Wikimammenn brwikisource https://br.wikisource.org/wiki/Wikimammenn:Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikimammenn Kaozeadenn Wikimammenn Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Meneger Kaozeadenn meneger Pajenn Kaozeadenn pajenn Oberour Kaozeadenn oberour TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk Pajenn:Mordiern - Istor ar bed I, 1929.djvu/146 102 66907 210215 210068 2026-10-20T21:04:16Z Aveldro 601 noinclude 210215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/><noinclude> <br><br> {{Kreizañ|'''BREST'''}} {{Kreizañ|'''Moulerez straed ar C’hastell, 4'''}} {{Kreizañ|'''1929'''}} </noinclude><noinclude><references/></noinclude> 02rdm2szsoprwkv7wy01bx280znk0xe Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/15 102 67073 210213 210120 2026-10-20T21:01:39Z Aveldro 601 210213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 5 —|}}</noinclude>Arvestet outañ gant skoazell ar pellsellerezed, en em ziskouez d’eomp gorread lugernus an Heol evel hejet-dihejet bepred gant froudou ha kilredennou spontus heñvel ouz koummou eur morad-tan. An ober gand ar ganevedennwerenn en deus rôet tu d’eomp da anavezout natur an aezennou a zo oc’h ober an Heol. {{Reizh|Bez’ez|Bez’ ez}} eus war-c’horre aezennou skañv, aezenn-helosk dreist-holl, ha dounoc’h aezennou-natrion, troumion ha losgarc’hant, kemmesket gand aezennou-houarn, kouevr, zink, hag all&nbsp;<ref>An holl astrou a zo ganto an danvezennou a gavomp amañ gand an Douar, Stanislas {{sc|Meunier}}, ''la Géologie comparée'', eil mouladur, 1895, pp. 5-7, 22-4 ha ''passim'' ; A. {{sc|Daubrée}}, ''les Régions invisibles du Globe et des Espaces célestes'', eil mouladur reizet ha kresket, 1892, pp. 201-6, 221-5, 229-37.</ref>. Ar stered a zo kel lies a heol. Al luc’hskeudennerez en deus hol lakaet da zizolei eun niver kalz brasoc’h a stered eget na gredemp. Ouspenn 400 milion a zo anezo. An enklaskerez dre ar ganevedennwerenn a ziskouez ez int disheñvel meurbet dre o oad. Ar stered gwenn hag ar stered glas a zo heoliou yaouank e barr o nerz hag o gwrez. Oc’h ober an danvez anezo ne gaver nemed eun niver bihan a aezennou. Sirius, da skouer, hag α eus al Lourenn a ziskouez beza enno nemed aezenn-helosk goret-kann. Ar stered melen (hon Heol-ni a zo unan anezo) o deus kollet kalz eus o gwrez. Ar stered melen-ruz hag ar stered ruz-moug a zo heoliou aet war o c’hozni. Emañ a-wel enno al losgarc’hant, ar razion hag ar c’houarzion.<noinclude><references/></noinclude> gocgx2fgp41rp0ug2jqzil3nad4y6b6 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/25 102 67083 210214 210156 2026-10-20T21:02:34Z Aveldro 601 210214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 15 —|}}</noinclude><section begin="I"/>tomm. Goañv ebet c’hoaz. Gwez kamfr a oa oc’h ober berz dre ar 51{{vet}} derez led, gwez palmez dre an 50{{vet}} derez. Dindan koadou gwez kokos edo douar Breiz-Veur, ha dindan koadou gwez palmez, lorwez, fiez, greunaval <ref>Greunadez.</ref>, kannel, kasia, bambouz, douar Bro-C’hall. War ar meneziou hepken, e kaved gwez deil dibad : dero, gwern, elo, rabl, hag all. E dibenn an trihoalad, rannhoalad plioken, sed a welomp o c’hoarvezout : 1° digoridigez raz Jibraltar, da heul eur goazadenn eus ar bluskenn. 2° dislonkadennou-tan meneziou Bro-Arvern. 3° beuzidigez an douar-bras norz-atlantek. War gleborekaat ez a temz an aer en Europ hag e krog ar skournegi da greski war ar meneziou. <section end="I"/> <section begin="II"/>{{Kreizañ|II. ''MAB-DEN HAG HEN A ZO BET ANEZAN E-PAD AN TRIHOALAD ?''}} Bezañs tud e-kerz mareveziou kosa ar pevarhoalad (da lavarout eo e-doug ar rannhoalad graet ''pleistoken'' anezañ gand an douarourien) a zo testeniekaet gant binviou-maen diwar o dourn da genta, ha, d’an eil dre relegou hiniennou eus an dud-ze. Bete-vremañ ne deus bet kavet benveg, relegenn ebet <ref>Ar relegou-tud kavadennet e Savone (Liguria) hag e Castenedolo (Italia-Uhela) a zo diwar sebeliaduriou koz-pe-gosoc’h graet e gwiskadou-donar eus ar rannhoalad plioken : kempred gand ar gwiskadou-ze ne dint ket, avat. Ar glopen kavet e kontelez Calaveras (Kalifornia), heñvel-tre ouz klopen an Indianed o veva bremañ er vro, a vije bet dizolôet d’eun dounder a 130 troatad, en eur puñs-mengleuz, toullet a-dreuz-didreuz da weleadou lava ha grouan aourus eus ar rannhoalad plioken. Nemet, mar deo bet kavet eno e gwirionez, ar pez a zo arvarus, eo hep mar chet dre ma oa bet degaset el lec’h-se gand eur mengleuzier amerikan farsus bennak. Ar c’havadennou graet gant Fiorentina Ameghino er bampaeg uhela hag izela n’o deus talvoudegez ebet.</ref> o testenia anat e vefe bet tud o <section end="II"/><noinclude><references/></noinclude> kitf7016drvy9szm58qtp57bbk0t0el Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/59 102 67125 210209 2026-10-20T20:18:23Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 49 —|}}</noinclude>ouenn-mañ-gouenn. Aorignakiz ar Vourgogn a vourre o tebri kezeg ha lezet o deus e Solutre relegou diwar ouspenn kant mil eus al loened-ze o testenia pegeit amzer e oa bet dalc’het al lec’h-se ganto. Hemolc’herien olifanted hirvlevek e oa Aorignakiz Moravia ha kavet ez eus e Predmost hag e Dolni-Vistonice eskern diwar kantadou eus ar miled meur-ze bet lazet ha dibeziet ganto <ref>''Anthr''. 1924, pp. 516-46; 1928, pp. 156-8.</ref>. Diwar girvi-erc’h dreist-holl e veve Magdaleniz traonienn stêr Vezera. War dachenn an hemolc’h e veze dibeziet al loened lazet. Peurliesa ne zegase an hemolc’herien en-dro d’o goudor nemed ar penn hag an izili ; dibaot meurbet e kaver, e dilerc’hiadou-kegin ar c’heviou, mellkeinou ha kosteziou loened. An eskern-gar faoutet war o hed a ziskouez e raent eul lip-e-bao eus ar mel a oa en o diabarz <ref> Boazeta benveg-pesketa Magdaleniz a hañval beza Gwall-rouez eo ar roudou eus an dibri-tud e-touez Europiz hen-varevez ar maen, ha gwall-arvarus hogozik bepret eo ar roudou-ze. Gant gouezidi hon amzer zoken, emañ pell ar c’hiz-se da veza skignet kel ledan ha ma ’z eus bet lavaret gant skrivagnerien c’hoant d’ezo froma o lennerien. Lenn diwar-benn se {{sc|J. Deniker}}, pp. 173-7.</ref>. An drein a zo diwar pesked-stêr peurvuia, eoged, dluzed, hag all. Ar pesked-mor a zo anezo ar gouennou a gaver e-tal an aod. Hen-oadvezidi ar maen n’aent ket da besketa er c’heinvor : n’oa ket a vagou ganto, moarvat&nbsp;<ref>{{sc|H. Breuil}} ha {{sc|R. de Saint-Perier}}, ''les Poissons, les Batraciens et les Reptiles dans l’Art Quaternaire'', 1927 ; ''Anthr''. 1928, p. 153.</ref>.<noinclude><references/></noinclude> pg5oite4bq2v62td7d6o0yhaxibipwh Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/61 102 67126 210210 2026-10-20T20:45:34Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 51 —|}}</noinclude>{{Tired2|bronne|ged}}. N’eus netra ouz hen spisaat d’eomp, avat. Netra kennebeut-all n’eo manet eus ar gouzifiadou hag ar bataraziou prenn kalet a oa ganto moarvat da stourm ouz al loened fero : arzed, leoned, tigred, louparded ha bleizi. Steuziet ivez a-bell-bell-zo pep roudenn eus an traezou-tiegez e danvezennou bresk (ler, rusk-gwez, aozilh) a dalveze d’ezo da lakaat ar frouez, ar greun hag ar gwriziennou gouez a zastument d’en em veva. Ar mela a oa anavezet gant Magdaleniz. En eul livadur war roc’h eus ar Spagn emañ skeudennet daou zen o pignat gand eun doare skeul gordenn a deir funienn. An den e krec’h ar skeul, eur baner dourgennek gantañ, a zo e vrec’h o furcha en eun toull eus ar roc’h, amprevaned askellek o nijal endro d’ezañ&nbsp;<ref>{{sc|F. Hernandez Pacheco}}, ''Escena pictorica con representaciones di insecto di epoca paleolitico''{{sic}}. war ''Real Sociedad di Historia Natural'' (mouladur an hanterkantvet deiz-ar-bloaz : ''Anthr''. 1922, p. 294.</ref><ref>Ret eo lenn : ''Escena pictórica con representaciones de insectos de época paleolítica'' (Notenn gant ''Wikimammenn'').</ref>. Eur bras a gamm war hent an araokaat eo binviou-pesketa ha chaseal Magdaleniz, rak diarm. anat eo, e hemolc’he ar c’henta tud o deus taolet o zroad war an Douar, ar gourhendadou-ze d’eomp o deus bevet a-hed an oadveziou rakchellezel. Troiennou-zo, e tegouez c’hoaz d’ar ouezidi-vremañ ober evel ma raed neuze. P’emañ tenval an noz ha kousket-mik ar morvrini, e tiskenn ar Fuejiad war-bouez eul lerenn gant bri serz an tornaodou. Degouezet e-kichen eun evn, e krog e zaouarn ennañ hag e torr d’ezañ e benn etre e zent,<noinclude><references/></noinclude> oy4ic9ujfx0rnyib65ppn715nqh88h7 210212 210210 2026-10-20T21:00:02Z Aveldro 601 210212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 51 —|}}</noinclude>{{Tired2|bronne|ged}}. N’eus netra ouz hen spisaat d’eomp, avat. Netra kennebeut-all n’eo manet eus ar gouzifiadou hag ar bataraziou prenn kalet a oa ganto moarvat da stourm ouz al loened fero : arzed, leoned, tigred, louparded ha bleizi. Steuziet ivez a-bell-bell-zo pep roudenn eus an traezou-tiegez e danvezennou bresk (ler, rusk-gwez, aozilh) a dalveze d’ezo da lakaat ar frouez, ar greun hag ar gwriziennou gouez a zastument d’en em veva. Ar mela a oa anavezet gant Magdaleniz. En eul livadur war roc’h eus ar Spagn emañ skeudennet daou zen o pignat gand eun doare skeul gordenn a deir funienn. An den e krec’h ar skeul, eur baner dourgennek gantañ, a zo e vrec’h o furcha en eun toull eus ar roc’h, amprevaned askellek o nijal endro d’ezañ&nbsp;<ref>{{sc|F. Hernandez Pacheco}}, ''Escena pictorica con representaciones di insecto di epoca paleolitico''{{sic}}. war ''Real Sociedad di Historia Natural'' (mouladur an hanterkantvet deiz-ar-bloaz : ''Anthr''. 1922, p. 294.</ref><ref>Ret eo lenn : ''Escena pictórica con representaciones de insectos de época paleolítica'' ha ''Real Sociedad de Historia Natural'' (Notenn gant ''Wikimammenn'').</ref>. Eur bras a gamm war hent an araokaat eo binviou-pesketa ha chaseal Magdaleniz, rak diarm. anat eo, e hemolc’he ar c’henta tud o deus taolet o zroad war an Douar, ar gourhendadou-ze d’eomp o deus bevet a-hed an oadveziou rakchellezel. Troiennou-zo, e tegouez c’hoaz d’ar ouezidi-vremañ ober evel ma raed neuze. P’emañ tenval an noz ha kousket-mik ar morvrini, e tiskenn ar Fuejiad war-bouez eul lerenn gant bri serz an tornaodou. Degouezet e-kichen eun evn, e krog e zaouarn ennañ hag e torr d’ezañ e benn etre e zent,<noinclude><references/></noinclude> 5t5vd814zwyndshqvcis6wda0gp6iza Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/60 102 67127 210211 2026-10-20T20:58:52Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv||— 50 —|}}</noinclude>bet an treant gouzreinek e korn karo-erc’h a zo stank en holl annezlec’hiou an oadvez-se. Eus 0 m. 40 da 0 m. 05 eo en e vent, krannheñvel en e furm, gouzreinek war eun tu hepken pe war an daou du, ar gouzrein neuze oc’h en em bebeila eus eur rezad d’eben. Peb a c’haran kleuzet er gouzrein a oa marteze da lakaat eur c’hontamm bennak. Seul an treant, stummet-begek en treantou kosa, a zo outan diwezatoc’h eun dorosenn da zerc’hel kordenig ar gorzenn-neui&nbsp;<ref>Gand an Eskimoed-vremañ, e vez sanket seul an treant en eur saosklenn gleuz m’eo stag outi ar gordenig (eur stirenn garo-erc’h). An treant, aet e korf ar pesk, en em zistag diouz ar gorzenn, ar gordenig a zibun, hag ar gorzenn, o neui war c’horre an dour, a ziskouez d’ar pesketaer e pe lec’h emañ aet ar pesk da vervel. An Eskimoed o deus treantou stuc’hennek evit falaoueta, ha treantou c’houezigellek evit pesketa. Tremenet eo bet ''gae-bulga'' hen-Iwerzoniz evid eun treant c’houezigellek. A hellfe beza. N’eo ket da lavarout avat e vefe eus ar ''gae-bulga'' gand Iwerzoniz eun treuzvevadur diouz an oadvez magdalenel : Eskimoed a zo bet degaset meur a wech abaoe derou an istorvez war aodou Iwerzon ha Breiz-Veur gant ar froudou-mor hag ar barradou-amzer.</ref>. Da hemole’hi, Magdaleniz a rae gant goafiou-bann dic’houzraen, hirvoan ha begek-lemm, en olifant, en askourn pe gorn karo-erc’h. Ne hañval ket o dije graet nemeur gand ar wareg hag ar bir. Solutreïz en eneb a oa ar wareg an arm boazeta en o zouez, da vihana ma ’z eur reiz oc’h ober broudennou-saeziou eus ar broudennou maen-tan a zizolôer founnus en o oaledadou. Beza a-walc’h o dije Magdaleniz graet gant rouedou ha baouigou da baka pesked, gand antellou, tagellou ha toullou-bleiz da baka evned ha {{Tired|bronne|ged}}<noinclude><references/></noinclude> enay6s41oe842qt1f77swnrqu6r9omp