Wikimammenn brwikisource https://br.wikisource.org/wiki/Wikimammenn:Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikimammenn Kaozeadenn Wikimammenn Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Meneger Kaozeadenn meneger Pajenn Kaozeadenn pajenn Oberour Kaozeadenn oberour TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 100 66657 209595 209500 2026-09-22T09:31:38Z Aveldro 601 209595 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=journal |Title=[[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)|Eñvorennou beaj<br/>(Trede levrenn)]] |Author=[[Oberour:Frañsez_Vallée|Frañsez Vallée]], [[Oberour:Meven_Mordiern|Meven Mordiern]] |Translator= |Editor= |School= |Year=1941 |Publisher=Sterenn |Address=Brest |Key=Eñvorennou beaj (Trede levrenn) |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Volumes=[[Meneger:Vallée - Envorennou beaj. Gwalarn, 1927-1929.djvu|Kentañ levrenn]] ; [[Meneger:Sterenn 04, Ebrel 1941.djvu|Eil levrenn]] |Pages=<pagelist 1=Golo 2to4=- 5=Titl 6=Taolenn 7=5 /> |Remarks={{Pajenn:Sterenn 08, Eost 1941.djvu/6}} }} g9tr5czm0cbupkyfldioixfekqbl431 102 66664 209594 209131 2026-09-22T09:31:26Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|<big>TAOLENN</big>}} <br> {{Taolenn | titl = | lodenn = | nodots | pajenn = Pajenn }} {{Taolenn | titl = PEVARE PENNAD : Eñvorennou diwar va<br>federvet ha va fempvet beaj (Eost-Here 1907) | lodenn = | pajenn = 5 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/I|Eus Sant-Brieg da Abertawe]] | lodenn = I. | pajenn = 5 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/II|En Abertawe]] | lodenn = II. | pajenn = 8 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/III|En Abertawe (kendalc’h)]] | lodenn = III. | pajenn = 11 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/IV|E Mumbles]] | lodenn = IV. | pajenn = 15 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/V|E Llanover]] | lodenn = V. | pajenn = 18 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/VI|An distro]] | lodenn = VI. | pajenn = 23 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/VII|Eus Sant-Brieg da Zinedin]] | lodenn = VII. | pajenn = 23 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/VIII|E Dinedin]] | lodenn = VIII. | pajenn = 26 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/IX|E Dinedin (kendalc’h)]] | lodenn = IX. | pajenn = 30 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/X|Baleadennou e Dinedin]] | lodenn = X. | pajenn = 34 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/XI|Eus Dinedin da C’hreenock]] | lodenn = XI. | pajenn = 44 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/XII|Eus Greenock da Zublin]] | lodenn = XII. | pajenn = 48 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/XIII|En Iwerzon]] | lodenn = XIII. | pajenn = 52 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/XIV|Eus Dublin da Vreiz]] | lodenn = XIV. | pajenn = 56 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Pempvet Pennad|PEMPVET PENNAD : Eur ger da gloza]] | lodenn = | pajenn = 60 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Stagadennou|STAGADENNOU : Eveziadennou d’al lenner]] | lodenn = | pajenn = 72 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Diskar Kerdiz|Diskar Kerdiz]] | lodenn = I. | pajenn = 76 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Notennou a-zivout Dinedin|Notennou a-zivout Dinedin]] | lodenn = II. | pajenn = 77 }} {{Taolenn | titl = [[Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Roll an anoiou-tud meneget en « Eñvorennou eur Brezonegour » Fr. Vallee|Roll an anoiou-tud meneget en « Eñvorennou eur Brezonegour » Fr. Vallee]] | lodenn = | pajenn = 81 }}<noinclude><references/></noinclude> l86fjzuindu7ewa6mmpv5qwnv2y4l67 100 66674 209513 209347 2026-09-21T12:18:34Z Aveldro 601 209513 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=journal |Title=[[Eñvorennou beaj (Levrenn gentañ)|Eñvorennou beaj<br/>(Levrenn gentañ)]] |Author=[[Oberour:Frañsez_Vallée|Frañsez Vallée]] |Translator= |Editor= |School= |Year=1926-1929 |Publisher=[[Gwalarn]] |Address=Brest |Key=Eñvorennou beaj (Levrenn gentañ) |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Volumes=[[Meneger:Sterenn 04, Ebrel 1941.djvu|Eil levrenn]] ; [[Meneger:Sterenn 08, Eost 1941.djvu|Trede levrenn]] |Pages=<pagelist 1=81 6=103 9=28 15=57 27=12 33=24 39=19 49=29 72=29 82=28 /> |Remarks= }} s2fvzbhdfthfawxwht143mlr3bceeyj 101 66686 209600 209416 2026-09-22T11:41:07Z Aveldro 601 209600 wikitext text/x-wiki == Taolenn == Pennad Kenta — Envorennou diwar va c’henta beaj — (Gouhere-Eost 1899) {{Taolenn | titl = Eus Sant-Malou da Gêrdiz | lodenn = I — | nodots }} {{Taolenn | titl = E Kêrdiz | lodenn = II — | nodots }} {{Taolenn | titl = E Kêrdiz (Kendalc’h) | lodenn = III — | nodots }} IV — E Kêrdiz (Kendalc’h) V — E Kêrdiz (Kendalc’h) VI. — E Llandav VII — E kastell Llanover VIII. — E Llanover (kendalc’h) IX. — E Llanover (kendalc’h) X. — E Llanover (kendalc’h) XI. — E Llanover (kendalc’h) XII. — E Llanover (kendalc’h) XIII. — E Coldbrook XIV. — E Llanover XII. — E Llanover (kendalc’h) XIII. — E Coldbrook Eil pennad — Eñvorennou diwar va eilvet beaj (Eost-Du 1900) I. En hent adarre (II.) Al labour-douar e Kembre (III.) Frankizourien ha merourien IV. Va beaj e Kembre (V.) E hanternoz Kembre (kendalc’h) VI. E hanternoz Kembre (kendalc’h) VII. Distro da Llanover VIII. E Kerleon-war-Wysg IX. E Llanover adarre g2b8v5spbbioxkny7offb5xvucsmg5q 102 66779 209537 209461 2026-09-21T14:56:22Z Aveldro 601 209537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><section begin="I"/>ha kembraek-tre. Hogen sellit ouz kement-mañ. O vont war zivia prim emañ glaou ar reter, eus Pontypwl da Rhondda. Eur c’hantved ’zo hag ouspenn emeur ouz e vengleuzia hag emañ pelloc’h o nesaat d’an termen. E-doug kenta palevarz ar c’hantved nesa e tivio eno ar mengleuziou glaou hini-ha-hini. Ne vo ken a labour. Goullo e chomo « dokou » Kêrdiz hag e savo niver an dud dilabour e Mynwy ha reter Morgannwg a gantadou da viliadou, a viliadou da zekmiliadou, a zekmiliadou da gantmiliadou. Niveret eo deiziou pompad ha pinvidigez Kêrdiz. Ne welo ken pelloc’h buhez aes ha gwellaenn ar bloaveziou brezel. War nebeutaat bemdez ez ay he foblañs ha koueza a nebeudou a raio berz-mat he c’henwerz. <br> <section end="I"/> <section begin="II"/>{{Kreizañ|<big>II. NOTENNOU A-ZIVOUT DINEDIN</big>}} An tren, roudennet ma ’z eo e hent dre zindan-douar, ho tegas e kreiz kêr, er gevrenn vrava anezi, hep tremen dre rakkêriou lous ha mogedet. Gwel Edinvourc’h. Evel diou gêr an eil uheloc’h eget eben, etrezo eun draonienn c’heotek ha glasvez-holl, ouz he zreuzi er pellder eur pont meurdezus, Pont an Hanternoz. Dirazoc’h eur roc’h uhel serz kurunennet gant eur c’hastell kreñv mogeriek, eun douribell a-us d’ezañ. Uhelder 150 metr. Greunvaen du. Mogeriou uhel d’ar sav-heol disliv. D’ar c’huz-heol ruz savaduriou kaer e-harz meneziou. Etrezo eul linennad didorr a savaduriou duet-holl gant an hended, touriou, talbennou, ilizou, kloc’hdiou, evel o tiskouez c’hoant da c’haoliata an oabl. Eul {{Tired|livadur-ar-|vestadeg}} <section end="II"/><noinclude><references/></noinclude> 1zhqpfla785thl0syh4q9u2buusknfb 102 66794 209527 209480 2026-09-21T14:48:27Z Aveldro 601 209527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><section begin="III"/>{{Tired2|pe|var}} c’horn ar vro. Ar stumm-se ken dereat da gempenni pep tra a ra d’an dud speredet ha dourniet mat beza bepred helibini — evit brasa mad ar vro — o klask piou a ray ar gwella, ar c’haera labour. « Netra a souezus eta ma ’z eo an Eistezvod gouel ar vroad a-bez ha ma tired di Kembreiz a-vil-vern ». <section end="III"/> <section begin="IV"/>{{Kreizañ|<big>IV. ''E MUMBLES''</big>}} {{DilinennadNegativel|''An dimezell Dillwyn. — Tren Mumbles. — Ar banvez en ti-kazino. — Ar vutunadeg. — Ar c’haniou.''}} Sonadeg an Eistezvod a oa bet d’ar meurz diouz an noz n’em eus ket klevet, rak en endervez an deiz-se, eun tren divoutin en doa kaset ar Vrezoned d’eur gouel all. Lavaret em eus ez eo holl binvidigez ar vro-mañ er mengleuziou glaou-douar ha houarn. An dud a zo perc’henn war ar seurt mengleuziou a zo pinvidik-mor. En o zouez, ez oa eun dimezell Dillwyn, ha hi eo he devoa paeet d’eomp an tren divouttin da vale war ribl ar mor ha da zont d’eur banvez da gloza ar valeadenn. En derc’hent, edon en em gavet a-greiz-holl gant miss Dillwyn, neuz eur paotr ganti evel ma oa boas <ref>Gwisket e veze peurvuia en eur gwiskamant liou louet, gant eun tog feltr eriennet-ledan heñvel ouz hini ''cow-boys'' (paotred-saout war varc’h) ar Stadou-Unanet, Bleo berr evel re eur paotr a oa en he fenn, ha war he fri lunedou aour.</ref>, hag a lavaras d’in hep zoken chom a-sav : « Bezit arc’hoaz d’an endervez da ziv eur e porz-houarn ar Mumbles ». Antronoz, daoust na ouien ket da vat da betra e oan pedet gant an dimezell Dillwyn, ha me mont d’ar porz-houarn<section end="IV"/><noinclude><references/> {{Niv||— 15 —|}}</noinclude> hvx9ru54ow5px08euhisorcg1dmezqw 102 66802 209523 209488 2026-09-21T14:44:12Z Aveldro 601 209523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <section begin="VI"/><br> {{Kreizañ|<big>VI. ''AN DISTRO''</big>}} {{Kreizañ|''En Abertawe adarre. — Ar c’himiadi''.}} Distrei a ris da Abertawe p’edo an Eistezvod o tont d’he dibenn ha va c’henvroiz war o c’himiad. Kimiadi a ris ganto diouz hor mignoned o doa roet d’eomp an tenera degemer, en o fenn Maer ha Maerez Abertawe. Peur e vo graet kemend-all en eur gêr a Vreiz, e sell eus ar yez hag ar vroadelez ? Aes e voe an distro. An hevelep hent a heuilhjomp hag hor boa heuliet o tont, hag an dro-mañ ivez ne ehanjomp ket e Kêrdiz. Ar mor evit an dreizadenn a voe sioul-kenan. Va gwele-fled evit an noz a oa dindan hini an doktor Plateau, a lavaras d’in hegarat-tre o heta nozvez-vat : « Ha dreist-holl, mar bezit klañv, n’ho pet ket aon d’am dihuni. Dont a rin d’ho prederia ». A drugarez Doue n’em boe ket a ezomm d’hen ober. D’ar beure e touaremp holl e Sant-Malou hag ac’hano pep hini d’e gêr. <section end="VI"/> <section begin="VII"/>{{Kreizañ|<big>VII. ''EUS SANT-BRIEG DA ZINEDIN''</big>&nbsp;<ref> ''Dinedin'' e brezoneg, ''Dunedin'' e gouezeleg, a zo ano keltiek kêr-benn bro-Skos, ''Edinburgh'' gant ar Saozon, ''Edimbourg'' gant ar C’hallaoued. ''Castell y Morwynion'' « Kastell ar Gwerc’hezed » a zo eun ano-all d’ezi e kembraeg.</ref>}} {{DilinennadNegativel|''E Paris. — E Dieppe. — Eul lestr ijin-troellrod. — E Newhaven. — E Londrez. — Tren Bro-Skos. — Newcastle en noz. — Tarz an deiz war aod mor an Hanternoz. — An degouezout e Dinedin.''}} E miz Gwengolo 1907, e tigore e Dinedin, bro-Skos, an trede kendalc’h hollgeltiek. Mont a ris gant an<section end="VII"/><noinclude><references/> {{Niv||— 23 —|}}</noinclude> 80gisuyyn2vc6jtchhuxdbzc0g5mdtt 102 66805 209599 209491 2026-09-22T09:37:02Z Aveldro 601 209599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <section begin="VII"/><br> Eun nebeut goude treuzi Newcastle, e teuas an deiz da darza hag e welemp mor an Hanternoz, e klevemp e c’hrozmol e-keit ha ma c’houeze ouzomp an aezenn-sall. An tren a hede an tornaod, ha dre sellout er prenestr e welemp an tonnou o skei a-herr dindanomp. Dam-deñval e oa c’hoaz ha goloet an neñv. Ha war ar mor hag an oabl liou ar gwall-varradou amzer. Goude eur veaj hir ha skuizus-kenañ, en em gavjomp e kêr-benn bro-Skos. <section end="VII"/> <section begin="VIII"/>{{Kreizañ|<big>VIII. ''E DINEDIN''</big>}} {{DilinennadNegativel|''Braventez Dinedin. — Princes Street. — High Street. — Savadur-koun Gaoter Skott. — E Carlton Hotel.''}} Dinedin, ez eus nebeut a vrud diwarni e Breiz, a zo brudet-bras e broiou an Hanternoz. War a lavarer, dre amañ zoken, ar vrava kêr eus an Europ a-bez e vije-hi. Me her c’hredfe a-walc’h, kement a draou kaer a bep seurt, paleziou, ilizou, delwennou, hag all, a weler enni&nbsp;<ref>Keñveria ''Kroaz ar Vretoned'', 6 a viz Here 1907, p. 3, bann 3. Skriva e-unan en deus graet F. Vallee ar rannbennadou a-zivout Dinedin.</ref>. Pa zegouezer e Dinedin dre an hent-houarn, n’eus forz a be du e vefe, e-lec’h treuzi fabourziou dizoare ha lous, mogedet-holl gant al labouradegou evel e Londrez hag e kêriou bras a Vreiz-Veur, e tremener<section end="VIII"/><noinclude><references/> {{Niv||— 26 —|}}</noinclude> 0mziwnuq0yi1oim3z9g2gdpigzbjsw4 102 66809 209524 209496 2026-09-21T14:45:31Z Aveldro 601 209524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><section begin="VIII"/>weladennourien a zered da Skos eus pevar c’horn ar bed. An hini hon degemeras — en eur galleg eus ar reisa — oa Alaman, eur stumm soudardel d’ezañ. Ober a rae an holl gefridiou a fizied ennañ, betek ar re zistera, gant aked ha rekisted eun is-ofiser. <section end="VIII"/> <section begin="IX"/>{{Kreizañ|<big>IX. ''E DINEDIN (kendalc’h)''</big>}} {{DilinennadNegativel|''An dud a gavis el letti <ref>Ar ger ''letti'' « ostaleri » a zo anezañ c’hoaz en anoiou lec’hiou e Breiz-Izel. Emañ beo bepred e kembraeg.</ref>. — Ar c’hembraeg o tenna da zont da yez etrekeltiek. — Ar c’hendalc’h hollgeltiek. — Hena sonerez Keltia. — Huñvreachou. — Auld lang syne.''}} E Carlton Hotel e kavis eun niver keneiled ha kenvreudeur a oa degouezet en hor raog : Jenkins, Johnson, Thomas, maer Kêrnarvon, a vro-Geumri ; Kontez Plunkett, an itron Clarcke, an dimezell O’Rafferty, an itron Needham, a Iwerzon ; an itron Mosher, an Amerikanez ken emouestlet da Vreiz ha d’an Emzav keltiek, hag a oa laouen-holl oc’h en em gavout e bro c’henidik he zad. D’ar predou en em gavemp holl a-unan hag e save divizadeg etrezomp diwar-benn broadelez, yez, lennegez, deskadurez. Evel ma verzas d’in an itron Clarcke a heulie piz an divizadegou-se, ar c’hembraeg eo a denne neuze da zont da yez etre-keltiek. Kement-se am eus eveziet meur a wech. E Dinedin end-eeun, pa ’z is d’ober eur weladenn d’an iliz katolik ha d’he ferson, hemañ, eur Mac Cormac, am degemeras e<section end="IX"/><noinclude><references/> {{Niv||— 30 —|}}</noinclude> blauisgq8z895zkvx8vc04au5nss8cq 102 66815 209507 209505 2026-09-21T12:02:47Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>{{Tired2|(bro-Zi|nedin)}} pe evit ober fent, n’ouzon ket <ref>Ouspenn ''Midlothian'', ez eus ''East-Lothian'' (bro-Haddington) ha ''West-Lothian'' (bro-Linlithgow). ''Lothian'' a vez graet eus an arvor etre Runiou Lammermour ha kember ar stêriou Avon ha Forz. Keltiek an ano-se, ennañ moarvat ar ger ''loth'' a gaver e ''Lothlin'', hena furm an ano-bro aet diwezatoc’h da ''Lochlan'' e gouezeleg, da ''Llychlyn'' e kembraeg (ano eur vro varzus en tu-hont d’ar mor pe dindan an tonnou eo bet ''Lothlin'' da genta, kent dont da veza hini Skandinavia). E-kerz ar c’henta milved goude H. S. ez eus bet o veva kichen-ha-kichen e Lothian gouezelegerien (anezo Pikted dre o broadelez) ha brezonegerien (ar re-mañ a veze graet ''Votadini'' anezo e gre ar Romaned). Eur c’hreñvlec’h d’ar Bikted e oa Dinedin (J. Rhys, ''Celtic Britain'', 1908, p. 151-6). ''East-Lothian'' a oa dalc’het gant ar ''Votadini'' a oa en o c’herz an arvor adalek Aber stêr Forz betek Moger Hadrian. ''Votadini'' a zo aet diwezatoc’h da vrezoneg ''Godozin'', eun ano brudet bras hennez en henlennegez Kembre (id. p. 113-4, 223-4). Stok ouz Lothian diouz tu ar c’hornog e oa eur vroig-all anvet ''Manann'' e gouezeleg ha ''Manaw'' e brezoneg (bremañ Stirling ha Clackmannan en daou du da stêr Forz). War ar vro-se pe war zarn anezi eo en em astennet beli ar Vrezoned Votadini. Ac’hano an daouano ''Manaw-Godozin'' a lenner e kosa lennegez Kembre. Lothian a zo bet bro c’henidik Tristan. ''Loenoi, Loenois'' eo stumm gallek Lothian gant Beroul ha gant Jafrez Gaimar ''L’estoire des Engles'', J. Loth, war ''Acad. des Ins. et Bel. Let. Comptes-rendus des Séances'', 1924, p. 128-9.</ref>. Diskaret eo bet er bloaz 1807, ha savet en e lec’h, ouz troad Calton Hill <ref>Eur reizadur graet ganen (diouz Reclus, iv, 668) eo Calton. Kamm-skrivet Carlton eo an ano-se en dournskrid. An hevelep reizadur a vefe marteze da ober, uheloc’h en danevell, en ano al letti. N’eo ket da lavarout e vefe dianav an ano Carlton pe Carleton e bro-Skos. En East-Lothian (bro-Haddington), er gevred da Aberlady, ez eus eul lec’h anvet Carleton Hill. M. M. </ref>, en tu-hont d’an draonienn, eun ti-bac’h nevez diouz stumm kestell kranellek ar Grenn-amzer. Eus ar savadur koz ne van mui netra nemet. eur galon ruz kizellet e mein ar pavez da verka e lec’hiadur, o rei kél war eun dro euse lezano « Kalon Midlothian » a zo bet brudet gant Walter Skott. Pelloc’h, e-touez mein ar pavez-straed bepred, eur maen-koun gant an diou lizerenn J. K. a verk e save eno, en eur vered koz n’eus mui anezi, bez John Knox. Iliz-veur Sant-Jili avat, m’oa stag outi ar vered-se,<noinclude><references/> {{Niv||— 35 —|}}</noinclude> jkw4beir7gpfu3tyglo5iynz3gmtr0r 102 66816 209506 2026-09-21T12:01:47Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "a bad en he sav, daoust d’ezi da veza bet gwastet eus ar gwasa e-pad reverzi an Disivoud. N’oun ket aet ebarz. Prederi, diegi am eus o vont ebarz ilizou ar brotestanted pa glevan enno evel eur vorenn a varo, a valloz a zo gwaz pa vez bet gwallet an ilizou-se en amzer an Disivoud, evel chapel Coldbrook. Sant-Jili ivez a zo bet gwall-vastaret : diframmet ha stlapet er fank en nor-loch delwenn he sant patron ha bruzunet ar c’houec’h aoter ha tregont a oa... 209506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>a bad en he sav, daoust d’ezi da veza bet gwastet eus ar gwasa e-pad reverzi an Disivoud. N’oun ket aet ebarz. Prederi, diegi am eus o vont ebarz ilizou ar brotestanted pa glevan enno evel eur vorenn a varo, a valloz a zo gwaz pa vez bet gwallet an ilizou-se en amzer an Disivoud, evel chapel Coldbrook. Sant-Jili ivez a zo bet gwall-vastaret : diframmet ha stlapet er fank en nor-loch delwenn he sant patron ha bruzunet ar c’houec’h aoter ha tregont a oa enni. Ar pep brava anezi hag an heña ivez eo ar c’hloc’hdi. Pevarzuek ha postek evel ma ’z eo e ve heñvel a-walc’h ouz tour iliz Wengamp panevet gwaregou maen kizellet gwariet-flour a ra d’ezañ dre en em geja a-zioc’h e benn evel eur gurunenn glos. Eus kreiz kern ar gurunenn eun nadoz-vaen hir ha moan a sav er vann. Netra gaeroc’h eget kloc’hdi Sant-Jili gant e gurunenn hag e nadoz-vaen oc’h en em skeudenni en oabl a-us da toennou an tïez pa seller ouz High Street eus tu-hont an draonienn, en abardaez da guz-heol. Pelloc’hik, e-kreiz eul leurenn, sed eur sichenn-vaen. Diskaret gant gwasterien an Disivoud ar Groaz-embannou a save warni, ha hi end-eeun bet ivez dam-zispennet. Adsavet e voe er bloaz 1885 gant an den-meur Gladstone a oa neuze kannad evit Midlothian. Eizkognek eo ha d’ezi c’houezek troatad treuz ; kizellet korf ar savadur e doare prenestrou gotek harpet war golonennou ; war c’horre eur spled gant hanter-douriouigou harpet war bep a gorbell e pep korn anezañ, hag ardameziou etre pep tourig ;<noinclude><references/> {{Niv||— 36 —|}}</noinclude> 7eyewer7w8pyf1dchqlz114sultp2l9 209508 209506 2026-09-21T12:03:15Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>a bad en he sav, daoust d’ezi da veza bet gwastet eus ar gwasa e-pad reverzi an Disivoud. N’oun ket aet ebarz. Prederi, diegi am eus o vont ebarz ilizou ar brotestanted pa glevan enno evel eur vorenn a varo, a valloz a zo gwaz pa vez bet gwallet an ilizou-se en amzer an Disivoud, evel chapel Coldbrook. Sant-Jili ivez a zo bet gwall-vastaret : diframmet ha stlapet er fank en nor-loch delwenn he sant patron ha bruzunet ar c’houec’h aoter ha tregont a oa enni. Ar pep brava anezi hag an heña ivez eo ar c’hloc’hdi. Pevarzuek ha postek evel ma ’z eo e ve heñvel a-walc’h ouz tour iliz Wengamp panevet gwaregou maen kizellet gwariet-flour a ra d’ezañ dre en em geja a-zioc’h e benn evel eur gurunenn glos. Eus kreiz kern ar gurunenn eun nadoz-vaen hir ha moan a sav er vann. Netra gaeroc’h eget kloc’hdi Sant-Jili gant e gurunenn hag e nadoz-vaen oc’h en em skeudenni en oabl a-us da toennou an tïez pa seller ouz High Street eus tu-hont an draonienn, en abardaez da guz-heol. Pelloc’hik, e-kreiz eul leurenn, sed eur sichenn-vaen. Diskaret gant gwasterien an Disivoud ar Groaz-embannou a save warni, ha hi end-eeun bet ivez dam-zispennet. Adsavet e voe er bloaz 1885 gant an den-meur Gladstone a oa neuze kannad evit Midlothian. Eizkognek eo ha d’ezi c’houezek troatad treuz ; kizellet korf ar savadur e doare prenestrou gotek harpet war golonennou ; war c’horre eur spled gant hanter-douriouigou harpet war bep a gorbell e pep korn anezañ, hag ardameziou etre pep tourig ;<noinclude><references/> {{Niv||— 36 —|}}</noinclude> pd42i4pc0jg13i3levp8i66eforkh1k 102 66817 209509 2026-09-21T12:05:10Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>o sevel diwar greiz al leurenn, e lec’h ar groaz gwechall, eun hir a beul-maen, en e benn delwenn eun aerouant. Daoust ma ’z eo aet ar savadur, eus « Kroaz an embannou » ma oa kent, da sichenn eun aerouant », emañ bepred ar c’hiz ober an embannou a-berz ar roue diwar al leurenn anezañ, ouz son ar biniou evel gwechall. E touez an embannou brudeta graet amañ a-hed an istorvez, menegomp embannidigez roueelez Jakez VIII{{vet}}, ar Stuart harluet, p’en doa e vab Charlez-Edouarz kemeret Dine- din e Gwengolo 1745. Berr-amzer ne badas ken ar roueelez-se. Er c’horn-mañ eus kêr ez eus tiez-meur e-leiz : leziou-barn, klañvdiou, hag all, ha n’int ket holl ken koz ha ken koz, hogen ar re anezo a zo bet pe adaozet pe nevez-savet en o fez o deus kemeret al liou teñval a wisk warno holl, pe goz e vent pe nevez, an hevelep livadur a hended hag a veurdez. O vont keit ha keit gant High Street ez eus eur straed ker koz-all a anver ''Cowgate'' (Porz ar Saout) hag etre an diou genstraed-se treuzstraedou o widrea, aes en em goll en o zroidellou. En unan eus an treuzstraedou se e weler eun horolaj souezus, Pintet eo hag o valegi a-us da bennou an dremenidi, dalc’het war eur seurt pondalez stag ouz moger eun ti war-bouez gwaregou houarn. P’en em gaver a-wel da Holyrood, e tremener war eul linenn du a-dreuz d’ar straed, a gemer amañ an ano a ''Canongate'' (Porz ar Chalonied). Betek al linenn-se en em astenne gwechall ar gwir a vinic’hi a oa stag ouz al lec’h. Rak, araok beza eur c’hastell, e oa Workspace Holyrood eur manati evel m’hen lavar e ano, ''holy'' o talvout « santel », ha rood anezañ eur ger koz<noinclude><references/> {{Niv||— 37 —|}}</noinclude> epb5nnarp5vkphxsgjonomgithjt2q4 102 66818 209510 2026-09-21T12:11:07Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "da lavarout kroaz. Savet e oa bet gant eur roue a vro-Skos, David Kenta (1124), a roas d’ezañ eun tamm eus ar Wir Groaz&nbsp;<ref>Eun amzeriad a bouez en istor ar yezou keltiek e Skos eo roueelez David Kenta embannet e 1124. Neuze e stag d’en em leda dre an Izeldiriou, ''Lowlands'', a-unan gant ar c’hladdalc’helez degaset gant ar varoned norman, saoz ha flamank enbroet, ar yezou end-eeun komzet gant ar c’hladdalcherien-se, galleg ha saozneg. Betek an... 209510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>da lavarout kroaz. Savet e oa bet gant eur roue a vro-Skos, David Kenta (1124), a roas d’ezañ eun tamm eus ar Wir Groaz&nbsp;<ref>Eun amzeriad a bouez en istor ar yezou keltiek e Skos eo roueelez David Kenta embannet e 1124. Neuze e stag d’en em leda dre an Izeldiriou, ''Lowlands'', a-unan gant ar c’hladdalc’helez degaset gant ar varoned norman, saoz ha flamank enbroet, ar yezou end-eeun komzet gant ar c’hladdalcherien-se, galleg ha saozneg. Betek an X{{vet}}-XI{{vet}} kantved e oa manet kreñv-meurbet ar gouezeleg hag ar brezoneg en Izeldiriou. Ar gouezeleg a zo e barr e nerz eus roueelez Kennez mak Alpin (834-854) da roueelez Makbez (1040-1057). Danta war ar brezoneg a reas zoken e-pad ar pennad-amzer-se dre ma oa deuet da veza yez ''ard-ri'' pe uhel-roue ar vro. Er sened a dud a Iliz vro-Skos bodet er bloaz 1074 gant ar Saozez Marc’harid, gwreg ar roue Malkolm Trede, ''n’oa den, e-touez ar gloer uhel dastumet eno, barrek da glevout ar saozneg''. E derou an XII{{vet}} kantved eo e voe paouezet da ober gant ar gouezeleg e lez roue bro-Skos, nemet e-doug meur a gantved war-lerc’h e padas ar yez-se da veza komzet e bro-Stirling, en izeldiriou en hanternoz da stêr. Forz ''Strathmor'', e broiou Koupar, Perz, Faïf, Forfar, Aberdin ha Banff, hag er c’horn-bro diouz tu ar mervent, e meneziou ar vro-C’hallouezel (""Galloway"" e saozneg). Bez’ez eus e bloaveziadou ar ''Celtic Review'' pennadou talvoudus da lenn a-zivout dichal ar gouezeleg a-ziwar an Izeldiriou.</ref>. Daou dra a denn da astenn war Holyrood evel eur vantell a vraster hag a velkoni. En dremmwel, kribenn noaz menez Kador-Arzur (34) a sav serz en a- dreñv d’ar c’hastell ha war an tu kleiz da heman, eun tammig en a-dreñv ivez, mogeriou aet du-teñvar dindan an amzer ar chapel holl-zismantret. Goude tremen dirak eur feunteun-vaen kizellet en he sav dirak ar c’hastell, ez an ebarz, er gazel gleiz anezañ a zo bet espernet gant dispac’h ha brezeliou. Evit ar gazel dehou, bet tangwallet gant Cromwell hag adsavet, n’eus eñvor ebet stag outi. Er rann goz e (34) Kador-Arzúr pe Sez-Arzur, ''Arthur’s Seat'', 251 metrad uhelder. Paot an eñvoriou arzurek en Izeldiriou bro-Skos hag<noinclude><references/> {{Niv||— 38 —|}}</noinclude> jnst6gc23vt3pp6iyf6sbs413h4zwpq 209512 209510 2026-09-21T12:17:13Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>da lavarout kroaz. Savet e oa bet gant eur roue a vro-Skos, David Kenta (1124), a roas d’ezañ eun tamm eus ar Wir Groaz&nbsp;<ref>Eun amzeriad a bouez en istor ar yezou keltiek e Skos eo roueelez David Kenta embannet e 1124. Neuze e stag d’en em leda dre an Izeldiriou, ''Lowlands'', a-unan gant ar c’hladdalc’helez degaset gant ar varoned norman, saoz ha flamank enbroet, ar yezou end-eeun komzet gant ar c’hladdalcherien-se, galleg ha saozneg. Betek an X{{vet}}-XI{{vet}} kantved e oa manet kreñv-meurbet ar gouezeleg hag ar brezoneg en Izeldiriou. Ar gouezeleg a zo e barr e nerz eus roueelez Kennez mak Alpin (834-854) da roueelez Makbez (1040-1057). Danta war ar brezoneg a reas zoken e-pad ar pennad-amzer-se dre ma oa deuet da veza yez ''ard-ri'' pe uhel-roue ar vro. Er sened a dud a Iliz vro-Skos bodet er bloaz 1074 gant ar Saozez Marc’harid, gwreg ar roue Malkolm Trede, ''n’oa den, e-touez ar gloer uhel dastumet eno, barrek da glevout ar saozneg''. E derou an XII{{vet}} kantved eo e voe paouezet da ober gant ar gouezeleg e lez roue bro-Skos, nemet e-doug meur a gantved war-lerc’h e padas ar yez-se da veza komzet e bro-Stirling, en izeldiriou en hanternoz da stêr. Forz ''Strathmor'', e broiou Koupar, Perz, Faïf, Forfar, Aberdin ha Banff, hag er c’horn-bro diouz tu ar mervent, e meneziou ar vro-C’hallouezel (""Galloway"" e saozneg). Bez’ez eus e bloaveziadou ar ''Celtic Review'' pennadou talvoudus da lenn a-zivout dichal ar gouezeleg a-ziwar an Izeldiriou.</ref>. Daou dra a denn da astenn war Holyrood evel eur vantell a vraster hag a velkoni. En dremmwel, kribenn noaz menez Kador-Arzur <ref>Kador-Arzur pe Sez-Arzur, ''Arthur’s Seat'', 251 metrad uhelder. Paot an eñvoriou arzurek en Izeldiriou bro-Skos hag er C’humberland, ''Kumbria'', a zo bet e-pad pell-amzer stag ouz rouantelez bro-Skos. E romantou gallek an Daol Grenn, ''Isneldon'' (bremañ Stirling) ha Karduel (''Carlisle'' e saozneg) a zo e-touez an annezlec’hiou ma vourr ar muia Arzur beva enno. Etre Karduel ha ''Penriz'', Penrith, e vije bet an hollvrudet Taol Grenn. E Stowe, e traonienn Wedal (''Vallis Doloris, Vallis Sanctus'', gouez da Nennius), war-hed eun nebeut miltiriou diouz Melroz, e save Iliz Mer Wenn m’en doa Arzur laket enni eun darn eus ar Wir Groaz. E Meigle, kontelez Angus, etre Koupar ha Forfar, e vije bet beziet Gwennc’houevar, ''Dame Ganore'', gwreg Arzur. Douaret e vije bet relegou Merzin e Drummelziar. H. a. Stuart Glennie, ''Arthurian Localities'', Edinburgh, 1869. Lenn ouspenn ''Gwalarn'' 84 (miz Du 1935), p. 7, n. 6. M.&nbsp;M.</ref> a sav serz en a-dreñv d’ar c’hastell ha war an tu kleiz da heman, eun tammig en a-dreñv ivez, mogeriou aet du-teñval dindan an amzer ar chapel holl-zismantret. Goude tremen dirak eur feunteun-vaen kizellet en he sav dirak ar c’hastell, ez an ebarz, er gazel gleiz anezañ a zo bet espernet gant dispac’h ha brezeliou. Evit ar gazel dehou, bet tangwallet gant Cromwell hag adsavet, n’eus eñvor ebet stag outi. Er rann goz e<noinclude><references/> {{Niv||— 38 —|}}</noinclude> s68mxjvit8e5nscbkpolwrql8brq3du 102 66819 209511 2026-09-21T12:15:27Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>virer bepred, evel en amzer ma vevas enno, eus 1661 da 1667, holl gambrou ar rouanez Mari Stuart. Setu-i en o stumm gwechall, gant o siminaliou ec’hon, o doublou graet eus eur rouedadur prenn-dero gant tachennadou livet hag alaouret, o c’hadoriou bras ha bihan goloet a ler Kordou, o gweleou-kreiz mentek, a-us d’ezo stellou kourtinet dalc’het war bostou uhel. E kambr Mari Stuart end-eeun ez eus eñvoriou euzik : eno e voe drouklazet dirak ar rouanez, gant he fried digalon Darnley hag e genseurted, he sekretour italian Rizzio, daoust d’ezi da glask ober eus he c’horf eun harz d’ar vuntrerien. Roudenn ar gwad a weler c’hoaz war leur ar gambr. A-walc’h ganen poullad-gwad skrijus Coldbrook, ne sellan ket ouz ar roudenn-se. Estr eget Mari Stuart o deus tremenet amañ. E Gwengolo 1745, Charlez-Edouarz, o klask adc’hounit d’ar Stuarted kurunenn Breiz-Veur, a gemeras Dinedin gant e venezidi a vro-Skos. E annez a reas e Holyrood ken na rankas tec’hout rak armead saoz an dug a Gumberland. Hemañ a gouskas, an 30{{vet}} a C’henver 1746, er gwele m’edo Charlez-Edouarz o<noinclude><references/> {{Niv||— 39 —|}}</noinclude> 1pms0ft05t6wr40rhbnuglenbq9ysb2 102 66820 209514 2026-09-21T14:09:56Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "ar yez e tiez-plouz an dud paour. A-benn bremañ emañ ar vro o tihuni d’ar wirionez-mañ bez’ ez eus ganti eur yez hag eul lennegez gwelloc’h eget yez ha lennegez ar Saozon. Krouidigez an Eistezvod eo he deus adsavet en he sav hor yez karet hag a-benn hizio emañ kreñv-mat. « Hag ez eus ganeoc’h ivez eun Eistezvod vroadel e Breiz ? Mar deus, mat eo; hag ho pet koun d’hen ober brezonek penn-da-benn, hep son eus ar Gall nag e yez. Mar n’eus ket, ret eo k..." 209514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>ar yez e tiez-plouz an dud paour. A-benn bremañ emañ ar vro o tihuni d’ar wirionez-mañ bez’ ez eus ganti eur yez hag eul lennegez gwelloc’h eget yez ha lennegez ar Saozon. Krouidigez an Eistezvod eo he deus adsavet en he sav hor yez karet hag a-benn hizio emañ kreñv-mat. « Hag ez eus ganeoc’h ivez eun Eistezvod vroadel e Breiz ? Mar deus, mat eo; hag ho pet koun d’hen ober brezonek penn-da-benn, hep son eus ar Gall nag e yez. Mar n’eus ket, ret eo kaout unan e pep keñver, hag unan hag a vo brezonek penn-da-benn. « Setu amañ eun dra vat-tre e bro-Gembre. Dalc’het e vez bodadennou e pep kêr bras ha bihan, e Anien avat a zo dre-holl an hevelep hini. Hi eo ar Wezenn Veur underc’h he dek kant rusk ha deil disheñvel. Nemet arabat beza touellet gant lavarou kaer an tèodou flour ha kredi ez eo prizius-meurbet an derc’h-se. An distervez eo lodenn ar pep muia eus an eneou ha dre an distervez-se ez a savadou mab-den da get. Hogen mar deo dister an dud dre vras mat hepken peurliesa da leuskel da vont da goll an traou kaera, ha da drei da fall an traou gwella, mar dint kasaus alies dre o zorfedou, o c’hrouadennou a zo ken alies-all hoalus- kenañ. Eur yez evel m’edo an hen-geltieg, evel m’emañ bre- mañ ar Brezoneg, eur youlreizerez evel hini ar gristeniez, skiantou evel ar re ouestlet, da studi an Natur hag ar Bed, a zo traou kaer a dalv ar boan ma ve labouret ha stourmet evito. Ne gredan tamm ebet ez eo ar Brezoneg gwella ha kaera Yez ar Bed. Kement-mañ avat a anavezan dre hanterkant vloa- veziad lennadennou ha prederiadennou war ar yezoniez : ker- koulz eo hag ar galleg e meur a boent, trec’h d’ezañ e meur a boent all (berrded, nerz, resisted, sklaerded ha livusted); mar deo dinerz abaoe lies kantved, an dud eo a zo da damall, n’eo ket ar yez an hini gablus. Evel yez, dellezekoc’h eo ar Brezoneg eget ar galleg da veva ha da veza trec’h. A-enep pep gwir ez eo bet diberc’hennet diouz ar broiou a oa d’ezañ. Anezañ aspa- denn Yez Veur Galia, Anezañ broadela ha santela tra a zo etre an Alpou hag ar mor Bras. A-walc’h eo d’in kement-se da gaout nerz da stourm ha da labourat evitañ. M. M. 28-5-1941.<noinclude><references/> {{Niv||— 69 —|}}</noinclude> 4brbnkrsupz9k9g63ziwrvkynwre1dj 209590 209514 2026-09-22T09:26:40Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>ar yez e tiez-plouz an dud paour. A-benn bremañ emañ ar vro o tihuni d’ar wirionez-mañ bez’ ez eus ganti eur yez hag eul lennegez gwelloc’h eget yez ha lennegez ar Saozon. Krouidigez an Eistezvod eo he deus adsavet en he sav hor yez karet hag a-benn hizio emañ kreñv-mat. « Hag ez eus ganeoc’h ivez eun Eistezvod vroadel e Breiz ? Mar deus, mat eo; hag ho pet koun d’hen ober brezonek penn-da-benn, hep son eus ar Gall nag e yez. Mar n’eus ket, ret eo kaout unan e pep keñver, hag unan hag a vo brezonek penn-da-benn. « Setu amañ eun dra vat-tre e bro-Gembre. Dalc’het e vez bodadennou e pep kêr bras ha bihan, e<noinclude><references/> {{Niv||— 69 —|}}</noinclude> 5xwlcs42161sne2hwjmp8x2ekmn0s86 209592 209590 2026-09-22T09:28:53Z Aveldro 601 209592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>ar yez e tiez-plouz an dud paour. A-benn bremañ emañ ar vro o tihuni d’ar wirionez-mañ : bez’ ez eus ganti eur yez hag eul lennegez gwelloc’h eget yez ha lennegez ar Saozon. Krouidigez an Eistezvod eo he deus adsavet en he sav hor yez karet hag a-benn hizio emañ kreñv-mat. « Hag ez eus ganeoc’h ivez eun Eistezvod vroadel e Breiz ? Mar deus, mat eo ; hag ho pet koun d’hen ober brezonek penn-da-benn, hep son eus ar Gall nag e yez. Mar n’eus ket, ret eo kaout unan e pep keñver, hag unan hag a vo brezonek penn-da-benn. « Setu amañ eun dra vat-tre e bro-Gembre. Dalc’het e vez bodadennou e pep kêr bras ha bihan, e<noinclude><references/> {{Niv||— 69 —|}}</noinclude> oxkenwim00ov6jdybft6l62m4iegic8 102 66821 209515 2026-09-21T14:12:37Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "holl Vreiziz Breiz-Izel kement-se, e vefent moarvat o poelladi mui eget ma reont da zerc’hel o yez e buhez… « Ar c’hembraeg aval a zo krenv-meurbet aman. Ha beza Saozon dre gant ha kant er vro, e komzer ar Yez en-dro d’an darn-vuia eus bon oaledou. War ar maez ne glever ken nemet kembraeg. « Eur pennad amzer a zo bet en istor ar Vro, ma voe darbet d’ar c’hembraeg mervel. Kavout a rae d’an dud vras e oa enorusoc’h komz saozneg, hag, ouspenn..." 209515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>holl Vreiziz Breiz-Izel kement-se, e vefent moarvat o poelladi mui eget ma reont da zerc’hel o yez e buhez… « Ar c’hembraeg aval a zo krenv-meurbet aman. Ha beza Saozon dre gant ha kant er vro, e komzer ar Yez en-dro d’an darn-vuia eus bon oaledou. War ar maez ne glever ken nemet kembraeg. « Eur pennad amzer a zo bet en istor ar Vro, ma voe darbet d’ar c’hembraeg mervel. Kavout a rae d’an dud vras e oa enorusoc’h komz saozneg, hag, ouspenn, e roent evel-se da c’houzout ez oant desket. Hogen, a-drugarez da Zoue, e voe dalc’het da gomz rien-dreist ha trec’hourien veur (kabestrerien Europa, pulluc’herien Roma, argaderien Delfi, ar re a glaskas lakaat o dourn war Azia-Vihana en he fez, war ar Siri, war an Ejipt, ha, gant Autaritos, war Garthada). Hoalet oun bet d’an hevelep mare gant Brezoned ar V{{veg}}-X{{vet}} kantved dre ma oa bet lavaret d’in e oant diwar ouenn ar Gelted koz, hag ouspenn dre ma oa bet anezo kadourien dispont, marc’hegerien diouz an dibab o doa gouezet ober argadadennou brezeli ha preizata betek va bro-Wenngen hag en tu-hont, betek Berri ha Belez. Ar garantez hag ar bri a zougen d’an dud o deus va degaset d’ar Yezou a gomzent, en o zouez d’an hini dosta hag aesa d’in da zeski, ar Brezoneg. Ahendall, al lennadennou a bep seurt a raen ez vihan a viras ouzin abred a sorc’henni er Geltelez, d’en em garc’haria enni, dre ziskouez d’in ez eus bet tud dedenrius, tud kaer, krenv ha diwidre, brezelourien vras ha trec’hourien veur e gouennou hag e broadou estr eget ar Gelted. Ha d’ar mareveziou eus an Istor n’o doa ken ar Gelted da ginnig d’in nemet dinerzadennou, argiladennou, drouziweziou, trubardereziou pe reneadeleziou, frealz ha nerz am eus kemeret diwar istor ar gouennou hag ar poblou-se o doa desket ''dastum nerz ha mont eus a vihan da vras''. N’heller ket daspugn en eun notenn deskadennou ha skiantprenadennou eur vuhez-den. A-walc’h e vo lavarout aman e skuizer gant an dud, gant o dallentez hag o diskianterez. Atao e reont an hevelep faziou. Man ne dalv evito kenteliou ar rummadou, tremenet, ar poblou aet da get. Mil ha mil stumm ha neuz he deus an Denelez diouz ar Broiou hag an Amzeriou ; hec’h<noinclude><references/> {{Niv||— 68 —|}}</noinclude> djtythu85e0qbny80w354s0zt4c3ps5 209542 209515 2026-09-21T15:02:04Z Aveldro 601 209542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>holl Vreiziz Breiz-Izel kement-se, e vefent moarvat o poelladi mui eget ma reont da zerc’hel o yez e buhez… « Ar c’hembraeg aval a zo krenv-meurbet aman. Ha beza Saozon dre gant ha kant er vro, e komzer ar Yez en-dro d’an darn-vuia eus bon oaledou. War ar maez ne glever ken nemet kembraeg. « Eur pennad amzer a zo bet en istor ar Vro, ma voe darbet d’ar c’hembraeg mervel. Kavout a rae d’an dud vras e oa enorusoc’h komz saozneg, hag, ouspenn, e roent evel-se da c’houzout ez oant desket. Hogen, a-drugarez da Zoue, e voe dalc’het da gomz rien-dreist ha trec’hourien veur (kabestrerien Europa, pulluc’herien Roma, argaderien Delfi, ar re a glaskas lakaat o dourn war Azia-Vihana en he fez, war ar Siri, war an Ejipt, ha, gant Autaritos, war Garthada). Hoalet oun bet d’an hevelep mare gant Brezoned ar V{{vet}}-X{{vet}} kantved dre ma oa bet lavaret d’in e oant diwar ouenn ar Gelted koz, hag ouspenn dre ma oa bet anezo kadourien dispont, marc’hegerien diouz an dibab o doa gouezet ober argadadennou brezeli ha preizata betek va bro-Wenngen hag en tu-hont, betek Berri ha Belez. Ar garantez hag ar bri a zougen d’an dud o deus va degaset d’ar Yezou a gomzent, en o zouez d’an hini dosta hag aesa d’in da zeski, ar Brezoneg. Ahendall, al lennadennou a bep seurt a raen ez vihan a viras ouzin abred a sorc’henni er Geltelez, d’en em garc’haria enni, dre ziskouez d’in ez eus bet tud dedenrius, tud kaer, krenv ha diwidre, brezelourien vras ha trec’hourien veur e gouennou hag e broadou estr eget ar Gelted. Ha d’ar mareveziou eus an Istor n’o doa ken ar Gelted da ginnig d’in nemet dinerzadennou, argiladennou, drouziweziou, trubardereziou pe reneadeleziou, frealz ha nerz am eus kemeret diwar istor ar gouennou hag ar poblou-se o doa desket ''dastum nerz ha mont eus a vihan da vras''. N’heller ket daspugn en eun notenn deskadennou ha skiantprenadennou eur vuhez-den. A-walc’h e vo lavarout aman e skuizer gant an dud, gant o dallentez hag o diskianterez. Atao e reont an hevelep faziou. Man ne dalv evito kenteliou ar rummadou, tremenet, ar poblou aet da get. Mil ha mil stumm ha neuz he deus an Denelez diouz ar Broiou hag an Amzeriou ; hec’h<noinclude><references/> {{Niv||— 68 —|}}</noinclude> bxu1q96o25kxy8dlotof1i75f6csrfs 209587 209542 2026-09-22T09:21:12Z Aveldro 601 209587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>holl Vreiziz Breiz-Izel kement-se, e vefent moarvat o poelladi mui eget ma reont da zerc’hel o yez e buhez… « Ar c’hembraeg aval a zo krenv-meurbet aman. Ha beza Saozon dre gant ha kant er vro, e komzer ar Yez en-dro d’an darn-vuia eus bon oaledou. War ar maez ne glever ken nemet kembraeg. « Eur pennad amzer a zo bet en istor ar Vro, ma voe darbet d’ar c’hembraeg mervel. Kavout a rae d’an dud vras e oa enorusoc’h komz saozneg, hag, ouspenn, e roent evel-se da c’houzout ez oant desket. Hogen, a-drugarez da Zoue, e voe dalc’het da gomz<noinclude><references/> {{Niv||— 68 —|}}</noinclude> cxajz0ciuxvpib5ba7698bkmcy2l57a 209589 209587 2026-09-22T09:21:58Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>holl Vreiziz Breiz-Izel kement-se, e vefent moarvat o poelladi mui eget ma reont da zerc’hel o yez e buhez… « Ar c’hembraeg aval a zo krenv-meurbet aman. Ha beza Saozon dre gant ha kant er vro, e komzer ar Yez en-dro d’an darn-vuia eus bon oaledou. War ar maez ne glever ken nemet kembraeg. « Eur pennad amzer a zo bet en istor ar Vro, ma voe darbet d’ar c’hembraeg mervel. Kavout a rae d’an dud vras e oa enorusoc’h komz saozneg, hag, ouspenn, e roent evel-se da c’houzout ez oant desket. Hogen, a-drugarez da Zoue, e voe dalc’het da gomz<noinclude><references/> {{Niv||— 68 —|}}</noinclude> r3cqa2zkf83k76u15thal4hon2fh014 102 66822 209516 2026-09-21T14:14:44Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "paouez kuitaat. Nebeut goude, e voe heman trec’het e Culloden ha kollet gantañ pep spi d’ar gurunenn. Da heul Loeiz XVIII{{vet}}, Charlez X{{vet}} a gavas repu en Holyrood gant e zouaren, an dug a Vourdel. Penaos e reas hemañ anaoudegez gant menezidi Skos Uhel, her gwelout a reer displeget e levr Buhez an dug a Vourdel Herri Vvet skrivet e brezoneg gant an abad Henry. Piou a oar? Eus Holyrood ha Bro-Skos eo, moarvat, en deus Herri Vvet degaset en-dro... 209516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>paouez kuitaat. Nebeut goude, e voe heman trec’het e Culloden ha kollet gantañ pep spi d’ar gurunenn. Da heul Loeiz XVIII{{vet}}, Charlez X{{vet}} a gavas repu en Holyrood gant e zouaren, an dug a Vourdel. Penaos e reas hemañ anaoudegez gant menezidi Skos Uhel, her gwelout a reer displeget e levr Buhez an dug a Vourdel Herri Vvet skrivet e brezoneg gant an abad Henry. Piou a oar? Eus Holyrood ha Bro-Skos eo, moarvat, en deus Herri Vvet degaset en-dro ar garantez-dreist a ziskouezas a-hed e vuhez evit Breiz ha Breiziz. Heñ eo a zalc’has pell war sav gant e brofou Feiz-ha-Breiz koz da harp d’hor Yez ha d’hor Broadelez. E-touez tiez koz Dinedin ez eus unan a denn ar sellou dreist ar re all. Evel m’emañ en eur c’horn-straed, ez eo war zaou dalbenn unan plaen, solieradou o valegi an eil war eben oc’h ober an talbenn all. Heñvel eo an tu-se ouz hon tiez koz a Vreiz. Ouspenn, evel en hon tiez koz war ar maez, ez eus en diavaez eur skalierou-maen hag a diz ar c’henta solieradur. Dre eno ez is ebarz, en eur sellout, dre ma tremenen, ouz eur skrid-stur a welen engravet e lizerennou gotek war eur rizenn er voger : « Karit Doue dreist pep tra hag ho nesa eveldoc’h-c’houi hoc’h-unan ». Gwa d’ezañ ! n’en deus ket perc’henn an ti-mañ gwechall heuliet ar gourc’hemenn-se eus hon Salver. John Knox e oa, unan eus tadou an Hugunodiez, en deus hadet dre-holl er vro dismantr ha lazerez dre e skridou. E gambrig-studi a welan e-lec’h en deus o savet enk a-walc’h eo, ganf eur siminal bras, eun daol ha kadoriou koz eus an amzer-se (35). Berraet eo bet taolennadur ti John Knox gant F. Vallee. Dre frazennou bet boulc’het gantañ war an dournskrid ha<noinclude><references/> {{Niv||— 40 —|}}</noinclude> rwmug98za497yk2ukennsibtdm008n7 209517 209516 2026-09-21T14:18:14Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>paouez kuitaat. Nebeut goude, e voe heman trec’het e Culloden ha kollet gantañ pep spi d’ar gurunenn. Da heul Loeiz XVIII{{vet}}, Charlez X{{vet}} a gavas repu en Holyrood gant e zouaren, an dug a Vourdel. Penaos e reas hemañ anaoudegez gant menezidi Skos Uhel, her gwelout a reer displeget e levr Buhez an dug a Vourdel Herri Vvet skrivet e brezoneg gant an abad Henry. Piou a oar? Eus Holyrood ha Bro-Skos eo, moarvat, en deus Herri Vvet degaset en-dro ar garantez-dreist a ziskouezas a-hed e vuhez evit Breiz ha Breiziz. Heñ eo a zalc’has pell war sav gant e brofou Feiz-ha-Breiz koz da harp d’hor Yez ha d’hor Broadelez. E-touez tiez koz Dinedin ez eus unan a denn ar sellou dreist ar re all. Evel m’emañ en eur c’horn-straed, ez eo war zaou dalbenn unan plaen, solieradou o valegi an eil war eben oc’h ober an talbenn all. Heñvel eo an tu-se ouz hon tiez koz a Vreiz. Ouspenn, evel en hon tiez koz war ar maez, ez eus en diavaez eur skalierou-maen hag a diz ar c’henta solieradur. Dre eno ez is ebarz, en eur sellout, dre ma tremenen, ouz eur skrid-stur a welen engravet e lizerennou gotek war eur rizenn er voger : « Karit Doue dreist pep tra hag ho nesa eveldoc’h-c’houi hoc’h-unan ». Gwa d’ezañ ! n’en deus ket perc’henn an ti-mañ gwechall heuliet ar gourc’hemenn-se eus hon Salver. John Knox e oa, unan eus tadou an Hugunodiez, en deus hadet dre-holl er vro dismantr ha lazerez dre e skridou. E gambrig-studi a welan e-lec’h en deus o savet enk a-walc’h eo, ganf eur siminal bras, eun daol ha kadoriou koz eus an amzer-se&nbsp;<ref>Berraet eo bet taolennadur ti John Knox gant F. Vallee. Dre frazennou bet boulc’het gantañ war an dournskrid ha kroazet goude-se e weler e oa war an ti meur a enskrivadur, hag, ouspenn, skeudennou : « sturiennou tennet eus ar Skritur-Sakr » eme eur frazenn bet barrennet, hag uheloc’h, a-zivout talbennou an ti, goude « unan plaen », e lenner ar frazenn silhet-mañ : « gant skeudenn Moizez war venez Sinai ». M. M. (23-5-1941).</ref>.<noinclude><references/> {{Niv||— 40 —|}}</noinclude> 3lzt2vgb8fh8mnhvls9cqroi9t1bka7 209518 209517 2026-09-21T14:18:59Z Aveldro 601 209518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>paouez kuitaat. Nebeut goude, e voe heman trec’het e Culloden ha kollet gantañ pep spi d’ar gurunenn. Da heul Loeiz XVIII{{vet}}, Charlez X{{vet}} a gavas repu en Holyrood gant e zouaren, an dug a Vourdel. Penaos e reas hemañ anaoudegez gant menezidi Skos Uhel, her gwelout a reer displeget e levr Buhez an dug a Vourdel Herri Vvet skrivet e brezoneg gant an abad Henry. Piou a oar? Eus Holyrood ha Bro-Skos eo, moarvat, en deus Herri Vvet degaset en-dro ar garantez-dreist a ziskouezas a-hed e vuhez evit Breiz ha Breiziz. Heñ eo a zalc’has pell war sav gant e brofou Feiz-ha-Breiz koz da harp d’hor Yez ha d’hor Broadelez. E-touez tiez koz Dinedin ez eus unan a denn ar sellou dreist ar re all. Evel m’emañ en eur c’horn-straed, ez eo war zaou dalbenn unan plaen, solieradou o valegi an eil war eben oc’h ober an talbenn all. Heñvel eo an tu-se ouz hon tiez koz a Vreiz. Ouspenn, evel en hon tiez koz war ar maez, ez eus en diavaez eur skalierou-maen hag a diz ar c’henta solieradur. Dre eno ez is ebarz, en eur sellout, dre ma tremenen, ouz eur skrid-stur a welen engravet e lizerennou gotek war eur rizenn er voger : « Karit Doue dreist pep tra hag ho nesa eveldoc’h-c’houi hoc’h-unan ». Gwa d’ezañ ! n’en deus ket perc’henn an ti-mañ gwechall heuliet ar gourc’hemenn-se eus hon Salver. John Knox e oa, unan eus tadou an Hugunodiez, en deus hadet dre-holl er vro dismantr ha lazerez dre e skridou. E gambrig-studi a welan e-lec’h en deus o savet : enk a-walc’h eo, ganf eur siminal bras, eun daol ha kadoriou koz eus an amzer-se&nbsp;<ref>Berraet eo bet taolennadur ti John Knox gant F. Vallee. Dre frazennou bet boulc’het gantañ war an dournskrid ha kroazet goude-se e weler e oa war an ti meur a enskrivadur, hag, ouspenn, skeudennou : « sturiennou tennet eus ar Skritur-Sakr » eme eur frazenn bet barrennet, hag uheloc’h, a-zivout talbennou an ti, goude « unan plaen », e lenner ar frazenn silhet-mañ : « gant skeudenn Moizez war venez Sinai ». M. M. (23-5-1941).</ref>.<noinclude><references/> {{Niv||— 40 —|}}</noinclude> 8tvpun2erduyz78yb89w127hrsn92hc 209543 209518 2026-09-21T16:23:20Z Aveldro 601 209543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>paouez kuitaat. Nebeut goude, e voe heman trec’het e Culloden ha kollet gantañ pep spi d’ar gurunenn. Da heul Loeiz XVIII{{vet}}, Charlez X{{vet}} a gavas repu en Holyrood gant e zouaren, an dug a Vourdel. Penaos e reas hemañ anaoudegez gant menezidi Skos Uhel, her gwelout a reer displeget e levr Buhez an dug a Vourdel Herri Vvet skrivet e brezoneg gant an abad Henry. Piou a oar ? Eus Holyrood ha Bro-Skos eo, moarvat, en deus Herri Vvet degaset en-dro ar garantez-dreist a ziskouezas a-hed e vuhez evit Breiz ha Breiziz. Heñ eo a zalc’has pell war sav gant e brofou Feiz-ha-Breiz koz da harp d’hor Yez ha d’hor Broadelez. E-touez tiez koz Dinedin ez eus unan a denn ar sellou dreist ar re all. Evel m’emañ en eur c’horn-straed, ez eo war zaou dalbenn unan plaen, solieradou o valegi an eil war eben oc’h ober an talbenn all. Heñvel eo an tu-se ouz hon tiez koz a Vreiz. Ouspenn, evel en hon tiez koz war ar maez, ez eus en diavaez eur skalierou-maen hag a diz ar c’henta solieradur. Dre eno ez is ebarz, en eur sellout, dre ma tremenen, ouz eur skrid-stur a welen engravet e lizerennou gotek war eur rizenn er voger : « Karit Doue dreist pep tra hag ho nesa eveldoc’h-c’houi hoc’h-unan ». Gwa d’ezañ ! n’en deus ket perc’henn an ti-mañ gwechall heuliet ar gourc’hemenn-se eus hon Salver. John Knox e oa, unan eus tadou an Hugunodiez, en deus hadet dre-holl er vro dismantr ha lazerez dre e skridou. E gambrig-studi a welan e-lec’h en deus o savet : enk a-walc’h eo, ganf eur siminal bras, eun daol ha kadoriou koz eus an amzer-se&nbsp;<ref>Berraet eo bet taolennadur ti John Knox gant F. Vallee. Dre frazennou bet boulc’het gantañ war an dournskrid ha kroazet goude-se e weler e oa war an ti meur a enskrivadur, hag, ouspenn, skeudennou : « sturiennou tennet eus ar Skritur-Sakr » eme eur frazenn bet barrennet, hag uheloc’h, a-zivout talbennou an ti, goude « unan plaen », e lenner ar frazenn silhet-mañ : « gant skeudenn Moizez war venez Sinai ». M. M. (23-5-1941).</ref>.<noinclude><references/> {{Niv||— 40 —|}}</noinclude> e90vbmxafdwmgbqeoj0fnwa5mcztm4i 102 66823 209519 2026-09-21T14:24:32Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Gweladennet em eus meur a lec’h brudet pe dedennus all : ar mirdiou na dalvont ket re Zublin, ar staliou-levriou a zo stank hag ostizet-mat o veza m’emañ Dinedin eur gêr a studi. Eur souez e voe d’in kavout en unan eus ar staliou-se mouladuriou gouiziek ha dispar, graet e Skos ha gant Skosiz, eus barzed gall ar XVI{{vet}}vet kantved evel Ronsard. Stank edo an darempredou etre Gall ha Skos d’ar c’houlz-se ma rene etrezo kenskoazell ha k... 209519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Gweladennet em eus meur a lec’h brudet pe dedennus all : ar mirdiou na dalvont ket re Zublin, ar staliou-levriou a zo stank hag ostizet-mat o veza m’emañ Dinedin eur gêr a studi. Eur souez e voe d’in kavout en unan eus ar staliou-se mouladuriou gouiziek ha dispar, graet e Skos ha gant Skosiz, eus barzed gall ar XVI{{vet}}vet kantved evel Ronsard. Stank edo an darempredou etre Gall ha Skos d’ar c’houlz-se ma rene etrezo kenskoazell ha kengarantez. Leal eo chomet bro-Skos d’he c’heneiled a wechall, hag e talc’h bepred Skosiz da veza douget-kenañ d’al lennegez c’hallek… n’eo ket avat d’an hini-vremañ, brein ha diene, hogen da lennegez ar c’houezekvet kantved (36). Pedet oun bet ivez da weladenni Log ar Frañmasoned, eur weladenn a bouez o veza m’emañ eno kreizenn unan eus penngevrennou ar Frañmasoned, an hini a anver « a liderez skosiat ». Disheñvel eo (36) Kel ebet eus an dournskridou gouezelek dastumet e Dinedin gant an ''Highland Society'' (eur Gall zoken evel Elizea Reclus en deus kounaet enklaskou ar c’hevredad-se a gelțiegouriez en e Zouaroniez hollvedel, {{sc|iv}}, p. 671). Meneg ebet eus an oberennou a bouez evit istor ha sevenadurez ar Gelted bet moulet e Dinedin gant Skosiz, evel A. Stewart, ''Elements of Gaelic Grammar'', 1801 ; trede mouladur, 1876 ; ''Dictionarium scoto-celticum'' (embannet gant an ''Highland Society''), 1828 ; W. F. Skene, ''The Highlanders of Scotland, their origin, history and antiquities''. 1837 (advoulet e 1902) ; ''Celtic Scotland, a History of ancient Alban'', 3 levrenn ({{sc|i}}, ''History and Ethnology'' ; {{sc|ii}}, ''Church and Culture'' ; {{sc|iii}}, ''Land and People''), 1876 ; eil mouladur, 1880-1887 ; Th. Mac Lauchlan ha W. F. Skene, ''The Dean of Lismore’s Book, a selection of ancient Gaelic Poetry from a mss. collection''<noinclude><references/> {{Niv||— 41 —|}}</noinclude> gp5zi7xygeylh3fh1c24w0gzde85syc 209520 209519 2026-09-21T14:29:26Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Gweladennet em eus meur a lec’h brudet pe dedennus all : ar mirdiou na dalvont ket re Zublin, ar staliou-levriou a zo stank hag ostizet-mat o veza m’emañ Dinedin eur gêr a studi. Eur souez e voe d’in kavout en unan eus ar staliou-se mouladuriou gouiziek ha dispar, graet e Skos ha gant Skosiz, eus barzed gall ar XVI{{vet}} kantved evel Ronsard. Stank edo an darempredou etre Gall ha Skos d’ar c’houlz-se ma rene etrezo kenskoazell ha kengarantez. Leal eo chomet bro-Skos d’he c’heneiled a wechall, hag e talc’h bepred Skosiz da veza douget-kenañ d’al lennegez c’hallek… n’eo ket avat d’an hini-vremañ, brein ha diene, hogen da lennegez ar c’houezekvet kantved&nbsp;<ref>Kel ebet eus an dournskridou gouezelek dastumet e Dinedin gant an ''Highland Society'' (eur Gall zoken evel Elizea Reclus en deus kounaet enklaskou ar c’hevredad-se a gelțiegouriez en e Zouaroniez hollvedel, {{sc|iv}}, p. 671). Meneg ebet eus an oberennou a bouez evit istor ha sevenadurez ar Gelted bet moulet e Dinedin gant Skosiz, evel A. Stewart, ''Elements of Gaelic Grammar'', 1801 ; trede mouladur, 1876 ; ''Dictionarium scoto-celticum'' (embannet gant an ''Highland Society''), 1828 ; W. F. Skene, ''The Highlanders of Scotland, their origin, history and antiquities''. 1837 (advoulet e 1902) ; ''Celtic Scotland, a History of ancient Alban'', 3 levrenn ({{sc|i}}, ''History and Ethnology'' ; {{sc|ii}}, ''Church and Culture'' ; {{sc|iii}}, ''Land and People''), 1876 ; eil mouladur, 1880-1887 ; Th. Mac Lauchlan ha W. F. Skene, ''The Dean of Lismore’s Book, a selection of ancient Gaelic Poetry from a mss. collection made in the beginning of the sixteenth century'', 1862; W. F. Skene, ''Chronicles of the Picts and the Scots ant other early memorials of Scottish History'', 1867 ; A. P. Forbes, ''Kalendar of Scottish Saints'', 1872 ; ''Lives of S. Ninian and S. Kentigern edited from the best Manuscripts'', 1874 ; J. Anderson, ''Scotland in early Christian Times'', 1881 ; ''Scotland in Pagan Times'', 2 levrenn, 1883 ''The Iron Age'', 1886 ''The Bronze and Stone Age'' ; J. Stuart Blackie, ''The Language and Literature of the Scottish Highlands'', 1876 ; Munro, ''Prehistoric Scotland and its Place in European Civilization'', 1899 ; ''The Celtic Review'', 1904, h. a. M. M.</ref>. Pedet oun bet ivez da weladenni Log ar Frañmasoned, eur weladenn a bouez o veza m’emañ eno kreizenn unan eus penngevrennou ar Frañmasoned, an hini a anver « a liderez skosiat ». Disheñvel eo<noinclude><references/> {{Niv||— 41 —|}}</noinclude> 8cw9zh5n2k0dem8l55i8cpws09mye7y 102 66824 209521 2026-09-21T14:33:09Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>en hec’h orin hag ivez en he spered diouz an hini a zo o ren, pe pa lavarin gwell, o reuzia e Gall. Kenta lec’h a roer amañ d’ar Skritur-Sakr, ha dirak levr an Aviel digor eo e pleustrer gant al lidou. Evit-se ez eus savet dirak kador rener al lidou, er penn uhela, eun doare peul ma laker warnañ levr an Aviel digor, d’an holl d’e welout ha da gaout koun ma tleont reiza dioutañ o menoziou. Ne lavaran ket e rafe ar Frañmasoned kemend-all e pep lec’h. Evit amañ n’int ket dizoue hag he deus Keltia en o zouez difennerien gredus, evel Mac Blane, eun den yaouank leun a spi a oa galvet da gerzout e penn hon Emzav. Kouezet eo evel kel lies hini all, siouaz, war an dachenn-vrezel&nbsp;<ref>Kenta stumm an dilinennad a oa evel-hen : « Hag evel-se e reont dalc’hmat hag pep lec’h ? N’oufen hen diogella p’o gwelan o rei kement a harp d’an impalaeriez saoz d’en em astenn e broiou-tremor. Lennit romantou Kipling diwar-benn bro- Indez ! Evit Breiz-Veur, tro am eus bet d’her meiza alies, e roont kentoc’h harp d’ar Gelted ». E 1921 en doa bet F. Vallee tro da lenn — da zamlenn kentoc’h — troidigeziou c’hallek eus romantou Kipling. Kasaus o c’havas, ''Kim'' dreist-holl. M. M.</ref>. En o Log frañmasonerez a Zinedin evel e pep lec’h en o c’hêr-benn, e tiskouez Skosiz o c’harantez hag o doujañs ouz o amzer-goz hag o zud-veur. Derc’hel a reont d’en em voda er sal m’en em vode o<noinclude><references/> {{Niv||— 42 —|}}</noinclude> ssioex7cimijn3nq73ogrqa2c5vbqd0 102 66825 209522 2026-09-21T14:41:32Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>zadou hag e kanont eno ouz son eun ograou koz-koz, nemet, emichañs en abeg d’e gozni, flour-kenañ ar vouez anezañ. War ar bankou prenn e verker d’in anoiou ar re o deus azezet warno gwechall, dreist-holl Burns, ar barz brudet. N’oufen ket diskleria pegen dihuedet oun bet gant Dinedin goz, ken ez oun manet meur a wech bamet oc’h arvesti ouz ar c’haerderiou anezi, Eun droiad evel-se, dirak ar c’hastell, e voen a-greiz-holl diframmet diouz va arvestadenn gant mouez eur c’hanfardig a baotr hag hen saozneget penn-kil-ha-troad, o youc’hal ouzin en eur voueżig-kilhog a glevan c’hoaz o skiltra em diouskouarn : « Pankelt ! Pankelt ! » Meur a wech, em ergerziadennou dre ar broiou keltiek, em eus bet lec’h da wiria ar c’homzou-mañ eus Segobranos en e ''Skêtla'' : « Evit ar vugale (en tiegeziou renavi d’ar Ouenn), ''kambiones'' eo a ra anezo an doueed a nac’h gwarezi ken an tiez ma vevont. Du ar vugale-se, divalo drouk ha leñverien. Gwasat diougan gwelout seurt bugale er c’havellou ! Eun diougan a zizurz, a reuz, a vrezel hag a zismantr ». E Breiz ivez e welomp kemend-all en hor c’hêriou pe en hor bourc’hiou, troet enno ar vugale war ar galleg pe da heul skouer fall ar vourc’hizien c’hallekaet pe c’hoaz gant mistri ha mestrezed-skol a vir ouz ar gerent da gomz brezoneg d’ezo. Pe gristen e ve ar vistri-se pe digristen, ne vern ket pa heuliont eun hevelep pleg milliget ! Ha setu torret ar Ouenn da viken dre eun torfed dinatur a lenner ar valloz diwarnañ betek e neuz hag e mouez bugale « drougiezus, gant eur fas dilivet hag eur sell riboulek » gouez da ''Iniz ar Vertu''&nbsp;<ref>Amañ e teue da benn ar pajennou bet dournskrivet gant Fransez Vallee e-unan. M. M.</ref>.<noinclude><references/> {{Niv||— 43 —|}}</noinclude> 7liimr5yawqs1s76vgnsv717r07l71y 0 66826 209525 2026-09-21T14:47:22Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=10 to=13 header=1 fromsection=II tosection=II /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|02]]" 209525 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=10 to=13 header=1 fromsection=II tosection=II /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|02]] 2sgiedm6ae7h2uindpytts2k7lzwh03 0 66827 209526 2026-09-21T14:48:03Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=13 to=17 header=1 fromsection=III tosection=III /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|02]]" 209526 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=13 to=17 header=1 fromsection=III tosection=III /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|02]] qv8j3nykjwnvhjxjme4no4d08kw5bdt 0 66828 209528 2026-09-21T14:49:29Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=17 to=19 header=1 fromsection=IV tosection=IV /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|04]]" 209528 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=17 to=19 header=1 fromsection=IV tosection=IV /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|04]] p806z7mpw8wfcj0rp6i1utwnczy2917 209529 209528 2026-09-21T14:50:27Z Aveldro 601 209529 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=17 to=19 header=1 fromsection=IV /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|04]] 9asg52s0sof5bz0inl2qxs7ovv0vsy4 0 66829 209530 2026-09-21T14:51:06Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=20 to=24 header=1 /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|05]]" 209530 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=20 to=24 header=1 /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|05]] s4fpgnf3x2am1r35kujl7ixzapg1lbr 0 66830 209531 2026-09-21T14:51:52Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=25 to=25 header=1 Onlysection=VI /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|06]]" 209531 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=25 to=25 header=1 Onlysection=VI /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|06]] 4hhubw58yx5a2ccmo6kh3rkhzgrcu56 0 66831 209532 2026-09-21T14:52:38Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=25 to=28 header=1 fromsection=VII tosection=VII /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|07]]" 209532 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=25 to=28 header=1 fromsection=VII tosection=VII /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|07]] 0222vaol6ajc0qv7xz2t8vwh8a32u5n 0 66832 209533 2026-09-21T14:53:20Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=28 to=32 header=1 fromsection=VIII tosection=VIII /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|08]]" 209533 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=28 to=32 header=1 fromsection=VIII tosection=VIII /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|08]] fu5zxltyi8o27kzuy6mbl3djt80w2s3 0 66833 209534 2026-09-21T14:54:03Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=22 to=36 header=1 fromsection=IX tosection=IX /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|09]]" 209534 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=22 to=36 header=1 fromsection=IX tosection=IX /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|09]] nh4j15titfsev23p7toiqao7054bqhc 209535 209534 2026-09-21T14:54:18Z Aveldro 601 209535 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=32 to=36 header=1 fromsection=IX tosection=IX /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|09]] 7nz0c3ea9sztyfi4l7420lggkadxw6n 0 66834 209536 2026-09-21T14:54:56Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=36 to=45 header=1 fromsection=X tosection=X /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|10]]" 209536 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=36 to=45 header=1 fromsection=X tosection=X /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|10]] su6gup9u3c0ice3pyb15o1r7m5btqk3 0 66835 209538 2026-09-21T14:58:22Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=79 to=82 header=1 fromsection=II /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Roll an anoiou-tud meneget en « Eñvorennou eur Brezonegour » Fr. Vallee}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|N]]" 209538 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=79 to=82 header=1 fromsection=II /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Roll an anoiou-tud meneget en « Eñvorennou eur Brezonegour » Fr. Vallee}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|N]] r6a9175la90syxz2w1na4svsla4at0l 209540 209538 2026-09-21T14:59:52Z Aveldro 601 209540 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=79 to=82 header=1 fromsection=II /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Notennou a-zivout Dinedin}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|N]] rbkfs4950gihjcxkxfinqipm7da7v6w 0 66836 209539 2026-09-21T14:59:30Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=78 to=79 header=1 tosection=II /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Diskar Kerdiz}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|D]]" 209539 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=78 to=79 header=1 tosection=II /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Diskar Kerdiz}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|D]] 3uep5fr8x846jtsflulwlmoy8opzvzu 0 66837 209541 2026-09-21T15:01:28Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=74 to=74 header=1 /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Stagadennou}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|S]]" 209541 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=74 to=74 header=1 /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)/Stagadennou}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|S]] 33rpfz3dyzmgsuiygywo8vwazxcv4z8 102 66838 209544 2026-09-21T16:32:01Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> {{Kreizañ|<big>XI. ''EUS DINEDIN DA C’HREENOCK''</big>}} {{Kreizañ|''O vale kae porz Glasgow. — Tostik-tost ! — Eun Samaritan karantezus adarre. — An itron kontez Plunkett droug enni ouzin. — Dievested gward ar C’haledonian Hôtel ha va hini-me.''}} An 28^t a viz Gwengolo, d’ar heure, e kuitais Dinedin. E porz-houarn Caledonian e kavis eun tren hag am c’hasas prim da C’hlasgow <ref>''Glasgow'' e saozneg. Eus al lesano..." 209544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|<big>XI. ''EUS DINEDIN DA C’HREENOCK''</big>}} {{Kreizañ|''O vale kae porz Glasgow. — Tostik-tost ! — Eun Samaritan karantezus adarre. — An itron kontez Plunkett droug enni ouzin. — Dievested gward ar C’haledonian Hôtel ha va hini-me.''}} An 28^t a viz Gwengolo, d’ar heure, e kuitais Dinedin. E porz-houarn Caledonian e kavis eun tren hag am c’hasas prim da C’hlasgow <ref>''Glasgow'' e saozneg. Eus al lesano laket d’ar Breizad sant Kondiern gant ar C’houezeled en o yez e teuje an ano-se, war a lavarer : ''in glas chu'' « ar c’hi glas, Glasgi ». ''Kondiern'' a oa ''Kunotigernios'' ar furm anezan en hen-geltieg. ''Kentigern'' eo ar stumm a lenner e dournskridou ar Grenn-amzer. — Bez’ez eus a-zivout ''Old Glasgow'' eul levr kaer, skeudennet-stank, gant Macgeorge, em eus bet tro d’e lenn e Tulse Hill, e ti ar Profesor Darqué, e 1898-1899. M. M.</ref>. Kent degouezout er gêr-mañ, em boa goulennet ouz unan eus va c’henveajourien ha pell e oa ar porz-mor diouz ar porz-houarn. « Tostik-tost eo, » emezan, hag e voe karantezus a-walc’h, pa ziskennjomp hon-daou e Glasgow, evit va ambroug betek ar Clyde (40), eur c’hant metrad bennak diouz an hent-houarn. Dirazoun en em astenne betek an dremmwel kae ar porz gant listri houarn e-leiz stok outan. Goulenn a ris digant eur merdead koz ha pell e oa lestr Dublin : « Tostik-tost ! » emezan. Ha me o terc’hel da (40) Ar stêr o tremen dre C’hlasgow. ''Klouta, Klota'' a oa hec’h ano en hen-geltieg, hag an ano-se a zo aet da vrezoneg ''Klud'' (evel ''touta, tota'' a zo aet da ''dud''). Ar vro douret ganti a veze graet anezi ''Areklota'' « e-harz Klota », aet diwezatoc’h da ''Arglud'' e brezoneg. Ar c’hentger ''ar-, are-'' en hen-geltieg « e-tal, e-harz, a-hed, dirak » a gaver stank a-walc’h en anoiou-lec’hiou. Da skouer, e Galia ''Arenemeton'' (aet da c’halleg ''Arlempdes, Arlende'' e departamantou al Loar-Uhela hag ar Gar), ''Aredunon''<noinclude><references/></noinclude> ttscbai1b9z4sunr8jlpxghyuvrs8kf 209545 209544 2026-09-21T16:32:15Z Aveldro 601 209545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|<big>XI. ''EUS DINEDIN DA C’HREENOCK''</big>}} {{Kreizañ|''O vale kae porz Glasgow. — Tostik-tost ! — Eun Samaritan karantezus adarre. — An itron kontez Plunkett droug enni ouzin. — Dievested gward ar C’haledonian Hôtel ha va hini-me.''}} An 28^t a viz Gwengolo, d’ar heure, e kuitais Dinedin. E porz-houarn Caledonian e kavis eun tren hag am c’hasas prim da C’hlasgow <ref>''Glasgow'' e saozneg. Eus al lesano laket d’ar Breizad sant Kondiern gant ar C’houezeled en o yez e teuje an ano-se, war a lavarer : ''in glas chu'' « ar c’hi glas, Glasgi ». ''Kondiern'' a oa ''Kunotigernios'' ar furm anezan en hen-geltieg. ''Kentigern'' eo ar stumm a lenner e dournskridou ar Grenn-amzer. — Bez’ez eus a-zivout ''Old Glasgow'' eul levr kaer, skeudennet-stank, gant Macgeorge, em eus bet tro d’e lenn e Tulse Hill, e ti ar Profesor Darqué, e 1898-1899. M. M.</ref>. Kent degouezout er gêr-mañ, em boa goulennet ouz unan eus va c’henveajourien ha pell e oa ar porz-mor diouz ar porz-houarn. « Tostik-tost eo, » emezan, hag e voe karantezus a-walc’h, pa ziskennjomp hon-daou e Glasgow, evit va ambroug betek ar Clyde (40), eur c’hant metrad bennak diouz an hent-houarn. Dirazoun en em astenne betek an dremmwel kae ar porz gant listri houarn e-leiz stok outan. Goulenn a ris digant eur merdead koz ha pell e oa lestr Dublin : « Tostik-tost ! » emezan. Ha me o terc’hel da (40) Ar stêr o tremen dre C’hlasgow. ''Klouta, Klota'' a oa hec’h ano en hen-geltieg, hag an ano-se a zo aet da vrezoneg ''Klud'' (evel ''touta, tota'' a zo aet da ''dud''). Ar vro douret ganti a veze graet anezi ''Areklota'' « e-harz Klota », aet diwezatoc’h da ''Arglud'' e brezoneg. Ar c’hentger ''ar-, are-'' en hen-geltieg « e-tal, e-harz, a-hed, dirak » a gaver stank a-walc’h en anoiou-lec’hiou. Da skouer, e Galia ''Arenemeton'' (aet da c’halleg ''Arlempdes, Arlende'' e departamantou al Loar-Uhela hag ar Gar), ''Aredunon''<noinclude><references/> {{Niv||— 44 —|}}</noinclude> jl6ul45jg4c2lipwlw0mmtycscb5ws9 209548 209545 2026-09-22T06:44:21Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|<big>XI. ''EUS DINEDIN DA C’HREENOCK''</big>}} {{Kreizañ|''O vale kae porz Glasgow. — Tostik-tost ! — Eun Samaritan karantezus adarre. — An itron kontez Plunkett droug enni ouzin. — Dievested gward ar C’haledonian Hôtel ha va hini-me.''}} An 28^t a viz Gwengolo, d’ar heure, e kuitais Dinedin. E porz-houarn Caledonian e kavis eun tren hag am c’hasas prim da C’hlasgow <ref>''Glasgow'' e saozneg. Eus al lesano laket d’ar Breizad sant Kondiern gant ar C’houezeled en o yez e teuje an ano-se, war a lavarer : ''in glas chu'' « ar c’hi glas, Glasgi ». ''Kondiern'' a oa ''Kunotigernios'' ar furm anezan en hen-geltieg. ''Kentigern'' eo ar stumm a lenner e dournskridou ar Grenn-amzer. — Bez’ez eus a-zivout ''Old Glasgow'' eul levr kaer, skeudennet-stank, gant Macgeorge, em eus bet tro d’e lenn e Tulse Hill, e ti ar Profesor Darqué, e 1898-1899. M. M.</ref>. Kent degouezout er gêr-mañ, em boa goulennet ouz unan eus va c’henveajourien ha pell e oa ar porz-mor diouz ar porz-houarn. « Tostik-tost eo, » emezan, hag e voe karantezus a-walc’h, pa ziskennjomp hon-daou e Glasgow, evit va ambroug betek ar Clyde <ref>Ar stêr o tremen dre C’hlasgow. ''Klouta, Klota'' a oa hec’h ano en hen-geltieg, hag an ano-se a zo aet da vrezoneg ''Klud'' (evel ''touta, tota'' a zo aet da ''dud''). Ar vro douret ganti a veze graet anezi ''Areklota'' « e-harz Klota », aet diwezatoc’h da ''Arglud'' e brezoneg. Ar c’hentger ''ar-, are-'' en hen-geltieg « e-tal, e-harz, a-hed, dirak » a gaver stank a-walc’h en anoiou-lec’hiou. Da skouer, e Galia ''Arenemeton'' (aet da c’halleg ''Arlempdes, Arlende'' e departamantou al Loar-Uhela hag ar Gar), ''Aredunon'' (aet da c’halleg ''Ardin'', Diou-Sevr, ''Ardon'' e bro-Orleans). Da ''Arneved'' ha da ''Arzin'' e vije aet an anoiou-se e brezoneg. Eun ano-all da draonienn ar Glud e oa ''Stratklud'', aet da ''Strathclyde'' e saozneg. Gant Brezoned e oa dalc’het bro-Arglud ha komzet eo bet ar brezoneg er vro-se betek an XIV{{vet}} kantved da vihana. An ano-tiegez brudet ''Wallace'', ker stank douget en Izeldiriou bro-Skos, a zo kar d’an ano ''Welsh, Welshman'' laket d’ar Vrezoned gant ar Saozon. Diwar-benn Brezoned Arglud, lenn J. Loth, ''Une généalogie des rois du Stratclut remontant de la fin du'' IX^e au V^e siècle, war ''Rev. celt''. 1930, pp. 176-83. Edo d’ar mare an Ao. J. Loth o prienti eul labour a-zivout ar ''Persistance des Institutions et de la Langue des Brittons du Nord, ancien royaume de Stratclut, au'' XII^e siècle. A-zivout ar stêr hag ar pouez he deus bet en istor ar bageerez hag ar saverez listri-mor, ez eus eul levr mat, skeudennet-stank, gant W. J. Millar, ''The Clyde from its source to the sea, its development as a navigable river, the rise and progress of marine engineering and shipbuilding on its banks, and the leading historical, geological and meteorological features of the Clyde Valley'', London, 1888.</ref>, eur c’hant metrad bennak diouz an hent-houarn. Dirazoun en em astenne betek an dremmwel kae ar porz gant listri houarn e-leiz stok outan. Goulenn a ris digant eur merdead koz ha pell e oa lestr Dublin : « Tostik-tost ! » emezan. Ha me o terc’hel da<noinclude><references/> {{Niv||— 44 —|}}</noinclude> odi4o97ky0bfkryic19wbiiy3gx4h6i 209598 209548 2026-09-22T09:35:13Z Aveldro 601 209598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> {{Kreizañ|<big>XI. ''EUS DINEDIN DA C’HREENOCK''</big>}} {{Kreizañ|''O vale kae porz Glasgow. — Tostik-tost ! — Eun Samaritan karantezus adarre. — An itron kontez Plunkett droug enni ouzin. — Dievested gward ar C’haledonian Hôtel ha va hini-me.''}} An 28^t a viz Gwengolo, d’ar heure, e kuitais Dinedin. E porz-houarn Caledonian e kavis eun tren hag am c’hasas prim da C’hlasgow <ref>''Glasgow'' e saozneg. Eus al lesano laket d’ar Breizad sant Kondiern gant ar C’houezeled en o yez e teuje an ano-se, war a lavarer : ''in glas chu'' « ar c’hi glas, Glasgi ». ''Kondiern'' a oa ''Kunotigernios'' ar furm anezan en hen-geltieg. ''Kentigern'' eo ar stumm a lenner e dournskridou ar Grenn-amzer. — Bez’ez eus a-zivout ''Old Glasgow'' eul levr kaer, skeudennet-stank, gant Macgeorge, em eus bet tro d’e lenn e Tulse Hill, e ti ar Profesor Darqué, e 1898-1899. M. M.</ref>. Kent degouezout er gêr-mañ, em boa goulennet ouz unan eus va c’henveajourien ha pell e oa ar porz-mor diouz ar porz-houarn. « Tostik-tost eo, » emezan, hag e voe karantezus a-walc’h, pa ziskennjomp hon-daou e Glasgow, evit va ambroug betek ar Clyde <ref>Ar stêr o tremen dre C’hlasgow. ''Klouta, Klota'' a oa hec’h ano en hen-geltieg, hag an ano-se a zo aet da vrezoneg ''Klud'' (evel ''touta, tota'' a zo aet da ''dud''). Ar vro douret ganti a veze graet anezi ''Areklota'' « e-harz Klota », aet diwezatoc’h da ''Arglud'' e brezoneg. Ar c’hentger ''ar-, are-'' en hen-geltieg « e-tal, e-harz, a-hed, dirak » a gaver stank a-walc’h en anoiou-lec’hiou. Da skouer, e Galia ''Arenemeton'' (aet da c’halleg ''Arlempdes, Arlende'' e departamantou al Loar-Uhela hag ar Gar), ''Aredunon'' (aet da c’halleg ''Ardin'', Diou-Sevr, ''Ardon'' e bro-Orleans). Da ''Arneved'' ha da ''Arzin'' e vije aet an anoiou-se e brezoneg. Eun ano-all da draonienn ar Glud e oa ''Stratklud'', aet da ''Strathclyde'' e saozneg. Gant Brezoned e oa dalc’het bro-Arglud ha komzet eo bet ar brezoneg er vro-se betek an XIV{{vet}} kantved da vihana. An ano-tiegez brudet ''Wallace'', ker stank douget en Izeldiriou bro-Skos, a zo kar d’an ano ''Welsh, Welshman'' laket d’ar Vrezoned gant ar Saozon. Diwar-benn Brezoned Arglud, lenn J. Loth, ''Une généalogie des rois du Stratclut remontant de la fin du'' IX^e au V^e siècle, war ''Rev. celt''. 1930, pp. 176-83. Edo d’ar mare an Ao. J. Loth o prienti eul labour a-zivout ar ''Persistance des Institutions et de la Langue des Brittons du Nord, ancien royaume de Stratclut, au'' XII^e siècle. A-zivout ar stêr hag ar pouez he deus bet en istor ar bageerez hag ar saverez listri-mor, ez eus eul levr mat, skeudennet-stank, gant W. J. Millar, ''The Clyde from its source to the sea, its development as a navigable river, the rise and progress of marine engineering and shipbuilding on its banks, and the leading historical, geological and meteorological features of the Clyde Valley'', London, 1888.</ref>, eur c’hant metrad bennak diouz an hent-houarn. Dirazoun en em astenne betek an dremmwel kae ar porz gant listri houarn e-leiz stok outan. Goulenn a ris digant eur merdead koz ha pell e oa lestr Dublin : « Tostik-tost ! » emezan. Ha me o terc’hel da<noinclude><references/> {{Niv||— 44 —|}}</noinclude> o7cohrvpo7ik3multlewk2aul5aqmi3 102 66839 209546 2026-09-22T06:38:57Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "gerzout evel-se eur c’hart-leo bennak. Goulenn a ris eun eil gwech. « Tostik-tost ! » a voe respontet d’in adarre. Ha c’hoaz eur c’hart-leoig. Hag e c’houlennis eun trede gwech : « Tostik-tost ! » bepred. A-benn eun hanter-leo graet evel-se o kerzout, en em gavan d’an diwez dirak va lestr. Re ziwezat ! edo o paouez digaea hag en em gave d’ar c’houlz e-kreiz ar Clyde : A-drugarez Doue e oa war al lec’h eur polis hag en doe ar vadelez da verka d’..." 209546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>gerzout evel-se eur c’hart-leo bennak. Goulenn a ris eun eil gwech. « Tostik-tost ! » a voe respontet d’in adarre. Ha c’hoaz eur c’hart-leoig. Hag e c’houlennis eun trede gwech : « Tostik-tost ! » bepred. A-benn eun hanter-leo graet evel-se o kerzout, en em gavan d’an diwez dirak va lestr. Re ziwezat ! edo o paouez digaea hag en em gave d’ar c’houlz e-kreiz ar Clyde : A-drugarez Doue e oa war al lec’h eur polis hag en doe ar vadelez da verka d’in war an daolenn eus ar vro an hent da gemerout evit adkavout va lestr. « E Greenock, emezan, emañ oc’h ober ehan, hag o kemer an tren-mañ-tren e Glasgow e viot abred a-walc’h evit e dizout ». Ha me, hep koll amzer, o c’hervel eur c’harr en em gavas o tremen e-biou end-eeun. Degouezout a ris en hent-houarn e pred hag e kentel evit kemer tren Greenock. Eur pennad e rankis gortoz anezan da zibrada hag e ris va mad a se evit mont da zebri e ti-debri ar {{Tired|porz|houarn}} (aet da c’halleg Ardin, Diou-Sevr, Ardon e bro-Orleans). Da Arneved ha da Arzin e vije aet an anoiou-se e brezoneg. Eun ano-all da draonienn ar Glud e oa Stratklud, aet da Strathclyde e saozneg. Gant Brezoned e oa dalc’het bro-Arglud ha komzet eo bet ar brezoneg er vro-se betek an XIV** kantved da vihana. An ano-tiegez brudet Wallace, ker stank douget en Izeldiriou bro-Skos, a zo kar d’an ano Welsh, Welshman laket d’ar Vrezoned gant ar Saozon. Diwar-benn Brezoned Arglud, lenn J. Loth, Une généalogie des rois du Stratclut remontant de la fin du IX^e au V^e siècle, war Rev. celt. 1930, pp. 176-83. Edo d’ar mare an Ao. J. Loth o prienti eul labour a-zivout ar Persistance des Institutions et de la Langue des Brittons du Nord, ancien royaume de Stratclut, au XII^ siècle. A-zivout ar stêr hag ar pouez he deus bet en istor ar bageerez hag ar saverez listri-mor, ez eus eul levr mat, skeudennet-stank, gant W. J. Millar, The Clyde from its source to the sea, its development as a navigable river, the rise and progress of marine engineering and shipbuilding on its banks, and the leading historical, geological and meteorological features of the Clyde Valley, London, 1888.<noinclude><references/> {{Niv||— 45 —|}}</noinclude> e2nooh5mtp0v7ujdpqkwyhv0w2w3u9g 209547 209546 2026-09-22T06:43:25Z Aveldro 601 209547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>gerzout evel-se eur c’hart-leo bennak. Goulenn a ris eun eil gwech. « Tostik-tost ! » a voe respontet d’in adarre. Ha c’hoaz eur c’hart-leoig. Hag e c’houlennis eun trede gwech : « Tostik-tost ! » bepred. A-benn eun hanter-leo graet evel-se o kerzout, en em gavan d’an diwez dirak va lestr. Re ziwezat ! edo o paouez digaea hag en em gave d’ar c’houlz e-kreiz ar Clyde : A-drugarez Doue e oa war al lec’h eur polis hag en doe ar vadelez da verka d’in war an daolenn eus ar vro an hent da gemerout evit adkavout va lestr. « E Greenock, emezañ, emañ oc’h ober ehan, hag o kemer an tren-mañ-tren e Glasgow e viot abred a-walc’h evit e dizout ». Ha me, hep koll amzer, o c’hervel eur c’harr en em gavas o tremen e-biou end-eeun. Degouezout a ris en hent-houarn e pred hag e kentel evit kemer tren Greenock. Eur pennad e rankis gortoz anezan da zibrada hag e ris va mad a se evit mont da zebri e ti-debri ar {{Tired|porz|houarn}}<noinclude><references/> {{Niv||— 45 —|}}</noinclude> 5waoi69frrpcb0bkk3d1bfm6lvk8qhl 209549 209547 2026-09-22T06:44:57Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>gerzout evel-se eur c’hart-leo bennak. Goulenn a ris eun eil gwech. « Tostik-tost ! » a voe respontet d’in adarre. Ha c’hoaz eur c’hart-leoig. Hag e c’houlennis eun trede gwech : « Tostik-tost ! » bepred. A-benn eun hanter-leo graet evel-se o kerzout, en em gavan d’an diwez dirak va lestr. Re ziwezat ! edo o paouez digaea hag en em gave d’ar c’houlz e-kreiz ar Clyde : A-drugarez Doue e oa war al lec’h eur polis hag en doe ar vadelez da verka d’in war an daolenn eus ar vro an hent da gemerout evit adkavout va lestr. « E Greenock, emezañ, emañ oc’h ober ehan, hag o kemer an tren-mañ-tren e Glasgow e viot abred a-walc’h evit e dizout ». Ha me, hep koll amzer, o c’hervel eur c’harr en em gavas o tremen e-biou end-eeun. Degouezout a ris en hent-houarn e pred hag e kentel evit kemer tren Greenock. Eur pennad e rankis gortoz anezan da zibrada hag e ris va mad a se evit mont da zebri e ti-debri ar {{Tired|porz|houarn}}<noinclude><references/> {{Niv||— 45 —|}}</noinclude> 4wzrnqf2p5ykjxlyjh9pboxjzqah1iv 102 66840 209550 2026-09-22T06:48:30Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|porz|houarn}}. Eur sell a ris ivez ouz ar stlejerez, unan gaer livet e glas-mor evel an holl stlejerezed war linennou bro-Skos. Noz-du-tenval e oa pa zegouezis e Greenock. Ha me o tidrenia, mezevennet-holl gant ar gouloueier-tredan o skei o bannou em daoulagad a-dreuz d’an deñvalijenn. Ken e oan dallet-mik ha ne oan ket evit kemer penn va hent war-du ar porz-mor. An dro-mañ ivez eur c’henveajour karantezus a zeuas d’am skoazell. Va c’hazelia... 209550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>{{Tired2|porz|houarn}}. Eur sell a ris ivez ouz ar stlejerez, unan gaer livet e glas-mor evel an holl stlejerezed war linennou bro-Skos. Noz-du-tenval e oa pa zegouezis e Greenock. Ha me o tidrenia, mezevennet-holl gant ar gouloueier-tredan o skei o bannou em daoulagad a-dreuz d’an deñvalijenn. Ken e oan dallet-mik ha ne oan ket evit kemer penn va hent war-du ar porz-mor. An dro-mañ ivez eur c’henveajour karantezus a zeuas d’am skoazell. Va c’hazelia a reas ha va ren gantañ betek treuzell al lestr-dre-dan. Eno e chomis batet o klevout unan ouz va gervel dre va ano. An itron kontez Plunkett an hini e oa. Ken souezet e voen ken e laoskis va ambrouger hep kemer amzer zoken d’e drugarekaat. Doue da baeo d’ezañ ar madober en deus graet em c’henver ! An itron Plunkett a oa droug enni, ha n’eo ket hep abeg. Diskennet e oa e Dinedin en ostaleri Caledonian a zo stok ouz porz-houarn an hevelep ano. Lavaret he doa d’in dont d’he c’hemerout en ostaleri-se evit ober ar veaj a-gevret. He c’hoant, evel a lava— ras d’in diwezatoc’h, a oa mont dre C’hreenock. Evidoun-me, e oan e sell da gemer al lestr e Glasgow, da ziskenn warnañ stêr Clyde. Tremenet e vijen evel-se e-biou da Zumbarton, pella kreñvlec’h savet gwechall gant ar Vrezoned en hanternoz Breiz-Veur (41). P’en em gavis en ostaleri, n’edo ket an (41) Ano keltiek Dumbarton a zo Alklud e brezoneg, ''Ailcluaithe'' e gouezeleg. Arvestusa tra en Alklud, pa seller outi a-ziwar ar stêr pe eus ar c’hlann ail, eo ar Roc’h anezi. Ar Roc’h-se end-eeun a dalvezas d’ezi hec’h ano keltiek, ''al'' e brezoneg, ''ail'' e gouezeleg o veza stummou keltiek ar ger indezeuropek aet da hen-uhel-alamaneg ''felis'' (g.), ''felisa'' (gg.) « pored, tornaod ». Ar brezoneg al a c’houlenn en e ziagent eur furm hen-<noinclude><references/> {{Niv||— 46 —|}}</noinclude> 1kkvfg5mje879n6gzieqglnpa9htc9t 209553 209550 2026-09-22T06:54:35Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>{{Tired2|porz|houarn}}. Eur sell a ris ivez ouz ar stlejerez, unan gaer livet e glas-mor evel an holl stlejerezed war linennou bro-Skos. Noz-du-tenval e oa pa zegouezis e Greenock. Ha me o tidrenia, mezevennet-holl gant ar gouloueier-tredan o skei o bannou em daoulagad a-dreuz d’an deñvalijenn. Ken e oan dallet-mik ha ne oan ket evit kemer penn va hent war-du ar porz-mor. An dro-mañ ivez eur c’henveajour karantezus a zeuas d’am skoazell. Va c’hazelia a reas ha va ren gantañ betek treuzell al lestr-dre-dan. Eno e chomis batet o klevout unan ouz va gervel dre va ano. An itron kontez Plunkett an hini e oa. Ken souezet e voen ken e laoskis va ambrouger hep kemer amzer zoken d’e drugarekaat. Doue da baeo d’ezañ ar madober en deus graet em c’henver ! An itron Plunkett a oa droug enni, ha n’eo ket hep abeg. Diskennet e oa e Dinedin en ostaleri Caledonian a zo stok ouz porz-houarn an hevelep ano. Lavaret he doa d’in dont d’he c’hemerout en ostaleri-se evit ober ar veaj a-gevret. He c’hoant, evel a lavaras d’in diwezatoc’h, a oa mont dre C’hreenock. Evidoun-me, e oan e sell da gemer al lestr e Glasgow, da ziskenn warnañ stêr Clyde. Tremenet e vijen evel-se e-biou da Zumbarton, pella kreñvlec’h savet gwechall gant ar Vrezoned en hanternoz Breiz-Veur <ref>Ano keltiek Dumbarton a zo Alklud e brezoneg, ''Ailcluaithe'' e gouezeleg. Arvestusa tra en Alklud, pa seller outi a-ziwar ar stêr pe eus ar c’hlann ail, eo ar Roc’h anezi. Ar Roc’h-se end-eeun a dalvezas d’ezi hec’h ano keltiek, ''al'' e brezoneg, ''ail'' e gouezeleg o veza stummou keltiek ar ger indezeuropek aet da hen-uhel-alamaneg ''felis'' (g.), ''felisa'' (gg.) « pored, tornaod ». Ar brezoneg al a c’houlenn en e ziagent eur furm hen-geltiek ''*alsos'' (indezeuropeg ''*palsos''), ar gouezeleg ''ail'' eur furm hen-geltiek ''*alis'' (indezeuropeg ''*palis'') a zo marteze andon anoiou lec’hiou galianek evel ''Alisa, Alisia'' (''Rev. celt''. 1920-1921, p. 184). Eun ano-all da gêr Alklud gant ar Ouezeled e oa ''Dunbrettan'' (= hen-geltieg ''*Dunon Brittonon'') hag ac’hano eo e teu an ano saoznek Dumbarton. War-hed pemp kilometrad en hanternoz diouz Dumbarton, emañ al Loc’h Lomond ker brudet. Eus Menteiz, ''Menteith'', en amezegiez d’al lenn, betek Dunkeld, e kontelez Perz ''Perth'', en em astenne gwechall eur c’hoad meur, brudetoc’h c’hoaz eget al lenn er Grenn-amzer, anvet ''Caledonius Saltus, Silva Caledonia'' gant ar Romaned, ha diwezatoc’h, gant Brezoned ar Grenn-amzer ''Coed Celyddon'' « Koad Kelezon » (ar c’hoad darempredet gant Merzin), ''Celyddon'' o terc’hel lec’h eur furm hen-geltiek ''*Kalidonos'', a gaver ivez en ano gouezelek ar gêr anvet ''Dunkeld'' gant ar Saozon, ''Dunchailden'' e skridou gouezelek ar Grenn-amzer, da lavarout eo en hen-geltieg ''*Dunon Kalidonon'', J. Loth, ''Les formes celtiques du nom des Calédoniens'', war ''Rev. celt''. 1930, pp. 1-9.</ref>. P’en em gavis en ostaleri, n’edo ket an<noinclude><references/> {{Niv||— 46 —|}}</noinclude> d0560vz088aziylbij87sa04ork8h7e 102 66841 209551 2026-09-22T06:53:15Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Itron Plunkett eno hag en em lakis da gaozeal gant gward an ostaleri. Hemañ, eur melegan teo, a oa evit doare eun Aostrian eus an Tirol. Da vihana, diwar-benn an heñvelidigez etre an Tirol ha Breiz e savas diviz etrezomp. A-greiz-holl ha va den o sevel evel eun tenn : « Ha n’eo ket », emezan, « tren Glasgow a gemerit ? Emañ o tibrada ! » Ha me prim d’an tren, ankounac’haet a-grenn ganen e tleen gortoz an Itron Plunkett. Eun eil tren herrek a oa, a gas... 209551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>Itron Plunkett eno hag en em lakis da gaozeal gant gward an ostaleri. Hemañ, eur melegan teo, a oa evit doare eun Aostrian eus an Tirol. Da vihana, diwar-benn an heñvelidigez etre an Tirol ha Breiz e savas diviz etrezomp. A-greiz-holl ha va den o sevel evel eun tenn : « Ha n’eo ket », emezan, « tren Glasgow a gemerit ? Emañ o tibrada ! » Ha me prim d’an tren, ankounac’haet a-grenn ganen e tleen gortoz an Itron Plunkett. Eun eil tren herrek a oa, a gase war-eeun da C’hreenock, ha hemañ eo a gemeras-hi. Droug a oa enni eta, p’am gwelas, ha hi eun tammig taer an temz-spered anezi, evel ma vez alies gant an Iwerzoniadezed. « Perak, » emezi, « oc’h aet war-raok evel-se hep va gortoz ? » En em zigarezi a ris eus va gwella. Neuze e lavaras d’in e oa leun-chek al lestr gant gweladennerien d’an Diskoueza— deg-Veur a oa e Dublin. Pa ’m boa kemeret va bilhed geltiek ''*alsos'' (indezeuropeg ''*palsos''), ar gouezeleg ''ail'' eur furm hen-geltiek ''*alis'' (indezeuropeg ''*palis'') a zo marteze andon anoiou lec’hiou galianek evel ''Alisa, Alisia'' (''Rev. celt''. 1920-1921, p. 184). Eun ano-all da gêr Alklud gant ar Ouezeled e oa ''Dunbrettan'' (= hen-geltieg ''*Dunon Brittonon'') hag ac’hano eo e teu an ano saoznek Dumbarton. War-hed pemp kilometrad en hanternoz diouz Dumbarton, emañ al Loc’h Lomond ker brudet. Eus Menteiz, ''Menteith'', en amezegiez d’al lenn, betek Dunkeld, e kontelez Perz ''Perth'', en em astenne gwechall eur c’hoad meur, brudetoc’h c’hoaz eget al lenn er Grenn-amzer, anvet ''Caledonius Saltus, Silva Caledonia'' gant ar Romaned, ha diwezatoc’h, gant Brezoned ar Grenn-amzer ''Coed Celyddon'' « Koad Kelezon » (ar c’hoad darempredet gant Merzin), ''Celyddon'' o terc’hel lec’h eur furm hen-geltiek ''*Kalidonos'', a gaver ivez en ano gouezelek ar gêr anvet ''Dunkeld'' gant ar Saozon, ''Dunchailden'' e skridou gouezelek ar Grenn-amzer, da lavarout eo en hen-geltieg ''*Dunon Kalidonon'', J. Loth, ''Les formes celtiques du nom des Calédoniens'', war ''Rev. celt''. 1930, pp. 1-9.<noinclude><references/> {{Niv||— 47 —|}}</noinclude> nawq86bcrgiytiq4ceizlg3d5wj101n 209552 209551 2026-09-22T06:53:36Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>Itron Plunkett eno hag en em lakis da gaozeal gant gward an ostaleri. Hemañ, eur melegan teo, a oa evit doare eun Aostrian eus an Tirol. Da vihana, diwar-benn an heñvelidigez etre an Tirol ha Breiz e savas diviz etrezomp. A-greiz-holl ha va den o sevel evel eun tenn : « Ha n’eo ket », emezan, « tren Glasgow a gemerit ? Emañ o tibrada ! » Ha me prim d’an tren, ankounac’haet a-grenn ganen e tleen gortoz an Itron Plunkett. Eun eil tren herrek a oa, a gase war-eeun da C’hreenock, ha hemañ eo a gemeras-hi. Droug a oa enni eta, p’am gwelas, ha hi eun tammig taer an temz-spered anezi, evel ma vez alies gant an Iwerzoniadezed. « Perak, » emezi, « oc’h aet war-raok evel-se hep va gortoz ? » En em zigarezi a ris eus va gwella. Neuze e lavaras d’in e oa leun-chek al lestr gant gweladennerien d’an Diskoueza— deg-Veur a oa e Dublin. Pa ’m boa kemeret va bilhed<noinclude><references/> {{Niv||— 47 —|}}</noinclude> t4ezk851vctl9tvz2z2rhgj0pxtgzgo 102 66842 209554 2026-09-22T07:14:49Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><section begin="XII"/>e Glasgow, evit mont primoc’h, em boa paeet war an dro va zren ha va lestr, trede kevrenn. An Itron Plunkett he doe ar vadelez da dremen war ar c’hae betek bureo al lestr-evit troka d’in va bilhed ouz unan-all a genta klas, d’in-me da veza war an dro aesoc’h ha didrouzoc’h e-pad an treiz. <section end="XII"/> <section begin="XII"/>{{Kreizañ|<big>XII. ''EUS GREENOCK DA ZUBLIN''</big>&nbsp;<ref>Ar pemp dilinennad kenta eus ar rannbennad-mañ a zo bet dournskrivet gant F. Vallee e-unan. Dezrevell d’in da skriva a reas ar re all. M. M. 25-5-1941.</ref>}} {{DilinennadNegativel|''Sal-debri hon lestr. — Em gourvez war vailh ledana ar gefluskerez. — Morlusenn war stêr Glud. — Labour an ijin-tan. — War va gwele-fled kenta klas : nozvez peuzdigousk. — Pleg-mor Dublin.''}} Kenta tra a ra ar Saozon pa ziskennont en eul lestr eo mont da zebri. Ha me war o lerc’h. Ec’hon e oa sal-debri al lestr-se, en he c’hreiz eun daol hir, en daou du d’ezi keder-tro. War ahel eo ar seurt kadoriou. Ezomm ebet pa azezer da bellaat ar gador evit he zostaat goude. Koazeza warni n’eus ken d’ober o rei lusk d’an azezenn da drei war an ahel, ha setu emeur ouz taol, hep koll amzer : ''Time is money''. D’ober da lien-taol dirak pep hini, eur baperenn, dastrouc’het enni ano al lestr. Beajourien ha dreist-holl beajourezed a zo a zastum da eñvorennou-beaj ar seurt paperennou-lien-taol. Evidoun, evel n’oun bet biskoaz troet war an dastum, em eus lezet va hini da vont war goll, ha setu kollet evidoc’h war eun dro ganti, lennerien ger, ano al lestr.<section end="XII"/><noinclude><references/> {{Niv||— 48 —|}}</noinclude> lixg03md5b5peyj5gjbj7yvoafvlbuj 209557 209554 2026-09-22T07:19:18Z Aveldro 601 209557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><section begin="XI"/>e Glasgow, evit mont primoc’h, em boa paeet war an dro va zren ha va lestr, trede kevrenn. An Itron Plunkett he doe ar vadelez da dremen war ar c’hae betek bureo al lestr-evit troka d’in va bilhed ouz unan-all a genta klas, d’in-me da veza war an dro aesoc’h ha didrouzoc’h e-pad an treiz. <section end="XI"/> <section begin="XII"/>{{Kreizañ|<big>XII. ''EUS GREENOCK DA ZUBLIN''</big>&nbsp;<ref>Ar pemp dilinennad kenta eus ar rannbennad-mañ a zo bet dournskrivet gant F. Vallee e-unan. Dezrevell d’in da skriva a reas ar re all. M. M. 25-5-1941.</ref>}} {{DilinennadNegativel|''Sal-debri hon lestr. — Em gourvez war vailh ledana ar gefluskerez. — Morlusenn war stêr Glud. — Labour an ijin-tan. — War va gwele-fled kenta klas : nozvez peuzdigousk. — Pleg-mor Dublin.''}} Kenta tra a ra ar Saozon pa ziskennont en eul lestr eo mont da zebri. Ha me war o lerc’h. Ec’hon e oa sal-debri al lestr-se, en he c’hreiz eun daol hir, en daou du d’ezi keder-tro. War ahel eo ar seurt kadoriou. Ezomm ebet pa azezer da bellaat ar gador evit he zostaat goude. Koazeza warni n’eus ken d’ober o rei lusk d’an azezenn da drei war an ahel, ha setu emeur ouz taol, hep koll amzer : ''Time is money''. D’ober da lien-taol dirak pep hini, eur baperenn, dastrouc’het enni ano al lestr. Beajourien ha dreist-holl beajourezed a zo a zastum da eñvorennou-beaj ar seurt paperennou-lien-taol. Evidoun, evel n’oun bet biskoaz troet war an dastum, em eus lezet va hini da vont war goll, ha setu kollet evidoc’h war eun dro ganti, lennerien ger, ano al lestr.<section end="XII"/><noinclude><references/> {{Niv||— 48 —|}}</noinclude> q6j5xqmg2ny5mwtuhcz9er6v3lyb4zj 102 66843 209555 2026-09-22T07:17:23Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Koaniet d’in, e savis war c’horre ar bourz. War c’houyenaat ez oa aet an avel. Merzout a ris edo digor skoutilh log an ijinou-tan, ha me hag en em sila ebarz. N’eo ket heñvel ar c’hefluskerezed war al listri bras dre dan ouz ar re a welomp peurliesa amañ e Breiz. Tri bailh a zo warno, unan enk, unan etre hag unan ledan, ma tremen an aezenn eus an eil d’egile oc’h en em astenn pep taol. Ar bailh ledana e kefluskerez va lestr a oa bras evel eun tour, ma c’hellen baie ha gourvez warnañ pez a garen. Ma n’oa ket re vouk ar gwele iskis-se, da vihana ez oa klouar, hep beza re domm, distennet-mat m’edo ennañ nerz ha gor an aezenn. Dre wask ar skoutilh ne welen bremañ nemeur a dra, ken teñval ha m’oa aet ar vorlusenn diwar ar Clyde, an ijinou dindanoun avat eo a denne va sellou. An tiretennou da zigeri war an aezenn da zont ebarz, kement ha ma ’z oant, a oa oc’h ober war o zro adkefluskerezed pe « mitizien » <ref>''Servo-moteurs'' e galleg.</ref>. Mistrik ha koantik-holl e oa ar re-mañ, heñvel ouz c’hoariellou-bugale. Eun dudi ez oa pa hejent a-diz evel eur vazig-ribot o brec’hig da lakaat herr en o rodig-lans — « Ploupig, ploupig ! » a lavarent, bec’h warno ha dihelc’het-holl. Ar bailh bras-heñ, leun e gof evel eur roñfl diwar re-gorfad, a laoske eur roc’hadenn hir. Hag ar mitizien o chom eur pennadig a-sav, o brec’hig er vann gant an neuz da lavarout : « Kaset da vat hor c’hefridi, greomp eun diskuizig ! » Hogen, kerkent e teue adarre c’hoant-lonka d’ar ronfl, hag ar mitizien oc’h adkregi en o labour hag en o son « Ploupig ! ploupig ! » da zegas aezenn en e gorf bras.<noinclude><references/> {{Niv||— 49 —|}}</noinclude> rslbd810vi28utj2ehaomyl2cckyp0v 0 66844 209556 2026-09-22T07:18:17Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=45 to=50 header=1 fromsection=XI tosection=XI /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|11]]" 209556 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=45 to=50 header=1 fromsection=XI tosection=XI /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|11]] bycc9e3sa0uh4puig6x9pw8spz0tdp0 102 66845 209558 2026-09-22T07:26:30Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Dindanoun, evel en eur puñs doun, e klasken — en aner — merzout ar gwaz a lakae an ijin en dro. Ouz troad an tour-bailh, e lec’h edon pintet, edo moarvat eur Skos koz a vekaniker, mager-holl e spered gant ar Bibl hag an impalaerded saoz evel an hini ma kan Kipling en e ''Mac Andrew’s Hymm'' <ref>''The Seven Seas'', anavezet gant F. Vallee dre ar pez a lavar A. Chevrillon, en e studiadenn war Rudyard Kipling, moulet e penn-kenta troidigez c’hallek ''Sur le Mur de la Ville'' gant L. Fabulet, mouladur Merc’her bro-G’hall, Pariz, 1906, pp. 106-7. Vallee a yae droug ennañ bep taol dre lenn skridou Kipling. « Mekanikou nemetken eo ar Saozon ! » setu a glevis digantañ pa zaskoras d’in, e 1922 pe 1923, ''Les Bâtisseurs de Ponts'' (Merc’her bro-C’hall, 1902). Souezet e voen gant e vrouez, rak hervezon e oa el levr-se hiniennou eus gwella litoriennou Kipling : ''Les Bâtisseurs de Ponts (an awenusa anezo-holl evidoun), ''En Famine, Au fond de l’Impasse, La Cité des Songes''. Ouz an dilinennad-araok en danevell, kenveria ''Le Navire qui s’y retrouve'' (''Le Retour d’Imray'', Merc’her bro-C’hall, 1907, pp. 207-40). M. M.</ref>. Eun enor, gouez da Gipling d’ar Gelted beza ereet evel-se ouz mell-ijinou ar Saozon evel m’edo ar sklaved gwechall ouz ar maen-milin a rankent trei a-hed o buhez ! Ya, pa dalv d’an impalaeriez saoz, a zo evitan e zoueez, e Jehovah ! A zo gwasoc’h, goude ober eus ar Skosad kadarn eun doare marc’h-milin, ha n’en deus ket gouestlet Kim, eur mab da Iwerzon, a red ouspenn en e wazied gwad Arianed bro-Indez, da embreger — gant enor bepred peogwir e kerz ar Saozon — da embreger mezusa micher a zo, hini ar spierien ! Evidomp Kelted, enebourien dre ouenn da bep impalaeriez, e pedan Doue ar gristenien, Doue ar Garantez hag ar Feiz, da zistaga diouz kern ar menez ar viliennig a dle eun deiz pe zeiz skei d’an douar, pulluc’het-holl, ar ramz-doue e dreid-pri !<noinclude><references/></noinclude> eimfca27qe70omsk1h8cf4j80htw8v5 209559 209558 2026-09-22T07:26:48Z Aveldro 601 209559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Dindanoun, evel en eur puñs doun, e klasken — en aner — merzout ar gwaz a lakae an ijin en dro. Ouz troad an tour-bailh, e lec’h edon pintet, edo moarvat eur Skos koz a vekaniker, mager-holl e spered gant ar Bibl hag an impalaerded saoz evel an hini ma kan Kipling en e ''Mac Andrew’s Hymm'' <ref>''The Seven Seas'', anavezet gant F. Vallee dre ar pez a lavar A. Chevrillon, en e studiadenn war Rudyard Kipling, moulet e penn-kenta troidigez c’hallek ''Sur le Mur de la Ville'' gant L. Fabulet, mouladur Merc’her bro-G’hall, Pariz, 1906, pp. 106-7. Vallee a yae droug ennañ bep taol dre lenn skridou Kipling. « Mekanikou nemetken eo ar Saozon ! » setu a glevis digantañ pa zaskoras d’in, e 1922 pe 1923, ''Les Bâtisseurs de Ponts'' (Merc’her bro-C’hall, 1902). Souezet e voen gant e vrouez, rak hervezon e oa el levr-se hiniennou eus gwella litoriennou Kipling : ''Les Bâtisseurs de Ponts (an awenusa anezo-holl evidoun), ''En Famine, Au fond de l’Impasse, La Cité des Songes''. Ouz an dilinennad-araok en danevell, kenveria ''Le Navire qui s’y retrouve'' (''Le Retour d’Imray'', Merc’her bro-C’hall, 1907, pp. 207-40). M. M.</ref>. Eun enor, gouez da Gipling d’ar Gelted beza ereet evel-se ouz mell-ijinou ar Saozon evel m’edo ar sklaved gwechall ouz ar maen-milin a rankent trei a-hed o buhez ! Ya, pa dalv d’an impalaeriez saoz, a zo evitan e zoueez, e Jehovah ! A zo gwasoc’h, goude ober eus ar Skosad kadarn eun doare marc’h-milin, ha n’en deus ket gouestlet Kim, eur mab da Iwerzon, a red ouspenn en e wazied gwad Arianed bro-Indez, da embreger — gant enor bepred peogwir e kerz ar Saozon — da embreger mezusa micher a zo, hini ar spierien ! Evidomp Kelted, enebourien dre ouenn da bep impalaeriez, e pedan Doue ar gristenien, Doue ar Garantez hag ar Feiz, da zistaga diouz kern ar menez ar viliennig a dle eun deiz pe zeiz skei d’an douar, pulluc’het-holl, ar ramz-doue e dreid-pri !<noinclude><references/> {{Niv||— 50 —|}}</noinclude> qmakc4t9wxzzue2942da2i2flt7nlu3 102 66846 209560 2026-09-22T07:30:55Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Da c’hortoz, n’emañ ket a-drugarez Doue, an holl Gelted paket e rouedou da sklaverez, o Barz Jehovah Bro-Saoz ! Ha setu-me da skouer oc’h ober gant unan eus ijinou marzus da c’halloud, eun dommerez d’am c’hein e-keit ma luskellan va hunvreou gant ar son anezañ… ne dalv ket hini telenn Geltia ! Diwezat e oa en noz, hag en em lusken tamm-ha-tam, evel a-sunik, en despet d’in, da gousket. Aon a zeuas d’in a-greiz-holl, ma vijen manet k..." 209560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Da c’hortoz, n’emañ ket a-drugarez Doue, an holl Gelted paket e rouedou da sklaverez, o Barz Jehovah Bro-Saoz ! Ha setu-me da skouer oc’h ober gant unan eus ijinou marzus da c’halloud, eun dommerez d’am c’hein e-keit ma luskellan va hunvreou gant ar son anezañ… ne dalv ket hini telenn Geltia ! Diwezat e oa en noz, hag en em lusken tamm-ha-tam, evel a-sunik, en despet d’in, da gousket. Aon a zeuas d’in a-greiz-holl, ma vijen manet kousket war ar riboul aezenn-domm, rak koueza e traon war benn va c’henvroad, ar Skos koz a vekaniker, pe, a zo gwaz, etre ar rodou a gleven o trei dindanoun. Gant-se ez is da glask ar gwele-fled kenta klas am boa feurmet. Va gwele a zegoueze d’ezan beza stok ouz ar sal-vras e lec’h e oa chomet paotred yaouank oc’h ebatal hag oc’h eva. Ne c’hellis ket ganto serri lagad ebet, nemet er beure. Er beurevez, goude pevarzek eur treiz, e tostaas hon lestr ouz aod Iwerzon. Savet e oan war c’horre ar bourz da welout a bell pleg-mor brudet Dublin. En hanternoz, beg roc’hellek Howth <ref>''Benn Etair'' en iwerzoneg, e penn eul ledenezenn 6 kilometrad-hed war 3 c’hilometrad-led tost da vat el lec’h m’eo en he ledana, da lavarout eo tro-war-dro da venez ''Benn Etair''. Kêrig Howth, war aod hanternoz al ledenezenn-se, a zo ''Dun Etair'' hec’h ano en iwerzoneg. Eno e oa e penn kenta ar Grenn-amzer eur c’hrenvlec’h anvet ''arx Etri'' e buhez latin kosa S Samsun. ''Dun Etair'' end-eeun a c’houlenn en e ziagent eur furm hen-geltiek ''Dunon Etri''. J. Loth, ''La Vie la plus ancienne de saint Samson de Dol d’après des travaux récents : Remarques et Additions'', 1914, p. 20 (diwar ar Rev. celt.) M. M.</ref> ; er c’hreisteiz porz-mor bras Kingston ; etrezo, a-hed eun draezenn hir, Black-Rock ha Dublin. Dirak aber al Liffey, e lec’h emañ porz Dublin (46), chaoseriou<noinclude><references/> {{Niv||— 51 —|}}</noinclude> aarv6q0b0rr1h8d2clrza897hiq7oqg 209562 209560 2026-09-22T07:34:34Z Aveldro 601 209562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Da c’hortoz, n’emañ ket a-drugarez Doue, an holl Gelted paket e rouedou da sklaverez, o Barz Jehovah Bro-Saoz ! Ha setu-me da skouer oc’h ober gant unan eus ijinou marzus da c’halloud, eun dommerez d’am c’hein e-keit ma luskellan va hunvreou gant ar son anezañ… ne dalv ket hini telenn Geltia ! Diwezat e oa en noz, hag en em lusken tamm-ha-tam, evel a-sunik, en despet d’in, da gousket. Aon a zeuas d’in a-greiz-holl, ma vijen manet kousket war ar riboul aezenn-domm, rak koueza e traon war benn va c’henvroad, ar Skos koz a vekaniker, pe, a zo gwaz, etre ar rodou a gleven o trei dindanoun. Gant-se ez is da glask ar gwele-fled kenta klas am boa feurmet. Va gwele a zegoueze d’ezan beza stok ouz ar sal-vras e lec’h e oa chomet paotred yaouank oc’h ebatal hag oc’h eva. Ne c’hellis ket ganto serri lagad ebet, nemet er beure. Er beurevez, goude pevarzek eur treiz, e tostaas hon lestr ouz aod Iwerzon. Savet e oan war c’horre ar bourz da welout a bell pleg-mor brudet Dublin. En hanternoz, beg roc’hellek Howth <ref>''Benn Etair'' en iwerzoneg, e penn eul ledenezenn 6 kilometrad-hed war 3 c’hilometrad-led tost da vat el lec’h m’eo en he ledana, da lavarout eo tro-war-dro da venez ''Benn Etair''. Kêrig Howth, war aod hanternoz al ledenezenn-se, a zo ''Dun Etair'' hec’h ano en iwerzoneg. Eno e oa e penn kenta ar Grenn-amzer eur c’hrenvlec’h anvet ''arx Etri'' e buhez latin kosa S Samsun. ''Dun Etair'' end-eeun a c’houlenn en e ziagent eur furm hen-geltiek ''Dunon Etri''. J. Loth, ''La Vie la plus ancienne de saint Samson de Dol d’après des travaux récents : Remarques et Additions'', 1914, p. 20 (diwar ar Rev. celt.) M. M.</ref> ; er c’hreisteiz porz-mor bras Kingston ; etrezo, a-hed eun draezenn hir, Black-Rock ha Dublin. Dirak aber al Liffey, e lec’h emañ porz Dublin <ref>Iwerzonek eo ''Dublin''. Troet eo bet ger-evit-ger e kembraeg : ''Dulyn'', da lavarout eo ''Dulenn'' e brezoneg.</ref>, chaoseriou<noinclude><references/> {{Niv||— 51 —|}}</noinclude> tstsnt3ekgsy5ew8aopbinm7engtxdc 209563 209562 2026-09-22T07:34:45Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Da c’hortoz, n’emañ ket a-drugarez Doue, an holl Gelted paket e rouedou da sklaverez, o Barz Jehovah Bro-Saoz ! Ha setu-me da skouer oc’h ober gant unan eus ijinou marzus da c’halloud, eun dommerez d’am c’hein e-keit ma luskellan va hunvreou gant ar son anezañ… ne dalv ket hini telenn Geltia ! Diwezat e oa en noz, hag en em lusken tamm-ha-tam, evel a-sunik, en despet d’in, da gousket. Aon a zeuas d’in a-greiz-holl, ma vijen manet kousket war ar riboul aezenn-domm, rak koueza e traon war benn va c’henvroad, ar Skos koz a vekaniker, pe, a zo gwaz, etre ar rodou a gleven o trei dindanoun. Gant-se ez is da glask ar gwele-fled kenta klas am boa feurmet. Va gwele a zegoueze d’ezan beza stok ouz ar sal-vras e lec’h e oa chomet paotred yaouank oc’h ebatal hag oc’h eva. Ne c’hellis ket ganto serri lagad ebet, nemet er beure. Er beurevez, goude pevarzek eur treiz, e tostaas hon lestr ouz aod Iwerzon. Savet e oan war c’horre ar bourz da welout a bell pleg-mor brudet Dublin. En hanternoz, beg roc’hellek Howth <ref>''Benn Etair'' en iwerzoneg, e penn eul ledenezenn 6 kilometrad-hed war 3 c’hilometrad-led tost da vat el lec’h m’eo en he ledana, da lavarout eo tro-war-dro da venez ''Benn Etair''. Kêrig Howth, war aod hanternoz al ledenezenn-se, a zo ''Dun Etair'' hec’h ano en iwerzoneg. Eno e oa e penn kenta ar Grenn-amzer eur c’hrenvlec’h anvet ''arx Etri'' e buhez latin kosa S Samsun. ''Dun Etair'' end-eeun a c’houlenn en e ziagent eur furm hen-geltiek ''Dunon Etri''. J. Loth, ''La Vie la plus ancienne de saint Samson de Dol d’après des travaux récents : Remarques et Additions'', 1914, p. 20 (diwar ar Rev. celt.) M. M.</ref> ; er c’hreisteiz porz-mor bras Kingston ; etrezo, a-hed eun draezenn hir, Black-Rock ha Dublin. Dirak aber al Liffey, e lec’h emañ porz Dublin <ref>Iwerzonek eo ''Dublin''. Troet eo bet ger-evit-ger e kembraeg : ''Dulyn'', da lavarout eo ''Dulenn'' e brezoneg.</ref>, chaoseriou<noinclude><references/> {{Niv||— 51 —|}}</noinclude> hk8mevaufdkq6ulhe5ysq4mntsewn9p 102 66847 209561 2026-09-22T07:34:06Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<section begin="XII"/>bras oc’h en em astenn er mor a bep tu, en o fenn touriou bras livet e ruz-mouk <ref>''Bull Wall'' ano ar chaoser hanternoz, ''South Wall'' ano ar chaoser all. E penn hemañ ez eus an tour-tan anvet ''Poolbeg'' Light House e saozneg (iwerzoneg eo ''Poolbeg'' « Poull bihan »).</ref>. Kaer e oa an amzer, hag e skôe an heol war an touriou-se, war tôennou kêr en adrenv, ha war ar c’hrec’hiennou en dremmwel. Brao-tre e oa an arvest, ha... 209561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><section begin="XII"/>bras oc’h en em astenn er mor a bep tu, en o fenn touriou bras livet e ruz-mouk <ref>''Bull Wall'' ano ar chaoser hanternoz, ''South Wall'' ano ar chaoser all. E penn hemañ ez eus an tour-tan anvet ''Poolbeg'' Light House e saozneg (iwerzoneg eo ''Poolbeg'' « Poull bihan »).</ref>. Kaer e oa an amzer, hag e skôe an heol war an touriou-se, war tôennou kêr en adrenv, ha war ar c’hrec’hiennou en dremmwel. Brao-tre e oa an arvest, hag e chomis war ar bourz ken na stokas al lestr ouz ar c’hae, tost d’an « Ti-Kustum ». XIII. EN IWERZON Kouskadenn c’houek e Black-Rock. — O studia gant Rafferty. — O vale gant O’Mahony. — Diskouezadeg-Veur Dublin. — Ar mirdi napoleoniat. — Diskouezadeg al listri-mor. — Hini an hentou houarn.— Hini ar C’hanada. Ker skuiz e oan ken n’em eus ket dalc’het koun eus ar pez a ris o lakaat va zroad war zouar Iwerzon. En noz e kouskis c’houek er gambr he doa roet d’in an Itron Clarcke e Blackrock. Eno e kavis va mignon Rafferty, a lake d’ar mare-se e holl breder gant eun diskouezadeg. Unan eus gwella kenlabourerien Horas Plunkett e oa-heñ el labour dispar en deus graet evit adsevel gounidegez-douar ha micheriou Iwerzon. A-drugarez d’ezañ en em lakis da labourat ha da studia war gwellaennou en doa graet.<section end="XII"/><noinclude><references/> {{Niv||— 52 —|}}</noinclude> j5ll3if6azgbi7ndal2mcfebtz5hzay 209564 209561 2026-09-22T07:36:32Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><section begin="XII"/>bras oc’h en em astenn er mor a bep tu, en o fenn touriou bras livet e ruz-mouk <ref>''Bull Wall'' ano ar chaoser hanternoz, ''South Wall'' ano ar chaoser all. E penn hemañ ez eus an tour-tan anvet ''Poolbeg'' Light House e saozneg (iwerzoneg eo ''Poolbeg'' « Poull bihan »).</ref>. Kaer e oa an amzer, hag e skôe an heol war an touriou-se, war tôennou kêr en adrenv, ha war ar c’hrec’hiennou en dremmwel. Brao-tre e oa an arvest, hag e chomis war ar bourz ken na stokas al lestr ouz ar c’hae, tost d’an « Ti-Kustum ». <section end="XII"/> <section begin="XIII"/>{{Kreizañ|<big>XIII. ''EN IWERZON''}} {{DilinennadNegativel|''Kouskadenn c’houek e Black-Rock. — O studia gant Rafferty. — O vale gant O’Mahony. — Diskouezadeg-Veur Dublin. — Ar mirdi napoleoniat. — Diskouezadeg al listri-mor. — Hini an hentou houarn.— Hini ar C’hanada.''}} Ker skuiz e oan ken n’em eus ket dalc’het koun eus ar pez a ris o lakaat va zroad war zouar Iwerzon. En noz e kouskis c’houek er gambr he doa roet d’in an Itron Clarcke e Blackrock. Eno e kavis va mignon Rafferty, a lake d’ar mare-se e holl breder gant eun diskouezadeg. Unan eus gwella kenlabourerien Horas Plunkett e oa-heñ el labour dispar en deus graet evit adsevel gounidegez-douar ha micheriou Iwerzon. A-drugarez d’ezañ en em lakis da labourat ha da studia war gwellaennou en doa graet.<section end="XIII"/><noinclude><references/> {{Niv||— 52 —|}}</noinclude> 64tlv195o28991bjz3h4t4403o5y46y 0 66848 209565 2026-09-22T07:37:19Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=50 to=54 header=1 fromsection=XII tosection=XII /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|12]]" 209565 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=50 to=54 header=1 fromsection=XII tosection=XII /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|12]] ocz2ju3rl1y8zskwj49kn2qcoe2v0f6 102 66849 209566 2026-09-22T07:50:14Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Ret eo lavarout e oan eun tamm fallgalonekaet gant ar c’heleier a zeue d’in eus Breiz. Klasket am boa derc’hel d’ar ger am boa rôet d’an Itron Herbert pa welis anezi ar wech diweza, hogen da fall e oa deuet an taol. Gwasaet e oa bet ar stal da heul e-lec’h mont war wellaat. Ar mignon gwirion am boa e Sant-Brieg, an abad Jul Delangle, a skrive d’in derc’hel gant va divrôadenn ken e vije aet ebiou an arnev. An anken a boueze war va spered a voe kiriek evit eun darn d’am leziregez, ma n’em eus ket tennet eus an amzer-se tremenet en Iwerzon hag eus va darempredou gant Rafferty an holl frouez a dleen. Skrivet em eus koulskoude, da heul an damstudiou-se, eun nebeut pennadou diwar-benn an arz keltiek, adsavidigez ar micheriou hag ar Gevredigez c’houezelek. Darn anezo a zo bet dastumet en eul levrig gallek : ''Les petites industries rurales et locales'' ''(notes régionalistes)'', An Oriant, 1910. Eun nebeut amzer a dremenis neuze en Iwerzon oc’h ober baleadennou gant an Tad O’Mahony hag o weladenni an Diskouezadeg hag ar Mirdiou. Palez an Diskouezadeg, savet prim-ha-prim e plastr evel ma saver seurt paleziou ha n’int ket da badout, a oa d’ezan stumm ar savaduriou italian eus an Adc’hanedigez, hep netra ennañ o tegas koun eus spered Iwerzon. Pa ’z aed en diabarz, e tremened dirak an delwenn gaer oc’h arouezia Iwerzon, hag e-keñver d’ezi eur groaz keltiek eus ar brava. En diabarz, en eur porz bras, e oa lakaet a-wel d’an holl, en eur renkad, kaera kroaziou keltiek ar bed-holl. Kaera arvest ne welis biskoaz eget ar renkad-se a groaziou keltiek dispar o skeudenni o fenn kizellet war liou glas-pers an oabl. Hogen, er-maez eus kroaz an nor<noinclude><references/> {{Niv||— 53 —|}}</noinclude> oa747ilxx7hqn4vrqfrka6jrxfv42d2 102 66850 209567 2026-09-22T07:52:44Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>hag ar renkad-se a groaziou, n’oa ket a lec’h er savaduriou evit an arz keltiek. Ha gwaz a se, rak diwar skouer an nebeudig a oa bet graet e weled pegen kaer e vije bet ar palez a-bez savet en hevelep doare. Eun dra n’edon ket en gortoz a welout eno e oa eur mirdi napoleoniat, da lavarout eo eun dastum a bep seurt traezou o tenna a-bell pe a-dost da Napoleon Koz. Evit meiza ar garantez-se a zoug Iwerzoniz ouz Napoléon, e ranker sonjal er skoazell a roas gwechall ar C’hallaoued, dreist-holl dindan Hoche, da Iwerzoniz. Ar pez am eus studied da genta en Diskouezadeg eo an ijinou-kaer hag ar pez a oa bet graet evit harpa micheriou ’zo, evel ar c’hizellerez, war an arz keltiek. Eur ger bremañ diwar-benn an traou kaer da welout, nemet n’em boa skouer ebet da denna diouto evit Breiz. Diou ziskouezadeg dreist-holl a denne ar sellou : hini an hentou-houarn ha hini al listri. E penn ar c’hrevredadou listri-mor brudeta emañ ar ''White Star'' eus Belfast. Graet e oa bet eur bern listri bihan diwar patrom ar re vras ha mentet pep hini anezo ivez diouz braster al lestr a skeudenne. An holl strollad-listri-se a oa laket war eur gompezennad gwer o treveza gorre ar mor. Pa zegouezed er sal vras e lec’h e oa an diskouezadeg-se, en em gaved evel dirak eur pleg-mor bras leun a listri kaer a bep ment, darn anezo bras-bras evel an ''Olympic'', ar ''Celtic'', an ''Titanic''. Hemañ a oa war an tintou d’ar c’houlz-se, hag, evel ma oar an holl, e voe goueledet d’e dreiz kenta gant eur menez-skourn o tont a-benn outan. An holl listri bras eus ar c’hevredad-se a zo<noinclude><references/> {{Niv||— 54 —|}}</noinclude> kidecpa7kyyfyn3up9rk3piuyp6siz9 102 66851 209568 2026-09-22T07:57:16Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "d’ezo anoiôu en -ic. Aes-tre dre-se o anaout diouz ar re-all (48). E diskouezadeg an hentou-houarn e oa bagoniou ha stlejerezed-treniou. Ar re-mañ e Breiz-Veur a vez stummet eus ar gwella, ken en diavaez anezo, livet gant liviou flamm, ken en diabarz. a vez tabouret gant ijinerien akuit-bras. Gwelet am eus eno eur framm-stlejerez distag o tiskouez penaos e oa bet divouedet en hevelep pez houarn tri bailh an ijin a dlee kas ar stlejerez endro. Kavet a... 209568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>d’ezo anoiôu en -ic. Aes-tre dre-se o anaout diouz ar re-all (48). E diskouezadeg an hentou-houarn e oa bagoniou ha stlejerezed-treniou. Ar re-mañ e Breiz-Veur a vez stummet eus ar gwella, ken en diavaez anezo, livet gant liviou flamm, ken en diabarz. a vez tabouret gant ijinerien akuit-bras. Gwelet am eus eno eur framm-stlejerez distag o tiskouez penaos e oa bet divouedet en hevelep pez houarn tri bailh an ijin a dlee kas ar stlejerez endro. Kavet am boa da brena eur bern kartennou-post livet warno an holl stlejerezed-se. D’an amzer-se edo bro ar C’hanada oc’h ober kalz a embann da denna daveti Iwerzoniz. Eun diskouezadeg vras he doa savet hag a denne da douella speredou oc’h ober da sellerien kredi ez oa ar vro eur seurt baradoz an douar. Er sal vras e-lec’h e oa pinvidigeziou ar C’hanada, e oa graet unan eus ar muriou anezi gant eur werenn vras hag en tu-all d’ar werenn-se e weled evel en eun daolenn eur prad (48) An ''Oceanic'' a zo bet moret e Belfast d’ar 14 a C’henver 1899 hag ar ''Celtic'' d’ar 4 a Ebrel 1901. Setu aman ment an daou lestr-se keñveriet ouz hini ar ''Great Eastern'' (moret d’ar 31 a C’henver 1858, brasa lestr e amzer) : Er bloaz end-eeun m’edo an ''Titanic'' war an tintou, edo moret ar ''Mauritania'', pevar siminal warnañ (e pep hini anezo o dije gallet daou hent-houarn tremen kichen-ha-kichen), pemp mil kleuzeur tredan ouz e sklerijenni, eiz kant den war e vourz d’ober ar servij, lec’h ennañ da rei degemer da zaou vil tri c’hant beajour. Hed : 720 troatad. Ledander : 80 troatad. Kleuz (Dounder) : 56 troatad. M. M. Hed | Led | Tonnellou ''Great Eastern'' : 210 m. 52 | 25 m. 29 | 18.915 ''Oceanic'' : 214 m. 80 | 20 m. 73 | 17.274 ''Celtic'' : 213 m. 28 | 22 m. 86 | 20.880<noinclude><references/> {{Niv||— 55 —|}}</noinclude> 8etmpda2sbga4801dyafnxtyapwza4y 209569 209568 2026-09-22T08:06:34Z Aveldro 601 209569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>d’ezo anoiôu en -ic. Aes-tre dre-se o anaout diouz ar re-all (48). E diskouezadeg an hentou-houarn e oa bagoniou ha stlejerezed-treniou. Ar re-mañ e Breiz-Veur a vez stummet eus ar gwella, ken en diavaez anezo, livet gant liviou flamm, ken en diabarz. a vez tabouret gant ijinerien akuit-bras. Gwelet am eus eno eur framm-stlejerez distag o tiskouez penaos e oa bet divouedet en hevelep pez houarn tri bailh an ijin a dlee kas ar stlejerez endro. Kavet am boa da brena eur bern kartennou-post livet warno an holl stlejerezed-se. D’an amzer-se edo bro ar C’hanada oc’h ober kalz a embann da denna daveti Iwerzoniz. Eun diskouezadeg vras he doa savet hag a denne da douella speredou oc’h ober da sellerien kredi ez oa ar vro eur seurt baradoz an douar. Er sal vras e-lec’h e oa pinvidigeziou ar C’hanada, e oa graet unan eus ar muriou anezi gant eur werenn vras hag en tu-all d’ar werenn-se e weled evel en eun daolenn eur prad (48) An ''Oceanic'' a zo bet moret e Belfast d’ar 14 a C’henver 1899 hag ar ''Celtic'' d’ar 4 a Ebrel 1901. Setu aman ment an daou lestr-se keñveriet ouz hini ar ''Great Eastern'' (moret d’ar 31 a C’henver 1858, brasa lestr e amzer) : Er bloaz end-eeun m’edo an ''Titanic'' war an tintou, edo moret ar ''Mauritania'', pevar siminal warnañ (e pep hini anezo o dije gallet daou hent-houarn tremen kichen-ha-kichen), pemp mil kleuzeur tredan ouz e sklerijenni, eiz kant den war e vourz d’ober ar servij, lec’h ennañ da rei degemer da zaou vil tri c’hant beajour. Hed : 720 troatad. Ledander : 80 troatad. Kleuz (Dounder) : 56 troatad. M. M. {| |- ! || Hed || Led || Tonnellou |- | ''Great Eastern'' || 210 m. 52 || 25 m. 29 || 18.915 |- | ''Oceanic'' || 214 m. 80 || 20 m. 73 || 17.274 |- | ''Celtic'' || 213 m. 28 || 22 m. 86 || 20.880 |}<noinclude><references/> {{Niv||— 55 —|}}</noinclude> dlpt6d06b7xc23g6ltgydqtoptrig3p 209570 209569 2026-09-22T08:08:40Z Aveldro 601 209570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>d’ezo anoiôu en -ic. Aes-tre dre-se o anaout diouz ar re-all (48). E diskouezadeg an hentou-houarn e oa bagoniou ha stlejerezed-treniou. Ar re-mañ e Breiz-Veur a vez stummet eus ar gwella, ken en diavaez anezo, livet gant liviou flamm, ken en diabarz. a vez tabouret gant ijinerien akuit-bras. Gwelet am eus eno eur framm-stlejerez distag o tiskouez penaos e oa bet divouedet en hevelep pez houarn tri bailh an ijin a dlee kas ar stlejerez endro. Kavet am boa da brena eur bern kartennou-post livet warno an holl stlejerezed-se. D’an amzer-se edo bro ar C’hanada oc’h ober kalz a embann da denna daveti Iwerzoniz. Eun diskouezadeg vras he doa savet hag a denne da douella speredou oc’h ober da sellerien kredi ez oa ar vro eur seurt baradoz an douar. Er sal vras e-lec’h e oa pinvidigeziou ar C’hanada, e oa graet unan eus ar muriou anezi gant eur werenn vras hag en tu-all d’ar werenn-se e weled evel en eun daolenn eur prad (48) An ''Oceanic'' a zo bet moret e Belfast d’ar 14 a C’henver 1899 hag ar ''Celtic'' d’ar 4 a Ebrel 1901. Setu aman ment an daou lestr-se keñveriet ouz hini ar ''Great Eastern'' (moret d’ar 31 a C’henver 1858, brasa lestr e amzer) : Er bloaz end-eeun m’edo an ''Titanic'' war an tintou, edo moret ar ''Mauritania'', pevar siminal warnañ (e pep hini anezo o dije gallet daou hent-houarn tremen kichen-ha-kichen), pemp mil kleuzeur tredan ouz e sklerijenni, eiz kant den war e vourz d’ober ar servij, lec’h ennañ da rei degemer da zaou vil tri c’hant beajour. Hed : 720 troatad. Ledander : 80 troatad. Kleuz (Dounder) : 56 troatad. M. M. {| | || Hed || Led || Tonnellou |- | ''Great Eastern'' || 210 m. 52 || 25 m. 29 || 18.915 |- | ''Oceanic'' || 214 m. 80 || 20 m. 73 || 17.274 |- | ''Celtic'' || 213 m. 28 || 22 m. 86 || 20.880 |}<noinclude><references/> {{Niv||— 55 —|}}</noinclude> 1d8sffyu7kjojl9gzbii4ndy6r1rfm4 209571 209570 2026-09-22T08:16:53Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>d’ezo anoiôu en ''-ic''. Aes-tre dre-se o anaout diouz ar re-all&nbsp;<ref>An ''Oceanic'' a zo bet moret e Belfast d’ar 14 a C’henver 1899 hag ar ''Celtic'' d’ar 4 a Ebrel 1901. Setu aman ment an daou lestr-se keñveriet ouz hini ar ''Great Eastern'' (moret d’ar 31 a C’henver 1858, brasa lestr e amzer) : {| | || Hed || Led || Tonnellou |- | ''Great Eastern'' || 210 m. 52 || 25 m. 29 || 18.915 |- | ''Oceanic'' || 214 m. 80 || 20 m. 73 || 17.274 |- | ''Celtic'' || 213 m. 28 || 22 m. 86 || 20.880 |} Er bloaz end-eeun m’edo an ''Titanic'' war an tintou, edo moret ar ''Mauritania'', pevar siminal warnañ (e pep hini anezo o dije gallet daou hent-houarn tremen kichen-ha-kichen), pemp mil kleuzeur tredan ouz e sklerijenni, eiz kant den war e vourz d’ober ar servij, lec’h ennañ da rei degemer da zaou vil tri c’hant beajour. Hed : 720 troatad. Ledander : 80 troatad. Kleuz (Dounder) : 56 troatad. M. M.</ref>. E diskouezadeg an hentou-houarn e oa bagoniou ha stlejerezed-treniou. Ar re-mañ e Breiz-Veur a vez stummet eus ar gwella, ken en diavaez anezo, livet gant liviou flamm, ken en diabarz. a vez tabouret gant ijinerien akuit-bras. Gwelet am eus eno eur framm-stlejerez distag o tiskouez penaos e oa bet divouedet en hevelep pez houarn tri bailh an ijin a dlee kas ar stlejerez endro. Kavet am boa da brena eur bern kartennou-post livet warno an holl stlejerezed-se. D’an amzer-se edo bro ar C’hanada oc’h ober kalz a embann da denna daveti Iwerzoniz. Eun diskouezadeg vras he doa savet hag a denne da douella speredou oc’h ober da sellerien kredi ez oa ar vro eur seurt baradoz an douar. Er sal vras e-lec’h e oa pinvidigeziou ar C’hanada, e oa graet unan eus ar muriou anezi gant eur werenn vras hag en tu-all d’ar werenn-se e weled evel en eun daolenn eur prad<noinclude><references/> {{Niv||— 55 —|}}</noinclude> ryvw6kr2edpc1vk6cqmgwids5kltl68 102 66852 209572 2026-09-22T08:26:05Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><section begin="XIII"/>bras-divent, goloet a c’heot glas hag a vouchadou gwez kaer, oc’h en em astenn betek meneziou gwenn en dremmwel, ha war ar prad-se loened a bep seurt : kezeg, ejened, deñved ; sklerijennet ha livet ken mat e oa an daolenn-se ken e krede d’an neb a zegoueze er sal en em gave dirazañ flourennou brudet an Amerik. <section end="XIII"/> <section begin="XIV"/>{{Kreizañ|<big>XIV. ''EUS DUBLIN DA VREIZ''</big>}} {{DilinennadNegativel|''Eul louzou nevez ouz an droug-mor. — E Londrez. — E Rouan. — E Versailhez. — Palez Trianon. — Liorz ar broela plant ha loened. — Distro da Vreiz.''}} Eur sadorn, war am eus koun, e kuitais Dublin. E Kingston e kemeris al lestr-dre-dan, an hini a ra an treiz war al linenn vras treuzatlantek etre Queenstown ha Londrez. Ec’hon-tre eo porz-houarn Kingston. Pa dremenen an troiou kenta e oa eno eur c’hi brudet, eur c’hi du eus an Douar-Nevez. Micher ar c’hi-se e oa kestal gwenneien digant an dremenidi. War e chorig e oa eur c’hef houarn livet e ruz ha skrivet warnañ ano n’ouzon ket pe vreuriez aluzenus. Pep gwech ma tremenen e roen va fezig d’ar c’hi am zrugarekae dre eur sell laouen. Eur rann-galon e voe d’in klevout e oa bet flastret gant eun tren. An hent-houarn a ziskenn betek ar porz-mor ha n’eus nemet ledander ar c’hae da dreuzi evit mont eus ar vagon el lestr. En deiz-se e oa fall ha gourdrouzus-kenañ an amzer. Eur skrijadenn a ris o welout a-ispilh ouz gwern an arouezva aroueziou ar gwasa barradou-amzer : ar c’hran bihan du hag {{Tired|a-|us}}<section end="XIV"/><noinclude><references/> {{Niv||— 56 —|}}</noinclude> oceg804mq5u9ft6r1tomm4dsr8gk3ey 102 66853 209573 2026-09-22T08:27:31Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>{{Tired2|a-|us}} d’ezañ ar pikern du. Re ziwezat e oa evit kila. War-dro eiz eur noz e tigaeas al lestr, ha ni kerkent er-maez en dounvor. Ha krog an droug-mor ennoun. Kement gwech ma ran eun treiz-mor bennak, e ran eun arnod war eul louzou pe louzou ouz an droug-mor. Goude d’in c’houita war an holl louzeier a oa bet roet d’in gant re ail, e klaskis ar wech-mañ eul louzou nevez diouz va fenn va-unan. Santout a raen em izili, dreist-holl e kil va daouarn, pistigou ar gemenerien (gouez da Dregeriz), o tiskouez n’oa ket reiz red ar gwad. Bez’ e oa ganen em malizenn eur barr-skuber garo-kenañ, ha me o kregi em barr-skuber hag o varr-skubera gantañ a-nerz-vrec’h va daouarn ha va divrec’h, ken na zeue ruz-tan ar c’hroc’hen warno. Pa ziskrogis diouz al labour tenn-se, n’oa keal ebet ken eus an droug-mor. C’hoant-kousket ne lavaran ket. Chom a ris hep dihuni ken na zegouezas va lestr e Kêrgeubi, war-dro hanternoz hanter. Va malizenn, em boa lezet damzigor goude kemerout enni ar barr-skuber, a oa aet va holl draou diouti gant ar stroñsadennou. O gwelout a raen a-stlabez a bep tu dre ar gambr. Gwasa ’zo, va montr, am boa lezet e godell va jiletenn e-lec’h e oa ivez eun tammig alc’houez houarn, a oa torret ar werenn warnañ ha koaget gant an alc’houez houarn. Dont a ris a-benn da bega an eil ouz egile an tammou gwerenn gant paper-peg eus timbrou a oa ganen. Pa stokas al lestr ouz kae Kêrgeubi, e voen diskaret gant an avel pa glaskis dont war c’horre ar bourz. Eno e welis eun treiziad-all n’oa bet nemetañ ganen e-kreiz ar wall-amzer-se. En tren, etre Kêrgeubi ha Londrez, ne voen ket evit kousket, ker brevet e oa bet va c’horf e-pad an dreizadenn. E Londrez, goude<noinclude><references/> {{Niv||— 57 —|}}</noinclude> otxtz9hvrmx1owbw4longfrleta21bj 0 66854 209574 2026-09-22T08:28:20Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=54 to=58 header=1 fromsection=XIII tosection=XIII /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|13]]" 209574 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=54 to=58 header=1 fromsection=XIII tosection=XIII /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|13]] 6sqv703sl2fk1dcthh71z8lrcqlzo0i 102 66855 209575 2026-09-22T08:32:02Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>mont eus Euston da Viktoria, n’em boe ket nerz na kalon a-walc’h da vont da weladenni an iliz katolik a zo tost d’ar porz-houarn. Chom a ris en ti-diskenn da gousket war eur bank. Da zek eur e tibrade an tren war-du Newhaven. O treiza mor Breiz e voen klanv, daoust na ziskodeze ket ar mor beza ker fall hag etre Kingston ha Kêrgeubi. E Dieppe em boe amzer da zebri eun dra bennak. Eur paouez a ris e Rouan (''Rouen'') e-lec’h e welis mignoned hag e c’hellis heulia an ofisou en iliz-veur, en deiz war-lerc’h, a oa ar sul. Eus Rouan ez is da Versailhez da di eur c’henderv. Mont a ris gantañ da welout kastell ha liorzou brudet Versailhez ; o tremen dirak palez an Trianon, n’oan ket evit mirout d’e lakaat e kemm gant Holyrood, brudet dre ar rouanez reuzeudik Mari Stuart evel m’emañ Trianon dre ar rouanez Mari-Antoneta. Hogen dalc’het e vez Holyrood e-ratre dispar gant Skosiz, gwirion da goun o rouanez, e-lec’h e welen an Trianon dilezet er wasa stad. Eun deiz ail, e tiskouezas d’in va c’henderv liorz ar brôelerez. He gwelet am boa graet gwechall-goz, p’edon bugel ; èn he brava edo d’ar mare-se, dalc’het-mat, hag enni eun engroez baleerien, eun dudi ganto sellout ouz al loened gouez <ref>Al liorz broela plant ha loened talvoudus, pe Liorz ar broelerez, savet e 1859-1860 e korn gwalarn Koad-meur Rouvreg (''Rouvray'', breman Koad Bolun), a zo bet en he c’haera eus 1860 da 1870, ha goude eur fallaënn bet degaset gant Brezel 1870-1871 ha taol-dispao’h Kumun Bariz, eus 1875 da 1900. Diwar ar bloaz 1900 ez eas tamm-ha-tamm war zizeria, evel eun niver ensavaduriou all e bro-C’hall d’an Amzer-se, evel ar Museum da skouer (ret e voe kroui neuze eur c’hevredad prevezidi, ''Les Amis du Muséum'', evit derc’hel hemañ en e sav). M. M.</ref>. Bez’ ez oa zoken<noinclude><references/> {{Niv||— 58 —|}}</noinclude> ezs4rmw32rg41kpxt4tp4tik752vf8c 209576 209575 2026-09-22T08:35:21Z Aveldro 601 209576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>mont eus Euston da Viktoria, n’em boe ket nerz na kalon a-walc’h da vont da weladenni an iliz katolik a zo tost d’ar porz-houarn. Chom a ris en ti-diskenn da gousket war eur bank. Da zek eur e tibrade an tren war-du Newhaven. O treiza mor Breiz e voen klanv, daoust na ziskodeze ket ar mor beza ker fall hag etre Kingston ha Kêrgeubi. E Dieppe em boe amzer da zebri eun dra bennak. Eur paouez a ris e Rouan (''Rouen'') e-lec’h e welis mignoned hag e c’hellis heulia an ofisou en iliz-veur, en deiz war-lerc’h, a oa ar sul. Eus Rouan ez is da Versailhez da di eur c’henderv. Mont a ris gantañ da welout kastell ha liorzou brudet Versailhez ; o tremen dirak palez an Trianon, n’oan ket evit mirout d’e lakaat e kemm gant Holyrood, brudet dre ar rouanez reuzeudik Mari Stuart evel m’emañ Trianon dre ar rouanez Mari-Antoneta. Hogen dalc’het e vez Holyrood e-ratre dispar gant Skosiz, gwirion da goun o rouanez, e-lec’h e welen an Trianon dilezet er wasa stad. Eun deiz all, e tiskouezas d’in va c’henderv liorz ar brôelerez. He gwelet am boa graet gwechall-goz, p’edon bugel ; en he brava edo d’ar mare-se, dalc’het-mat, hag enni eun engroez baleerien, eun dudi ganto sellout ouz al loened gouez <ref>Al liorz broela plant ha loened talvoudus, pe Liorz ar broelerez, savet e 1859-1860 e korn gwalarn Koad-meur Rouvreg (''Rouvray'', breman Koad Bolun), a zo bet en he c’haera eus 1860 da 1870, ha goude eur fallaënn bet degaset gant Brezel 1870-1871 ha taol-dispao’h Kumun Bariz, eus 1875 da 1900. Diwar ar bloaz 1900 ez eas tamm-ha-tamm war zizeria, evel eun niver ensavaduriou all e bro-C’hall d’an Amzer-se, evel ar Museum da skouer (ret e voe kroui neuze eur c’hevredad prevezidi, ''Les Amis du Muséum'', evit derc’hel hemañ en e sav). M. M.</ref>. Bez’ ez oa zoken<noinclude><references/> {{Niv||— 58 —|}}</noinclude> k9r9io141ejbzzqd84w2xvd00rfecyg 102 66856 209577 2026-09-22T08:39:45Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>loened doñv, olifanted, kañvaled, lamaed, kezeg, gevr, struskañvaled, ma c’helle ar vugale hag an dud vras, goude paea eur gwenneg bennak, ober baleadennou war o c’hein pe war girri bihan stlejet ganto. Ar wech-mañ, ne welis er baliou nemet fank ; n’oa ken a valeerien, ha ne weled ket a loened el lochennou— gou hanter ziskaret <ref>Bez’ez eus bet koulskoude loened a bep seurt el liorz-vroela betek Brezel Bras 1914-1918. Gwir eo, n’oant ket ker stank enni ha ma oant bet gwechall, kent ar bloaz 1900. Rouez ivez e veze enni ar valeerien war ar sizun e-pad hanterenn fall ar bloaz. M. M.</ref>. Kerse e voe ganen gwelout an traou a oa ken beo ha ken kaer gwechall aet evel-se war o c’hemend-all. Eur c’hoant bras am bije bet d’en em zic’haoui dre vont da welout va mignon Meven Mordiern ha mont gantañ da virdi brudet Sant-Jermen. Gwellat ambrouger e vije bet d’in er mirdi-se, evel m’oa bet d’in ar c’hont Plunkett e mirdi Dublin <ref>Gwelet em eus F. Vallee evit ar wech kenta e dibenn miz Here 1920, pa zeuis da ober va annez er vro-mañ. Abaoe 1901 e veze eskemmerez liziri etrezomp. — Gwella ambrouger a zo e Mirdi Sant-Jermen eo unan pe unan eus al levriou-heñcha hag eus al levriou-roll bet savet gant Salaun Reinac’h (''Petit Guide illustré'' ha ''Catalogues'', meur a hini). Ne vo ket didalvoud lavarout aman ez eo bet moulet al levriou-se diwar goust yalc’h prevez an oberour, ''da c’hallout o gwerza izel-briz d’ar weladennerien'', e-keit ha ma veze paeet moulidigez levriou-heñcha ha levriou-roll ar Mirdi breizek e Londrez gant ar Yalc’had roet d’ar mirdi gant Gouarnamant bro-Saoz, Keñveria ''Rev. archéol''. 1923, I, pp. 369-70, ha notenn 1, p. 370. M. M.</ref>. N’hellis ket, siouaz, kas va mennad da benn, dalc’het striz m’edon gant va c’henderv. Distrei a ris da Vreiz eun nebeut deiziou goude.<noinclude><references/> {{Niv||— 59 —|}}</noinclude> 25arnlem3axzkcglp6erpp7l63jq787 0 66857 209578 2026-09-22T08:40:37Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=58 to=61 header=1 fromsection=XIV /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|14]]" 209578 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=58 to=61 header=1 fromsection=XIV /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|14]] cwtqa15o4kqa6kubdq9o73cfdf54d42 102 66858 209579 2026-09-22T08:47:06Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|'''<big>PEMVET PENNAD</big>'''}} {{Kreizañ|<big>''EUR GER DA GLOZA''</big>&nbsp;<ref>Tennet eus ''Kroaz ar Vretoned'', 22, 29 a viz Eost, 5 a viz Gwengolo 1920. — E 1926, p’edon o tanzen adskriva evit ar moulerez eñvorennou-beaj F. Vallee, e teuas war va spered e raje ar pennad-mañ, diwar an diweza niverennou eus ''K. ar V''., eur c’hlozadur dereat-kenañ da levr an Eñvorennou-beaj. Gant aotre F. Vallée, hen adskrivis neuze, en eur ober amañ hag ahont er Yez anezañ an nebeut kemmadou en doa merket d’in. M. M. 26-5-1941.</ref>}} {{DilinennadNegativel|''Eistezvod Barri e 1920. — Bugale saoz o kana e kembraeg. — Deskadurez barzed Kembre. — Doare mat sellerien an Eistezvod. — Stourm gant korollou dereat ar Vro ouz dañsou hudur an Estren. — Lizer J. Tornas Jones : « Petra a rit-hu e Breiz evit gwellaat, astenn ha deski ar Yez ? »''}} An eilvet a viz Eost 1920 e tigore gouel an Eistezvod e Barri, bro-Gembre. Setu amañ, tennet eus ''Y Brython'', eur gelaouenn gembraek, eun nebeut notennou a-zivout gouel Barri. Eur porz-mor bras ha kevannezus eo Barri bremañ. Eun daou-ugent vloaz a zo n’oa eno nemet eun nebeut kêriadennou, rag-eeun d’ezo eun enezennig anvet enez Piro, eus ar manac’h Piro a savas warni eur manati gwechall-goz. Kavet ez eus dilerc’hiou<noinclude><references/> {{Niv||— 60 —|}}</noinclude> 1k8j60ixptxbenxe2acq5hg9dgkhabs 209597 209579 2026-09-22T09:33:53Z Aveldro 601 209597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> {{Kreizañ|'''<big>PEMVET PENNAD</big>'''}} {{Kreizañ|<big>''EUR GER DA GLOZA''</big>&nbsp;<ref>Tennet eus ''Kroaz ar Vretoned'', 22, 29 a viz Eost, 5 a viz Gwengolo 1920. — E 1926, p’edon o tanzen adskriva evit ar moulerez eñvorennou-beaj F. Vallee, e teuas war va spered e raje ar pennad-mañ, diwar an diweza niverennou eus ''K. ar V''., eur c’hlozadur dereat-kenañ da levr an Eñvorennou-beaj. Gant aotre F. Vallée, hen adskrivis neuze, en eur ober amañ hag ahont er Yez anezañ an nebeut kemmadou en doa merket d’in. M. M. 26-5-1941.</ref>}} {{DilinennadNegativel|''Eistezvod Barri e 1920. — Bugale saoz o kana e kembraeg. — Deskadurez barzed Kembre. — Doare mat sellerien an Eistezvod. — Stourm gant korollou dereat ar Vro ouz dañsou hudur an Estren. — Lizer J. Tornas Jones : « Petra a rit-hu e Breiz evit gwellaat, astenn ha deski ar Yez ? »''}} An eilvet a viz Eost 1920 e tigore gouel an Eistezvod e Barri, bro-Gembre. Setu amañ, tennet eus ''Y Brython'', eur gelaouenn gembraek, eun nebeut notennou a-zivout gouel Barri. Eur porz-mor bras ha kevannezus eo Barri bremañ. Eun daou-ugent vloaz a zo n’oa eno nemet eun nebeut kêriadennou, rag-eeun d’ezo eun enezennig anvet enez Piro, eus ar manac’h Piro a savas warni eur manati gwechall-goz. Kavet ez eus dilerc’hiou<noinclude><references/> {{Niv||— 60 —|}}</noinclude> oufkaqzkpnf5b4h8gr7cul0rlg1u2xn 102 66859 209580 2026-09-22T08:49:10Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>anezañ, kerkoulz hag eus chapel sant Baruch, eur manac’h-all a roas, war a lavarer, e ano da Varri. Eun iliz vihan a zo c’hoaz e Barri, ha hi gouestlet da sant Kado, a zo ken brudet e Kembre hag e Breiz. Kempredad ha keveil e oa da sant Baruch hag e teue eus e vanati Llangarvan da dremen eno e goraiz gantañ. E gorre-kêr, ez eus eun iliz-all. Gouestlet eo houmañ da sant Deuvan ttierzer. Diouz skridou ar barz Iolo e vije bet ar sant-se « ar c’henta hini a vadezas ar Vrezoned », a-unan gant tri ail : Elvan, Medoe ha Fagan. Bet e oant e Rom o-fevar ha bet sakret eno eskibien gant ar Pab. An Tad Santel ar Pab, — Elidr e ano, gouez da Iolo, — a roas d’ezo kefridi da zegas an Aviel d’ar Vrezoned a oa holl neuze, Kerneviz Breiz-Veur, Kembreiz ha Breiz-Izeliz, bodet en enez-Vreiz. Evel ma weler, brudet ha leun a eñvorennou eus bon Istor e oa al lec’h ma rejod an Eistezvod e 1920. Ar babell (tinell), a oa bet savet evit ar gouel, a oa mentek seurt biskoaz, lec’h ennañ da rei goudor da 15.000 a sellerien. Diouz boaz ar vro, e oa bet lakaet a-wel, ebarz an dinell, enskrivaduriou da gounaat an dud veur, barzed, skrivagnerien, hag ail, o doa graet ar muia enor da Gembre. A zo gwell ! e-lec’h na vez ket aotreet d’eomp-ni, e Breiz, displega hor banniel erminiget, e c’hell Kembreiz lakaat a-wel d’an holl o banniel Kembre gant an Aerouant ruz. Hag a-hed an Eistezvod ne weler ken nemetañ dre-holl, en dinell kerkoulz hag ouz an tiez er straedou. D’al lun, an eilvet eus ar miz, en endervez, evit staga ganti ha da c’hortoz an dud da zont, e voe eur genstrivadeg war ar binviou.<noinclude><references/> {{Niv||— 61 —|}}</noinclude> b3m28phtu41h87olpznii4kjptsbaws 102 66860 209581 2026-09-22T08:56:24Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> D’an abardaez-noz eo e stagjod da vat gant ar gouel dre « Kanadeg ar vugale », c’houec’h kant bugel o kana a-unvouez e kembraeg kaera toniou ar Vro ! Hag ar souezusa, eme ''Y Brython'', eo ez eus e Barri, anezi eur porz-mor heñvel a-walc’h ouz Brest, e Breiz, eun niver divroidi deuet a vro-Saoz, e doare ma ’z eus er skoliou kalz a vugale estren. Nemet e-lec’h ''divrezonekaat Kembreiz, int-i eo a vez brezonekaet''. E-touez ar ganerien vihan, ''ez oa eun darn'' ''vat, ouspenn an hanter anezo, o doa desket ar c’hembraeg''. Pegoulz e vo gwelet kemend-all en hor skoliou Breiz gant mibien ar vourc’hizien hag an dud e karg o teski Yez ar Vro ? Ar meurz, 3 eus ar miz, diouz ar heure, e voe dal— c’het ar C’horsez. Hinoni a rae an amzer. Kaer e oa anezi, skedus an heol, nemet yen-skorn. Gant-se, e voe al lidou eus ar brava. Goude digeri ar C’horsez gant an arc’hdrouiz Dyfed <ref>''Deved'' e brezoneg, e ''Plozeved'' (bet distreset gant ar werin e ''Plozed''). ''Demetae'' a oa en Hen-amzer ano eur bobl a enez-Vreiz. En o dalc’h e oa broiou Kêrvarzin, Penvro, Houlforz, Ti-Devi hag Aberteivi.</ref>, e voe c’oariet an delenn gant pried hor c’henvrôad, an aotrou Diveres, eus an Oriant, neuze e skol-veur Aberstouez. Goude, e teuas tro ar prezegennou e kembraeg diwar ar maen-log. E-touez anoiou ar brezegennerien e voe brao ganimp gwelout hini an aotrou Mocaer, eus Brest, a reas er gouel evit Barzed ha Gorsez Breiz-Izel. Neuze e teujod en-dro d’ar babell, a oa leun-tenn d’ar mare, hag adarre gant kenstrivadegou ar vugale. Unan eus ar c’henstrivadegou a denn ar muia ar<noinclude><references/> {{Niv||— 62 —|}}</noinclude> r920l6ljctrk7dt01z8r611pqi8h4xt 102 66861 209582 2026-09-22T09:00:40Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>sellou eo hini ar penillion eilet war an delenn. Desket e vez da vugale bro-Gembre kana penillion ha roet priziou d’ezo. Evel-se e talc’her bepred da vat e Kembre da gan, da yez, da spered ha da holl berziou mat ar Vro ! E kenstrivadegou ar Varzed, ez eas ar gurunenn arc’hant <ref>Bep bloaz e roer e Kembre eur gurunenn arc’hant d’ar barz en devo savet ar gwella barzoneg uhel, ennañ en-dro da vil a werzennou, war eun danvez a vez lezet en e zibab etre meur a zanvez kinniget.</ref> gant ar barz Oriau Dwys evit eul labour o virvi ennañ spered ar Ouenn diwar-benn ar brezel diweza [1914-1918]. Daou varz-all a dostaas outan : Elathan, evit eur varzoniez war ar Gwenved pe Baradoz gant bon tadou, ar Gelted koz, ha Hen Werinwr en doa graet meuleudi Llewelyn Bren, eur roue koz a Vro-Gembre. An dibaba an danveziou-se hepken a ziskouez pegen desket eo barzed Kembre war ar skridou koz keltiek ha war istor o bro. E-keit ha ma varned kenstrivadegou ar varzed, e tigored eun diskouezadeg labouriou-micher hag e roed priziou d’ezo. Priziou a oa ivez evit sonadegou war doniou ar Vro hag evit eun dastum korollou ar Vro evit ar vugale-skol. Gwrizienna muioc’h-mui ar vugale e douar santel o Zadou eo a glasker e skoliou Kembre, e-lec’h o diwrizienna, evel ma reer en hor skoliou-ni e Breiz ! Er genstrivadeg war ar c’han-telenn, ez oa pevar— zek kenstriver ha pevar-ugent, ha ranket e voe ranna ar priz etre daou, kement e talc’hent tostik-tost an eil d’egile. Pouezusa priz, an hini a denn ar muia sellou an holl, eo priz al laziou-kana. Daouzek a oa anezo. An<noinclude><references/> {{Niv||— 63 —|}}</noinclude> t0ty2h3ljfiuprvp7zo8imop9kswyd7 102 66862 209583 2026-09-22T09:03:28Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>hini a c’hounezas, laz-kana Rhydaman, eur gêrig a vro-Gembre, a oa aet c’hoaz al lore gantañ ar bloaz araok. Da ziskouez pegen kaer e oa ar gouel-se, n’oufen ket ober g-well eget rei amañ, hervez ''Y Cymro'', niver ar sellerien o deus paeet da zont ebarz pabell Eistezvod Barri : al lun 15.000 ; ar meurz 24.000 ; ar merc’her 31.000 ; ar yaou 23.000 ; ar gwener 26.000 ; ar sadorn 16.000 ; en holl 135.000. Ar gounid a zo savet da 35.000 livr saoz, ar pez a rae en-dro da 160.000 lur gall, gant ar feur-arc’hant a oa neuze&nbsp;<ref>Lakaat a ran aman an niverennou evel ma’z int bet moulet war ''Groaz ar Vretoned'', 29 a Eost 1920, p. 1, bann 2. Eur fazi bennak a zo bet graet enno. M. M. — Adnotenn gant F. Vallee : « Talvoudegez ar 35.000 livr-se a vefe bremañ [miz Du 1926], gant al livr da 150 lur, 5.250.000 lur. ». — Eil adnotenn gant M. M. : Ret eo kounaat e talveze al livr saoz, kent Brezel 1914-1918, 25 lur.</ref>. Setu amañ, ahendall, ali eur skrivagner brudet diwar-benn doare-mat ar 135.000 a sellerien e-pad ar goueliou : « Anzav a rankan e ra d’in doare va c’henvroiz er gouel-se en em c’houeza gant fouge… P’edo an dinell leun-tenn dimerc’her (deiz kenstrivadeg al laziou-kana), ha miliadou hep lec’h da azeza, ar glao o koueza a-bil war an doenn, an aked en e zouna, ha karantez pep-hini ouz e gornadig-bro lakaet war evez kenan, ne voe klevet ger da drouc’ha war ar ganadeg, ne voe kavet nep skouer a zoareou dizereat. Bez’ e voe hor broad-tud dellezek eus he brud gwechall. Ya ! eur vroad-tud seven, a ouenn uhel, leun a spered ar Varc’hegiez koz. An neuz-vat anezo, en troiou-se ken diblaen, a lakae sebezet an divroidi ».<noinclude><references/> {{Niv||— 64 —|}}</noinclude> s48kt9i7lqqtgfhe8h6yjtb5zzmzbuw 102 66863 209584 2026-09-22T09:09:21Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>Ha n’eo ket an divroidi hepken !… Ni, dreist-holl, Breiziz Breiz-Izel, breudeur a ouenn hag a yez da Vreiziz Kembre, eo bon eus lec’h da veza sebezet ha… skoueriet ! p’hon eus ivez, en hor Yez hag en hor Spered keltiek, eun teñzor kaer eus ar c’haera, fiziet ennomp gant Doue da virout, da zifenn, da lakaat da dalvout, ar pez a ra Kembreiz, ar pez na reomp ket, siouaz ! Sed amañ eun ali all digant eur Breizad a vro-Gembre. Tennet eo eus ar gelaouenn ''Y Brython'', 19{{vet}} a Eost 1920 : « Daoust ma ’z oa bet tost da seiz-ugent mil a dud en Eistezvod, n’em eus gwelet hini a gement a vije mezo pe o horjellat diwar banneou ; n’em eus klevet na drouk-pedenn na touadenn ; n’em eus gwelet gant hini doare divalo pe dizereat, ken e santen eun tamm mat a lorc’h em c’halon o welout kement a zereadegez hag a duiou-kaer o tont dalc’hmat gant va broadelez karet ! « Ya ! bez’ ez eus eun dra bennak a C’hresian e kement-se », a lavare eur Saoz brudet, Mathew Arnold, pa welas Eistezvod Llandudno, eur pennad-amzer a zo <ref>Matthew Arnold a embannas, bremañ ez eus tremen eun hanterkantved, eul levr skrivet dispar a-zivout al Lennegez keltiek, savet gantañ diwar ar c’henteliou en devoa displeget e Redoc’hen (Oxford) e 1867. Kalz a drouz a reas al levr-se e Breiz-Veur, e bro-Saoz dreist-holl. Droug a voe er Saozon ouz an oberour, dre m’en devoa roet da Yez, Spered ha Lennegez ar Gelted ar veuleudi dleet. Eun advouladur eus al levr-se a zo bet graet gant Alfred Nutt e 1910 : Matthew Arnold, ''The Study of Celtic Literature, with Introduction, Notes and Appendice by Alfred Nutt, Authorised Edition'', London, D. Nutt, 1910. Diwar-benn ar mouladur nëvez-se hag an dalvoudegez roet d’ezañ gant notennou ha stagadenn A. Nutt, lenn barnadenn Vendryès, war ''Rev. celt''. 1911, pp. 214-6. A-zivout levr Arnold hag e gevatal gallek, ''La Poésie des Races Celtiques'' gant Renan, ez eus eveziadennou skiantek ha barnadennou eeun gant John Munro war e levr ''The Story of the British Race'', London, 1899, pp. 204-42. M. M.</ref>. P’az pije lavaret<noinclude><references/> {{Niv||— 65 —|}}</noinclude> q8dq1tw6mdomapvs0l9n0u41eagy0af 102 66864 209585 2026-09-22T09:12:05Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>ouspenn : « Ya ! ha bez’ ez eus, ivez ha kerkoulz, eun doun a intradur kristen », ez pije lavaret ar wirionez penn-da-benn… « O vir da vrezoneg, va bro garet ! Pe anez, e vo graet da vat ganez-tre, gant lano ar saozneg hag ar boutinerez a zo c’houezet ken nerzus, hag heñ leun a naered ! » Pebez kentel da renerien bon bro Vreiz-Izel, ar re gristena anezo zoken, a labour gwasa ma c’hellont d’he divrezonekaat, evel d’he rei a-ratoz-kaer da breiz d’al lano-ifern-se a zo o tont ! Ouspenn rei priziou da sevel dastumadou eus korollou ar Vro hag ober deski anezo er skoliou, Breiziz bro-Gembre o deus displeget en Eistezvod prezegennou leun a gentel diwar-benn derc’hel ha mirout koroll ar Vro. Setu amañ eur pennad diwar unan eus ar prezegennou-se (gant an doktor Mary Davies) : « Evel Broad, e tleomp embreger da vat gant taol ar « C’horollou », rak ar gwir hent, an hent n’eus nemetan, da zerc’bel pell diouzimp an dansou estren dizereat ez eo rei e lec’h dleet da Goroll ar Vro, kaer hag onest&nbsp;<ref>E Llanover, an itron Herbert, a oa ker gredek ouz hengouniou ha giziou ar Vro, a vode alies en he c’hastell bugale an amezegiez evit ober deski d’ezo korollou Kembre. F. V.</ref> ». An aotrou T. Tomas Jones, eus enez Vôn, en devoa bet ar vadelez da gas d’in ar c’helaouennou ''Y Brython'' hag ''Y Cymro'' diwar-benn Eistezvod Barri, a<noinclude><references/> {{Niv||— 66 —|}}</noinclude> ikl7gwlv20tjkm0hyh2rol73l42b7eg 102 66865 209586 2026-09-22T09:17:19Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "skrivas d’in, eun nebeudig goude, al lizer-mañ ken kentelius ha skouerius a-ziyout Kembre&nbsp;<ref>Eun den yaouank diwar ar maez e oa T. T. Jones. N’em eus ket e anavezet dre wel. Evel ma oa c’hoantek bras da zeski ar brezoneg ha da skoulma darempredou gant Breiziz, e skrivas d’in alies hag e rejomp e-pad pell-amzer eun eskemm kelaouennou. Bep sizun e kasen d’ezañ ''Kroaz ar Vretoned'' ha ''Le Courrier du Finistère'', ha diouz e du Jones a zegase d’i... 209586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>skrivas d’in, eun nebeudig goude, al lizer-mañ ken kentelius ha skouerius a-ziyout Kembre&nbsp;<ref>Eun den yaouank diwar ar maez e oa T. T. Jones. N’em eus ket e anavezet dre wel. Evel ma oa c’hoantek bras da zeski ar brezoneg ha da skoulma darempredou gant Breiziz, e skrivas d’in alies hag e rejomp e-pad pell-amzer eun eskemm kelaouennou. Bep sizun e kasen d’ezañ ''Kroaz ar Vretoned'' ha ''Le Courrier du Finistère'', ha diouz e du Jones a zegase d’in ''Y Brython'', ''Baner ag Amserau Cymru'' hag ''Y Tarian''. F. V.</ref>. D’e c’houlenn « Petra a rit-hu e Breiz evit gwellaat, astenn ha deski ar Yez ? » n’hellomp, siouaz, nemet respont eur ger : « Netra ! »… « ''Nebeutoc’h,'' ''gwasoc’h eget netra'' » a ve, em eus aon, ar wirionez penn-da-benn, pa welomp ar c’hiz vezus, truezus, kablus ! ma reer dre-holl ouz ar Brezoneg e skoliou ar Vro. Setu amañ lizer hor mignon. Trugarez a-greiz-kalon d’ezañ evitañ, ''ha ra va klevet gant an hall e'' ''Breiz e c’halvadenn evit ar Yez !'' ::::Aotrou ker, « … Ha kreñv ez eo c’hoaz ar Yez keltiek e Breiz ? Hag e kav d’eoc’h e c’hall derc’hel da veva a oad da oad, pe emañ pouez ha levezon ai- galleg ouz he gwana ? Eur gwall-dra e ve. Ya ! ha gwaz eget eur gwall-dra, eur reuz euzus ! Ar yezou keltiek eo ar re gaera, ar re wella eus holl yezou ar bed (59). Mar gouezfe (59) Bez’ ez eus tud hag o deus ezomm da gredi start eo o Yez an hini gaera a zo er bed hag o Gouenn an hini wella. Anez-se en em gavont dinerz. Bez’ e c’heller koulskoude kaout nerz da labourat ha da stourm hep beza sorc’hennet ha dallet gant ar garantez a zouger d’an traou a zifenner. Spiswelerez ha kempouezerez-spered kerkouls ha nerz a zo ret el labour hag er stourm. Dedennet oun bet em bugeliez gant ar Gelted koz dre ma oa bet anezo tud kaer, tud kreñv ha tud diwidre (evel-se e oant bet taolennet d’in), brezelou-<noinclude><references/> {{Niv||— 67 —|}}</noinclude> fu2zj29ok6ee4tyg6ybf5i116se7ced 209588 209586 2026-09-22T09:21:28Z Aveldro 601 209588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>skrivas d’in, eun nebeudig goude, al lizer-mañ ken kentelius ha skouerius a-ziyout Kembre&nbsp;<ref>Eun den yaouank diwar ar maez e oa T. T. Jones. N’em eus ket e anavezet dre wel. Evel ma oa c’hoantek bras da zeski ar brezoneg ha da skoulma darempredou gant Breiziz, e skrivas d’in alies hag e rejomp e-pad pell-amzer eun eskemm kelaouennou. Bep sizun e kasen d’ezañ ''Kroaz ar Vretoned'' ha ''Le Courrier du Finistère'', ha diouz e du Jones a zegase d’in ''Y Brython'', ''Baner ag Amserau Cymru'' hag ''Y Tarian''. F. V.</ref>. D’e c’houlenn « Petra a rit-hu e Breiz evit gwellaat, astenn ha deski ar Yez ? » n’hellomp, siouaz, nemet respont eur ger : « Netra ! »… « ''Nebeutoc’h,'' ''gwasoc’h eget netra'' » a ve, em eus aon, ar wirionez penn-da-benn, pa welomp ar c’hiz vezus, truezus, kablus ! ma reer dre-holl ouz ar Brezoneg e skoliou ar Vro. Setu amañ lizer hor mignon. Trugarez a-greiz-kalon d’ezañ evitañ, ''ha ra va klevet gant an hall e'' ''Breiz e c’halvadenn evit ar Yez !'' ::::Aotrou ker, « … Ha kreñv ez eo c’hoaz ar Yez keltiek e Breiz ? Hag e kav d’eoc’h e c’hall derc’hel da veva a oad da oad, pe emañ pouez ha levezon ai- galleg ouz he gwana ? Eur gwall-dra e ve. Ya ! ha gwaz eget eur gwall-dra, eur reuz euzus ! Ar yezou keltiek eo ar re gaera, ar re wella eus holl yezou ar bed (59). Mar gouezfe (59) Bez’ ez eus tud hag o deus ezomm da gredi start eo o Yez an hini gaera a zo er bed hag o Gouenn an hini wella. Anez-se en em gavont dinerz. Bez’ e c’heller koulskoude kaout nerz da labourat ha da stourm hep beza sorc’hennet ha dallet gant ar garantez a zouger d’an traou a zifenner. Spiswelerez ha kempouezerez-spered kerkouls ha nerz a zo ret el labour hag er stourm. Dedennet oun bet em bugeliez gant ar Gelted koz dre ma oa bet anezo tud kaer, tud kreñv ha tud diwidre (evel-se e oant bet taolennet d’in), brezelourien-dreist ha trec’hourien veur (kabestrerien Europa, pulluc’herien Roma, argaderien Delfi, ar re a glaskas lakaat o dourn war Azia-Vihana en he fez, war ar Siri, war an Ejipt, ha, gant Autaritos, war Garthada). Hoalet oun bet d’an hevelep mare gant Brezoned ar V{{vet}}-X{{vet}} kantved dre ma oa bet lavaret d’in e oant diwar ouenn ar Gelted koz, hag ouspenn dre ma oa bet anezo kadourien dispont, marc’hegerien diouz an dibab o doa gouezet ober argadadennou brezeli ha preizata betek va bro-Wenngen hag en tu-hont, betek Berri ha Belez. Ar garantez hag ar bri a zougen d’an dud o deus va degaset d’ar Yezou a gomzent, en o zouez d’an hini dosta hag aesa d’in da zeski, ar Brezoneg. Ahendall, al lennadennou a bep seurt a raen ez vihan a viras ouzin abred a sorc’henni er Geltelez, d’en em garc’haria enni, dre ziskouez d’in ez eus bet tud dedennus, tud kaer, krenv ha diwidre, brezelourien vras ha trec’hourien veur e gouennou hag e broadou estr eget ar Gelted. Ha d’ar mareveziou eus an Istor n’o doa ken ar Gelted da ginnig d’in nemet dinerzadennou, argiladennou, drouziweziou, trubardereziou pe reneadeleziou, frealz ha nerz am eus kemeret diwar istor ar gouennou hag ar poblou-se o doa desket ''dastum nerz ha mont eus a vihan da vras''. N’heller ket daspugn en eun notenn deskadennou ha skiantprenadennou eur vuhez-den. A-walc’h e vo lavarout aman e skuizer gant an dud, gant o dallentez hag o diskianterez. Atao e reont an hevelep faziou. Man ne dalv evito kenteliou ar rummadou tremenet, ar poblou aet da get. Mil ha mil stumm ha neuz he deus an Denelez diouz ar Broiou hag an Amzeriou ; hec’h<noinclude><references/> {{Niv||— 67 —|}}</noinclude> nozir6qu7r4hiegqrn24xtg032v86gu 209591 209588 2026-09-22T09:27:41Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>skrivas d’in, eun nebeudig goude, al lizer-mañ ken kentelius ha skouerius a-ziyout Kembre&nbsp;<ref>Eun den yaouank diwar ar maez e oa T. T. Jones. N’em eus ket e anavezet dre wel. Evel ma oa c’hoantek bras da zeski ar brezoneg ha da skoulma darempredou gant Breiziz, e skrivas d’in alies hag e rejomp e-pad pell-amzer eun eskemm kelaouennou. Bep sizun e kasen d’ezañ ''Kroaz ar Vretoned'' ha ''Le Courrier du Finistère'', ha diouz e du Jones a zegase d’in ''Y Brython'', ''Baner ag Amserau Cymru'' hag ''Y Tarian''. F. V.</ref>. D’e c’houlenn « Petra a rit-hu e Breiz evit gwellaat, astenn ha deski ar Yez ? » n’hellomp, siouaz, nemet respont eur ger : « Netra ! »… « ''Nebeutoc’h,'' ''gwasoc’h eget netra'' » a ve, em eus aon, ar wirionez penn-da-benn, pa welomp ar c’hiz vezus, truezus, kablus ! ma reer dre-holl ouz ar Brezoneg e skoliou ar Vro. Setu amañ lizer hor mignon. Trugarez a-greiz-kalon d’ezañ evitañ, ''ha ra va klevet gant an hall e'' ''Breiz e c’halvadenn evit ar Yez !'' ::::Aotrou ker, « … Ha kreñv ez eo c’hoaz ar Yez keltiek e Breiz ? Hag e kav d’eoc’h e c’hall derc’hel da veva a oad da oad, pe emañ pouez ha levezon ai- galleg ouz he gwana ? Eur gwall-dra e ve. Ya ! ha gwaz eget eur gwall-dra, eur reuz euzus ! Ar yezou keltiek eo ar re gaera, ar re wella eus holl yezou ar bed <ref>Bez’ ez eus tud hag o deus ezomm da gredi start eo o Yez an hini gaera a zo er bed hag o Gouenn an hini wella. Anez-se en em gavont dinerz. Bez’ e c’heller koulskoude kaout nerz da labourat ha da stourm hep beza sorc’hennet ha dallet gant ar garantez a zouger d’an traou a zifenner. Spiswelerez ha kempouezerez-spered kerkouls ha nerz a zo ret el labour hag er stourm. Dedennet oun bet em bugeliez gant ar Gelted koz dre ma oa bet anezo tud kaer, tud kreñv ha tud diwidre (evel-se e oant bet taolennet d’in), brezelourien-dreist ha trec’hourien veur (kabestrerien Europa, pulluc’herien Roma, argaderien Delfi, ar re a glaskas lakaat o dourn war Azia-Vihana en he fez, war ar Siri, war an Ejipt, ha, gant Autaritos, war Garthada). Hoalet oun bet d’an hevelep mare gant Brezoned ar V{{vet}}-X{{vet}} kantved dre ma oa bet lavaret d’in e oant diwar ouenn ar Gelted koz, hag ouspenn dre ma oa bet anezo kadourien dispont, marc’hegerien diouz an dibab o doa gouezet ober argadadennou brezeli ha preizata betek va bro-Wenngen hag en tu-hont, betek Berri ha Belez. Ar garantez hag ar bri a zougen d’an dud o deus va degaset d’ar Yezou a gomzent, en o zouez d’an hini dosta hag aesa d’in da zeski, ar Brezoneg. Ahendall, al lennadennou a bep seurt a raen ez vihan a viras ouzin abred a sorc’henni er Geltelez, d’en em garc’haria enni, dre ziskouez d’in ez eus bet tud dedennus, tud kaer, krenv ha diwidre, brezelourien vras ha trec’hourien veur e gouennou hag e broadou estr eget ar Gelted. Ha d’ar mareveziou eus an Istor n’o doa ken ar Gelted da ginnig d’in nemet dinerzadennou, argiladennou, drouziweziou, trubardereziou pe reneadeleziou, frealz ha nerz am eus kemeret diwar istor ar gouennou hag ar poblou-se o doa desket ''dastum nerz ha mont eus a vihan da vras''. N’heller ket daspugn en eun notenn deskadennou ha skiantprenadennou eur vuhez-den. A-walc’h e vo lavarout aman e skuizer gant an dud, gant o dallentez hag o diskianterez. Atao e reont an hevelep faziou. Man ne dalv evito kenteliou ar rummadou tremenet, ar poblou aet da get. Mil ha mil stumm ha neuz he deus an Denelez diouz ar Broiou hag an Amzeriou ; hec’h Anien avat a zo dre-holl an hevelep hini. Hi eo ar Wezenn Veur ''underc’h'' he dek kant rusk ha deil disheñvel. Nemet arabat beza touellet gant lavarou kaer an teodou flour ha kredi ez eo prizius-meurbet an derc’h-se. An distervez eo lodenn ar pep muia eus an eneou ha dre an distervez-se ez a savadou mab-den da get. Hogen mar deo dister an dud dre vras ''mat hepken peurliesa da leuskel da vont da goll an traou kaera, ha da drei da fall an traou gwella'', mar dint kasaus alies dre o zorfedou, ''o c’hrouadennou a zo ken alies-all hoalus-kenañ''. Eur yez evel m’edo an hen-geltieg, evel m’emañ bremañ ar Brezoneg, eur youlreizerez evel hini ar gristeniez, skiantou evel ar re ouestlet, da studi an Natur hag ar Bed, a zo traou kaer a dalv ar boan ma ve labouret ha stourmet evito. Ne gredan tamm ebet ez eo ar Brezoneg gwella ha kaera Yez ar Bed. Kement-mañ avat a anavezan dre hanterkant vloaveziad lennadennou ha prederiadennou war ar yezoniez : ''kerkoulz eo hag ar galleg e meur a boent, trec’h d’ezañ e meur a boent all (berrded, nerz, resisted, sklaerded ha livusted'') ; mar deo dinerz abaoe lies kantved, ''an dud eo a zo da damall, n’eo ket ar yez an hini gablus''. Evel yez, dellezekoc’h eo ar Brezoneg eget ar galleg da veva ha da veza trec’h. A-enep pep gwir ez eo bet diberc’hennet diouz ar broiou a oa d’ezañ. ''Anezañ aspadenn Yez Veur Galia, Anezañ broadela ha santela tra a zo etre an Alpou hag ar mor Bras''. A-walc’h eo d’in kement-se da gaout nerz da stourm ha da labourat evitañ. M. M. 28-5-1941.</ref>. Mar gouezfe<noinclude><references/> {{Niv||— 67 —|}}</noinclude> 9xtlj5whnngu9cr5acomayex1knb5kv 0 66866 209593 2026-09-22T09:30:47Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=62 to=72 header=1 /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn). Pempvet Pennad)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj]]" 209593 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=62 to=72 header=1 /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn). Pempvet Pennad)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj]] 2lgs8b3hypo4c7aq06zekzrnk2q08l5 0 66867 209596 2026-09-22T09:33:04Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=5 to=86 header=Taolenn /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|*]]" 209596 wikitext text/x-wiki <pages index="Sterenn 08, Eost 1941.djvu" from=5 to=86 header=Taolenn /> {{DEFAULTSORT:Eñvorennou beaj (Trede levrenn)}} [[Rummad:Eñvorennou beaj|*]] 0rt0b9ydm3lyvfowtkdcerhzieusk6x