Wikimammenn brwikisource https://br.wikisource.org/wiki/Wikimammenn:Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikimammenn Kaozeadenn Wikimammenn Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Meneger Kaozeadenn meneger Pajenn Kaozeadenn pajenn Oberour Kaozeadenn oberour TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 102 66901 210015 209839 2026-10-13T09:25:36Z Aveldro 601 210015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> <i>{{Kreizañ|D’an Aotrounez}} Fransez Vallee<br> ez oun dleour d’ezañ eus ar pezig a anavezan a yez Vreiz, Iwan an Dibreder<br> en deus va fedet alïes da skriva e brezoneg, Fransez Debauvais<br> en deus goulennet ouzin al labour-mañ, Roparz Hemon<br> a deurvez hen moula, e kinnigan ar pajennadou da heul.</i><noinclude><references/></noinclude> oipe8f7dogcgqzck12nd786kfx6myzj 102 66903 210011 209877 2026-10-13T09:20:54Z Aveldro 601 210011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|{{Ment|'''TAOLENN'''|180}}}} <br> {{Taolenn | titl = | lodenn = | nodots | pajenn = PAJENN }} {{Taolenn | titl = KENTSKRID | pajenn = 9 }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (levrenn genta)/D’AL LENNER|D’AL LENNER]] | pajenn = 11 }} {{Kreizañ|PENNAD KENTA}} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (levrenn genta)/ISTOR HA RAGISTOR|ISTOR HA RAGISTOR]] | lodenn = I. — | pajenn = 17 }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (levrenn genta)/MAMMENNOU AN ISTOR|MAMMENNOU AN ISTOR]] | lodenn = II. — | pajenn = 19 }} {{Taolenn | titl = Kounerez mab-den : hengouniou ha treuzlavariou a-c’henou-da-c’henou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 19 }} {{Taolenn | titl = Kounerez ha merkou-kounaat | lodenn = &nbsp; | pajenn = 20 }} {{Taolenn | titl = An danevella dre skeudennou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 22 }} {{Taolenn | titl = Ar skriva dre arouezluniou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 23 }} {{Taolenn | titl = Ar skrituriou linennek ar skritur belegel hag ar skritur gwerinel | lodenn = &nbsp; | pajenn = 24 }} {{Taolenn | titl = Skrituriou gennheñvel Kornog an Azi | lodenn = &nbsp; | pajenn = 26 }} {{Taolenn | titl = Ar skriva dre lizerennou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 27 }} {{Taolenn | titl = Ar skridou : enskrivaduriou ha dourn-skridou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 30 }} {{Taolenn | titl = Ar mouladuriou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 35 }} {{Taolenn | titl = Talvoudegez ar skridou evel testeniou a Istor | lodenn = &nbsp; | pajenn = 36 }} {{Taolenn | titl = Savaduriou ha hendraezou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 37 }}<noinclude><references/></noinclude> q7a9qk4d23mupi9m3edj2ndag7ptyvn 210014 210011 2026-10-13T09:25:04Z Aveldro 601 210014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> {{Kreizañ|{{Ment|'''TAOLENN'''|180}}}} <br> {{Taolenn | titl = | lodenn = | nodots | pajenn = PAJENN }} {{Taolenn | titl = KENTSKRID | pajenn = 9 }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (levrenn genta)/D’AL LENNER|D’AL LENNER]] | pajenn = 11 }} {{Kreizañ|PENNAD KENTA}} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (levrenn genta)/ISTOR HA RAGISTOR|ISTOR HA RAGISTOR]] | lodenn = I. — | pajenn = 17 }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (levrenn genta)/MAMMENNOU AN ISTOR|MAMMENNOU AN ISTOR]] | lodenn = II. — | pajenn = 19 }} {{Taolenn | titl = Kounerez mab-den : hengouniou ha treuzlavariou a-c’henou-da-c’henou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 19 }} {{Taolenn | titl = Kounerez ha merkou-kounaat | lodenn = &nbsp; | pajenn = 20 }} {{Taolenn | titl = An danevella dre skeudennou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 22 }} {{Taolenn | titl = Ar skriva dre arouezluniou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 23 }} {{Taolenn | titl = Ar skrituriou linennek ar skritur belegel hag ar skritur gwerinel | lodenn = &nbsp; | pajenn = 24 }} {{Taolenn | titl = Skrituriou gennheñvel Kornog an Azi | lodenn = &nbsp; | pajenn = 26 }} {{Taolenn | titl = Ar skriva dre lizerennou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 27 }} {{Taolenn | titl = Ar skridou : enskrivaduriou ha dourn-skridou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 30 }} {{Taolenn | titl = Ar mouladuriou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 35 }} {{Taolenn | titl = Talvoudegez ar skridou evel testeniou a Istor | lodenn = &nbsp; | pajenn = 36 }} {{Taolenn | titl = Savaduriou ha hendraezou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 37 }}<noinclude><references/></noinclude> dwgv1od88ik6lwxetloftjopebs5t03 102 66904 210012 209865 2026-10-13T09:22:13Z Aveldro 601 210012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" />{{Niv||— 8 —|}}</noinclude>{{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (levrenn genta) — I/AN ISTOROURIEZ HAG AR SKIANTOU OUZ HEN HARPA|AN ISTOROURIEZ HAG AR SKIANTOU OUZ HEN HARPA]] | lodenn = III. — | pajenn = 39 }} {{Taolenn | titl = Douarouriez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 40 }} {{Taolenn | titl = Henouennoniez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 42 }} {{Taolenn | titl = Douaroniez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 65 }} {{Taolenn | titl = Denoniez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 70 }} {{Taolenn | titl = Tudoniez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 80 }} {{Taolenn | titl = Kevredadouriez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 87 }} {{Taolenn | titl = Yezoniez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 100 }} {{Taolenn | titl = Hendraouriez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 121 }} {{Taolenn | titl = Enskrivadurouriez, henskridoniez, papurouriez, lizeregouriez ha skiantou kenstag | lodenn = &nbsp; | pajenn = 130 }} {{Taolenn | titl = Eneoniez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 131 }} {{Taolenn | titl = [[AN ISTOROURIEZ HAG AR SKIANTOU OUZ HEN HARPA/AMZERONIEZ HA KEMPREDADUREZ|AMZERONIEZ HA KEMPREDADUREZ]] | lodenn = IV. — | pajenn = 134 }} {{Taolenn | titl = Amzeroniez ar C’hentved | lodenn = &nbsp; | pajenn = 134 }} {{Taolenn | titl = Amzeroniez ar Ragistorvez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 138 }} {{Taolenn | titl = Amzeroniez an Istorvez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 139 }} {{Taolenn | titl = Kempredadurez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 141 }}<noinclude><references/></noinclude> 7rx7npsv84vdamltxs35v3aeryk6q4u 102 67004 209991 2026-10-12T12:43:00Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 101 —|}}</noinclude><nowiki/> <br> Pe abegou a laka ar soniou da drei en eur yez ? Darn a zo kuzet c’hoaz ouzimp. Re all a zamwelomp abenn-bremañ. Holl gwitibunan hon eus taolet pled ouz an disheñvelderiou a zo e doare-distaga eun hevelep den diouz ma vez yac’h ha kreñv pe wan ha klañv. C’hoaz, eun den yac’h, hogen digalonekaet, dindan e aon, enkrezet, pe abaf, lezirek, gwasket, ne ranno ket ar geriou ha ne zistago ket ar frazennou ker fraez hag eun den leun a fiziañs ennañ e-unan, dizaon, didrubuilh, her, oberiant ha dishual. E-keñver ma c’hoarvez gand an dud pa seller outo a-unanou, e c’hoarvez ivez pa seller outo a-gevredadou. Merzet eo bet e doare-distaga an dud a gomze an iwerzoneg, war-lerc’h naonegeziou bras an XVIII{{vet}} hag an XIX{{vet}} kantved <ref>Naonegez vras 1846-1847 a gasas d’ar maro en tu-hont da 500.000 a Iwerzoniz ; 400.000 den a oa marvet e rannou kornok ha kreisteiz an enezenn gant naonegez 1740-1741.</ref>, distresadennou a bouez eus soniou ar yez : soniou-zo a zo aet kuit, kemmet pe zam-gemmet eo bet re all&nbsp;<ref>« Didalvez ez eo hiviziken yez ar rummadou nevez evid an neb a glask diluzia ar c’hudennou a gaver e doare-skriva an hen- hag ar c’hrenn-iwerzoneg, » E. C. Quiggin, ''A. Dialect of Donegal, 1906'', meneget war ''Revue Celtique'', 1907, p. 90.</ref>. An darvoudou pounner o deus graet reuz e-touez poblou an istorvez, naonegeziou, bosennou, brezeliou, aloubadegou, rivinadegou, sujedigeziou, pe ar c’hemmadennou bras c’hoarvezet en o {{Tired|doareou-|beva}}<noinclude><references/></noinclude> 3ukitz4kx5j4xozoddzuyej3c7cjot9 102 67005 209992 2026-10-12T12:46:21Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|doareou-|beva}} ha labourat, en o buhezegez, en o c’hredennou, en o menoziou, a zo, hep mar ebet, kel lies a abeg hag a ro lusk d’ar soniou da drei er yezou komzet. Etre ar IV{{vet}} hag an VIII{{vet}} kantved goude H. S. eo e trôas diwar o neuz an diou yez vras o ren e Kornog an Europ: ar c’heltieg hag al latin. E-doug ar pennad-amzer-ze eo e kemerjont tamm-dre-damm ar re benna eus ar stummou a zo ganto bremañ. Hogen, pemp kant vloaz a reuz... 209992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" />{{Niv||— 102 —|}}</noinclude>{{Tired2|doareou-|beva}} ha labourat, en o buhezegez, en o c’hredennou, en o menoziou, a zo, hep mar ebet, kel lies a abeg hag a ro lusk d’ar soniou da drei er yezou komzet. Etre ar IV{{vet}} hag an VIII{{vet}} kantved goude H. S. eo e trôas diwar o neuz an diou yez vras o ren e Kornog an Europ: ar c’heltieg hag al latin. E-doug ar pennad-amzer-ze eo e kemerjont tamm-dre-damm ar re benna eus ar stummou a zo ganto bremañ. Hogen, pemp kant vloaz a reuz hag a reveulzi evit tud ar C’hornog ez eo bet ar pemp kant vloaz-se. Eilpennet ha diskaret e voe neuze an impalaerded roman, ha, war an dismantrou anezi, e plavas a vagadou diniver ar Varbared. Stourm, laz, entan ha skrap dre-holl e-pad pemp kant vloaz! N’eo ket souez o defe puket ar yezou evel an dud e-kerz eun hevelep reuziad. Evesaet ez eus bet, a-hend-all, ez eo c’hoarvezet nebeut a gemmadennou e yez poblou-zo o veva en distro, abaoe eun hir steudad a gantvedou, evel Lituaniz koadou bras Reter Europa ha Bedouined gouelec’hiou kreiz Arabia. Eus an holl yezou inde-zeuropek komzet bremañ en Europ hag en Azi, ha deuet da veza disheñvel-bras diouz ar yez-veur a zo bet o mamm-goz d’ezo holl, kenindezeuropeg ar ragistorvez, n’eus nemed al lituaneg (1) a gement Hag ar slaveg. Keñveria, da skouer : ''domu'' « ti » ouz al latin ''domus'', gregach ''domos'', sanskriteg ''damah'' ; ''ogonu'' « tan » ouz al latin ''ignis'', sanskriteg ''agni'' ; ''semena'' « hadou » ouz al latin ''semen'' ; piro « yell » ouz ar gregach ''puros''<noinclude><references/></noinclude> 5zw8fximmivpu02mxsonefwwijp2iik 209993 209992 2026-10-12T12:52:11Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 102 —|}}</noinclude>{{Tired2|doareou-|beva}} ha labourat, en o buhezegez, en o c’hredennou, en o menoziou, a zo, hep mar ebet, kel lies a abeg hag a ro lusk d’ar soniou da drei er yezou komzet. Etre ar IV{{vet}} hag an VIII{{vet}} kantved goude H. S. eo e trôas diwar o neuz an diou yez vras o ren e Kornog an Europ: ar c’heltieg hag al latin. E-doug ar pennad-amzer-ze eo e kemerjont tamm-dre-damm ar re benna eus ar stummou a zo ganto bremañ. Hogen, pemp kant vloaz a reuz hag a reveulzi evit tud ar C’hornog ez eo bet ar pemp kant vloaz-se. Eilpennet ha diskaret e voe neuze an impalaerded roman, ha, war an dismantrou anezi, e plavas a vagadou diniver ar Varbared. Stourm, laz, entan ha skrap dre-holl e-pad pemp kant vloaz! N’eo ket souez o defe puket ar yezou evel an dud e-kerz eun hevelep reuziad. Evesaet ez eus bet, a-hend-all, ez eo c’hoarvezet nebeut a gemmadennou e yez poblou-zo o veva en distro, abaoe eun hir steudad a gantvedou, evel Lituaniz koadou bras Reter Europa ha Bedouined gouelec’hiou kreiz Arabia. Eus an holl yezou inde-zeuropek komzet bremañ en Europ hag en Azi, ha deuet da veza disheñvel-bras diouz ar yez-veur a zo bet o mamm-goz d’ezo holl, kenindezeuropeg ar ragistorvez, n’eus nemed al lituaneg <ref>Hag ar slaveg. Keñveria, da skouer : ''domu'' « ti » ouz al latin ''domus'', gregach ''domos'', sanskriteg ''damah'' ; ''ogonu'' « tan » ouz al latin ''ignis'', sanskriteg ''agni'' ; ''semena'' « hadou » ouz al latin ''semen'' ; piro « yell » ouz ar gregach ''puros'' « gwiniz » ; ''nebo'' « neñv » ouz ar gregach ''nephos'', sanskriteg ''nabhah'' « koumoul » ; ''peku'' « e poazan » ouz ar gregach ''peptô'', latin ''coquo''.</ref> a gement<noinclude><references/></noinclude> iztlcrjbsbk9urkmwqw47z5g1w684mr 102 67006 209994 2026-10-12T12:54:12Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 103 —|}}</noinclude>en dije miret eun dra bennak eus ar stumm a oa gand ar vammyez ha gand ar yezou hen-amzerel diveret diouti. Eleiz a c’heriou eus al lituaneg a zo manet heñvel ouz ar geriou a veze boaziet gant yezou an Hen-amzer. Keñveria ''vyras'' « gour » ouz ar sanskriteg ''virah'', keltieg ''viros'', latin ''vir'' ; ''gyvas'' « beo » ouz ar sanskriteg ''jivah'', latin ''vivus'' ; ''esti'' « eo, zo » ouz ar sanskriteg ''àsti'', gregach ''esti'' ; ''aszva'' « kazeg » ouz ar sanskriteg ''açvah'' « marc’h » ; ''ratas'' « rod » ouz al latin ''rota'' « rod », sanskriteg ''rathah'' « karr » ; ''aszis'' « ahel » ouz al latin ''axis'', gregach ''axon'', sanskriteg ''akskas'' ; ''medus'' « mel » ouz ar sanskriteg ''madhu'' « mel, died », keltieg ''medus'' « dour-mel », gregach ''methu'' « gwin ». An arabeg komzet gant Bedouined gouelec’hiou kreiz Arabia a zo trôet nebeut diwar neuz an arabeg koz. Ar beajour saoz Wawell a lavar peger bras souez a voe gantañ pa glevas er bloaz 1908, e Medina, eur Bedouin, toucher kañvaled, o komz reiz ha kempenn arabeg ar C’horan, da lavarout eo yez ar VII{{vet}} kantved goude H. S.&nbsp;<ref>A. J. B. Wawell, ''A modern Pilgrim in Mecca'' (Eur Pirc’hirin bremañ e Mekka), 1918, pp. 130-1, meneget gand E. Montet, ''L’Islam'', 1923, p. 155.</ref>. Distrafuilh o deus bevet a-viskoaz Lituaniz ha<noinclude><references/></noinclude> 6si467ardwa3n4s52ozrvd26lmwxxjl 102 67007 209995 2026-10-12T12:58:02Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 104 —|}}</noinclude>Bedouined, pell diouz an hentou kalemarc’het gand ar poblou en o argadadegou hag en o divrôadegou. Direizet n’eo ket bet roll ar vuhez en o zouez gand ar c’hemmadennou bras o deus reveulziet meur a wech renerez, buhezegez, kredennou ha giziou-labourat brôadou bras Europa dre lakaat rouestl ha kemmesk en holl renkadou ar gevredigez, eus ar re izela d’ar re uhela. War-bouez nebeut a dra, o deus kendalc’het an diou bobl-ze beteg hon amzer da veva evel ma veve o gourdadou ha da gomz evel ma komzent. Eun abeg all da dreuzfurmadennou ar soniou en eur yez eo pa c’hoarvez d’ar yez-se en em leda ha beza komzet gand arally ezerien o tiskregi a-niver bras diouz o yez-i d’hen degemerout : n’eo ket eur vrôad-tud a-bez evit dont a-benn da zistaga ker fraez ha soniou he yez holl soniou eur yez estren. Hogen, trei yez a-benn diou pe deir gwech abaoe derou an istorvez he deus graet ar pep brasa eus poblañs Europa, hag andon meur a zistresadenn er yezou komzet ez eo bet an trei-yezou-ze, moarvat. Taolit pled ouspenn penaos al lituaneg, anezañ an nebeuta distreset eus holl yezou indezeuropek hon amzer, an hini manet an nesa hag an heñvela ouz kenindezeuropeg ar ragistorvez, a zo ivez ar yez n’eus nemeti a gement <ref>A-gevret gant yezou slavek-zo.</ref> a vez komzet gant tud o chom er vro end-eeun ma {{Tired|kre|der}}<noinclude><references/></noinclude> rn6k9xhei9c3li42htb9ijscds65axb 102 67008 209996 2026-10-12T13:00:58Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 105 —|}}</noinclude>{{Tired2|kre|der}} edo o veva an dud a gomze ar yez kenindezeuropek-ze. Evid al lituanegerien n’eus ket bet a drei-yezou&nbsp;<ref>Nag evid arabegerien, gouelec’hiou Arabia kennebeut all. Er c’hontrol, an arabegerien o chom bremañ e Siria, en Ejipt hag er broiou all eus hanternoz Afrika, a zo evid an darn-vuia diskennidi diwar tud n’oant ket Arabed da genta, hogen Sirianed, Yuzevien, Gresianed, Ejiptiz, Berbered, Romaned, hag all. Ha disheñvel bras diouz an arabeg koz eo deuet da veza ar rannyezou komzet gand an holl dud-ze.</ref>. Ar c’henheñvelderiou a verzer e geriadur hag e yezadur yezou-zo a zo bet studiet piz gand ar yezoniourien. Anavezet o deus e oa kerentiez etre ar yezou-ze kenstudiet ganto, da lavarout eo ez oant deuet diwar treuzfurmadennou disheñvel eus eur yez kosoc’h. Renket o deus a-gevret ar yezou-kar ha savet ''kerentiadou-yezou''. Bez ez eus evel-se : 1° ''Kerentiad ar yezou keltiek'' (pe ''nevez-keltiek'', hervez eun doare-lavar strisoc’h), ennañ daou rummad yezou a) ar yezou brezonek : brezoneg Breiz-Vihan, kerneveg (yez Kerne Breiz-Veur), kembraeg ; b) ar yezou gouezelek : iwerzoneg, uhel-skoseg, manaveg. An daou rummad yezou-ze a zo diwar peb a eilyez eus ar c’heltieg (pe hen-geltieg, ez strisoc’h) a veze komzet e derou an amzervez kristen e Breiz-Veur hag Iwerzon. An hen-geltieg komzet war an douar-bras a-hed an Hen-amzer a zo bet mouget gand al latin, ar germaneg hag ar slaveg. Hen anavezout a reomp dre eun hanter-kant<noinclude><references/></noinclude> tc6lxiv084n409ru6zp18e53haxnlyi 102 67009 209997 2026-10-12T13:07:30Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 106 —|}}</noinclude>bennak a enskriva duriou re verr ha dre veur a gant a anoiou-tud ha lec’hiou bet miret d’eomp gant skrivagnerien latin ha gresian an Hen-amzer&nbsp;<ref>Lenn G. Dottin, ''Manuel pour servir à l’étude de l’Antiquité celtique'', eil mouladur reizet ha kresket, 1925, pp. 60-189 ; ''La Langue gauloise, grammaire, textes et glosaire'', 1920 ; H. d’Arbois de Jubainville, ''Eléments de la Grammaire celtique : déclinaison, conjugaison'', 1903.</ref>. Yezou nevez-keltiek ar Grenn-amzer a anavezomp dre eun niver dournskridou miret enno eul lennegez founnus <ref>H. d’Arbois de Jubainville, l’''Epopée celtique en Irlande'', 1892 ; J. J. Dunn, ''the Gaelic Literature of Ireland'', Washington, 1906 ; Kuno Meyer, ''Selections from Ancient Irish Poetry'', eil mouladur, London, 1913 ; G. Dottin, ''les Littératures celtiques'', 1924 ; ''l’Epopée irlandaise'', 1925.</ref>. Krouer ar genyezoniez keltiek e voe an Alaman Johan-Kaspar Zeuss, a embannas e 1853 eur ''Grammatica celtica'' a dalvezas pell da ziazez ar studiou keltiek&nbsp;<ref>V. Tourneur, ''Esquisse d’une histoire des Etudes celtiques'', 1905, pp. 209-10. Eun Alaman all, an Doktor Alfred Holder, en deus dastumet en eur geriadur an holl anoiou ha geriou hen-geltiek pe tremenet da hen-geltiek a gaver e levriou skrivagnerien an Hen-amzer ha war an enskrivaduriou (ouspenn tregont mil a zo anezo) : ''Altkeltischer Sprachschatz'', Leipzig, 1891-1911.</ref>. 2° ''Kerentiad ar yezou latin'' pe ''romanek'' (pe ''nevez-latin'', ez strisoc’h), ennañ an italianeg, ar · provañseg, ar spagnoleg, ar portugaleg, ar galleg, ar roumancheg, ar roumaneg, holl diveret eus al latin skignet dre an Europ, war-dro derou an amzervez kristen, gand aboubadennou ar {{Tired|Roma|ned}}<noinclude><references/></noinclude> msdglzkdnnybowlt074e60t15s7758v 102 67010 209998 2026-10-12T13:11:35Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 209998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 107 —|}}</noinclude>{{Tired2|Roma|ned}}. Aes-bras eo bet spisa kerentiez ar yezou nevez-latin, dre en em harpa war skridou ar Grenn-amzer ha war ar yez-vamm, al latin, a anavezomp mat dre skridou an Hen-amzer. 3° ''Kerentiad ar yezou nevez-hellenek'' pe ''nevez-c’hresiek'' : eilyezou n’int ken diwar ar genyez (''koinê''), da lavarout eo ar yez hellenek unvan (yez al lennegez hag ar skoliou) en em ledas er broiou dalc’het gand ar C’hresianed, war-dro derou an amzervez kristen, o vouga dre-holl an hen-eilyezou gregach ac’haiveg, aioleg, doreg, ioneg, attikeg <ref>A. Meillet, ''Aperçu d’une histoire de la langue grecque'', kenta mouladur, 1913, pp. 259-314. Eil mouladur, 1920.</ref>. Ne voe ket diaes anataat kerentiez an holl yezou-ze gant founnus e oa ar skridou ha didorr ar steudad anezo eus an Hen-amzer beteg ennomp. 4° ''Kerentiad ar yezou germanek'' (pe ''nevez c’hermanek''), ennañ : an uhel — hag an izel — alamaneg, ar frizoneg, an hollandeg, ar flamankeg, ar saozneg, ar yezou skandinavek (hen-normaneg an enskrivaduriou runek, islandeg, norvegeg, svedeg, daneg). An holl yezou-ze a zo diwar ar ''germaneg'' pe ''hen-c’hermaneg'' n’anavezomp nemet dre anoiou-tud ha poblou miret d’eomp gant skrivagnerien roman ha gresian an Hen-amzer. Troidigez ar Vibl gand an eskob Vulfila hor laka da anaout ar goteg, yez c’hermanek eus ar IV{{vet}} kantved goude H. S. n’eo deuet yez beo ebet diwarni.<noinclude><references/></noinclude> ittec25kmmliy3jmrebwa3p9plwdzql 102 67011 209999 2026-10-13T08:32:59Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> 5° ''Kerentiad ar yezou baltek'', ennañ an hen-brusianeg (aet da get), al lituaneg, al letoneg. Skrid ebet er yezou-ze kosoc’h eged ar XVI{{vet}} kantved. 6° ''Kerentiad ar yezou slavek'' (pe ''nevez-slavek''), ennañ : ar rusianeg, ar ruteneg, ar poloneg, an tchekeg, ar slovakeg, ar sorabeg, ar bulgareg, ar serbeg, ar c’hroateg, ar sloveneg, ha slaveg an ilizou, kamm-anvet hen-slaveg (eur yez slavek eus an IX{{vet}} kantved n’eo ken).... 209999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" />{{Niv||— 108 —|}}</noinclude><nowiki/> <br> 5° ''Kerentiad ar yezou baltek'', ennañ an hen-brusianeg (aet da get), al lituaneg, al letoneg. Skrid ebet er yezou-ze kosoc’h eged ar XVI{{vet}} kantved. 6° ''Kerentiad ar yezou slavek'' (pe ''nevez-slavek''), ennañ : ar rusianeg, ar ruteneg, ar poloneg, an tchekeg, ar slovakeg, ar sorabeg, ar bulgareg, ar serbeg, ar c’hroateg, ar sloveneg, ha slaveg an ilizou, kamm-anvet hen-slaveg (eur yez slavek eus an IX{{vet}} kantved n’eo ken). An holl yezou-ze a zo diwar ar ''slaveg pe hen-slaveg'' n’anavezomp ket a-hend-all. 7° ''Kerentiad ar yezou indez-iranek'', ennañ daou rummad yezou : a) yezou indezek an Hen-amzer : ar sanskriteg hag ar yezou diwar ar sanskriteg : palieg, prakriteg, hag all ; ar yezou nevez-indezek diveret eus ar yezou prakritek : sindeg, panjabeg, kachmireg, nepaleg, bengaleg, hindeg, hindoustaneg, hag all ; b) ar yezou iranek : re an Hen-amzer (hen-berseg an enskrivaduriou, zendeg pe avesteg, pelvieg), re vremañ (persaneg, afganeg, kurdeg. hag all) (1). Bez’ ez eus ha bez ez eus bet en Azi yezou indezeuropek ha n’heller ket staga ouz kerentiad an indez-iraneg : an armenieg (en Azi-Vihana) ; an osseteg (er C’haokaz), kar d’ar yez sogdiek a veze komzet er Grenn-amzer en Turkestan ha d’ar yagnobieg komzet bremañ c’hoaz er Reter da Samarkand ; an teir yez-se a vije diwar yez ar Skuthed pe Saked ; an tokharieg a zo bet komzet e-doug ar Grenn-amzer a-dreuz kreiz an Azi betek Bro-Sina. En Europ, e-kerz an<noinclude><references/></noinclude> dvepxxw71m81h1p22k37fu3fe0qld64 210000 209999 2026-10-13T08:35:49Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 108 —|}}</noinclude><nowiki/> <br> 5° ''Kerentiad ar yezou baltek'', ennañ an hen-brusianeg (aet da get), al lituaneg, al letoneg. Skrid ebet er yezou-ze kosoc’h eged ar XVI{{vet}} kantved. 6° ''Kerentiad ar yezou slavek'' (pe ''nevez-slavek''), ennañ : ar rusianeg, ar ruteneg, ar poloneg, an tchekeg, ar slovakeg, ar sorabeg, ar bulgareg, ar serbeg, ar c’hroateg, ar sloveneg, ha slaveg an ilizou, kamm-anvet hen-slaveg (eur yez slavek eus an IX{{vet}} kantved n’eo ken). An holl yezou-ze a zo diwar ar ''slaveg pe hen-slaveg'' n’anavezomp ket a-hend-all. 7° ''Kerentiad ar yezou indez-iranek'', ennañ daou rummad yezou : a) yezou indezek an Hen-amzer : ar sanskriteg hag ar yezou diwar ar sanskriteg : palieg, prakriteg, hag all ; ar yezou nevez-indezek diveret eus ar yezou prakritek : sindeg, panjabeg, kachmireg, nepaleg, bengaleg, hindeg, hindoustaneg, hag all ; b) ar yezou iranek : re an Hen-amzer (hen-berseg an enskrivaduriou, zendeg pe avesteg, pelvieg), re vremañ (persaneg, afganeg, kurdeg. hag all)&nbsp;<ref>Bez’ ez eus ha bez ez eus bet en Azi yezou indezeuropek ha n’heller ket staga ouz kerentiad an indez-iraneg : an armenieg (en Azi-Vihana) ; an osseteg (er C’haokaz), kar d’ar yez sogdiek a veze komzet er Grenn-amzer en Turkestan ha d’ar yagnobieg komzet bremañ c’hoaz er Reter da Samarkand ; an teir yez-se a vije diwar yez ar Skuthed pe Saked ; an tokharieg a zo bet komzet e-doug ar Grenn-amzer a-dreuz kreiz an Azi betek Bro-Sina. En Europ, e-kerz an Hen-amzer, ez eus bet ivez yezou indezeuropek ha n’heller'ket staga ouz ar seiz kerentiad emaomp o paouez menegi : ibereg, ligureg, illureg, thrakeg, hag all. A-zivout ar yezou-ze, lenn E. Philipon, ''les Peuples primitifs de l’Europe méridionale : recherches d’histoire et de linguistique'', 1925.</ref>.<noinclude><references/></noinclude> qcv6lyk8njt963jvwte8vw9ioc0f4hc 102 67012 210001 2026-10-13T08:38:31Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 109 —|}}</noinclude><nowiki/> <br> Ar mammyezou, keltieg, latin, gresieg, indeziraneg, komzet e-pad an Hen-amzer, a zo ker stank ha ken nes ar c’henheñvelderiou etrezo ma ’z eo splann ez int diveret holl d’o zro eus an hevelep mammenn, da lavarout eo eus eur yez kosoc’h. Ar yez kosoc’h-ze a zo bet anvet an ''indezeuropeg'' pe ''kenindezeuropeg''. Komzet e vefe bet war-dro an trede milved kent H. S. en eur c’horn pe gorn eus an Europ, etre ar Mor Du ha Mor Baltik. Aloubadegou ha divrôadegou o defe ledet tamm-dre-damm ar yez-se war an darn-vuia eus an Europ ha war lod eus an Azi. En em ranna en eilyezou en defe graet neuze ha diwar an eilyezou-ze e vefe yezou indezeuropek ar c’henta milved kent H. S. a anavezomp dre ar skridou&nbsp;<ref>Kemer kelenn diouz A. Meillet, ''Introduction à l’étude comparative des langues indo-européennes'', pevare mouladur, 1915 ; ''Les Dialectes indo-européens'', 1908; S. Reinach, ''l’Origine des Aryens, histoire d’une controverse'', 1892; M. S. Zaborowski, ''les Peuples aryens d’Asie et d’Europe, leurs origines en Europe, la civilisation protoaryenne'', 1908 ; A. Carnoy, ''les Indo-Européens'', Brussel, 1921. A-zivout ar yezoniez dre vras, studia levr J. Marouzeau, ''La Linguistique ou science du Langage'', 1921. Diwar-benn buhez ha stourm ar yezou, lenn A. Dauzat, ''la Vie du Langage'', 1910 ; ''la Philosophie du Langage'', 1912 ; ''la Géographie linguistique'', 1922 ; J. Vendryes, ''le Langage, introduction linguistique à l’Histoire'', 1921.</ref>.<noinclude><references/></noinclude> fumgp7fuxu0uvb7jy9xuiew4bfhe87b 102 67013 210002 2026-10-13T08:43:47Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 110 —|}}</noinclude><nowiki/> <br> Er c’hiz-se, ez eus bet savet a-us d’ar c’herentiadou keltiek, latin, hellenek, germanek, baltek, slavek hag indez-iranek, eur c’herentiad ledanoc’h ma ’z int aet holl a-strollad ennañ : ''Kerentiad-meur'' ''ar yezou indezeuropek''. Al labour-studia, — keferata ha — renkata-yezou hervez ar gerentiez etrezo, bet kaset da benn gand eur rummad yezoniourien e-keñver ar strollad yezou-ze, a zo bet graet gant yezoniourien all evid ar yezou amezek a zo komzet e Kornog an Azi hag e rann hanternoz an Afrik. Boulc’het eo evit pez a sell yezou ar peurrest eus ar bed. Bez ez eus evel-se, o vont hepken d’ar yezou komzet en Europ, pe war he harzou, pe nepell diouti : 1° ''Kerentiad ar yezou finn-ougriek'', ennañ daou rummad yezou : ''a) ar yezou ougriek'' (magiareg pe hungareg, vogouleg, ostiakeg) ; b) ar yezou finnek (finneg pe ''suomi'' komzet er Finland, kareleg, tchoudeg, estoneg, liveg, laponeg, tcheremiseg, mordveg, permeg, votiadeg, zirieneg). 2° ''Kerentiad ar yezou semitek'', ennañ ar c’hanaaneg (phenikianeg, hebraeg), an akkadeg (babiloneg, assirieg), an aramaeg pe sirieg, an arabeg, ar suarabeg pe yoktaneg (minaeg, sabaeg, kimiareg, yemeneg, sokotoreg, hag all) ha yezou semitek Abissinia (gezeg, tigreeg, amharaeg, harareg, hag all). 3° ''Kerentiad ar yezou hamitek'', ennañ an ejipteg, al libueg, ar berbereg hag ar yezou etiopek ({{Tired|be|daoueg}}<noinclude><references/></noinclude> m3ct0zf8pbi62dy1ffcsk57905dvc8n 102 67014 210003 2026-10-13T08:51:54Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 111 —|}}</noinclude>{{Tired2|be|daoueg}}, dankaleg, agaoueg, somaleg, gallaeg pe oromoeg, hag all). 4° ''Kerentiad ar yezou altaek'' pe ''oural altaek'', ennañ an turkeg (osmaneg pe osmanlieg, kirgizeg, turkomaneg, tchagataieg), ar mongoleg (meur a eilyez), an tongouzeg (ma ’z eo ar mandchoueg an anavezeta eilyez anezañ). Hag all&nbsp;<ref>Eun daolenn eus yezou ar bed a vezo kavet war levr A. Hovelacque, ''La Linguistique, histoire naturelle du langage'', kenta mouladur, 1876 ; mouladur diweza, 1921 ; ha war hini A. Meillet ha M. Cohen, ''Les Langues du Monde'', 1924.</ref>. Graet ez eus bet alies gand eun doare-renka all eus yezou ar bed, diazezet hennez, n’eo ket war gerentiez ar yezou, hogen war ar stumm a wisk enno ar gwriziennou-ger (kemmus pe zigemmus) ha war an doare ma vez strollet ganto ar geriou er frazennerez. Rannet ez eo bet evel-se yezou ar bed etre teir c’hevrennad : 1° ''ar yezou unsillabennek'' ; 2° ''ar yezou kenstrollus pe daspegus'' (pe ''ungeriaouüs'') ; 3° ''ar yezou trôadennaouüs''. Er yezou unsillabennek, ar geriou a zo anezo holl gwriziennou unsillabennek digemmus. Talvoudegez striz ar geriou, ar reiz hag an niver en anoicu, an amzer er verbou, hag all, a zo merket dre o lec’h er frazenn ha dre geriou all a lakaer d’o ambroug. Da skouer, e sinaeg, ar ger ''ta'' a dalv war eun dro « bras, ez vras, braster, brasaat ». En hevelep yez, diwar ar geriou ''tse'' a dalv « bugel », ''jen'' « den », ''nan''<noinclude><references/></noinclude> lsxa9a3d2sdbi0tckk7ooayq0kbp4cv 102 67015 210004 2026-10-13T08:57:52Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 112 —|}}</noinclude>« gourel », ''niu'' « gwregel », ''to'' « kalz », e saver ''nan-tse'' « mab », ''niu-tse'' « merc’h », ''niu-jen'' « maouez », ''to-jen'' « tud », ''ta-jen'' « aotrou ». Ar ger ''tao'' a dalv war eun dro kement ha « skrapat, tizout, golei, banniel, gwiniz, kas, hent » hag ar ger ''lu'' a dalv « distrei, karr, maen-prizius, gliz, govelia, hent » ; pa venner merka spis ez eus gand ar c’henta eus an daou c’her-ze an dalvoudegez a « hent », e lakaer d’e ambroug an eil en deus ivez ar ster-ze : ''tao-lu''&nbsp;<ref>Ar skoueriou rôet en dilinennad-mañ, nemed unan, a zo kemeret diwar levr A. Hovelacque, ''La Linguistique'', pevare mouladur reizet ha kresket, ''sine anno'', pp. 43-5.</ref>. Er yezou kenstrollus, daspegus pe ungeriaouüs, e teu geriou-zo anvet amc’heriou (kentgeriou ha dibenngeriou) d’en em strolla, d’en em unani gant geriou all da zamgemma o ster. Er c’hiz-se, e magiareg (pe hungareg), eus ar wrizienn-c’her ''ker'' « pedi », e furmer ''kertëk'' « pedit a rit », ''kernetëk'' « pedi ra c’hellit » ; eus ar wrizienn ''zar'' « serri », e furmer ''zarhat'' « serri a c’heller », ''zarogat'' « serri a ra alies », ''zarogathat'' « serri alies a c’heller », ''zarat'' « lakaat a ra da serri », ''zaratgat'' « lakaat a ra da serri alies », ''zaratgathat'' « e c’heller lakaat da serri alies » <ref>Hovelacque, ''opere citato'', pp. 62-3.</ref>. Menegomp c’hoaz ar skouer-mañ tennet eus an hevelep yez : ''halhatatlansagomat'' « meam immortalitatem », ma talv enni ''hal'' kement ha « mervel », an dibenngeriou all o tont an eil goude egile<noinclude><references/></noinclude> 2h6rxwjucmlks1lolfdmuphxlo793wj 102 67016 210005 2026-10-13T09:02:49Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 113 —|}}</noinclude>da staga o zalvoudegez ouz penndalvoudegez ar wrizienn-ze&nbsp;<ref>Dauzat, ''la vie du Langage'', pp. 156-7.</ref>. En trede rummad, rummad ar yezou trôadennaouüs, n’eo ket digemmus ar wrizienn-c’her. Ouspenn an ober gand amc’heriou, e c’heller, dre drei furm ar wrizienn, damgemma he zalvoudegez. Da skouer, en arabeg, eus ar wrizienn ''ktb'' « skriva », e tenner ''kitab'' « levr » (ar pez a zo skrivet), ''katib'' « skrivagner », ''a-ktubu'' « skriva a ran », ''kataba'' « skrivet en deus », hag all ; eus ar wrizienn ''qtl'' « laza », e tenner ''qatl'' « lazer », ''qitl'' « enebour », hep konta ar furmou-verb ''qatil'' « o laza », ''qatala'' « lazet en deus », ''qutila'' « lazet e voe », ''uqtul'' « laz ! », ''yaqtula'' « laza a ra », hag all&nbsp;<ref>Hovelacque, ''op. cit''. pp. 208, 215.</ref>. Ar penna yezou unsillabennek eo ar sinaeg, an tibeteg, ar birmaneg, ar siameg, an annameg. Yezou kenstrollus eo yezou Morianed Afrika, yezou Okeaniz, ar japaneg ar yezou oural-altaek, ar yezou dravidek (en Indez ar c’hreisteiz), yezou ar C’haokaz, an euskareg en Europ, ar yezou indianek en Amerik. E rummad ar yezou trôadennaouüs emañ ar yezou indezeuropek, ar yezou semitek hag ar yezou hamitek. Gwir dre vras n’eo ken ar renkata-ze eus yezou ar bed. Bez’ ez eus, da skouer, yezou-etre, d’ezo, kouls lavarout, eun troad en unsillabenni hag an<noinclude><references/></noinclude> 0zorhsb372nitc2ophhykoera26g9g4 102 67017 210006 2026-10-13T09:06:59Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 114 —|}}</noinclude>troad all en ungeriaoua. Kaeroc’h ’zo, disheñvel zoareou ar yezou unsillabennek hag ungeriaouüs a gejer outo a-wechou er yezou troadennaouüs <ref>Da skouer, e brezoneg, ''kaoc’hkezeka'' « abona » a denn da stumm ar yezou daspegus.</ref>. Arabat sellout, a-hend-all, unsillabennegez yezou ar Reter-Pella evel eun treuzvevadur eus ar stumm kenta ha kosa a vefe bet gwisket gand ar yez war diweuz mab-den <ref>Evel ma ’z eus bet graet gant gouizieien an XIX{{vet}} kantved.</ref>. Ne ziskouez ket beza gwall-goz unsillabennegez ar yezou-ze. Bez’ ez eus roudou en hen-sinaeg VI{{vet}}-X{{vet}} kantved goude H. S.) eus eur stad kosoc’h er yez ma n’oa ket digemmus ar geriou enni ha ma veze trôet zoken an anoiou. E tibeteg ez eus dilerc’hiadou eus eun displegadur-verbou, hag e birmaneg e kaver roudou eus geriou hiroc’h, geriou lies-sillabennek. Da zezvarn diouz an traou-ze e lusker hizio da gredi ez eo yezou unsillabennek ar Reter-Pella diwar yezou lies-sillabennek o deus kollet an trei-anoiou hag an dispiega-verbou hag a zo deuet d’an unsillabennegez dre beurverraat o furmou ha strisaat o geriou. Yezou peuruzet e vefent, en eur ger, hag ar peuruzeta anezo e vije ar yezou bras a sevenadurez, ar sinaeg hag an annameg <ref> A. Meillet ha M. Cohen, ''Les Langues du Monde'', pp. 361-78.</ref>. Dindan hon daoulagad, en Europ-vremañ end-eeun, ez eus eur yez hag a zo en<noinclude><references/></noinclude> jnprommoo2cfehals64obm01bbhc3g8 102 67018 210007 2026-10-13T09:11:22Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "he fez o trei tamm-ha-tamm war an unsillabennegez da heul fatadur ar soniou enni : ar saozneg an hini eo, ha pell a-walc’h eo aet a-benn-bremañ war an hent-se&nbsp;<ref>Yezoniourien-zo, evel Viktor Henry, a sell an unsillabenni, an daspega hag an trôadennaoua evel teir fazennad eus eun emdrôerez kelc’hheñvel eus ar Yez ; Dauzat, ''Vie du Langage'', pp. 156-7 ; ''Philosophie du Langage'', p. 158.</ref>. Eun dra a bouez bras evid an istorouriez, lakaet... 210007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" />{{Niv||— 115 —|}}</noinclude>he fez o trei tamm-ha-tamm war an unsillabennegez da heul fatadur ar soniou enni : ar saozneg an hini eo, ha pell a-walc’h eo aet a-benn-bremañ war an hent-se&nbsp;<ref>Yezoniourien-zo, evel Viktor Henry, a sell an unsillabenni, an daspega hag an trôadennaoua evel teir fazennad eus eun emdrôerez kelc’hheñvel eus ar Yez ; Dauzat, ''Vie du Langage'', pp. 156-7 ; ''Philosophie du Langage'', p. 158.</ref>. Eun dra a bouez bras evid an istorouriez, lakaet anat gand ar yezoniez, eo kement-mañ : Ne c’hell eur yez en em furmi gand eur stumm diouti hec’h unan nemed en eun dachennad-vro dister. Mar deu d’ar yez-se, da heul trec’h-brezel pe enbrôadi peoc’hek, en em skigna da bell, emañ e tu d’en em ranna en eilyezou atao war zisheñvelaat. Eur renerez-Stad unanet-mat hepken, pe c’hoaz eul lennegez meurbet buhezek a c’hell mirout da vat eur yez unvan en eur vro ec’hon <ref>D’Arbois de Jubainville, ''les Premiers Habitants de l’Europe d’après les écrivains de l’Antiquité et les travaux des linguistes'', II, eil mouladur, 1894, p. 255.</ref>. Anata skouer a gement-se eo istor al latin a anavezomp mat a-drugarez d’ar skridou en em astenn peuzdidorr an aradennad anezo a-dal an Hen-amzer beteg ennomp. Al latin a zo bet da genta (war-dro ar VII{{vet}} kantved kent H. S.) yez eur gêrig dister, Rom (3), Goude aloubidigez al Latium gand an Etrusked, er VII{{vet}} kantved kent H. S., eo e teuas Rom da veza eur gêr (''urbs''). Diagent, n’oa anezi nemet seiz kêriadenn baour savet war beb<noinclude><references/></noinclude> dgdyg2tv058a9e7h9ye1rg5uy50eqt2 210008 210007 2026-10-13T09:14:19Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 115 —|}}</noinclude>he fez o trei tamm-ha-tamm war an unsillabennegez da heul fatadur ar soniou enni : ar saozneg an hini eo, ha pell a-walc’h eo aet a-benn-bremañ war an hent-se&nbsp;<ref>Yezoniourien-zo, evel Viktor Henry, a sell an unsillabenni, an daspega hag an trôadennaoua evel teir fazennad eus eun emdrôerez kelc’hheñvel eus ar Yez ; Dauzat, ''Vie du Langage'', pp. 156-7 ; ''Philosophie du Langage'', p. 158.</ref>. Eun dra a bouez bras evid an istorouriez, lakaet anat gand ar yezoniez, eo kement-mañ : Ne c’hell eur yez en em furmi gand eur stumm diouti hec’h unan nemed en eun dachennad-vro dister. Mar deu d’ar yez-se, da heul trec’h-brezel pe enbrôadi peoc’hek, en em skigna da bell, emañ e tu d’en em ranna en eilyezou atao war zisheñvelaat. Eur renerez-Stad unanet-mat hepken, pe c’hoaz eul lennegez meurbet buhezek a c’hell mirout da vat eur yez unvan en eur vro ec’hon <ref>D’Arbois de Jubainville, ''les Premiers Habitants de l’Europe d’après les écrivains de l’Antiquité et les travaux des linguistes'', II, eil mouladur, 1894, p. 255.</ref>. Anata skouer a gement-se eo istor al latin a anavezomp mat a-drugarez d’ar skridou en em astenn peuzdidorr an aradennad anezo a-dal an Hen-amzer beteg ennomp. Al latin a zo bet da genta (war-dro ar VII{{vet}} kantved kent H. S.) yez eur gêrig dister, Rom <ref>Goude aloubidigez al Latium gand an Etrusked, er VII{{vet}} kantved kent H. S., eo e teuas Rom da veza eur gêr (''urbs''). Diagent, n’oa anezi nemet seiz kêriadenn baour savet war beb a dorgenn goadek e-kreiz geuniou an Tibr. Eur gevredigez a oa anezo : ar ''Septimontium'', L. Homo, ''L’Italie primitive et les débuts de l’Impérialisme romain'', 1925, pp. 83-120.</ref>,<noinclude><references/></noinclude> 59qdw0gmixdvedc1omno6rq929xqem8 102 67019 210009 2026-10-13T09:15:15Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 116 —|}}</noinclude>hag eur vro vihan, al Latium, n’oa ket kalz brasoc’h eget Bro-Leon e Breiz. Dre zrec’hi an eil goude eben ar poblou arallyezek a chome endro d’ezo, e teuas ar Romaned hag al Latined unanet da veza mestr war an holl Itali (IV{{vet}}-III{{vet}} kantved kent H. S.) Kabestra a rejont goude-ze poblou ar Spagn ha poblou Galia, ha desket e voe yez al Latined gand an holl boblou-ze evel ma oa bet desket a-benn- neuze gant poblou an Itali (II{{vet}}-I^{<small>a</small>} kantved kent H. S.). Keit ha ma chomas en he sav an impalaerded vras savet gand ar Romaned, e vanas unvan al latin eus eur penn d’ar penn all d’an impalaerded-ze. Er V{{vet}} kantved goude H. S., da heul argadadegou ar Varbared (Germaned ha Slaved), e voe diskaret an impalaerded roman ha savet war an dismantrou anezi eleiz a rouanteleziou distag an eil diouz eben. Emrannidigez ar yez a heulias buan rannidigez douarou an impalaerded, hag ez eas al latin war zisheñvelaat diouz ar broiou ha d’en em ranna en eilyezou. Seiz kantved diwezatoc’h ez oa peurc’hraet treuzfurmidigez ar yez koz unvan е yezou nevez dizunvan. Lenn a c’hellomp, en XII{{vet}} kantved, skridou er yezou komzet d’ar c’houlz-se en Itali, er Spagn, er Brovañs, e Bro-C’hall, hag e kavomp enno kel lies a yez hag a rannvro. Darn eus ar rannyezou-ze, abaoe, da heul aloubadennou<noinclude><references/></noinclude> h8hn1tnkxw82xw18ldfld4fvgxngw7w 102 67020 210010 2026-10-13T09:18:11Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 117 —|}}</noinclude>an dud o c’homze, a zo deuet d’en em leda ha da c’hounit tachenn diwar goust ar rannyezou all en o amezegiez. Ar galleg, da skouer, anezañ yez kêr-Baris hag ar rannvro tro-dro (an ''Ile-de-France''), en deus mouget ar rannyezou komzet er Bikardi, el Loren, er Vourgogn, er Berry, en Normandi, hag all. An toskaneg en deus graet kement-all en Itali hag ar c’hastilhaneg er Spagn&nbsp;<ref>Yez Madrid hag ar vro tro-dro eo ar c’hastilhaneg.</ref>. Hen-istor al latin, pa grogas d’en em leda ermaez eus al Latium war an Itali, hol laka da zamwelout penaos o deus en em ledet ar yezou kar ha kempred d’ezañ, hen-geltieg, hen-c’hermaneg, hen-slaveg, hag all, hag, araozo, penaos he deus en em skignet o mammyez d’ezo holl, an indezeuropeg. Istor al latin, adarre, p’en em rannas e Kornog an Europ e kel lies yez ha ma ’z oa a vro, hol laka da rakwelout petra e teuy da veza, en amzer da zont, ar yezou en em skignet en hon amzer dre ar bed holl : saozneg ha spagnoleg <ref>Ar saozneg a zo deuet da veza yez Aostralia, Tasmania hag ar Zeland-Nevez. Komzet eo e Kreisteiz an Afrik ha dre an Norz-Amerik a-bez, nemed eur c’horn diouti hag a zo dalc’het gand ar galleg. Ar spagnoleg a zo komzet a-dal glannou ar Rio Grande del Norte, war harzou ar Stadou-Unanet, beteg beg-douar Horn, da lavarout eo dre Amerik ar C’hreisteiz a-bez nemed ar Brazil e-lec’h ma vez komzet ar portugaleg.</ref>. Aroueziou rakreder eus ar ''rannyesaat'' a gaver, a-benn hizio, er saozneg komzet en Amerik an Hanternoz hag er spagnoleg komzet en Amerik ar C’hreisteiz.<noinclude><references/></noinclude> 5qpg2nwbx1hu767u0ycfod3ttnx7dt5 0 67021 210013 2026-10-13T09:24:51Z Aveldro 601 Pajenn krouet gant : "<pages index="Mordiern - Istor ar bed I, 1929.djvu" header="Taolenn" from=5 to=10 /> {{DEFAULTSORT:Istor ar bed - Levrenn genta}} [[Rummad:Levrioù]] [[Rummad:Istor ar bed|*]] [[Rummad:1929]]" 210013 wikitext text/x-wiki <pages index="Mordiern - Istor ar bed I, 1929.djvu" header="Taolenn" from=5 to=10 /> {{DEFAULTSORT:Istor ar bed - Levrenn genta}} [[Rummad:Levrioù]] [[Rummad:Istor ar bed|*]] [[Rummad:1929]] gp2jo4s7wsvmlx58qmsx4h841riyn55 210016 210013 2026-10-13T09:30:00Z Aveldro 601 210016 wikitext text/x-wiki <pages index="Mordiern - Istor ar bed I, 1929.djvu" header="Taolenn" from=5 to=5 /> <pages index="Mordiern - Istor ar bed I, 1929.djvu" from=9 to=10 /> {{DEFAULTSORT:Istor ar bed - Levrenn genta}} [[Rummad:Levrioù]] [[Rummad:Istor ar bed|*]] [[Rummad:1929]] 3cpf53tkpcewoy0hbyu1syguf9cdl1k