoneg ar mor = Le breton de la mer'', 136 p. Adembannadur kresket eus ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973.
* [[Meven Mordiern]], ''Eñvorioù bugeliezh'', 45 p. Emvuhezskrid.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', kentskrid gant Pêr Denez, 116 p. Yezhoniezh.
* [[Édouard Ollivro|Edouarzh Ollivro]], ''Pikoù, mab e dad'', lakaet e brezhoneg gant [[Jakez Konan]], 320 p. Titl orin : ''Picou, fils de son père''. Romant.
* [[Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Plant Breizh evit ho yec'hed'', 127 p. [[Louzawouriezh]].
* [[Jef Philippe]], ''Telenn ar c'hi : barzhonegoù, 1971-1982'', skeudenn gant Daniele Jego, 100 p.  Priz Langleiz 1982. Barzhoniezh.
* [[Fañch Elies Abeozen]], ''Kan ar spered hag ar galon'', 118 p. Kevrollenn. Barzhoniezh da ganañ.
;1984
* Loeiz Andouard, ''[[Jakez Karter]] : Moraer ha kavadenner brudet [[Kanada]]'', 141 p. {{ISBN|2-86863OO30}}. Emvuhezskrid.
* [[Rita Morgan Williams|Rita Williams]], ''Geriadur brezhonek-kembraek'', kentskrid gant Pêr Denez, 144 p. Yezhoniezh.
* [[Pier Laorañs]], ''Sonenneu en deulegad hag er galon'', rakskrid Per Denez, [[Jorj Belz]], 138 p. Kanaouennoù-pobl.
* [[Divi Kervella]] ; Yann Desbordes, [[Iwan Kadored]], ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', {{ISBN|2868630022}}. Yezhoniezh.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 3, Ar sevel bagoù, lien, gwernioù, hernaj ha fardaj'', 134 p. {{ISBN|2868630006}}. Tudoniezh.
;1985
* Erwan Berthou, ''En Bro-Dreger a-dreuz parkoù'', 92 p. {{ISBN|9782868630056}}. Emvuhezskrid.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 4, Ar beskerezh'', 150 p. {{ISBN|2868630103}}. Tudoniezh.
* Loeiz ar Floc'h, ''Va zamm buhez'', 174 p. Emvuhezskrid.
* [[Erwan Kervella]], ''Yud'', 118 p. Dastumadenn Skrid. Barzhoniezh.
* [[Frañsez Kervella]], ''Dindan gouriz ar bed'', 285 p. {{ISBN|9782868630070}}. Emvuhezskrid.
* Lu Wenfu, ''Ar puñs'', troet diwar ar sinaeg gant Yann-Varc'h Thorel, 116 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|286863074X}}. Danevell hir. Titl orin : ''Jing''.
* [[Frañsez Jaffrennou]], ''Eñvorennoù'', 282 p. {{ISBN|2868630065}}. Emvuhezskrid.
* [[Kristian Brisson]], ''Kelc'h an tonkadur. 2 : Skeud'', 122 p. {{ISBN|9782868630124}}. Priz Langleiz 1985. Levrenn gentañ an [[trifezh]] : ''Ar reder-mor'', Emgleo Breiz-Brud Nevez, 1982. Romant.
;1986
* Jef Philippe, ''War roudoù Merlin e Breizh'', 116 p. {{ISBN|9782868630124}}. Mojennoù Breizh.
* [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù A-B'', 215 p. {{ISBN|2868630138}}. Yezhoniezh.
* [[Arzhur Mari ar Bayon]], ''Grammaire bretonne du dialecte de Vannes'', 73 p. {{ISBN|2868630189}}. Yezhoniezh.
* Roparz Hemon, ''Kanaouennoù. 3'', 79 p. Kevrollennoù.{{ISBN|2868630170}}. Kanaouennoù
* Roparzh Broudig, ''En ur ruilhañ bili'', 112 p. {{ISBN|2-86863-014-6}}. 
* [[Alessandro Manzoni]], ''Danvez-priedoù'', aozet diwar an italianeg gant [[Pêr Bourdellez]], kentskridoù Per Bourdellez ha Per Denez, 205 p. {{ISBN|2868630243}}. Romant. Titl orin : ''I promessi spozi''.
* [[Youenn Drezen]], ''Youenn Drezen, Kelaouenner 1 : Arvor'', ger a-raok gant Per Denez, 111 p. {{ISBN|2868630111}}. [[Kazetennerezh|Kelaouennerezh]].
* Youenn Drezen, ''Youenn Drezen, barzh ha kelaouenner 2 : Gwalarn'', {{ISBN|9782868630216}}. Lennegezh vrezhonek.
* Meven Mordiern, ''Istor ur c'halvedigezh'', 122 p. {{ISBN|9782868630179}}. Emvuhezskrid.
;1987
* Pêr Denez, ''Mont war-raok gant ar brezhoneg''. Yezhoniezh.
* Loeiz Andouard &amp; [[Éamon Ó Ciosáin]], ''[[Geriadur iwerzhoneg-brezhoneg]] (gant lavarennou) / Foclóir Gaeilge-Briotáinis (le samplaí)''&lt;small&gt;[&lt;nowiki/&gt;[[:ga:Foclóir Gaeilge–Briotáinis Andouard ⁊ Uí Chiosáin|ga]]]&lt;/small&gt; xiii+212p. ISBN 2-86863-025-1. Yezhoniezh.
* A-stroll, ''Kaoteriad'', 126 p. Dastumadenn Skrid. ISBN|2-86863-026-X. Barzhoniezh.
* [[Ivona Galbrun]], ''Me a zalc'ho'', 198 p. {{ISBN|2868630278}}. Emvuhezskrid.
* [[Bernez Tangi]], ''Fulennoù an tantad'', 102 p. Dastumad : Skrid. {{ISBN|2868630286}}. Barzhoniezh.
* [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh.
* [[Paul Féval|Paol Feval]], ''Boudig an Aod'', 228 p. {{ISBN|9782868630346}}. Romant. Titl orin : ''La Fée des Grèves''.
;1988
* [[Nathaniel Hawthorne]], Gustavo Adolpho Becquer, Bret Harte, ''Danevelloù troet gant Roparz Hemon. 1'', troet gant Roparz Hemon, 139 p. {{ISBN|2868630367}}.
* [[Théodore Hersart de La Villemarqué|Kervarker]] (embannerezh), ''[[Barzhaz Breizh]]'', engravadurioù gant [[Jeanne Malivel]], 454 p. {{ISBN|2868630383}}. Embannadenn hollvrezhonek gant ur golo kartoñs tev (golo ordinal : {{ISBN|2868630383}}). Kanaouennoù-pobl.
* Erwan Steven, ''C'hamsin'', 82 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|2868630421}}.
;1989
* [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù C-C'h-D = Breton-English dictionary : with examples'', p. 218-450. {{ISBN|2868630391}}
* Jean-Yves Urien, ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. Adembannadur rik an embannadenn gentañ. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh.
* [[Fañch Elies Abeozen]], ''Barzhaz 1837-1939. 2'', 170 p. {{ISBN|9782868630438}}. Barzhoniezh.
* Youenn Drezen, ''Youenn Drezen, Kelaouenner 2 : L'Heure bretonne (1941-1942)'', 130 p. {{{ISBN|9782868630407}}. [[Kazetennerezh|Kelaouennerezh]].
* ''Lennegezh evit an dibenn-sizhun'', 122 p. {{ISBN|9782868630414}}. Danevelloù liesdoare diwar pluenn meur a oberour.
* [[Reun ar C'halan]], Lorc'h ar Rouaned, 100 p. {{ISBN|9782868630476}}. Barzhoniezh.
;1990
* Yann Desbordes. ''Petite grammaire du breton moderne''. 2il embannadur. ISBN 2-86863-052-9. Yezhoniezh.
* [[Jean-Luc Dey]], ''Hin hag amzer'', 131 p. Dastumadenn Skrid {{ISSN|1142-7930}}. {{ISBN|2868630502}}.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', eil embannadur kresket. 123 p. {{ISBN|2868630529}}. Yezhoniezh.
* [[Reun an Hir]], ''Dre hent pe hent'', 232 p. {{ISBN|2868630510}}. [[Hent-houarn]] e Breizh.
* Kristian Brisson, ''Kelc'h an tonkadur. 3 : Kelc'h diwar gelc'h'', 126 p. {{ISBN|9782868630483}}. Romant.
* Frañsez Kervella, ''An ti e trañv ar c'hoad'', 200 p. {{ISBN|9782868630537}}. Emvuhezskrid.
;1991
* Youenn Drezen, ''Youenn Drezen, Kelaouenner. 4 : L'Heure bretonne (1943-1944)'', 130 p. {{{ISBN|9782868630605}}. Kelaouennerezh.
* Erwan Evenou, ''Nikolazig ar broioù tomm'', 332 p. {{ISBN|9782868630544}}. Romant
;1992
* Janig Bayon, ''Sevel gwenan e Breizh'', 136 p. {{ISBN|9782868630674}}.
* [[Loeiz Dujardin|Loeiz Dujardin (Loeiz Lok)]], ''Hor skrivagnerien. 1'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes. Buhezskridoù skrivagnerien vrezhonek.
* Pêr Denez, ''Eus un amzer 'zo bet'', 112 p. {{ISBN|9782868630629}}. Danevelloù.
* [[Miguel de Cervantes]], [[Pedro Antonio de Alarcón]], [[Theodor Amadeus  Hoffman]], [[Adelbert von Chamisso]], [[Washington Irving]], A.Novikov-Priboi, ''Danevelloù troet gant Roparz Hemon. 2'', 205 p. {{ISBN|9782868630596}}. Lennegezh estren.
* [[Yann-Loeiz Emili]], ''Prizoniad er Ruhr'', 91 p. {{ISBN|9782868630643}}. Emvuhezskrid. Eil Brezel-bed.
;1993
* {{en}}Pêr Denez, ''Blue like blue eyes which there were not my own'', troet diwar ar brezhoneg gant J. Ian Press, 100 p. {{ISBN|9782868630681}}. Danevell hir.
* Pêr Denez, ''En tu all d'an douar ha d'an neñv'', 110 p. [[ISBN|9782868630704]]. Romant-polis.
* [[Armañs ar C'halvez]], ''Herve ha Nora : manuel de breton moderne'', 176 p. [[ISBN|9782868630728]]. Deskadurezh.
* [[Jean-Yves Broudic]], ''Divyezh'', 131 p. {{ISBN|9782868630735}}. Arnodskrid.
* Kristian Brisson, ''Moger an noz'', 172 p. {{ISBN|9782868630759}}. Romant.
;1994
* Divi kervella ; Iwan Kadored ; Yann Desbordes, ''Brezhoneg-galleg français-breton'', 448 p. {{ISBN| 9782868630810}}. Geriadur brezhoneg-galleg ha galleg-brezhoneg.
* [[Jacob ha Wilhelm Grimm|Ar Vreudeur Grimm]], [[Aleksandr Sergeyevitch Pouchkin|Aleksandr Pouchkin]], ''Danevelloù troet gant Roparz Hemon. 3'', 138 p. {{ISBN9782868630820}}. Lennegezh estren.
* Pêr Denez, ''Kenavo ar c'hentañ er joaioù'', 93 p. {{ISBN| 9782868630803}}. Danevell hir.
*[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 3'', 222 p. {{ISBN| 9782868630797}}. Embannadurioù al levrennoù rannet gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl e galleg.
;1995
* François-Marie Luzel, ''Contes traditionnels de Bretagne. 6'', 222 p. {{ISBN|9782868630858}}. Kontadennoù-pobl e galleg.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 3de embannadur, 123 p. {{ISBN|2868630529}}. Yezhoniezh.
* Loeiz Dujardin (Loeiz Lok), ''Hor skrivagnerien. 2'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes, 107 p. {{ISBN|286863O839}}. Buhezskridoù skrivagnerien vrezhonek.
* Pêr Denez, ''An amzer a ra e dro'', 126 p. {{ISBN|9782868630872}}. 4 danevell.
* Remont ar Porzh, ''Brezhoneg saozneg english-breton'', 540 p. {{ISBN| 9782868630780}}. Geriadur brezhoneg-saozneg ha saozneg-brezhoneg. 
;1996
* Pêr Denez, ''Da rouz an noz'', 120 p. {{ISBN|9782868630940}}. 6 danevell.
* [[Erwan ar Moal]], ''Roue al Lazh'', 154 p. {{ISBN|9782868630865}}. Romant istorel.
* Kristian Brisson, ''Gwwenn e-harz ar Menez mouk'', 156 p. {{ISBN|9782868630896}}. Romant.
* Armañs ar C'halvez, ''Herve ha Nora. 2'', 192 p.  {{ISBN|9782868630902}}
* [[Yann-Erwan Abalan]], ''Herve ha Nora : poelladennoù. 1'', 128 p. {{ISBN|9782868630933}}
* Fañch an Uhel, ''Lenora Lestrezeg'', 120 p. {{ISBN|9782868630957}}. Pezhioù diseurt.
;1997
* [[Rhisiart Hincks]], ''Geriadur kembraeg-brezhoneg = Geiriadur kemraeg-llydaweg'', 194 p. {{ISBN|9782868630575}}. Yezhoniezh.
;1998
* [[Marsel Klerg|Klerg]], ''Un deiz a viz Mae ha danevelloù all'', kentskrid gant Pêr Denez, 156 p. {{ISBN|2868631061}}. 14 danevell.
* Anke Simon, ''An emsav lennegel brezhonek hag an danevelloù berr'', kinnig gant Alan Botrel, 140 p. Dastumadenn Barn. {ISBN|2868631037}. Skridvarnouriezh.
* Pêr Denez, ''Yezh ha bro''. Dastumad arnodadennoù embannet e kelaouennoù. Pennadoù war ar stourm, prederiadennoù war ar yezh, kelenn ar yezh, Skol Ober, Roparz Hemon, ar bed keltiek, Iwerzhon, chadenn didorr ar brezhoneg.
;1999
* [[Alan Botrel]], ''Orea ha danevelloù all'', 174 p. Dastumadenn Skrid. {ISBN|2868631053}}. 31 danevell.
* Pêr Denez, ''Bretagne et peuples d'Europe''
* Marsel Klerg, ''Faltazi an amzerioù kent'' : unnek kontadenn dastumet e Bro-Dreger'', 178 p. {{ISBN|9782868631176}}. Kontadennoù.
;2000
*[[Jurij Brězan]], ''Ar vilin du'', troet ar gontadenn [[sorabek]] diwar an doare alamanek gant Jakez Konan, 150 p. {{ISBN|9782868631220}}
;2001
* [[Kristian Brisson]], ''Al lenn'', 164 p. {{ISBN|2868631355}}. Romant.
* [[Erwan Berthou|Erwan Berthou (Kaledvoulc'h)]] , ''Lemenik skouer ar Varzhed'', kentskrid gant Pêr Denez, 125 p. {{ISBN|2-86863-131-2}}. Buhezskrid [[Yann ar Fusteg]].|
* [[Yeun ar Gow]], ''Ar gêr villiget'', kentskrid gant [[Yann-Erwan Abalan]], 2l embannadur, 237 p. Geriaoueg. {{ISBN|2868631275}}. Kontadenn vojennel.
* Gibson, Jacqueline, ''Tem ar marv en oberennoù Per Denez'', 102 p. Dastumadenn Barn, 102 p. ISBN2-86863-129-0. Skridvarnerezh.
;2002
* Fanch an Uhel, ''Yezh ar vuhez'', un dibab barzhonegoù gant Per Denez, 128 p. ISBN 2-86863-137-1. Barzhoniezh.
* Kostas Varnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', troet diwar ar [[gresianeg]] gant Alan Botrel. 86 p. ISBN 2-86863-138-X. Titl orin : ''Hī 'alīthinì 'apología toû Sōkrátī''.
; 2006
* [[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Koroll ar marv hag ar vuhez = Danse de la vie et de la mort'', 79 p. Kevrollenn diwar [[sonerezh leurenn]] gant [[Georges Arnoux]]. Testennoù brezhonek ha gallek tal-ouzh-tal. {{ISBN|2868631401}}. 
* [[Emily Brontë]], ''Krec'hioù an avel-yud'', troet gant Pêr Denez, 286 p. Romant. Titl orin : ''Wuthering Heights''.
* Pêr Denez, ''Warc'hoazh e tarzho c'hoazh an deiz''. Danevelloù.
;2007
* [[Frañsez Vallée|Frañsez Vallée (Abherve)]], ''Eñvorennoù beaj'' heuliet gant ''Eñvorennoù ur brezhonegour'', kentskrid gant Pêr Denez, 257 p. {{ISBN|9782868631473}}. Emvuhezskrid.
* Pêr Denez, ''E peoc'h an nevez-hañv''
;2008
* Pêr Denez, ''Kenavo ar wech all,  &quot;Madalen&quot; ha danevelloù all'', 99 p. {{ISBN|9782868631503}}. Danevelloù.
* Roparz Hemon, ''An dud am eus anavezet'', labour kaset da benn gant Per Denez ha Yann Desbordes, 102 p. {{ISBN|9782868631510}}. Emvuhezskrid.
;2009
* [[Annaig Renault]], ''Dec'h zo re bell dija'', 137 p. ISBN|9782868631558 . Romant.
* [[Aesc'hulos]], ''Prometheus ereet-Ar Bersed'', troet e brezhoneg gant Youenn Drezen, kentskrid gant Roparz Hemon, skeudennaouet gant [[Jorj Robin]] ha [[Reun Kreston]], 171 p. {{ISBN|2868631185}}. C'hoariva henc'hresianek.
;2010
* Youenn Cóic, ''Ar blouked'', 172 p. {{ISBN| 9782868631589}}. Romant.
;2012
* [[Maxime Chattam]], ''Lazhadeg'', troet diwar ar galleg gant [[Olivier Le Biguet]], 105 p. {{ISBN|9782868631633}}. Romant-polis. Title orin : ''Carnages''.
* Kristian Brisson, ''Ar gouvidi'', 167 p. {{ISBN|978868631640}}. Romant.
;2013
* Langleiz, ''Skignet d'ar seiz avel'', 333 p. Kelaouennerezh.
;2014
* [[Luigi Pirandello]], ''Danevelloù evit ur bloaz'', troet diwar an italianeg gant [[Aline Gleoneg]], 136 p. {{ISBN|9782868631701}}. Danevelloù. Titl orin : ''Novelle per un anno''.
;2015
* Yann Kerloar ; Lusian Loarer (embannerezh), ''C'hoarigan e daouzek arvest'', 244 p. Istitlet ''C'hoariva ar Yaouankiz''. Kevrollenn. C'hoarigan diwar kanaouennoù-pobl. {{ISBN|9782868631732}}
* [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 242 p. {{ISBN|9782868631749}}. Titl orin : ''Se questo è un uomo''. Emvuhezskrid.
;2016
* [[Italo Calvino]], ''Ar beskont daouhanteret'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 121 p. {{ISBN|9782868631770}}. Titl orin : ''Il visconte dimezzato''. Romant.
*  Richard Bach, ''Jonathan Livingston ar gouelan'', luc'hskeudennoù gant Russel Munson, troet diwar ar saozneg gant Bernard Gery, 103 p. {{ISBN|978286863-1817}}. Danevell hir.
* [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany : ha teir danevell all'', troet diwar ar saozneg gant Yveline le Don, 192 p. {{ISBN|9782868631794}}. Titl orin : ''Breakfast at Tiffany's''. 4 danevell.
* [[Fañch Kerrain]], ''Buhez mab-den : souezh, douetañs ha marv'', notennoù gant an embanner skiantel, [[Yann Talbot]], 188 p. Geriaoueg brezhoneg-galleg. {{ISBN|9782868631756}}. Prederouriezh.
;2017
* [[Erri De Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 158 p. {{ISBN|9782868631831}}. Romant. Titl orin : ''Il giorno prima della felicità''.
* [[Antony Heulin]], ''Pellik'', tresadennoù get Ulrike Kampmann, troidigezh en alamaneg get Anna Geib, 101 p. {{ISBN|9782868631848}}. Titl an droidigezh : ''Ein Stückel weiter''.
* [[Gabriel García Márquez]], ''Ar c'horonal ne skriv den dezhañ['', troet diwar ar spagnoleg gant Aleksandr ar Gall, 96 p. {{ISBN|9782868631824}}. Titl orin : ''El Coronel no tiene quien le escriba''. Danevell hir.
* Divi Kervella ; Yann Desbordes ; Iwan Kadored, ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', 446 p. {{ISBN|9782868630810}}.
;2018
* Ingrid Audoire ; Jean-Marie Seiget, ''War-zu un [[islam]] adsperedelaet: etre poell ha naderezh'', 168 p. {{ISBN|9782-868631879}}. Relijion.
;2019
* [[Jean Giono]], ''Gwim'', troet gant [[Thomas Loyer]]. Romant. Titl orin : ''Regain''.
* Langleiz, ''Kanoù en noz'', 79 p. {{ISBN|9782868630383}}. Barzhoniezh.
* [[Oscar Wilde]], ''Tasmant Canterville'', troet diwar ar saozneg gant Loig Kampion, 83 p. {{ISBN|9782868631923}}. Danevell hir. Titl orin : ''The Canterville ghost''.
* [[Goulc'han Kervella]], ''Gouel ar c'hlas termen'', 55 p. {{ISBN|9782868631947}} . Danevell.
* Fred Uhlman, ''Unanet adarre'', troet diwar ar saozneg gant Bernard Géry, 126 p. {{ISBN|9782-868631916}}. Romant. Titl orin : ''Reunion''.
* Goulc'han Kervellla, ''Gouel ar c'hlas termen'', 55 p. {{ISBN|9782868631947}}. 
;2020
* [[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', troet gant Thomas Loyer, {{ISBN|}}. Romant. Titl orin : ''La Vénus d'Illa''.
;2021
* Gabriel García Márquez, ''Dezrevell ur marv rakkemennet'', troet diwar ar spagnoleg gant Aleksandr ar Gall, 121 p. {{ISBN|9782868632036}}. Danevell hir.
* Fañch Elies Abeozen, ''[[Hervelina Geraouell]]'', 3e embannadur, 170 p. {{ISBN|9782868632005}}. Romant.
* [[John Steinbeck]], ''Ar berlezenn'', troet diwar ar saozneg gant Yveline Le Don, 126 p. {{ISBN|9782868632029}}. Danevell hir. 
* [[Ousmane Sembène]], ''An Urzh-paeañ'', troet diwar ar galleg gant [[Aline Gleoneg]], 120 p. {{ISBN|9782868631985}}. Romant. 
* Roperzh ar Mason, ''Chal ha dichal'', skeudennet get X. de Langlais, eil mouladur, 101 p. {{ISBN|9782868631978}}&lt;.
* Yeun ar Gow, ''Diwar dorgenn Karreg-an-Tan'', 213 p. {{ISBN|9782868632012}}.
;2022
* Gérard Cornillet, ''Wörterbuch Bretonisch-deutsch, deutsch-bretonische : Deutsch bretonisch zweisprachiges Wörterbuch = Geriadur brezhoneg-alamaneg hag alamaneg-brezhoneg : Brezhoneg alamaneg geriadur divyezhek'', 1164 p.  {{ISBN|9782868632050.}} Yezhoniezh.
* Josep Górriz, ''Tangwall en dielldi istorel'', troet diwar ar c'hatalaneg gant [[Gwenael Emelyanoff]], 84 p. {{ISBN|9782868632043}}. Romant-polis. 
;2023
* [[John Le Carré]], ''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'', 306 p. {{ISBN|9782868632081}}. Romant spierezh. Titl orin : ''The spy who came in from the cold''.
;2024
* [[Paol ar Meur]], ''Tan ha distan'', 177 p. {{ISBN|9782868632173}}. Romant.
* [[Julien Gracq]], ''Ar c'hourenez'', troet diwar ar galleg gant Tomaz Loyer, 139 p. {{ISBN|9782868632159}}. Danevell hir.
* [[Théophile Gautier]], [[Edgar Allan Poe]], [[Guy de  Maupassant]], [[André Maurois]], ''Ar Bandulenn: ha pemp danevell faltazius all'', troet gant Anna ha Loik Kampion, 72 p. {{ISBN|9782868632166}}. Danevelloù. 
* [[Andrei Makin]], ''Sonerezh ur vuhez'', 109 p. {{ISBN|9782868632074}}. Romant.
* [[Toni Morrison]], ''Du-mañ '', troet diwar ar saozneg gant Bernez Gery, 154 p. {{ISBN|9782868632180}}. Romant-polis.
;2025
* Goulc'han Kervella, ''Ar Vosenn Nevez ha pezhioù-c'hoari all : Commedia dell'arte', 148 p. {{ISBN|9782-868632227}}. C'hoariva.
* [[Robert Louis Stevenson]], ''Skrapet'', troet diwar ar saozneg gant Kristian Braz, 246 p. {{ISBN|9782868632210}}. Romant. Titl orin : ''Kidnapped''.
* [[Visant Roue]], ''Istor ar Vretoned. 1 : -55 betek 410'', 239 p. 8 kartenn e liv gant [[Mikael Bodlore-Penlaez]]. {{ISBN|9782868632197}}. Istor.
;2026
* [[Aleksandr ar Gall]], ''Hor Breudeur Tramor : Agan Breder Tramor'', 245 p. {{ISBN|978-2-868632241}}. Kerne-Veur. 
* [[Tennessee Williams]], ''Tramgarr ar c'hoantoù'', troet diwar ar saozneg gant Serj Richard, 201 p. {{ISBN|9782868632234'}}. Pezh-c'hoari. Titl orin : ''A Streetcar named Desire''.


{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Embannerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>j8frr3lj1ptw9kwnsz1n516rbs3isef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joniged</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39703</id>
    <revision>
      <id>2202569</id>
      <parentid>2184312</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T17:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>klokaat</comment>
      <origin>2202569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3736" sha1="8z10biea0c1scdk5g81m3orf79k1ji4" xml:space="preserve">[[Restr:Daniel Tanguy, an onion seller from Roscoff, Brittany, with road workers near Pont Gwenyn y Meirch, Llanycil (5348727877).jpg|thumb|Ur Jonig eus Rosko, Daniel Tangi, war varc'h-houarn e [[Llanycil]] d'an 23 a viz Genver 1958.]]
'''Johnniged'''&lt;ref&gt;[[Tad Medar]], ''Paotred an Ognon'', 1986.&lt;/ref&gt;, pe '''Joniged'''&lt;ref&gt;[[Geriadur ar brezhoneg a-vremañ]], p. 359&lt;/ref&gt;, a veze graet eus gwerzherien [[Ognon Rosko|ognon]] [[Bro-Leon]] hag a yae da [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]] da werzhañ o zrevad, adal dibenn an XIX{{vet}} kantved betek eil lodenn an XX{{vet}} kantved. ''Onion Johnny'' pe ''Johnny Onion'', el liester ''Johnnies'', a vez graet anezho e [[saozneg]]. Lesanv ar Vretoned eo e [[Kerne-Veur]]. ''Sioni Wynwns'' eo an anv troet e [[kembraeg]].

Hervez kont, al labourer-douar Herri Olier, brezhoneger anezhañ, a voe an hini kentañ anezho o loc'hañ eus [[Rosko]], e [[1828]].

E 1905 e reas peñse an Hilda e Bae Sant-Maloù. Kalz Joniged, o tistreiñ eus Breizh-Veur, a gollas o buhez.

Er bloavezhioù 1950 ez eas daou veleg, an [[tad Medar]] ha Jean Loaëc, da veajiñ e Breizh-Veur en ur 2CV evit kejañ gant ar Joniged. An tad Medar a gontas an istor-se en ul levr anvet &quot;Paotred an onion&quot;, embannet e 1986.

== Ar Joniged er sevenadur ==
An dudenn bennañ zo ur Jonig er romant ''Castle Dor'' gant ar skrivagnerien gerneveurat [[Daphne du Maurier]] hag [[Arthur Quiller-Couch]], un istor [[Tristan hag Izold]] hag a c'hoarvez e [[Kerne-Veur]] an XIX{{vet}} kantved. Ar skrivagner breizhat [[Yvon Mauffret]] a gont buhez ur Jonig en e romant yaouankiz ''Les oignons de la fortune''. ''La tresse de Jeanne'', ur romant gant Nathalie de Broc, a gont istor ur plac'hig aet da vezañ ur Jonig e Bro-Saoz war roudoù e zad.

Kanet eo bet ar Joniged gant meur a strollad sonerezh : Tonnerre de Brest, an [[Tri Yann]], an [[trio EDF]], Rêve de mer...

C'hoarvezout a ra Gouel an ognon bep miz Eost e porzh kozh Rosko.

==Liammoù diavaez==
*{{fr}} [https://fresques.ina.fr/ouest-en-memoire/fiche-media/Region00264/les-johnnies-de-roscoff.html ''les johnnies de Roscoff'']
* [https://www.youtube.com/watch?v=P5UYIx56y9o&amp;feature=em-subs_digest Un itron a gomz eus ar vicher (video)]

==Levrlennadur==
[[Skeudenn:Roscoff 1.jpg|thumb|Lestrañ an ognon evit Bro-Saoz, tro 1920.]]
* {{br}} H. Corre, ''Trubuillou eur Johnny war e vloavez kenta'', [[Courrier du Finistère]], [[Brest]], 1929, ademb. [[Emgleo Breiz]] &amp; [[Brud Nevez]], [[Brest]], [s.d.]
* {{cy}} [[Gwyn Griffiths]], ''Y Shonis olaf'', Gwasg Gomer, 1981, {{ISBN|0850888646}} (krafet), {{ISBN|9780850888645}} (keinet)
* {{cy}} Gwyn Griffiths, ''Sioni Winwns'', Llyfrau Llafar Gwlad 53 (Gwasg Carreg Gwalch, 2002) {{ISBN|0863817769}}
*{{br}} [[Tad Medar]], ''Paotred an Onion'', [[Emgleo Breiz]], 1986. Adembannet al levr en ur stumm divyezhek brezhoneg/galleg e 2026 gant [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]].&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/roscoff-29680/a-roscoff-un-livre-sur-les-johnnies-a-ete-traduit-en-francais-pour-que-lhistoire-perdure-a4d49260-9bc8-11f1-9179-4b69df350d97 Pennad-skrid] gant Ouest-France, 21 a viz Eost 2026.&lt;/ref&gt;
* {{en}} Gwyn Griffiths, ''Goodbye, Johnny Onions'', Dyllansow Truran, 1987 
* {{en}} Gwyn Griffiths, ''The last of the onion men'', Gwasg Carreg Gwalch, 2002, {{ISBN|0863817831}}
* {{en}} Daphne du Maurier &amp; Arthur Quiller-Couch (1961), ''Castle Dor'', Virago, 2004 {{ISBN|1844080676}}
* {{fr}} Yvon Mauffret, ''Les oignons de la fortune'', Rageot Jeunesse, 1989 {{ISBN|2700228847}}
* {{fr}} Léa Leboissetier, ''Les Johnnies, vendeurs d’oignons outre-Manche'', Becedia {{ISSN|2968-2576}}, miz Eost 2022.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh en XXvet kantved]]
[[Rummad:Istor Kernev-Veur]]</text>
      <sha1>8z10biea0c1scdk5g81m3orf79k1ji4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202570</id>
      <parentid>2202569</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T17:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ar Joniged er sevenadur */ skeudenn</comment>
      <origin>2202570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3871" sha1="ahdj9x17p4xbwb2ogbn2yga3m5vdql2" xml:space="preserve">[[Restr:Daniel Tanguy, an onion seller from Roscoff, Brittany, with road workers near Pont Gwenyn y Meirch, Llanycil (5348727877).jpg|thumb|Ur Jonig eus Rosko, Daniel Tangi, war varc'h-houarn e [[Llanycil]] d'an 23 a viz Genver 1958.]]
'''Johnniged'''&lt;ref&gt;[[Tad Medar]], ''Paotred an Ognon'', 1986.&lt;/ref&gt;, pe '''Joniged'''&lt;ref&gt;[[Geriadur ar brezhoneg a-vremañ]], p. 359&lt;/ref&gt;, a veze graet eus gwerzherien [[Ognon Rosko|ognon]] [[Bro-Leon]] hag a yae da [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]] da werzhañ o zrevad, adal dibenn an XIX{{vet}} kantved betek eil lodenn an XX{{vet}} kantved. ''Onion Johnny'' pe ''Johnny Onion'', el liester ''Johnnies'', a vez graet anezho e [[saozneg]]. Lesanv ar Vretoned eo e [[Kerne-Veur]]. ''Sioni Wynwns'' eo an anv troet e [[kembraeg]].

Hervez kont, al labourer-douar Herri Olier, brezhoneger anezhañ, a voe an hini kentañ anezho o loc'hañ eus [[Rosko]], e [[1828]].

E 1905 e reas peñse an Hilda e Bae Sant-Maloù. Kalz Joniged, o tistreiñ eus Breizh-Veur, a gollas o buhez.

Er bloavezhioù 1950 ez eas daou veleg, an [[tad Medar]] ha Jean Loaëc, da veajiñ e Breizh-Veur en ur 2CV evit kejañ gant ar Joniged. An tad Medar a gontas an istor-se en ul levr anvet &quot;Paotred an onion&quot;, embannet e 1986.

== Ar Joniged er sevenadur ==
[[Skeudenn:Onion seller in Heath Street - geograph.org.uk - 1072379.jpg|thumb|Ur Jonig e Hampstead, ur c'harter eus Londrez, e 2008.]]
An dudenn bennañ zo ur Jonig er romant ''Castle Dor'' gant ar skrivagnerien gerneveurat [[Daphne du Maurier]] hag [[Arthur Quiller-Couch]], un istor [[Tristan hag Izold]] hag a c'hoarvez e [[Kerne-Veur]] an XIX{{vet}} kantved. Ar skrivagner breizhat [[Yvon Mauffret]] a gont buhez ur Jonig en e romant yaouankiz ''Les oignons de la fortune''. ''La tresse de Jeanne'', ur romant gant Nathalie de Broc, a gont istor ur plac'hig aet da vezañ ur Jonig e Bro-Saoz war roudoù e zad.

Kanet eo bet ar Joniged gant meur a strollad sonerezh : Tonnerre de Brest, an [[Tri Yann]], an [[trio EDF]], Rêve de mer...

C'hoarvezout a ra Gouel an ognon bep miz Eost e porzh kozh Rosko.

==Liammoù diavaez==
*{{fr}} [https://fresques.ina.fr/ouest-en-memoire/fiche-media/Region00264/les-johnnies-de-roscoff.html ''les johnnies de Roscoff'']
* [https://www.youtube.com/watch?v=P5UYIx56y9o&amp;feature=em-subs_digest Un itron a gomz eus ar vicher (video)]

==Levrlennadur==
[[Skeudenn:Roscoff 1.jpg|thumb|Lestrañ an ognon evit Bro-Saoz, tro 1920.]]
* {{br}} H. Corre, ''Trubuillou eur Johnny war e vloavez kenta'', [[Courrier du Finistère]], [[Brest]], 1929, ademb. [[Emgleo Breiz]] &amp; [[Brud Nevez]], [[Brest]], [s.d.]
* {{cy}} [[Gwyn Griffiths]], ''Y Shonis olaf'', Gwasg Gomer, 1981, {{ISBN|0850888646}} (krafet), {{ISBN|9780850888645}} (keinet)
* {{cy}} Gwyn Griffiths, ''Sioni Winwns'', Llyfrau Llafar Gwlad 53 (Gwasg Carreg Gwalch, 2002) {{ISBN|0863817769}}
*{{br}} [[Tad Medar]], ''Paotred an Onion'', [[Emgleo Breiz]], 1986. Adembannet al levr en ur stumm divyezhek brezhoneg/galleg e 2026 gant [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]].&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/roscoff-29680/a-roscoff-un-livre-sur-les-johnnies-a-ete-traduit-en-francais-pour-que-lhistoire-perdure-a4d49260-9bc8-11f1-9179-4b69df350d97 Pennad-skrid] gant Ouest-France, 21 a viz Eost 2026.&lt;/ref&gt;
* {{en}} Gwyn Griffiths, ''Goodbye, Johnny Onions'', Dyllansow Truran, 1987 
* {{en}} Gwyn Griffiths, ''The last of the onion men'', Gwasg Carreg Gwalch, 2002, {{ISBN|0863817831}}
* {{en}} Daphne du Maurier &amp; Arthur Quiller-Couch (1961), ''Castle Dor'', Virago, 2004 {{ISBN|1844080676}}
* {{fr}} Yvon Mauffret, ''Les oignons de la fortune'', Rageot Jeunesse, 1989 {{ISBN|2700228847}}
* {{fr}} Léa Leboissetier, ''Les Johnnies, vendeurs d’oignons outre-Manche'', Becedia {{ISSN|2968-2576}}, miz Eost 2022.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh en XXvet kantved]]
[[Rummad:Istor Kernev-Veur]]</text>
      <sha1>ahdj9x17p4xbwb2ogbn2yga3m5vdql2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202578</id>
      <parentid>2202570</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:49:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56323-36</username>
        <id>94780</id>
      </contributor>
      <origin>2202578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3920" sha1="thisetrho40zh1rjx6rjojk1cydu1pf" xml:space="preserve">[[Restr:Daniel Tanguy, an onion seller from Roscoff, Brittany, with road workers near Pont Gwenyn y Meirch, Llanycil (5348727877).jpg|thumb|Ur Jonig eus Rosko, Daniel Tangi, war varc'h-houarn e [[Llanycil]] d'an 23 a viz Genver 1958.]]
'''Johnniged'''&lt;ref&gt;[[Tad Medar]], ''Paotred an Ognon'', 1986.&lt;/ref&gt;, pe '''Joniged'''&lt;ref&gt;[[Geriadur ar brezhoneg a-vremañ]], p. 359&lt;/ref&gt;, a veze graet eus gwerzherien [[Ognon Rosko|ognon]] [[Bro-Leon]] hag a yae da [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]] da werzhañ o zrevad, adal dibenn an XIX{{vet}} kantved betek eil lodenn an XX{{vet}} kantved. ''Onion Johnny'' pe ''Johnny Onion'', el liester ''Johnnies'', a vez graet anezho e [[saozneg]]. Lesanv ar Vretoned eo e [[Kerne-Veur]]. ''Sioni Wynwns'' eo an anv troet e [[kembraeg]].

Hervez kont, al labourer-douar Herri Olier, brezhoneger anezhañ, a voe an hini kentañ anezho o loc'hañ eus [[Rosko]], e [[1828]].

E [[1905]] e reas peñse al lestr ''Hilda'' e Bae [[Sant-Maloù]] ; kalz Joniged a gollas o buhez war an distro eus Breizh-Veur.

Er [[bloavezhioù 1950]] ez eas daou veleg, an [[tad Medar]] ha Jean Loaëc, da veajiñ e Breizh-Veur en ur c'harr-tan Citroën 2CV evit kejañ ouzh ar Joniged. An tad Medar a gontas an istor-se en ul levr anvet ''Paotred an ognon'', embannet e [[1986]].

== Ar Joniged er sevenadur ==
[[Skeudenn:Onion seller in Heath Street - geograph.org.uk - 1072379.jpg|thumb|Ur Jonig e Hampstead, ur c'harter eus Londrez, e 2008.]]
An dudenn bennañ zo ur Jonig er romant ''Castle Dor'' gant ar skrivagnerien gerneveurat [[Daphne du Maurier]] hag [[Arthur Quiller-Couch]], un istor [[Tristan hag Izold]] hag a c'hoarvez e [[Kerne-Veur]] an XIX{{vet}} kantved. Ar skrivagner breizhat [[Yvon Mauffret]] a gont buhez ur Jonig en e romant yaouankiz ''Les oignons de la fortune''. ''La tresse de Jeanne'', ur romant gant Nathalie de Broc, a gont istor ur plac'hig aet da vezañ ur Jonig e Bro-Saoz war roudoù e zad.

Kanet eo bet ar Joniged gant meur a strollad sonerezh : Tonnerre de Brest, an [[Tri Yann]], an [[trio EDF]], Rêve de mer...

C'hoarvezout a ra Gouel an ognon bep miz Eost e porzh kozh Rosko.

==Liammoù diavaez==
*{{fr}} [https://fresques.ina.fr/ouest-en-memoire/fiche-media/Region00264/les-johnnies-de-roscoff.html ''les johnnies de Roscoff'']
* [https://www.youtube.com/watch?v=P5UYIx56y9o&amp;feature=em-subs_digest Un itron a gomz eus ar vicher (video)]

==Levrlennadur==
[[Skeudenn:Roscoff 1.jpg|thumb|Lestrañ an ognon evit Bro-Saoz, tro 1920.]]
* {{br}} H. Corre, ''Trubuillou eur Johnny war e vloavez kenta'', [[Courrier du Finistère]], [[Brest]], 1929, ademb. [[Emgleo Breiz]] &amp; [[Brud Nevez]], [[Brest]], [s.d.]
* {{cy}} [[Gwyn Griffiths]], ''Y Shonis olaf'', Gwasg Gomer, 1981, {{ISBN|0850888646}} (krafet), {{ISBN|9780850888645}} (keinet)
* {{cy}} Gwyn Griffiths, ''Sioni Winwns'', Llyfrau Llafar Gwlad 53 (Gwasg Carreg Gwalch, 2002) {{ISBN|0863817769}}
*{{br}} [[Tad Medar]], ''Paotred an Onion'', [[Emgleo Breiz]], 1986. Adembannet al levr en ur stumm divyezhek brezhoneg/galleg e 2026 gant [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]].&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/roscoff-29680/a-roscoff-un-livre-sur-les-johnnies-a-ete-traduit-en-francais-pour-que-lhistoire-perdure-a4d49260-9bc8-11f1-9179-4b69df350d97 Pennad-skrid] gant Ouest-France, 21 a viz Eost 2026.&lt;/ref&gt;
* {{en}} Gwyn Griffiths, ''Goodbye, Johnny Onions'', Dyllansow Truran, 1987 
* {{en}} Gwyn Griffiths, ''The last of the onion men'', Gwasg Carreg Gwalch, 2002, {{ISBN|0863817831}}
* {{en}} Daphne du Maurier &amp; Arthur Quiller-Couch (1961), ''Castle Dor'', Virago, 2004 {{ISBN|1844080676}}
* {{fr}} Yvon Mauffret, ''Les oignons de la fortune'', Rageot Jeunesse, 1989 {{ISBN|2700228847}}
* {{fr}} Léa Leboissetier, ''Les Johnnies, vendeurs d’oignons outre-Manche'', Becedia {{ISSN|2968-2576}}, miz Eost 2022.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh en XXvet kantved]]
[[Rummad:Istor Kernev-Veur]]</text>
      <sha1>thisetrho40zh1rjx6rjojk1cydu1pf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202599</id>
      <parentid>2202578</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T22:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3920" sha1="l7v748vfwvw9byzrnms7y96ht35fgxi" xml:space="preserve">[[Restr:Daniel Tanguy, an onion seller from Roscoff, Brittany, with road workers near Pont Gwenyn y Meirch, Llanycil (5348727877).jpg|thumb|Ur Jonig eus Rosko, Daniel Tangi, war varc'h-houarn e [[Llanycil]] d'an 23 a viz Genver 1958.]]
'''Johnniged'''&lt;ref&gt;[[Tad Medar]], ''Paotred an Ognon'', 1986.&lt;/ref&gt;, pe '''Joniged'''&lt;ref&gt;[[Geriadur ar brezhoneg a-vremañ]], p. 359&lt;/ref&gt;, a veze graet eus gwerzherien [[Ognon Rosko|ognon]] [[Bro-Leon]] hag a yae da [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]] da werzhañ o zrevad, adal dibenn an XIX{{vet}} kantved betek eil lodenn an XX{{vet}} kantved. ''Onion Johnny'' pe ''Johnny Onion'', el liester ''Johnnies'', a vez graet anezho e [[saozneg]]. Lesanv ar Vretoned eo e [[Kerne-Veur]]. ''Sioni Wynwns'' eo an anv troet e [[kembraeg]].

Hervez kont, al labourer-douar Herri Olier, brezhoneger anezhañ, a voe an hini kentañ anezho o loc'hañ eus [[Rosko]], e [[1828]].

E [[1905]] e reas peñse al lestr ''Hilda'' e bae [[Sant-Maloù]] ; kalz Joniged a gollas o buhez war an distro eus Breizh-Veur.

Er [[bloavezhioù 1950]] ez eas daou veleg, an [[tad Medar]] ha Jean Loaëc, da veajiñ e Breizh-Veur en ur c'harr-tan Citroën 2CV evit kejañ ouzh ar Joniged. An tad Medar a gontas an istor-se en ul levr anvet ''Paotred an ognon'', embannet e [[1986]].

== Ar Joniged er sevenadur ==
[[Skeudenn:Onion seller in Heath Street - geograph.org.uk - 1072379.jpg|thumb|Ur Jonig e Hampstead, ur c'harter eus Londrez, e 2008.]]
An dudenn bennañ zo ur Jonig er romant ''Castle Dor'' gant ar skrivagnerien gerneveurat [[Daphne du Maurier]] hag [[Arthur Quiller-Couch]], un istor [[Tristan hag Izold]] hag a c'hoarvez e [[Kerne-Veur]] an XIX{{vet}} kantved. Ar skrivagner breizhat [[Yvon Mauffret]] a gont buhez ur Jonig en e romant yaouankiz ''Les oignons de la fortune''. ''La tresse de Jeanne'', ur romant gant Nathalie de Broc, a gont istor ur plac'hig aet da vezañ ur Jonig e Bro-Saoz war roudoù e zad.

Kanet eo bet ar Joniged gant meur a strollad sonerezh : Tonnerre de Brest, an [[Tri Yann]], an [[trio EDF]], Rêve de mer...

C'hoarvezout a ra Gouel an ognon bep miz Eost e porzh kozh Rosko.

==Liammoù diavaez==
*{{fr}} [https://fresques.ina.fr/ouest-en-memoire/fiche-media/Region00264/les-johnnies-de-roscoff.html ''les johnnies de Roscoff'']
* [https://www.youtube.com/watch?v=P5UYIx56y9o&amp;feature=em-subs_digest Un itron a gomz eus ar vicher (video)]

==Levrlennadur==
[[Skeudenn:Roscoff 1.jpg|thumb|Lestrañ an ognon evit Bro-Saoz, tro 1920.]]
* {{br}} H. Corre, ''Trubuillou eur Johnny war e vloavez kenta'', [[Courrier du Finistère]], [[Brest]], 1929, ademb. [[Emgleo Breiz]] &amp; [[Brud Nevez]], [[Brest]], [s.d.]
* {{cy}} [[Gwyn Griffiths]], ''Y Shonis olaf'', Gwasg Gomer, 1981, {{ISBN|0850888646}} (krafet), {{ISBN|9780850888645}} (keinet)
* {{cy}} Gwyn Griffiths, ''Sioni Winwns'', Llyfrau Llafar Gwlad 53 (Gwasg Carreg Gwalch, 2002) {{ISBN|0863817769}}
*{{br}} [[Tad Medar]], ''Paotred an Onion'', [[Emgleo Breiz]], 1986. Adembannet al levr en ur stumm divyezhek brezhoneg/galleg e 2026 gant [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]].&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/roscoff-29680/a-roscoff-un-livre-sur-les-johnnies-a-ete-traduit-en-francais-pour-que-lhistoire-perdure-a4d49260-9bc8-11f1-9179-4b69df350d97 Pennad-skrid] gant Ouest-France, 21 a viz Eost 2026.&lt;/ref&gt;
* {{en}} Gwyn Griffiths, ''Goodbye, Johnny Onions'', Dyllansow Truran, 1987 
* {{en}} Gwyn Griffiths, ''The last of the onion men'', Gwasg Carreg Gwalch, 2002, {{ISBN|0863817831}}
* {{en}} Daphne du Maurier &amp; Arthur Quiller-Couch (1961), ''Castle Dor'', Virago, 2004 {{ISBN|1844080676}}
* {{fr}} Yvon Mauffret, ''Les oignons de la fortune'', Rageot Jeunesse, 1989 {{ISBN|2700228847}}
* {{fr}} Léa Leboissetier, ''Les Johnnies, vendeurs d’oignons outre-Manche'', Becedia {{ISSN|2968-2576}}, miz Eost 2022.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh en XXvet kantved]]
[[Rummad:Istor Kernev-Veur]]</text>
      <sha1>l7v748vfwvw9byzrnms7y96ht35fgxi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lemojez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51930</id>
    <revision>
      <id>2202588</id>
      <parentid>2188682</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T20:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Monumantoù ha traoù heverk */</comment>
      <origin>2202588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9136" sha1="o2t0ms2eln266uxfuzy9i5w427ne8y8" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Lemojez
 | anvYezh           = Limòtges
 | Yezh              = okitaneg
 | anvOfisiel        = Limoges
 | skeudenn          =
 | alc'hwez          = An ti-gar.
 | ardamezioù        = Heraldique blason ville fr Limoges.svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Akitania-Nevez]]
 | departamant       = [[Haute-Vienne]] &lt;small&gt;(prefeti)&lt;/small&gt;
 | arondisamant      = [[Arondisamant Lemojez|Lemojez]]
 | kanton            = [[pennlec'h]] eus c'hwezeg kanton
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération Limoges Métropole &lt;small&gt;(sez)&lt;/small&gt;
 | bro velestradurel = 
 | insee             = 87085
 | cp                = 87000, 87100, 87580
 | maer              = Alain Rodet
 | amzer-gefridi     = 2008-2014
 | poblañs           = {{PoblansKumun|87|85}}
 | deiziad-poblañs   = {{PoblansKumun|87|deiziad}}
 | gorread           = 78.03
 | hedred            = 1.25
 | ledred            = 45.85
 | uk                = 
 | ubi               = 209
 | ubr               = 431
 | lec'hienn web     = [http://www.ville-limoges.fr/ www.ville-limoges.fr]
}}

'''Lemojez''' ('''Lemòtges''' en [[okitaneg]] klasel, '''Limòtges''' e rannyezh al lec'h, ''Limoges'' e [[galleg]]) zo ur gêr e-kreiz [[Bro-C'hall]], pennlec'h departamant an [[Haute-Vienne]] ha kêr-benn [[Bro-Lemojez]]. Bez' e oa betek 2015 kêr-benn ar rannvro [[Limousin]]. Emañ bremañ er rannvro [[Akitania-Nevez]]. 
== Douaroniezh ==
War ar stêr Vienne emañ Lemojez

== Anv ==
;Stummoù skrivet
* ''Augustoritum'' (''It. Ant.'')
* ''Ausritum'' (''Table de Peutinger'')
* ''Civitas Lemovicum'' (''Not. Gall.'', XII, 3)
* ''Urbs Lemovicumn'' ha ''Lemovicina, Lemovica, Lemovicae, Lemovicas'' (Grégoire de Tours)
* ''Lemmovix Agustoredo'' (Prou 1934 e 629 / 639)&lt;ref name=&quot;FP&quot;&gt;Françoise Prevot. p. 71-72.&lt;/ref&gt;

=== Gerdarzh ===
#''Augustoritum'' : [[latin]] ''*Augusta-'' = impalaer (amañ evit [[Aogust (impalaer)|Aogust]], impalaer roman kentañ) ; keltieg ''*rit-'' = roud. Da lavarout ː ar gêr dindan anv an impalaer, e-kichen ar roud.
#''Lemovices civitas'' = kêr(-benn) al [[Lemovices]].

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Heraldique blason ville fr Limoges.svg|60px]]
|
:''En gul e hantergorf Sant Marsial gwisket ha kelc'hiet en aour, hebiaet ouzh dehoù gant un S en aour hag ouzh kleiz gant un M ivez en aour ; e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|}

== Istor ==
War a seblant, ne oa ket anezhi kent ar [[Impalaeriezh roman|Romaned]]. Savet e vije bet gant ar Romaned da vare a Impalaer [[Aogust (impalaer)|Oktav Aogust]] (-27 / 14).

[[Eskopti]] Lemojez zo meneget evit ar wech kentañ e 475, da vare [[Sidonius Apollinaris]]. Er bloaz-se, abalamour d'an &quot;emglev mezhus&quot; etre [[Julius Nepos]] hag [[Alarig Iañ], Lemojez zo bet staget ouzh rouantelezh [[Wizigoted]] ''[[Gallia Aquitania]]'', Alarig o vezañ ar roue.

An eskob kentañ meneget e oa Ruricius, war dro 485&lt;ref&gt;Faustus a Riez (''Ep.'' 5).&lt;/ref&gt;

Adalek an {{Xvet kantved}} e voe Lemojez rannet etre div gêr vogeriet, an eil enep eben ː ar Gêr, azezet war Krec'h Sant-Stefan, ha Kastell Sant-Marsial, en-dro d'an [[abati]] ''Sanctus Martialis'', diazezet er bloaz 848, hag annezlec'h ar c'hont&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.

Ar pont roman kentañ a voe diskaret e 1182 hag adsavet war an diazezoù roman.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] da Lemojez.
* Abati Sant Marsial a zo bet diskaret ha dismantret e-kerzh an Dispac'h gall. Un dresadenn a-blad diouti e 1784 a chom&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.
* Iliz-veur Sant-Stefan
* Ti-kêr, savet etre 873 ha 1886. Ul lodenn bras anezhañ a zo distrujet gant un tan-gwall torfedel e-pad manifestadegoù feuls d'an 17 a viz Here 2026.
=== Skeudennaoueg ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Limoges bridge Saint Martial.JPG|Pont Sant Marçau 
Limoges Les Halles.jpg|Ar marc'had toet 
Limoges Place de la République sous la neige.jpg|Leurgêr ar Republik dindan an [[erc'h]].
&lt;/gallery&gt;

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:150000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:25000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:93
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 text:06
  bar:1821 text:21
  bar:1831 text:31
  bar:1836 text:36
  bar:1841 text:41
  bar:1846 text:46
  bar:1851 text:51
  bar:1856 text:56
  bar:1861 text:61
  bar:1866 text:66
  bar:1872 text:72
  bar:1876 text:76
  bar:1881 text:81
  bar:1886 text:86
  bar:1891 text:91
  bar:1896 text:96
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:06
  bar:1911 text:11
  bar:1921 text:21
  bar:1926 text:26
  bar:1931 text:31
  bar:1936 text:36
  bar:1946 text:46
  bar:1954 text:54
  bar:1962 text:62
  bar:1968 text:68
  bar:1975 text:75
  bar:1982 text:82
  bar:1990 text:90
  bar:1999 text:99
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 text:07
  bar:2008 text:08
  bar:2020 text:20
PlotData=
 color:barra width:10 align:left 
 bar:1793 from:0 till: 20864
 bar:1800 from:0 till: 20255
 bar:1806 from:0 till: 21757
 bar:1821 from:0 till: 24992
 bar:1831 from:0 till: 27070
 bar:1836 from:0 till: 29706
 bar:1841 from:0 till: 29870
 bar:1846 from:0 till: 38119
 bar:1851 from:0 till: 41630
 bar:1856 from:0 till: 46564
 bar:1861 from:0 till: 51053
 bar:1866 from:0 till: 53022
 bar:1872 from:0 till: 55134
 bar:1876 from:0 till: 59011
 bar:1881 from:0 till: 63765
 bar:1886 from:0 till: 68477
 bar:1891 from:0 till: 72697
 bar:1896 from:0 till: 77703
 bar:1901 from:0 till: 84121
 bar:1906 from:0 till: 88597
 bar:1911 from:0 till: 92181
 bar:1921 from:0 till: 90187
 bar:1926 from:0 till: 98209
 bar:1931 from:0 till: 92577
 bar:1936 from:0 till: 95217
 bar:1946 from:0 till: 107857
 bar:1954 from:0 till: 105990
 bar:1962 from:0 till: 118576
 bar:1968 from:0 till: 133019
 bar:1975 from:0 till: 143725
 bar:1982 from:0 till: 140418
 bar:1990 from:0 till: 133486
 bar:1999 from:0 till: 133924
 bar:2006 from:0 till: 136539
 bar:2007 from:0 till: 138882
 bar:2008 from:0 till: 140138
 bar:2020 from:0 till: 130592

TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Mammennoù Cassini-EHESS hag EBSSA
&lt;/timeline&gt;

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar maered}}
{{DilennadBremañ |Deroù= [[1990]] |Anv= Alain Rodet |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg=Kannad &lt;small&gt;(abaoe 1981)&lt;/small&gt; }}
{{Dilennad |Deroù=[[1956]] |Penn= 1990 |Anv= Louis Longequeue |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg= Senedour &lt;small&gt;(1977-1990)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Kannad &lt;small&gt;(1958-1977)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Prezidant ar C'huzul rannvroel Limousin &lt;small&gt;(1981-1986)&lt;/small&gt;}}
{{Dilennad |Deroù= [[1947]] |Penn= 1956 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1945]] |Penn= 1947 |Anv= Georges Guingouin |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1944]] |Penn= 1945 |Anv= Henri Chadourne |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1941]] |Penn= 1944 |Anv= André Faure |Strollad=Dehou diseurt|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1912]] |Penn= 1941 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= Kannad &lt;small&gt;(1906-1924)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Senadour &lt;small&gt;(1924-1940)&lt;/small&gt;}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==
* Sant Marsial, eskob kentañ Lemojez, war dro fin ar {{Iañ kantved}}. Gouel ː 1{{añ]] Gouere&lt;ref&gt;M.N. Bouillet ː ''Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie''. Hachette &amp; Cie. 1863&lt;/ref&gt;.
;Tud bet ganet eno
* [[René Navarre]], aktour (c'hoariva ha sinema) [[Bro-C'hall|gall]],  [[8 a viz Gouere]] [[1877]].
;Tud bet ganet ha marvet eno
* [[Jean-Marie Desgranges]], beleg katolik ha kannad ar [[Mor-Bihan]] e [[Kambr an deputeed]],  ([[12 a viz Genver]] [[1874]]-[[10 a viz Gwengolo]] [[1958]])&lt;ref&gt;Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993&lt;/ref&gt;.

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|border|25px]] [[Belarus]]
| [[Hrodna]]
| 1982
|-
| {{Tchekia}}
| [[Plzeň]]
| 1987
|-
| {{Alamagn}}
| [[Fürth]]
| 1992
|-
| {{SUA}}
| [[Charlotte (North Carolina)|Charlotte]]
| 1992
|-
| {{Japan}}
| [[Seto]]
|2003
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Limoges}}
* [https://web.archive.org/web/20110220012801/http://www.ville-limoges.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]

== Levrlennadur==
* Françoise Prévot ː ''Topographique chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VI. Province ecclésiastique de Bourges (Aquitania Prima)''. De Boccard. 1989.
*Claude-Youenn Roussel ː ''La mainmise des Bretons sur le Limousin-Périgord 1274-1522''. Guénégaud. 2002

== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Haute-Vienne]]
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]</text>
      <sha1>o2t0ms2eln266uxfuzy9i5w427ne8y8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202595</id>
      <parentid>2202588</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T21:09:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9137" sha1="6mtta3kutswn3a0r96xjw15gfj78jv9" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Lemojez
 | anvYezh           = Limòtges
 | Yezh              = okitaneg
 | anvOfisiel        = Limoges
 | skeudenn          =
 | alc'hwez          = An ti-gar.
 | ardamezioù        = Heraldique blason ville fr Limoges.svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Akitania-Nevez]]
 | departamant       = [[Haute-Vienne]] &lt;small&gt;(prefeti)&lt;/small&gt;
 | arondisamant      = [[Arondisamant Lemojez|Lemojez]]
 | kanton            = [[pennlec'h]] eus c'hwezeg kanton
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération Limoges Métropole &lt;small&gt;(sez)&lt;/small&gt;
 | bro velestradurel = 
 | insee             = 87085
 | cp                = 87000, 87100, 87580
 | maer              = Alain Rodet
 | amzer-gefridi     = 2008-2014
 | poblañs           = {{PoblansKumun|87|85}}
 | deiziad-poblañs   = {{PoblansKumun|87|deiziad}}
 | gorread           = 78.03
 | hedred            = 1.25
 | ledred            = 45.85
 | uk                = 
 | ubi               = 209
 | ubr               = 431
 | lec'hienn web     = [http://www.ville-limoges.fr/ www.ville-limoges.fr]
}}

'''Lemojez''' ('''Lemòtges''' en [[okitaneg]] klasel, '''Limòtges''' e rannyezh al lec'h, ''Limoges'' e [[galleg]]) zo ur gêr e-kreiz [[Bro-C'hall]], pennlec'h departamant an [[Haute-Vienne]] ha kêr-benn [[Bro-Lemojez]]. Bez' e oa betek 2015 kêr-benn ar rannvro [[Limousin]]. Emañ bremañ er rannvro [[Akitania-Nevez]]. 
== Douaroniezh ==
War ar stêr Vienne emañ Lemojez.
== Anv ==
;Stummoù skrivet
* ''Augustoritum'' (''It. Ant.'')
* ''Ausritum'' (''Table de Peutinger'')
* ''Civitas Lemovicum'' (''Not. Gall.'', XII, 3)
* ''Urbs Lemovicumn'' ha ''Lemovicina, Lemovica, Lemovicae, Lemovicas'' (Grégoire de Tours)
* ''Lemmovix Agustoredo'' (Prou 1934 e 629 / 639)&lt;ref name=&quot;FP&quot;&gt;Françoise Prevot. p. 71-72.&lt;/ref&gt;

=== Gerdarzh ===
#''Augustoritum'' : [[latin]] ''*Augusta-'' = impalaer (amañ evit [[Aogust (impalaer)|Aogust]], impalaer roman kentañ) ; keltieg ''*rit-'' = roud. Da lavarout ː ar gêr dindan anv an impalaer, e-kichen ar roud.
#''Lemovices civitas'' = kêr(-benn) al [[Lemovices]].

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Heraldique blason ville fr Limoges.svg|60px]]
|
:''En gul e hantergorf Sant Marsial gwisket ha kelc'hiet en aour, hebiaet ouzh dehoù gant un S en aour hag ouzh kleiz gant un M ivez en aour ; e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|}

== Istor ==
War a seblant, ne oa ket anezhi kent ar [[Impalaeriezh roman|Romaned]]. Savet e vije bet gant ar Romaned da vare a Impalaer [[Aogust (impalaer)|Oktav Aogust]] (-27 / 14).

[[Eskopti]] Lemojez zo meneget evit ar wech kentañ e 475, da vare [[Sidonius Apollinaris]]. Er bloaz-se, abalamour d'an &quot;emglev mezhus&quot; etre [[Julius Nepos]] hag [[Alarig Iañ]], Lemojez zo bet staget ouzh rouantelezh [[Wizigoted]] ''[[Gallia Aquitania]]'', Alarig o vezañ ar roue.

An eskob kentañ meneget e oa Ruricius, war dro 485&lt;ref&gt;Faustus a Riez (''Ep.'' 5).&lt;/ref&gt;

Adalek an {{Xvet kantved}} e voe Lemojez rannet etre div gêr vogeriet, an eil enep eben ː ar Gêr, azezet war Krec'h Sant-Stefan, ha Kastell Sant-Marsial, en-dro d'an [[abati]] ''Sanctus Martialis'', diazezet er bloaz 848, hag annezlec'h ar c'hont&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.

Ar pont roman kentañ a voe diskaret e 1182 hag adsavet war an diazezoù roman.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] da Lemojez.
* Abati Sant Marsial a zo bet diskaret ha dismantret e-kerzh an Dispac'h gall. Un dresadenn a-blad diouti e 1784 a chom&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.
* Iliz-veur Sant-Stefan
* Ti-kêr, savet etre 873 ha 1886. Ul lodenn bras anezhañ a zo distrujet gant un tan-gwall torfedel e-pad manifestadegoù feuls d'an 17 a viz Here 2026.
=== Skeudennaoueg ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Limoges bridge Saint Martial.JPG|Pont Sant Marçau 
Limoges Les Halles.jpg|Ar marc'had toet 
Limoges Place de la République sous la neige.jpg|Leurgêr ar Republik dindan an [[erc'h]].
&lt;/gallery&gt;

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:150000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:25000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:93
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 text:06
  bar:1821 text:21
  bar:1831 text:31
  bar:1836 text:36
  bar:1841 text:41
  bar:1846 text:46
  bar:1851 text:51
  bar:1856 text:56
  bar:1861 text:61
  bar:1866 text:66
  bar:1872 text:72
  bar:1876 text:76
  bar:1881 text:81
  bar:1886 text:86
  bar:1891 text:91
  bar:1896 text:96
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:06
  bar:1911 text:11
  bar:1921 text:21
  bar:1926 text:26
  bar:1931 text:31
  bar:1936 text:36
  bar:1946 text:46
  bar:1954 text:54
  bar:1962 text:62
  bar:1968 text:68
  bar:1975 text:75
  bar:1982 text:82
  bar:1990 text:90
  bar:1999 text:99
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 text:07
  bar:2008 text:08
  bar:2020 text:20
PlotData=
 color:barra width:10 align:left 
 bar:1793 from:0 till: 20864
 bar:1800 from:0 till: 20255
 bar:1806 from:0 till: 21757
 bar:1821 from:0 till: 24992
 bar:1831 from:0 till: 27070
 bar:1836 from:0 till: 29706
 bar:1841 from:0 till: 29870
 bar:1846 from:0 till: 38119
 bar:1851 from:0 till: 41630
 bar:1856 from:0 till: 46564
 bar:1861 from:0 till: 51053
 bar:1866 from:0 till: 53022
 bar:1872 from:0 till: 55134
 bar:1876 from:0 till: 59011
 bar:1881 from:0 till: 63765
 bar:1886 from:0 till: 68477
 bar:1891 from:0 till: 72697
 bar:1896 from:0 till: 77703
 bar:1901 from:0 till: 84121
 bar:1906 from:0 till: 88597
 bar:1911 from:0 till: 92181
 bar:1921 from:0 till: 90187
 bar:1926 from:0 till: 98209
 bar:1931 from:0 till: 92577
 bar:1936 from:0 till: 95217
 bar:1946 from:0 till: 107857
 bar:1954 from:0 till: 105990
 bar:1962 from:0 till: 118576
 bar:1968 from:0 till: 133019
 bar:1975 from:0 till: 143725
 bar:1982 from:0 till: 140418
 bar:1990 from:0 till: 133486
 bar:1999 from:0 till: 133924
 bar:2006 from:0 till: 136539
 bar:2007 from:0 till: 138882
 bar:2008 from:0 till: 140138
 bar:2020 from:0 till: 130592

TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Mammennoù Cassini-EHESS hag EBSSA
&lt;/timeline&gt;

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar maered}}
{{DilennadBremañ |Deroù= [[1990]] |Anv= Alain Rodet |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg=Kannad &lt;small&gt;(abaoe 1981)&lt;/small&gt; }}
{{Dilennad |Deroù=[[1956]] |Penn= 1990 |Anv= Louis Longequeue |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg= Senedour &lt;small&gt;(1977-1990)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Kannad &lt;small&gt;(1958-1977)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Prezidant ar C'huzul rannvroel Limousin &lt;small&gt;(1981-1986)&lt;/small&gt;}}
{{Dilennad |Deroù= [[1947]] |Penn= 1956 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1945]] |Penn= 1947 |Anv= Georges Guingouin |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1944]] |Penn= 1945 |Anv= Henri Chadourne |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1941]] |Penn= 1944 |Anv= André Faure |Strollad=Dehou diseurt|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1912]] |Penn= 1941 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= Kannad &lt;small&gt;(1906-1924)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Senadour &lt;small&gt;(1924-1940)&lt;/small&gt;}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==
* Sant Marsial, eskob kentañ Lemojez, war dro fin ar {{Iañ kantved}}. Gouel ː 1{{añ]] Gouere&lt;ref&gt;M.N. Bouillet ː ''Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie''. Hachette &amp; Cie. 1863&lt;/ref&gt;.
;Tud bet ganet eno
* [[René Navarre]], aktour (c'hoariva ha sinema) [[Bro-C'hall|gall]],  [[8 a viz Gouere]] [[1877]].
;Tud bet ganet ha marvet eno
* [[Jean-Marie Desgranges]], beleg katolik ha kannad ar [[Mor-Bihan]] e [[Kambr an deputeed]],  ([[12 a viz Genver]] [[1874]]-[[10 a viz Gwengolo]] [[1958]])&lt;ref&gt;Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993&lt;/ref&gt;.

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|border|25px]] [[Belarus]]
| [[Hrodna]]
| 1982
|-
| {{Tchekia}}
| [[Plzeň]]
| 1987
|-
| {{Alamagn}}
| [[Fürth]]
| 1992
|-
| {{SUA}}
| [[Charlotte (North Carolina)|Charlotte]]
| 1992
|-
| {{Japan}}
| [[Seto]]
|2003
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Limoges}}
* [https://web.archive.org/web/20110220012801/http://www.ville-limoges.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]

== Levrlennadur==
* Françoise Prévot ː ''Topographique chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VI. Province ecclésiastique de Bourges (Aquitania Prima)''. De Boccard. 1989.
*Claude-Youenn Roussel ː ''La mainmise des Bretons sur le Limousin-Périgord 1274-1522''. Guénégaud. 2002

== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Haute-Vienne]]
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]</text>
      <sha1>6mtta3kutswn3a0r96xjw15gfj78jv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202596</id>
      <parentid>2202595</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T21:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kumun 1971 ha kempennig.</comment>
      <origin>2202596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9230" sha1="k2mtvfjd7rkqljs28ooq61froxyy2g2" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Lemojez
 | anvYezh           = Limòtges
 | Yezh              = okitaneg
 | anvOfisiel        = Limoges
 | skeudenn          =
 | alc'hwez          = An ti-gar.
 | ardamezioù        = Heraldique blason ville fr Limoges.svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Akitania-Nevez]]
 | departamant       = [[Haute-Vienne]] &lt;small&gt;(prefeti)&lt;/small&gt;
 | arondisamant      = [[Arondisamant Lemojez|Lemojez]]
 | kanton            = [[pennlec'h]] eus c'hwezeg kanton
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération Limoges Métropole &lt;small&gt;(sez)&lt;/small&gt;
 | bro velestradurel = 
 | insee             = 87085
 | cp                = 87000, 87100, 87580
 | maer              = Alain Rodet
 | amzer-gefridi     = 2008-2014
 | poblañs           = {{PoblansKumun|87|85}}
 | deiziad-poblañs   = {{PoblansKumun|87|deiziad}}
 | gorread           = 78.03
 | hedred            = 1.25
 | ledred            = 45.85
 | uk                = 
 | ubi               = 209
 | ubr               = 431
 | lec'hienn web     = [http://www.ville-limoges.fr/ www.ville-limoges.fr]
}}

'''Lemojez''' ('''Lemòtges''' en [[okitaneg]] klasel, '''Limòtges''' e rannyezh al lec'h, ''Limoges'' e [[galleg]]) zo ur gêr e-kreiz [[Bro-C'hall]], pennlec'h departamant an [[Haute-Vienne]] ha kêr-benn [[Bro-Lemojez]]. Bez' e oa betek 2015 kêr-benn ar rannvro [[Limousin]]. Emañ bremañ er rannvro [[Akitania-Nevez]]. 
== Douaroniezh ==
War ar stêr Vienne emañ Lemojez.
== Anv ==
;Stummoù skrivet
* ''Augustoritum'' (''It. Ant.'')
* ''Ausritum'' (''Table de Peutinger'')
* ''Civitas Lemovicum'' (''Not. Gall.'', XII, 3)
* ''Urbs Lemovicumn'' ha ''Lemovicina, Lemovica, Lemovicae, Lemovicas'' (Grégoire de Tours)
* ''Lemmovix Agustoredo'' (Prou 1934 e 629 / 639)&lt;ref name=&quot;FP&quot;&gt;Françoise Prevot. p. 71-72.&lt;/ref&gt;

=== Gerdarzh ===
#''Augustoritum'' : [[latin]] ''*Augusta-'' = impalaer (amañ evit [[Aogust (impalaer)|Aogust]], impalaer roman kentañ) ; keltieg ''*rit-'' = roud. Da lavarout ː ar gêr dindan anv an impalaer, e-kichen ar roud.
#''Lemovices civitas'' = kêr(-benn) al [[Lemovices]].

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Heraldique blason ville fr Limoges.svg|60px]]
|
:''En gul e hantergorf Sant Marsial gwisket ha kelc'hiet en aour, hebiaet ouzh dehoù gant un S en aour hag ouzh kleiz gant un M ivez en aour ; e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|}

== Istor ==
War a seblant, ne oa ket anezhi kent ar [[Impalaeriezh roman|Romaned]]. Savet e vije bet gant ar Romaned da vare a Impalaer [[Aogust (impalaer)|Oktav Aogust]] (-27 / 14).&lt;br&gt;[[Eskopti]] Lemojez zo meneget evit ar wech kentañ e 475, da vare [[Sidonius Apollinaris]].&lt;br&gt; Er bloaz-se, abalamour d'an &quot;emglev mezhus&quot; etre [[Julius Nepos]] hag [[Alarig Iañ]], Lemojez zo bet staget ouzh rouantelezh [[Wizigoted]] ''[[Gallia Aquitania]]'', Alarig o vezañ ar roue.&lt;br&gt;An eskob kentañ meneget e oa Ruricius, war dro 485&lt;ref&gt;Faustus a Riez (''Ep.'' 5).&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Adalek an {{Xvet kantved}} e voe Lemojez rannet etre div gêr vogeriet, an eil enep eben ː ar Gêr, azezet war Krec'h Sant-Stefan, ha Kastell Sant-Marsial, en-dro d'an [[abati]] ''Sanctus Martialis'', diazezet er bloaz 848, hag annezlec'h ar c'hont&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.&lt;br&gt;Ar pont roman kentañ a voe diskaret e 1182 hag adsavet war an diazezoù roman.&lt;br&gt;E 1871 e voe savet ur &quot;gumun&quot; war-skwer Kumun Pariz, met flastret e voe buan.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] da Lemojez.
* Abati Sant Marsial a zo bet diskaret ha dismantret e-kerzh an Dispac'h gall. Un dresadenn a-blad diouti e 1784 a chom&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.
* Iliz-veur Sant-Stefan
* Ti-kêr, savet etre 873 ha 1886. Ul lodenn bras anezhañ a zo distrujet gant un tan-gwall torfedel e-pad manifestadegoù feuls d'an 17 a viz Here 2026.
=== Skeudennaoueg ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Limoges bridge Saint Martial.JPG|Pont Sant Marçau 
Limoges Les Halles.jpg|Ar marc'had toet 
Limoges Place de la République sous la neige.jpg|Leurgêr ar Republik dindan an [[erc'h]].
&lt;/gallery&gt;

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:150000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:25000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:93
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 text:06
  bar:1821 text:21
  bar:1831 text:31
  bar:1836 text:36
  bar:1841 text:41
  bar:1846 text:46
  bar:1851 text:51
  bar:1856 text:56
  bar:1861 text:61
  bar:1866 text:66
  bar:1872 text:72
  bar:1876 text:76
  bar:1881 text:81
  bar:1886 text:86
  bar:1891 text:91
  bar:1896 text:96
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:06
  bar:1911 text:11
  bar:1921 text:21
  bar:1926 text:26
  bar:1931 text:31
  bar:1936 text:36
  bar:1946 text:46
  bar:1954 text:54
  bar:1962 text:62
  bar:1968 text:68
  bar:1975 text:75
  bar:1982 text:82
  bar:1990 text:90
  bar:1999 text:99
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 text:07
  bar:2008 text:08
  bar:2020 text:20
PlotData=
 color:barra width:10 align:left 
 bar:1793 from:0 till: 20864
 bar:1800 from:0 till: 20255
 bar:1806 from:0 till: 21757
 bar:1821 from:0 till: 24992
 bar:1831 from:0 till: 27070
 bar:1836 from:0 till: 29706
 bar:1841 from:0 till: 29870
 bar:1846 from:0 till: 38119
 bar:1851 from:0 till: 41630
 bar:1856 from:0 till: 46564
 bar:1861 from:0 till: 51053
 bar:1866 from:0 till: 53022
 bar:1872 from:0 till: 55134
 bar:1876 from:0 till: 59011
 bar:1881 from:0 till: 63765
 bar:1886 from:0 till: 68477
 bar:1891 from:0 till: 72697
 bar:1896 from:0 till: 77703
 bar:1901 from:0 till: 84121
 bar:1906 from:0 till: 88597
 bar:1911 from:0 till: 92181
 bar:1921 from:0 till: 90187
 bar:1926 from:0 till: 98209
 bar:1931 from:0 till: 92577
 bar:1936 from:0 till: 95217
 bar:1946 from:0 till: 107857
 bar:1954 from:0 till: 105990
 bar:1962 from:0 till: 118576
 bar:1968 from:0 till: 133019
 bar:1975 from:0 till: 143725
 bar:1982 from:0 till: 140418
 bar:1990 from:0 till: 133486
 bar:1999 from:0 till: 133924
 bar:2006 from:0 till: 136539
 bar:2007 from:0 till: 138882
 bar:2008 from:0 till: 140138
 bar:2020 from:0 till: 130592

TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Mammennoù Cassini-EHESS hag EBSSA
&lt;/timeline&gt;

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar maered}}
{{DilennadBremañ |Deroù= [[1990]] |Anv= Alain Rodet |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg=Kannad &lt;small&gt;(abaoe 1981)&lt;/small&gt; }}
{{Dilennad |Deroù=[[1956]] |Penn= 1990 |Anv= Louis Longequeue |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg= Senedour &lt;small&gt;(1977-1990)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Kannad &lt;small&gt;(1958-1977)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Prezidant ar C'huzul rannvroel Limousin &lt;small&gt;(1981-1986)&lt;/small&gt;}}
{{Dilennad |Deroù= [[1947]] |Penn= 1956 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1945]] |Penn= 1947 |Anv= Georges Guingouin |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1944]] |Penn= 1945 |Anv= Henri Chadourne |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1941]] |Penn= 1944 |Anv= André Faure |Strollad=Dehou diseurt|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1912]] |Penn= 1941 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= Kannad &lt;small&gt;(1906-1924)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Senadour &lt;small&gt;(1924-1940)&lt;/small&gt;}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==
* Sant Marsial, eskob kentañ Lemojez, war dro fin ar {{Iañ kantved}}. Gouel ː 1{{añ]] Gouere&lt;ref&gt;M.N. Bouillet ː ''Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie''. Hachette &amp; Cie. 1863&lt;/ref&gt;.
;Tud bet ganet eno
* [[René Navarre]], aktour (c'hoariva ha sinema) [[Bro-C'hall|gall]],  [[8 a viz Gouere]] [[1877]].
;Tud bet ganet ha marvet eno
* [[Jean-Marie Desgranges]], beleg katolik ha kannad ar [[Mor-Bihan]] e [[Kambr an deputeed]],  ([[12 a viz Genver]] [[1874]]-[[10 a viz Gwengolo]] [[1958]])&lt;ref&gt;Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993&lt;/ref&gt;.

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|border|25px]] [[Belarus]]
| [[Hrodna]]
| 1982
|-
| {{Tchekia}}
| [[Plzeň]]
| 1987
|-
| {{Alamagn}}
| [[Fürth]]
| 1992
|-
| {{SUA}}
| [[Charlotte (North Carolina)|Charlotte]]
| 1992
|-
| {{Japan}}
| [[Seto]]
|2003
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Limoges}}
* [https://web.archive.org/web/20110220012801/http://www.ville-limoges.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]

== Levrlennadur==
* Françoise Prévot ː ''Topographique chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VI. Province ecclésiastique de Bourges (Aquitania Prima)''. De Boccard. 1989.
*Claude-Youenn Roussel ː ''La mainmise des Bretons sur le Limousin-Périgord 1274-1522''. Guénégaud. 2002

== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Haute-Vienne]]
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]</text>
      <sha1>k2mtvfjd7rkqljs28ooq61froxyy2g2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202618</id>
      <parentid>2202596</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Resisadenn.</comment>
      <origin>2202618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9234" sha1="8fez4gq1og3gfe27h4ijxpxr5rit79p" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Lemojez
 | anvYezh           = Limòtges
 | Yezh              = okitaneg
 | anvOfisiel        = Limoges
 | skeudenn          =
 | alc'hwez          = An ti-gar.
 | ardamezioù        = Heraldique blason ville fr Limoges.svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Akitania-Nevez]]
 | departamant       = [[Haute-Vienne]] &lt;small&gt;(prefeti)&lt;/small&gt;
 | arondisamant      = [[Arondisamant Lemojez|Lemojez]]
 | kanton            = [[pennlec'h]] eus c'hwezeg kanton
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération Limoges Métropole &lt;small&gt;(sez)&lt;/small&gt;
 | bro velestradurel = 
 | insee             = 87085
 | cp                = 87000, 87100, 87580
 | maer              = Alain Rodet
 | amzer-gefridi     = 2008-2014
 | poblañs           = {{PoblansKumun|87|85}}
 | deiziad-poblañs   = {{PoblansKumun|87|deiziad}}
 | gorread           = 78.03
 | hedred            = 1.25
 | ledred            = 45.85
 | uk                = 
 | ubi               = 209
 | ubr               = 431
 | lec'hienn web     = [http://www.ville-limoges.fr/ www.ville-limoges.fr]
}}

'''Lemojez''' ('''Lemòtges''' en [[okitaneg]] klasel, '''Limòtges''' e rannyezh al lec'h, ''Limoges'' e [[galleg]]) zo ur gêr e-kreiz [[Bro-C'hall]], pennlec'h departamant an [[Haute-Vienne]] ha kêr-benn [[Bro-Lemojez]]. Bez' e oa betek 2015 kêr-benn ar rannvro [[Limousin]]. Emañ bremañ er rannvro [[Akitania-Nevez]]. 
== Douaroniezh ==
War ar stêr Vienne emañ Lemojez.
== Anv ==
;Stummoù skrivet
* ''Augustoritum'' (''It. Ant.'')
* ''Ausritum'' (''Table de Peutinger'')
* ''Civitas Lemovicum'' (''Not. Gall.'', XII, 3)
* ''Urbs Lemovicumn'' ha ''Lemovicina, Lemovica, Lemovicae, Lemovicas'' (Grégoire de Tours)
* ''Lemmovix Agustoredo'' (Prou 1934 e 629 / 639)&lt;ref name=&quot;FP&quot;&gt;Françoise Prevot. p. 71-72.&lt;/ref&gt;

=== Gerdarzh ===
#''Augustoritum'' : [[latin]] ''*Augusta-'' = impalaer (amañ evit [[Aogust (impalaer)|Aogust]], impalaer roman kentañ) ; keltieg ''*rit-'' = roud. Da lavarout ː ar gêr dindan anv an impalaer, e-kichen ar roud.
#''Lemovices civitas'' = kêr(-benn) al [[Lemovices]].

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Heraldique blason ville fr Limoges.svg|60px]]
|
:''En gul e hantergorf Sant Marsial gwisket ha kelc'hiet en aour, hebiaet ouzh dehoù gant un S en aour hag ouzh kleiz gant un M ivez en aour ; e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|}

== Istor ==
War a seblant, ne oa ket anezhi kent ar [[Impalaeriezh roman|Romaned]]. Savet e vije bet gant ar Romaned da vare a Impalaer [[Aogust (impalaer)|Oktav Aogust]] (-27 / 14).&lt;br&gt;[[Eskopti]] Lemojez zo meneget evit ar wech kentañ e 475, da vare [[Sidonius Apollinaris]].&lt;br&gt; Er bloaz-se, abalamour d'an &quot;emglev mezhus&quot; etre [[Julius Nepos]] hag [[Alarig Iañ]], Lemojez zo bet staget ouzh rouantelezh [[Wizigoted]] ''[[Gallia Aquitania]]'', Alarig o vezañ ar roue.&lt;br&gt;An eskob kentañ meneget e oa Ruricius, war dro 485&lt;ref&gt;Faustus a Riez (''Ep.'' 5).&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Adalek an {{Xvet kantved}} e voe Lemojez rannet etre div gêr vogeriet, an eil enep eben ː ar Gêr, azezet war Krec'h Sant-Stefan, ha Kastell Sant-Marsial, en-dro d'an [[abati]] ''Sanctus Martialis'', diazezet er bloaz 848, hag annezlec'h ar c'hont.&lt;br&gt;Ar pont roman kentañ a voe diskaret e 1182 hag adsavet war an diazezoù roman.&lt;br&gt;D'ar 4 a viz Ebrel 1871 e voe savet ur &quot;gumun&quot; war-skwer [[Kumun Pariz]], met flastret e voe buan.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] da Lemojez.
* Abati Sant Marsial a zo bet diskaret ha dismantret e-kerzh an Dispac'h gall. Un dresadenn a-blad diouti e 1784 a chom&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.
* Iliz-veur Sant-Stefan
* Ti-kêr, savet etre 873 ha 1886. Ul lodenn bras anezhañ a zo distrujet gant un tan-gwall torfedel e-pad manifestadegoù feuls d'an 17 a viz Here 2026.
=== Skeudennaoueg ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Limoges bridge Saint Martial.JPG|Pont Sant Marçau 
Limoges Les Halles.jpg|Ar marc'had toet 
Limoges Place de la République sous la neige.jpg|Leurgêr ar Republik dindan an [[erc'h]].
&lt;/gallery&gt;

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:150000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:25000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:93
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 text:06
  bar:1821 text:21
  bar:1831 text:31
  bar:1836 text:36
  bar:1841 text:41
  bar:1846 text:46
  bar:1851 text:51
  bar:1856 text:56
  bar:1861 text:61
  bar:1866 text:66
  bar:1872 text:72
  bar:1876 text:76
  bar:1881 text:81
  bar:1886 text:86
  bar:1891 text:91
  bar:1896 text:96
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:06
  bar:1911 text:11
  bar:1921 text:21
  bar:1926 text:26
  bar:1931 text:31
  bar:1936 text:36
  bar:1946 text:46
  bar:1954 text:54
  bar:1962 text:62
  bar:1968 text:68
  bar:1975 text:75
  bar:1982 text:82
  bar:1990 text:90
  bar:1999 text:99
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 text:07
  bar:2008 text:08
  bar:2020 text:20
PlotData=
 color:barra width:10 align:left 
 bar:1793 from:0 till: 20864
 bar:1800 from:0 till: 20255
 bar:1806 from:0 till: 21757
 bar:1821 from:0 till: 24992
 bar:1831 from:0 till: 27070
 bar:1836 from:0 till: 29706
 bar:1841 from:0 till: 29870
 bar:1846 from:0 till: 38119
 bar:1851 from:0 till: 41630
 bar:1856 from:0 till: 46564
 bar:1861 from:0 till: 51053
 bar:1866 from:0 till: 53022
 bar:1872 from:0 till: 55134
 bar:1876 from:0 till: 59011
 bar:1881 from:0 till: 63765
 bar:1886 from:0 till: 68477
 bar:1891 from:0 till: 72697
 bar:1896 from:0 till: 77703
 bar:1901 from:0 till: 84121
 bar:1906 from:0 till: 88597
 bar:1911 from:0 till: 92181
 bar:1921 from:0 till: 90187
 bar:1926 from:0 till: 98209
 bar:1931 from:0 till: 92577
 bar:1936 from:0 till: 95217
 bar:1946 from:0 till: 107857
 bar:1954 from:0 till: 105990
 bar:1962 from:0 till: 118576
 bar:1968 from:0 till: 133019
 bar:1975 from:0 till: 143725
 bar:1982 from:0 till: 140418
 bar:1990 from:0 till: 133486
 bar:1999 from:0 till: 133924
 bar:2006 from:0 till: 136539
 bar:2007 from:0 till: 138882
 bar:2008 from:0 till: 140138
 bar:2020 from:0 till: 130592

TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Mammennoù Cassini-EHESS hag EBSSA
&lt;/timeline&gt;

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar maered}}
{{DilennadBremañ |Deroù= [[1990]] |Anv= Alain Rodet |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg=Kannad &lt;small&gt;(abaoe 1981)&lt;/small&gt; }}
{{Dilennad |Deroù=[[1956]] |Penn= 1990 |Anv= Louis Longequeue |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg= Senedour &lt;small&gt;(1977-1990)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Kannad &lt;small&gt;(1958-1977)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Prezidant ar C'huzul rannvroel Limousin &lt;small&gt;(1981-1986)&lt;/small&gt;}}
{{Dilennad |Deroù= [[1947]] |Penn= 1956 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1945]] |Penn= 1947 |Anv= Georges Guingouin |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1944]] |Penn= 1945 |Anv= Henri Chadourne |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1941]] |Penn= 1944 |Anv= André Faure |Strollad=Dehou diseurt|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1912]] |Penn= 1941 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= Kannad &lt;small&gt;(1906-1924)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Senadour &lt;small&gt;(1924-1940)&lt;/small&gt;}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==
* Sant Marsial, eskob kentañ Lemojez, war dro fin ar {{Iañ kantved}}. Gouel ː 1{{añ]] Gouere&lt;ref&gt;M.N. Bouillet ː ''Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie''. Hachette &amp; Cie. 1863&lt;/ref&gt;.
;Tud bet ganet eno
* [[René Navarre]], aktour (c'hoariva ha sinema) [[Bro-C'hall|gall]],  [[8 a viz Gouere]] [[1877]].
;Tud bet ganet ha marvet eno
* [[Jean-Marie Desgranges]], beleg katolik ha kannad ar [[Mor-Bihan]] e [[Kambr an deputeed]],  ([[12 a viz Genver]] [[1874]]-[[10 a viz Gwengolo]] [[1958]])&lt;ref&gt;Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993&lt;/ref&gt;.

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|border|25px]] [[Belarus]]
| [[Hrodna]]
| 1982
|-
| {{Tchekia}}
| [[Plzeň]]
| 1987
|-
| {{Alamagn}}
| [[Fürth]]
| 1992
|-
| {{SUA}}
| [[Charlotte (North Carolina)|Charlotte]]
| 1992
|-
| {{Japan}}
| [[Seto]]
|2003
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Limoges}}
* [https://web.archive.org/web/20110220012801/http://www.ville-limoges.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]

== Levrlennadur==
* Françoise Prévot ː ''Topographique chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VI. Province ecclésiastique de Bourges (Aquitania Prima)''. De Boccard. 1989.
*Claude-Youenn Roussel ː ''La mainmise des Bretons sur le Limousin-Périgord 1274-1522''. Guénégaud. 2002

== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Haute-Vienne]]
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]</text>
      <sha1>8fez4gq1og3gfe27h4ijxpxr5rit79p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tad Medar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51959</id>
    <revision>
      <id>2202568</id>
      <parentid>2196995</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T17:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>adembann Paotred an onion</comment>
      <origin>2202568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3283" sha1="6jvn10cu8jce2ynyu1zhf98iar0jbra" xml:space="preserve">[[Restr:Fatima Tad Medard 1943.jpg|thumb|Golo ''Fâtima !'', 1943]]
'''Jacques Marie Dourmap''', '''Tad Medar''' e anv lean, ganet d'ar [[7 a viz Here]] [[1908]] e [[Lannarvili]], e-kreiz [[Bro-Leon]] ha marvet e [[Plerin]] d'an [[3 a viz Mae]] [[1988]], a oa ur [[manac'h]] [[kabusin]] a zo bet ur skrivagner brezhonek ivez. 

==E vuhez==
Goude e studioù e Lesneven hag e kloerdi Kemper ez eas da vanac'h. Meur a vloaz a dremenas e kouent [[Rosko]]. Pa oa eno e voe e penn [[Ar Vuhez Kristen]], ur gelaouenn vrezhonek a badas betek dibenn an [[Eil brezel-bed]]. D'ar mare-se ivez e skrivas an Tad Medar levrioù evel ''Fatima'', ''Ar Werc'hez Vari'' pe ''Diwar C'hoarzin''. Er bloavezhioù 1960-1970 edo o chom en ur gouent e Gwengamp. 
&lt;br /&gt;
E dibenn e vuhez, pa oa e korn-bro Sant-Brieg e savas daou levr all c'hoazh, ''An Tri Aotrou'' ha ''Paotred an Ognon''. Mervel a reas e [[Plerin]] d'an [[3 a viz Mae]] [[1988]].

== Red e vuhez ==

* 7 a viz Here 1908, ganet e Lanarvili.
* 29 a viz Gwengolo 1931. Lean er Mans.
* 26 a viz Mae 1934. Gouestladur belegïezh.
* 1934. Kregiñ a ra da brezegenniñ er misionoù parrez, retredoù ha pardonioù.
* Eus miz Mezheven da viz Gwengolo 1940. Person [[Loprevaler]] (asambles gant novised yaouank).
* Miz Meurzh 1946. Diazezadur kouant ar Gapusined e Gwengamp.
* 1948. Sekretour Kreizenn Bastorel ar Misionoù Diabarzh (CPMI). Misionoù e Breizh.
* 7 a viz Du 1958.Kenrener ar Greizenn (CPMI) gant an tad J-F Motte, an diazezour.
* Eus 1962 da 1965. Sekretour an aotrou Person e Koñsil pe Sened-Iliz Vatikan II.
* 1966-1970. Beajoù displegañ ar Sened-Iliz e Kanada.
* 1971-1978. Aluzenner Kelenndi an Itron-Varïa e Gwengamp.
* 1978-1988. Aluzenner Oaled Breuriezh Katolik ar re glañv e karter Sant-Laorañs e Plerin.
* 3 a viz Mae 1988. Marv an Tad Medar.

==Oberennoù==
*Ar Werc'hez Vari hor Mamm, Ti-moulañ Bokle, Montroulez, 1937, in-8, 130 p.
*''Fatima !!'', Ar Vuhez Kristen, [[Rosko]], 1943
*''Sant Fransez a Asiz, mignon ar vugale'', [[Ar Vuhez Kristen]], 1942
*''Kentelioù Santez Elizabed a Hongri (1207-1231),Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1944.
*''[[Diwar c'hoarzin]]'', Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, skeudennaouet gant [[Langleiz]].
*''An Aviel hervez sant Mazhe'', troet gant an Tad Medard, kabusin, ha [[Maodez Glanndour]], [[Studi hag Ober]], 1952, rummad &quot;Ar Bibl Santel&quot;, moullet e Les Presses bretonnes e Sant Brieg, 96 p.
*''[[An Tri Aotrou]]'', 1981.
*''Paotred an Onion'', [[Emgleo Breiz]], 1986, diwar-benn ar [[Joniged]]. Adembannet al levr en ur stumm divyezhek brezhoneg/galleg e 2026 gant [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]].&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/roscoff-29680/a-roscoff-un-livre-sur-les-johnnies-a-ete-traduit-en-francais-pour-que-lhistoire-perdure-a4d49260-9bc8-11f1-9179-4b69df350d97 Pennad-skrid] gant Ouest-France, 21 a viz Eost 2026.&lt;/ref&gt;
*''Istorioù beleien'', [[Al Liamm]], 1990.

== Kenlabour ==
Gwelout Geriadur ar Skrivagnerien ha Yezhourien, Lukian Raoul, Al Liamm, p. 90-91

== Diwar e benn ==
* ''Père Médard, redites-nous encore'', association &quot;Les Amis du Père Médard&quot;, 1996.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek an XXvet kantved]]
[[Rummad:Menec'h Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:Tad Medar]]</text>
      <sha1>6jvn10cu8jce2ynyu1zhf98iar0jbra</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202577</id>
      <parentid>2202568</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:49:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56323-36</username>
        <id>94780</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */</comment>
      <origin>2202577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3453" sha1="6ku5zt86ohdhnyd0k7ao10t9abig5i8" xml:space="preserve">[[Restr:Fatima Tad Medard 1943.jpg|thumb|Golo ''Fâtima !'', 1943]]
'''Jacques Marie Dourmap''', '''Tad Medar''' e anv lean, ganet d'ar [[7 a viz Here]] [[1908]] e [[Lannarvili]], e-kreiz [[Bro-Leon]] ha marvet e [[Plerin]] d'an [[3 a viz Mae]] [[1988]], a oa ur [[manac'h]] [[kabusin]] a zo bet ur skrivagner brezhonek ivez. 

==E vuhez==
Goude e studioù e Lesneven hag e kloerdi Kemper ez eas da vanac'h. Meur a vloaz a dremenas e kouent [[Rosko]]. Pa oa eno e voe e penn [[Ar Vuhez Kristen]], ur gelaouenn vrezhonek a badas betek dibenn an [[Eil brezel-bed]]. D'ar mare-se ivez e skrivas an Tad Medar levrioù evel ''Fatima'', ''Ar Werc'hez Vari'' pe ''Diwar C'hoarzin''. Er bloavezhioù 1960-1970 edo o chom en ur gouent e Gwengamp. 
&lt;br /&gt;
E dibenn e vuhez, pa oa e korn-bro Sant-Brieg e savas daou levr all c'hoazh, ''An Tri Aotrou'' ha ''Paotred an Ognon''. Mervel a reas e [[Plerin]] d'an [[3 a viz Mae]] [[1988]].

== Red e vuhez ==

* 7 a viz Here 1908, ganet e Lanarvili.
* 29 a viz Gwengolo 1931. Lean er Mans.
* 26 a viz Mae 1934. Gouestladur belegïezh.
* 1934. Kregiñ a ra da brezegenniñ er misionoù parrez, retredoù ha pardonioù.
* Eus miz Mezheven da viz Gwengolo 1940. Person [[Loprevaler]] (asambles gant novised yaouank).
* Miz Meurzh 1946. Diazezadur kouant ar Gapusined e Gwengamp.
* 1948. Sekretour Kreizenn Bastorel ar Misionoù Diabarzh (CPMI). Misionoù e Breizh.
* 7 a viz Du 1958.Kenrener ar Greizenn (CPMI) gant an tad J-F Motte, an diazezour.
* Eus 1962 da 1965. Sekretour an aotrou Person e Koñsil pe Sened-Iliz Vatikan II.
* 1966-1970. Beajoù displegañ ar Sened-Iliz e Kanada.
* 1971-1978. Aluzenner Kelenndi an Itron-Varïa e Gwengamp.
* 1978-1988. Aluzenner Oaled Breuriezh Katolik ar re glañv e karter Sant-Laorañs e Plerin.
* 3 a viz Mae 1988. Marv an Tad Medar.

==Oberennoù==
*Ar Werc'hez Vari hor Mamm, Ti-moulañ Bokle, Montroulez, 1937, in-8, 130 p.
*''Fatima !!'', Ar Vuhez Kristen, [[Rosko]], 1943
*''Sant Fransez a Asiz, mignon ar vugale'', [[Ar Vuhez Kristen]], 1942
*''Kentelioù Santez Elizabed a Hongri (1207-1231),Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1944.
*''[[Diwar c'hoarzin]]'', Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, skeudennaouet gant [[Langleiz]].
*''An Aviel hervez sant Mazhe'', troet gant an Tad Medard, kabusin, ha [[Maodez Glanndour]], [[Studi hag Ober]], 1952, rummad &quot;Ar Bibl Santel&quot;, moullet e Les Presses bretonnes e Sant Brieg, 96 p.
*''[[An Tri Aotrou]]'', 1981.
*''Paotred an Ognon'', [[Emgleo Breiz]], 1986, diwar-benn ar [[Joniged]]. Adembannet al levr en ur stumm divyezhek brezhoneg/galleg e 2026 gant [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]] dindan an tilt ''Paotred an ognon – Les Johnnies''&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/roscoff-29680/a-roscoff-un-livre-sur-les-johnnies-a-ete-traduit-en-francais-pour-que-lhistoire-perdure-a4d49260-9bc8-11f1-9179-4b69df350d97 Pennad-skrid] gant Ouest-France, 21 a viz Eost 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://brezhoneg.org/fr/livres/3418-paotred-an-ognon-les-johnnies-9782381900490.html Kuzul ar Brezhoneg]&lt;/ref&gt;.
*''Istorioù beleien'', [[Al Liamm]], 1990.

== Kenlabour ==
Gwelout Geriadur ar Skrivagnerien ha Yezhourien, Lukian Raoul, Al Liamm, p. 90-91

== Diwar e benn ==
* ''Père Médard, redites-nous encore'', association &quot;Les Amis du Père Médard&quot;, 1996.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek an XXvet kantved]]
[[Rummad:Menec'h Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:Tad Medar]]</text>
      <sha1>6ku5zt86ohdhnyd0k7ao10t9abig5i8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202601</id>
      <parentid>2202577</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T22:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2202601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3511" sha1="i7j1ipc7mnluieyt15dv529cxkf087p" xml:space="preserve">[[Restr:Fatima Tad Medard 1943.jpg|thumb|Golo ''Fâtima !'', 1943]]
'''Jacques Marie Dourmap''', '''Tad Medar''' e anv lean, ganet d'ar [[7 a viz Here]] [[1908]] e [[Lannarvili]], e-kreiz [[Bro-Leon]] ha marvet e [[Plerin]] d'an [[3 a viz Mae]] [[1988]], a oa ur [[manac'h]] [[kabusin]] a zo bet ur skrivagner brezhonek ivez. 

==E vuhez==
Goude e studioù e Lesneven hag e kloerdi Kemper ez eas da vanac'h. Meur a vloaz a dremenas e kouent [[Rosko]]. Pa oa eno e voe e penn [[Ar Vuhez Kristen]], ur gelaouenn vrezhonek a badas betek dibenn an [[Eil brezel-bed]]. D'ar mare-se ivez e skrivas an Tad Medar levrioù evel ''Fatima'', ''Ar Werc'hez Vari'' pe ''Diwar C'hoarzin''. Er bloavezhioù 1960-1970 edo o chom en ur gouent e Gwengamp. 
&lt;br /&gt;
E dibenn e vuhez, pa oa e korn-bro Sant-Brieg e savas daou levr all c'hoazh, ''An Tri Aotrou'' ha ''Paotred an Ognon''. Mervel a reas e [[Plerin]] d'an [[3 a viz Mae]] [[1988]].

== Red e vuhez ==

* 7 a viz Here 1908, ganet e Lanarvili.
* 29 a viz Gwengolo 1931. Lean er Mans.
* 26 a viz Mae 1934. Gouestladur belegïezh.
* 1934. Kregiñ a ra da brezegenniñ er misionoù parrez, retredoù ha pardonioù.
* Eus miz Mezheven da viz Gwengolo 1940. Person [[Loprevaler]] (asambles gant novised yaouank).
* Miz Meurzh 1946. Diazezadur kouant ar Gapusined e Gwengamp.
* 1948. Sekretour Kreizenn Bastorel ar Misionoù Diabarzh (CPMI). Misionoù e Breizh.
* 7 a viz Du 1958.Kenrener ar Greizenn (CPMI) gant an tad J-F Motte, an diazezour.
* Eus 1962 da 1965. Sekretour an aotrou Person e Koñsil pe Sened-Iliz Vatikan II.
* 1966-1970. Beajoù displegañ ar Sened-Iliz e Kanada.
* 1971-1978. Aluzenner Kelenndi an Itron-Varïa e Gwengamp.
* 1978-1988. Aluzenner Oaled Breuriezh Katolik ar re glañv e karter Sant-Laorañs e Plerin.
* 3 a viz Mae 1988. Marv an Tad Medar.

==Oberennoù==
*Ar Werc'hez Vari hor Mamm, Ti-moulañ Bokle, Montroulez, 1937, in-8, 130 p.
*''Fatima !!'', Ar Vuhez Kristen, [[Rosko]], 1943
*''Sant Fransez a Asiz, mignon ar vugale'', [[Ar Vuhez Kristen]], 1942
*''Kentelioù Santez Elizabed a Hongri (1207-1231),Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1944.
*''[[Diwar c'hoarzin]]'', Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, skeudennaouet gant [[Langleiz]].
*''An Aviel hervez sant Mazhe'', troet gant an Tad Medard, kabusin, ha [[Maodez Glanndour]], [[Studi hag Ober]], 1952, rummad &quot;Ar Bibl Santel&quot;, moullet e Les Presses bretonnes e Sant Brieg, 96 p.
*''[[An Tri Aotrou]]'', 1981.
*''Paotred an Ognon'', [[Emgleo Breiz]], 1986, diwar-benn ar [[Joniged]]. Adembannet al levr en ur stumm divyezhek brezhoneg/galleg e 2026 gant [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]] dindan an tilt ''Paotred an ognon – Les Johnnies''&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/roscoff-29680/a-roscoff-un-livre-sur-les-johnnies-a-ete-traduit-en-francais-pour-que-lhistoire-perdure-a4d49260-9bc8-11f1-9179-4b69df350d97 Pennad-skrid] gant Ouest-France, 21 a viz Eost 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://brezhoneg.org/fr/livres/3418-paotred-an-ognon-les-johnnies-9782381900490.html Paotred an ognon - Les Johnnies], Kuzul ar Brezhoneg (lennet d'an 21/10/2026)&lt;/ref&gt;.
*''Istorioù beleien'', [[Al Liamm]], 1990.

== Kenlabour ==
Gwelout Geriadur ar Skrivagnerien ha Yezhourien, Lukian Raoul, Al Liamm, p. 90-91

== Diwar e benn ==
* ''Père Médard, redites-nous encore'', association &quot;Les Amis du Père Médard&quot;, 1996.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek an XXvet kantved]]
[[Rummad:Menec'h Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:Tad Medar]]</text>
      <sha1>i7j1ipc7mnluieyt15dv529cxkf087p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nélson Gonçalves</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53197</id>
    <revision>
      <id>2202635</id>
      <parentid>1999678</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:15:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HF Active</username>
        <id>92742</id>
      </contributor>
      <origin>2202635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6875" sha1="q6f85rttq3vqlhvyx8f4oe0ieajq7na" xml:space="preserve">[[Restr:Nelson Gonçalves (1960).tif|thumb|Nelson Gonçalves (1960).]]
'''Nelson Gonçalves''', pe '''Antônio Gonçalves Sobral''' hervez e wir anv, ganet d'an [[21 a viz Mezheven]] 1919 e [[Santana do Livramento]], e [[Rio Grande do Sul]], ha marvet d'an [[18 a viz Ebrel]] 1998, zo ur c'haner ha sonaozer eus Brazil, brudet-bras er bloavezhioù 1950.

==E vuhez==
[[Portugal]]iz divroet da [[Rio Grande do Sul]] e oa e dud, met goude ganet o [[mab]] ez ejont da chom da [[São Paulo]] ma tremenas e vugaleaj, e karter [[Brás]]. Gant e dad ez ae d'ar [[foar]]ioù: an [[tad]] a c'hoarie an hini dall hag a sone biolin, ar [[mab]] a gane. Mekanikour e voe ivez, ha kampion boks e tolead São Paulo pa oa 16 vloaz. 
Dimeziñ a reas da Elvira Molla ha daou vugel o doe. Pa oa dilabour ez eas da servijer en ostaleri e vreur, en '' avenida São João''.

E 1939 ez eas da chom da Rio de Janeiro. E [[1941]] e reas ur bladenn 78 tro, a reas un tamm berzh. Brudet e voe dre ar skingomz er bloavezhioù 1940 ha 1950, diwar skouer [[Orlando Silva]] ha [[Francisco de Morais Alves|Francisco Alves]].

Em [[1952]] e timezas da [[Lourdinha Bittencourt]], a gemeras lec'h [[Dalva de Oliveira]] en [[Trio de Ouro]]. Dibriediñ a rejont e [[1959]].

Adal 1958 e kemeras [[kokain]] ha bac'het e voe e-pad miz e [[1965]] ; Da-heul e reas ar bladenn ''A Volta do Boêmio nº1''&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=yblQPmUimt8 A Volta do Boêmio]&lt;/ref&gt;, a reas berzh bras.

Em [[1965]] ec'h addimezas da Maria Luiza da Silva Ramos, ha daou vugel o doe, Ricardo da Silva Ramos Gonçalves ha Maria das Graças da Silva Ramos Gonçalves. Sikouret e voe gant e bried da zilezel an dramm.

Tonioù [[samba]] dreist-holl a savas, ha muiañ ma labouras a voe entre 1941 ha 1998. Kanañ a reas tango ivez&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=QBruyEUNBf8 ur bladenn tango gantañ]&lt;/ref&gt;
Kenlabourat a rae dreist-holl gant [[Adelino Moreira]] .
Goude ma oa mouezhiet-kaer e oa gag ivez. 
Breinet e voe e vuhez gant [[kokain]].

Mervel a reas d'e 79 bloaz. Beziet eo e bered São João Batista ([[Cemitério São João Batista]]) en [[Rio de Janeiro]].

==Berzh==
Eil kaner ar vro eo evit a sell ar pladennoù gwerzhet (40 million), war-lerc'h [[Roberto Carlos]] (77 milion).

E 2001 e voe savet ur film diwar-benn e vuhez gant [[Elizeu Ewald]] .

&lt;!-- 
&lt;ref&gt;[http://www.biroska.com.br/nelson-goncalves-bar-boemio.html Nelson Gonçalves]&lt;/ref&gt;

Foi jornaleiro, mecânico, engraxate, polidor e tamanqueiro.

Mesmo com o [[alcunha|apelido]] de &quot;Metralha&quot;, por causa da gagueira, decidiu ser cantor. Em uma de suas primeiras bandas, teve como baterista [[Joaquim Silva Torres]]. Foi reprovado duas vezes no programa de calouros de [[Aurélio Campos]]. Finalmente foi admitido na rádio PRA-5, mas dispensado logo depois.

Alguns de seus grandes sucessos dos anos 40 foram ''Maria Bethânia'' ([[Capiba]]), ''Normalista'' ([[Benedito Lacerda]] / [[Davi Nasser]]), ''Caminhemos'' ([[Herivelto Martins]]), ''Renúncia'' ([[Roberto Martins]] / [[Mário Rossi]]) e muitos outros. Maiores ainda foram os êxitos na década de 50, que incluem ''Última Seresta'' ([[Adelino Moreira]] / [[Sebastião Santana]]), ''Meu Vício É Você'' e a emblemática ''A Volta do Boêmio'' (ambas de Adelino Moreira).

Na [[década de 1950|década de 50]], além de shows em todo o [[Brasil]], chegou a se apresentar em paises como [[Uruguai]], [[Argentina]] e [[Estados Unidos]], no [[Radio City Music Hall]].

Continuou gravando regularmente nos anos [[década de 1970|70]], [[década de 1980|80]] e [[década de 1990|90]], reafirmado a posição entre os recordistas nacionais de vendas de discos. Além dos eternos antigos sucessos, Nelson Gonçalves sempre se manteve atento a novos compositores, e chegou a gravar canções de [[Ângela Rô Rô]] (''Simples Carinho''), [[Kid Abelha]] (''Nada por Mim''), [[Legião Urbana]] (''Ainda É Cedo'') e [[Lulu Santos]] (''Como uma Onda'').

Ganhador de um prêmio Nipper da RCA, dado aos que permanecem muito tempo na gravadora, sendo somente [[Elvis Presley]] outro agraciado. Durante sua carreira, gravou mais de duas mil canções, 183 discos em 78 rpm, 128 álbuns, vendeu cerca de 78 milhões de discos, ganhou 38 discos de ouro e 20 de platina&lt;ref&gt;[http://www2.uol.com.br/uptodate/nelson/home.html Notícia no Uol / maio de 1998]&lt;/ref&gt;.
--&gt;

Mervel a reas diwar un taol-kalon e ranndi e verc'h Margareth, e Rio de Janeiro.

== Kanaouennoù brudetañ==
*1941 - ''Se Eu Pudesse um Dia''
*1942 - ''Dorme que Eu Velo por Ti''
*1942 - ''Fingiu Que Não Me Viu''
*1942 - ''Renúncia''
*1943 - ''Noite de Lua''
*1943 - ''Quando a Saudade Vier''
*1943 - ''Não Sou Feliz nos Amores''
*1943 - ''A Saudade É um Compasso de Mais''
*1943 - ''A Mulher do Seu José''
*1943 - ''Solidão''
*1943 - ''Perfeitamente''
*1944 - ''Sabiá de Mangueira''
*1944 - ''Quase Louco''
*1944 - ''Dos Meus Braços Tu Não Sairás''
*1944 - ''Ela me Beijou''
*1945 - ''Eu Não Posso Viver Sem Mulher''
*1945 - ''Aquela Mulher''
*1945 - ''Meus Amores''
*1945 - ''Maria Bethânia''
*1946 - ''Pelas Lágrimas''
*1946 - ''Seus Olhos na Canção''
*1946 - ''Segure no Meu Braço''
*1946 - ''Quando É Noite de Lua''
*1946 - ''Menina dos Olhos''
*1946 - ''A Você''
*1946 - ''Coração''
*1946 - ''Espanhola''
*1947 - ''Dona Rosa'' (com [[Isaura Garcia]])
*1947 - ''Segredo''
*1947 - ''A Rainha do Mar''
*1947 - ''Odalisca''
*1948 - ''Princesa de Bagdá''
*1948 - ''Perdôo, Sim''
*1949 - ''Normalista''
*1949 - ''Quando Voltares''
*1949 - ''Pepita''
*1952 - ''Confete Dourado''
*1953 - ''Camisola do Dia''
*1953 - ''Meu Vício É Você''
*1954 - ''Carlos Gardel''
*1954 - ''Francisco Alves''
*1955 - ''Último Desejo''
*1955 - ''Esta Noite me Embriago''
*1955 - ''Hoje Quem Paga Sou Eu''
*1956 - ''Nossa Senhora das Graças''
*1956 - ''Por um Beijo de Amor''
*1956 - ''Meu Vício É Você''
*1956 - ''Natal Branco'' (com o [[Trio de Ouro]])
*1957 - ''A Volta do Boêmio''
*1957 - ''Pensando em Ti''
*1957 - ''História da Lapa''
*1957 - ''Grilo Seresteiro''
*1958 - ''Escultura''
*1958 - ''Pensando em Ti''
*1959 - ''Prece ao Sol''
*1959 - ''Revolta''
*1959 - ''Deusa do Asfalto''
*1960 - ''Meu Dilema''
*1960 - ''Chore Comigo''
*1960 - ''Queixas''
*1961 - ''Negue''
*1961 - ''Fica Comigo Esta Noite''
*1962 - ''Dois Amores''
*1963 - ''Enigma''

== Gwelout ivez==

*[[:pt:Anexo:Discografia de Nélson Gonçalves|E bladennoù]]

== Liammoù diavaez==
{{pt}}
* [http://www.mpbnet.com.br/musicos/nelson.goncalves/index.html E vuhez  en ''mpbnet'']
* O kanañ : [https://www.youtube.com/watch?v=8YaOWBvx_Ms ''Naquela mesa''] 
* O kanañ : [https://www.youtube.com/watch?v=2EX2UW9KmzI ''Deusa do asfalto''] 
* O kanañ : [https://www.youtube.com/watch?v=yURxGqfEPbE  ''As rosas não falam''] 
* Film diwar e benn : [://www.youtube.com/watch?v=W3sWKHm7H3E ]

==Notennoù==

[[Rummad:Kanerien Rio Grande do Sul]]</text>
      <sha1>q6f85rttq3vqlhvyx8f4oe0ieajq7na</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Claude Makelele</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62824</id>
    <revision>
      <id>2202602</id>
      <parentid>1829724</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T22:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Juppi lantteineen</username>
        <id>94690</id>
      </contributor>
      <comment>File</comment>
      <origin>2202602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="906" sha1="celrfr44lh4uc5nhtgiiqhapv72n9hv" xml:space="preserve">[[File:Claude Makélélé (53557564951) (cropped).jpg|thumb|250px|Claude Makélélé (2024)]]

'''Claude Makelele''' zo ur c'hoarier [[mell-droad]] gall ganet d'an 18 a viz C'hwevrer 1973 e [[Kinshasa]].

== Kluboù ==
* [[1991]] : [[Stade Brestois]] (Breizh) : 12 krogad ha 3 fal
* [[1992]] - [[1997]] : [[FC Nantes]] (Breizh) : 165 krogad ha 9 fal
* [[1997]] - [[1998]] : [[Olympique de Marseilles]] (Frañs) : 36 krogad ha 3 fal
* [[1998]] - [[2000]] : [[Celta Vigo]] (Spagn) : 75 krogad ha 5 pal
* [[2000]] - [[2003]] : [[Real Madrid]] (Spagn) : 145 krogad ha 2 bal 
* [[2003]] - [[2008]] : [[Chelsea Football Club]] (Bro-Saoz) : 217 krogad ha 2 bal
* abaoe [[2008]] : [[Paris Saint-Germain]] (Frañs) : 39 c'hrogad

== Skipailh Bro-C'hall ==
E skipailh Bro-C'hall eo bet eus 1995 betek 2008 (71 krogad).

{{DEFAULTSORT:Makelele, Claude}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1973]]
[[Rummad:Melldroaderien Frañs]]</text>
      <sha1>celrfr44lh4uc5nhtgiiqhapv72n9hv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patrom:Degemer/Keleier</title>
    <ns>10</ns>
    <id>84351</id>
    <revision>
      <id>2202553</id>
      <parentid>2201942</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T12:32:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <comment>nevesaat</comment>
      <origin>2202553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1723" sha1="828uvouh2q31j4rspqwwdcs448trpx2" xml:space="preserve"> Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
&lt;!--### SKEUDENN ###--&gt;
[[Skeudenn:Anne Carson, poet, at the 2024 National Book Awards finalist reading 0 (cropped).jpg|150px|right|Anne Carson]]
* [[17 a viz Here]] : manifestadegoù un tamm e pep lec'h e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]].
* [[11 a viz Here]] : taget eo [[aerborzh ar Roue Khalid]] e [[Riyadh]] gant an [[Houthied]], lazhet ez eus 12 den ha gloazet un 300 bennak.
* [[10 a viz Here]] : da [[Navanethem Pillay]], eus [[Suafrika]], eo roet [[Priz Nobel ar Peoc'h]].
* [[9 a viz Here]] : [[kren-douar]] e [[Panama]].
* [[8 a viz Here]] : roet eo [[Priz Nobel al Lennegezh]] d'ar varzhez kanadian [[Anne Carson]] (''skeudenn'').
* [[29 a viz Gwengolo]] : en em ledañ a ra, e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]], ar manifestadegoù gant [[Lise (skol)|liseidi]] evit goulenn koñdisionoù studiañ gwelloc'h peurgetket.
* [[29 a viz Gwengolo]] : [[Fatima Ezzahra El Mansouri]] zo anvet da gentañ ministr [[Maroko]], goude trec'h he strollad politikel, ar ''Parti authenticité et modernité'', e dilennadeg ar gannaded.
* [[25 a viz Gwengolo]] : marvet eo ar romantour skosat [[Peter May]].
* 25-[[28 a viz Gwengolo]] : beaj ar pab [[Leon XIV]] e [[Bro-C'hall]]. Tremen a ra dre [[Pariz]], [[Lourdes]] ha [[Metz]].
* [[23 a viz Gwengolo]] : emsavidi eus meur a strollad e [[Tigray]], [[Afar (rannvro)|Afar]] hag [[Amhara]] a dag arme gouarnamant kreiz [[Etiopia]].
* [[16 a viz Gwengolo]] : [[Hashim Thaçi]], bet kentañ ministr ha prezidant [[Kosovo]], zo kondaonet da 25 bloavezh toull-bac'h evit [[torfed brezel|torfedoù brezel]] graet pa oa e penn Arme Dieubidigezh Kosovo.

{{diac'hubiñ}} 
&lt;noinclude&gt;
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>828uvouh2q31j4rspqwwdcs448trpx2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202590</id>
      <parentid>2202553</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T20:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <origin>2202590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1798" sha1="ra9zw65acjp61asddprs3z0ebk0ur2i" xml:space="preserve"> Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
&lt;!--### SKEUDENN ###--&gt;
[[Skeudenn:Anne Carson, poet, at the 2024 National Book Awards finalist reading 0 (cropped).jpg|150px|right|Anne Carson]]
* [[17 a viz Here]] : manifestadegoù un tamm e pep lec'h e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]]. Kalz savadurioù publik ha stalioù-kenwerzh a zo dizalbadet pe distrujet.
* [[11 a viz Here]] : taget eo [[aerborzh ar Roue Khalid]] e [[Riyadh]] gant an [[Houthied]], lazhet ez eus 12 den ha gloazet un 300 bennak.
* [[10 a viz Here]] : da [[Navanethem Pillay]], eus [[Suafrika]], eo roet [[Priz Nobel ar Peoc'h]].
* [[9 a viz Here]] : [[kren-douar]] e [[Panama]].
* [[8 a viz Here]] : roet eo [[Priz Nobel al Lennegezh]] d'ar varzhez kanadian [[Anne Carson]] (''skeudenn'').
* [[29 a viz Gwengolo]] : en em ledañ a ra, e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]], ar manifestadegoù gant [[Lise (skol)|liseidi]] evit goulenn koñdisionoù studiañ gwelloc'h peurgetket.
* [[29 a viz Gwengolo]] : [[Fatima Ezzahra El Mansouri]] zo anvet da gentañ ministr [[Maroko]], goude trec'h he strollad politikel, ar ''Parti authenticité et modernité'', e dilennadeg ar gannaded.
* [[25 a viz Gwengolo]] : marvet eo ar romantour skosat [[Peter May]].
* 25-[[28 a viz Gwengolo]] : beaj ar pab [[Leon XIV]] e [[Bro-C'hall]]. Tremen a ra dre [[Pariz]], [[Lourdes]] ha [[Metz]].
* [[23 a viz Gwengolo]] : emsavidi eus meur a strollad e [[Tigray]], [[Afar (rannvro)|Afar]] hag [[Amhara]] a dag arme gouarnamant kreiz [[Etiopia]].
* [[16 a viz Gwengolo]] : [[Hashim Thaçi]], bet kentañ ministr ha prezidant [[Kosovo]], zo kondaonet da 25 bloavezh toull-bac'h evit [[torfed brezel|torfedoù brezel]] graet pa oa e penn Arme Dieubidigezh Kosovo.

{{diac'hubiñ}} 
&lt;noinclude&gt;
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ra9zw65acjp61asddprs3z0ebk0ur2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Confederate States Army</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124866</id>
    <revision>
      <id>2202607</id>
      <parentid>2178520</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T04:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yun</username>
        <id>80</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kemmadur</comment>
      <origin>2202607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8061" sha1="i4wsveyblbiki0fopk4cjzz33jtwhsm" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Battle flag of the Confederate States of America (1-1).svg|thumb|Banniel brezel [[Stadoù Kengevreet Amerika]]]]
'''Lu Stadoù Kengevreet Amerika''' ([[saozneg]] : '''Confederate States Army''', '''CSA''') anvet ivez '''Lu ar Su''' pe '''Lu Kengevreet''' a oa bet [[nerzhioù lu Stadoù Kengevreet Amerika]] savet d'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1861]] evit difenn [[Stadoù Kengevreet Amerika]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] (1861–1865), o stourm a-enep nerzhioù lu an Unvaniezh evit dizalc'hiezh Stadoù ar su ha difenn [[Sklavelezh er Stadoù-Unanet|ar sklavelezh]].&lt;ref&gt;D'an 8 a viz C'hwevrer 1861, dileuridi ar 7 Stad kentañ, an [[Deep South]], stadoù o tifenn ar sklavelezh hag a oa bet dija o embann o dizalc'hiezh diouzh unvanidigezh ar Stadoù-Unanet o devoa bet un emvode [[Montgomery (Alabama)|Montgomery]], [[kêr-benn]] [[Alabama]]. Ar re-se o devoa sinet [[Bonreizh da c'hortoz Stadoù Kengevreet Amerika]].&lt;/ref&gt; D'an 28 a viz C'hwevrer 1861, [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] en doa lakaet da sevel ul lu a youl-vat da c'hortoz ha roet o devoa ar galloud milourel hag ar gwir da vodañ an nerzhioù stad hag an emouestlidi da [[Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika|prezidant ar C'hengevread]] nevez choazet, [[Jefferson Davis]] (1808-1889). Davis a oa bet diplomet eus an [[United States Military Academy]], en [[Hudson River]] e [[West Point, New York]]. Bet e oa bet koronal ur rejimant youlidi e-kerzh ar [[Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]] (1846-1848). Bez e oa bet ivez ur [[Senedour stadunanat]] eus [[Mississippi]] ha servijet en doa evel [[Sekretour ar Brezel (Stadoù-Unanet Amerika)|Sekretour ar brezel]] dindan ar 14vet prezidant [[Franklin Pierce]]. D'ar 1añ a viz Meurzh 1861, en anv d'ar gouarnamant kengevreet, Davis a oa bet o kemer ar galloud war tachenn-vrezel [[Porzh Charleston]] e [[South Carolina]], lec'h ma oa bezenn Stad Su Carolina o lakaat seziz war [[Fort Sumter]] e porzh Charleston. E-tal dezho e oa nebeut soudarded eus an [[United States Army|U.S. Army]] renet gant ar major [[Robert Anderson (Ofiser an Unvaniezh)|Robert Anderson]] (1805-1871). E miz Meurzh 1861, ar C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz a oa bet o kaout ur vodadenn e kêr-benn da c'hortoz ar C'hengevread e Montgomery, Alabama. Divizet e voe brasaat an nerzhioù milourel da c'hortoz ha sevel ul lu padus ha reoliek anvet Lu Stadoù Kengevreet Amerika.
[[Restr:Holding the Line at All Hazards by William Gilbert Gaul.jpg|thumb|''Derc'hel al linenn betek penn'' (saozneg: &quot;Holding the Line at All Hazards&quot;) gant [[William Gilbert Gaul]]]]
== Istor lu Stadoù Kengevreet Amerika ==
D'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1861]], ar [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz|C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] a votas evit sevel ul lu emzifenn, savet gant tud a youl vat, ha dindan urzhioù [[Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika]], an ez-koronal [[Jefferson Davis]].

Etre ar 6 hag an [[9 a viz Meurzh]] [[1861]], ar [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz|C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] a savas lezennoù milourel spisoc'h gant ar pal kaout ul lu dibad. Ne c'haller ket gouzout pet a dud o deus servijet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika, abalamour ma oa diglok pe distrujet rolloù [[Stadoù Kengevreet Amerika]]. Dre-vras e vez lavaret e vije bet etre 750 000 hag 1 000 000 soudard. Er sifroù-se, ne vez ket kontet ar sklaved enrollet evit al labourioù e-maez ar stourm nag ar sklaved pe sklaved dieubet a emezelas el lu. Ne vez ket kontet kennebeut an niver a soudarded a servijas en [[Nerzhioù morlu Kengevreet]].
== Renkoù hag ardamezioù ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; width:100%;&quot;
|-
!colspan=11| '''Renkadur an ofiserien e lu Stadoù Kengevreet Amerika'''
|-
![[Jeneral]]
![[Koronal]]
![[Letanant Koronal]]
![[Major]]
![[Captain (Confederate Army)|Kabiten]]
![[Kentañ Letanant]]
![[Eil Letanant]]
|-
![[File:Confederate States of America General-collar.svg|100px]]
![[File:Confederate States of America Colonel.png|100px]]
![[File:Confederate States of America Lieutenant Colonel.png|75px]]
![[File:Confederate States of America Major.png|50px]]
![[File:Confederate States of America Captain.png|100px]]
![[File:Confederate States of America First Lieutenant.png|100px]]
![[File:Confederate States of America Second Lieutenant.png|100px]]
|}
&lt;Gallery&gt;
Confederate States of America General-Staff Officer.svg|General (kengevreet)
Confederate States of America Colonel-Infantry.svg|Koronal (Skouer an Troadegiezh)
Confederate States of America Lieutenant Colonel-Staff Officer.svg|Letanant Koronal (Skouer al lec'h penn d'al lu)
Confederate States of America Major-Medical.svg|Major (Skouer Korf ar medisinerezh)
Confederate States of America Captain-Marines.svg|Kabiten (Skouer ar bagad Marine)
Confederate States of America First Lieutenant-Artillery.svg|Kentañ Letanant (Skouer ar c'hanolierezh)
Confederate States of America Second Lieutenant-Cavalry.svg|Eil Letanant (Skouer ar marc'hegiezh)
&lt;/Gallery&gt;

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; width:100%;&quot;
|-
!colspan=11| '''Enlisted rank structure'''
|-
![[Serjant Major]]
![[Quartermaster Sergeant]]
![[Serjant urzhier]]
![[Kentañ serjant]]
|-
![[File:Confederate States of America Sergeant Major-Infantry.jpg|80px]]
![[File:Confederate States of America Regimental Quartermaster Sergeant-Artillery.svg|80px]]
![[File:Confederate States of America Ordnance Sergeant-Artillery.jpg|80px]]
![[File:Confederate States of America First Sergeant.jpg|80px]]
|-
![[Serjant]]
![[Kaporal]]
![[Musician (rank)|Soner]]
![[Private (rank)|Soudard]]
|-
![[File:Confederate States of America Sergeant-Artillery.svg|80px]]
![[File:Confederate States of America Corporal-Cavalry.jpg|80px]]
!ardamez ebet
!ardamez ebet
|}

Lu Stadoù Kengevreet Amerika en doa un doare da choaz an ofiserien disheñvel eus al luioù all an holl ofiserien dindan ar renk a [[Jeneral brigadenn]] a oa choazet dre ur vot gant ar soudarded dindan o urzhioù.
== Soudarded zu ==
[[Restr:Black Confed-1.JPG|thumb|Marlboro ur soudard du heulier d'e vestr]]
Soudarded du a oa bet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika. Chomet e oa dianav ar fed-se betek n'eus ket pell 'zo, met studiadennoù a grog da vezañ savet evit kompren gwelloc'h piv, perak ha pet a dud du a oa bet o stourm evit ar Su.
== Lu Stadoù Kengevreet Amerika hiziv ==
[[Restr:Reenactment of Battle of Olustee 3.png|thumb|[[Adsevel istorel]], Lu Stadoù Kengevreet Amerika ouzh ar stourm]]
Lu Stadoù Kengevreet Amerika a vez implijet kalz er Stadoù-Unanet evit an [[adsevel istorel]]. E su ar Stadoù-Unanet ez eus ul liamm karantezus don etre annezidi zo eus an tiriad ha simboloù [[Stadoù Kengevreet Amerika]], anezho re Lu Stadoù Kengevreet Amerika.
[[Restr:Waite Rawls and color guard - Confederate Memorial Day - Arlington National Cemetery - 2014.jpg|thumb|[[Confederate Memorial Day]] e [[Bered vroadel Arlington|Bered Vroadel Arlington]] e 2014]]

== Er sevenadur ==
[[Restr:Sydney Adamson - The Rebel Charge.jpg|thumb|Sydney Adamson, ''Argad ar rebeled'']]
Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a zo ur vammenn builh er sevenadur, er Stadoù-Unanet pe dre ar bed.
=== Filmoù ===
* ''[[The Battle of Bull Run]]'', [[Francis Ford]], [[18 a viz Meurzh]] [[1913]]
* [[Gods and Generals (film)|''Gods and Generals'']], [[Ronald F. Maxwell]], embanner Warner Bros. Pictures, 2003
=== Bandennoù-treset ===
* [[Les Tuniques bleues|''Les Tuniques bleues :'']] ''Bull Run'' (albom 27), gant [[Lambil]] ha [[Cauvin]], embannadurioù Dupuis, abaoe 1968
=== Sonerezh ===
* [[Dixie (kanaouenn)|''Dixie'']] (anvet ivez ''Dixie's Land'') a zo ur ganaouenn pobl a orin amerikan.
* [[When Johnny Come Marching Home|''When Johnny Come Marching Home'']], kanaouenn pobl amerikan savet e-pad ar brezel.
* [[The Night They Drove Old Dixie Down|''The Night They Drove Old Dixie Down'']], kanaouenn gant ar strollad [[The Band]]

[[Rummad:Istor SUA]]
[[Rummad:Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:1861]]
[[Rummad:Lu Stadoù Kengevreet Amerika]]</text>
      <sha1>i4wsveyblbiki0fopk4cjzz33jtwhsm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202611</id>
      <parentid>2202607</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T09:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9781" sha1="btbxpsknj29vd7xcn5rzij7rqwy9h90" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Battle flag of the Confederate States of America (1-1).svg|thumb|Banniel brezel [[Stadoù Kengevreet Amerika]]]]
'''Lu Stadoù Kengevreet Amerika''' ([[saozneg]] : '''Confederate States Army''', '''CSA''') anvet ivez '''Lu ar Su''' pe '''Lu Kengevreet''' a oa bet [[nerzhioù lu Stadoù Kengevreet Amerika]] savet d'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1861]] evit difenn [[Stadoù Kengevreet Amerika]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] (1861–1865), o stourm a-enep nerzhioù lu an Unvaniezh evit dizalc'hiezh Stadoù ar su ha difenn [[Sklavelezh er Stadoù-Unanet|ar sklavelezh]].&lt;ref&gt;D'an 8 a viz C'hwevrer 1861, dileuridi ar 7 Stad kentañ, an [[Deep South]], stadoù o tifenn ar sklavelezh hag a oa bet dija o embann o dizalc'hiezh diouzh unvanidigezh ar Stadoù-Unanet o devoa bet un emvode [[Montgomery (Alabama)|Montgomery]], [[kêr-benn]] [[Alabama]]. Ar re-se o devoa sinet [[Bonreizh da c'hortoz Stadoù Kengevreet Amerika]].&lt;/ref&gt; D'an 28 a viz C'hwevrer 1861, [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] en doa lakaet da sevel ul lu a youl-vat da c'hortoz ha roet o devoa ar galloud milourel hag ar gwir da vodañ an nerzhioù stad hag an emouestlidi da [[Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika|prezidant ar C'hengevread]] nevez choazet, [[Jefferson Davis]] (1808-1889). Davis a oa bet diplomet eus an [[United States Military Academy]], en [[Hudson River]] e [[West Point, New York]]. Bet e oa bet koronal ur rejimant youlidi e-kerzh ar [[Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]] (1846-1848). Bez e oa bet ivez ur [[Senedour stadunanat]] eus [[Mississippi]] ha servijet en doa evel [[Sekretour ar Brezel (Stadoù-Unanet Amerika)|Sekretour ar brezel]] dindan ar 14vet prezidant [[Franklin Pierce]]. D'ar 1añ a viz Meurzh 1861, en anv d'ar gouarnamant kengevreet, Davis a oa bet o kemer ar galloud war tachenn-vrezel [[Porzh Charleston]] e [[South Carolina]], lec'h ma oa bezenn Stad Su Carolina o lakaat seziz war [[Fort Sumter]] e porzh Charleston. E-tal dezho e oa nebeut soudarded eus an [[United States Army|U.S. Army]] renet gant ar major [[Robert Anderson (Ofiser an Unvaniezh)|Robert Anderson]] (1805-1871). E miz Meurzh 1861, ar C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz a oa bet o kaout ur vodadenn e kêr-benn da c'hortoz ar C'hengevread e Montgomery, Alabama. Divizet e voe brasaat an nerzhioù milourel da c'hortoz ha sevel ul lu padus ha reoliek anvet Lu Stadoù Kengevreet Amerika.
[[Restr:Holding the Line at All Hazards by William Gilbert Gaul.jpg|thumb|''Derc'hel al linenn betek penn'' (saozneg: &quot;Holding the Line at All Hazards&quot;) gant [[William Gilbert Gaul]]]]
== Istor lu Stadoù Kengevreet Amerika ==
D'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1861]], ar [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz|C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] a votas evit sevel ul lu emzifenn, savet gant tud a youl vat, ha dindan urzhioù [[Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika]], an ez-koronal [[Jefferson Davis]].

Etre ar 6 hag an [[9 a viz Meurzh]] [[1861]], ar [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz|C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] a savas lezennoù milourel spisoc'h gant ar pal kaout ul lu dibad. Ne c'haller ket gouzout pet a dud o deus servijet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika, abalamour ma oa diglok pe distrujet rolloù [[Stadoù Kengevreet Amerika]]. Dre-vras e vez lavaret e vije bet etre 750 000 hag 1 000 000 soudard. Er sifroù-se, ne vez ket kontet ar sklaved enrollet evit al labourioù e-maez ar stourm nag ar sklaved pe sklaved dieubet a emezelas el lu. Ne vez ket kontet kennebeut an niver a soudarded a servijas en [[Nerzhioù morlu Kengevreet]].
===Sklaverezh ha dreistbeliouriezh gwenn===
En e levr eus 1997 [[For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War|''For Cause and Comrades'']], hag a glask kompren a vroude soudarded ar brezel diabarzh stadunanat, e oa bet skrivet gant an istorour milourel eus [[skol-veur Princeton]],  [[James M. McPherson]] (ganet e 1936), a oa un diforc'h etre soudarded Kengevreet war ar sell o devoa a-zivout ar sklaverezh pa oant keñveriet gant soudarded an trevadennoù er brezel reveulzier Amerikan a oa bet en {{XVIIIvet kantved}}.&lt;ref name=JMMcPherson1997p106&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/forcausecomrades00mcph|url-access=registration|title=For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War|page=[https://archive.org/details/forcausecomrades00mcph/page/106 106]|quote=Confederate soldiers from slaveholding families expressed no feelings of embarrassment or inconsistency in fighting for their liberty while holding other people in slavery. Indeed, white supremacy and the right of property in slaves were at the core of the ideology for which Confederate soldiers fought.|last=McPherson|first=James M.|date=1997|publisher=Oxford University Press|oclc=34912692|location=New York|author-link=James M. McPherson|isbn=0-19-509-023-3}}&lt;/ref&gt; Embannet en doa e oa tabut e-touez ar rebeled eus an trevadennoù amerikan eus ar bloavezhioù [[1770]] a gave iskis da berc'henniñ sklaved eus un tu, hag eus an tu all da embann e oant o stourm evit frankiz ar re all, padal evit soudarded Kengevreet ne oa ket eus an tabut-se en un doare eeun. Ideologiezh ar C'hengevread a oa diazezet war dreistelezh ar re wenn ar pezh a nac'he un enebadur etre stourm evit ar frankiz ha derc'hel an dud du evel sklaved.
== Renkoù hag ardamezioù ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; width:100%;&quot;
|-
!colspan=11| '''Renkadur an ofiserien e lu Stadoù Kengevreet Amerika'''
|-
![[Jeneral]]
![[Koronal]]
![[Letanant Koronal]]
![[Major]]
![[Captain (Confederate Army)|Kabiten]]
![[Kentañ Letanant]]
![[Eil Letanant]]
|-
![[File:Confederate States of America General-collar.svg|100px]]
![[File:Confederate States of America Colonel.png|100px]]
![[File:Confederate States of America Lieutenant Colonel.png|75px]]
![[File:Confederate States of America Major.png|50px]]
![[File:Confederate States of America Captain.png|100px]]
![[File:Confederate States of America First Lieutenant.png|100px]]
![[File:Confederate States of America Second Lieutenant.png|100px]]
|}
&lt;Gallery&gt;
Confederate States of America General-Staff Officer.svg|General (kengevreet)
Confederate States of America Colonel-Infantry.svg|Koronal (Skouer an Troadegiezh)
Confederate States of America Lieutenant Colonel-Staff Officer.svg|Letanant Koronal (Skouer al lec'h penn d'al lu)
Confederate States of America Major-Medical.svg|Major (Skouer Korf ar medisinerezh)
Confederate States of America Captain-Marines.svg|Kabiten (Skouer ar bagad Marine)
Confederate States of America First Lieutenant-Artillery.svg|Kentañ Letanant (Skouer ar c'hanolierezh)
Confederate States of America Second Lieutenant-Cavalry.svg|Eil Letanant (Skouer ar marc'hegiezh)
&lt;/Gallery&gt;

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; width:100%;&quot;
|-
!colspan=11| '''Enlisted rank structure'''
|-
![[Serjant Major]]
![[Quartermaster Sergeant]]
![[Serjant urzhier]]
![[Kentañ serjant]]
|-
![[File:Confederate States of America Sergeant Major-Infantry.jpg|80px]]
![[File:Confederate States of America Regimental Quartermaster Sergeant-Artillery.svg|80px]]
![[File:Confederate States of America Ordnance Sergeant-Artillery.jpg|80px]]
![[File:Confederate States of America First Sergeant.jpg|80px]]
|-
![[Serjant]]
![[Kaporal]]
![[Musician (rank)|Soner]]
![[Private (rank)|Soudard]]
|-
![[File:Confederate States of America Sergeant-Artillery.svg|80px]]
![[File:Confederate States of America Corporal-Cavalry.jpg|80px]]
!ardamez ebet
!ardamez ebet
|}

Lu Stadoù Kengevreet Amerika en doa un doare da choaz an ofiserien disheñvel eus al luioù all an holl ofiserien dindan ar renk a [[Jeneral brigadenn]] a oa choazet dre ur vot gant ar soudarded dindan o urzhioù.
== Soudarded zu ==
[[Restr:Black Confed-1.JPG|thumb|Marlboro ur soudard du heulier d'e vestr]]
Soudarded du a oa bet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika. Chomet e oa dianav ar fed-se betek n'eus ket pell 'zo, met studiadennoù a grog da vezañ savet evit kompren gwelloc'h piv, perak ha pet a dud du a oa bet o stourm evit ar Su.
== Lu Stadoù Kengevreet Amerika hiziv ==
[[Restr:Reenactment of Battle of Olustee 3.png|thumb|[[Adsevel istorel]], Lu Stadoù Kengevreet Amerika ouzh ar stourm]]
Lu Stadoù Kengevreet Amerika a vez implijet kalz er Stadoù-Unanet evit an [[adsevel istorel]]. E su ar Stadoù-Unanet ez eus ul liamm karantezus don etre annezidi zo eus an tiriad ha simboloù [[Stadoù Kengevreet Amerika]], anezho re Lu Stadoù Kengevreet Amerika.
[[Restr:Waite Rawls and color guard - Confederate Memorial Day - Arlington National Cemetery - 2014.jpg|thumb|[[Confederate Memorial Day]] e [[Bered vroadel Arlington|Bered Vroadel Arlington]] e 2014]]

== Er sevenadur ==
[[Restr:Sydney Adamson - The Rebel Charge.jpg|thumb|Sydney Adamson, ''Argad ar rebeled'']]
Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a zo ur vammenn builh er sevenadur, er Stadoù-Unanet pe dre ar bed.
=== Filmoù ===
* ''[[The Battle of Bull Run]]'', [[Francis Ford]], [[18 a viz Meurzh]] [[1913]]
* [[Gods and Generals (film)|''Gods and Generals'']], [[Ronald F. Maxwell]], embanner Warner Bros. Pictures, 2003
=== Bandennoù-treset ===
* [[Les Tuniques bleues|''Les Tuniques bleues :'']] ''Bull Run'' (albom 27), gant [[Lambil]] ha [[Cauvin]], embannadurioù Dupuis, abaoe 1968
=== Sonerezh ===
* [[Dixie (kanaouenn)|''Dixie'']] (anvet ivez ''Dixie's Land'') a zo ur ganaouenn pobl a orin amerikan.
* [[When Johnny Come Marching Home|''When Johnny Come Marching Home'']], kanaouenn pobl amerikan savet e-pad ar brezel.
* [[The Night They Drove Old Dixie Down|''The Night They Drove Old Dixie Down'']], kanaouenn gant ar strollad [[The Band]]

[[Rummad:Istor SUA]]
[[Rummad:Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:1861]]
[[Rummad:Lu Stadoù Kengevreet Amerika]]</text>
      <sha1>btbxpsknj29vd7xcn5rzij7rqwy9h90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Olga Chorens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126459</id>
    <revision>
      <id>2202587</id>
      <parentid>2084135</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T20:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>liamm</comment>
      <origin>2202587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="3e0jabzk3wyp94jwvmvwmjwtszxcd4x" xml:space="preserve">'''Olga Chorens''' ([[La Habana]], 1924-22 September 2023) zo ur ganerez hag aktourez [[kuban]], kuitaet ganti he bro e 1960.

En 1951 edo Olga Chorens hag he fried, Tony Álvarez, o kinnig un abadenn skinwel e Kuba anvet '' El show de Olga y Tony'', hag ul laz-seniñ ganto. 

En 1963 ez ejont kuit da chom da [[Kêr-Vec'hiko|Gêr-Vec'hiko]], da [[Miami|Viami]], da [[New York]], [[San Juan (Puerto Rico)]] ha [[Madrid]] .


{{DEFAULTSORT:Chorens, Olga}}
[[Rummad:kanerezed Kuba]]
[[Rummad:Kanerezed spagnolek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1924]]</text>
      <sha1>3e0jabzk3wyp94jwvmvwmjwtszxcd4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll c'hoarierion echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129431</id>
    <revision>
      <id>2202624</id>
      <parentid>2202017</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Georgios Makropoulos.</comment>
      <origin>2202624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109941" sha1="8jujds742fqymfczdryvzwpdxvbpuv3" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Elena Akhmilovskaya]] (Rusia, URSS, SUA, 1954-2012)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Saevar Bjarnason]] (Island, *1954)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Marilyn Braun]] (SUA,1948-2018)
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007)
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Rachel Crotto]] (SUA, 1958-2025) 
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Frans Dennis]] (Namibia, *1982)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Aluteni El Shaddai]] (Namibia, *1991)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, URSS, *1965)
*[[Esther Epstein]] (Rusia, URSS, SUA, *1954)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Sabina Foisor]] (SUA, *1989)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[Mclean Handjaba]] (Namibia, *1991)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Toshi Haufiku]] (Namibia, *1989)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Kirsten Jorrit]] (Namibia, *1979)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990)
*[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998)
*[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946)
*[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Allison Karuaera]] (Namibia, *?)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Eamon Keogh]] (Iwerzhon, *1944)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre, *1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944)
*[[Goodwill Khoa]] (Namibia, *1989)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) 
*[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yougoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Inna Koren]] (Azerbaidjan, URSS, SUA, *1964)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, 1933-2024)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Helmuth Leicher]] (Namibia, *?)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) 
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Nino Maisuradze]] (Jorjia, Bro-C'hall, *1982)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Georgios Makropoulos]] (Gres, 1953-2026)
*[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Gres, *1960)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960)
*[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961)
*[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Lishen Mentile]] (Namibia, *1996)
*[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Leonhard Müller (c'hoarier echedoù)|Leonhard Müller]] (Namibia, *1979)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Otto Nakapunda]] (Namibia, *1975)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Jolly Nepando]] (Namibia, *1993)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Max Baron Nitzborn]] (Namibia, *1971)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Ngangane Ndjoze]] (Namibia, *?)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Rex Oberholzer]] (Namibia, *1970)
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Nazí Paikidze]] (Rusia, Jorjia, SUA, *1993)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Hannes Richter]] (Namibia, *?)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Recardo Ricky Innes]] (Namibia, *?)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Adele Rivero]] (SUA, 1908-1992)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Nancy Roos]] (SUA, 1905-1957)
*[[Alexey Root]] (SUA, *1965)
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Diane Savereide]], (SUA, *1954)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Hans Jürgen Schäfer]] (Namibia, *?)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Rauha Shipindo]] (Namibia, *1990)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Julien Song]] (Bro-C'hall, *1993)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990)
*[[Stephne Swartz]] (Namibia, *?)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Nicola Tjaronda]] (Namibia, *1998)
*[[Kamutuua Tjatindi]] (Namibia, *1986)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, Turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Uatiavi Jossy Uapingene]] (Namibia, *1994)
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Magdalena Valombola]] (Namibia, *1993)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]] (SUA, *2002)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>8jujds742fqymfczdryvzwpdxvbpuv3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202627</id>
      <parentid>2202624</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:42:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2202627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110158" sha1="3l555uz8so59fg3kz18ragm2ohby28c" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Kritisara Adhikari]] (Nepal, *2003)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Elena Akhmilovskaya]] (Rusia, URSS, SUA, 1954-2012)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Kshitiz Bhandari]] (Nepal, *1989)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Saevar Bjarnason]] (Island, *1954)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Marilyn Braun]] (SUA,1948-2018)
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007)
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Purusottam Chaulagain]] (Nepal, *1989)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Rachel Crotto]] (SUA, 1958-2025) 
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Frans Dennis]] (Namibia, *1982)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Aluteni El Shaddai]] (Namibia, *1991)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, URSS, *1965)
*[[Esther Epstein]] (Rusia, URSS, SUA, *1954)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Sabina Foisor]] (SUA, *1989)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tara Ghale]] (Nepal, *1995)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[Mclean Handjaba]] (Namibia, *1991)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Toshi Haufiku]] (Namibia, *1989)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Kirsten Jorrit]] (Namibia, *1979)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990)
*[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998)
*[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946)
*[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Allison Karuaera]] (Namibia, *?)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Eamon Keogh]] (Iwerzhon, *1944)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre, *1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944)
*[[Goodwill Khoa]] (Namibia, *1989)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) 
*[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yougoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Inna Koren]] (Azerbaidjan, URSS, SUA, *1964)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Bikas Man Lama]] (Nepal, *1970)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, 1933-2024)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Helmuth Leicher]] (Namibia, *?)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) 
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Nino Maisuradze]] (Jorjia, Bro-C'hall, *1982)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Georgios Makropoulos]] (Gres, 1953-2026)
*[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Gres, *1960)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960)
*[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961)
*[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Lishen Mentile]] (Namibia, *1996)
*[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Leonhard Müller (c'hoarier echedoù)|Leonhard Müller]] (Namibia, *1979)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Otto Nakapunda]] (Namibia, *1975)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Jolly Nepando]] (Namibia, *1993)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Max Baron Nitzborn]] (Namibia, *1971)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Ngangane Ndjoze]] (Namibia, *?)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Rex Oberholzer]] (Namibia, *1970)
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Nazí Paikidze]] (Rusia, Jorjia, SUA, *1993)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Gopal Prajapati]] (Nepal, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Hannes Richter]] (Namibia, *?)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Recardo Ricky Innes]] (Namibia, *?)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Adele Rivero]] (SUA, 1908-1992)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Nancy Roos]] (SUA, 1905-1957)
*[[Alexey Root]] (SUA, *1965)
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Diane Savereide]], (SUA, *1954)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Hans Jürgen Schäfer]] (Namibia, *?)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Rauha Shipindo]] (Namibia, *1990)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Julien Song]] (Bro-C'hall, *1993)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990)
*[[Stephne Swartz]] (Namibia, *?)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Nicola Tjaronda]] (Namibia, *1998)
*[[Kamutuua Tjatindi]] (Namibia, *1986)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, Turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Uatiavi Jossy Uapingene]] (Namibia, *1994)
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Magdalena Valombola]] (Namibia, *1993)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]] (SUA, *2002)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>3l555uz8so59fg3kz18ragm2ohby28c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berserk (manga)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141403</id>
    <revision>
      <id>2202642</id>
      <parentid>2187593</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:34:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VulcanSphere</username>
        <id>51549</id>
      </contributor>
      <origin>2202642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1654" sha1="elprv3oa1y9nrhzq91e9eg7jmvxzztk" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Berserk anime logo.svg|thumb|upright=1.4|Logo Berserk]]
'''Berserk''' ([[japaneg]]: ベルセルク Hepburn: Beruseruku) zo un heuliad mangaoù japanek skrivet ha treset gant [[Kentaro Miura]] (1966-2021). Ur manga [[dark fantasy]] an hini eo gant feulster ha lodennoù reizhel. Tremen a ra an istor en ur bed [[Krennamzer|krennamzerel]] [[Europa (kevandir)|europat]] damijinet [[dark fantasy]]. Tro zo da heuliañ avanturioù ur [[goprsoudard]] dreistordinal anvet Guts. Hemañ a heuilh Griffith, penn ar bagad goprsoudarded &quot;Band of the Hawk&quot;. An temoù pennañ eo an digenvez, ar genseurtiezh hag ar preder evit gouzout daoust hag an denelezh a zo mat pe fall. Diskouez a reer darvoudoù spontus met ivez darvoudoù evurus evit kempouezañ. Brudet eo ar manga kement hag an dresadenn-vev evit implij lies ar feulster hag ar reizh.

Miura en deus kinniget rakskouerenn Berserk e [[1988]]. Da gentañ e oa embannet ar manga er gelaouenn manga [[Monthly Animal House]], ha goude-se adal 1992 er gelaouenn [[Young Animal]], he kenderc'hel a reer d'e embann a-vareoù abaoe. An heuliad manga a zo bet adsavet e stumm heuliadennoù tresadennoù-bev manga. Da gentañ e stumm un heuliad 25 lodenn etre Here 1997 ha Meurzh 1998. Tri film a zo bet ivez, [[Berserk: The Golden Age Arc]], kroget an embann e 2012. Un eil stirad skinwel manga a zo bet embannet e 2016 ha 2017 gant un hollad 24 lodenn.

Diechu e chomo an heuliad manga dre ma'z eo marvet an aozour d'an [[20 a viz Mae]] [[2021]].
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.younganimal.com/berserk/ Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Mangaoù]]
[[Rummad:Fantazi teñval]]
[[Rummad:Seinen]]</text>
      <sha1>elprv3oa1y9nrhzq91e9eg7jmvxzztk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Forom roman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141878</id>
    <revision>
      <id>2202614</id>
      <parentid>2005935</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kaset eo bet ar bajenn [[Forum]] da [[Forom roman]] gant Dishual dreist un adkas</comment>
      <origin>2005935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3188" sha1="d4smkq2ojzw7dmbuzousaxlokkgujoc" xml:space="preserve">Ar '''forum''' a oa, en [[Henroma]], ul [[leurgêr]] m'en em vode ar geodedourien roman evit renkañ o aferioù a-fet ar c'henwerzh, ar politikerezh, ar barnerezh pe ar relijion, evel ma oa an [[agora]] en [[Henc'hres]].

Pa voe astennet o domani gant ar Romaned e voe savet kêrioù heñvel ouzh Roma er broioù all hag enno savadurioù heñvel. Evel-se e voe pep a ''forum'' er c'hêrioù-se.

== Gerdarzh. Talvoudegezh.  ==
''Forum'' a dalv kement ha marc'hallac'h, foarlec'h.

== Fora / Marc'hallac'hioù kêr Roma. ==
[[Restr:Forum romanum 6k (5760x2097).jpg|thumb|Forum Romanum]]
- ar forum kentañ ː e-kichen kreiz kêr Roma, etre ar menez [[Quirinal]] hag ar menez [[Kapitol]]. 

Dilezet e voe e-pad pell goude diskar Roma, hag aet e oa d'ul lec'h evit ar loened da beuriñ, hag anvet abalamour da se ''Campo Vaccino'' (&quot;Park ar baotred-saout&quot;).
[[Restr:Tempio di Marte Ultore (Roma).jpg|thumb|Forum Aogust]]
- ''Forum Julii'' : forum Iulius Kezar;

- ''Forum Augusti'' : Forum Aogust;
[[Restr:Marché-de-Trajan.jpg|thumb|Forum Trajan]]
- ''Forum Nervii'' : Forum Nerva;

- ''Forum Traiani'' : Forum Trajan.
[[Restr:Forum boarium 1.jpg|thumb|Forum Boarium]]
- ''Forum Boarium'' : marc'hallac'h an [[oc'hen]].

- ''Forum Piscarium'' : marc'hallac'h ar pesked.

.../...

== Anvioù lec'hioù ==
- ''Forum Allieni'' : e [[Ferrara]], en Italia.

- ''Forum Appiii'' : Borgo-Longo, en [[Ombria]].

- ''Forum Augustanum'' : Tarraconnensis : ???

- ''Forum Aurelii / Aurelium'' : war ar ''[[Via Aurelia]]'' 

- ''Forum Brentanum'' : Ombria

- ''Forum Claudii'' : Galia Cispadana 

- ''Forum Claudii'' : Alpoùː Centron.

- ''Forum Cornelii'' : Galia Cispadana ː [[Imola]].

- ''Forum Decii'' : Emilia ː ???

- ''Forum Diuguntorum'' : Galia Transpadana ː Crema.

- ''Forum Domitii'' : Galia Narbonensis ː Frontignan, pe Frontignac.

- ''Forum Flaminii'' : Ombria: ???

- ''Forum Fulvii Valentinorum'' : e [[Liguria]] ː Valenza.

- ''Forum Gallorum'' : Galia Cispadana ː San Donino, pe Castel-Franco, e-kichen Modena.  

- ''Forum Gallorum'' : Euskari : Gurrea, proviñs Huesca, en Aragon, e Spagn;

- ''Forum Gigurnium'' : La Rua St. Esteban, Orense, e bro Spagn

- ''Forum Hadriani'' : Germania II : Voorburg.

- ''Forum Julii'' : Galia Narbonensis : Fréfus

- ''Forum Julii'' : Venetia ː Cividale-di-Friuli.

- ''Forum Jutuntorum'' : sellout ''Forum Diuguntorum''.

- ''Forum Livii'' : Galia Cispadana ː e [[Forli]].

- ''Forum Neronis'' : Galia Narbonensis 2 ː Forcalquier pe Mornas.

- ''Forum Novum'' : Galia Cispadana ː Fornoue.

- ''Forum Novum'' : Picenum ː

- ''Forum Popilii'' : Galia Cispadana ː Forlimpopoli.

- ''Forum Segusiavorum'' : ville de Lugdunensis Iñ : Feurs, e-kichen Lyon.

- ''Forum Semproni'' : Ombria ː Fossombrione.

- ''Forum Tiberii'' : ''Maxima Sequanensis'' ː Kaisersthul.

- ''Forum Trajani'' : e [[Sardigna]] ː Fordongiano.

- ''Forum Truentinorum'' : Galia Cispadana ː ???

- ''Forum Vetus'' : e [[Fourvières]], e [[Lyon]].

- ''Forum Vibii'' : Galia Transpadana ː ???

- ''Forum Voconii'' : e Galia Transalpina ː Gonfaron, pe Le Canet.

- ''Forum Vulcani'' : e [[Campania]], e Solfatarre.

== Levrlennadur ==

[[Rummad:Henroma]]</text>
      <sha1>d4smkq2ojzw7dmbuzousaxlokkgujoc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202619</id>
      <parentid>2202614</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:25:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3310" sha1="83hex9a8be1727b4a4ec8xw3q1jimv0" xml:space="preserve">Ar '''forom''' &lt;ref&gt;https://www.fr.brezhoneg.bzh/36-termofis.htm?TERME=forum&amp;NOM=0&amp;LANGUE=_FR&lt;/ref&gt; a oa, en [[Henroma]], ul [[leurgêr]] m'en em vode ar geodedourien roman evit renkañ o aferioù a-fet ar c'henwerzh, ar politikerezh, ar barnerezh pe ar relijion, evel ma oa an [[agora]] en [[Henc'hres]].

Pa voe astennet o domani gant ar Romaned e voe savet kêrioù heñvel ouzh Roma er broioù all hag enno savadurioù heñvel. Evel-se e voe pep a ''foram'' er c'hêrioù-se.

== Gerdarzh. Talvoudegezh.  ==
''Forum'' a dalv kement ha marc'hallac'h, foarlec'h.

== Fora / Marc'hallac'hioù kêr Roma. ==
[[Restr:Forum romanum 6k (5760x2097).jpg|thumb|Forum Romanum]]
- ar forom kentañ ː e-kichen kreiz kêr Roma, etre ar menez [[Quirinal]] hag ar menez [[Kapitol]]. 

Dilezet e voe e-pad pell goude diskar Roma, hag aet e oa d'ul lec'h evit ar loened da beuriñ, hag anvet abalamour da se ''Campo Vaccino'' (&quot;Park ar baotred-saout&quot;).
[[Restr:Tempio di Marte Ultore (Roma).jpg|thumb|Forum Aogust]]
- ''Forum Julii'' : forom Iulius Kezar;

- ''Forum Augusti'' : forom Aogust;
[[Restr:Marché-de-Trajan.jpg|thumb|Forum Trajan]]
- ''Forum Nervii'' : forom Nerva;

- ''Forum Traiani'' : forom Trajan.
[[Restr:Forum boarium 1.jpg|thumb|forom Boarium]]
- ''Forum Boarium'' : marc'hallac'h an [[oc'hen]].

- ''Forum Piscarium'' : marc'hallac'h ar pesked.

.../...

== Anvioù lec'hioù ==
- ''Forum Allieni'' : e [[Ferrara]], en Italia.

- ''Forum Appiii'' : Borgo-Longo, en [[Ombria]].

- ''Forum Augustanum'' : Tarraconnensis : ???

- ''Forum Aurelii / Aurelium'' : war ar ''[[Via Aurelia]]'' 

- ''Forum Brentanum'' : Ombria

- ''Forum Claudii'' : Galia Cispadana 

- ''Forum Claudii'' : Alpoùː Centron.

- ''Forum Cornelii'' : Galia Cispadana ː [[Imola]].

- ''Forum Decii'' : Emilia ː ???

- ''Forum Diuguntorum'' : Galia Transpadana ː Crema.

- ''Forum Domitii'' : Galia Narbonensis ː Frontignan, pe Frontignac.

- ''Forum Flaminii'' : Ombria: ???

- ''Forum Fulvii Valentinorum'' : e [[Liguria]] ː Valenza.

- ''Forum Gallorum'' : Galia Cispadana ː San Donino, pe Castel-Franco, e-kichen Modena.  

- ''Forum Gallorum'' : Euskari : Gurrea, proviñs Huesca, en Aragon, e Spagn;

- ''Forum Gigurnium'' : La Rua St. Esteban, Orense, e bro Spagn

- ''Forum Hadriani'' : Germania II : Voorburg.

- ''Forum Julii'' : Galia Narbonensis : Fréfus

- ''Forum Julii'' : Venetia ː Cividale-di-Friuli.

- ''Forum Jutuntorum'' : sellout ''Forum Diuguntorum''.

- ''Forum Livii'' : Galia Cispadana ː e [[Forli]].

- ''Forum Neronis'' : Galia Narbonensis 2 ː Forcalquier pe Mornas.

- ''Forum Novum'' : Galia Cispadana ː Fornoue.

- ''Forum Novum'' : Picenum ː

- ''Forum Popilii'' : Galia Cispadana ː Forlimpopoli.

- ''Forum Segusiavorum'' : kêr Lugdunensis Iñ : Feurs, e-kichen Lyon.

- ''Forum Semproni'' : Ombria ː Fossombrione.

- ''Forum Tiberii'' : ''Maxima Sequanensis'' ː Kaisersthul.

- ''Forum Trajani'' : e [[Sardigna]] ː Fordongiano.

- ''Forum Truentinorum'' : Galia Cispadana ː ???

- ''Forum Vetus'' : e [[Fourvières]], e [[Lyon]].

- ''Forum Vibii'' : Galia Transpadana ː ???

- ''Forum Voconii'' : e Galia Transalpina ː Gonfaron, pe Le Canet.

- ''Forum Vulcani'' : e [[Campania]], e Solfatarre.

== Levrlennadur ==
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Henroma]]</text>
      <sha1>83hex9a8be1727b4a4ec8xw3q1jimv0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yann Guillamot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144782</id>
    <revision>
      <id>2202579</id>
      <parentid>2193643</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buhez */</comment>
      <origin>2202579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3560" sha1="rmo4nnkggq43bhnvvtt3n51mokf37il" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Yann Guillamot''' (''Yann Gwilhamod''), bet ganet e [[1949]] e [[Ploveilh]], zo  ur c'honter brezhonek hag un arbennigour war al [[lennegezh]] dre gomz. Aet eo d'an Anaon d'an 18 a viz Even 2025 e Pont 'n Abad.

== Buhez ==
Ganet en ur familh kouerien, Yann Gwilhamod a voe desavet e brezhoneg.

Studioù uhel war al lizhiri a reas e ''Lettres-Sup'', e [[Brest]]. E-tro 1974 edo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]], a-gevret gant [[Bernez Rouz]], [[Jorj Belz]], [[Jef Filip]], [[Bob Simon]], [[Denez Abernot]], [[Mark Kerrain]], [[Loeiz Ardeven]] ha [[Yann-bêr Kiog]].&lt;ref&gt;[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/ Yann Guillamot (1949-2025), collecteur glazik et bigouden]&lt;/ref&gt;

Mont a reas da vezañ munuzer betek ma voe paouezet ober goude ur gwallzarvoud, hag eñ en e oad gour. Pa oa o klask gouzout petra ober e tivizas adstagañ gant e studioù war ar brezhoneg, p'en doe tapet un testeni war ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon]] er mare ma plije dezhañ mont da enrollañ traoù a bep seurt a veze kontet dezhañ gant tud e gumun. Renket en doa ar c'hontadennoù dastumet e-pad un tregont vloaz bennak ha diwar an dafar-se en doe soutenet ur c'hounskrid ken e tapas ur vestroniezh pa voe tri-ugent vloaz.

Kelennet en deus da c'houde evit [[Kelenn (kreizenn stummañ)|Kelenn]] (Kreizenn stummañ [[Diwan]]), [https://www.mervent.bzh Mervent] ha [[Roudour]].

Embannet en deus 5 barzhoneg, un danevell hag ur gontadenn er gelaouenn lennegel Al Liamm. Diwar e zorn ez eus deuet  ivez daou levr koñchennoù ha marvailhoù e ti-embann Al Liamm. 

Embannet en deus meur a studiadenn er gelaouenn a yezhoniezh &quot;[[Hor Yezh]]&quot; ha kaset 682 enrolladur da [[Dastum|Zastum]]&lt;ref&gt;https://www.dastumedia.bzh/dyn/portal/index.seam?fonds=&amp;req=18&amp;page=listalo&amp;va_0=Guillamot+%28Yann%29&lt;/ref&gt;. Echuet en deus ur mell &quot;Geriaoueg Glazig ha Bigouden&quot; a vo embannet gant Al Liamm.&lt;ref&gt;Emañ an dornskrid gant rener Al Liamm.&lt;/ref&gt;

==Oberennoù==
*''Krouidigezh ar vaouez'', Komz hag arz Breizhek, 1975. [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_24/Yod_Kerch_6_.pdf Lenn en linenn] war lec'hiad an I.D.B.E.
*''[[Straed ar sec'hedien|Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all]]'', Al Liamm, 2017
*''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', Al Liamm, 2020
*''Youenn Drezen dastumer en e amzer'', in E koun Youenn Drezen, Al Lanv, 2023

==Levrlennadur==
* Camille Pineau, ''Pas une heure sans que je pense en breton''; ''Ouest-France'', 24 Ebrel 2023.

* [https://web.archive.org/web/20230424224733/http://www.tresor-breton.bzh/2021/03/21/2020-ar-vuhez-diamzeriet-la-vie-intemporelle-recueil-de-contes-merveilleux-de-y-guillamot/ Bernez Rouz, ''Ar Vuhez diamzeriet (La vie intemporelle), recueil de contes de Y. Guillamot'', ''Ouest-France'', 21 Meurzh 2020, Teñzorioù ar brezhoneg skrivet]

* Bernez Rouz, L'humour cornouaillais de Yann Guillamot, 10/12/2017, [http://www.tresor-breton.bzh/2017/12/10/2017-spered-kerne-lhumour-cornouaillais/ Lire en ligne] sur le site Trésor du breton écrit.

* [https://www.francebleu.fr/culture/patrimoine/spered-ar-yezh-yann-guillamot-marvailher-ha-konter-1618393114 Clément Soubigou, ''Yann Guillamot, Marvailher ha konter'']
* [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/yann-guillamot-le-conteur-passe-a-l-ecrit-22-01-2018-11822411.php ''Yann Guillamot, le conteur qui passe de l'écrit à l'oral'']

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Guillamot, Yann}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Konterien vrezhonek]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]</text>
      <sha1>rmo4nnkggq43bhnvvtt3n51mokf37il</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202580</id>
      <parentid>2202579</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buhez */</comment>
      <origin>2202580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3573" sha1="flbgj6duqqrpoz84r72no90wbmn06lu" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Yann Guillamot''' (''Yann Gwilhamod''), bet ganet e [[1949]] e [[Ploveilh]], zo  ur c'honter brezhonek hag un arbennigour war al [[lennegezh]] dre gomz. Aet eo d'an Anaon d'an 18 a viz Even 2025 e Pont 'n Abad.

== Buhez ==
Ganet en ur familh kouerien, Yann Gwilhamod a voe desavet e brezhoneg.

Studioù uhel war al lizhiri a reas e ''Lettres-Sup'', e [[Brest]]. E-tro 1974 edo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]], a-gevret gant [[Bernez Rouz]], [[Jorj Belz]], [[Jef Philippe|Jef Filip]], [[Bob Simon]], [[Denez Abernot]], [[Mark Kerrain]], [[Loeiz Ardeven]] ha [[Yann-bêr Kiog]].&lt;ref&gt;[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/ Yann Guillamot (1949-2025), collecteur glazik et bigouden]&lt;/ref&gt;

Mont a reas da vezañ munuzer betek ma voe paouezet ober goude ur gwallzarvoud, hag eñ en e oad gour. Pa oa o klask gouzout petra ober e tivizas adstagañ gant e studioù war ar brezhoneg, p'en doe tapet un testeni war ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon]] er mare ma plije dezhañ mont da enrollañ traoù a bep seurt a veze kontet dezhañ gant tud e gumun. Renket en doa ar c'hontadennoù dastumet e-pad un tregont vloaz bennak ha diwar an dafar-se en doe soutenet ur c'hounskrid ken e tapas ur vestroniezh pa voe tri-ugent vloaz.

Kelennet en deus da c'houde evit [[Kelenn (kreizenn stummañ)|Kelenn]] (Kreizenn stummañ [[Diwan]]), [https://www.mervent.bzh Mervent] ha [[Roudour]].

Embannet en deus 5 barzhoneg, un danevell hag ur gontadenn er gelaouenn lennegel Al Liamm. Diwar e zorn ez eus deuet  ivez daou levr koñchennoù ha marvailhoù e ti-embann Al Liamm. 

Embannet en deus meur a studiadenn er gelaouenn a yezhoniezh &quot;[[Hor Yezh]]&quot; ha kaset 682 enrolladur da [[Dastum|Zastum]]&lt;ref&gt;https://www.dastumedia.bzh/dyn/portal/index.seam?fonds=&amp;req=18&amp;page=listalo&amp;va_0=Guillamot+%28Yann%29&lt;/ref&gt;. Echuet en deus ur mell &quot;Geriaoueg Glazig ha Bigouden&quot; a vo embannet gant Al Liamm.&lt;ref&gt;Emañ an dornskrid gant rener Al Liamm.&lt;/ref&gt;

==Oberennoù==
*''Krouidigezh ar vaouez'', Komz hag arz Breizhek, 1975. [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_24/Yod_Kerch_6_.pdf Lenn en linenn] war lec'hiad an I.D.B.E.
*''[[Straed ar sec'hedien|Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all]]'', Al Liamm, 2017
*''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', Al Liamm, 2020
*''Youenn Drezen dastumer en e amzer'', in E koun Youenn Drezen, Al Lanv, 2023

==Levrlennadur==
* Camille Pineau, ''Pas une heure sans que je pense en breton''; ''Ouest-France'', 24 Ebrel 2023.

* [https://web.archive.org/web/20230424224733/http://www.tresor-breton.bzh/2021/03/21/2020-ar-vuhez-diamzeriet-la-vie-intemporelle-recueil-de-contes-merveilleux-de-y-guillamot/ Bernez Rouz, ''Ar Vuhez diamzeriet (La vie intemporelle), recueil de contes de Y. Guillamot'', ''Ouest-France'', 21 Meurzh 2020, Teñzorioù ar brezhoneg skrivet]

* Bernez Rouz, L'humour cornouaillais de Yann Guillamot, 10/12/2017, [http://www.tresor-breton.bzh/2017/12/10/2017-spered-kerne-lhumour-cornouaillais/ Lire en ligne] sur le site Trésor du breton écrit.

* [https://www.francebleu.fr/culture/patrimoine/spered-ar-yezh-yann-guillamot-marvailher-ha-konter-1618393114 Clément Soubigou, ''Yann Guillamot, Marvailher ha konter'']
* [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/yann-guillamot-le-conteur-passe-a-l-ecrit-22-01-2018-11822411.php ''Yann Guillamot, le conteur qui passe de l'écrit à l'oral'']

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Guillamot, Yann}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Konterien vrezhonek]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]</text>
      <sha1>flbgj6duqqrpoz84r72no90wbmn06lu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202582</id>
      <parentid>2202580</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buhez */</comment>
      <origin>2202582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3563" sha1="gqb8m1eothd1e8oahp9uav135zemxsl" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Yann Guillamot''' (''Yann Gwilhamod''), bet ganet e [[1949]] e [[Ploveilh]], zo  ur c'honter brezhonek hag un arbennigour war al [[lennegezh]] dre gomz. Aet eo d'an Anaon d'an 18 a viz Even 2025 e Pont 'n Abad.

== Buhez ==
Ganet en ur familh kouerien, Yann Gwilhamod a voe desavet e brezhoneg.

Studioù uhel war al lizhiri a reas e ''Lettres-Sup'', e [[Brest]]. E-tro 1974 edo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]], a-gevret gant [[Bernez Rouz]], [[Jorj Belz]], [[Jef Philippe]], [[Bob Simon]], [[Denez Abernot]], [[Mark Kerrain]], [[Loeiz Ardeven]] ha [[Yann-bêr Kiog]].&lt;ref&gt;[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/ Yann Guillamot (1949-2025), collecteur glazik et bigouden]&lt;/ref&gt;

Mont a reas da vezañ munuzer betek ma voe paouezet ober goude ur gwallzarvoud, hag eñ en e oad gour. Pa oa o klask gouzout petra ober e tivizas adstagañ gant e studioù war ar brezhoneg, p'en doe tapet un testeni war ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon]] er mare ma plije dezhañ mont da enrollañ traoù a bep seurt a veze kontet dezhañ gant tud e gumun. Renket en doa ar c'hontadennoù dastumet e-pad un tregont vloaz bennak ha diwar an dafar-se en doe soutenet ur c'hounskrid ken e tapas ur vestroniezh pa voe tri-ugent vloaz.

Kelennet en deus da c'houde evit [[Kelenn (kreizenn stummañ)|Kelenn]] (Kreizenn stummañ [[Diwan]]), [https://www.mervent.bzh Mervent] ha [[Roudour]].

Embannet en deus 5 barzhoneg, un danevell hag ur gontadenn er gelaouenn lennegel Al Liamm. Diwar e zorn ez eus deuet  ivez daou levr koñchennoù ha marvailhoù e ti-embann Al Liamm. 

Embannet en deus meur a studiadenn er gelaouenn a yezhoniezh &quot;[[Hor Yezh]]&quot; ha kaset 682 enrolladur da [[Dastum|Zastum]]&lt;ref&gt;https://www.dastumedia.bzh/dyn/portal/index.seam?fonds=&amp;req=18&amp;page=listalo&amp;va_0=Guillamot+%28Yann%29&lt;/ref&gt;. Echuet en deus ur mell &quot;Geriaoueg Glazig ha Bigouden&quot; a vo embannet gant Al Liamm.&lt;ref&gt;Emañ an dornskrid gant rener Al Liamm.&lt;/ref&gt;

==Oberennoù==
*''Krouidigezh ar vaouez'', Komz hag arz Breizhek, 1975. [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_24/Yod_Kerch_6_.pdf Lenn en linenn] war lec'hiad an I.D.B.E.
*''[[Straed ar sec'hedien|Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all]]'', Al Liamm, 2017
*''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', Al Liamm, 2020
*''Youenn Drezen dastumer en e amzer'', in E koun Youenn Drezen, Al Lanv, 2023

==Levrlennadur==
* Camille Pineau, ''Pas une heure sans que je pense en breton''; ''Ouest-France'', 24 Ebrel 2023.

* [https://web.archive.org/web/20230424224733/http://www.tresor-breton.bzh/2021/03/21/2020-ar-vuhez-diamzeriet-la-vie-intemporelle-recueil-de-contes-merveilleux-de-y-guillamot/ Bernez Rouz, ''Ar Vuhez diamzeriet (La vie intemporelle), recueil de contes de Y. Guillamot'', ''Ouest-France'', 21 Meurzh 2020, Teñzorioù ar brezhoneg skrivet]

* Bernez Rouz, L'humour cornouaillais de Yann Guillamot, 10/12/2017, [http://www.tresor-breton.bzh/2017/12/10/2017-spered-kerne-lhumour-cornouaillais/ Lire en ligne] sur le site Trésor du breton écrit.

* [https://www.francebleu.fr/culture/patrimoine/spered-ar-yezh-yann-guillamot-marvailher-ha-konter-1618393114 Clément Soubigou, ''Yann Guillamot, Marvailher ha konter'']
* [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/yann-guillamot-le-conteur-passe-a-l-ecrit-22-01-2018-11822411.php ''Yann Guillamot, le conteur qui passe de l'écrit à l'oral'']

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Guillamot, Yann}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Konterien vrezhonek]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]</text>
      <sha1>gqb8m1eothd1e8oahp9uav135zemxsl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202585</id>
      <parentid>2202582</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T20:17:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buhez */</comment>
      <origin>2202585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3603" sha1="3lm5lthf7jksks7ohl0wdrjo4ptf44n" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Yann Guillamot''' (''Yann Gwilhamod''), bet ganet e [[1949]] e [[Ploveilh]], zo  ur c'honter brezhonek hag un arbennigour war al [[lennegezh]] dre gomz. Aet eo d'an Anaon d'an 18 a viz Even 2025 e Pont 'n Abad.

== Buhez ==
Ganet en ur familh kouerien, Yann Gwilhamod a voe desavet e brezhoneg.

Studioù uhel war al lizhiri a reas e ''Lettres-Sup'', e [[Brest]]. E-tro 1974 edo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]], a-gevret gant [[Bernez Rouz]], [[Jorj Belz]], [[Jef Philippe]], [[Bob Simon]], [[Denez Abernot]], [[Mark Kerrain]], [[Loeiz Ardeven]] ha [[Yann-bêr Kiog]]. Kemer a reas perzh e [[Skol an Emsav]].&lt;ref&gt;[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/ Yann Guillamot (1949-2025), collecteur glazik et bigouden]&lt;/ref&gt;

Mont a reas da vezañ munuzer betek ma voe paouezet ober goude ur gwallzarvoud, hag eñ en e oad gour. Pa oa o klask gouzout petra ober e tivizas adstagañ gant e studioù war ar brezhoneg, p'en doe tapet un testeni war ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon]] er mare ma plije dezhañ mont da enrollañ traoù a bep seurt a veze kontet dezhañ gant tud e gumun. Renket en doa ar c'hontadennoù dastumet e-pad un tregont vloaz bennak ha diwar an dafar-se en doe soutenet ur c'hounskrid ken e tapas ur vestroniezh pa voe tri-ugent vloaz.

Kelennet en deus da c'houde evit [[Kelenn (kreizenn stummañ)|Kelenn]] (Kreizenn stummañ [[Diwan]]), [https://www.mervent.bzh Mervent] ha [[Roudour]].

Embannet en deus 5 barzhoneg, un danevell hag ur gontadenn er gelaouenn lennegel Al Liamm. Diwar e zorn ez eus deuet  ivez daou levr koñchennoù ha marvailhoù e ti-embann Al Liamm. 

Embannet en deus meur a studiadenn er gelaouenn a yezhoniezh &quot;[[Hor Yezh]]&quot; ha kaset 682 enrolladur da [[Dastum|Zastum]]&lt;ref&gt;https://www.dastumedia.bzh/dyn/portal/index.seam?fonds=&amp;req=18&amp;page=listalo&amp;va_0=Guillamot+%28Yann%29&lt;/ref&gt;. Echuet en deus ur mell &quot;Geriaoueg Glazig ha Bigouden&quot; a vo embannet gant Al Liamm.&lt;ref&gt;Emañ an dornskrid gant rener Al Liamm.&lt;/ref&gt;

==Oberennoù==
*''Krouidigezh ar vaouez'', Komz hag arz Breizhek, 1975. [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_24/Yod_Kerch_6_.pdf Lenn en linenn] war lec'hiad an I.D.B.E.
*''[[Straed ar sec'hedien|Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all]]'', Al Liamm, 2017
*''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', Al Liamm, 2020
*''Youenn Drezen dastumer en e amzer'', in E koun Youenn Drezen, Al Lanv, 2023

==Levrlennadur==
* Camille Pineau, ''Pas une heure sans que je pense en breton''; ''Ouest-France'', 24 Ebrel 2023.

* [https://web.archive.org/web/20230424224733/http://www.tresor-breton.bzh/2021/03/21/2020-ar-vuhez-diamzeriet-la-vie-intemporelle-recueil-de-contes-merveilleux-de-y-guillamot/ Bernez Rouz, ''Ar Vuhez diamzeriet (La vie intemporelle), recueil de contes de Y. Guillamot'', ''Ouest-France'', 21 Meurzh 2020, Teñzorioù ar brezhoneg skrivet]

* Bernez Rouz, L'humour cornouaillais de Yann Guillamot, 10/12/2017, [http://www.tresor-breton.bzh/2017/12/10/2017-spered-kerne-lhumour-cornouaillais/ Lire en ligne] sur le site Trésor du breton écrit.

* [https://www.francebleu.fr/culture/patrimoine/spered-ar-yezh-yann-guillamot-marvailher-ha-konter-1618393114 Clément Soubigou, ''Yann Guillamot, Marvailher ha konter'']
* [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/yann-guillamot-le-conteur-passe-a-l-ecrit-22-01-2018-11822411.php ''Yann Guillamot, le conteur qui passe de l'écrit à l'oral'']

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Guillamot, Yann}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Konterien vrezhonek]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]</text>
      <sha1>3lm5lthf7jksks7ohl0wdrjo4ptf44n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202597</id>
      <parentid>2202585</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T21:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Hizivaet ha kempennet</comment>
      <origin>2202597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4553" sha1="74koviexh3kvc17fqfpedfvxadrq2dh" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Yann Guillamot''' (''Yann Gwilhamod''), bet ganet e [[1949]] e [[Ploveilh]], zo  ur c'honter brezhonek hag un arbennigour war al [[lennegezh]] dre gomz. Aet eo d'an Anaon d'an 18 a viz Even 2025 e Pont 'n Abad.

== Buhez ==
Ganet en ur familh kouerien, ''Yann Gwilhamod'' a voe desavet e brezhoneg e Bodivid, kêriadenn Ploveilh hag [[Ar Forest-Fouenant|er Forest-Fouenant]].

Studioù uhel war al lizhiri a reas e ''Lettres-Sup'', e [[Brest]]. E-tro 1974 edo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]], a-gevret gant [[Bernez Rouz]], [[Jorj Belz]], [[Jef Philippe]], [[Bob Simon]], [[Denez Abernot]], [[Mark Kerrain]], [[Loeiz Ardeven]] ha [[Yann-bêr Kiog]]. Kemer a reas perzh e [[Skol an Emsav]].&lt;ref&gt;[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/ Yann Guillamot (1949-2025), collecteur glazik et bigouden]&lt;/ref&gt;

Mont a reas da vezañ munuzer betek ma voe paouezet ober goude ur gwallzarvoud, hag eñ en e oad gour. Pa oa o klask gouzout petra ober e tivizas adstagañ gant e studioù war ar brezhoneg, p'en doe tapet un testeni war ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon]] er mare ma plije dezhañ mont da enrollañ traoù a bep seurt a veze kontet dezhañ gant tud e gumun. Renket en doa ar c'hontadennoù dastumet e-pad un tregont vloaz bennak ha diwar an dafar-se en doe soutenet ur c'hounskrid ken e tapas ur vestroniezh pa voe tri-ugent vloaz.

Kelennet en deus da c'houde evit [[Kelenn (kreizenn stummañ)|Kelenn]] (Kreizenn stummañ [[Diwan]]), [https://www.mervent.bzh Mervent] ha [[Roudour]].

== Konter ha yezhoniour ==
Pa voe studier e Roazhon e savas ur gontadenn farsus diwar-benn &quot;Krouidigezh ar vaouez&quot;, hervez spered ar fent diroll dispaket gant ar gelaouenn skeudennet vrezhonek gentañ evit an dud deuet, ''Yod-kerc'h'' e ditl.

Kaset en deus 5 barzhoneg, un danevell hag ur gontadenn d'ar gelaouenn lennegel ''Al Liamm''. Diwar e zorn ez eus deuet ivez daou levr [[kontadenn|koñchennoù]] ha marvailhoù e ti-embann [[Embannadurioù Al Liamm]]. 

Lakaet en deus embann en deus meur a studiadenn er gelaouenn a yezhoniezh &quot;[[Hor Yezh]]&quot; ha kaset 682 enrolladur da [[Dastum|Zastum]]&lt;ref&gt;https://www.dastumedia.bzh/dyn/portal/index.seam?fonds=&amp;req=18&amp;page=listalo&amp;va_0=Guillamot+%28Yann%29&lt;/ref&gt;. Embannet eo bet dalif ar &quot;Geriaoueg Bigoudenn-Glazig&quot; gant Embannadurioù Al Liamm e 2O26 . Hervez an embanner, an oberenn-se :&quot;a stank un toull bras en anaoudegezh hon eus eus hor yezh. Al levr-mañ ne vez ket implijet e-giz ur geriadur boutin met e-giz un eskemm gant ar vrezhonegerien a-vihanik, leun a fent, leun a deneridigezh, goapaus ha doujus war an dro, o veskañ brezhoneg tro ar c’hraou ha brezhoneg Sul.&quot;&lt;ref&gt;Kinnigadur ar golo pevar.&lt;/ref&gt;.

==Oberennoù==
*''Krouidigezh ar vaouez'', Komz hag arz Breizhek, 1975. [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_24/Yod_Kerch_6_.pdf Lenn en linenn] war lec'hiad an I.D.B.E.
*''[[Straed ar sec'hedien|Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all]]'', Embannadurioù Al Liamm, 2017, 94 p. {{ISBN|9782736801212}}
*''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', Embannadurioù Al Liamm, 2020, 132 p. + 1 pladenn. 
*''Youenn Drezen, dastumer en e amzer''. E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', Al Lanv, 2023.
* ''Geriaoueg Bigoudenn-Glazig'', Embannadurioù Al Liamm, 2026, 532 p. {{ISBN| 9782736801991}}. Dalif.

==Levrlennadur==
* Camille Pineau, ''Pas une heure sans que je pense en breton''; ''Ouest-France'', 24 Ebrel 2023.

* [https://web.archive.org/web/20230424224733/http://www.tresor-breton.bzh/2021/03/21/2020-ar-vuhez-diamzeriet-la-vie-intemporelle-recueil-de-contes-merveilleux-de-y-guillamot/ Bernez Rouz, ''Ar Vuhez diamzeriet (La vie intemporelle), recueil de contes de Y. Guillamot'', ''Ouest-France'', 21 Meurzh 2020, Teñzorioù ar brezhoneg skrivet]

* Bernez Rouz, ''L'humour cornouaillais de Yann Guillamot'', 10/12/2017, [http://www.tresor-breton.bzh/2017/12/10/2017-spered-kerne-lhumour-cornouaillais/ Lire en ligne] sur le site Trésor du breton écrit.

* [https://www.francebleu.fr/culture/patrimoine/spered-ar-yezh-yann-guillamot-marvailher-ha-konter-1618393114 Clément Soubigou, ''Yann Guillamot, Marvailher ha konter'']
* [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/yann-guillamot-le-conteur-passe-a-l-ecrit-22-01-2018-11822411.php ''Yann Guillamot, le conteur qui passe de l'écrit à l'oral'']

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Guillamot, Yann}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]
[[Rummad:Konterien vrezhonek]]
[[Rummad:Geriadurourien vrezhonek]]
[[Rummad:Kerne]]</text>
      <sha1>74koviexh3kvc17fqfpedfvxadrq2dh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202634</id>
      <parentid>2202597</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:13:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buhez */</comment>
      <origin>2202634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4589" sha1="9d0u81u1pn7pc7unbs4t6113bpug6sa" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Yann Guillamot''' (''Yann Gwilhamod''), bet ganet e [[1949]] e [[Ploveilh]], zo  ur c'honter brezhonek hag un arbennigour war al [[lennegezh]] dre gomz. Aet eo d'an Anaon d'an 18 a viz Even 2025 e Pont 'n Abad.

== Buhez ==
Ganet en ur familh kouerien, ''Yann Gwilhamod'' a voe desavet e brezhoneg e Bodivid, kêriadenn Ploveilh hag [[Ar Forest-Fouenant|er Forest-Fouenant]].

Breur e oa da [[Loeiz Gwilhamot]].

Studioù uhel war al lizhiri a reas e ''Lettres-Sup'', e [[Brest]]. E-tro 1974 edo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]], a-gevret gant [[Bernez Rouz]], [[Jorj Belz]], [[Jef Philippe]], [[Bob Simon]], [[Denez Abernot]], [[Mark Kerrain]], [[Loeiz Ardeven]] ha [[Yann-bêr Kiog]]. Kemer a reas perzh e [[Skol an Emsav]].&lt;ref&gt;[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/ Yann Guillamot (1949-2025), collecteur glazik et bigouden]&lt;/ref&gt;

Mont a reas da vezañ munuzer betek ma voe paouezet ober goude ur gwallzarvoud, hag eñ en e oad gour. Pa oa o klask gouzout petra ober e tivizas adstagañ gant e studioù war ar brezhoneg, p'en doe tapet un testeni war ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon]] er mare ma plije dezhañ mont da enrollañ traoù a bep seurt a veze kontet dezhañ gant tud e gumun. Renket en doa ar c'hontadennoù dastumet e-pad un tregont vloaz bennak ha diwar an dafar-se en doe soutenet ur c'hounskrid ken e tapas ur vestroniezh pa voe tri-ugent vloaz.

Kelennet en deus da c'houde evit [[Kelenn (kreizenn stummañ)|Kelenn]] (Kreizenn stummañ [[Diwan]]), [https://www.mervent.bzh Mervent] ha [[Roudour]].

== Konter ha yezhoniour ==
Pa voe studier e Roazhon e savas ur gontadenn farsus diwar-benn &quot;Krouidigezh ar vaouez&quot;, hervez spered ar fent diroll dispaket gant ar gelaouenn skeudennet vrezhonek gentañ evit an dud deuet, ''Yod-kerc'h'' e ditl.

Kaset en deus 5 barzhoneg, un danevell hag ur gontadenn d'ar gelaouenn lennegel ''Al Liamm''. Diwar e zorn ez eus deuet ivez daou levr [[kontadenn|koñchennoù]] ha marvailhoù e ti-embann [[Embannadurioù Al Liamm]]. 

Lakaet en deus embann en deus meur a studiadenn er gelaouenn a yezhoniezh &quot;[[Hor Yezh]]&quot; ha kaset 682 enrolladur da [[Dastum|Zastum]]&lt;ref&gt;https://www.dastumedia.bzh/dyn/portal/index.seam?fonds=&amp;req=18&amp;page=listalo&amp;va_0=Guillamot+%28Yann%29&lt;/ref&gt;. Embannet eo bet dalif ar &quot;Geriaoueg Bigoudenn-Glazig&quot; gant Embannadurioù Al Liamm e 2O26 . Hervez an embanner, an oberenn-se :&quot;a stank un toull bras en anaoudegezh hon eus eus hor yezh. Al levr-mañ ne vez ket implijet e-giz ur geriadur boutin met e-giz un eskemm gant ar vrezhonegerien a-vihanik, leun a fent, leun a deneridigezh, goapaus ha doujus war an dro, o veskañ brezhoneg tro ar c’hraou ha brezhoneg Sul.&quot;&lt;ref&gt;Kinnigadur ar golo pevar.&lt;/ref&gt;.

==Oberennoù==
*''Krouidigezh ar vaouez'', Komz hag arz Breizhek, 1975. [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_24/Yod_Kerch_6_.pdf Lenn en linenn] war lec'hiad an I.D.B.E.
*''[[Straed ar sec'hedien|Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all]]'', Embannadurioù Al Liamm, 2017, 94 p. {{ISBN|9782736801212}}
*''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', Embannadurioù Al Liamm, 2020, 132 p. + 1 pladenn. 
*''Youenn Drezen, dastumer en e amzer''. E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', Al Lanv, 2023.
* ''Geriaoueg Bigoudenn-Glazig'', Embannadurioù Al Liamm, 2026, 532 p. {{ISBN| 9782736801991}}. Dalif.

==Levrlennadur==
* Camille Pineau, ''Pas une heure sans que je pense en breton''; ''Ouest-France'', 24 Ebrel 2023.

* [https://web.archive.org/web/20230424224733/http://www.tresor-breton.bzh/2021/03/21/2020-ar-vuhez-diamzeriet-la-vie-intemporelle-recueil-de-contes-merveilleux-de-y-guillamot/ Bernez Rouz, ''Ar Vuhez diamzeriet (La vie intemporelle), recueil de contes de Y. Guillamot'', ''Ouest-France'', 21 Meurzh 2020, Teñzorioù ar brezhoneg skrivet]

* Bernez Rouz, ''L'humour cornouaillais de Yann Guillamot'', 10/12/2017, [http://www.tresor-breton.bzh/2017/12/10/2017-spered-kerne-lhumour-cornouaillais/ Lire en ligne] sur le site Trésor du breton écrit.

* [https://www.francebleu.fr/culture/patrimoine/spered-ar-yezh-yann-guillamot-marvailher-ha-konter-1618393114 Clément Soubigou, ''Yann Guillamot, Marvailher ha konter'']
* [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/yann-guillamot-le-conteur-passe-a-l-ecrit-22-01-2018-11822411.php ''Yann Guillamot, le conteur qui passe de l'écrit à l'oral'']

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Guillamot, Yann}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]
[[Rummad:Konterien vrezhonek]]
[[Rummad:Geriadurourien vrezhonek]]
[[Rummad:Kerne]]</text>
      <sha1>9d0u81u1pn7pc7unbs4t6113bpug6sa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202641</id>
      <parentid>2202634</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buhez */</comment>
      <origin>2202641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4605" sha1="4k3kl2ep5sfjt7cg58sfa5nnpan131p" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Yann Guillamot''' (''Yann Gwilhamod''), bet ganet e [[1949]] e [[Ploveilh]], zo  ur c'honter brezhonek hag un arbennigour war al [[lennegezh]] dre gomz. Aet eo d'an Anaon d'an 18 a viz Even 2025 e Pont 'n Abad.

== Buhez ==
Ganet en ur familh kouerien, ''Yann Gwilhamod'' a voe desavet e brezhoneg e Bodivid, kêriadenn Ploveilh hag [[Ar Forest-Fouenant|er Forest-Fouenant]].

Breur e oa da [[Loeiz Guilhamot|Loeiz Gwilhamot]].

Studioù uhel war al lizhiri a reas e ''Lettres-Sup'', e [[Brest]]. E-tro 1974 edo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]], a-gevret gant [[Bernez Rouz]], [[Jorj Belz]], [[Jef Philippe]], [[Bob Simon]], [[Denez Abernot]], [[Mark Kerrain]], [[Loeiz Ardeven]] ha [[Yann-bêr Kiog]]. Kemer a reas perzh e [[Skol an Emsav]].&lt;ref&gt;[https://www.tresor-breton.bzh/2025/12/31/yann-guillamot-1949-2025-collecteur-glazik-et-bigouden/ Yann Guillamot (1949-2025), collecteur glazik et bigouden]&lt;/ref&gt;

Mont a reas da vezañ munuzer betek ma voe paouezet ober goude ur gwallzarvoud, hag eñ en e oad gour. Pa oa o klask gouzout petra ober e tivizas adstagañ gant e studioù war ar brezhoneg, p'en doe tapet un testeni war ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon]] er mare ma plije dezhañ mont da enrollañ traoù a bep seurt a veze kontet dezhañ gant tud e gumun. Renket en doa ar c'hontadennoù dastumet e-pad un tregont vloaz bennak ha diwar an dafar-se en doe soutenet ur c'hounskrid ken e tapas ur vestroniezh pa voe tri-ugent vloaz.

Kelennet en deus da c'houde evit [[Kelenn (kreizenn stummañ)|Kelenn]] (Kreizenn stummañ [[Diwan]]), [https://www.mervent.bzh Mervent] ha [[Roudour]].

== Konter ha yezhoniour ==
Pa voe studier e Roazhon e savas ur gontadenn farsus diwar-benn &quot;Krouidigezh ar vaouez&quot;, hervez spered ar fent diroll dispaket gant ar gelaouenn skeudennet vrezhonek gentañ evit an dud deuet, ''Yod-kerc'h'' e ditl.

Kaset en deus 5 barzhoneg, un danevell hag ur gontadenn d'ar gelaouenn lennegel ''Al Liamm''. Diwar e zorn ez eus deuet ivez daou levr [[kontadenn|koñchennoù]] ha marvailhoù e ti-embann [[Embannadurioù Al Liamm]]. 

Lakaet en deus embann en deus meur a studiadenn er gelaouenn a yezhoniezh &quot;[[Hor Yezh]]&quot; ha kaset 682 enrolladur da [[Dastum|Zastum]]&lt;ref&gt;https://www.dastumedia.bzh/dyn/portal/index.seam?fonds=&amp;req=18&amp;page=listalo&amp;va_0=Guillamot+%28Yann%29&lt;/ref&gt;. Embannet eo bet dalif ar &quot;Geriaoueg Bigoudenn-Glazig&quot; gant Embannadurioù Al Liamm e 2O26 . Hervez an embanner, an oberenn-se :&quot;a stank un toull bras en anaoudegezh hon eus eus hor yezh. Al levr-mañ ne vez ket implijet e-giz ur geriadur boutin met e-giz un eskemm gant ar vrezhonegerien a-vihanik, leun a fent, leun a deneridigezh, goapaus ha doujus war an dro, o veskañ brezhoneg tro ar c’hraou ha brezhoneg Sul.&quot;&lt;ref&gt;Kinnigadur ar golo pevar.&lt;/ref&gt;.

==Oberennoù==
*''Krouidigezh ar vaouez'', Komz hag arz Breizhek, 1975. [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_24/Yod_Kerch_6_.pdf Lenn en linenn] war lec'hiad an I.D.B.E.
*''[[Straed ar sec'hedien|Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all]]'', Embannadurioù Al Liamm, 2017, 94 p. {{ISBN|9782736801212}}
*''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', Embannadurioù Al Liamm, 2020, 132 p. + 1 pladenn. 
*''Youenn Drezen, dastumer en e amzer''. E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', Al Lanv, 2023.
* ''Geriaoueg Bigoudenn-Glazig'', Embannadurioù Al Liamm, 2026, 532 p. {{ISBN| 9782736801991}}. Dalif.

==Levrlennadur==
* Camille Pineau, ''Pas une heure sans que je pense en breton''; ''Ouest-France'', 24 Ebrel 2023.

* [https://web.archive.org/web/20230424224733/http://www.tresor-breton.bzh/2021/03/21/2020-ar-vuhez-diamzeriet-la-vie-intemporelle-recueil-de-contes-merveilleux-de-y-guillamot/ Bernez Rouz, ''Ar Vuhez diamzeriet (La vie intemporelle), recueil de contes de Y. Guillamot'', ''Ouest-France'', 21 Meurzh 2020, Teñzorioù ar brezhoneg skrivet]

* Bernez Rouz, ''L'humour cornouaillais de Yann Guillamot'', 10/12/2017, [http://www.tresor-breton.bzh/2017/12/10/2017-spered-kerne-lhumour-cornouaillais/ Lire en ligne] sur le site Trésor du breton écrit.

* [https://www.francebleu.fr/culture/patrimoine/spered-ar-yezh-yann-guillamot-marvailher-ha-konter-1618393114 Clément Soubigou, ''Yann Guillamot, Marvailher ha konter'']
* [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/yann-guillamot-le-conteur-passe-a-l-ecrit-22-01-2018-11822411.php ''Yann Guillamot, le conteur qui passe de l'écrit à l'oral'']

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Guillamot, Yann}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]
[[Rummad:Konterien vrezhonek]]
[[Rummad:Geriadurourien vrezhonek]]
[[Rummad:Kerne]]</text>
      <sha1>4k3kl2ep5sfjt7cg58sfa5nnpan131p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Forom roman</title>
    <ns>1</ns>
    <id>152488</id>
    <revision>
      <id>2202616</id>
      <parentid>2005933</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Forum]] da [[Kaozeal:Forom roman]]</comment>
      <origin>2005933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="487" sha1="3f7gnjzdwcb5y0ay2p0h2n1uvmn31v6" xml:space="preserve">== Titl ==

Dleet e vefe adkas ar pennad-mañ da [[Forom roman]] (=''Foro romano'') adarre. Anv zo amañ eus UR forom resis, hini Roma, ha n'eo ket eus an holl foromoù pe eus meiziad ar forom. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 27 Gou 2022 da 16:30 (UTC)
:Ha kemmañ 'i diwar da ali personel, pe gortoz a ri alioù ar re all? [[Implijer:Bianchi-Bihanig|Bianchi-Bihanig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihanig|kaozeal]]) 27 Gou 2022 da 17:06 (UTC)</text>
      <sha1>3f7gnjzdwcb5y0ay2p0h2n1uvmn31v6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beretta Holding</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169372</id>
    <revision>
      <id>2202560</id>
      <parentid>2199230</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T13:27:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2202560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2735" sha1="ojjnk7pm25911xuu4die57gbvwbbzyj" xml:space="preserve">''Evit ar produer armoù italian, gwelet ar pennad [[Beretta]].''[[Restr:Beretta Holding logo.svg|Logo ar strollad.|dehou|177x177px]]
'''Beretta Holding''' zo ur strollad savet e 2018, perc'henn war embregerezhioù a brodu armoù-tan evit ar braz anezhe. Diazezet eo e [[Luksembourg (bro)|Luksembourg]] ha renet eo gant Pietro Gussalli Beretta. He disoc'h rik e 2011 a oa tost da 146 milion €. Tro {{formatnum:6500}} den a labour evit embregerezhioù ar strollad.

== Embregerezhioù ha merkoù perc'hennet ==
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Beretta|Fabbrica d'Armi Pietro Beretta]], pe Beretta (armoù-tan, [[Italia]])
* Beretta USA Corp. (armoù-tan, Stadoù-Unanet Amerika), a zegas an hanter eus gounidoù ar strollad
* [[Benelli Armi|Benelli]] (armoù-chase, Italia)
* [[SAKO|Sako]] (armoù-tan, [[Finland]])
* [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] (armoù-tan, Finland)
* [[Chapuis Armes]] (armoù-chase hag armoù-dorn, [[Bro-C'hall|Frañs]])
* [[Geco (munisionoù)|Geco]] (munisionoù chase ha [[sportoù tennañ]])
* [[Franchi]] (armoù-chase, Italia)
|
* [[Holland &amp; Holland]] (armoù-chase, [[Bro-Saoz]])
* [[MFS Ammunition]] (munisionoù, Hungaria)
* [[Aldo Uberti|A. Uberti]] (adober armoù-tan kozh, Italia)
* [[Norma Precision|Norma]] (munisionoù, [[Sveden]])
* [[RWS]] (munisionoù, [[Alamagn]])
* Rottweil (munisionoù, Alamagn)
* Stoeger (armoù-tan, [[Stadoù-Unanet Amerika]]) ha Stoeger Airguns ([[Arm dre aer gwasket|armoù dre aer gwasket]])
* [[SwissP]] (munisionoù, [[Suis]])
|}

Beretta Holding en deus kroget da brenañ lodennoù eus an embregerezh stadunanat [[Ruger]] e 2025. E miz Meurzh 2026 e oa perc'henn war {{formatnum:1587000}} anezhe (9,95 % eus an embregerezh)&lt;ref&gt;{{en}} Daniel Kline, ''[https://www.thestreet.com/retail/americas-largest-firearms-maker-kills-models-dating-to-1955 Ruger, America’s largest firearms maker, drops models dating to 1955]'', The Street, 20/10/2026 (lennet d'an 21/10/2026)&lt;/ref&gt;. E miz Here 2026 ez eus kavet un emglev all evit ma vefe prenet lodennoù all c'hoazh gant Beretta, a vefe mestr war 25% eus an embregerezh stadunanat dre vras&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.stocktitan.net/news/RGR/beretta-holding-s-a-announces-final-results-of-cash-tender-offer-for-ak0z7mszt1c2.html BERETTA HOLDING S.A. ANNOUNCES FINAL RESULTS OF CASH TENDER OFFER FOR SHARES OF STURM, RUGER &amp; COMPANY, INC.]'', Stock Titan, 20/10/2026 (lennet d'an 21/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://berettaholding.com/en/ Lec'hienn ar Beretta Holding]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]]
[[Rummad:Embregerezhioù Luksembourg]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 2018]]</text>
      <sha1>ojjnk7pm25911xuu4die57gbvwbbzyj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202561</id>
      <parentid>2202560</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T13:28:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2202561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2925" sha1="4gdliluy6xzushx3xwgo6mjkb0rbe7z" xml:space="preserve">''Evit ar produer armoù italian, gwelet ar pennad [[Beretta]].''[[Restr:Beretta Holding logo.svg|Logo ar strollad.|dehou|177x177px]]
'''Beretta Holding''' zo ur strollad savet e 2018, perc'henn war embregerezhioù a brodu armoù-tan evit ar braz anezhe. Diazezet eo e [[Luksembourg (bro)|Luksembourg]] ha renet eo gant Pietro Gussalli Beretta. He disoc'h rik e 2011 a oa tost da 146 milion €. Tro {{formatnum:6500}} den a labour evit embregerezhioù ar strollad.

== Embregerezhioù ha merkoù perc'hennet ==
E 2026 e oa perc'henn Beretta Holding war an embregerezhioù-mañ &lt;ref&gt;{{En}} ''[https://berettaholding.com/iconic-brands/ Iconics brands]'', Beretta Holding (lennet d'an 20/10/2026)&lt;/ref&gt;:
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Beretta|Fabbrica d'Armi Pietro Beretta]], pe Beretta (armoù-tan, [[Italia]])
* Beretta USA Corp. (armoù-tan, Stadoù-Unanet Amerika), a zegas an hanter eus gounidoù ar strollad
* [[Benelli Armi|Benelli]] (armoù-chase, Italia)
* [[SAKO|Sako]] (armoù-tan, [[Finland]])
* [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] (armoù-tan, Finland)
* [[Chapuis Armes]] (armoù-chase hag armoù-dorn, [[Bro-C'hall|Frañs]])
* [[Geco (munisionoù)|Geco]] (munisionoù chase ha [[sportoù tennañ]])
* [[Franchi]] (armoù-chase, Italia)
|
* [[Holland &amp; Holland]] (armoù-chase, [[Bro-Saoz]])
* [[MFS Ammunition]] (munisionoù, Hungaria)
* [[Aldo Uberti|A. Uberti]] (adober armoù-tan kozh, Italia)
* [[Norma Precision|Norma]] (munisionoù, [[Sveden]])
* [[RWS]] (munisionoù, [[Alamagn]])
* Rottweil (munisionoù, Alamagn)
* Stoeger (armoù-tan, [[Stadoù-Unanet Amerika]]) ha Stoeger Airguns ([[Arm dre aer gwasket|armoù dre aer gwasket]])
* [[SwissP]] (munisionoù, [[Suis]])
|}

Beretta Holding en deus kroget da brenañ lodennoù eus an embregerezh stadunanat [[Ruger]] e 2025. E miz Meurzh 2026 e oa perc'henn war {{formatnum:1587000}} anezhe (9,95 % eus an embregerezh)&lt;ref&gt;{{en}} Daniel Kline, ''[https://www.thestreet.com/retail/americas-largest-firearms-maker-kills-models-dating-to-1955 Ruger, America’s largest firearms maker, drops models dating to 1955]'', The Street, 20/10/2026 (lennet d'an 21/10/2026)&lt;/ref&gt;. E miz Here 2026 ez eus kavet un emglev all evit ma vefe prenet lodennoù all c'hoazh gant Beretta, a vefe mestr war 25% eus an embregerezh stadunanat dre vras&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.stocktitan.net/news/RGR/beretta-holding-s-a-announces-final-results-of-cash-tender-offer-for-ak0z7mszt1c2.html BERETTA HOLDING S.A. ANNOUNCES FINAL RESULTS OF CASH TENDER OFFER FOR SHARES OF STURM, RUGER &amp; COMPANY, INC.]'', Stock Titan, 20/10/2026 (lennet d'an 21/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://berettaholding.com/en/ Lec'hienn ar Beretta Holding]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]]
[[Rummad:Embregerezhioù Luksembourg]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 2018]]</text>
      <sha1>4gdliluy6xzushx3xwgo6mjkb0rbe7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Smith &amp; Wesson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169749</id>
    <revision>
      <id>2202605</id>
      <parentid>2195683</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T22:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* XXvet kantved */</comment>
      <origin>2202605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16993" sha1="4w2s2cuegpyrh93ncyb4iwljgl1uzhu" xml:space="preserve">[[Restr:Smith wesson logo.png|dehou|250x250px]]
'''Smith &amp; Wesson Brands, Inc.''', skrivet alies '''S&amp;W''' e bed an armoù, zo un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] krouet e 1856 hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel dreist-holl. Diazezet eo e [[Maryville (Tennessee)|Maryville]] ([[Tennessee]]). Unan eus an anvioù koshañ ha brudetañ e bed an armoù-tan eo.

== Istor ==

=== Volcanic Repeating Arms Company ===
[[Restr:Smith-et-Wesson-Volcanic-1854-1855-cal-31-p1030158.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Volcanic''' (1855)]]
Krouet e oa bet Smith &amp; Wesson e 1856 gant [[Horace Smith]] ha [[Daniel B. Wesson]] dindan an anv '''Smith &amp; Wesson Revolver Company'''. E [[Springfield (Massachusetts)|Springfield]] ([[Massachusetts]]) e oa sez an embregerezh da vare e grouidigezh&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20260206030758/https://ir.smith-wesson.com/news-releases/news-release-details/smith-wesson-relocate-headquarters-tennessee Smith &amp; Wesson to Relocate Headquarters to Tennessee]'', Smith &amp; Wesson, 30/09/2021 (lennet d'ar 06/02/2026)&lt;/ref&gt;. Ne oa ket ket ar wech kentañ e laboure an daou ijiner asambles : e 1852 o doa savet un embregerezh all, ar ''Smith &amp; Wesson Company'', adanvet war-lerc'h [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic Repeating Arms]]&lt;ref&gt;{{En}} BOORMAN Dean K., ''The History of Smith &amp; Wesson Firearms. Guilford'', 2002, Globe Pequot Press, Lyons Press, ISBN 978-1-58574-721-4&lt;/ref&gt;, e [[Norwich (Connecticut)|Norwich]] ([[Connecticut]]). Gwerzhañ a raent [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] Volcanic, dezhe ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] ha [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] klok ([[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], [[Emors (munisionoù)|emors]], [[Poultr du|poultr]] ha [[boled]]), ar pezh a oa nevez d'ar poent-se&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' LESPART Michel, ''Les armes de la conquête de l'Ouest'', Jean Dullis Éditeur, 1975, 174 p.&lt;/ref&gt;. Evit se e tapjont ur vedalenn aour e foar [[Baltimore]] e 1854&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 218-220&lt;/ref&gt;. Ne reas ket berzh kouskoude : dañjerus e oa an armoù, pa c'halle meur a gartouchenn tarzhañ war an dro enno&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 128-129&lt;/ref&gt;. Gwerzhet e voe an embregerezh kentañ da [[Oliver Winchester]] e 1854, ha dont a reas da vezañ ar [[Winchester Repeating Arms Company]].

=== Adc'hanedigezh Smith &amp; Wesson ===
[[Restr:S &amp; W 3rd New Model.jpg|thumb|Ur revolver '''Smith &amp; Wesson Model 3''' kambret e [[.44 Russian]] evit armeoù an Tsar.]]
E 1857 e oa raktreset deiziad-termen breved [[Samuel Colt]] war [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|taboulin]] e revolverioù, ijinet e 1835. Daniel B. Wesson a ijinas ur revolver ennañ kartouchennoù klok gwellaet. Evit o implij e ranke an daboulin bezañ toull-didoull penn-da-benn. Ur breved war taboulinoù a seurt-se a oa bet lakaet dija gant gant an [[Armerezh|armeurer]] [[Rollin White]]. Horace Smith ha Daniel Wesson a savas un embregerezh nevez evit produiñ ar revolverioù nevez. Anvet e voe Smith &amp; Wesson, ha prenañ a reas ar stal gwirioù war brevedoù Rollin White. Diwar o labour e voe produet ha gwerzhet adalek 1857 ar [[Smith &amp; Wesson Model 1]], kambret evit munisionoù [[.22 Short]]. E 1861 e voe boulc'het gant produiñ ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 2|Model 2]], kambret e .32, ur c'halibr brasoc'h ha talvoudusoc'h d'ar soudarded. Kordañ a reas gant deroù ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Diabarzh]] er Stadoù-Unanet, ha kantadoù a viliadoù a skouerennoù eus an daou revolver a voe gwerzhet gant Smith &amp; Wesson. Diaesoc'h e voe ar jeu goude fin ar brezel e 1865, met ar revolver Model 3 produet adalek 1869 a reas berzh er bed a-bezh. Choazet e voe evel arm-dorn arme [[Impalaeriezh Rusia]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1870 e teuas ar c'hevezerezh da vezañ taeroc'h dre ma oa echu gwareziñ breved Rollin White : forzh peseurt produer a c'halle ober gant taboulinoù toull-didoull penn-da-benn en e revolverioù. Klask a reas Smith ha Wesson ampellaat fin ar breved, met ne oe ket a-du ar gouarnamant peogwir e c'halle stardañ industriezh an armoù er Stadoù-Unanet. Dizemglev a zegasas an afer-mañ e ploitikerezh ar vro : ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] a aotreas e vije astennet padelezh ar breved, met nac'het e voe gant ar prezidant [[Ulysses S. Grant]] e 1870 a-benn ar fin. Divizet e vije bet evit ma n'he dije ket ar vro ur sammad uhel da baeañ da Smith &amp; Wesson evit gellet treuzfurmiñ revolverioù o arme e armoù gant kartouchennoù klok&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Servij pourveziañ an arme stadunanat a urzhias 6.000 revolver kambret e .45 Schofield e 1872. A-drugarez d'ar c'hourc'hemenn-mañ, ha da hini Rusia, an embregerezh a voe fonnus e obererezh er bloavezhioù 1870&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

=== Loc'hañ ar saverien ===
E 1874 e kuitaas Horace Smith an embregerezh, ha-eñ 65 bloaz. Gwerzhañ a reas e lodennoù da Daniel Wesson, a chomas mestr war ar stal. Dindan e ren e voe produet an [[Smith &amp; Wesson Safety Hammerless|.38 Safety Hammerless]], ar revolver kentañ er bed dezhañ ur c'hi kuzh hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|blatinenn daou-ober]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{En}}''' ''[https://www.smith-wesson.com/ourstory Our story]'' war lec'hienn Smith &amp; Wesson (lennet d'ar 26/11/2024)&lt;/ref&gt;. E 1899 e kinnigas ar [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson M&amp;P]] (evit ''Military and Police''), un arm galloudus a voe gwerzhet kalz da bolisoù er bed a-bezh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Er memes mare ez eas Daniel B. Wesson kuit eus an embregerezh. Mervel a reas e 1906.

=== XX{{Vet}} kantved ===
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 29 retouched.jpg|thumb|Ur '''Model 29''' (1955)]]
E 1913 e kinnigas Smith &amp; Wesson o fistolenn damaotomatek kentañ, ar Model 13. E-touez degasadennoù a-bouez an embregerezh en XX{{Vet}} kantved e c'haller menegiñ ar c'hartouchennoù [[.357 Magnum]] (1935), ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 29|Model 29]] (1955) brudet abaoe e implij gant [[Clint Eastwood]] e [[Dirty Harry (film, 1971)|''Dirty Harry'']] (1971), ar munisionoù [[.40 S&amp;W]] (1990) pe ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 500|Model 500]], unan eus an armoù-dorn galloudusañ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Adalek 1957 e voe anvet holl revolverioù ar merk gant ar rakger ''Model'' evit simplaat ar c'hatalog&lt;ref&gt;'''{{En}}''' TRZONIEC Stan, ''[https://www.handgunsmag.com/editorial/featured_handguns_smith_wesson_model_14/138598 Smith &amp; Wesson Model 14]'', Handguns Mag, 24/09/2010 (lennet d'an 28/09/2025)&lt;/ref&gt;.

Adalek 1965 e voe gwerzhet an embregerezh d'ar Bangor Punta Corp., hag e tremenas etre daouarn meur a re all : Lear Siegler Corp. (1984), Fortsmann Little &amp; Co. (1986), Tomkins, ha Saf-T-Hammer Corporation (2011), a voe cheñchet e anv e Smith &amp; Wesson Holding Corporation e 2002, hag adcheñchet e [[American Outdoor Brands Corporation]] e 2016&lt;ref&gt;{{En}} HANDLEY Lucy, ''[https://web.archive.org/web/20161216060132/https://www.cnbc.com/2016/12/13/smith-wesson-to-change-name-to-american-outdoor-brands-corp.html Gun maker Smith &amp; Wesson to change name to American Outdoor Brands Corp.]'' (diellet), CNBC, 13/12/2016 (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;. E 2020 e teuas Smith &amp; Wesson da vezañ dizalc'h diouzh American Outdoor Brands Corporation adarre.

E 2021 e kemennas an embregerezh e vije dilojet e sez ha servijoù all da Maryville, en Tennessee, a-benn 2023, abalamour da lezennoù strishoc'h war broduerezh an armoù-tan e Massachusetts&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.  E miz Here 2026, Smith &amp; Wesson en deus kemennet en doa prenet [[Savage Arms]], un embregerezh armoù-tan all, evit 160 milion $&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/smith-wesson-acquires-savage-arms/561974 Smith &amp; Wesson Acquires Savage Arms for $160 Million]'', Shooting Times, 21/10/2026 (lennet d'an 22/10/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ir.smith-wesson.com/news-releases/news-release-details/smith-wesson-acquires-savage-arms Smith &amp; Wesson Acquires Savage Arms]'' war lec'hienn Smith &amp; Wesson, 21/10/2026 (lennet d'an 22/10/2026)&lt;/ref&gt;.

Hiziv an deiz eo brudet eo ar merk evit e [[Revolver|revolverioù]] dreist-holl, met armoù-tan hiniennel a bep seurt ha dafar evir polis ([[grizilhonoù]], chadennoù evit ar [[Toull-bac'h|brizonidi]] stadunanat) a sav ivez&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.smith-wesson.com/products/sw-handcuffs-restraints S&amp;W HANDCUFFS &amp; RESTRAINTS]'', war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;.
== Armoù ==
=== Revolverioù ===
Diazezet eo ar bras eus ar revolverioù Smith &amp; Wesson war un nebeud frammoù disheñvel an eil diouzh ar re all dre o stumm hag o ment. Anvet eo ar frammoù-mañ gant lizherennoù disheñvel&lt;ref&gt;{{En}} SUPICA Jim, NAHAS Richard, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson'', F+W Media, 2007, ISBN 978-0-89689-293-4&lt;/ref&gt;. Kalibr an armoù meneget a zo skrivet etre krommelloù.
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Revolverioù da wintañ &quot;Tip-up&quot;'''
* Smith &amp; Wesson Model 1
* Smith &amp; Wesson Model 1 1/2
* Smith &amp; Wesson Model No. 2 Army
|
; '''Revolverioù da wintañ &quot;Top-break&quot;'''
* S&amp;W .38 Single Action (.38)
* [[Smith &amp; Wesson Model 3]]
* Smith &amp; Wesson Double Action
* Smith &amp; Wesson Safety Hammerless, anvet ivez Model 40, Model 42 ha 38 Safety.
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Framm I (bihan)'''
* Smith &amp; Wesson Model 30 (.32)
* Smith &amp; Wesson Model 32 ([[.38 Special|.38 S&amp;W]])
* Smith &amp; Wesson Model 34 Kit Gun ([[.22 Long Rifle]])
|
; '''Framm J (bihan)'''
* [[Smith &amp; Wesson Model 36]] (1950)
* [[Smith &amp; Wesson Model 36|Smith &amp; Wesson Model 37 Airweight]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 60]] (1965, .38 Special ha .357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 340PD
* Smith &amp; Wesson Model 617 (.22 LR)
* Smith &amp; Wesson Bodyguard (stummoù 38, 49, 438, 638, 649).
* Smith &amp; Wesson Centennial (stummoù 40, 42, 442, 640, 642)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; [[Restr:S&amp;W Model 17-NMAH-AHB2015q024730.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 17.]]
|
'''Framm K (krenn)'''
* [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson Model 10 / M&amp;P]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 11 (.38 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 12 (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 13 ([[.357 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 14|Smith &amp; Wesson K-38 / Model 14]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 15 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 16|Smith &amp; Wesson Model K-32 / Model 16]] (.32 S&amp;W Long)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson K-22 / Model 17 / Model 18]] (.22 LR)
|
* [[Smith &amp; Wesson Model 19]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 48 ([[.22 WMR|.22 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 53]] ([[.22 Remington Jet]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 64]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 65 (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 66]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 67 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 68]] (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson Model 617]] (.22)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Frammoù L (krenn-bras)'''
* Smith &amp; Wesson Model 386
* Smith &amp; Wesson Model 586
* [[Smith &amp; Wesson Model 686]] (.357 Magnum / .38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 686+
* Smith &amp; Wesson Model 619 (.357 Magnum)
|
* Smith &amp; Wesson Model 620 (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 646 (.40 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 69 (.44 Remington Magnum)
; '''Framm M (bihan-kenañ), patrom kozh'''
* Smith &amp; Wesson Ladysmith (.22 Long)
|[[Restr:Model 27 web.jpg|thumb|'''Smith &amp; Wesson Model 27''']]
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Framm N (bras, bet gwechall framm S)'''
* .44 Hand Ejector First Model &quot;New Century&quot; (.44 S&amp;W Special)
* [[M1917 (revolverioù)|Model 1917]] ([[.45 ACP]])
* Smith &amp; Wesson Model 22 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* Smith &amp; Wesson Model 24
* Smith &amp; Wesson Model 25 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27]] (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 28]] (.357 Magnum ha .38 Special)
|
* [[Smith &amp; Wesson Model 29]] ([[.44 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 57 ([[.41 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 58 (.41 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 610 ([[10 mm Auto]])
* Smith &amp; Wesson Model 625 (.45 ACP)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27|Smith &amp; Wesson Model 627]] (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 29|Smith &amp; Wesson Model 629]] (.44 Magnum)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Smith-et-Wesson-modele-500-p1030121.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 500]]
|
; '''Framm X'''
* Smith &amp; Wesson Model 350 ([[.350 Legend]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 460]] ([[.460 S&amp;W Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 500]] ([[.500 S&amp;W Magnum]])
; '''Framm Z'''
* Smith &amp; Wesson Governor
|}

=== Pistolennoù damaotomatek ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Smith &amp; Wesson Bodyguard 380
* Smith &amp; Wesson Model 22A
* [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] (.22 Long Rifle)
* [[Smith &amp; Wesson Model 39]] ([[9 × 19 mm Parabellum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 41|Smith &amp; Wesson Model 41 / Model 46]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 52|Smith &amp; Wesson Model 52 / Model 952]]
* Smith &amp; Wesson Model 59 (9 mm Parabellum)
* Smith &amp; Wesson Model 61 (.22 LR)
|
* Smith &amp; Wesson Model 78G
* Smith &amp; Wesson Model 1913, anvet ivez Model 35
* Smith &amp; Wesson Model 439
* Smith &amp; Wesson Model 459
* Smith &amp; Wesson Model 469
* Smith &amp; Wesson Model 645 (.45 ACP)
* Smith and Wesson 539
* Smith &amp; Wesson Model 908
|
* Smith &amp; Wesson Model 909
* Smith &amp; Wesson Model 910
* Smith &amp; Wesson Model 915
* Smith &amp; Wesson Model 1006 (10 mm Auto)
* Smith &amp; Wesson Model 1026
* Smith &amp; Wesson Model 4006
* Smith &amp; Wesson Model 4506 (.45 ACP)
* Smith &amp; Wesson Model 5906
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
==== Rummad Sigma (1994 -1999) ====
* SW9 (9 × 19 mm Parabellum)
* SW40 (.40 S&amp;W)
* SW357V ([[.357 SIG]])
* SW380 (.380 ACP)
==== Rummad SW99 ====
Rummad produet asambles gant [[Carl Walther GmbH|Walther]]. Pistolennoù kambret e meur a galibr, evel da skouer e 9 mm Parabellum, .40 S&amp;W, ha .45 ACP.
|
==== Rummad M&amp;P ====
Pistolennoù e polimer savet adalek 2005 evit marc'had an arme hag ar polis ''(Military &amp; Police)''. Kambret eo pistolennoù ar rummad e meur a galibr : 9 × 19 mm, .40 S&amp;W, 5.7 × 28 mm, .22 WMR ha .357 SIG. Ur stumm .22 LR M&amp;P a voe ijinet asambles gant Carl Walther ha produet en [[Alamagn]]. Ur stumm .45 ACP a voe produet e 2007. Mentoù pistolennoù disheñvel a gaver er rummad M&amp;P.
|
==== Rummad SD VE ====
Rummad boulc'het e 2012 e kalibroù 9 × 19 mm ha .40 S&amp;W.

==== Rummad SW1911 ====
Stumm Smith &amp; Wesson ar [[Colt M1911]] boulc'het e 2003 ha kambret e .45 ACP.
|}
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 1913 0274.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Model 1913'''|200x200px]]
=== Armoù all ===
* fuzuilh skañv Model 1940
* fuzuilh-arsailh M&amp;P15 (2006)
* fuzuilhoù-morailh iBolt
* mindrailherez S&amp;W Model 76 (1967)
* fuzuilh-chase Model 916
* fuzuilh-chase Model 1000
* fuzuilh-chase M&amp;P12

== Munisionoù ijinet ==
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[.22 Short]], unan eus ar munisionoù a zo bet diazezet an [[.22 Long Rifle]] diwarne
* [[.32 S&amp;W]], anvet a-wechoù .32 S&amp;W Short
* [[.32 S&amp;W Long]], anvet a-wechoù .32 Colt New Police
* .32-44 S&amp;W
* [[.38 S&amp;W]], anvet a-wechoù .38 Colt New Police
* .38-44 S&amp;W
* [[.38 Special|.38 S&amp;W Special]], anvet alies .38 Special
* [[.357 Magnum|.357 S&amp;W Magnum]], anvet alies .357 Magnum
* [[.40 S&amp;W]]
|
* [[.41 Magnum|.41 Remington Magnum]] : ijinet e oa bet ar gartouchenn gant [[Remington|Remington Arms]] hag ar revolver kentañ gouest da gambriñ anezhañ gant Smith &amp; Wesson
* [[.44 American]]
* [[.44 Russian]]
* [[.44 Special|.44 S&amp;W Special]]
* [[.44 Magnum|.44 Remington Magnum]]
* [[.45 Schofield|.45 S&amp;W Schofield]]
* [[.460 S&amp;W Magnum]]
* [[.500 S&amp;W Magnum]], savet gant [[Cor-Bon]] diwar atiz Smith &amp; Wesson evit bezañ ar munision arm-dorn galloudusañ er bed&lt;ref&gt;{{en}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-smith-wesson-500-magnum-history-and-performance/ The Smith &amp; Wesson .500 Magnum: History And Performance]'', American Rifleman, 17/02/2022 (lennet d'an 12/12/2025)&lt;/ref&gt;.
|
[[Restr:Bullet_coming_from_S&amp;W.jpg|thumb|Ur boled .357 Magnum o vont e-maez eus ur revolver Smith &amp; Wesson 686.|300x300px]]
|}

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.smith-wesson.com/ Lec'hienn Smith &amp; Wesson]
* {{En}} [https://swhistoricalfoundation.com/ Smith &amp; Wesson Historical Foundation]

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} Michel Lespart, ''Messieurs Smith &amp; Wesson'', Balland, 1973, 149 p.
* {{En}} Roy G. Jinks, ''Smith &amp; Wesson'', Arcadia Publishing, 2006, 128 p., 978-0738545103
* {{En}} Jim Supica, Richard Nahas, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson, 5th Edition'', Gun Digest, 2025, 592 p., ISBN 9781959265221

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1856]]</text>
      <sha1>4w2s2cuegpyrh93ncyb4iwljgl1uzhu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sturm, Ruger &amp; Co.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169965</id>
    <revision>
      <id>2202559</id>
      <parentid>2201137</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T13:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2202559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8725" sha1="rs6pdy2nqczhfy7igu8eskhash0v2c8" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger Grip Logo transparent.png|200px|center]]
----
|-
! Krouidigezh
|1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]], {{Stadoù-Unanet Amerika}})
|-
! Krouerien
|[[William B. Ruger]]&lt;br&gt;[[Alexander McCormick Sturm]]
|-
! Diazez hervez ar Gwir 
| kevredad dre gevrannoù
|-
! Sez sokial
|[[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]), {{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Obererezh
|armoù-tan
|-
! Implijidi
|{{formatnum:1801}} (2026)
|-
! Lec'hienn internet
|[https://ruger.com/index.html www.ruger.com]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! Disoc'h rik
|88 milion a zollaroù (2016) (war-dro 77 milion a euroioù)
|}
'''Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.''', brudetoc'h dindan e anv '''Ruger''', zo un embregerezh stadunanat hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel. Savet e voe e 1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]]) e 1949 gant [[Alexander McCormick Sturm]] ha [[William B. Ruger]]. Abaoe 2026 emañ e sez e uzin [[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]). Labouredagoù all en deus e [[Newport (New Hampshire)|Newport]] ([[New Hampshire]]) hag e [[Prescott (Arizona)|Prescott]] ([[Arizona]]).

Hervez an ensavadur-stad stadunanat ATF e oa Ruger produour armoù hiniennel kentañ Stadoù-Unanet Amerika e 2015. En eil plas e oa evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] hag ar [[Revolver|revolverioù]] (a-dreñv da [[Smith &amp; Wesson]]), hag en eil plas evit ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] (a-dreñv da [[Remington]]).

== Istor ==
[[Restr:68-577-B_Pistol,_Cal_22,_US,_Ruger_MK1_(7516155658).jpg|thumb|Ruger Standard MKI.|kleiz|200x200px]]
Sturm, Ruger &amp; Company a voe savet gant William B. Ruger hag Alexander McCormick Sturm e 1949 en ur stal vihan e Southport (Connecticut).

A-raok en em lakjemp da labourat asambles, William Ruger a oa deuet a-benn da eilañ div [[Nambu 14|bistolenn japanat Nambu]] en e garrdi, diwar unan prenet digant ur [[United States Marine Corps|Marine]] e dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. Ur wech divizet gant an daou zen produiñ o fistolenn damaotomatek [[.22 Long Rifle]] kentañ, Ruger a ouzhpennas enni tresoù al [[Luger P08]] hag ar [[Colt Woodsman]]. Ganet e voe ar [[Ruger Standard]], a reas berzh diouzhtu hag a roas lañs d'ar merk.

D'ar 16 a viz Du 1951 e varvas Sturm trumm. Ruger a chomas e-unan e penn an embregerezh. En enor Sturm e voe cheñchet e liv da erev logo ar merk, a zeuas da vezañ du, pa oa ruz betek neuze.

E 1964 e voe savet ar garabinenn damaotomatek [[Ruger 10/22]], kambret e .22 LR. Berzh a reas ha produet e vez hiziv c'hoazh. 7 milion a skouerennoù anezhi a zo bet gwerzhet&lt;ref&gt;{{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678&lt;/ref&gt;. Ar garabinenn [[Ruger M77|M77]], produet abaoe 1968 evit ar chaseourien, zo poblek-tre er Stadoù-Unanet ivez, evel ar garabinenn [[Ruger Mini-14|Mini-14]] (1973). William B. Ruger a chomas e penn an embregerezh betek e varv e 2002. En holl e voe produet ouzhpenn 20 milion a armoù gant Sturm, Ruger &amp; Co. etre 1949 ha 2004.

Er bloavezhioù 1990 e tihanas Ruger da broduiñ armoù e Southport, met mirout a reas e sez eno memestra. E miz Gwengolo 2020, prenañ a reas [[Marlin Firearms]] digant ar [[Remington|Remington Outdoor Company]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ruger.com/news/2020-11-24.html Sturm, Ruger &amp; Company, Inc. Completes The Acquisition of Marlin Assets]'', war lec'hienn Ruger (lennet d'an 29/09/2026)&lt;/ref&gt;. E 2026 e voe dilezet Southport, kêr istorel Ruger, ha dilec'hiet e voe sez Ruger da Mayodan, e North Carolina &lt;ref&gt;{{en}} Guy J. Sagi, ''[https://www.americanrifleman.org/content/ruger-moves-hq-to-north-carolina/ Ruger Moves HQ to North Carolina]'', American Rifleman, 09/06/2026 (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;. {{formatnum:1801}} den a laboure evit an embregerezh e 2026&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.reveliolabs.com/companies/sturm-ruger/employees How many employees work at Sturm Ruger?]'', Revelio Labs (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;.

Ar strollad [[Beretta Holding]] en deus kroget da brenañ lodennoù eus Ruger e 2025. E miz Meurzh 2026 e oa perc'henn war {{formatnum:1587000}} anezhe (9,95 % eus an embregerezh)&lt;ref&gt;{{en}} Daniel Kline, ''[https://www.thestreet.com/retail/americas-largest-firearms-maker-kills-models-dating-to-1955 Ruger, America’s largest firearms maker, drops models dating to 1955]'', The Street, 20/10/2026 (lennet d'an 21/10/2026)&lt;/ref&gt;. E miz Here 2026 ez eus kavet un emglev all evit ma vefe prenet lodennoù all c'hoazh gant Beretta, a vefe mestr war 25% eus an embregerezh stadunanat dre vras&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.stocktitan.net/news/RGR/beretta-holding-s-a-announces-final-results-of-cash-tender-offer-for-ak0z7mszt1c2.html BERETTA HOLDING S.A. ANNOUNCES FINAL RESULTS OF CASH TENDER OFFER FOR SHARES OF STURM, RUGER &amp; COMPANY, INC.]'', Stock Titan, 20/10/2026 (lennet d'an 21/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
=== Armoù-skoaz ===
==== Armoù-morailh ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Ruger M77|M77]] ha stummoù deveret (Hawkeye, [[Ruger Gunsite Scout|Gunsite Scout]])
* [[Ruger American Rifle|American Rifle]]
* [[Ruger American Rimfire|American Rimfire]]
* [[Ruger Precision Rifle]]
* [[Ruger Precision Rimfire]]
|[[Restr:M77_Ruger_(1).JPG|alt=Ur Ruger M77.|thumb|250x250px|Ur garabinenn Ruger M77.]]
|}

==== Armoù damaotomatek ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|[[Restr:Ruger_10-22_(25381307417).jpg|alt=Ur garabinenn Ruger 10/22.|thumb|250x250px|Ur Ruger 10/22.]]
|
* [[Ruger Model 44|Model 44]]
* [[Ruger 10/22|10/22]] (abaoe 1964)
* [[Ruger 10/17|10/17]]
* [[Ruger SR-22 (karabinenn)|SR-22]]
* [[Ruger Mini-14|Mini-14]] hag he stummoù deveret : Mini-30, AC-556
* XGI (ket produet, diorren ehanet)
* [[Ruger Police Carbine|Police Carbine]]
|
* [[Ruger PC Carbine]]
* [[Ruger LC Carbine|LC Carbine]]
* [[Ruger Deerfield Carbine|Deerfield Carbine]]&lt;ref&gt;{{En}} JAMISON Rick, ''Ruger's All New .44 Deerfield'' ([https://web.archive.org/web/20070927212327/http://www.galleryofguns.com/shootingtimes/articles/DisplayArticles.asp?ID=38 diell]), miz Eost 2000 (lennet d'an 08/12/2024)&lt;/ref&gt;
* [[Ruger AR-556|AR-556]]
* [[Ruger SR-556|SR-556]]
* [[Ruger SR-762|SR-762]]
* [[Ruger SFAR|SFAR]]
|}

==== Armoù-skoaz all all ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Fuzuilh loc'henn-grogenn [[Ruger Model 96|Model 96]]
* Fuzuilh da wintañ [[Ruger Red Label|Red Label]]
* Fuzuilhoù un tenn [[Ruger No. 1|No. 1]] ha [[Ruger No. 3|No. 3]]
* Fuzuilh-pomp [[Ruger Gold Label|Gold Label]]
* Pistolenn-vindrailher [[Ruger MP9|MP9]]
|
[[Restr:Ruger_Red_Label_12ga_Gen1.jpg|thumb|250x250px|Fuzuilh-chase Red Label.]]
|}

=== Armoù-dorn ===
==== Pistolennoù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Ruger-22-45.jpg|thumb|250x250px|Ur bistolenn Ruger's MK II 22/45 savet evit ar [[sportoù tennañ]].]]
|
* [[Ruger Standard|Standard]] (MK I betek MK IV ha 22/45, abaoe 1949)
* [[Ruger Hawkeye]] (1963-1964)
* [[Ruger P]]
* [[Ruger SR]]
* [[Ruger SR22|SR22]] (2012-2025)
* [[Ruger American Pistol|Ruger American Pistol]]
* [[Ruger MAX-9]]
|
* [[Ruger SR1911|SR1911]]
* [[Ruger LCP|LCP]] (abaoe 2008)
* [[Ruger LC9|LC9 / LC380]]
* [[Ruger Security-9|Security-9]] (abaoe 2017)
* [[Ruger-5.7]] (abaoe 2019)
* [[Ruger 22 Charger|22 Charger]]
|}


==== Revolverioù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
;''Daou-ober''
* [[Ruger SP101|SP101]]
* [[Ruger Security-Six|Security-Six]]
* [[Ruger GP100|GP100]]
* [[Ruger Redhawk|Redhawk]]
* [[Ruger Super Redhawk|Super Redhawk]]
* [[Ruger LCR|LCR]] (abaoe 2010)
|
;''Un-ober''
* [[Ruger Bearcat]]
* [[Ruger Single-Six]]
* [[Ruger Blackhawk]]
* [[Ruger Super Blackhawk]]
* [[Ruger Vaquero]]
* [[Ruger New Vaquero]]
* [[Ruger Wrangler]]
* [[Ruger Old Army]]
|
[[Restr:Ruger_revolvers_comparison.jpg|thumb|250px|Revolverioù Super Blackhawk ha Redhawk]]
|}

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://www.ruger.com/index.html Lec'hienn an embregerezh]

== Levrlennadur ==
* {{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678
* {{en}} Patrick Sweeney, ''The Gun Digest Book of Ruger Pistols and Revolvers'', Gun Digest Book, 2007, ISBN 978-0896894723, 304 p.
* {{en}} Jerry LEE, ''Standard Catalog of Ruger Firearms'', Gun Digest Books, 2014, ISBN 978-1440240669, 661 p. (levr niverel)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1949]]</text>
      <sha1>rs6pdy2nqczhfy7igu8eskhash0v2c8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Savage Arms</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171143</id>
    <revision>
      <id>2202603</id>
      <parentid>2200630</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T22:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2202603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6291" sha1="dzn3pdsh6awc45mmlksxa8048szd60x" xml:space="preserve">[[Restr:Savage Arms text only logo.png|dehou|frameless]]
'''Savage Arms''' zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] diazezet e [[Westfield (Massachusetts)|Westfield]] ([[Massachusetts]]).

== Istor ==
[[Restr:Savage-arms-company 1904.jpg|thumb|Bruderezh evit fuzuilhoù ha karabinennoù Savage Arms, 1904.]]
Krouet e voe '''Savage Arms''' e 1894 e [[Utica (New York)|Utica]] ([[New York (Stad)|Stad New York]]) gant [[Arthur William Savage|Arthur Savage]] (1857-1938), ur [[Rouantelezh-Unanet|Breizhveurad]] ganet e [[Kingston (Jamaika)|Kingston]] ([[Jamaika]]) hag erruet er Stadoù-Unanet e 1893&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} FORTIER David M., ''[https://www.firearmsnews.com/editorial/a-history-of-savage-arms/455571 A history of Savage Arms]'' war Fire Arms News, 06/01/2022 (lennet d'an 12/05/2024)&lt;/ref&gt;. Hemañ en doa breouet div fuzuilh deveret eus ar [[Martini-Henry]] e 1877 dija. E 1889 e vreouas ur fuzuilh nevez, gant ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] hag ur [[Karger (armoù-tan)#Kargerioù fiñv nebeut-implijet|c'harger-tro]]. Dre ma oa Arthur Savage rener an Utica Belt Line Railroad, embregerezh hent-houarn ar vro, e teuas a-benn da gavout posterien arc'hant evit souten anezhañ ha kinnig e arm d'an arme stadunanat, a choazas ar fuzuilh [[Krag-Jørgensen|Krag–Jørgensen]] kentoc'h&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Louis Maurette, ''La Savage 10 BA Stealth en cal. .308 W'', Cibles n°586, miz Genver 2019, pp. 48-54&lt;/ref&gt;.

Ne voe ket digalonakaet Arthur Savage koulskoude, ha treiñ a reas war-zu ar marc'had sivil gant e fuzuilh, adanvet [[Savage Model 1895|Model 1895]], kambret e [[.303 Savage]]. Berzh a reas, ha produet e voe betek 1997, dindan an anv [[Savage Model 99|Model 99]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} FORTIER David, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/a-brief-history-of-savage-arms/84465 A brief history of Savage Arms]'' e Rifle Shooter, 22/06/2011 (lennet d'an 12/05/2024)&lt;/ref&gt;. Klask a reas an embregerezh kinnig ur [[Pistolenn|bistolenn]] kambret e [[.45 ACP]] da [[arme ar Stadoù-Unanet]] e 1908, met korbellet e voe ha dibabet ar [[Colt M1911]] en he flas&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ur stumm deveret e [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] anvet [[Savage Model 1907|Model 1907]], a reas berzh memestra war ar marc'had sivil&lt;ref&gt;'''{{En}}''' SCARLATA Paul, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/handgun_reviews_st_savagemodel1907_200901/100157 Savage Model 1907 Automatic Pistol]'', Shooting Times, 03/01/2011 (lennet d'an 11/01/2025)&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Vy Didn't somevone tell me about doze gott dam savage Producinkers^ - NARA - 534593.jpg|thumb|Tresadenn propaganda stadunanat (war-dro 1942-1943) hag a ziskouez ar [[War Production Board]] o kanañ meuleudi da Savage evit an niver a armoù produet.]]
E 1912 e werzhas Arthur Savage e embregerezh, a viras e anv. E-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e produas Savage fuzuilhoù-mindrailher [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] evit ar c'hirri-nij brezel hag armoù hiniennel evit ar Stadoù-Unanet, [[Bro-C'hall|Frañs]], [[Kanada]] ha [[Portugal]]. Goude ar brezel e kreskas e stal, o prenañ embregerezhioù all evel [[J. Stevens Arms]] e 1920. Er bloavezhioù 1930 e laboure {{formatnum:3000}} den evit Savage. E 1941 ez eas ar Stadoù-Unanet tre en [[Eil Brezel-bed]]. E-pad ar brezel e produas an embregerezh e-tro {{formatnum:1400000}} [[pistolenn-vindrailher]] [[Thompson M1|Thompson]], ouzhpenn ur milion a fuzuilhoù [[Lee-Enfield|Lee-Enfield Mark IV]] ha [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] .30 ha .50 evit ar c'hirri-nij brezel&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Goude ar brezel e tiskennas ar goulenn war an armoù-tan ha ne zeuas ket Savage a-benn da dalañ mat ouzh an endroadur-se. Tri uzin a voe serret ha dilojañ a reas al labouradeg a chome da Westfield, el lec'h m'emañ bremañ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

E 1988 e voe graet freuzstal gant Savage Arms. Choazet e voe Ron Coburn evel prezidant&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Adaozañ a reas an embregerezh penn-da-benn. Tennet e voe an holl armoù kozh diwar katalog ar merk war-bouez ar c'harabinennoù-morailh [[Savage Model 110|Model 110]]. Diwar ar 479 implijad e chomas 103 da labourat en ti hepken&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Strivoù a voe graet evit gwellaat peuraoz ha neuz an armoù en ur cheñch ar c'hoad implijet da skouer. Coburn a brenas an embregerezh e 1995.

Ar strollad embregerezhioù [[Vista Outdoor]] a oa perc'henn war Savage etre 2013 ha 2019. Savage Arms a brodu hiziv-an-deiz [[Karabinenn|karabinennoù]], [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] hag un nebeud armoù-dorn, dindan an anvioù merkoù Savage ha Stevens&lt;ref&gt;{{En}} ''Firearms'' war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 12/05/2024)&lt;/ref&gt;. E miz Here 2026, Smith &amp; Wesson en deus kemennet en doa prenet Savage evit 160 milion $&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/smith-wesson-acquires-savage-arms/561974 Smith &amp; Wesson Acquires Savage Arms for $160 Million]'', Shooting Times, 21/10/2026 (lennet d'an 22/10/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ir.smith-wesson.com/news-releases/news-release-details/smith-wesson-acquires-savage-arms Smith &amp; Wesson Acquires Savage Arms]'' war lec'hienn Smith &amp; Wesson, 21/10/2026 (lennet d'an 22/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù an embregerezh ==
=== Karabinennoù ha fuzuilhoù ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Savage 99.jpg|thumb|Ur fuzuilh Model 1899]]
|
* [[Savage Model 1895|Model 1895]]
* [[Savage Model 1899|Model 1899]]
* [[Savage Model 110|Model 110]]
* Model 720
* Model 745
* [[Savage Model 64|Model 64]]
* [[Savage Model Mk 1|Model Mk 1]]
|
* A17/A22
* B17/B22
* Model 67
* Model 69
* Model 24
* Model 93
|}

=== Pistolennoù ===
* [[Savage Model 1907]]
* rummad Micro Compact
* kopiennoù ar [[Colt M1911]]

=== Munisionoù ijinet gant Savage&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ===
* [[.303 Savage]]
* .22 Savage Hi-Power
* [[.250-3000 Savage]]
* [[.300 Savage]]

== Levrlennadur ==
* {{En}} Bailey Brower Jr., ''Savage Pistols'', UNKNO, 2008, 268 p., ISBN 978-0811704229

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://savagearms.com/ Lec'hienn an embregerezh]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1894]]</text>
      <sha1>dzn3pdsh6awc45mmlksxa8048szd60x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202604</id>
      <parentid>2202603</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T22:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2202604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6349" sha1="n0ifha3mc95sx11zhh1q5nh00vjwtwo" xml:space="preserve">[[Restr:Savage Arms text only logo.png|dehou|frameless]]
'''Savage Arms''' zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] diazezet e [[Westfield (Massachusetts)|Westfield]] ([[Massachusetts]]). Perc'hennet eo gant [[Smith &amp; Wesson]] abaoe dibenn 2026.

== Istor ==
[[Restr:Savage-arms-company 1904.jpg|thumb|Bruderezh evit fuzuilhoù ha karabinennoù Savage Arms, 1904.]]
Krouet e voe '''Savage Arms''' e 1894 e [[Utica (New York)|Utica]] ([[New York (Stad)|Stad New York]]) gant [[Arthur William Savage|Arthur Savage]] (1857-1938), ur [[Rouantelezh-Unanet|Breizhveurad]] ganet e [[Kingston (Jamaika)|Kingston]] ([[Jamaika]]) hag erruet er Stadoù-Unanet e 1893&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} FORTIER David M., ''[https://www.firearmsnews.com/editorial/a-history-of-savage-arms/455571 A history of Savage Arms]'' war Fire Arms News, 06/01/2022 (lennet d'an 12/05/2024)&lt;/ref&gt;. Hemañ en doa breouet div fuzuilh deveret eus ar [[Martini-Henry]] e 1877 dija. E 1889 e vreouas ur fuzuilh nevez, gant ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] hag ur [[Karger (armoù-tan)#Kargerioù fiñv nebeut-implijet|c'harger-tro]]. Dre ma oa Arthur Savage rener an Utica Belt Line Railroad, embregerezh hent-houarn ar vro, e teuas a-benn da gavout posterien arc'hant evit souten anezhañ ha kinnig e arm d'an arme stadunanat, a choazas ar fuzuilh [[Krag-Jørgensen|Krag–Jørgensen]] kentoc'h&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Louis Maurette, ''La Savage 10 BA Stealth en cal. .308 W'', Cibles n°586, miz Genver 2019, pp. 48-54&lt;/ref&gt;.

Ne voe ket digalonakaet Arthur Savage koulskoude, ha treiñ a reas war-zu ar marc'had sivil gant e fuzuilh, adanvet [[Savage Model 1895|Model 1895]], kambret e [[.303 Savage]]. Berzh a reas, ha produet e voe betek 1997, dindan an anv [[Savage Model 99|Model 99]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} FORTIER David, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/a-brief-history-of-savage-arms/84465 A brief history of Savage Arms]'' e Rifle Shooter, 22/06/2011 (lennet d'an 12/05/2024)&lt;/ref&gt;. Klask a reas an embregerezh kinnig ur [[Pistolenn|bistolenn]] kambret e [[.45 ACP]] da [[arme ar Stadoù-Unanet]] e 1908, met korbellet e voe ha dibabet ar [[Colt M1911]] en he flas&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ur stumm deveret e [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] anvet [[Savage Model 1907|Model 1907]], a reas berzh memestra war ar marc'had sivil&lt;ref&gt;'''{{En}}''' SCARLATA Paul, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/handgun_reviews_st_savagemodel1907_200901/100157 Savage Model 1907 Automatic Pistol]'', Shooting Times, 03/01/2011 (lennet d'an 11/01/2025)&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Vy Didn't somevone tell me about doze gott dam savage Producinkers^ - NARA - 534593.jpg|thumb|Tresadenn propaganda stadunanat (war-dro 1942-1943) hag a ziskouez ar [[War Production Board]] o kanañ meuleudi da Savage evit an niver a armoù produet.]]
E 1912 e werzhas Arthur Savage e embregerezh, a viras e anv. E-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e produas Savage fuzuilhoù-mindrailher [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] evit ar c'hirri-nij brezel hag armoù hiniennel evit ar Stadoù-Unanet, [[Bro-C'hall|Frañs]], [[Kanada]] ha [[Portugal]]. Goude ar brezel e kreskas e stal, o prenañ embregerezhioù all evel [[J. Stevens Arms]] e 1920. Er bloavezhioù 1930 e laboure {{formatnum:3000}} den evit Savage. E 1941 ez eas ar Stadoù-Unanet tre en [[Eil Brezel-bed]]. E-pad ar brezel e produas an embregerezh e-tro {{formatnum:1400000}} [[pistolenn-vindrailher]] [[Thompson M1|Thompson]], ouzhpenn ur milion a fuzuilhoù [[Lee-Enfield|Lee-Enfield Mark IV]] ha [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] .30 ha .50 evit ar c'hirri-nij brezel&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Goude ar brezel e tiskennas ar goulenn war an armoù-tan ha ne zeuas ket Savage a-benn da dalañ mat ouzh an endroadur-se. Tri uzin a voe serret ha dilojañ a reas al labouradeg a chome da Westfield, el lec'h m'emañ bremañ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

E 1988 e voe graet freuzstal gant Savage Arms. Choazet e voe Ron Coburn evel prezidant&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Adaozañ a reas an embregerezh penn-da-benn. Tennet e voe an holl armoù kozh diwar katalog ar merk war-bouez ar c'harabinennoù-morailh [[Savage Model 110|Model 110]]. Diwar ar 479 implijad e chomas 103 da labourat en ti hepken&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Strivoù a voe graet evit gwellaat peuraoz ha neuz an armoù en ur cheñch ar c'hoad implijet da skouer. Coburn a brenas an embregerezh e 1995.

Ar strollad embregerezhioù [[Vista Outdoor]] a oa perc'henn war Savage etre 2013 ha 2019. Savage Arms a brodu hiziv-an-deiz [[Karabinenn|karabinennoù]], [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] hag un nebeud armoù-dorn, dindan an anvioù merkoù Savage ha Stevens&lt;ref&gt;{{En}} ''Firearms'' war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 12/05/2024)&lt;/ref&gt;. E miz Here 2026, Smith &amp; Wesson en deus kemennet en doa prenet Savage evit 160 milion $&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/smith-wesson-acquires-savage-arms/561974 Smith &amp; Wesson Acquires Savage Arms for $160 Million]'', Shooting Times, 21/10/2026 (lennet d'an 22/10/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ir.smith-wesson.com/news-releases/news-release-details/smith-wesson-acquires-savage-arms Smith &amp; Wesson Acquires Savage Arms]'' war lec'hienn Smith &amp; Wesson, 21/10/2026 (lennet d'an 22/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù an embregerezh ==
=== Karabinennoù ha fuzuilhoù ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Savage 99.jpg|thumb|Ur fuzuilh Model 1899]]
|
* [[Savage Model 1895|Model 1895]]
* [[Savage Model 1899|Model 1899]]
* [[Savage Model 110|Model 110]]
* Model 720
* Model 745
* [[Savage Model 64|Model 64]]
* [[Savage Model Mk 1|Model Mk 1]]
|
* A17/A22
* B17/B22
* Model 67
* Model 69
* Model 24
* Model 93
|}

=== Pistolennoù ===
* [[Savage Model 1907]]
* rummad Micro Compact
* kopiennoù ar [[Colt M1911]]

=== Munisionoù ijinet gant Savage&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ===
* [[.303 Savage]]
* .22 Savage Hi-Power
* [[.250-3000 Savage]]
* [[.300 Savage]]

== Levrlennadur ==
* {{En}} Bailey Brower Jr., ''Savage Pistols'', UNKNO, 2008, 268 p., ISBN 978-0811704229

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://savagearms.com/ Lec'hienn an embregerezh]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1894]]</text>
      <sha1>n0ifha3mc95sx11zhh1q5nh00vjwtwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruger SP101</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175822</id>
    <revision>
      <id>2202558</id>
      <parentid>2192234</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T13:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2202558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3303" sha1="9fr50eb4pepsnfbee0l3n6gi24fi3hs" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Ruger SP101|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger-SP101-22lr.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur revolver '''Ruger SP101''' kambret e [[.22 Long Rifle|.22 LR]]
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Doare
|[[Revolver]] un-ober / daou-ober
|-  
! [[Munision]]où
|[[.22 Long Rifle]]&lt;br&gt;[[.357 Magnum]] / [[.38 Special]]&lt;br&gt;[[.327 Federal Magnum]]&lt;br&gt;[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.32 H&amp;R Magnum]] (paouezet)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Sturm, Ruger &amp; Co.]]
|-
! Bloavezh krouidigezh
|1989
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1989
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|Etre 0,710 ha 0,850 kg
|-
! Hirder
|Etre 180 ha 232 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|2,25 meutad (57 mm)&lt;br&gt;3,06 meutad (78 mm)&lt;br&gt;4,2 meutad (110 mm)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Taboulin 5, 6 pe 8 tenn hervez ar c'halibr
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Ruger SP101''' zo ur [[revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] bet kinniget gant an embregerezh stadunanat [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] e 1989 evit kemer plas ar [[Ruger Speed Six|Speed Six]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} ALEXANDRE Guillaume, ''Le revolver Ruger SP 101 en cal. .22 LR'', Cibles n°661, miz Gouere 2025, pp. 12-16&lt;/ref&gt;. Produet eo bet dizehan an SP101 dibaoe. Hiziv an deiz e vez gwerzhet er c'halibroù [[.22 Long Rifle|.22 LR]], [[.357 Magnum]], [[.327 Federal Magnum]] ha [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.ruger.com/products/sp101/models.html SP101]'' war lec'hienn Ruger (lennet d'ar 14/07/2025)&lt;/ref&gt;, met ur stumm e [[.32 H&amp;R Magnum]] a zo bet anezhañ ivez. Hervez ar c'halibr eo endalc'h e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] 5, 6 pe 8 tenn zoken (e .22 LR).

Un arm dezhañ ur framm bihan eo, graet evit bezañ douget war ar pemdez gant tud a-vicher&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2022/08/17/ruger-sp101-review/ Wheelgun Wednesday: Ruger SP101 Review]'', The Firearm Blog, 17/08/2022 (lennet d'ar 15/07/2025)&lt;/ref&gt;. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surded]] [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] a zo dezhañ : ne c'hall skeiñ ar [[munision]] nemet pa vez sachet penn-da-benn war an [[Draen (armoù)|draen]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Un {{formatnum:10000}} skouerenn bennak eus an SP101 kambret e .38 Special a voe pourveziet da servijoù 'zo eus ar [[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis broadel]] gall er bloavezhioù 1990.

Ruger en deus kemennet e oa o vont da baouez gant produerezh an SP101 e dibenn 2026&lt;ref&gt;{{en}} Daniel Kline, ''[https://www.thestreet.com/retail/americas-largest-firearms-maker-kills-models-dating-to-1955 Ruger, America’s largest firearms maker, drops models dating to 1955]'', The Street, 20/10/2026 (lennet d'an 21/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>9fr50eb4pepsnfbee0l3n6gi24fi3hs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178459</id>
    <revision>
      <id>2202610</id>
      <parentid>2201988</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T09:42:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4118" sha1="92ld5isyc1shjfi5lcqrp0t2nytyxi7" xml:space="preserve">'''Kampionad stadunanat an echedoù  (maouezi)''' a zo ur gevezadeg  evit ar c'hoarierezed [[echedoù]] [[stadunanat]]. C'hoariet e vez abaoe 1937. Aozet e vez bep bloaz gant [[United States Chess Federation]], Kevre stadunanat an echedoù.  
== Kampionadoù ha kampionezed ==
[[Restr:Krush Irina (30073356050) (cropped).jpg|right|140 px|[[Irina Krush]], bet trec'h  eizh gwezh.]]
:{|class=&quot;wikitable&quot;
! # !!  Bloaz !! Kampionez
|-
||1|||1937|| [[Adele Rivero]]
|-
||2|||1938 ||[[Mona May Karff]]
|-
||3|||1940||[[Adele Rivero]]
|-
||4|||1941||[[Mona May Karff]]
|-
||5|||1942|| [[Mona May Karff]]
|-
||6|||1944|| [[Gisela Gresser]]
|-
|7|||1946 ||[[Mona May Karff]]
|-
|8|||1948|| [[Gisela Gresser]] &lt;br /&gt; [[Mona May Karff]]
|-
|9|||1951|| [[Mary Bain]]
|-
|10||1953|| [[Mona May Karff]]
|-
||11||1955|| [[Gisela Gresser]] &lt;br /&gt; [[Nancy Roos]]
|-
|12||1957|| [[Gisela Gresser]] &lt;br /&gt; [[Sonja Graf]]
|-
|13||1959|| [[Lisa Lane]]
|-
|14||1962|| [[Gisela Gresser]]
|-
|15||1964|| [[Sonja Graf]]
|-
|16||1965|| [[Gisela Gresser]]
|-
|17||1966|| [[Gisela Gresser]] &lt;br /&gt; [[Lisa Lane]]
|-
|18||1967|| [[Gisela Gresser]]
|-
|19||1969|| [[Gisela Gresser]]
|-
|20||1972|| [[Eva Aronson]] &lt;br /&gt; [[Marilyn Braun]]
|-
|21||1974|| [[Mona May Karff]]
|-
|22||1975|| [[Diane Savereide]]
|-
|23||1976|| [[Diane Savereide]]
|-
|24||1978|| [[Diane Savereide]] &lt;br /&gt; [[Rachel Crotto]]
|-
|25||1979|| [[Rachel Crotto]]
|-
|26||1981|| [[Diane Savereide]]
|-
|27||1984|| [[Diane Savereide]]
|-
|28||1986|| [[Inna Koren]]
|-
|29||1987|| [[Anna Achšarumova]]
|-
|30||1989|| [[Alexey Root]]
|-
|31||1990|| [[Elena Akhmilovskaya]]
|-
|32||1991|| [[Esther Epstein]] &lt;br /&gt; [[Irina Levitina]]
|-
|33||1992|| [[Irina Levitina]]
|-
|34||1993 ||[[Elena Akhmilovskaya]] &lt;br /&gt; [[Irina Levitina]]
|-
|35||1994||[[Elena Akhmilovskaya]]
|-
|36||1995|| [[Anjelina Belakovskaia]] &lt;br /&gt; [[Sharon Burtman]]
|-
|37||1996|| [[Anjelina Belakovskaia]] &amp;nbsp;
|-
|38||1997|| [[Esther Epstein]]
|-
|39||1998|| [[Irina Krush]] 
|-
|40||1999|| [[Anjelina Belakovskaia]]
|-
|41||2000|| [[Elina Groberman]] &lt;br /&gt; [[Kamila Baginskaite]]
|-
|42||2001/02|| [[Jennifer Shahade]]
|-
|43||2003|| [[Anna Hahn (c'hoarierez echedoù)|Anna Hahn]]
|-
|44||2004|| [[Jennifer Shahade]]
|-
|45||2005|| [[Rusudan Goletiani]]
|-
|46||2006|| [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]]
|-
|47||2007|| [[Irina Krush]]
|-
|48||2008|| [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]]
|-
|49||2009|| [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]]
|-
|50||2010|| [[Irina Krush]]
|-
|51||2011|| [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]]
|-
|52||2012|| [[Irina Krush]]
|-
|53||2013|| [[Irina Krush]]
|-
|54||2014|| [[Irina Krush]]
|-
|55||2015|| [[Irina Krush]]
|-
|56||2016|| [[Nazi Paikidze]]
|-
|57||2017|| [[Sabina Foisor]]
|-
|58||2018|| [[Nazi Paikidze]]
|-
|59||2019|| [[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]]
|-
|60||2020|| [[Irina Krush]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://fide.com/news/789 Irina Krush takes 2020 U.S. Women’s Championship – FIDE]&lt;/ref&gt; bet c'hoariet en linenn abalamour d'ar [[Bedreuziad COVID-19|bandemiezh]]. 
|-
|61||2021|| [[Carissa Yip]] &lt;ref&gt;{{en}}[https://chess24.com/en/read/news/us-chess-champs-10-carissa-triumps-fabi-hits-the-front US Chess Champs 10: Carissa triumps - Fabi hits the front]&lt;/ref&gt;.
|-
|62||2022|| [[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]]
|-
|63||2023|| [[Carissa Yip]]
|-
|64||2024|| [[Carissa Yip]]
|-
|65||2025|| [[Carissa Yip]]
|}
=== Lieskampionezed ===
* '''9 gwezh''' [[Gisela Gresser]],
* '''8 gwezh ''' [[Irina Krush]],
* '''7 gwezh''' [[Mona May Karff]],
* '''6 gwezh''' [[Diane Savereide]], 
* '''4 gwezh''' [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]], [[Carissa Yip]],
* '''3 gwezh''' [[Elena Akhmilovskaya]], [[Anjelina Belakovskaia]], [[Rachel Crotto]], [[Irina Levitina]],  
* '''2 wezh''' [[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]], [[Adele Rivero]], [[Esther Epstein]], [[Jennifer Shahade]], [[Nazi Paikidze]].
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[http://main.uschess.org/  ''United States Chess Federation'']
* {{en}}[http://www.uschesschamps.com/ ''U.S. CHESS CHAMPS'']

[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|SUA]]</text>
      <sha1>92ld5isyc1shjfi5lcqrp0t2nytyxi7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Drake (soner)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179370</id>
    <revision>
      <id>2202606</id>
      <parentid>2186511</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T04:09:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rom1qr</username>
        <id>89985</id>
      </contributor>
      <origin>2202606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1949" sha1="rhoecfejnosh55zydt0kr4onti014z2" xml:space="preserve">{{Databox}}'''Drake''' ('''Aubrey Drake Graham''' e anv gwir) zo ur [[Rap|raper]], [[Kanañ|kaner]], [[aktour]] hag [[Embregerezh|embreger]] [[Kanada|kanadian]]-[[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] ganet d’ar [[24 Here|24 a viz Here]] [[1986]] e [[Toronto]] (Kanada). Deuet eo eus ur familh mesket: e dad, Dennis Graham, zo ur soner [[Afroamerikaned|afroamerikan]] eus [[Memphis (Tennessee)|Memphis]], hag e vamm, Sandi Graham, ur gelennerez [[Yuzevien|yuzev]] kanadian ; kresket eo e Toronto dreist-holl. Adalek e grennardiezh e teuas da vezañ anavezet evel aktor er stirad skinwel ''Degrassi: The Next Generation'', e-lec’h ma oa tudenn Jimmy Brooks etre [[2001]] ha [[2008]]. Gant ar roll-se e c’hallas dont war-wel, en ur ziorren e entan evit ar sonerezh, levezonet gant e hêrezh familh hag e endro sevenadurel liesseurt.&lt;ref&gt;https://www.voici.fr/bios-people/drake&lt;/ref&gt; 

E-kreiz ar [[bloavezhioù 2000]] e krogas Drake gant e vicher soner en ur embann meur a vikstap a-raok ober berzh gant ''So Far Gone'' e [[2009]]. Gant ar raktres diwezhañ-se e voe sachet evezh [[Lil Wayne]], a gemeras anezhañ war e label Young Money Entertainment. E gentañ albom studio, ''[[Thank Me Later]]'' (2010) a ra berzh abegus ha kenwerzhel, ha da-heul oberennoù meur evel ''[[Take Care]]'' (2011), ''[[Nothing Was the Same]]'' (2013), ''[[Views]]'' (2016), ''[[Scorpion (pladenn Drake)|Scorpion]]'' (2018), ha ''[[Certified Lover Boy]]'' (2021). Drake en em ziskouez dre e varregezh da gendeuziñ rap hag [[R&amp;B]], ha dre skridoù ensellus oc'h ergerzhout e zarempredoù personel, e verzh hag e zouetañs. Kalz a rekordoù en deus, dreist-holl a-fet gwerzhioù ha renkadurioù, hag anavezet eo evel unan eus arzourien levezonusañ ar [[XXIañ kantved|XXI&lt;sup&gt;añ&lt;/sup&gt; kantved]]&lt;ref&gt;https://www.nrj.fr/artistes/drake/biographie&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Ganedigezhioù 1986]]
[[Rummad:Kanerien SUA]]
[[Rummad:Kanerien Kanada]]</text>
      <sha1>rhoecfejnosh55zydt0kr4onti014z2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tenn Mozambik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181196</id>
    <revision>
      <id>2202554</id>
      <parentid>2200640</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T12:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1955" sha1="nhxu8brzxnxkitxwpcj9nzr4f7eqcgv" xml:space="preserve">'''Tenn Mozambik''' zo un teknik tennañ gant [[Arm-tan|armoù-tan]] implijet en emgannoù a-dost, ma rank e implijer tennañ div wech e bruched e sibl, hag un trede gwech en e benn, ar pezh a gle lazhañ anezhañ, pe ehaniñ anezhañ da nebeutañ.

Implijet e voe evit ar wech kentañ gant Mike Rousseau, ur goprsoudard e-kerzh [[Brezel dizalc'hiezh Mozambik]] (1964-1974). En aerborzh Lourenço Marques ([[Maputo]] hiziv an deiz) en em gavas e-tal un enebour armet gant ur fuzuilh-arsailh [[AK-47]], p'en doa-eñ ur bistolenn [[Browning Hi-Power]] hepken. Rousseau a dennas div wech e bruched an emganner all, met hemañ a chomas en e sav en ur zerc'hel e arm bepred. Rousseau a vukas neuze un trede gwech, ouzh penn egile ar wech-mañ, ha lazhañ anezhañ. Diwezhatoc'h e kontas an darvoud da [[Jeff Cooper]], a grogas da gelenn an teknik en [[American Pistol Institute]], da izili ar [[SWAT]] e 1980, ha da veur a nerzh surentez war-lerc'h&lt;ref&gt;{{en}} Jim Wilson, ''[https://www.shootingillustrated.com/articles/2017/5/18/the-mozambique-drill-a-history-and-how-to/ The Mozambique Drill: A History and How To]'', 18/05/2017, Shooting Illustrated (lennet d'an 23/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
Adalek ar bloavezhioù 1980 eo bet diskouezet tenn Mozambik e filmoù Hollywood. An hini kentañ anezhe e voe ''[[Thief (film)|Thief]]'' (1981), ur film gant [[Michael Mann]], anezhañ ur sevener brudet evit e c'hoant da ziskouez un implij gwir eus an armoù en e oberennoù. Tenn Mozambik a weler ivez e ''[[Heat (film, 1995)|Heat]]'' (1995), ''[[Collateral (film, 2004)|Collateral]]'' (2004) hag e ''[[Miami Vice (film, 2006)|Miami Vice]]'' (2006) sevenet gantañ ivez&lt;ref&gt;{{en}} Travis Pike, ''[https://gunsamerica.com/digest/the-mozambique-drill-in-the-movies/ The Mozambique Drill in The Movies]'', GunsAmerica, 23/08/2025 (lennet d'an 23/09/2026)&lt;/ref&gt;. 

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Teknikoù implij an armoù-tan]]</text>
      <sha1>nhxu8brzxnxkitxwpcj9nzr4f7eqcgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù Buenos Aires</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181197</id>
    <revision>
      <id>2202555</id>
      <parentid>2202264</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T12:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1196" sha1="798e9jokz0tdtlgmbu1qzfjtq389maz" xml:space="preserve">[[File:Stamp Buenos Aires 1859 &quot;In Ps&quot; Blue Tete-Beche pair.jpg|thumb|left|upright 0.8|Ar Barquito (1858)]]

Etre [[1858]] da [[1861]] e chomas Stad Buenos Aires emren diouzh Kengevread [[Arc'hantina]] hag embann a reas un nebeud [[timbr]]où, ral-tre ha prizius-bras bremañ.

Daou rummad zo bet savet dreist-holl :
* E 1858, un heuliad pevar zimbr-post gant talvoudoù-gwerzh a save da  2, 3, 4, ha 5 [[peso]] o skeudenniñ ul lestr-dre-dan (''barquito'' e [[spagnoleg]]) er c'hreiz. Adembannet e voe an timbroù-se e [[1859]] gant ur priz 1 peso hepken. Cheñchet e oa bet an talvoudoù dre skrabañ ar plakennoù moullañ.
* Alegorienn ar Frankiz, dre skeudenniñ ur vaouez o wiskañ ur boned republikan, arouez dizalc'hiezh ar broviñs.
[[File:Buenos Aires 1859 Sc10.jpg|thumb|upright 1.1|Alegorienn ar Frankiz (1859)]]
Da c'houde e voe moullet timbroù evit ar [[pellskriverezh]], ha meur a dimbr lec'hel a voe savet diwar atiz dilennidi ar gumun, warno an enskrivadur &lt;small&gt;BUENOS AIRES MUNICIPALIDAD DE LA CAPITAL&lt;/small&gt;
{{clr}}
== Pennad kar ==
* [[Timbroù Arc'hantina]]

[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Buenos Aires]]
[[Rummad:Buenos Aires (proviñs]]
[[Rummad:Timbroù Arc'hantina]]</text>
      <sha1>798e9jokz0tdtlgmbu1qzfjtq389maz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lez-varn etrebroadel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181198</id>
    <revision>
      <id>2202556</id>
      <parentid>2200672</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T12:41:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="393" sha1="cenj48rptm9qfoyq9y4rdsq73rc3lka" xml:space="preserve">{{databox}}
Ul '''lez-varn etrebroadel''' a vez savet dre [[Feur-emglev|skridoù emglev]] etre [[Broad|broadoù]], pe gant un [[aozadur etrebroadel]] evel [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] – hag a ro ar gwir da sevel lezioù-barn hag ensavadurioù dibad ''[[ad hoc]]'' met na ro ket ar gwir d'en ober dindan beli ur vro nemetken.

[[Rummad:Gwir etrebroadel]]
[[Rummad:Lezioù-barn etrebroadel]]</text>
      <sha1>cenj48rptm9qfoyq9y4rdsq73rc3lka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>VSS Vintorez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181199</id>
    <revision>
      <id>2202557</id>
      <parentid>2201828</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T12:44:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5665" sha1="1kdyxsjt3ryl2e471wr4i8ikjw527tx" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|VSS Vintorez|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:VintorezVss.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur fuzuilh-resisted '''VSS Vintorez'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{URSS}}&lt;br&gt;{{Rusia}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh-resisted]] damaotomatek hag aotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston hir e red
|-  
! [[Munision]]
|[[9 × 39 mm]]
|-
! Produer
|[[TsNIITotchMach]]
|-
! Mare implij
|Abaoe 1988 (e armeoù an URSS ha Rusia)
|-
! [[Meneger GRAU]]
|6P29
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;Stumm orin 1891
|-
! Mas (hep kartouchenn na lunedenn)
|2,6 kg
|-
! Hirder
|894 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|200 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn efedus
|400 m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|290 m/s
|-
! Lusk-tennañ
|600 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 10 pe 20 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''VSS Vintorez''' (e rusianeg : Винто́вка Сна́йперская Специа́льная «Винторе́з», ''Fuzuilh Sniper Ispisial «Vintorez»'') zo ur [[fuzuilh-resisted]] bet ijinet er bloavezhioù 1980 gant skipailh an armeurer [[Pyotr Serdyoukov]], er burev-studiañ soviedat [[TsNIITotchMach]], e [[Klimovsk]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} ''[https://en.kalashnikovgroup.ru/news/vintorez-35-years-in-service Vintorez: 35 Years in Service]'', Kalashnikov Group (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;.

Savet e voe diwar atiz ar c'h[[KGB]], a glaske un arm aotomatek bihan, resis ha didrouz evit an emgannoù a-dost en endroioù kêrel. TsNIITotchMach a ginnigas er memes koulz ar VSS Vintorez hag an [[AS Val]], o-daou armoù damaotomatek hag aotomatek, diazezet war ar memes gwikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre biston hir e red]], ha pourveziet gant kargerioù 10 pe 20 kartouchenn. Ur [[reduer-son]] a voe ensoc'het en armoù. Evit ma vije efedus e voe ret kambriñ anezho evit ur munision subsonek. Ne oa ket posubl gant ar [[7,62 × 39 mm]] choazet da gentañ : ijinet e voe ur gartouchenn nevez diwarni, en ur ledanaat he c'holier evit degemer ur vannadell 9 mm. Alese e voe krouet an [[9 × 39 mm]], implijet er Vintorez koulz hag en AS Val&lt;ref&gt;{{en}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/sniper-rifles/standart-caliber-rifles/russia-standart-caliber-rifles/vss-eng/ VSS &quot;Vintorez&quot; suppressed sniper rifle (Russia)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;.

Ur stumm modernaet, anvet Vintorez-M, a voe kinniget e 2018, warni ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilh Picatinny]] hag ul [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] gant ur [[Ardivink da welet en noz|sistem evit gwelet en noz]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Implij ==
Adalek 1988, ar VSS Vintorez he deus servijet da izili ar [[Spetsnaz]], ar c'hKGB hag an [[Ministrerezh an Aferioù Diabarzh (Rusia)|MVD]] e Rusia. Implijet eo bet ivez gant nerzhioù ispisial broioù ar bed soviedel evel Azerbaidjan, Jorjia, Belarus&lt;ref&gt;{{ru}} Alekseiy Ramm, ''[https://web.archive.org/web/20200619123533/https://vpk-news.ru/articles/21835 Ствол, с которым идут в разведку]'', VPK News, 15/09/2014 (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt; ha Kuba&lt;ref&gt;{{de}} ''[https://cuba-militaria.org/avispas-negras/ Avispas Negras]'', Cuba-Militaria (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;. Implijet e voe an arm gant soudarded ar [[Servij Surentez Ukraina|servijoù ispisial ukrainat]] (SBOu) da vare [[brezel Irak]], pa oant eno etre 2003 ha 2005. Ral e oa an arm e arme Ukraina a-raok [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubadeg ar vro e 2022]] ; muioc'h a skouerennoù anezhañ, skrapet digant Rusianed war an tachennoù-emgann, a gaver bremañ&lt;ref&gt;{{en}} Vlad Besedovskyy, ''[https://www.safar-publishing.com/post/vss-vintorez-used-by-ukrainian-special-forces-in-iraq VSS Vintorez used by Ukrainian special forces in Iraq]'', Safar Publishing, 02/05/2023 (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;.

=== Lazhadeg Boutcha ===
Boledoù ispisial ar VSS Vintorez, e-mesk elfennoù all stag ouzh an enklask, o deus sikouret polis Ukraina da c'houzout anv unan eus ar soudarded rusian o doa [[Lazhadeg Boutcha|lazhet siviled e Boutcha]], e 2022&lt;ref&gt;{{en}} Alex Stezhensky, ''[https://english.nv.ua/nation/inside-bucha-nv-investigates-how-ukraine-is-identifying-russian-soldiers-behind-2022-war-crimes-50502227.html Inside Bucha: Ukraine hunts the killers behind Russia’s war crimes]'', The New Voice of Ukraine, 31/05/2025 (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Dmytro Dzhuhlay, ''[https://www.youtube.com/watch?v=VQVy_90F9q0 Exposing The Russian Sniper Who Became The 'Butcher Of Bucha']'', reportaj Radio Free Europe / Radio Liberty, 22/09/2026 (sellet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
Rouez eo implij ar VSS Vintorez e bed ar sinema, met gellout a raer ober ganti e meur a c'hoari video, en o zouez ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns: Guns Disassembly]]'', ''[[DayZ (c'hoari video)|DayZ]]'', ha reoù en heuliadoù ''[[S.T.A.L.K.E.R.]]'' ha ''[[Battlefield (heuliad c'hoarioù video)|Battlefield]]''&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/AS_Val#VSS_Vintorez VSS Vintorez]'', IMFDB (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Pennadoù kar ==
* [[AS Val]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-resisted]]
[[Rummad:Armoù URSS]]
[[Rummad:Armoù Rusia]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]</text>
      <sha1>1kdyxsjt3ryl2e471wr4i8ikjw527tx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lazhadeg Boutcha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181201</id>
    <revision>
      <id>2202563</id>
      <parentid>2200685</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T14:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2202563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15840" sha1="r18fbjfhtj09veq8ee4cmvmmdnu2r45" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Lazhadeg Boutcha'''&lt;ref&gt;([[ukraineg]]: Бучанська різанина, Buchanska rizanyna; rusianeg: Резня в Буче, Reznya v Buche)&lt;/ref&gt; a oa bet ul lazhadeg a-yoc'h eus trevourien ukrainat ha [[Prizoniad brezel|prizonidi vrezel]]&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Al-Hlou |first1=Yousur |last2=Froliak |first2=Masha |last3=Khavin |first3=Dmitriy |last4=Koettl |first4=Christoph |last5=Willis |first5=Haley |last6=Cardia |first6=Alexander |last7=Reneau |first7=Natalie |last8=Browne |first8=Malachy |date=2022-12-22 |title=Caught on Camera, Traced by Phone: The Russian Military Unit That Killed Dozens in Bucha |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2022/12/22/video/russia-ukraine-bucha-massacre-takeaways.html |access-date=2022-12-24 |page=4 min 54 s ff |issn=0362-4331 |archive-date=24 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224170756/https://www.nytimes.com/2022/12/22/video/russia-ukraine-bucha-massacre-takeaways.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; gant [[nerzhioù lu Rusia]] e-kerzh [[Emgann Boutcha|emgann ha dalc'hidigezh]] kêr [[Boutcha ( Ukraina)|Boutcha]], ul lodenn eus [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubadeg Ukraina gant lu Rusia]]. Poltredoù ha filmoùigoù a broue al lazhadeg a oa kroget da vont enlinenn d'ar 1añ a viz Ebrel 2022, goude ma vije bet kilet gant nerzhioù lu Rusia diouzh kêr&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Higgins |first=Eliot |date=4 April 2022 |title=Russia's Bucha 'Facts' Versus the Evidence |url=https://www.bellingcat.com/news/2022/04/04/russias-bucha-facts-versus-the-evidence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404212140/https://www.bellingcat.com/news/2022/04/04/russias-bucha-facts-versus-the-evidence/ |archive-date=4 April 2022 |access-date=20 a viz Ebrel 2022 |website=[[Bellingcat]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Буча. Разбираем российские версии |trans-title=Bucha. Parsing Russian versions |first=Maksim |last=Litavrin |date=5 April 2022 |url=https://zona.media/article/2022/04/05/versions |access-date=20 April 2022 |website=Медиазона |language=ru |archive-date=8 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408085543/https://zona.media/article/2022/04/05/versions |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. E penn-kentañ miz Meurzh e oa bet  testenioù eus muntroù dija gant annezidi.

Hervez ar pennadurezhioù lec'hel e oa bet kavet 458 korf e kêr, nav bugel en o zouez. A-ziwar hollad ar c'houzañverien, 419 a oa bet lazhet gant armoù ha 39 marvet diwar abegoù naturel, marteze liammet ouzh an dalc'hidigezh&lt;ref name=&quot;babel-ua&quot;&gt;{{Cite web|first=Kostia|last=Andreikovets|date=8 August 2022 |title=At least 458 Ukrainians died in the Bucha community as a result of the actions of the Russians |url=https://babel.ua/en/news/82626-at-least-458-ukrainians-died-in-the-bucha-community-as-a-result-of-the-actions-of-the-russians |access-date=2022-09-13 |website=babel.ua |language=en |archive-date=13 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913165047/https://babel.ua/en/news/82626-at-least-458-ukrainians-died-in-the-bucha-community-as-a-result-of-the-actions-of-the-russians |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=8 August 2022 |title=Accounting of bodies in Bucha nears completion |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/08/08/ukraine-bucha-bodies/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809120452/https://www.washingtonpost.com/world/2022/08/08/ukraine-bucha-bodies/ |archive-date=9 August 2022 |access-date=2022-09-13 |newspaper=[[Washington Post]] |language=en}}&lt;/ref&gt;. Ur voger enor a zo bet savet e Boutcha gant 501 anv, anezho annezidi a vije bet lazhet. Hervez [[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|komiser uhel an ABU evit giwrioù Mab-Den]] ez eo bet dezrevellet muntroù diabeg, gant [[muntroù raktal]], evit 73 trevour da nebeutañ e Boutcha&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://www.ohchr.org/en/documents/country-reports/situation-human-rights-ukraine-context-armed-attack-russian-federation |title=The situation of human rights in Ukraine in the context of the armed attack by the Russian Federation, 24 February to 15 May 2022 |date=29 June 2022 |publisher=[[OHCHR]] |access-date=9 August 2022 |at=para. 80 |archive-date=2 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220702112851/https://www.ohchr.org/en/documents/country-reports/situation-human-rights-ukraine-context-armed-attack-russian-federation |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;UN202212&quot;&gt;{{Cite web |title=UN report details summary executions of civilians by Russian troops in northern Ukraine |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2022/12/un-report-details-summary-executions-civilians-russian-troops-northern |access-date=2023-01-21 |website=OHCHR |language=en |archive-date=26 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230126141843/https://www.ohchr.org/en/press-releases/2022/12/un-report-details-summary-executions-civilians-russian-troops-northern |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Poltredoù a ziskouez korfoù trevourien, dastumet a-linennoù gant an daouarn liammet a-dreñv o c'hein, lazhet a dennoù a-dost&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Explained: What happened in Ukraine's Bucha, and was it 'genocide'? |first=Mira |last=Patel |location=Mumbai |date=7 April 2022 |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-what-happened-in-bucha-ukraine-and-was-it-genocide-7854561/ |access-date=9 April 2022 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=6 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406000654/https://indianexpress.com/article/explained/explained-what-happened-in-bucha-ukraine-and-was-it-genocide-7854561/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Hervez un enklask gant [[Radio Free Europe/Radio Liberty|Radio Free Europe]] e vije bet implijet ur c'hav dindan ur c'hamping evel [[kambr jahinañ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Inside An 'Execution Cellar' In Ukraine |date=5 April 2022 |first=Borys |last=Sachalko |url=https://www.rferl.org/a/ukraine-execution-cellar/31787326.html |access-date=9 April 2022 |website=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] |archive-date=7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407203455/https://www.rferl.org/a/ukraine-execution-cellar/31787326.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC_toll&quot;&gt;{{Cite web |date=16 May 2022 |title=The children's camp that became an execution ground |first=Sarah |last=Rainsford |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-61442387 |website=[[BBC News]] |access-date=16 May 2022 |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516063124/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-61442387 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Kalz korfoù a oa bet kavet mac'hagnet ha devet&lt;ref name=&quot;BBCN_Limaye&quot;&gt;{{Cite news |last=Limaye |first=Yogita |date=11 April 2022 |title=Ukraine conflict: 'Russian soldiers raped me and killed my husband' |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61071243 |access-date=4 May 2022 |archive-date=7 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220507021252/https://www.bbc.com/news/world-europe-61071243 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=In Bucha, Ukraine, burned, piled bodies among latest horrors |first1=Oleksandr |last1=Stashevskyi |first2=Cara |last2=Anna |agency=Associated Press |date=6 April 2022 |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/bucha-ukraine-burned-piled-bodies-latest-horrors-83902341 |access-date=9 April 2022 |website=ABC News |archive-date=6 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406044231/https://abcnews.go.com/International/wireStory/bucha-ukraine-burned-piled-bodies-latest-horrors-83902341 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, ha maouezed ha merc'hedigoù dindan 14 vloaz a oa bet gwallet gant soudarded rusian&lt;ref name=&quot;BBCN_Limaye&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Women and girls as young as 14 report being raped by Russian soldiers |first=Jimmy |last=Nsubuga |date=6 April 2022 |url=https://uk.news.yahoo.com/russia-ukraine-war-rape-bucha-war-crimes-172831878.html |access-date=9 April 2022 |work=Yahoo! News |archive-date=6 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406230335/https://uk.news.yahoo.com/russia-ukraine-war-rape-bucha-war-crimes-172831878.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. E-kerzh divizoù bet enrollet, soudarded rusian o devoa komzet eus chaseadennoù tud a oa war listennoù, klaskerezh, jahinerezh, ha lazhadeg gant an droienn ''zachistka'' (&quot;naetadur&quot;)&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Kinetz |first1=Erika |last2=Stashevskyi |first2=Oleksandr |last3=Stepanenko |first3=Vasilisa |date=3 November 2022 |title=How Russian Soldiers Ran a &quot;Cleansing&quot; Operation in Bucha, Ukraine |url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/article/russian-soldiers-cleansing-operation-bucha-ukraine/ |access-date=2023-12-30 |website=FRONTLINE |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Ukraina he deus goulennet gant al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]] sevel un enklask da c'houzout petra a oa erruet e Boutcha hag evel lodenn eus un enklask hollekoc'h war an aloubadeg evit gouzout daoust hag e oa bet eus un heuliad [[Torfedoù brezel Rusia|torfedoù brezel rusian]] pe [[Torfed a-enep Mab-Den|Torfedoù a-enep Mab-Den]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Retreat of Russian forces uncovers evidence of possible war crimes |date=3 April 2022 |url=https://english.elpais.com/international/2022-04-03/retreat-of-russian-forces-uncovers-evidence-of-possible-war-crimes.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404012900/https://english.elpais.com/international/2022-04-03/retreat-of-russian-forces-uncovers-evidence-of-possible-war-crimes.html |archive-date=4 April 2022 |access-date=4 April 2022 |website=[[El País]]}}&lt;/ref&gt;. Al lazhadeg a zo bet deskrivet gant ar [[Prezidant Ukraina|prezidant ukrainat]] [[Volodimir Zelenskiy]] evel ur [[gouennlazh]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=War Crimes Watch: Hard Path to Justice in Bucha, Ukraine, Atrocities |date=4 April 2022 |first=Erika |last=Kinetz |url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/article/bucha-ukraine-civilian-deaths-justice-tribunal-international-criminal-court/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407202945/https://www.pbs.org/wgbh/frontline/article/bucha-ukraine-civilian-deaths-justice-tribunal-international-criminal-court/ |archive-date=7 April 2022 |access-date=5 April 2022 |website=[[PBS|Frontline]]|publisher=PBS}}&lt;/ref&gt;.

Pennadurezhioù Rusia o deus nac'het e oant kiriek hag embannet o deus e vije bet un taol gant Ukraina, oc'h implij dafar faos eus an darvoud pe bezañ bet lazhet an drevourien evel un oberiadur [[false flag]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Russia denies military forces killed Bucha civilians in Ukraine |date=4 April 2022 |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/4/4/kremlin-rejects-accusation-russian-forces-killed-bucha-civilians |access-date=8 April 2022 |website=[[Al Jazeera English]] |archive-date=4 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404113854/https://www.aljazeera.com/news/2022/4/4/kremlin-rejects-accusation-russian-forces-killed-bucha-civilians |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ; ar poltredoù ha filmigoù eus ar c'horfoù marv a vije un &quot;abadenn leurennet&quot;&lt;ref name=&quot;retuters03&quot;&gt;{{Cite news |work=[[Reuters]] |date=3 April 2022 |title=Russia denies killing civilians in Ukraine's Bucha |publisher=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-denies-killing-civilians-ukraines-bucha-2022-04-03/ |url-status=live |access-date=4 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403212137/https://www.reuters.com/world/europe/russia-denies-killing-civilians-ukraines-bucha-2022-04-03/ |archive-date=3 April 2022}}&lt;/ref&gt;. Ar c'homzoù-se, embannet gant pennadurezhioù Rusia, a zo bet deskrivet evel falskeleier gant strolladoù lies hag aozadurioù media&lt;ref&gt;Labour enep gant ''[[Bellingcat]]''&lt;ref name=&quot;Bellingcat 4 April&quot;/&gt;, ''[[Deutsche Welle]]''&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Fact check: Atrocities in Bucha not 'staged' |first1=Joscha |last1=Weber |first2=Kathrin |last2=Wesolowski |date=5 April 2022 |work=[[Deutsche Welle]] |url=https://www.dw.com/en/fact-check-atrocities-in-bucha-not-staged/a-61366129 |url-status=live |access-date=5 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407202949/https://www.dw.com/en/fact-check-atrocities-in-bucha-not-staged/a-61366129 |archive-date=7 April 2022}}&lt;/ref&gt;, ar [[BBC]]&lt;ref&gt;{{Cite news |date=11 April 2022 |title=Bucha killings: Satellite image of bodies site contradicts Russian claims |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/60981238 |url-status=live |access-date=4 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407203106/https://www.bbc.com/news/60981238 |archive-date=7 April 2022}}&lt;/ref&gt;, ''[[Associated Press]]''&lt;ref name=&quot;AP NEWS 2022 FC&quot;&gt;{{Cite web |title=Video does not show staged bodies in Bucha |first1=Arijeta |last1=Lajka |first2=Sophia |last2=Tulp |date=4 April 2022 |url=https://apnews.com/article/fact-checking-847134637960 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407202946/https://apnews.com/article/fact-checking-847134637960 |archive-date=7 April 2022 |access-date=6 April 2022 |website=[[AP News]]&lt;/ref&gt;, ''[[Agence France-Presse]]''&lt;ref name=&quot;AFP 2022 FC&quot;&gt;{{Cite web |agency=[[Agence France-Presse]] |date=6 April 2022 |title=No, the discovery of bodies in Ukraine's Bucha was not 'staged' with 'actors' |url=https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.327R8KF |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407202948/https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.327R8KF |archive-date=7 April 2022 |access-date=6 April 2022 |website=[[Agence France-Presse|AFP Fact Check]]}}&lt;/ref&gt;, [[Amnesty International]]&lt;ref name=&quot;Amnesty_Bucha&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/05/ukraine-russian-forces-must-face-justice-for-war-crimes-in-kyiv-oblast--new-investigation/|title=Ukraine: Russian forces must face justice for war crimes in Kyiv Oblast|date=May 6, 2022|work=Amnesty International|author=|access-date=May 6, 2022|archive-date=6 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506090359/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/05/ukraine-russian-forces-must-face-justice-for-war-crimes-in-kyiv-oblast--new-investigation/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, ''[[The New York Times]]''&lt;ref name=&quot;NYT_satellite&quot;/&gt; ha [[France24]]&lt;ref name=&quot;Abreu 2022&quot;&gt;{{cite web | last=de Abreu | first=Catalina Marchant | title=Truth or Fake - Debunking Russian claims that Bucha killings are staged | website=France 24 | date=4 April 2022 | url=https://www.france24.com/en/tv-shows/truth-or-fake/20220404-debunking-russian-claims-that-bucha-killings-are-staged | access-date=11 August 2022 | archive-date=11 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220811200353/https://www.france24.com/en/tv-shows/truth-or-fake/20220404-debunking-russian-claims-that-bucha-killings-are-staged | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Ouzhpenn-se, dezrevelloù gant testoù eus an darvoudoù o chom e kêr a embann sklaer ivez e oa bet sevenet al lazhadeg gant soudarded Rusia&lt;ref name=&quot;Lee 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Lee |first1=Joseph |first2=Doug |last2=Faulkner |date=6 April 2022 |title=Ukraine war: Bucha deaths 'not far short of genocide' – PM |url=https://www.bbc.com/news/uk-61011022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407114352/https://www.bbc.com/news/uk-61011022 |archive-date=7 April 2022 |access-date=6 April 2022 |website=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt;. [[Human Rights Watch]] en doa bet embannet un dezrevell a embann eo anat e oa kablus soudarded nerzhioù lu Rusia eus [[lazhadeg raktal|lazhadegoù raktal]], lazhadegoù diabeg, [[Steuzidigezh dre ret|steuzidigezhioù dre ret]], ha [[jahinerezh]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Lazhadegoù e Rusia]]
[[Rummad:Lazhadegoù an XXvet kantved]]
[[Rummad:Torfedoù brezel]]</text>
      <sha1>r18fbjfhtj09veq8ee4cmvmmdnu2r45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haenel CR</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181203</id>
    <revision>
      <id>2202564</id>
      <parentid>2200694</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T14:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2968" sha1="cydf0zh6j7oqhwcsomaeigua2zdomqc" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Haenel CR|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Haenel CR223.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br&gt;&lt;br&gt;Un '''Haenel CR223'''.
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Alamagn}}
|-
! Doare
|[[Karabinenn]] damaotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest-gazoù, dre biston
|-  
! [[Munision]]où
|[[.223 Remington]]&lt;br&gt;[[.300 AAC Blackout]]&lt;br&gt;[[6,5 mm Creedmoor]]&lt;br&gt;[[.308 Winchester]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[C. G. Haenel|Haenel]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 2015
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;''Stumm CR223, kanol 14,5&quot;''
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|3,59 kg
|-
! Hirder (lamm pleget)
|807 mm
|-
! Hirder (lamm dibleget)
|890 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|368 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv eeun 10 pe 30 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
An '''Haenel CR''' zo ur rummad [[karabinenn]]où doare [[AR-15]] produet abaoe 2015 gant an embregerezh alaman [[C. G. Haenel]]. Un arm damaotomatek hepken eo, graet evit ar marc'had sivil pe an nerzhioù polis&lt;ref&gt;{{fr}} Guillaume ALEXANDRE, ''Haenel CR 223 en cal. .223 Remington : une qualité de fabrication à l'allemande !'', Cibles n°587, miz C'hwevrer 2019, pp. 22-28&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{It}} Ruggero Pettinelli, ''[https://www.armietiro.it/haenel-cr-223-calibro-223-remington-armi-6769 Haenel Cr 223 calibro .223 Remington]'', Armi e Tiro, 18/07/2015 (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;.

Mont a ra en-dro gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre amprest gazoù dre biston]]. Teleskopek eo he [[Lamm (arm-tan)|lamm]]. Pourveziet eo gant kargerioù 10 tenn (stumm sivil) pe 30 tenn. Kinniget eo e pevar stumm :
* CR223 (e [[.223 Remington]]) : kanolioù 10,5&quot; , 12,5&quot; , 14,5&quot; , 16,65&quot;.
* CR300 ([[.300 AAC Blackout]]) : kanol, 8&quot;, 9&quot; pe 10,5&quot;.
* CR6,5 ([[6,5 mm Creedmoor]]) : kanol 20&quot;.
* CR308 ([[.308 Winchester]]) : kanolioù 14,5&quot; , 16,65&quot;, 18&quot; , 20&quot;.

Daou stumm all zo graet evit gourdoniñ an dennerien : ar CR223 UEB, dezhi ul liv glas, hag a denn bannadelloù liv nann-marvus, hag ar CR223 Manipulation, graet evit dornata an arm hepken&lt;ref&gt;{{de}} ''[https://www.cg-haenel.de/produkte/cr223-cr300-cr65-cr308/ Selbstladebüchse CR223 / CR300 / CR6,5 / CR308]'', war lec'hienn Haenel (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Pennadoù kar ==
* [[Haenel MK 556]], stumm fuzuilh-arsailh deveret anezhañ, evit ar bed milourel.

== Liamm diavaez ==
* {{En}} ''[https://www.cg-haenel.de/en/products/cr223-cr300-cr65-cr308/ CR Serie]'' war lec'hienn C. G. Haenel

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Karabinennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]</text>
      <sha1>cydf0zh6j7oqhwcsomaeigua2zdomqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Snipex T-Rex</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181204</id>
    <revision>
      <id>2202565</id>
      <parentid>2200717</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T14:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2761" sha1="hbhjq3dmuuwyxw5qbmog5nrzl7fuqz2" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Snipex T-Rex|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Snipex T-REX.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur fuzuilh '''Snipex T-Rex'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Ukraina}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh enepdafar]] un-tenn
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh
|-  
! [[Munision]]
|[[14,5 × 114 mm]]
|-
! Produer
|[[XADO]]
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 2017
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn, gant al lunedenn)
|25 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1800}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|{{formatnum:1200}} mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn efedus
|{{formatnum:2000}} m
|-
! Hed-tenn d'ar muiañ
|{{formatnum:7000}} m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|980 m/s
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Snipex T-Rex''' zo ur [[fuzuilh enepdafar]] produet abaoe dibenn ar bloavezhioù 2010 gant an embregerezh ukrainat [[XADO]]. Implijet e vez abaoe 2021&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://en.defence-ua.com/news/ukrainian_army_adopts_new_anti_materiel_sniper_rifles-1754.html Ukrainian Army adopts new anti-materiel sniper rifles]'', Defense Express, 02/01/2021 (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt; gant [[Nerzhioù lu Ukraina|nerzhioù armet Ukraina]]. Anvet eo bet evel-se abalamour da stumm an troad dindan he [[Lamm (arm-tan)|lamm]], en deus lakaet e saverien da soñjal e divhar un [[tiranosaor]].

Ur arm un-tenn dre vorailh eo, kambret e [[14,5 × 114 mm]]. Gwikefre he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] zo a-dreñv he [[Draen (armoù)|draen]], e doare ur [[bullpup]]. He hed-tenn efedus zo war-dro {{formatnum:2000}} metr&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://en.defence-ua.com/weapon_and_tech/ukrainian_t_rex_anti_materiel_rifle_to_help_fight_russians-3287.html Ukrainian T-Rex: Anti-Materiel Rifle to Help Fight Russians]'', Defense Express, 16/06/2022 (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2019/07/19/ukrainian-snipex-t-rex-14-5x114mm-bolt-action-anti-materiel-rifle/ Ukrainian Snipex T-Rex 14.5x114mm Anti-Materiel Rifle]'', The Firearm Blog, (lennet d'ar 24/09/2026)&lt;/ref&gt;.

Implijet e vez war an dachenn er [[Brezel etre Ukraina ha Rusia|brezel a-enep Rusia]] abaoe 2022.

== Pennad kar ==
* [[Snipex Alligator]], fuzuilh enepdafar all implijet gant arme Ukraina.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù]]
[[Rummad:Fuzuilhoù enepdafar]]
[[Rummad:Armoù Ukraina]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]</text>
      <sha1>hbhjq3dmuuwyxw5qbmog5nrzl7fuqz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Banniel faos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181205</id>
    <revision>
      <id>2202567</id>
      <parentid>2201066</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T14:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2202567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3650" sha1="amv6wx8rhv6topa7c15bu2x1flrhiw3" xml:space="preserve">{{databox}}
Un oberiadur '''banniel faos''' ([[saozneg]] : ''false flag'') zo un obererezh sevenet evit kuzhat piv a zo kablus ha lakaat da grediñ e kablusted un tu all. Implij an droienn ''false flag'' a oa kroget er {{XVIvet kantved}}, evel doare da embann a-ratozh e oa kemmet lealded unan bennak&lt;ref name=&quot;grammarphobia&quot;&gt;{{en}} {{cite web|last1=O'Conner|first1=Patricia|last2=Kellerman |first2=Stewart|title=The True History of False Flags|date=11/05/2018|publisher=Grammarphobia.com|url=https://www.grammarphobia.com/blog/2018/05/false-flag.html |access-date=25/09/2026|accessdate=25/09/2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cjr&quot;&gt;{{en}} Perlman, Merrill. {{cite web|url=https://www.cjr.org/language_corner/false-flags.php|title=How the term ‘false flag’ migrated to the right • Columbia Journalism Review, 29/10/2018|accessdate=25/09/2026}}&lt;/ref&gt; ha kantvedoù goude-se e voe kemmet an implij evit ober anv eus un [[tro-widre vrezel|dro-widre]] er [[brezel war vor]] pa veze implijet gant ur vag ur banniel neptu pe enebour evit kuzhat e orin pe e leaded wirion&lt;ref name=&quot;grammarphobia&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;cjr&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |title=''False flags: What are they and when have they been used?''|work=BBC News, 18/02/2022|url=https://www.bbc.com/news/world-60434579 |access-date=25/09/2026}}&lt;/ref&gt;.

An doare ober-se a veze implijet alies war-vor gant [[morlaer]]on ha [[brezel kourserezh|kourserien]] evit touellañ bigi all ha reiñ an tu dezho da dostaat a-raok tagañ anezho. Diskouez ur banniel faos a oa bet lakaet da dalvezout evel un ober a c'haller degemer e-kerzh ar brezel war-vor hervez al lezennoù etrebroadel, gant ma vefe diskouezet o bannieloù gwir gant ar bagoù a-raok tagañ&lt;ref name=&quot;Politakis2018&quot;&gt;{{cite book |last=Politakis |first=George P. |title=Modern Aspects of the Laws of Naval Warfare and Maritime Neutrality |date=2018 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-1-136-88577-8 |pages=281– |url=https://books.google.com/books?id=xn17DwAAQBAJ&amp;pg=PT281}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kert2015&quot;&gt;{{cite book |author=Faye Kert |title=Privateering: Patriots and Profits in the War of 1812 |date=30 September 2015 |publisher=JHU Press |isbn=978-1-4214-1747-9 |pages=62– |url=https://books.google.com/books?id=6RQ0CgAAQBAJ&amp;pg=PA62}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HickeyClark2015&quot;&gt;{{cite book |author1=Donald R. Hickey |author2=Connie D. Clark |title=The Routledge Handbook of the War of 1812 |date=8 October 2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-70198-9 |pages=64– |url=https://books.google.com/books?id=hjyvCgAAQBAJ&amp;pg=PA64}}&lt;/ref&gt;.

Abaoe eo bet ledanaet implij an droienn evit komz eus broioù ivez hag a aoz tagadennoù warno o-unan da lakaat ar bec'h war broioù enebour pe [[Sponterezh|sponterien]], ha kaout dre an oberezhioù-se un [[casus belli|digarez]] evit mouostrañ an dud er vro pe evit tagañ ur vro estren&lt;ref name=&quot;austinconspiracy&quot;&gt;deHaven-Smith, Lance (2013). ''Conspiracy Theory in America''. Austin: [[University of Texas Press]]. p. 225&lt;/ref&gt; (met ivez desach harp).&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Kydd |first=Andrew H. |date=2026 |title=False flags: a strategic approach |url=https://www.emerald.com/qjps/article/doi/10.1108/QJPS-09-2024-0122/1358924/False-flags-a-strategic-approach |journal=Quarterly Journal of Political Science |language=en |doi=10.1108/QJPS-09-2024-0122 |issn=1554-0626|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Gallout a reer ivez implij an droienn evit obererezhioù sevenet gant hiniennoù pe [[Aozadur nann-gouarnamantel|aozadurioù nann-gouarnamantel]].
== Pennadoù kar ==
* [[Yudazerezh]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Gerioù saoznek]]
[[Rummad:Propaganda]]
[[Rummad:Geriaoueg ar brezel]]</text>
      <sha1>amv6wx8rhv6topa7c15bu2x1flrhiw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Implijer:Arko/poull-traezh</title>
    <ns>2</ns>
    <id>181240</id>
    <revision>
      <id>2202581</id>
      <parentid>2201382</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:52:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>astenn</comment>
      <origin>2202581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3021" sha1="qa5okeq9wg7g2oa01282ck7t4fjuv8z" xml:space="preserve">{{databox}}
An '''tachoù-jenofl''' a zo [[spis (temz)|spisoù]] tennet eus broñsoù bleuñv ar [[gwez-jenofl|jenoflenn]], ur wezenn eus kerentiad ar Myrtaceae hag eus ar genad Syzygium (''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. &amp; L.M.Perry). Genidik eo eus an [[Inizi Maluku]]&lt;ref&gt;[https://revistes.ub.edu/index.php/Abriu/article/view/abriu2017.6.10|&quot;The depictions of the spice that circumnavigated the globe. The contribution of Garcia de Orta’s Colóquios dos Simples (Goa, 1563) to the construction of an entirely new knowledge about cloves&quot;] pennad-skrid gant Teresa Nobre de Carvalho e-barzh Abriu: estudos de textualidade do Brasil, Galicia e Portugal, niv.6, 2017, gwelet d'ar 2024-01-01.&lt;/ref&gt;.

Meneget e voe an tachoù-jenofl evit ar wech kentañ gant al lennegezh sinaat da vare ar re Han, tro an III&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; kantved araok JK. Implijet e voe ar spis da gentañ evit freskaat an anal, o vezañ implijet er vezegiezh dreist-holl&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en |prénom=James |nom=Hancock |titl=The Early History of Clove, Nutmeg, &amp; Mace |url=https://www.worldhistory.org/article/1849/the-early-history-of-clove-nutmeg--mace/ |lec'hienn=World History Encyclopedia |gwelet d'an=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;. Tro 77 e voe meneget gant [[Plinius an Henañ]] en e [[Naturalis historia|Istor Naturel]] ur spis heñvel ouzh pebr anvet ''garyophyllon'', kenwerzhet evit e frond. N'eo ket anat eo eus tachoù-jenofl e oa kaoz avat. Testeniekaet eo en Europa evit ar wech kentañ er IV{{vet}} kantved pa voent profet gant an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|Kustentin I{{añ}}]] da [[Jelvestr Iañ|sant Jevelstr]] hag a oa [[Eskopti Roma|eskob Roma]] (pab) d'ar mare-se.

E-pad pell en doe [[Kompagnunezh an Izelvroioù Indez ar Reter]] ur monopol war genverzh an tachoù-jenofl. Reiñ a reas ar Gall Pierre Poivre un termen da gement-se en XVIII{{vet}} kantved o plantañ gwez-jenofl en [[Enez Maoris]] ha goude e [[Gwiana]]&lt;ref name=Legénocidevoilé&gt;Tidiane N'Diaye, Le génocide voilé, embannadurioù Folio, 2008, p. 216-217.&lt;/ref&gt; E [[1812]] e tegasas Saleh ben Haramil al Bray an tach-jenofl e [[Zanzibar]]. Implijout a reas ar sultan tost da etre 7 000 [[sklav]] etre [[1830]] ha [[1872]] evit tiekaat ar spis&lt;ref name=Legénocidevoilé/&gt;.

== Keginerezh ==
Implijet e vez an tachoù-jenofl er geginerezh aziat, afrikan ha kreizdouarel, har er Reter-nesañ evit reiñ blaz d'ar c'hig, d'ar [[kari|c'harioù]], d'an hiliadennoù ha da frouezh (evel avaloù, per ha rubarb). Lakaet e vezont en evajoù tomm ivez, asambles gant suraval ha sukr. Kavet e vezont er meskajoù spisoù alies.

Er geginerezh mec'hikan e vezont mesket gant [[koumin]] ha [[kanell (temz)|kanell]] alies. Graet e vez ganto er geginerezh peruvian ivez, en un toullad mat a veuzioù evel ''carapulcra'' hag ''[[riz dre laezh|arroz con leche]]''.

Klotañ a reont mat gant kanell, pimant Jamaika, vanilhez, [[gwin ruz]], bazilik, ognon, rusk suraval, aniz-steredennek ha [[pebr]] du.

==Daveoù==
{{daveoù}}

== Gwelet ivez ==

[[Rummad:Spisoù]]</text>
      <sha1>qa5okeq9wg7g2oa01282ck7t4fjuv8z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202584</id>
      <parentid>2202581</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T20:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>astenn</comment>
      <origin>2202584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3395" sha1="e0vdh3iuxuohsyiccynycdhv61c2t6m" xml:space="preserve">{{databox}}
An '''tachoù-jenofl''' a zo [[spis (temz)|spisoù]] tennet eus broñsoù bleuñv ar [[gwez-jenofl|jenoflenn]], ur wezenn eus kerentiad ar Myrtaceae hag eus ar genad Syzygium (''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. &amp; L.M.Perry). Genidik eo eus an [[Inizi Maluku]]&lt;ref&gt;[https://revistes.ub.edu/index.php/Abriu/article/view/abriu2017.6.10|&quot;The depictions of the spice that circumnavigated the globe. The contribution of Garcia de Orta’s Colóquios dos Simples (Goa, 1563) to the construction of an entirely new knowledge about cloves&quot;] pennad-skrid gant Teresa Nobre de Carvalho e-barzh Abriu: estudos de textualidade do Brasil, Galicia e Portugal, niv.6, 2017, gwelet d'ar 2024-01-01.&lt;/ref&gt;.

Meneget e voe an tachoù-jenofl evit ar wech kentañ gant al lennegezh sinaat da vare ar re Han, tro an III&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; kantved araok JK. Implijet e voe ar spis da gentañ evit freskaat an anal, o vezañ implijet er vezegiezh dreist-holl&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en |prénom=James |nom=Hancock |titl=The Early History of Clove, Nutmeg, &amp; Mace |url=https://www.worldhistory.org/article/1849/the-early-history-of-clove-nutmeg--mace/ |lec'hienn=World History Encyclopedia |gwelet d'an=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;. Tro 77 e voe meneget gant [[Plinius an Henañ]] en e [[Naturalis historia|Istor Naturel]] ur spis heñvel ouzh pebr anvet ''garyophyllon'', kenwerzhet evit e frond. N'eo ket anat eo eus tachoù-jenofl e oa kaoz avat. Testeniekaet eo en Europa evit ar wech kentañ er IV{{vet}} kantved pa voent profet gant an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|Kustentin I{{añ}}]] da [[Jelvestr Iañ|sant Jevelstr]] hag a oa [[Eskopti Roma|eskob Roma]] (pab) d'ar mare-se.

E-pad pell en doe [[Kompagnunezh an Izelvroioù Indez ar Reter]] ur monopol war genverzh an tachoù-jenofl. Reiñ a reas ar Gall Pierre Poivre un termen da gement-se en XVIII{{vet}} kantved o plantañ gwez-jenofl en [[Enez Maoris]] ha goude e [[Gwiana]]&lt;ref name=Legénocidevoilé&gt;Tidiane N'Diaye, Le génocide voilé, embannadurioù Folio, 2008, p. 216-217.&lt;/ref&gt; E [[1812]] e tegasas Saleh ben Haramil al Bray an tach-jenofl e [[Zanzibar]]. Implijout a reas ar sultan tost da etre 7 000 [[sklav]] etre [[1830]] ha [[1872]] evit tiekaat ar spis&lt;ref name=Legénocidevoilé/&gt;.

== Keginerezh ==
Implijet e vez an tachoù-jenofl er geginerezh aziat, afrikan ha kreizdouarel, har er Reter-nesañ evit reiñ blaz d'ar c'hig, d'ar [[kari|c'harioù]], d'an hiliadennoù ha da frouezh (evel avaloù, per ha rubarb). Lakaet e vezont en evajoù tomm ivez, asambles gant suraval ha sukr. Kavet e vezont er meskajoù spisoù alies.

Er geginerezh mec'hikan e vezont mesket gant [[koumin]] ha [[kanell (temz)|kanell]] alies. Graet e vez ganto er geginerezh peruvian ivez, en un toullad mat a veuzioù evel ''carapulcra'' hag ''[[riz dre laezh|arroz con leche]]''.

Klotañ a reont mat gant kanell, pimant Jamaika, vanilhez, [[gwin ruz]], bazilik, ognon, rusk suraval, aniz-steredennek ha [[pebr]] du.

== Implijoù all ==
Ouzhpennet e vez alies er ''betel quids'', ur meskaj kraoñ arek ha delioù ''Piper betle'' chaoket gant an dud en [[Azia ar Gevred]]. Implijet e vez e sigaretennoù anvet ''kretek'' en Indonezia. Butuniñ a reed sigaretennoù gant butun ha tachoù-jenofl en Europa, ar Stadoù-Unanet hag Azia gwechall.

Eoul esañs tachoù-jenofl a vez implijet evit 

==Daveoù==
{{daveoù}}

== Gwelet ivez ==

[[Rummad:Spisoù]]</text>
      <sha1>e0vdh3iuxuohsyiccynycdhv61c2t6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tara Ghale</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181245</id>
    <revision>
      <id>2202626</id>
      <parentid>2201115</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:39:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1391" sha1="apvmt2t1kxhuqfmcdn35j6z1otyta23" xml:space="preserve">''' Tara Ghale''', bet ganet e 1995, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;Gwengolo 2026: 1 837 eo he renk Elo ''Standard''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12301680 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;1 837 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 2024&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e 2011.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====Kampionad Azia (Maouezi)====
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-    
|Kerzu 2009||6||{{IND}}, [[Kolkata]]||4||0/6 (+0, =0, -6)||0||/49||13/10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/~sennari/2009s/2009nep.html 6th Asian Team Chess Championship (women): Kolkata 2009 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|-  
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}   
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12311987 He fichenn FIDE]  
*{{en}}[https://www.2700chess.com/players/12301680-tara-ghale He fartiennoù e Chess Com]  
[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Ghale, Tara}}</text>
      <sha1>apvmt2t1kxhuqfmcdn35j6z1otyta23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ilizamant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181316</id>
    <revision>
      <id>2202586</id>
      <parentid>2201962</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T20:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Kendalc'h 1</comment>
      <origin>2202586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6535" sha1="tjtavm13ongxcmmesj08h7dfai8m6ua" xml:space="preserve">[[Restr:Introductio mulieris.png|thumb|Levr liderezh an ilizamant e Codex Sankt-Gallen ({{XVIvet kantved}}).]]
Ul [[lid]] a gaver pleustret en [[Iliz katolik roman]], er [[protestantiezh|brotestantiezh]] hag e [[kristeniezh ar Reter]] eo an '''ilizamant''', ma vez degemeret ha benniget gant ur [[beleg]] en iliz-parrez ar maouezed un nebeud amzer goude ur [[gwilioud]].&lt;br&gt;
Pal al lid a zo bet lakaet etre div dalvoudegezh, hini ar [[glanidigezh|c'hlanidigezh]] ha hini ar [[bennozh]] roet d'ar vaouez hag an drugarekadenn d'an [[doue]]. Goude [[Sened-Meur Vatikan II]] ([[1962]]-[[1965]]), n'eus ket mui a ilizamant en Iliz katolik roman, nemet ur bennozh roet d'ar vaouez diac'hub ha d'an tad ivez diwar o goulenn.

== Istor ==
[[Restr:Hans Memling 029.jpg|thumb|''Kinnigadur e Templ Jeruzalem'' ([[Hans Memling]],war-dro [[1470]], [[Mirdi ar Prado]]. [[Madrid]]). Diouzh danevell glanidigezh ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]] graet da-geñver [[Kinnigadur Jezus en Templ]] e teu lid kristen an ilizamant]]
Er gristeniezh e c'heller kavout un orin gwriziennet er [[Bibl]], koulz diwar an [[Testamant Kozh]] ([[Leviegezh]], XII, 1-8) ha, muioc'h c'hoazh, diwar danevell lid [[Gouel Hon Salver kinniget en Templ|kinnigadur ar Mabig Jezus]] a gaver en [[Aviel Lukaz]] (II, 22-39). &quot;Gouel Glanidigezh Maria&quot; hag un anv all zo dezhañ : [[Gouel Maria ar Gouloù]]. N'eo ket dre zegouezh ma teu al lidoù-se d'an 2 a viz C'hwevrer, 40 devezh goude lid [[Nedeleg|Ginivelezh ar C'hrist]] evit heuliañ reolenn ar Bibl [[Hebraeg|hebraek]]. Koulskoude, n'eus ket bet embannet biskoazh e vije al lid ur redi evit pep maouez. Klasket ez eus bet gant an Iliz katolik chom hep lavaret e vefe bet saotret ar maouezed gant ar gwilioud, ha ne vefe anv nemet eus an degemer evit an distro e-touez kumuniezh ar barrez hag eus trugarekaat an doue, pa voe kaset ar c'hanedigezh da benn. Ken abred hag ar {{VIvet kantved}} e pouezas ar [[pab]] [[Gregor Iañ]] war an arabad ma oa kaout ur badelezh ret evit distreiñ d'an iliz-parrez. Evit gwir e c'houlennas kristenien ar [[Grennamzer]] ma vije savet lidoù evit o diwall diouzh ar mallozhioù, ken e voe strishoc'h ar reolennoù pa voe aotreet d'ar maouezed nevez-diac'hub chom pell eus ar gumuniezh (chom en o zi) 40 devezh-pad goude ganedigezh ur paotr ha 80 devezh goude hini ur verc'h.&lt;br&gt;
E-barzh al lid boutin e Kornôgeuropa e tlefe ar vaouez ambrouger kas ur [[goulouaouenn|c'houlaouenn]] evit he reiñ d'ar vaouez diac'hub a-raok entreal en iliz hag hi o tougen anezhi enaouet keid-all. Goude ma veze degemeret ar vamm nevez e veze lakaet gant ar beleg e [[stol]] war he vrec'h. Bennigañ a rae hounnez hag pep a ambrougerez.&lt;br&gt;
Ne veze ket aotreet da dud all komz ganto, ken e veze lidet an ilizamant e ur c'horn eus an iliz, ur chapel diabarzh peurvuiañ.

Er bed a-bezh e c'heller kavout lidoù relijiel liammet ouzh distro ar maouezed diac'hub en o c'humuniezh lec'hel.

== Ilizamant e Breizh ==
E levr emvuhezskrid savet gant [[Pêr-Jakez Heliaz]], ''[[Marh al lorh]]'', e kaver un deskrivadur eus an c'hondu e tleje kaout ar vaouez nevez-gwilioudet pa 'z aent da gaout ar beleg evit bezañ ilizet e [[Pouldreuzig]] er bloavezioù 1920 ha pelloc'h.&lt;br&gt;
Santadoù donoc'h a voe eztaolet gant [[Naig Rozmor]], pa kontas ar glemm e savas e-sigur hec'h ilizamant dezhi e 1947 :
{{quotation|&quot;…Me c'houlenn perak, war-lerc'h ur ganedigezh n'eus nemet ar merc'hed a vije saotret ? N'em boa ket graet ar bugel-se ma-unan… ha pelec'h edo ma fried pa oan-me bet stoliet… Me oar, an Iliz n'he deus morse a joa ouzh ar merc'hed, en despet d'he devosion d'ar Werc'hez Mari !&quot;}}
Diouzh respont he mamm e komprener m'eo bet skañvaet ar reolennoù un nebeud bloavezioù goude yaouankiz Heliaz ha hini mamm ar varzhez :
{{quotation|Arabat dit skandalat re… Ni veze kuzhet dindan kap hor mañtell-gañv da vont betek an iliz… Den n'e 'nije kredet lavaret ur ger deomp…evel ma vijemp bet [[kakouz]]ennet !}} ''Brud Nevez'', niv. 215, 1999, p p. 31-32.

== Katoligiezh==
A-raok ar pab [[Paol VI]] e veze anv eus Glanidigezh ar Werc'hez muioc'h eget eus hini kinnigadur ar C'hrist e levrioù liderezh an Iliz katolik roman. Ma ne veze ket mui pleustret kalz an ilizamant er c'hêrioù e chome ar maezioù al lec'hioù pennañ ma veze lakaet enno ar maouezed da heuliañ reolennoù strizh a-walc'h evel mont o-unan, gwisket e du ha hep komz da zen.

Keid-all e veze kreizennet Gouel Maria ar Gouloù war ar pezh he doa gouzañvet mamm ar C'hrist evit e c'henel.

En dezenn nevesañ war istor an ''ilizamant'' e Europa Kornôg ar Grennamzer  e weler penaos eo kompren an abegoù lisseurt o deus kaset ar veleien da chañch o selloù war al lid ha chañch al lidoù ivez.
{{quotation|N’eo ket aes ober un istor eus an ilizamant. Al lid, diouzh ar c’hroashent eus an istorioù a-fet jener, sokial, mezegel ha relijiel, a seblant bezañ aroueziet gant perzhioù niverus. Koulskoude eo ar pezh a zegas deur dezhañ. Dibosupl eo diverrañ al lid d’ar glanidigezh hepken, ha pa vefe c’hoant. Ar mammennoù relijiel, daoust dezho bezañ kreizennet war-zu ar saotradur, ne c’hallont ket chom hep diskuliañ ur soñj eus ar Grennamzer kalz pinvidikoc’h eget se.}} Flore Laperche, Tezenn diwar-benn kontrol an ilizamant gant ar veleien ar broioù gallek er Grennamzer, 2025.

== Ortodoksiezh ==

== Protestantiezh ==
=== [[Luteriegezh]] ===
[[Restr:Christen Dalsgaard - A Woman's Solemn Churching after Childbirth - KMS820 - Statens Museum for Kunst.jpg|thumb|''Ilizamant lidek ar vaouez ziac'hub'' (Christen Dalsgaard, [[1860]]). Lid mod [[Iliz Denmark]] (Luteriad).]]
=== Anglikanegezh ===

=== Metodegezh ===

== Levlennadur ==
* [https://thesis.dial.uclouvain.be/server/api/core/bitstreams/86d7fb12-2f46-4d0a-a25b-22722cbe8f25/content Flore Laperche, ''Le contrôle ecclésiastique de la coutume des relevailles dans le territoire français entre le Ve et le XIVe siècle'', Tezenn soutenet e 2025 dirak Skol-veur Louvain.]
* Nicole Lemaître, Marie-Thérèse Quinson, Véronique Sot, ''Dictionnaire culturel du christianisme'', Pariz, Cerf, 1994, p. 253.
* Natalie Knödel, &quot;Reconsidering an Obsolete Rite: The Churching of Women and Feminist Liturgical Theology&quot;, Feminist Theology, 1997.
* Augustin Joseph Schulte, &quot;Churching of Women. E-barzh ''The Catholic Encyclopedia. 3''. New York, Robert Appleton Company, 1908. 

== Pennadoù nes ==
* [[Gouel Maria ar Gouloù]]
* [[Kinnigadur ar C'hrist en Templ]]

== Notennoù ha daveennoù ==

[[Rummad:Liderezh kristen]]
[[Rummad:Gwilioud]]</text>
      <sha1>tjtavm13ongxcmmesj08h7dfai8m6ua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bikas Man Lama</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181321</id>
    <revision>
      <id>2202631</id>
      <parentid>2201797</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="820" sha1="etaclnapwzsz5w5ixcnats4ushzq5wy" xml:space="preserve">'''Bikas Man Lama''', bet ganet e [[1970]], a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Miz Here 2026 : {{formatnum:1793}} eo e renk Elo ''Standard''&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/12300209 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;, e renk Elo ''Standard'' uhelañ eo ivez&lt;ref&gt;{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lama_bikas/329635 E bartiennoù e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
====[[Kampionad nepalat an echedoù]]====
Trec'h e voe  e [[1980]], rampo gant [[Bijay Sharma]], hag e [[1982]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://nepal-chess.blogspot.com/p/national-champion.html National Champion – Nepal chess Blog]&lt;/ref&gt;.
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lama, Bikas Man}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]    
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]    </text>
      <sha1>etaclnapwzsz5w5ixcnats4ushzq5wy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202632</id>
      <parentid>2202631</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="r0fobwcixi4p70u89xelkkrvboffuyu" xml:space="preserve">'''Bikas Man Lama''', bet ganet e [[1970]], a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Miz Here 2026 : {{formatnum:1793}} eo e renk Elo ''Standard''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12305006 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;, e renk Elo ''Standard'' uhelañ eo ivez&lt;ref&gt;{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lama_bikas/329635 E bartiennoù e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
====[[Kampionad nepalat an echedoù]]====
Trec'h e voe  e [[1980]], rampo gant [[Bijay Sharma]], hag e [[1982]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://nepal-chess.blogspot.com/p/national-champion.html National Champion – Nepal chess Blog]&lt;/ref&gt;.
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lama, Bikas Man}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]    
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]    </text>
      <sha1>r0fobwcixi4p70u89xelkkrvboffuyu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gopal Prajapati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181350</id>
    <revision>
      <id>2202628</id>
      <parentid>2201953</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="447" sha1="7t38vwuhh8f4gblqfdl41gbm91j7i25" xml:space="preserve">'''Gopal Prajapati''' a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;

== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
====[[Kampionad nepalat an echedoù]]====
Trec'h e voe  e [[1983]] hag e [[1984]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://nepal-chess.blogspot.com/p/national-champion.html National Champion – Nepal chess Blog]&lt;/ref&gt;.
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Prajapati, Gopal}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]    </text>
      <sha1>7t38vwuhh8f4gblqfdl41gbm91j7i25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Warlord Games</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181420</id>
    <revision>
      <id>2202571</id>
      <timestamp>2026-10-21T18:51:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;'''Warlord Games''' zo un embregerezh saoz sevel hag embann [[c'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]], diazezet e [[Nottingham]]. ==Istor== Warlord Games a zo bet krouet e 2007&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ltd |first=company check |title=WARLORD GAMES LIMITED. Free business summary taken from official companies house information. Free alerts. Registered as 06400769 |url=http://companycheck.co.uk/company/06400769/WARLORD-GAMES-LIMITED/compa...&quot;</comment>
      <origin>2202571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3605" sha1="hue2it6z9q61ygu5u75uuc31cgrqihh" xml:space="preserve">'''Warlord Games''' zo un embregerezh saoz sevel hag embann [[c'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]], diazezet e [[Nottingham]].
==Istor==
Warlord Games a zo bet krouet e 2007&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ltd |first=company check |title=WARLORD GAMES LIMITED. Free business summary taken from official companies house information. Free alerts. Registered as 06400769 |url=http://companycheck.co.uk/company/06400769/WARLORD-GAMES-LIMITED/companies-house-data |access-date=2023-11-07 |website=Company Check |language=en}}&lt;/ref&gt; gnat an implijidi kozh eus [[Games Workshop]] John Stallard ha Paul Sawyer. Harpet gant Bob Naismith o devoa embannet delwennouigoù [[Lejioner roman|lejionerien roman]]. Goude-se e oa bet ouzhpennet ar reolennnoù ''Black Powder'' a oa bet ijinet gant [[Rick Priestley]]. Goude-se e oa bet Rick o skrivañ ar reolennoù ''Hail Caesar'' evit Warlord Games.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Us |url=https://www.warlordgames.com/home/about-us/ |access-date=2025-08-12 |website=Warlord Games |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; In July 2023, Warlord sold 25% of shares to [[Hornby Railways|Hornby]] for £1.25 million.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 July 2023 |title=Acquisition and Extension of Loan Facility, 7 Jul 2023 11:23 {{!}} Shares Magazine |url=https://www.sharesmagazine.co.uk/news/market/LSE20230707122354_4828600/acquisition-and-extension-of-loan-facility |archive-url=https://web.archive.org/web/20230711163620/https://www.sharesmagazine.co.uk/news/market/LSE20230707122354_4828600/acquisition-and-extension-of-loan-facility |archive-date=11 July 2023 |access-date=11 July 2023 |website=www.sharesmagazine.co.uk}}&lt;/ref&gt;
==C'hoarioù==
Warlord Games a sav delwennoùigoù met ivez ar c'hoarioù brezel. ''Black Powder'', hag a dremen e marevezh ar &quot;marc'h hag ar [[mousked]]&quot;, a zo diazez evit ar c'hoarioù taol. Donald Featherstone, en doa embannet en e levr eus 2010 ''Battle Notes for Wargamers'', e oa implijet ar reolennoù ''Black Powder'' rak e oant aes evit adsevel emgannoù [[Emgann Wijnendale|Wynendael]],&lt;ref &gt;Featherstone 2010 p64&lt;/ref&gt; [[Emgann Prestonpans|Prestonpans]],(emsav [[Jakobit]])&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p74&lt;/ref&gt; [[Battle of Guilford Courthouse|Guilford Courthouse]] (American Revolution),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p84&lt;/ref&gt; [[Emgann Maida|Maida]],&lt;ref&gt;Featherstone 2010 p94&lt;/ref&gt; [[Emgann Aliwal|Aliwal]] (brezel Saoz-Sikh),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p103&lt;/ref&gt; [[Emgann Wilson's Creek|Wilson's Creek]] ([[brezel diabarzh SUA]]),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p112&lt;/ref&gt; [[Emgann Little Big Horn|Little Big Horn]],&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p122&lt;/ref&gt; hag [[Emgann ar stêr Modder|Modder River]] ([[brezel ar Voered|brezel ar Voeren]])&lt;ref&gt;Featherstone 2010 p132&lt;/ref&gt;

Ar c'hoari gant ar muiañ a berzh gant Warlord Games a dremen e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] hag anvet eo ''[[Bolt Action (c'hoari)|Bolt Action]]''.
== C'hoarioù ==
* ''Hail Caesar!''
* ''Pike &amp; Shotte'' ([[Brezel diabarzh Bro-Saoz|brezelioù diabarzh Bro-Saoz]] ha [[Brezel Tregont Vloaz]])
* ''Black Powder''
* ''Black Seas''
* [[Bolt Action (c'hoari)|Bolt Action]] (Eil Brezel-bed)
* [[Cruel Seas]] (Eil Brezel-bed, war vor)
* ''Blood Red Skies''
* ''Konflikt '47'' (Eil Brezel-bed dazeilat kemmesk gant teknologiezhoù maez douarel)
* ''Judge Dredd Miniatures Game'' (gant Mongoose Games)
* ''Beyond the Gates of Antares''.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://store.warlordgames.com/ Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Embregerezhioù Breizh-Veur]]
[[Rummad:Embregerezhioù embann c'hoarioù roll]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1975]]</text>
      <sha1>hue2it6z9q61ygu5u75uuc31cgrqihh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202572</id>
      <parentid>2202571</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T18:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3629" sha1="tem5vfbum6t895b5iz5efe129ba9pq3" xml:space="preserve">'''Warlord Games''' zo un embregerezh saoz sevel hag embann [[c'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]], diazezet e [[Nottingham]].
==Istor==
Warlord Games a zo bet krouet e 2007&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ltd |first=company check |title=WARLORD GAMES LIMITED. Free business summary taken from official companies house information. Free alerts. Registered as 06400769 |url=http://companycheck.co.uk/company/06400769/WARLORD-GAMES-LIMITED/companies-house-data |access-date=2023-11-07 |website=Company Check |language=en}}&lt;/ref&gt; gnat an implijidi kozh eus [[Games Workshop]] John Stallard ha Paul Sawyer. Harpet gant Bob Naismith o devoa embannet delwennouigoù [[Lejioner roman|lejionerien roman]]. Goude-se e oa bet ouzhpennet ar reolennnoù ''Black Powder'' a oa bet ijinet gant [[Rick Priestley]]. Goude-se e oa bet Rick o skrivañ ar reolennoù ''Hail Caesar'' evit Warlord Games.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Us |url=https://www.warlordgames.com/home/about-us/ |access-date=2025-08-12 |website=Warlord Games |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; E miz Gouhere 2023, Warlord en doa gwerzhet 25% eus e lodennoù da [[Hornby Railways|Hornby]] evit 1,25 milion £.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 July 2023 |title=Acquisition and Extension of Loan Facility, 7 Jul 2023 11:23 {{!}} Shares Magazine |url=https://www.sharesmagazine.co.uk/news/market/LSE20230707122354_4828600/acquisition-and-extension-of-loan-facility |archive-url=https://web.archive.org/web/20230711163620/https://www.sharesmagazine.co.uk/news/market/LSE20230707122354_4828600/acquisition-and-extension-of-loan-facility |archive-date=11 July 2023 |access-date=11 July 2023 |website=www.sharesmagazine.co.uk}}&lt;/ref&gt;
==C'hoarioù==
Warlord Games a sav delwennoùigoù met ivez ar c'hoarioù brezel. ''Black Powder'', hag a dremen e marevezh ar &quot;marc'h hag ar [[mousked]]&quot;, a zo diazez evit ar c'hoarioù taol. Donald Featherstone, en doa embannet en e levr eus 2010 ''Battle Notes for Wargamers'', e oa implijet ar reolennoù ''Black Powder'' rak e oant aes evit adsevel emgannoù [[Emgann Wijnendale|Wynendael]],&lt;ref &gt;Featherstone 2010 p64&lt;/ref&gt; [[Emgann Prestonpans|Prestonpans]],(emsav [[Jakobit]])&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p74&lt;/ref&gt; [[Battle of Guilford Courthouse|Guilford Courthouse]] (American Revolution),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p84&lt;/ref&gt; [[Emgann Maida|Maida]],&lt;ref&gt;Featherstone 2010 p94&lt;/ref&gt; [[Emgann Aliwal|Aliwal]] (brezel Saoz-Sikh),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p103&lt;/ref&gt; [[Emgann Wilson's Creek|Wilson's Creek]] ([[brezel diabarzh SUA]]),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p112&lt;/ref&gt; [[Emgann Little Big Horn|Little Big Horn]],&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p122&lt;/ref&gt; hag [[Emgann ar stêr Modder|Modder River]] ([[brezel ar Voered|brezel ar Voeren]])&lt;ref&gt;Featherstone 2010 p132&lt;/ref&gt;

Ar c'hoari gant ar muiañ a berzh gant Warlord Games a dremen e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] hag anvet eo ''[[Bolt Action (c'hoari)|Bolt Action]]''.
== C'hoarioù ==
* ''Hail Caesar!''
* ''Pike &amp; Shotte'' ([[Brezel diabarzh Bro-Saoz|brezelioù diabarzh Bro-Saoz]] ha [[Brezel Tregont Vloaz]])
* ''Black Powder''
* ''Black Seas''
* [[Bolt Action (c'hoari)|Bolt Action]] (Eil Brezel-bed)
* [[Cruel Seas]] (Eil Brezel-bed, war vor)
* ''Blood Red Skies''
* ''Konflikt '47'' (Eil Brezel-bed dazeilat kemmesk gant teknologiezhoù maez douarel)
* ''Judge Dredd Miniatures Game'' (gant Mongoose Games)
* ''Beyond the Gates of Antares''.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://store.warlordgames.com/ Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Embregerezhioù Breizh-Veur]]
[[Rummad:Embregerezhioù embann c'hoarioù roll]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1975]]</text>
      <sha1>tem5vfbum6t895b5iz5efe129ba9pq3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202573</id>
      <parentid>2202572</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T18:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3654" sha1="lwqdki1e8npxqusqyhs0wosdl19ugoo" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Warlord Games''' zo un embregerezh [[Bro-Saoz|saoz]] sevel hag embann [[c'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]], diazezet e [[Nottingham]].
==Istor==
Warlord Games a zo bet krouet e 2007&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ltd |first=company check |title=WARLORD GAMES LIMITED. Free business summary taken from official companies house information. Free alerts. Registered as 06400769 |url=http://companycheck.co.uk/company/06400769/WARLORD-GAMES-LIMITED/companies-house-data |access-date=2023-11-07 |website=Company Check |language=en}}&lt;/ref&gt; gnat an implijidi kozh eus [[Games Workshop]] John Stallard ha Paul Sawyer. Harpet gant Bob Naismith o devoa embannet delwennouigoù [[Lejioner roman|lejionerien roman]]. Goude-se e oa bet ouzhpennet ar reolennnoù ''Black Powder'' a oa bet ijinet gant [[Rick Priestley]]. Goude-se e oa bet Rick o skrivañ ar reolennoù ''Hail Caesar'' evit Warlord Games.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Us |url=https://www.warlordgames.com/home/about-us/ |access-date=2025-08-12 |website=Warlord Games |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; E miz Gouhere 2023, Warlord en doa gwerzhet 25% eus e lodennoù da [[Hornby Railways|Hornby]] evit 1,25 milion £.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 July 2023 |title=Acquisition and Extension of Loan Facility, 7 Jul 2023 11:23 {{!}} Shares Magazine |url=https://www.sharesmagazine.co.uk/news/market/LSE20230707122354_4828600/acquisition-and-extension-of-loan-facility |archive-url=https://web.archive.org/web/20230711163620/https://www.sharesmagazine.co.uk/news/market/LSE20230707122354_4828600/acquisition-and-extension-of-loan-facility |archive-date=11 July 2023 |access-date=11 July 2023 |website=www.sharesmagazine.co.uk}}&lt;/ref&gt;
==C'hoarioù==
Warlord Games a sav delwennoùigoù met ivez ar c'hoarioù brezel. ''Black Powder'', hag a dremen e marevezh ar &quot;marc'h hag ar [[mousked]]&quot;, a zo diazez evit ar c'hoarioù taol. Donald Featherstone, en doa embannet en e levr eus 2010 ''Battle Notes for Wargamers'', e oa implijet ar reolennoù ''Black Powder'' rak e oant aes evit adsevel emgannoù [[Emgann Wijnendale|Wynendael]],&lt;ref &gt;Featherstone 2010 p64&lt;/ref&gt; [[Emgann Prestonpans|Prestonpans]],(emsav [[Jakobit]])&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p74&lt;/ref&gt; [[Battle of Guilford Courthouse|Guilford Courthouse]] (American Revolution),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p84&lt;/ref&gt; [[Emgann Maida|Maida]],&lt;ref&gt;Featherstone 2010 p94&lt;/ref&gt; [[Emgann Aliwal|Aliwal]] (brezel Saoz-Sikh),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p103&lt;/ref&gt; [[Emgann Wilson's Creek|Wilson's Creek]] ([[brezel diabarzh SUA]]),&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p112&lt;/ref&gt; [[Emgann Little Big Horn|Little Big Horn]],&lt;ref&gt;Featherstone, 2010 p122&lt;/ref&gt; hag [[Emgann ar stêr Modder|Modder River]] ([[brezel ar Voered|brezel ar Voeren]])&lt;ref&gt;Featherstone 2010 p132&lt;/ref&gt;

Ar c'hoari gant ar muiañ a berzh gant Warlord Games a dremen e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] hag anvet eo ''[[Bolt Action (c'hoari)|Bolt Action]]''.
== C'hoarioù ==
* ''Hail Caesar!''
* ''Pike &amp; Shotte'' ([[Brezel diabarzh Bro-Saoz|brezelioù diabarzh Bro-Saoz]] ha [[Brezel Tregont Vloaz]])
* ''Black Powder''
* ''Black Seas''
* [[Bolt Action (c'hoari)|Bolt Action]] (Eil Brezel-bed)
* [[Cruel Seas]] (Eil Brezel-bed, war vor)
* ''Blood Red Skies''
* ''Konflikt '47'' (Eil Brezel-bed dazeilat kemmesk gant teknologiezhoù maez douarel)
* ''Judge Dredd Miniatures Game'' (gant Mongoose Games)
* ''Beyond the Gates of Antares''.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://store.warlordgames.com/ Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Embregerezhioù Breizh-Veur]]
[[Rummad:Embregerezhioù embann c'hoarioù roll]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1975]]</text>
      <sha1>lwqdki1e8npxqusqyhs0wosdl19ugoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sharon Burtman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181421</id>
    <revision>
      <id>2202574</id>
      <timestamp>2026-10-21T19:23:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2202574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1152" sha1="hmppunvs96171nwpj9ha2fb0g2ade2y" xml:space="preserve">[[Restr:Sharon_Ellen_Burtman.jpg|right|140px| Sharon Ellen Burtman en un tournamant e Boston.]]  '''Sharon Ellen Burtman''', ([[Boston]], [[SUA]]16 a viz Even 1968) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601105 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 123 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Genver 1999&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe  e 1995, rampo gant [[Anjelina Belakovskaia]].
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004623 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/player/10040 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Sharon_Burtman He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12413498 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Burtman, Sharon Ellen}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] </text>
      <sha1>hmppunvs96171nwpj9ha2fb0g2ade2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202575</id>
      <parentid>2202574</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1153" sha1="mb8ooxl83ytpvw5xq5is9flojpek9bo" xml:space="preserve">[[Restr:Sharon_Ellen_Burtman.jpg|right|140px| Sharon Ellen Burtman en un tournamant e Boston.]]  
'''Sharon Ellen Burtman''', ([[Boston]], [[SUA]]16 a viz Even 1968) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601105 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 123 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Genver 1999&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe  e 1995, rampo gant [[Anjelina Belakovskaia]].
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004623 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/player/10040 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Sharon_Burtman He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12413498 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Burtman, Sharon Ellen}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] </text>
      <sha1>mb8ooxl83ytpvw5xq5is9flojpek9bo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202576</id>
      <parentid>2202575</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T19:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Rummad.</comment>
      <origin>2202576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1194" sha1="3rc7qw10hbyhr3urp7nemw5b3k4805t" xml:space="preserve">[[Restr:Sharon_Ellen_Burtman.jpg|right|140px| Sharon Ellen Burtman en un tournamant e Boston.]]  
'''Sharon Ellen Burtman''', ([[Boston]], [[SUA]]16 a viz Even 1968) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601105 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 123 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Genver 1999&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe  e 1995, rampo gant [[Anjelina Belakovskaia]].
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004623 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/player/10040 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Sharon_Burtman He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12413498 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Burtman, Sharon Ellen}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>3rc7qw10hbyhr3urp7nemw5b3k4805t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202589</id>
      <parentid>2202576</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T20:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1194" sha1="qwz3eenyteiw5zcmeasj1m7fp8stgcw" xml:space="preserve">[[Restr:Sharon_Ellen_Burtman.jpg|right|140px| Sharon Ellen Burtman en un tournamant e Boston.]]  
'''Sharon Ellen Burtman''', ([[Boston]], [[SUA]]16 a viz Even 1968) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601105 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 123 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Genver 1999&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe  e 1995, rampo gant [[Anjelina Belakovskaia]].
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004623 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/player/24871 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Sharon_Burtman He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12413498 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Burtman, Sharon Ellen}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>qwz3eenyteiw5zcmeasj1m7fp8stgcw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202591</id>
      <parentid>2202589</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T21:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2202591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1208" sha1="1l039zmczodsg2c6indndfa5ko5t1z2" xml:space="preserve">[[Restr:Sharon_Ellen_Burtman.jpg|right|140px| Sharon Ellen Burtman en un tournamant e Boston.]]  
'''Sharon Ellen Burtman''', ([[Boston]], [[SUA]]16 a viz Even 1968) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601105 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 123 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Genver 1999&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe  e 1995, rampo gant [[Anjelina Belakovskaia]].
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004623 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Sharon_Burtman He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12413498 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Burtman, Sharon Ellen}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>1l039zmczodsg2c6indndfa5ko5t1z2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202592</id>
      <parentid>2202591</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T21:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2202592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1396" sha1="q7z3m4bjec3hmns6gwymx6cfdscdiqd" xml:space="preserve">[[Restr:Sharon_Ellen_Burtman.jpg|right|140px| Sharon Ellen Burtman en un tournamant e Boston.]]  
'''Sharon Ellen Burtman''', ([[Boston]], [[SUA]]16 a viz Even 1968) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601105 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 123 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Genver 1999&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
C'hoari a reas meur a wezh: e 1987, e 1992, e 1993, e 1994, e 1995, e 1997 hag e 2000&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe e 1995, rampo gant [[Anjelina Belakovskaia]].

==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004623 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Sharon_Burtman He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12413498 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Burtman, Sharon Ellen}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>q7z3m4bjec3hmns6gwymx6cfdscdiqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202593</id>
      <parentid>2202592</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T21:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2202593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1208" sha1="1l039zmczodsg2c6indndfa5ko5t1z2" xml:space="preserve">[[Restr:Sharon_Ellen_Burtman.jpg|right|140px| Sharon Ellen Burtman en un tournamant e Boston.]]  
'''Sharon Ellen Burtman''', ([[Boston]], [[SUA]]16 a viz Even 1968) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601105 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 123 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Genver 1999&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe  e 1995, rampo gant [[Anjelina Belakovskaia]].
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004623 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Sharon_Burtman He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12413498 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Burtman, Sharon Ellen}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>1l039zmczodsg2c6indndfa5ko5t1z2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202594</id>
      <parentid>2202593</parentid>
      <timestamp>2026-10-21T21:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>Disc’hraet kemmoù [[Special:Diff/2202593|2202593]] a-berzh [[Special:Contributions/Dakbzh|Dakbzh]] ([[User talk:Dakbzh|kaozeal]])</comment>
      <origin>2202594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1396" sha1="q7z3m4bjec3hmns6gwymx6cfdscdiqd" xml:space="preserve">[[Restr:Sharon_Ellen_Burtman.jpg|right|140px| Sharon Ellen Burtman en un tournamant e Boston.]]  
'''Sharon Ellen Burtman''', ([[Boston]], [[SUA]]16 a viz Even 1968) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601105 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 123 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Genver 1999&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
C'hoari a reas meur a wezh: e 1987, e 1992, e 1993, e 1994, e 1995, e 1997 hag e 2000&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe e 1995, rampo gant [[Anjelina Belakovskaia]].

==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004623 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Sharon_Burtman He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12413498 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Burtman, Sharon Ellen}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>q7z3m4bjec3hmns6gwymx6cfdscdiqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Günther Fehlinger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181422</id>
    <revision>
      <id>2202608</id>
      <timestamp>2026-10-22T05:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rom1qr</username>
        <id>89985</id>
      </contributor>
      <comment>Krouet o treiñ ar bajenn &quot;[[:fr:Special:Redirect/revision/240518342|Günther Fehlinger]]&quot;</comment>
      <origin>2202608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3568" sha1="7ymi39r02421lrdcvsx6pt4athwd07y" xml:space="preserve">{{Infobox Biographie2|image=Gunther Fehlinger-Jahn.jpg|légende=Günther Fehlinger-Jahn en septembre 2024.}}
[[Restr:Gunther Fehlinger-Jahn.jpg|thumb|Günther Fehlinger e miz Gwengolo 2024.]]
Günther Fehlinger, ganet d'an [[23 a viz Eost]] [[1968]] e [[Linz]], zo un [[Armerzh|armerzhour]] hag ur c'huzulier politikel [[aostrian]]. Sekretour meur Kevredigezh an embregerezhioù bihan hag etre eus [[Strollad poblek europat]]. Anavezet eo dreist-holl evit e lobbying a-bouez evit al luskad [[Meurvor Atlantel|atlantelour]], ha ren a ra an NATO Enlargement Committee (Poellgor evit ledanaat an [[AFNA]]) er ster-se. Ur skoazell oberiant da [[Unaniezh Europa]], [[Ukraina]], [[Israel]] hag enebourien renad [[Iran|Republik Islamek Iran]] eo ivez Günther Fehlinger. 

Levezonet eo brud Günther Fehlinger gant e vezañ pouezus war ar [[Rouedad sokial|rouedadoù sokial]], [[Twitter]] hag [[Instagram]] dreist-holl, ma embann danvezioù tabut savet alies gant an [[naouegezh artifisiel]]. Implijout a ra ar rouedadoù-se a-benn gervel an &quot;distagadur&quot; broioù a laka da enebourien d'an AFNA, da lavaret eo rannañ tiriad ar broioù-se e meur a vro [[Dizalc'hiezh|dizalc'h]]. Brudet eo ivez e emsaverezh enep-[[Serbia|serbek]], pro-[[Kosovo|kosovar]] hag a-du gant [[Albania|Albaniz]].

== Buhezskrid ha savboentoù politikel ==
Günther Fehlinger a zo ganet d'an 23 a viz Eost 1968 e kêr aostrian Linz. Ober a ra e goñje en nerzhioù [[Armeoù|lu]] Aostria etre [[1988]] ha [[1989]]. Studiañ a ra er Vienna University of Economics and Business adalek miz Here 1989 betek miz Gwengolo [[1998]], ma tap ur vestroniezh war ar c'henwerzh etrebroadel. E [[2026]] ec'h embann e emstrivadur da [[Prezidant|Brezidant]] kevreadel Aostria e-sell da zilennadeg prezidant 2028. 

Günther Fehlinger a sav a-du gant un urzh etrebroadelour frankizour, enebiñ a ra er ster-se ouzh ar [[sokialouriezh]], ar [[Broadelouriezh|vroadelouriezhioù]] [[Republik Iwerzhon|iwerzhonat]], serb hag arab hag ivez ouzh an [[islamouriezh]] [[Islam chiit|chiit]]. Sevel a ra a-enep ar [[Sinn Féin]] hag an adunvanidigezh iwerzhonat, o tamall d'ar Sinn Féin bezañ un aozadur [[propaganda]] a-du gant [[Rusia]]. 

Harpañ a ra [[Brezel Irak|aloubadeg Irak]] e 2003 hag emell an AFNA e [[Libia]] e [[2011]], o sellet outo evel berzhioù abalamour m'o deus skarzhet &quot;ar sokialour [[Mu'ammar al-Qaddafi|Qaddafi]]&quot; ha &quot;ar renad sponter gouennlazher broadelour sokialour eus [[Saddam Husain|Saddam Hussain]]&quot;. 

Burutellat a ra garv [[Serbia]]. Fehlinger en deus lavaret ivez &quot;piv bennak a nac'h an anaoudegezh eus [[Kosovo]] a zlefe douetiñ a-zevri e aparchant d'ar bed dieub&quot;. 

Günther Fehlinger a zo un harp kreñv a-berzh Ukraina en e harzerezh ouzh an [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubadeg gant Rusia]]. Harpañ a ra degas [[Arm|armoù]] hag engouestl broioù an AFNA e-kichen Ukraina hag argadiñ a ra dre gomz Rusia [[Vladimir Poutin]]. E [[2025]] e kinnig evel diskoulm d'ar brezel dismantr Kevread Rusia. 

Sevel a reas a-enep politikerezh [[Donald Trump]] e 2025 ha 2026, betek kinnig seziz an diazezoù amerikan en Europa ma vefe ar Stadoù-Unanet o tagañ [[Greunland]]. 

E miz Here 2026, e kenarroud ar manifestadegoù enepgouarnamantel en Albania, e c'halv ar c'hentañ ministr albanat [[Edi Rama]] da reiñ e zilez ha kuitaat Albania da vat en eskemm ouzh ar bod politikel e [[Vienna]].Padal ez eo un eneber a-gozh d'ar rener serb [[Aleksandar Vučić]], hennezh a ginnig dezhañ e miz Here 2026 un tabut war-eeun e framm ar c'houlzad evit an dilennadegoù kannad e Serbia.</text>
      <sha1>7ymi39r02421lrdcvsx6pt4athwd07y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202609</id>
      <parentid>2202608</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T05:04:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rom1qr</username>
        <id>89985</id>
      </contributor>
      <origin>2202609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3460" sha1="69esuwuauoktg32jdig5d76lj34kllx" xml:space="preserve">
[[Restr:Gunther Fehlinger-Jahn.jpg|thumb|Günther Fehlinger e miz Gwengolo 2024.]]
Günther Fehlinger, ganet d'an [[23 a viz Eost]] [[1968]] e [[Linz]], zo un [[Armerzh|armerzhour]] hag ur c'huzulier politikel [[aostrian]]. Sekretour meur Kevredigezh an embregerezhioù bihan hag etre eus [[Strollad poblek europat]]. Anavezet eo dreist-holl evit e lobbying a-bouez evit al luskad [[Meurvor Atlantel|atlantelour]], ha ren a ra an NATO Enlargement Committee (Poellgor evit ledanaat an [[AFNA]]) er ster-se. Ur skoazell oberiant da [[Unaniezh Europa]], [[Ukraina]], [[Israel]] hag enebourien renad [[Iran|Republik Islamek Iran]] eo ivez Günther Fehlinger. 

Levezonet eo brud Günther Fehlinger gant e vezañ pouezus war ar [[Rouedad sokial|rouedadoù sokial]], [[Twitter]] hag [[Instagram]] dreist-holl, ma embann danvezioù tabut savet alies gant an [[naouegezh artifisiel]]. Implijout a ra ar rouedadoù-se a-benn gervel an &quot;distagadur&quot; broioù a laka da enebourien d'an AFNA, da lavaret eo rannañ tiriad ar broioù-se e meur a vro [[Dizalc'hiezh|dizalc'h]]. Brudet eo ivez e emsaverezh enep-[[Serbia|serbek]], pro-[[Kosovo|kosovar]] hag a-du gant [[Albania|Albaniz]].

== Buhezskrid ha savboentoù politikel ==
Günther Fehlinger a zo ganet d'an 23 a viz Eost 1968 e kêr aostrian Linz. Ober a ra e goñje en nerzhioù [[Armeoù|lu]] Aostria etre [[1988]] ha [[1989]]. Studiañ a ra er Vienna University of Economics and Business adalek miz Here 1989 betek miz Gwengolo [[1998]], ma tap ur vestroniezh war ar c'henwerzh etrebroadel. E [[2026]] ec'h embann e emstrivadur da [[Prezidant|Brezidant]] kevreadel Aostria e-sell da zilennadeg prezidant 2028. 

Günther Fehlinger a sav a-du gant un urzh etrebroadelour frankizour, enebiñ a ra er ster-se ouzh ar [[sokialouriezh]], ar [[Broadelouriezh|vroadelouriezhioù]] [[Republik Iwerzhon|iwerzhonat]], serb hag arab hag ivez ouzh an [[islamouriezh]] [[Islam chiit|chiit]]. Sevel a ra a-enep ar [[Sinn Féin]] hag an adunvanidigezh iwerzhonat, o tamall d'ar Sinn Féin bezañ un aozadur [[propaganda]] a-du gant [[Rusia]]. 

Harpañ a ra [[Brezel Irak|aloubadeg Irak]] e 2003 hag emell an AFNA e [[Libia]] e [[2011]], o sellet outo evel berzhioù abalamour m'o deus skarzhet &quot;ar sokialour [[Mu'ammar al-Qaddafi|Qaddafi]]&quot; ha &quot;ar renad sponter gouennlazher broadelour sokialour eus [[Saddam Husain|Saddam Hussain]]&quot;. 

Burutellat a ra garv [[Serbia]]. Fehlinger en deus lavaret ivez &quot;piv bennak a nac'h an anaoudegezh eus [[Kosovo]] a zlefe douetiñ a-zevri e aparchant d'ar bed dieub&quot;. 

Günther Fehlinger a zo un harp kreñv a-berzh Ukraina en e harzerezh ouzh an [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubadeg gant Rusia]]. Harpañ a ra degas [[Arm|armoù]] hag engouestl broioù an AFNA e-kichen Ukraina hag argadiñ a ra dre gomz Rusia [[Vladimir Poutin]]. E [[2025]] e kinnig evel diskoulm d'ar brezel dismantr Kevread Rusia. 

Sevel a reas a-enep politikerezh [[Donald Trump]] e 2025 ha 2026, betek kinnig seziz an diazezoù amerikan en Europa ma vefe ar Stadoù-Unanet o tagañ [[Greunland]]. 

E miz Here 2026, e kenarroud ar manifestadegoù enepgouarnamantel en Albania, e c'halv ar c'hentañ ministr albanat [[Edi Rama]] da reiñ e zilez ha kuitaat Albania da vat en eskemm ouzh ar bod politikel e [[Vienna]].Padal ez eo un eneber a-gozh d'ar rener serb [[Aleksandar Vučić]], hennezh a ginnig dezhañ e miz Here 2026 un tabut war-eeun e framm ar c'houlzad evit an dilennadegoù kannad e Serbia.</text>
      <sha1>69esuwuauoktg32jdig5d76lj34kllx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202643</id>
      <parentid>2202609</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:38:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Brav e vefe ouzhpennañ daveoù. A galon,</comment>
      <origin>2202643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3607" sha1="nheef5w4bs89sgiui4j3719viyhuixd" xml:space="preserve">{{Daveenn ebet}}[[Restr:Gunther Fehlinger-Jahn.jpg|thumb|Günther Fehlinger e miz Gwengolo 2024.]]
Günther Fehlinger, ganet d'an [[23 a viz Eost]] [[1968]] e [[Linz]], zo un [[Armerzh|armerzhour]] hag ur c'huzulier politikel [[aostrian]]. Sekretour meur Kevredigezh an embregerezhioù bihan hag etre eus [[Strollad poblek europat]] eo. Anavezet eo dreist-holl evit e lobbying a-bouez evit al luskad [[Meurvor Atlantel|atlantelour]], ha ren a ra an ''NATO Enlargement Committee'' (Poellgor evit ledanaat an [[AFNA]]) er ster-se. Ur skoazell oberiant da [[Unaniezh Europa]], [[Ukraina]], [[Israel]] hag enebourien renad [[Iran|Republik Islamek Iran]] eo ivez Günther Fehlinger. 

Levezonet eo brud Günther Fehlinger gant e vezañ pouezus war ar [[Rouedad sokial|rouedadoù sokial]], [[Twitter]] hag [[Instagram]] dreist-holl, ma embann danvezioù tabut savet alies gant an [[naouegezh artifisiel]]. Implijout a ra ar rouedadoù-se a-benn gervel an &quot;distagadur&quot; broioù a laka da enebourien d'an AFNA, da lavaret eo rannañ tiriad ar broioù-se e meur a vro [[Dizalc'hiezh|dizalc'h]]. Brudet eo ivez e emsaverezh enep-[[Serbia|serbek]], pro-[[Kosovo|kosovar]] hag a-du gant [[Albania|Albaniz]].

== Buhez ha savboentoù politikel ==
Günther Fehlinger a zo ganet d'an 23 a viz Eost 1968 e kêr aostrian Linz. Graet en doa e goñje en nerzhioù [[Armeoù|lu]] Aostria etre [[1988]] ha [[1989]]. Studiañ a reas er Vienna University of Economics and Business adalek miz Here 1989 betek miz Gwengolo [[1998]], ma tapas ur vestroniezh war ar c'henwerzh etrebroadel. E [[2026]] ec'h embannas e emstrivadur da [[Prezidant|Brezidant]] kevreadel Aostria e-sell da zilennadeg prezidant 2028. 

Günther Fehlinger a sav a-du gant un urzh etrebroadelour frankizour, enebiñ a ra er ster-se ouzh ar [[sokialouriezh]], ar [[Broadelouriezh|vroadelouriezhioù]] [[Republik Iwerzhon|iwerzhonat]], serb hag arab hag ivez ouzh an [[islamouriezh]] [[Islam chiit|chiit]]. Sevel a ra a-enep ar [[Sinn Féin]] hag an adunvanidigezh iwerzhonat, o tamall d'ar Sinn Féin bezañ un aozadur [[propaganda]] a-du gant [[Rusia]]. 

Harpañ a ra [[Brezel Irak|aloubadeg Irak]] e 2003 hag emell an AFNA e [[Libia]] e [[2011]], o sellet outo evel berzhioù abalamour m'o deus skarzhet &quot;ar sokialour [[Mu'ammar al-Qaddafi|Qaddafi]]&quot; ha &quot;ar renad sponter gouennlazher broadelour sokialour eus [[Saddam Husain|Saddam Hussain]]&quot;. 

Burutellat a ra garv [[Serbia]]. Fehlinger en deus lavaret ivez &quot;piv bennak a nac'h an anaoudegezh eus [[Kosovo]] a zlefe douetiñ a-zevri e aparchant d'ar bed dieub&quot;. 

Günther Fehlinger a zo un harp kreñv a-berzh Ukraina en e harzerezh ouzh an [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubadeg gant Rusia]]. Harpañ a ra degas [[Arm|armoù]] hag engouestl broioù an AFNA e-kichen Ukraina hag argadiñ a ra dre gomz Rusia [[Vladimir Poutin]]. E [[2025]] e kinnig evel diskoulm d'ar brezel dismantr Kevread Rusia. 

Sevel a reas a-enep politikerezh [[Donald Trump]] e 2025 ha 2026, betek kinnig seziz an diazezoù stadunanat en Europa ma vefe ar Stadoù-Unanet o tagañ [[Greunland]]. 

E miz Here 2026, e kenarroud ar manifestadegoù enepgouarnamantel en Albania, e c'halv ar c'hentañ ministr albanat [[Edi Rama]] da reiñ e zilez ha kuitaat Albania da vat en eskemm ouzh ar bod politikel e [[Vienna]]. Padal ez eo un eneber a-gozh d'ar rener serb [[Aleksandar Vučić]], hennezh a ginnig dezhañ e miz Here 2026 un tabut war-eeun e framm ar c'houlzad evit an dilennadegoù kannad e Serbia.

{{ALC'HWEZDIBAB:Fehlinger, Günther}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:Armerzhourien]]
[[Rummad:Tud Aostria]]</text>
      <sha1>nheef5w4bs89sgiui4j3719viyhuixd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kamila Baginskaite</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181423</id>
    <revision>
      <id>2202612</id>
      <timestamp>2026-10-22T10:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2202612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1598" sha1="przttlv8p2ji7j3gbdi0irgaynq828s" xml:space="preserve">'''Kamila Baginskaite''' ([[Vilnius]], [[RSS Lituania]], [[URSS]], 24 a viz Ebrel 1967) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Lituania|lituanian]], [[URSS|soviedat]] ha [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestrez-veur Etrebroadel (WGM) eo abaoe 2002, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1987, Stummer FIDE eo abaoe 2013, Tredeog Broadel eo abaoe 2023&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2014599 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 143 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, 2 123 he renk ''Fonnapl'' ha 2 088 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2014599 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 365 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Ebrel 2002&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24871 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt; .
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe  e 2000, 6,5/9 (+ 5, = 3, - 1), rampo gant [[Elina Groberman]], (+ 4, = 5, - 0).
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2014599 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=57289 He fartiennoù e Chess Games]
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Camilla_Baginskaite He fartiennoù e 365 Chess]
*{{en}}[https://ratings.uschess.org/player/12716466 He fichenn en US Chess]
{{DEFAULTSORT:Baginskaite, Kamila}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1967]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù lituanian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]  </text>
      <sha1>przttlv8p2ji7j3gbdi0irgaynq828s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Camilla Baginskaite</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181424</id>
    <redirect title="Kamila Baginskaite" />
    <revision>
      <id>2202613</id>
      <timestamp>2026-10-22T10:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Kamila Baginskaite]]</comment>
      <origin>2202613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="jt9ny4def8dnvnk1imybsrvlbglyjjs" xml:space="preserve">#ADKAS [[Kamila Baginskaite]]</text>
      <sha1>jt9ny4def8dnvnk1imybsrvlbglyjjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Forum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181425</id>
    <redirect title="Forom roman" />
    <revision>
      <id>2202615</id>
      <timestamp>2026-10-22T10:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Kaset eo bet ar bajenn [[Forum]] da [[Forom roman]] gant Dishual dreist un adkas</comment>
      <origin>2202615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="mno9wn53u9vwmicobj8ng6o55a0p4ge" xml:space="preserve">#ADKAS [[Forom roman]]</text>
      <sha1>mno9wn53u9vwmicobj8ng6o55a0p4ge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Forum</title>
    <ns>1</ns>
    <id>181426</id>
    <redirect title="Kaozeal:Forom roman" />
    <revision>
      <id>2202617</id>
      <timestamp>2026-10-22T10:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Forum]] da [[Kaozeal:Forom roman]]</comment>
      <origin>2202617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="jevq3if0b6i2ezoxcno172oqh0qn20m" xml:space="preserve">#ADKAS [[Kaozeal:Forom roman]]</text>
      <sha1>jevq3if0b6i2ezoxcno172oqh0qn20m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ti-kêr Lemojez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181427</id>
    <revision>
      <id>2202620</id>
      <timestamp>2026-10-22T10:29:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Ti-kêr Lemojez''' ([[galleg]]: Hôtel de Ville de Limoges) eo ti-kêr [[Lemojez]], en [[Haute-Vienne]], [[Bro-C'hall]], e plasenn Jacques Chirac. Echuet e 1883, lakaet e oa bet da dalvezout evel ''[[monumant istorel]]'' gant ar [[Gouarnamant Bro-C'hall|gouarnamant c'hall]] e 1975.&lt;ref&gt;{{Base Mérimée|PA00100361 }}&lt;/ref&gt; Labezet eo bet gant un [[tan-gwall a-ratozh]] e-kerzh [[Manifestadegoù ar 17 a viz Here 2026|kabaduilhoù ar 17 a viz Here]] e 2026....&quot;</comment>
      <origin>2202620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4296" sha1="909g42em6ib7uzwxo1nrw4dmz6ppehl" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Ti-kêr Lemojez''' ([[galleg]]: Hôtel de Ville de Limoges) eo ti-kêr [[Lemojez]], en [[Haute-Vienne]], [[Bro-C'hall]], e plasenn Jacques Chirac. Echuet e 1883, lakaet e oa bet da dalvezout evel ''[[monumant istorel]]'' gant ar [[Gouarnamant Bro-C'hall|gouarnamant c'hall]] e 1975.&lt;ref&gt;{{Base Mérimée|PA00100361 }}&lt;/ref&gt; Labezet eo bet gant un [[tan-gwall a-ratozh]] e-kerzh [[Manifestadegoù ar 17 a viz Here 2026|kabaduilhoù ar 17 a viz Here]] e 2026.&lt;ref name=&quot;France 24-2026&quot;&gt;{{Cite web |date=17 October 2026 |title=Town hall in Limoges 'largely lost' to blaze set during French protests |url=https://www.france24.com/en/live-news/20261017-fire-rages-at-town-hall-in-france-s-limoges-after-protests-authorities |access-date=17 October 2026 |website=France 24 |language=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Prestimonaco |first=Lino |date=17 October 2026 |title=&quot;C'est une catastrophe&quot;: l'hôtel de ville de Limoges détruit par les flammes, après la manifestation contre la vie chère |url=https://www.leparisien.fr/faits-divers/cest-une-catastrophe-lhotel-de-ville-de-limoges-detruit-par-les-flammes-apres-la-manifestation-contre-la-vie-chere-17-10-2026-O3CCYJ32SVBSNFB5Q6XWNHTIGM.php |work=Le Parisien }}&lt;/ref&gt;
==Istor==
=== Krennamzer ===
E-kerzh ar [[Grennamzer]], kêr Lemojez a oa renet gant kuzulioù diazezet en ti-kêr kozh lec'hiet Straed Fontgrouleu (adanvet abaoe straed du Consulat), d'an nebeutañ abaoe 1487.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.limoges.fr/sites/default/files/media/downloads/Brochure%2520HDV%2520Basse%2520Def%252022-12.pdf |title=Laissez-vous conter l'hôtel de ville de Limoges |publisher=City of Limoges |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=beJJAAAAcAAJ&amp;pg=PA254 |title=Bulletin de la Société Archéologique et Historique du Limousin |volume=11 |publisher=Société Archéologique et Historique du Limousin |year=1861 |page=254 }}&lt;/ref&gt;

Goude darvoudoù an [[Dispac'h gall]], ar savadur kozh a oa bet dilezet evit unan nevez: al lec'h a oa bet choazet gant ar c'huzul a oa ur [[Kouent|gouent]] plasenn Saint-Gérald hag a oa bet ur [[Forom roman|forom roman]] en amzer-gent. Ar savadur a oa unan simpl anezhi gant daou estaj hag un tour gant ur c'hloc'h e-kreiz. Echuet e oa bet hag echuet e oa bet da vat ar staliadur e 1811.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.patrimoine-nouvelle-aquitaine.fr/Default/doc/Dossier/816d7d93-ff69-4502-a9c5-bcfd42e52031/hotel-de-ville-de-limoges?_lg=en-US |title=Hôtel de ville de Limoges |publisher=Patrimoine et Inventaire de Nouvelle Aquitaine |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt; D'ar 4 a viz Ebrel 1871, awenet gant [[Kumun  Pariz]], un engroez a reveulzierien armet a oa bet o tagañ an ti-kêr hag ar [[prefeti]], o c'houlenn ma vije savet ur gouarnamant er memes mod e kêr Lemojez. E-kerzh an emgann e oa bet tennet meur a-wech war ar c'horonal Auguste Billett eus al [[Tirlu gall|lu]] ha lazhet anezhañ. An arme a oa deuet a-benn da adkemer ar savadurioù memestra.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Milza |first=Pierre |title=L'année terrible: La Commune (mars–juin 1871) |publisher=Perrin |year=2009 |isbn=978-2-262-03073-5 |location=Paris |language=fr |pages=160–162 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.commune1871.org/la-commune-de-paris/histoire-de-la-commune/dossier-thematique/les-communes-en-province/604-4-avril-1871-la-breve-commune-de-limoges |title=4 avril 1871 la brève Commune de Limoges |date=21 December 2023 |publisher=Commune 1871 |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://archives.haute-vienne.fr/venir/vous-etes-enseignant/ressources-pedagogiques/la-commune-a-limoges |title=La Commune à Limoges |publisher=Archives départementales de la Haute-Vienne |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;
== Tan-gwall 2026 ==
{{Multiple image
| direction         = horizontal
| image1            = Incendie Hotel de ville Limoges 20261017-192737 (cropped).jpg
| image2            = Hotel de ville de Limoges 18 octobre 2026 011 (cropped).jpg
| caption1          = Tan-gwall a-ratozh en ti-kêr (17 a viz Here 2026)
| caption2          = An devezh war-lerc'h an tan-gwall (18 a viz Here 2026)
| align             = center
}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tiez-kêr]]
[[Rummad:Istor Lemojez]]</text>
      <sha1>909g42em6ib7uzwxo1nrw4dmz6ppehl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202621</id>
      <parentid>2202620</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Hôtel de ville de Limoges]] da [[Ti-kêr Lemojez]]</comment>
      <origin>2202620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4296" sha1="909g42em6ib7uzwxo1nrw4dmz6ppehl" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Ti-kêr Lemojez''' ([[galleg]]: Hôtel de Ville de Limoges) eo ti-kêr [[Lemojez]], en [[Haute-Vienne]], [[Bro-C'hall]], e plasenn Jacques Chirac. Echuet e 1883, lakaet e oa bet da dalvezout evel ''[[monumant istorel]]'' gant ar [[Gouarnamant Bro-C'hall|gouarnamant c'hall]] e 1975.&lt;ref&gt;{{Base Mérimée|PA00100361 }}&lt;/ref&gt; Labezet eo bet gant un [[tan-gwall a-ratozh]] e-kerzh [[Manifestadegoù ar 17 a viz Here 2026|kabaduilhoù ar 17 a viz Here]] e 2026.&lt;ref name=&quot;France 24-2026&quot;&gt;{{Cite web |date=17 October 2026 |title=Town hall in Limoges 'largely lost' to blaze set during French protests |url=https://www.france24.com/en/live-news/20261017-fire-rages-at-town-hall-in-france-s-limoges-after-protests-authorities |access-date=17 October 2026 |website=France 24 |language=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Prestimonaco |first=Lino |date=17 October 2026 |title=&quot;C'est une catastrophe&quot;: l'hôtel de ville de Limoges détruit par les flammes, après la manifestation contre la vie chère |url=https://www.leparisien.fr/faits-divers/cest-une-catastrophe-lhotel-de-ville-de-limoges-detruit-par-les-flammes-apres-la-manifestation-contre-la-vie-chere-17-10-2026-O3CCYJ32SVBSNFB5Q6XWNHTIGM.php |work=Le Parisien }}&lt;/ref&gt;
==Istor==
=== Krennamzer ===
E-kerzh ar [[Grennamzer]], kêr Lemojez a oa renet gant kuzulioù diazezet en ti-kêr kozh lec'hiet Straed Fontgrouleu (adanvet abaoe straed du Consulat), d'an nebeutañ abaoe 1487.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.limoges.fr/sites/default/files/media/downloads/Brochure%2520HDV%2520Basse%2520Def%252022-12.pdf |title=Laissez-vous conter l'hôtel de ville de Limoges |publisher=City of Limoges |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=beJJAAAAcAAJ&amp;pg=PA254 |title=Bulletin de la Société Archéologique et Historique du Limousin |volume=11 |publisher=Société Archéologique et Historique du Limousin |year=1861 |page=254 }}&lt;/ref&gt;

Goude darvoudoù an [[Dispac'h gall]], ar savadur kozh a oa bet dilezet evit unan nevez: al lec'h a oa bet choazet gant ar c'huzul a oa ur [[Kouent|gouent]] plasenn Saint-Gérald hag a oa bet ur [[Forom roman|forom roman]] en amzer-gent. Ar savadur a oa unan simpl anezhi gant daou estaj hag un tour gant ur c'hloc'h e-kreiz. Echuet e oa bet hag echuet e oa bet da vat ar staliadur e 1811.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.patrimoine-nouvelle-aquitaine.fr/Default/doc/Dossier/816d7d93-ff69-4502-a9c5-bcfd42e52031/hotel-de-ville-de-limoges?_lg=en-US |title=Hôtel de ville de Limoges |publisher=Patrimoine et Inventaire de Nouvelle Aquitaine |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt; D'ar 4 a viz Ebrel 1871, awenet gant [[Kumun  Pariz]], un engroez a reveulzierien armet a oa bet o tagañ an ti-kêr hag ar [[prefeti]], o c'houlenn ma vije savet ur gouarnamant er memes mod e kêr Lemojez. E-kerzh an emgann e oa bet tennet meur a-wech war ar c'horonal Auguste Billett eus al [[Tirlu gall|lu]] ha lazhet anezhañ. An arme a oa deuet a-benn da adkemer ar savadurioù memestra.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Milza |first=Pierre |title=L'année terrible: La Commune (mars–juin 1871) |publisher=Perrin |year=2009 |isbn=978-2-262-03073-5 |location=Paris |language=fr |pages=160–162 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.commune1871.org/la-commune-de-paris/histoire-de-la-commune/dossier-thematique/les-communes-en-province/604-4-avril-1871-la-breve-commune-de-limoges |title=4 avril 1871 la brève Commune de Limoges |date=21 December 2023 |publisher=Commune 1871 |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://archives.haute-vienne.fr/venir/vous-etes-enseignant/ressources-pedagogiques/la-commune-a-limoges |title=La Commune à Limoges |publisher=Archives départementales de la Haute-Vienne |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;
== Tan-gwall 2026 ==
{{Multiple image
| direction         = horizontal
| image1            = Incendie Hotel de ville Limoges 20261017-192737 (cropped).jpg
| image2            = Hotel de ville de Limoges 18 octobre 2026 011 (cropped).jpg
| caption1          = Tan-gwall a-ratozh en ti-kêr (17 a viz Here 2026)
| caption2          = An devezh war-lerc'h an tan-gwall (18 a viz Here 2026)
| align             = center
}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tiez-kêr]]
[[Rummad:Istor Lemojez]]</text>
      <sha1>909g42em6ib7uzwxo1nrw4dmz6ppehl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202623</id>
      <parentid>2202621</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2202623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4300" sha1="8lo84b3qz39ufv40ycldkpvmr8dmb6j" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Ti-kêr Lemojez''' ([[galleg]]: ''Hôtel de Ville de Limoges'') eo ti-kêr [[Lemojez]], en [[Haute-Vienne]], [[Bro-C'hall]], e plasenn Jacques Chirac. Echuet e 1883, lakaet e oa bet da dalvezout evel ''[[monumant istorel]]'' gant ar [[Gouarnamant Bro-C'hall|gouarnamant c'hall]] e 1975.&lt;ref&gt;{{Base Mérimée|PA00100361 }}&lt;/ref&gt; Labezet eo bet gant un [[tan-gwall a-ratozh]] e-kerzh [[Manifestadegoù ar 17 a viz Here 2026|kabaduilhoù ar 17 a viz Here]] e 2026.&lt;ref name=&quot;France 24-2026&quot;&gt;{{Cite web |date=17 October 2026 |title=Town hall in Limoges 'largely lost' to blaze set during French protests |url=https://www.france24.com/en/live-news/20261017-fire-rages-at-town-hall-in-france-s-limoges-after-protests-authorities |access-date=17 October 2026 |website=France 24 |language=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Prestimonaco |first=Lino |date=17 October 2026 |title=&quot;C'est une catastrophe&quot;: l'hôtel de ville de Limoges détruit par les flammes, après la manifestation contre la vie chère |url=https://www.leparisien.fr/faits-divers/cest-une-catastrophe-lhotel-de-ville-de-limoges-detruit-par-les-flammes-apres-la-manifestation-contre-la-vie-chere-17-10-2026-O3CCYJ32SVBSNFB5Q6XWNHTIGM.php |work=Le Parisien }}&lt;/ref&gt;
==Istor==
=== Krennamzer ===
E-kerzh ar [[Grennamzer]], kêr Lemojez a oa renet gant kuzulioù diazezet en ti-kêr kozh lec'hiet Straed Fontgrouleu (adanvet abaoe straed du Consulat), d'an nebeutañ abaoe 1487.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.limoges.fr/sites/default/files/media/downloads/Brochure%2520HDV%2520Basse%2520Def%252022-12.pdf |title=Laissez-vous conter l'hôtel de ville de Limoges |publisher=City of Limoges |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=beJJAAAAcAAJ&amp;pg=PA254 |title=Bulletin de la Société Archéologique et Historique du Limousin |volume=11 |publisher=Société Archéologique et Historique du Limousin |year=1861 |page=254 }}&lt;/ref&gt;

Goude darvoudoù an [[Dispac'h gall]], ar savadur kozh a oa bet dilezet evit unan nevez: al lec'h a oa bet choazet gant ar c'huzul a oa ur [[Kouent|gouent]] plasenn Saint-Gérald hag a oa bet ur [[Forom roman|forom roman]] en amzer-gent. Ar savadur a oa unan simpl anezhi gant daou estaj hag un tour gant ur c'hloc'h e-kreiz. Echuet e oa bet hag echuet e oa bet da vat ar staliadur e 1811.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.patrimoine-nouvelle-aquitaine.fr/Default/doc/Dossier/816d7d93-ff69-4502-a9c5-bcfd42e52031/hotel-de-ville-de-limoges?_lg=en-US |title=Hôtel de ville de Limoges |publisher=Patrimoine et Inventaire de Nouvelle Aquitaine |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt; D'ar 4 a viz Ebrel 1871, awenet gant [[Kumun  Pariz]], un engroez a reveulzierien armet a oa bet o tagañ an ti-kêr hag ar [[prefeti]], o c'houlenn ma vije savet ur gouarnamant er memes mod e kêr Lemojez. E-kerzh an emgann e oa bet tennet meur a-wech war ar c'horonal Auguste Billett eus al [[Tirlu gall|lu]] ha lazhet anezhañ. An arme a oa deuet a-benn da adkemer ar savadurioù memestra.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Milza |first=Pierre |title=L'année terrible: La Commune (mars–juin 1871) |publisher=Perrin |year=2009 |isbn=978-2-262-03073-5 |location=Paris |language=fr |pages=160–162 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.commune1871.org/la-commune-de-paris/histoire-de-la-commune/dossier-thematique/les-communes-en-province/604-4-avril-1871-la-breve-commune-de-limoges |title=4 avril 1871 la brève Commune de Limoges |date=21 December 2023 |publisher=Commune 1871 |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://archives.haute-vienne.fr/venir/vous-etes-enseignant/ressources-pedagogiques/la-commune-a-limoges |title=La Commune à Limoges |publisher=Archives départementales de la Haute-Vienne |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;
== Tan-gwall 2026 ==
{{Multiple image
| direction         = horizontal
| image1            = Incendie Hotel de ville Limoges 20261017-192737 (cropped).jpg
| image2            = Hotel de ville de Limoges 18 octobre 2026 011 (cropped).jpg
| caption1          = Tan-gwall a-ratozh en ti-kêr (17 a viz Here 2026)
| caption2          = An devezh war-lerc'h an tan-gwall (18 a viz Here 2026)
| align             = center
}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tiez-kêr]]
[[Rummad:Istor Lemojez]]</text>
      <sha1>8lo84b3qz39ufv40ycldkpvmr8dmb6j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202625</id>
      <parentid>2202623</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:37:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Krennamzer */</comment>
      <origin>2202625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4281" sha1="a9ypzprfi88p98ie57c15rvc6sl0yfg" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Ti-kêr Lemojez''' ([[galleg]]: ''Hôtel de Ville de Limoges'') eo ti-kêr [[Lemojez]], en [[Haute-Vienne]], [[Bro-C'hall]], e plasenn Jacques Chirac. Echuet e 1883, lakaet e oa bet da dalvezout evel ''[[monumant istorel]]'' gant ar [[Gouarnamant Bro-C'hall|gouarnamant c'hall]] e 1975.&lt;ref&gt;{{Base Mérimée|PA00100361 }}&lt;/ref&gt; Labezet eo bet gant un [[tan-gwall a-ratozh]] e-kerzh [[Manifestadegoù ar 17 a viz Here 2026|kabaduilhoù ar 17 a viz Here]] e 2026.&lt;ref name=&quot;France 24-2026&quot;&gt;{{Cite web |date=17 October 2026 |title=Town hall in Limoges 'largely lost' to blaze set during French protests |url=https://www.france24.com/en/live-news/20261017-fire-rages-at-town-hall-in-france-s-limoges-after-protests-authorities |access-date=17 October 2026 |website=France 24 |language=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Prestimonaco |first=Lino |date=17 October 2026 |title=&quot;C'est une catastrophe&quot;: l'hôtel de ville de Limoges détruit par les flammes, après la manifestation contre la vie chère |url=https://www.leparisien.fr/faits-divers/cest-une-catastrophe-lhotel-de-ville-de-limoges-detruit-par-les-flammes-apres-la-manifestation-contre-la-vie-chere-17-10-2026-O3CCYJ32SVBSNFB5Q6XWNHTIGM.php |work=Le Parisien }}&lt;/ref&gt;
==Istor==
=== Krennamzer ===
E-kerzh ar [[Grennamzer]], kêr Lemojez a oa renet gant kuzulioù diazezet en ti-kêr kozh lec'hiet Straed Fontgrouleu (adanvet abaoe straed du Consulat), d'an nebeutañ abaoe 1487.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.limoges.fr/sites/default/files/media/downloads/Brochure%2520HDV%2520Basse%2520Def%252022-12.pdf |title=Laissez-vous conter l'hôtel de ville de Limoges |publisher=City of Limoges |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=beJJAAAAcAAJ&amp;pg=PA254 |title=Bulletin de la Société Archéologique et Historique du Limousin |volume=11 |publisher=Société Archéologique et Historique du Limousin |year=1861 |page=254 }}&lt;/ref&gt;

Goude darvoudoù an [[Dispac'h gall]], ar savadur kozh a oa bet dilezet evit unan nevez: al lec'h a oa bet choazet gant ar c'huzul a oa ur [[Kouent|gouent]] plasenn Saint-Gérald hag a oa bet ur [[Forom roman|forom roman]] en amzer-gent. Ar savadur a oa unan simpl anezhi gant daou estaj hag un tour gant ur c'hloc'h e-kreiz. Echuet e oa bet da vat ar staliadur e 1811.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.patrimoine-nouvelle-aquitaine.fr/Default/doc/Dossier/816d7d93-ff69-4502-a9c5-bcfd42e52031/hotel-de-ville-de-limoges?_lg=en-US |title=Hôtel de ville de Limoges |publisher=Patrimoine et Inventaire de Nouvelle Aquitaine |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt; D'ar 4 a viz Ebrel 1871, awenet gant [[Kumun  Pariz]], un engroez a reveulzierien armet a oa bet o tagañ an ti-kêr hag ar [[prefeti]], o c'houlenn ma vije savet ur gouarnamant er memes mod e kêr Lemojez. E-kerzh an emgann e oa bet tennet meur a-wech war ar c'horonal Auguste Billett eus al [[Tirlu gall|lu]] ha lazhet anezhañ. An arme a oa deuet a-benn da adkemer ar savadurioù memestra.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Milza |first=Pierre |title=L'année terrible: La Commune (mars–juin 1871) |publisher=Perrin |year=2009 |isbn=978-2-262-03073-5 |location=Paris |language=fr |pages=160–162 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.commune1871.org/la-commune-de-paris/histoire-de-la-commune/dossier-thematique/les-communes-en-province/604-4-avril-1871-la-breve-commune-de-limoges |title=4 avril 1871 la brève Commune de Limoges |date=21 December 2023 |publisher=Commune 1871 |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://archives.haute-vienne.fr/venir/vous-etes-enseignant/ressources-pedagogiques/la-commune-a-limoges |title=La Commune à Limoges |publisher=Archives départementales de la Haute-Vienne |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;

== Tan-gwall 2026 ==
{{Multiple image
| direction         = horizontal
| image1            = Incendie Hotel de ville Limoges 20261017-192737 (cropped).jpg
| image2            = Hotel de ville de Limoges 18 octobre 2026 011 (cropped).jpg
| caption1          = Tan-gwall a-ratozh en ti-kêr (17 a viz Here 2026)
| caption2          = An devezh war-lerc'h an tan-gwall (18 a viz Here 2026)
| align             = center
}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tiez-kêr]]
[[Rummad:Istor Lemojez]]</text>
      <sha1>a9ypzprfi88p98ie57c15rvc6sl0yfg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202629</id>
      <parentid>2202625</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tan-gwall 2026 */</comment>
      <origin>2202629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7621" sha1="auyd6rxznq3ed94zf5vw5ggzclnb9ud" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Ti-kêr Lemojez''' ([[galleg]]: ''Hôtel de Ville de Limoges'') eo ti-kêr [[Lemojez]], en [[Haute-Vienne]], [[Bro-C'hall]], e plasenn Jacques Chirac. Echuet e 1883, lakaet e oa bet da dalvezout evel ''[[monumant istorel]]'' gant ar [[Gouarnamant Bro-C'hall|gouarnamant c'hall]] e 1975.&lt;ref&gt;{{Base Mérimée|PA00100361 }}&lt;/ref&gt; Labezet eo bet gant un [[tan-gwall a-ratozh]] e-kerzh [[Manifestadegoù ar 17 a viz Here 2026|kabaduilhoù ar 17 a viz Here]] e 2026.&lt;ref name=&quot;France 24-2026&quot;&gt;{{Cite web |date=17 October 2026 |title=Town hall in Limoges 'largely lost' to blaze set during French protests |url=https://www.france24.com/en/live-news/20261017-fire-rages-at-town-hall-in-france-s-limoges-after-protests-authorities |access-date=17 October 2026 |website=France 24 |language=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Prestimonaco |first=Lino |date=17 October 2026 |title=&quot;C'est une catastrophe&quot;: l'hôtel de ville de Limoges détruit par les flammes, après la manifestation contre la vie chère |url=https://www.leparisien.fr/faits-divers/cest-une-catastrophe-lhotel-de-ville-de-limoges-detruit-par-les-flammes-apres-la-manifestation-contre-la-vie-chere-17-10-2026-O3CCYJ32SVBSNFB5Q6XWNHTIGM.php |work=Le Parisien }}&lt;/ref&gt;
==Istor==
=== Krennamzer ===
E-kerzh ar [[Grennamzer]], kêr Lemojez a oa renet gant kuzulioù diazezet en ti-kêr kozh lec'hiet Straed Fontgrouleu (adanvet abaoe straed du Consulat), d'an nebeutañ abaoe 1487.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.limoges.fr/sites/default/files/media/downloads/Brochure%2520HDV%2520Basse%2520Def%252022-12.pdf |title=Laissez-vous conter l'hôtel de ville de Limoges |publisher=City of Limoges |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=beJJAAAAcAAJ&amp;pg=PA254 |title=Bulletin de la Société Archéologique et Historique du Limousin |volume=11 |publisher=Société Archéologique et Historique du Limousin |year=1861 |page=254 }}&lt;/ref&gt;

Goude darvoudoù an [[Dispac'h gall]], ar savadur kozh a oa bet dilezet evit unan nevez: al lec'h a oa bet choazet gant ar c'huzul a oa ur [[Kouent|gouent]] plasenn Saint-Gérald hag a oa bet ur [[Forom roman|forom roman]] en amzer-gent. Ar savadur a oa unan simpl anezhi gant daou estaj hag un tour gant ur c'hloc'h e-kreiz. Echuet e oa bet da vat ar staliadur e 1811.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.patrimoine-nouvelle-aquitaine.fr/Default/doc/Dossier/816d7d93-ff69-4502-a9c5-bcfd42e52031/hotel-de-ville-de-limoges?_lg=en-US |title=Hôtel de ville de Limoges |publisher=Patrimoine et Inventaire de Nouvelle Aquitaine |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt; D'ar 4 a viz Ebrel 1871, awenet gant [[Kumun  Pariz]], un engroez a reveulzierien armet a oa bet o tagañ an ti-kêr hag ar [[prefeti]], o c'houlenn ma vije savet ur gouarnamant er memes mod e kêr Lemojez. E-kerzh an emgann e oa bet tennet meur a-wech war ar c'horonal Auguste Billett eus al [[Tirlu gall|lu]] ha lazhet anezhañ. An arme a oa deuet a-benn da adkemer ar savadurioù memestra.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Milza |first=Pierre |title=L'année terrible: La Commune (mars–juin 1871) |publisher=Perrin |year=2009 |isbn=978-2-262-03073-5 |location=Paris |language=fr |pages=160–162 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.commune1871.org/la-commune-de-paris/histoire-de-la-commune/dossier-thematique/les-communes-en-province/604-4-avril-1871-la-breve-commune-de-limoges |title=4 avril 1871 la brève Commune de Limoges |date=21 December 2023 |publisher=Commune 1871 |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://archives.haute-vienne.fr/venir/vous-etes-enseignant/ressources-pedagogiques/la-commune-a-limoges |title=La Commune à Limoges |publisher=Archives départementales de la Haute-Vienne |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;

== Tan-gwall 2026 ==
{{Multiple image
| direction         = horizontal
| image1            = Incendie Hotel de ville Limoges 20261017-192737 (cropped).jpg
| image2            = Hotel de ville de Limoges 18 octobre 2026 011 (cropped).jpg
| caption1          = Tan-gwall a-ratozh en ti-kêr (17 a viz Here 2026)
| caption2          = An devezh war-lerc'h an tan-gwall (18 a viz Here 2026)
| align             = center
}}
E-kerzh [[manifestadegoù ar 17 a viz Here]], e oa bet taget an ti-kêr gant kabaduilherien, o devoa bannet [[Koktel Molotov|kokteloù Molotv]] en diabarzh.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://today.rtl.lu/news/world/fire-rages-at-town-hall-in-frances-limoges-after-protests-authorities-610215492 |title=Fire rages at town hall in France's Limoges after protests: authorities |newspaper=RTL |date=17 October 2026 |access-date=17 October 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bfmtv.com/police-justice/manifestations-du-17-octobre-un-incendie-est-en-cours-a-l-hotel-de-ville-de-limoges-les-pompiers-luttent-contre-les-flammes_AN-202610170329.html |title=Manifestations du 17 octobre: l'hôtel de ville de Limoges incendié &quot;est en grande partie perdu&quot; |newspaper=BFM TV |date=17 October 2026 |access-date=17 October 2026 }}&lt;/ref&gt; Hervez ar maer [[Guillaume Guérin (politikour)|Guillaume Guérin]], goude bezañ deuet-tre ar savadur an tagerien o devoa gourdrouzet e vije lazhet ar politikourien hag ar gwarded surentez.&lt;ref name=&quot;m6info20261019&quot;&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=dRtFjrF-yB4 |title=7 000 personnes rassemblées après l'incendie de la mairie de Limoges |date=October 19, 2026 |language=fr |publisher=M6 Info |access-date=2026-10-21 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; An tour gant ar c'hloc'h hag an estaj a oa bet devet gant an tan-gwall ha kouezhet er savadur.&lt;ref name=&quot;France 24-2026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://france3-regions.franceinfo.fr/nouvelle-aquitaine/haute-vienne/limoges/mobilisation-du-17-octobre-des-manifestants-mettent-le-feu-a-la-mairie-de-limoges-3435198.html |title=Mobilisation du 17 octobre à Limoges: la mairie de Limoges toujours en feu, le campanile, emblème de la ville, s'est effondré |newspaper=France Info|first=Agnès|last=Raimbault|date=17 October 2026 |access-date=17 October 2026|language=fr}}&lt;/ref&gt; Ar bomperien o doa embannet e oant deuet a-benn da gwareziñ an darn eus ar savadur, met e oa posubl c'hoazh da gaout lodennoù o kouezhañ c'hoazh.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 October 2026 |title=EN IMAGES. La mairie de Limoges dévastée par les flammes, le point sur les dégâts et le travail des secours |url=https://france3-regions.franceinfo.fr/nouvelle-aquitaine/haute-vienne/limoges/en-images-la-mairie-de-limoges-devastee-par-les-flammes-le-point-sur-les-degats-et-le-travail-des-secours-3435453.html |access-date=18 October 2026 |website=France 3 Nouvelle-Aquitaine |language=fr-FR }}&lt;/ref&gt; Guérin en doa embannet e vije roet e zilez gantañ ma ne vije ket gouarnamant Bro-C'hall o sikour da baeañ adsevel an ti-kêr. Ar c'hentañ ministre [[Sébastien Lecornu]] en doa embannet e vije ar Stad o paeañ evit an adsavidigezh hag ivez kendalc'h ar servijoù kêr e Limojez.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Raimbault |first1=Agnès |title=Guillaume Guerin, maire de Limoges, menace de démissionner si l'État ne finance pas la reconstruction de l'hôtel de ville, le Premier ministre promet des moyens |url=https://france3-regions.franceinfo.fr/nouvelle-aquitaine/haute-vienne/limoges/guillaume-guerin-maire-de-limoges-menace-de-demissionner-si-l-etat-ne-finance-pas-la-reconstruction-de-l-hotel-de-ville-le-premier-ministre-promet-des-moyens-3435414.html |access-date=19 October 2026 |publisher=[[France 3]] |date=18 October 2026 |language=French}}&lt;/ref&gt;{{r|m6info20261019}}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tiez-kêr]]
[[Rummad:Istor Lemojez]]</text>
      <sha1>auyd6rxznq3ed94zf5vw5ggzclnb9ud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202630</id>
      <parentid>2202629</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T10:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tan-gwall 2026 */</comment>
      <origin>2202630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7601" sha1="kq6iufehbd5ucwnblity5pym0mqimry" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Ti-kêr Lemojez''' ([[galleg]]: ''Hôtel de Ville de Limoges'') eo ti-kêr [[Lemojez]], en [[Haute-Vienne]], [[Bro-C'hall]], e plasenn Jacques Chirac. Echuet e 1883, lakaet e oa bet da dalvezout evel ''[[monumant istorel]]'' gant ar [[Gouarnamant Bro-C'hall|gouarnamant c'hall]] e 1975.&lt;ref&gt;{{Base Mérimée|PA00100361 }}&lt;/ref&gt; Labezet eo bet gant un [[tan-gwall a-ratozh]] e-kerzh [[Manifestadegoù ar 17 a viz Here 2026|kabaduilhoù ar 17 a viz Here]] e 2026.&lt;ref name=&quot;France 24-2026&quot;&gt;{{Cite web |date=17 October 2026 |title=Town hall in Limoges 'largely lost' to blaze set during French protests |url=https://www.france24.com/en/live-news/20261017-fire-rages-at-town-hall-in-france-s-limoges-after-protests-authorities |access-date=17 October 2026 |website=France 24 |language=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Prestimonaco |first=Lino |date=17 October 2026 |title=&quot;C'est une catastrophe&quot;: l'hôtel de ville de Limoges détruit par les flammes, après la manifestation contre la vie chère |url=https://www.leparisien.fr/faits-divers/cest-une-catastrophe-lhotel-de-ville-de-limoges-detruit-par-les-flammes-apres-la-manifestation-contre-la-vie-chere-17-10-2026-O3CCYJ32SVBSNFB5Q6XWNHTIGM.php |work=Le Parisien }}&lt;/ref&gt;
==Istor==
=== Krennamzer ===
E-kerzh ar [[Grennamzer]], kêr Lemojez a oa renet gant kuzulioù diazezet en ti-kêr kozh lec'hiet Straed Fontgrouleu (adanvet abaoe straed du Consulat), d'an nebeutañ abaoe 1487.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.limoges.fr/sites/default/files/media/downloads/Brochure%2520HDV%2520Basse%2520Def%252022-12.pdf |title=Laissez-vous conter l'hôtel de ville de Limoges |publisher=City of Limoges |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=beJJAAAAcAAJ&amp;pg=PA254 |title=Bulletin de la Société Archéologique et Historique du Limousin |volume=11 |publisher=Société Archéologique et Historique du Limousin |year=1861 |page=254 }}&lt;/ref&gt;

Goude darvoudoù an [[Dispac'h gall]], ar savadur kozh a oa bet dilezet evit unan nevez: al lec'h a oa bet choazet gant ar c'huzul a oa ur [[Kouent|gouent]] plasenn Saint-Gérald hag a oa bet ur [[Forom roman|forom roman]] en amzer-gent. Ar savadur a oa unan simpl anezhi gant daou estaj hag un tour gant ur c'hloc'h e-kreiz. Echuet e oa bet da vat ar staliadur e 1811.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.patrimoine-nouvelle-aquitaine.fr/Default/doc/Dossier/816d7d93-ff69-4502-a9c5-bcfd42e52031/hotel-de-ville-de-limoges?_lg=en-US |title=Hôtel de ville de Limoges |publisher=Patrimoine et Inventaire de Nouvelle Aquitaine |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt; D'ar 4 a viz Ebrel 1871, awenet gant [[Kumun  Pariz]], un engroez a reveulzierien armet a oa bet o tagañ an ti-kêr hag ar [[prefeti]], o c'houlenn ma vije savet ur gouarnamant er memes mod e kêr Lemojez. E-kerzh an emgann e oa bet tennet meur a-wech war ar c'horonal Auguste Billett eus al [[Tirlu gall|lu]] ha lazhet anezhañ. An arme a oa deuet a-benn da adkemer ar savadurioù memestra.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Milza |first=Pierre |title=L'année terrible: La Commune (mars–juin 1871) |publisher=Perrin |year=2009 |isbn=978-2-262-03073-5 |location=Paris |language=fr |pages=160–162 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.commune1871.org/la-commune-de-paris/histoire-de-la-commune/dossier-thematique/les-communes-en-province/604-4-avril-1871-la-breve-commune-de-limoges |title=4 avril 1871 la brève Commune de Limoges |date=21 December 2023 |publisher=Commune 1871 |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://archives.haute-vienne.fr/venir/vous-etes-enseignant/ressources-pedagogiques/la-commune-a-limoges |title=La Commune à Limoges |publisher=Archives départementales de la Haute-Vienne |access-date=12 November 2024 }}&lt;/ref&gt;

== Tan-gwall 2026 ==
{{Multiple image
| direction         = horizontal
| image1            = Incendie Hotel de ville Limoges 20261017-192737 (cropped).jpg
| image2            = Hotel de ville de Limoges 18 octobre 2026 011 (cropped).jpg
| caption1          = Tan-gwall a-ratozh en ti-kêr (17 a viz Here 2026)
| caption2          = An devezh war-lerc'h an tan-gwall (18 a viz Here 2026)
| align             = center
}}
E-kerzh [[manifestadegoù ar 17 a viz Here]], e oa bet taget an ti-kêr gant kabaduilherien, o devoa bannet [[Koktel Molotov|kokteloù Molotv]] en diabarzh.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://today.rtl.lu/news/world/fire-rages-at-town-hall-in-frances-limoges-after-protests-authorities-610215492 |title=Fire rages at town hall in France's Limoges after protests: authorities |newspaper=RTL |date=17 October 2026 |access-date=17 October 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bfmtv.com/police-justice/manifestations-du-17-octobre-un-incendie-est-en-cours-a-l-hotel-de-ville-de-limoges-les-pompiers-luttent-contre-les-flammes_AN-202610170329.html |title=Manifestations du 17 octobre: l'hôtel de ville de Limoges incendié &quot;est en grande partie perdu&quot; |newspaper=BFM TV |date=17 October 2026 |access-date=17 October 2026 }}&lt;/ref&gt; Hervez ar maer [[Guillaume Guérin (politikour)|Guillaume Guérin]], goude bezañ deuet-tre ar savadur an tagerien o devoa gourdrouzet e vije lazhet ar politikourien hag ar gwarded surentez.&lt;ref name=&quot;m6info20261019&quot;&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=dRtFjrF-yB4 |title=7 000 personnes rassemblées après l'incendie de la mairie de Limoges |date=October 19, 2026 |language=fr |publisher=M6 Info |access-date=2026-10-21 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; An tour gant ar c'hloc'h hag an estaj a oa bet devet gant an tan-gwall ha kouezhet er savadur.&lt;ref name=&quot;France 24-2026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://france3-regions.franceinfo.fr/nouvelle-aquitaine/haute-vienne/limoges/mobilisation-du-17-octobre-des-manifestants-mettent-le-feu-a-la-mairie-de-limoges-3435198.html |title=Mobilisation du 17 octobre à Limoges: la mairie de Limoges toujours en feu, le campanile, emblème de la ville, s'est effondré |newspaper=France Info|first=Agnès|last=Raimbault|date=17 October 2026 |access-date=17 October 2026|language=fr}}&lt;/ref&gt; Ar bomperien o doa embannet e oant deuet a-benn da gwareziñ an darn eus ar savadur, met e oa posubl c'hoazh da gaout lodennoù o kouezhañ c'hoazh.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 October 2026 |title=EN IMAGES. La mairie de Limoges dévastée par les flammes, le point sur les dégâts et le travail des secours |url=https://france3-regions.franceinfo.fr/nouvelle-aquitaine/haute-vienne/limoges/en-images-la-mairie-de-limoges-devastee-par-les-flammes-le-point-sur-les-degats-et-le-travail-des-secours-3435453.html |access-date=18 October 2026 |website=France 3 Nouvelle-Aquitaine |language=fr-FR }}&lt;/ref&gt; Guérin en doa embannet e vije roet e zilez gantañ ma ne vije ket gouarnamant Bro-C'hall o sikour da baeañ adsevel an ti-kêr. Ar c'hentañ ministre [[Sébastien Lecornu]] en doa embannet e vije ar Stad o paeañ evit an adsavidigezh hag ivez kendalc'h ar servijoù kêr e Limojez.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Raimbault |first1=Agnès |title=Guillaume Guerin, maire de Limoges, menace de démissionner si l'État ne finance pas la reconstruction de l'hôtel de ville, le Premier ministre promet des moyens |url=https://france3-regions.franceinfo.fr/nouvelle-aquitaine/haute-vienne/limoges/guillaume-guerin-maire-de-limoges-menace-de-demissionner-si-l-etat-ne-finance-pas-la-reconstruction-de-l-hotel-de-ville-le-premier-ministre-promet-des-moyens-3435414.html |access-date=19 October 2026 |publisher=[[France 3]] |date=18 October 2026 |language=French}}&lt;/ref&gt;

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tiez-kêr]]
[[Rummad:Istor Lemojez]]</text>
      <sha1>kq6iufehbd5ucwnblity5pym0mqimry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hôtel de ville de Limoges</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181428</id>
    <redirect title="Ti-kêr Lemojez" />
    <revision>
      <id>2202622</id>
      <timestamp>2026-10-22T10:29:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Hôtel de ville de Limoges]] da [[Ti-kêr Lemojez]]</comment>
      <origin>2202622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="sxy6njq2ygqb46y210s5pdc6nm0gprr" xml:space="preserve">#ADKAS [[Ti-kêr Lemojez]]</text>
      <sha1>sxy6njq2ygqb46y210s5pdc6nm0gprr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loeiz Guilhamot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181429</id>
    <revision>
      <id>2202633</id>
      <timestamp>2026-10-22T11:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;'''Loeiz Gwilhamot''' (''Louis Guillamot''), ganet e [[1952]], oa skrivagner brezhonek ha gallek.  Breur e oa da [[Yann Guillamot]].  ==Oberennoù== * [[2011]] : ''Gerioù glas-noz'', Aber * [[2013]] : ''Max, j'écris ton nom'', Vagamundo  ==Liamm diavaez== * [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb165626785 bnf]  {{DEFAULTSORT:Guilhamot, Loeiz}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1952]] [[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]] [[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]&quot;</comment>
      <origin>2202633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="440" sha1="6yfb8tky3ensbj4zzlf098w8vq7c8u7" xml:space="preserve">'''Loeiz Gwilhamot''' (''Louis Guillamot''), ganet e [[1952]], oa skrivagner brezhonek ha gallek.

Breur e oa da [[Yann Guillamot]].

==Oberennoù==
* [[2011]] : ''Gerioù glas-noz'', Aber
* [[2013]] : ''Max, j'écris ton nom'', Vagamundo

==Liamm diavaez==
* [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb165626785 bnf]

{{DEFAULTSORT:Guilhamot, Loeiz}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>6yfb8tky3ensbj4zzlf098w8vq7c8u7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202636</id>
      <parentid>2202633</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:16:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <origin>2202636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="486" sha1="bd0wbu8s345zg40fxnuocskkpmzunbt" xml:space="preserve">'''Loeiz Gwilhamot''' (''Louis Guillamot''), ganet e [[1952]] ha marvet e [[2022]], oa skrivagner brezhonek ha gallek.

Breur e oa da [[Yann Guillamot]].

==Oberennoù==
* [[2011]] : ''Gerioù glas-noz'', Aber
* [[2013]] : ''Max, j'écris ton nom'', Vagamundo

==Liamm diavaez==
* [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb165626785 bnf]

{{DEFAULTSORT:Guilhamot, Loeiz}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>bd0wbu8s345zg40fxnuocskkpmzunbt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202637</id>
      <parentid>2202636</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:17:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */</comment>
      <origin>2202637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="512" sha1="6m69fonif8m7sg3k9kj9x5zksxnr0rr" xml:space="preserve">'''Loeiz Gwilhamot''' (''Louis Guillamot''), ganet e [[1952]] ha marvet e [[2022]], oa skrivagner brezhonek ha gallek.

Breur e oa da [[Yann Guillamot]].

==Oberennoù==
* [[2011]] : ''Gerioù glas-noz'', [[Aber (embannadurioù)|Aber]]
* [[2013]] : ''Max, j'écris ton nom'', Vagamundo

==Liamm diavaez==
* [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb165626785 bnf]

{{DEFAULTSORT:Guilhamot, Loeiz}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>6m69fonif8m7sg3k9kj9x5zksxnr0rr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202638</id>
      <parentid>2202637</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <origin>2202638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="531" sha1="etluz5zufp8x18gmvo0iv4bxcsiqwpj" xml:space="preserve">'''Loeiz Gwilhamot''' (''Louis Guillamot''), ganet e [[1952]] ha marvet d'an [[13 Mezheven]] [[2022]], oa skrivagner brezhonek ha gallek.

Breur e oa da [[Yann Guillamot]].

==Oberennoù==
* [[2011]] : ''Gerioù glas-noz'', [[Aber (embannadurioù)|Aber]]
* [[2013]] : ''Max, j'écris ton nom'', Vagamundo

==Liamm diavaez==
* [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb165626785 bnf]

{{DEFAULTSORT:Guilhamot, Loeiz}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>etluz5zufp8x18gmvo0iv4bxcsiqwpj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202639</id>
      <parentid>2202638</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <origin>2202639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="648" sha1="iizneb37jurwlb159xya8vl3wzjh1no" xml:space="preserve">'''Loeiz Gwilhamot''' (''Louis Guillamot''), ganet d'an [[23 C'hwevrer]] [[1952]] e [[Dineol]] ha marvet d'an [[13 Mezheven]] [[2022]] e [[Brest]],&lt;ref&gt;[https://www.acte-deces.fr/recherche-deces-famille-guillamot]&lt;/ref&gt; oa skrivagner brezhonek ha gallek.

Breur e oa da [[Yann Guillamot]].

==Oberennoù==
* [[2011]] : ''Gerioù glas-noz'', [[Aber (embannadurioù)|Aber]]
* [[2013]] : ''Max, j'écris ton nom'', Vagamundo

==Liamm diavaez==
* [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb165626785 bnf]

{{DEFAULTSORT:Guilhamot, Loeiz}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>iizneb37jurwlb159xya8vl3wzjh1no</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202640</id>
      <parentid>2202639</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <comment>/* Liamm diavaez */</comment>
      <origin>2202640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="lv6m71yt5wx7ifg0bs5yysnvyv8ii61" xml:space="preserve">'''Loeiz Gwilhamot''' (''Louis Guillamot''), ganet d'an [[23 C'hwevrer]] [[1952]] e [[Dineol]] ha marvet d'an [[13 Mezheven]] [[2022]] e [[Brest]],&lt;ref&gt;[https://www.acte-deces.fr/recherche-deces-famille-guillamot]&lt;/ref&gt; oa skrivagner brezhonek ha gallek.

Breur e oa da [[Yann Guillamot]].

==Oberennoù==
* [[2011]] : ''Gerioù glas-noz'', [[Aber (embannadurioù)|Aber]]
* [[2013]] : ''Max, j'écris ton nom'', Vagamundo

==Liamm diavaez==
* [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb165626785 bnf]

==Daveoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Guilhamot, Loeiz}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>lv6m71yt5wx7ifg0bs5yysnvyv8ii61</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2202644</id>
      <parentid>2202640</parentid>
      <timestamp>2026-10-22T11:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56656-72</username>
        <id>94781</id>
      </contributor>
      <origin>2202644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="656" sha1="72j4psqhrvw2uk617t0utdrpm91qz5g" xml:space="preserve">'''Loeiz Gwilhamot''' (''Louis Guillamot''), ganet d'an [[23 C'hwevrer]] [[1952]] e [[Dineol]] ha marvet d'an [[13 Mezheven]] [[2022]] e [[Brest]],&lt;ref&gt;[https://www.acte-deces.fr/recherche-deces-famille-guillamot]&lt;/ref&gt; oa barzh brezhonek ha gallek.

Breur e oa da [[Yann Guillamot]].

==Oberennoù==
* [[2011]] : ''Gerioù glas-noz'', [[Aber (embannadurioù)|Aber]]
* [[2013]] : ''Max, j'écris ton nom'', Vagamundo

==Liamm diavaez==
* [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb165626785 bnf]

==Daveoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Guilhamot, Loeiz}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Barzhed c'hallek]]
[[Rummad:Barzhed vrezhonek]]</text>
      <sha1>72j4psqhrvw2uk617t0utdrpm91qz5g</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>