Wikimammenn brwikisource https://br.wikisource.org/wiki/Wikimammenn:Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikimammenn Kaozeadenn Wikimammenn Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Meneger Kaozeadenn meneger Pajenn Kaozeadenn pajenn Oberour Kaozeadenn oberour TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/140 102 67103 210299 210168 2026-10-21T21:28:20Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210299 proofread-page text/x-wiki jw17aqyo3dklsh3876q0p54hkli0wcm Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/62 102 67128 210216 2026-10-21T15:08:07Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "hep lezel amzer gantañ da grial pe da finval. Mont a ra d’eun evn all goude-ze, hag e talc’h er c’hiz-se ken na zeuy eun trouz bennak da lakaat ar mor- vrini da dec’hout (1). 2. Labour ar maen, ar c’horn, an askourn hag an olifant. — Diwar ar pez a zo bet lavaret uheloc’h eus an ijinerezou e-doug hen-varevez ar maen en deus bet al lenner eun alberz bastus a-walc’h eus labour an danveziou-ze, eus an armou hag ar binviou a veze graet ganto. Lavaromp ous... 210216 proofread-page text/x-wiki mxehcbzao9qsuxx4pwnvxzq35k0xoq8 210320 210216 2026-10-22T11:11:47Z Aveldro 601 210320 proofread-page text/x-wiki sbl4h26nxkvcz6d8twt84hi3xzf3ne2 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/63 102 67129 210217 2026-10-21T15:09:02Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "vezet da gledour d’ezo. Gwirheñvel eo o deus an dud gouezet da genta mirout an tan enaouet gant nerziou an Natur araok gouzout hen enaoui int-i o-unan d’o zro (1). Gant poblou warlerc’hiet hon amzer ez eus pevar doare da enaoui tan : a) dre rimia : eur vrochenn brenn-kalet dalc’het a-veskell en daouarn a vez taravet ouz eur geu- neudenn brenn-gwak dalc’het gand an daoulin. Kleuza a ra beg ar vrochenn eur c’haran er geu- neudenn, ha, dre hir-rimia, e t... 210217 proofread-page text/x-wiki q2tx0byvs5jxjynawvnv57bduxexn3q 210321 210217 2026-10-22T11:12:54Z Aveldro 601 210321 proofread-page text/x-wiki avmyjuv50nzf45aibqab6m7w82hmknt 210328 210321 2026-10-22T11:18:44Z Aveldro 601 210328 proofread-page text/x-wiki 4u23t08ay4p7zfkphulfohlsrnu0fyp Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/64 102 67130 210218 2026-10-21T15:09:39Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "meur a vroad. Eur gordenn a vez lakaet ouz ar vaz pe ar vrochenn-dro gand an Eskimoed hag e sachont war ar gordenn-ze war gleiz ha war zehou a bep eil. An Indianed a laka ouz ar vrochenn-dro kordenn eur wareg (1). Tanerezed seurd gant hou- mañ, graet anezo talarou-tana, a zo bet e boaz e-touez Aziaded, Ejiptiz hag Europiz an Hen- amzer (2). d) dre skei : steki a raer an eil ouz egile daou damm kailh-houarn, pe eur maen-tan ouz eun tamm kailh-houarn. H... 210218 proofread-page text/x-wiki pmn4k599pxmhfnehfhyvfmcvrf3jlaz 210322 210218 2026-10-22T11:13:21Z Aveldro 601 210322 proofread-page text/x-wiki 7nd071pbpodu0n0w0kyrfdsue7m6znz Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/65 102 67131 210219 2026-10-21T15:10:11Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "ma ’z eo bet savet diwarno tamm-dre-damm hor sevenadurez-vremañ. Milvedou a oa da dremen avat kent na vefe deuet barrek an dud da denna diouti kement frouezenn a oa e diougan enni. 4. An ober gand an tan. — Enaoui tan a rae henoadvezidi ar maen da tomma hag ivez da bellaat al loened fero, arzed, leoned, tigred, lou- parded, hag all, a baote kement neuze ar gouennou anezo en Europ. N’eo ket sur, avat, o defe graet gantañ da boaza ar c’hig a zebrent (1)... 210219 proofread-page text/x-wiki 0trxip50uclm8f22a5j3tcf9n3uu765 210323 210219 2026-10-22T11:13:45Z Aveldro 601 210323 proofread-page text/x-wiki ea7o37ofcuh3s04j0wo7k5jckcp5vvw Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/66 102 67132 210220 2026-10-21T15:10:39Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "meuriadou dizeven Indonezia e vez paredet o boued e listri prenn bambouz leun a zour dre lakaat mein goret en dour-ze. Eun doare heñvel da baredi boued a zo gand Indianed an Alaska, Fuejianed Douar- an-Tan, Serbed hag Albaniz ledenez ar Balkaniou. Ar boaz da lakaat dour da virvi dre deurel ennañ mein goret a zo bet anavezet en Europ, hañval eo, gant nevezoadvezidi ar maen : berniou kailhastr bet losket en tan a zo bet kavet e Breiz- Veur hag Iwerzon,... 210220 proofread-page text/x-wiki hfw9ojuwdmiuewq3djxy10euqe5lys7 210324 210220 2026-10-22T11:14:56Z Aveldro 601 210324 proofread-page text/x-wiki 6gae4xwpl9tooloew2iv1eo0lendnuk Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/67 102 67133 210221 2026-10-21T15:11:35Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "gouez evel ma tegouezas d’an dichaladuriou a-led war ar barr, en dizolo, dindan an amzer. Dre-ze, er mougeviou e hellomp studia heuliadur an oadou, ar gouennou-loened hag an ijinerezou. Henoadvezidi ar maen a zibabe dreist-holl da annezlec’h an toullou-roc’h hag ar mougeviou m’en em astenne da bell ar gwel diouto. Pa oa bras meurbet ar vougeo, o kroazigella doun en douar, n’aent nepret da chom er ribouliou bac’h ha teñval. Bepret e raent o annez tost... 210221 proofread-page text/x-wiki bkekdds2nv1vogpscte9o6s905f4r0j 210325 210221 2026-10-22T11:15:14Z Aveldro 601 210325 proofread-page text/x-wiki fnca5cjkwwdkqnd2o4axtg4fql1e983 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/68 102 67134 210222 2026-10-21T15:12:17Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "fez (1). A-wechou, goude beza bet annezet gand an den, ez int bet dilezet gantañ e-pad eur maread, hag adannezet diwezatoc’h. Neuze, etre ar gwelea- dou, enno roudou diwar tantadou, predou hag ijinerezou maen, korn, askourn, hag all, e weler oc’h en em leda gweleadou all, enno nep roudenn cus an den. Da lakaat fraesoc’h petore stumm a zo gant leun- iadur ar mougeviou o deus talvezet da wasked da henoadvezidi ar maen ha pe sklerijennadou a hell dont e... 210222 proofread-page text/x-wiki e4g7oalsx5asucdkhujeot0rwhr0o70 210327 210222 2026-10-22T11:17:21Z Aveldro 601 210327 proofread-page text/x-wiki 0pq46s4u33fakdpvjcutrv3r4t4cuka Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/69 102 67135 210223 2026-10-21T15:13:09Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "lerc’h bronneged stummet diouz an tommder : olifant kreisteizel, frikorneg Merck, dourvarc’h- meur. 2° Gwelead kailhos maen-raz gwenn, lemm o c’her, kement-mañ o tiskouez ez eo bet furmet ar gwelead-ze dre an dispennidigez a damm dre damm dre hir-amzer eus mogeriou ha sel ar vougeo dindan freuzlabour temz an aer. 3° Gwelead teo a vaenhinkinou-leur razell rik ha gwenn. E doun ar gwelead e oa roudou eun oaledad-ludu. Gwall-rouez e oa eno ar relegou lo... 210223 proofread-page text/x-wiki tclmwwxfpxgo915pibcxk4b8cvslkw8 210326 210223 2026-10-22T11:16:19Z Aveldro 601 210326 proofread-page text/x-wiki icdmxvbdtw2fsdvoyxj46q645094yye Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/70 102 67136 210224 2026-10-21T15:13:44Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "azen (Equus hydruntinus), an ejen-meur, ar c’haro, al louarn, ar c’haz gouez, ar c’had ; stank eo relegou al loened-ze. Dibaot pe zibaotoc’h eo, en eneb, relegou ar yourc’h, ar c’hragvouc’h, ar bleiz, an dourgi, ar reunig kof-gwenn. Rouez meurbet eo relegou bleizbroc’h ar c’heviou, ar c’haz-karvetaer. Relegou diwar evned o tenna da ouennou a vev bremañ e kevrennou trobennahelel ar bed a zo bet kavet er gwelead-douar-ze, en o zouez ar pingouin- meu..." 210224 proofread-page text/x-wiki qm0t4er0h8bzxntxkhvvd3o1z0p614a 210329 210224 2026-10-22T11:20:47Z Aveldro 601 210329 proofread-page text/x-wiki kzg26m6jkb6qw9ecyl00nkkakcsslu7 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/71 102 67137 210225 2026-10-21T15:14:29Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "led, 15 metrad uhelder e lec’hiou-zo. Ledanoc’h eo an trepas kreisteiz, hogen izeloc’h ar sel anezañ. E-kreiz an trepas-ze, e-lec’h ma tic’haol eur vanell o kas d’an eil trepas, emañ en e sav eur maen bras 7 metrad uhelder. Tregont metrad pelloc’h, daved ar genou tro ouz ar c’hreisteiz, ez eus eun dolzennad-roc’h ledan, izel-vosou warni o skeud- enni kirvi ha kirvi-erc’h. Douna gweleadou-douar ar vougeo n’int ket bet furchet c’hoaz (1). Eur..." 210225 proofread-page text/x-wiki mm76u22u996clwn161sadettcj3l5fm 210330 210225 2026-10-22T11:22:20Z Aveldro 601 210330 proofread-page text/x-wiki 2ugngm688d8xcl04cybs1n4o134j133 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/72 102 67138 210226 2026-10-21T15:15:30Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "4° Eur gwelead teo meurbet a lec’hid melen- gell, ennañ binviou mousterel, rakerou, hag all, e maen-tan, kouarz, kouarzell, krag kailhastrek ha kouarz treuzwelus. Dibaot an eskern-loened er gwelead-ze. Ar re stanka a zo diwar arzed ha bleizbroc’hed. Goude-ze e teu eskern kezeg hag oc’hen. Rouez meurbet eskern kirvi ha kirvi-erc’h. 5° Eur gwelead lec’hid azgell, evel dazlardet a c’hlaouennou hag a dammou pri ruz. Amañ ar binviou-maen a zo d’ezo neuz..." 210226 proofread-page text/x-wiki o5zrhzdsm9ml7ozfywsv359yfje2m4b Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/73 102 67139 210227 2026-10-21T15:16:07Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "re ar gweleadou araok. En eun douez ganto ez oa mein, engravet warno skeudennou disneuz ha dis- pis a-walc’h peurliesa. War unan e oa treset spis talier eun ejen-moueek. Diwar ochen eo stanka eskern-loened er gwelead-ze. 8° Gwelead pri louet, 1 metrad teoder e lec’hiou- zo, o testenia eur c’hemmadur en temz-amzer ha glaveier stank. An dour gouez a zo deuet da sac’ha ebarz ar c’heo. Eur spanaenn a zo bet koulskoude, rak, e-kreiz ar gwelead-pri, en em g... 210227 proofread-page text/x-wiki 3g3thfquz6sqczxj5bn73uybvdrc0p4 210331 210227 2026-10-22T11:23:06Z Aveldro 601 210331 proofread-page text/x-wiki b8vyid2d0yladoy6hokzbhhpofy66o0 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/74 102 67140 210228 2026-10-21T15:16:47Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "anezañ, emañ stank meurbet an eskern marc’h hag ejen. Paotoc’h eo an eskern karo-erc’h amañ eged er gweleadou all, hag, er gevrenn uhela, e tegouezont stankoc’h eged eskern al loened all. 11° Gwelead maenhinkinou-leur, emañ siellet gantañ, kouls lavarout, ar gweleadou-douar en em furmet e-kerz hen-varevez ar maen. A-skign war ar leurennad-vaen-ze, ez eus a bep seurd disman- trou diwar nevez-varevez ar maen, oadvez an arem hag oadvez an houarn, mesk-h... 210228 proofread-page text/x-wiki 9ztlfwqs1zwx81mx7x0q8vtrjy0e6lb 210332 210228 2026-10-22T11:24:42Z Aveldro 601 210332 proofread-page text/x-wiki tuisfmx2ke8hsce6ux65ptgnkrkrxzu Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/75 102 67141 210229 2026-10-21T15:17:28Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "kregin a oa gand an daou geviad yaouank douaret e Keo ar Vugale, e Grimaldi, ez eus bet dezvarnet edo ganto peb a varlennwisk (pe vrozig verr) e ler. 7. An emginkla. — Oadvezidi ar C’haro-erc’h o deus graet gant kregin ha dent-loened d’en em ginkla. Golôet e oa alïes o gwiskamant a gregin diwar gouennou beo pe gentvedel (1) hag e raent anezo troiou-gar, troiou-brec’h, troiou-gouzoug ha kurunennou pe kabellou-penn (2). Beza a-walc’h o dije graet gant k... 210229 proofread-page text/x-wiki odcxqzjwdm6mv9oeef3gswzoe7eunmf 210333 210229 2026-10-22T11:30:14Z Aveldro 601 210333 proofread-page text/x-wiki p6eepk2334ukvij7cabyga5y8vh0yrn 210334 210333 2026-10-22T11:30:36Z Aveldro 601 210334 proofread-page text/x-wiki gc4jp7keeia1ryt0wfuw4zv0ig07mmn Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/76 102 67142 210230 2026-10-21T15:18:19Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "c’horn-bro-ze. Ar wazed skeudennet eno, gware- gourien anezo peurliesa o hemolc’hi kirvi, moc’h- gouez, kezeg, oc’hen ha kragvouched, a zo ganto alïes pluennou war o fenn (diou, teir pe beder fluenn). Re-all o deus bonedou tri-begek, pe bone- dou outo pluennou pe diskouarn-loened. Unan a zo war e benn eur re gerniel. Darn all a zo diskabell. Gourizou a zougont, lerennou a-zispilh outo a- wechou, troiou-brec’h gant peb a vouchad, troiou- gar gant leren... 210230 proofread-page text/x-wiki dm6w8xno6un17fz0ryo5d5jb2bxfjah 210335 210230 2026-10-22T11:31:01Z Aveldro 601 210335 proofread-page text/x-wiki n7ryt5q3d08gb4cok1xse3vugwybc1f Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/77 102 67143 210231 2026-10-21T15:18:52Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Tatoua, da lavarout eo brizella kroc’hen ar c’horf, an izili hag an dremm dre ar skeja pe dre ar brouda, a oa marteze eur boaz heuliet gand Europiz hen-varevez ar maen (1) evel ma ’z eo heuliet gand Okeaniz ha meur a boblad all goul- erc’hiet eus hon amzer. Kavet ez eus bet e oaledadou oadvez ar C’haro-erc’h laonennouïgou begek- moan e maen-tan a hellfe beza talvezet da nadoziou-tatoua. 9. An ijinou-kaer : kizellerez (pe skulterez), engraverez, liver... 210231 proofread-page text/x-wiki 4rzyvolgdm77sxc3srwmt9xvdmjeqyg 210336 210231 2026-10-22T11:31:57Z Aveldro 601 210336 proofread-page text/x-wiki c807rc19xk6rwbi7qsv3gx20y0gspg5 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/78 102 67144 210232 2026-10-21T15:19:31Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "menez Pirene hag en hanternoz ar Spagn. Dibaot da Vagdaleniz skeudenni tud, ha, p’her greont, pell emañ ar skeudennou-ze diouz talvezout ar skeudennou-loened diwar o dourn (1). Ar skeu- dennou-plant, divoaz da skeudennerien ar pobladou hemolc’herien a vremañ, a zo hiniennou anezo e-touez skeudennaduriou Europiz hen-varevez ar maen. En eur gevret gand ar skeudenni, Magdaleniz o deus graet gand al linenni da gaeraat traezou-zo. Bez’ hon eus diwar o dou... 210232 proofread-page text/x-wiki 4isa8yg7cuntz34qjq6kbpfixb1q1zr 210337 210232 2026-10-22T11:32:32Z Aveldro 601 210337 proofread-page text/x-wiki tbxybji82vyzeohsgjtf3g0u8dnvbnw Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/79 102 67145 210233 2026-10-21T15:20:23Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "marc’h, gavr pe ejen, gwelet a-dal. E kern penn al loen, ar reun pe ar bleo anezañ houpet ha degaset war-raok, gand an diouskouarn pe ar c’herniel en daou du, a ro furm ar c’hrogig pe an harzell ma veze harpet outi seul ar goaf. A-is ez eo kizellet ar brennid hag an divesker araok. Etre ar re-mañ en em gav ar c’haran a dalveze da lakaat fust ar goaf (1). An toullou a zo en hon anaoudegez eus henoad-vezidi ar maen. — A douez ar binviou, armou ha traez... 210233 proofread-page text/x-wiki al6igvzugqrqbl4ctlvvp7e2tcaih1e 210338 210233 2026-10-22T11:33:12Z Aveldro 601 210338 proofread-page text/x-wiki kfzmfu2h788m77idap9fd4z0lz6r7u9 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/80 102 67146 210234 2026-10-21T15:21:01Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "e-touez an Eskimoed, an Indianed ha poblou all diseven eus hon amzer, e vez gwisket ar seurd gweennou gand ar sorserien p’emaint o ren o c’horollou-hud. Ar skeudennou-loened stum- met e pri e doun ar mougeviou, engravet pe livet er c’horniou kuzeta ha teñvala, er ribouliou douna anezo, n’eo ket skeudennou loened fero, loened- tigred, bleizi, hag all, ez int, hogen loened dinoaz dreist-holl, kezeg, kirvi, ejened, olifanted, evned ha pesked ma veve diwa... 210234 proofread-page text/x-wiki ovmn6nyo1sjm1zge94sjo29kan4infg Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/81 102 67147 210235 2026-10-21T15:21:35Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "eun niver taoliou goaf-bann. Ar strobinelladur- gwalla anvet bugel-koar gand Europiz ar Grenn- amzer a zo diwar an hevelep andon (1). An hena profou da Zoue a zo bet kavet en Drac’henloc’h (Frankonia), an uhela eus holl mou- geviou hen-varevez ar maen (2.445 metrad a-us da c’horread ar mor). Diou eus saliou ar vougeo-ze a oa enno gweleadou rakmousterel hep mein-dourn : eur seurd ijinerez a zo kempred e Reter Europa gand an ijinerez chellezel er C’hor... 210235 proofread-page text/x-wiki gmuap9fwq6olbi2g6znwpvkhtg9wluc 210339 210235 2026-10-22T11:34:37Z Aveldro 601 210339 proofread-page text/x-wiki rf7nbqf2ut2nk1vn2pjwgz3njh4syas Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/82 102 67148 210236 2026-10-21T15:22:07Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "a oa sebeliet dindan ar skournegi, da lavarout eo Iwerzon, hanternoz Breiz-Veur, Skandinavia, han- ternoz an Alamagn, hanternoz Rusia, Helvetia ha Tirol. Heñvel e c’hoarvez, er-maez eus an Europ, gand uhelenn-veur an Iran ha kevrennou hanternoz Norz-Amerika. Stank a-walc’h er broiou all eus ar bed an armou hag ar binviou maen, d’ezo ar stumm chellezel, acheulel, mousterel, aorignakel, solutreel ha magdalenel. Nemet gwall-deñval eo c’hoaz an amzeroniez... 210236 proofread-page text/x-wiki qz3o4farfw6zglyb6rl8ht6hcy035mg Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/83 102 67149 210237 2026-10-21T15:22:40Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "nemed en hevelep liveadou eo e kaver eno ar stum- mou chellezel, acheulel ha mousterel. Warlere’h an ijinerez koz-se, e teu an ijinerez kapsel (1) pe ijinerez an debrerien melc’houed-krogennek : heñvel-bras eo mein-tan benet an ijinerez aorigna- kel en Europ. An ijinerez kapsel a zo roudou diwar e zilerc’h beteg e kreisteiz an Afrik (2). An ijine- rezou a zeu war e lerc’h na dennont ken da hen- varevez ar maen : heñvel an traezou oberiet anezo war eun... 210237 proofread-page text/x-wiki bsn6oa343552m8hpm9pdfl4hkqwajy8 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/84 102 67150 210238 2026-10-21T15:23:27Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Eun tammig dre-holl en Afrik, eus Berberia da Drevadenn ar C’hap, e tegouezer gant skeudennou engravet pe livet war rec’hell, taolennet enno loened hag hemolc’herien. Kevoadek n’int ket avat. Skeu- dennou war rec’hell Afrik an Hanternoz, ar re a zo taolennet enno loened aet diwar ar vro (olifan- ted, frikorneged, jirafed) pe aet diwar ar bed (hen- vual, Bubalus antiquus) a zo koz-koz, hep ma heller lavarout koulskoude e tennont da hen-... 210238 proofread-page text/x-wiki nodo8rei9xei0z2fdglfyrh1fqx8y62 210340 210238 2026-10-22T11:35:40Z Aveldro 601 210340 proofread-page text/x-wiki 92v7fmlha6jjirtbcl1vwydiwt0h1zf Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/85 102 67151 210239 2026-10-21T15:24:14Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "gand an hendraezou-ze, a laka anat kevoadegez ehanlec’h Aphontova-Gora gand ehanlec’hiou hen- varevez ar maen bet studiet en Europ. Spisaet eo e Bro-Sina hender bras ar binviou- maen benet a-skolpadou dre al lec’hiou m’o c’ha- ver : izela gwiskadou al leus (1), douna gweleadou traez, grouan ha lec’hid eus ar rannhoalad pleis- token. En eun douez ganto ez eus relegou loened aet pell-zo diwar ar bed pe diwar ar vro : olifan- ted kreoñennek, frikorneged... 210239 proofread-page text/x-wiki od1kirwzfgwycn7be9fwcv6znfpp0vf 210341 210239 2026-10-22T11:36:31Z Aveldro 601 210341 proofread-page text/x-wiki nv92yk243t2g9ehn7wgbjmyjjf7hd6w Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/86 102 67152 210240 2026-10-21T15:25:05Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Mougeviou enez Sumatra hag enez Selebez a zo bet dizolôet enno binviou-maen heñvel ouz re mougeviou magdalenel Europa. En Aostralia, e kejer ouz holl ijinerezou europat hen-varevez ar maen a-gevret gant bouc’hili kaer e maen lufret. Kempred e vije bet an holl zoareou binviou-ze, war a lavarer, pa ’z edo Aostraliz oc’h ober ganto c’hoaz da vare donedigez Europiz en o bro (1). N’eus netra bete-vremañ o testenia en eun doare anat ha dia... 210240 proofread-page text/x-wiki 3wkfyebe2cpo4ws4z9fi73y7ovw41it Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/87 102 67153 210241 2026-10-21T15:26:27Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "varevez ar maen : divrasaduriou anezo ne vijent ken, hervez amparta hendraourien ar Stadou- Unanet (1). Er Stadou-Unanet evelato, Trenton (New- Jersey), dindan eur gwiskad douar du (black soil), stank ennañ ar bouc’hili maen lufret, ar podou pri ha traezou all diwar dourn an Indianed a zalc’he gwechall ar vro, e oa eur gwelead douar melen, lec’hidek ha traezek, ennañ binviou-maen benet a-skolpadou. Dindan ar gwelead-ze, en em astenne eur gwelead groz... 210241 proofread-page text/x-wiki nl42dpoopnh6ygcl0hh2bezjzv7bzh7 210342 210241 2026-10-22T11:39:31Z Aveldro 601 210342 proofread-page text/x-wiki hjuue9hlqjgkayootah0tp3yx0q67xy Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/88 102 67154 210242 2026-10-21T15:28:06Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|hirv|levek}}. En Oklahoma, a-us d’ar gweleadou bili, grouan ha traez e-lec’h m’eo bet kavet ar brou- dennou-saez, ez oa eur gwiskad pri ruz, eskern ennañ diwar olifant Kolomb (Elephas Columbi). En Amerik ar Chreisteiz, hini ebet eus ar binviou-maen dastumet bete-vremañ adal mor an Antilhez betek beg-douar Horn ne hañval beza kosoc’h eget derou ar rannhoalad holoken. Gant kavadennou da zonet e vezo degaset moar- vat sklerijenn war amzeroniez... 210242 proofread-page text/x-wiki cksfz4hl8be995i62ch7496e2dfijk3 210343 210242 2026-10-22T11:41:41Z Aveldro 601 210343 proofread-page text/x-wiki emb7id35qu4n598i5mjrdgpo7qu6lm1 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/89 102 67155 210243 2026-10-21T15:29:34Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|hirven|tek}}, bleo melen ha daoulagad glas. Lies skouer all a hellfemp staga ouspenn. 3° An heñvelderiou etre sevenaduriou an traezou oberiet e-pad hen-oadvez ar maen a hell beza diskleriet, pa vez ano a vroiou amezek, dre an darempredou o deus bet an dud kenetrezo : ken- werz, divrôadegou, aloubadegou. Diarvar n’eo ket, evelato, ober dalc’hmat gand an diskleriadur-ze, dreist-holl pa vez kel a vroiou pell-pell an eil diouz eben. Gwell eo kao... 210243 proofread-page text/x-wiki fmwdew1wg226bqjezins3w9chozypdj 210344 210243 2026-10-22T11:43:23Z Aveldro 601 210344 proofread-page text/x-wiki sonrvzth1wktw03nynwf0726alghpcc Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/90 102 67156 210244 2026-10-21T15:29:56Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "kavas tud an enezennou-ze, Gouanched o ano, ganto bouc'hili, kontilli ha binviou all e maen benet a-skolpadou. Goafiou o doa, aet eun doare prenn kalet evel houarn d'ober ar fust anezo ha d'ober o broudenn eur c'horn lemm. Maen, prenn, askourn pe ler a yae ganto da zanvez o zraezou-tiegez. Drein-pesked a lakaent da nadoziou da wriat ha da higennou da besketa. Gant plantennou neu- dennek e raent gwiadou ha mantilli evid ar roueed hag an uhelidi. En noa... 210244 proofread-page text/x-wiki hdr5xsnocgr81ys5l1jqhnzopt8o8ff Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/91 102 67157 210245 2026-10-21T15:30:39Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "istorour spagnat Viera y Clavijo, e rae ar Ouan- ched tabona eus an ulmennou gwer menez-tan a dalveze d'ezo da gontilli (1). Eur boblad-tud gwenn he c'hroc'hen, mentet- uhel ha neuziet-kaer a oa eus ar Ouanched-ze (2). O yez, aet da get abaoe ar XVII kantved, mouget gand ar spagnoleg, a oa geriou berberek enni ha berberek e oa ivez an nebeudig a anavezomp eus ar c'hramadeg anezi (3). Giziou mat ha lezennou reizus meurbet d'ar vuhezegez a oa gand enez... 210245 proofread-page text/x-wiki 3fv8mmlijhp7x7l2kz17n2lzaln4c6c 210345 210245 2026-10-22T11:47:41Z Aveldro 601 210345 proofread-page text/x-wiki 9k6x7c7ulxw6iv57o5ercgdj23voa3v 210346 210345 2026-10-22T11:47:55Z Aveldro 601 210346 proofread-page text/x-wiki sa8yqv5aoj88bkdx5npumh59zv5ujdl Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/92 102 67158 210246 2026-10-21T15:31:12Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "komz d’eur vaouez dianav d’ezañ, p’edo o vont chiou d’ezi war an hent (1). En XVIIIvet kantved, pa ’z eas an naturour ala- man Pallas, war gourc’hemenn gouarnamant Rusia, da weladenni ar poblou a veve war an douarou nevez-staget ouz impalaerded an Dsared, e kavas meur a hini anezo o ren an hevelep buhez ha hen- oadvezidi ar maen. Dindan eun oabl yen-meurbet (nao miz goañv), e oa kalz garvoc’h avat o doare eget hini ar Ouanched. E menez Oural, ar Vogo... 210246 proofread-page text/x-wiki ixdq1u60lksyzactzrgl2g87hg5aa2j Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/93 102 67159 210247 2026-10-21T15:31:58Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "e Laponía, ne vez a laeron nemed eus an dud o deus bet d’ober gand ar sevenidi » (1). E penn pella Siberia, diouz tu ar biz, e tegouezas Pallas gand an Dchouktchïed hag ar Gamtchadaled a glaske goudor, evel ar Vogouled, en toullou- roc’h hag er mougeviou ma stankent an digor anezo dre stegna outañ krec’hin kirvi-erc’h. N’oa ganto metal ebet. Maen lemmet e oa o c’hontilli hag askourn beget o minaouedou. Prenn pe ler e oa o listri. O armou e oa, ouspen... 210247 proofread-page text/x-wiki aetwj03dhs87x816kpw8cp1hgatp05e 210347 210247 2026-10-22T11:49:47Z Aveldro 601 210347 proofread-page text/x-wiki clvi2wtr7l97k287kc2k9ou4ildtsvk Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/94 102 67160 210248 2026-10-21T15:32:32Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Da tiez gand ar re-ze e oa toullou kleuzet en douar anvet oullaa, kant metrad hed a-wechou war c’houec’h pe dek metrad led, kombodet o diabarz dre lazou. Unan pe veur a oaled a oa. Eno en em c’hrounne kant, daou-c’hant, ha, troi- ennou a oa, betek tri-c’hant a dud zoken, el lous- toni vezusa. Re all a rae o annez e mougeviou, e kledourennou-natur a beurgletaent gant kefiou gwez deuet d’an aod, gant krec’hin pe gant kloue- dennou (1). Ar pobladennou b... 210248 proofread-page text/x-wiki 4qxhzfjbzwia0o379plc4syl0oi5zbh 210348 210248 2026-10-22T11:50:26Z Aveldro 601 210348 proofread-page text/x-wiki qve8859htj34m6wf5200g7fg8ymeh5q Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/95 102 67161 210249 2026-10-21T15:33:35Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Ar verdeïdi eus an Europ a zizolôas enezennou Okeania er XVIIvet kantved o deus kavet eno pobladou-tud arall-ouenn hag arall-yez a veve, int-i ivez, e-kreizig-kreiz oadvez ar maen, nemet aesoc’h hag eürusoc’h buhez a renent-i, dindan eun oabl tomm, e-kreiz eun natur binvidik o pour- vezi gant largentez d’o holl ezommou, hep kalz a drevell nag a vre eus o ferz. E koadadou bras divoulc’h Indez-Sina hag Amerika ar C’hreisteiz e oa tennoc’h d’ar ouezidi...." 210249 proofread-page text/x-wiki b3zex1uz9s27xadiv1q239esag0lon1 210349 210249 2026-10-22T11:54:59Z Aveldro 601 210349 proofread-page text/x-wiki 9c68huuwkrj7eio51oowf42198kp0wi 210350 210349 2026-10-22T11:58:11Z Aveldro 601 210350 proofread-page text/x-wiki 31g7w6b3b6gafkorkpqfdark4fo0jsc Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/96 102 67162 210250 2026-10-21T15:34:12Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "e vevont ha diwar gwriziennou-tolzennek magus a gavont er c’hoadou. Hiniennou anezo nemetken, ar re a vev nepell diouz kêriadennou Maleziz, a c’hounez maniog. N’o devez benveg metal ebet. Evel ma lavar De Morgan, pobladennou seurd-ze a yelo da get hep lezel roudenn ebet war o lerc’h o testenia ez eus bet anezo (1). Reiz ne ve ket evelato meiza penn-da-benn doare Europiz hen-varevez ar maen diouz doare ar po- bladennou eus an amzer-vremañ emaomp o pao... 210250 proofread-page text/x-wiki g3ij4gtepwsindu5vt7qslemzlt25kg Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/97 102 67163 210251 2026-10-21T15:34:43Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "strujus ha glasvezus, o neradi enno digabestr ha dishual ar vuhez loenel. Evel m’hen laka da evesaat J. de Morgan (1), Europiz-vremañ n’int ket evit empenna pebez mammenn founnus a vevans e hell beza an hemolc’hi hag ar pesketa er broiou gouez pa na vez ket eus ar re-mañ toundrennou skourn-holl pe ouelec’hiou kras. Ret eo d’eomp ems- keudenna Europa e-pad hen-varevez ar maen evel m’edo Afrika e-kreiz an XIXet kantved, ma n’oa ket deuet c’hoaz ar fuzu..." 210251 proofread-page text/x-wiki a3rk7gutfxlnheim23g7ufkdb5n7yra Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/98 102 67164 210252 2026-10-21T15:35:32Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Gouennou-tud an Europ e-doug hen-varevez ar maen. I. Gouennou ar pleistoken-izela. — Ne deus bet kavet betek-hen relegenn ebet en he fez eus an dud a oa o veva e-pad ar pleistoken-izela, Chelleziz hag Acheuliz, kempredidi d’an dourvarc’h-meur, d’an hen-olifant ha da Corbicula fluminalis. N’eus deuet d’eomp diouto nemet relegou rouez-meurbet, dar- naouet ha dister, a zo bet dizolôet dre zarvoud en dichaladuriou diwar stêriou an amzer-hont : eun nebeud... 210252 proofread-page text/x-wiki j2si1l3wz87d2ls3njmn3z4pdidzfbw Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/99 102 67165 210253 2026-10-21T15:36:08Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "gwall-zisheñvel diouz an dud-vremañ : da skouer, n’oa ket gantañ an diou-wareg-abrant balirek a gaver gant tud ar pleistoken-etre (Neanderthaliz). Heñvel-tre eo, en eneb, ar garvan kavet en o c’hi- chen ouz karvan ar chimpanzeed bremañ. Ma nac’h a-grenn kalz a zenoniourien degemer e vefe karvan ha klopen diwar an hevelep den (1). II. Gouenn ar pleistoken-etre : Neanderthaliz. — Mar deo dibaot ha disterik ar relegou diwar tud ar pleistoken-izela, stan... 210253 proofread-page text/x-wiki 8ccmsspd17ptm7dphxqyrdloif0lm9b Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/100 102 67166 210254 2026-10-21T15:36:38Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Neanderthal » (Homo Neanderthalensis). Sed amañ, berr-ha-berr, an aroueziadur anezi : Dremm vras, hiroc’h ha ledanoc’h eget dremm an dud-vremañ. Klopen hirbennek, kilpennek, kern plaen, hogos didal. Bras ha teo-espar an diou- wareg-abrant, stag an eil ouz eben, oc’h ober a- zioc’h d’an daoulagad evel eur bourled war-raok pe eun doare baled heñvel ouz ar balirad-eskern a zo gant gouennou marmouzien bras eus hon amzer (1). Kelc’hiek eo poullou an daoula... 210254 proofread-page text/x-wiki ceu7eu5pfr1i4syz8rj09sjwkyl40s0 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/101 102 67167 210255 2026-10-21T15:37:14Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "sanket doun en eur gleuzenn dindan an tal, evel m’eo gand Aostraliz (1). War-ziaraok eo an diou- garvan e doare eur vuzell-loen. Dielgez eo peur- liesa ar garvan-draon (karvanou-zo, koulskoude, a zo eun damelgez outo). An dent, heñvel ouz dent an dud-vremañ, dreist-holl ouz dent ar ouezidi, a zo start ha teo evel an diougarvan end-eeun a dalv d’ezo da ziazez ; stummet ez int diouz braea kent- oc’h eget diouz trouc’ha : diskouez a reont debre- rien-c’h... 210255 proofread-page text/x-wiki 8209prgag8z9zkckzyr5mxprgg21fwu Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/102 102 67168 210256 2026-10-21T15:38:06Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "ha kreñv. Dalc’had o c’hlopen, muzuliet war ar glopen divoulc’h degaset d’ar goulou e La Chapelle- aux-Saints (Okitania), a zo war-dro 1.600 santi- metrad-diñs, da lavarout eo kevatal da zalc’had klopenel kalz a dud a vremañ hag int da veza lakaet e-touez tud speredeka hon amzer (1). Arabat ankounac’haat, evelato, n’eo ket gallou- doziou ar spered diouz braster an empenn (2), hogen diouz stankder, moander ha rouestl ar c’hil- drõennou warnañ. Hoge..." 210256 proofread-page text/x-wiki nfz661kgeutu5a7gf38483pl4icv73u Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/103 102 67169 210257 2026-10-21T15:38:34Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "an denoniourien da sellout Neanderthaliz evel eur ouenn-dud koz-koz ha warlerc’hiet, disheñvel a- grenn diouz ar gwir zen kentvedel (Homo sapiens fossilis). Hemañ eo a zo tad-koz d’an Den-bremañ (Homo sapiens) ha meur a ouenn dioutañ a ana- vezomp dre relegou bet kavet e annezlec’hiou ar pleistoken-uhela. Gouzout a reomp o deus ar gouennou-ze kenvevet en Europ gant dilerc’hiadou gouenn Neanderthal. N’hellont ket gant-se beza sellet evel o tont diouz a... 210257 proofread-page text/x-wiki 0hvbj0w129aglh4gxwqn7ry9rhs3s33 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/104 102 67170 210258 2026-10-21T15:39:11Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "III. Gouennou ar pleistoken-uhela. — O ana- vezout mat a-walc’h a reomp dre eun niver a gava- dennou graet amañ hag ahont dre an Europ a-bez (1). Ar gouennou-ze holl a denn d’an Homo sapiens fossilis, da lavarout eo d’eun doare den, disheñvel a-grenn diouz Den Neanderthal, hag a seller evel tad-koz an Den-bremañ (Homo sapiens). Korfet bravoc’h ha sounnoc’h eget Neanderthaliz eo tud ar pleistoken-uhela, neuziet-kaer eo o fenn, eun tal ledan o deus, elg... 210258 proofread-page text/x-wiki lcnlz71k0ljzvd3mln9b13p1nlrnrcc Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/105 102 67171 210259 2026-10-21T15:39:37Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "geviou Grimaldi, Mougeo ar Vugale, war-hed 8 metrad 50 dounder diouz gorre al leurenn, en eur gwelead o tenna da oadvez ar Vouster. Kem- pred gand ar gwelead-ze n’edo ket koulskoude ar c’horfou, gourvezet ma oant en eur poull-bez 0 metrad 75 kleuz a oa bet toullet ennañ gant tud ar gwelead war-laez, hemañ o vevenna lein ar bez. Aorignakiz a oa eus tud ar gwelead-ze, da zezvarn diouz stumm ar binviou hag an armou lezet eno ganto. Ar relegennou sebeliet... 210259 proofread-page text/x-wiki p4zl6rwwrddzxtthtiziy0ffffytjq0 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/106 102 67172 210260 2026-10-21T15:40:19Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "ha bihan : 1 metrad 56 evid ar paotr, 1 metrad 60 evid ar vaouez koz (1). Abaoe, eur relegenn all diwar gouenn Grimaldi (hini eur bugel seiz pe eiz vloaz) a zo bet kavet e toull-roc’h La Genière-sur-Ain (Bro-C’hall) bet annezet e dibenn an oadvez magdalenel gant pesketaerien baour (2). Skignetoc’h edo moarvat gouenn Grimaldi en Europ eget na vefe reiz das- tum diouz an diou gavadenn-ze, rak relegou diwar tud vorianheñvel o tenna d’ezi a zo bet kavet... 210260 proofread-page text/x-wiki t150albm6v7za3ka4hlu3d5tmgp5jr8 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/107 102 67173 210261 2026-10-21T15:41:07Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "mig rakkarvanek eo ar garvan-grec’h. Ar garvan- draon a zo outi eun elgez triangular, bras ha teo. Ment ar c’horf a zo uhel-meurbet : etre 1 metrad 75 hag 1 metrad 95 peurliesa (1) ; bras ha kreñv an eskern anezañ, doun enno enlouc’hadur ar c’hi- gennou. Teo e-giz eur golonenn eo linenn c’harv ar werzid-vorzed. Pladet e doare laonenn eur sabrenn ar werzid-c’har ha garanet an eilwerzid (2). Hir eo eskern an arvrec’h e-skoaz hini ar vrec’h hag eskern a..." 210261 proofread-page text/x-wiki mlzu9o1oq2m7bmhze7k801lxb8rjsvb Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/108 102 67174 210262 2026-10-21T15:41:40Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "eged er broiou all. Pell goude dibenn ar pleistoken- uhela, e nevez-varevez ar maen, edo rummadou Kro-Magnoniz a wad digemmesk o chom c’hoaz en Arvorig (1) ha war aradennad menez Keven (2). Klopenou diwar ar ouenn-ze a gaver alïezik er c’heviou-bezia hag en taoliou-maen. E-pad oadve- ziou ar c’houevr hag an arem, edo Kro-Magnoniz o veva e meur a lec’h e Bro-Spagn hag er Portugal. Klopenou kro-magnonat a zo bet kejet outo, amañ hag ahont, dre an Europ... 210262 proofread-page text/x-wiki qq0hekosopxdckzggdx4yb9ky4tk51h Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/109 102 67175 210263 2026-10-21T15:42:16Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Tenerifa (1) a oa Kro-Magnoniz rik. An Doktor R. Verneau, bevet gantañ pemp bloaz e-touez o dis- kennidi spagnolekaet, en deus kavet e boaz gand ar re-mañ betek traezou-tiegez boaziet gant Kro- Magnoniz Europa e-kerz an oadvez magdalenel (2). Tud korfet-brao, dremmet-kaer ha mentet-dreist a oa eus ar Ouanched (3). Ar wazed a oa 1 metrad 70 da vihana. E peb enezenn, en deus an Doktor Ver- neau kavet kalz a wazed, d’ezo en tu-hont da 1 metrad 80. Hinien... 210263 proofread-page text/x-wiki oeb90u8qbot94opx3j8sl2bg9qluz52 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/110 102 67176 210264 2026-10-21T15:43:28Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Gwenn a-walc’h e oa kroc’hen ar Ouanched, peur- wenn a-wechou zoken. Dasil, merc’h da Venkomo, diweza roue gouanch enez Tenerifa, a oa gwenn meurbet he c’hroc’hen ha brizennet he dremm (1). Brudet e oa kened ar Gouanchezed e-touez an Normaned hag ar Spagnoled a veze o tarempredi an enezennou er \(XIV^{vet}-XV^{ret}\) kantved (2). Kreñv-dispar ha ouesk eur souez e oa an enezourien. War-bouez eur vaz skañv hepken e tiskennent gant tor ar sersa meneziou,... 210264 proofread-page text/x-wiki ci25cv4wg1ch15hymwj8c5rrfkjp6v0 210266 210264 2026-10-21T15:45:30Z Aveldro 601 210266 proofread-page text/x-wiki iyasup9ywpekrzy9jzedshwru5ro68a Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/111 102 67177 210265 2026-10-21T15:45:17Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|goue|liou}} war an Tagaror, anezañ eun dachenn gelc’hiek pe bevarc’hornek-reiz a dalveze da vodadlec’h d’ar meuriadou. Troet meurbet e oa ar bobl a-bez war ar seurd arvestou hag e terede daveto engroeziou bras a dud. Kanennou a oa gand ar Ouanched, meulet enno kuriou o zadou ha kadarnded o brezelidi (1). Eur boblad-tud oberiant, dispont ha brezelgar a oa anezo, e gwirionez, hag hep fallgaloni o deus stour- met pell-amzer ouz Europiz kent bez... 210265 proofread-page text/x-wiki 3g6lgq5yl9d5ixs7av32lxrbjpblrs7 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/112 102 67178 210267 2026-10-21T15:46:23Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "eget re ar Vorianed zoken. Bras eo an daoudroad, eun tammig pellaet enno ar biz-meud diouz an eil biz, ma helle moarvat ober gant hemañ e-giz eur vrec’h-biñsetez da gregi en traou, evel ma oar ober gouezidi hon Amzer. Bihan eo ar vent : war-dro 1 metrad 55. Ne ziskouez ket gouenn Chanslad beza bet ker skignet en Europ hag ar gouennou all. Gwall-vihan niver ar relegennou diwarni, hag an darn-vuia eus ar relegennou-ze a hañval beza re hironed, tud vriz... 210267 proofread-page text/x-wiki fvaw86q1hx192nteyjow5kn7p7bh6fb Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/113 102 67179 210268 2026-10-21T15:47:00Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "all, gwir eo, ez eo disheñvel Chansladiz diouz an Eskimoed. Ma vefe re lakaat ez eus kerentiez pe vaberez etre an daou rummad-tud-ze (1). 4° Gouenn Predmost (2). — Bez’ e tenne d’ezi darn eus an hemolc’herien olifanted hirvlevek a oa o chom en Europ-kreiz e dibenn an oadvez aori- gnakel hag e derou an oadvez solutreel. Arouezen- net eo dre vraster ha teoder iskis an diou-wareg- abrant. Hir-meurbet eo ar vent : 1 metrad 80. An denoniour gall Boule a se... 210268 proofread-page text/x-wiki tr54ssv1urdfl2k4m9l0kwtvjbz52yk Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/114 102 67180 210269 2026-10-21T15:47:39Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "hag e oadvez ar metalou (1), Aostraliz-vremañ, Koranaed Kreisteiz Afrika, hag, a-wechou, an Eskimoed, Fuejiz, hag all (2). 5° Tud vriz-ouenn pe hironed (3). — Hiniennou eus ar c’hhorfou aet en eskern deuet d’eomp diwar hen-varevez ar maen a zo anezo relegou hironed ganet diwar kemmesk ar gouennou a anavezomp, ha, marteze ivez, gouennou all dizanav c’hoaz d’eomp. An Aorignakad a zo bet dizolôet e eskern e Combe-Capelle, Okitania, anezañ eur C’hro- Mag... 210269 proofread-page text/x-wiki o895pktqmkox6jgkhy48o6sod5ic300 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/115 102 67181 210270 2026-10-21T15:48:14Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "etre e oant (aroueziadur : 79,2) (1) ha disheñvel a-grenn e oa eskern o izili diouz re Gro-Magnoniz : n’oa ket, da skouer, pladet o gwerzid-c’har e doare laonenn eur sabrenn. Anat diwar kement-mañ e oa an hemolc’herien-gezeg-ze diwar gouenn Kro- Magnon kemmesket (2). Eun drede skouer a dud vriz-ouenn a zo degaset d’eomp gand ar gavadenn graet en Oberkassel, e-kichen Bonn, Rhenania. Dizouaret ez eus bet eno, eus eur bez graet gant diri ledan a vaen- b... 210270 proofread-page text/x-wiki hxv31uqm39sjapwnfg3zwzkpsdjyanl Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/116 102 67182 210271 2026-10-21T15:48:46Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "ugent vloaz, 1 metrad 55 he ment. Hirbennek eo ivez he c’hlopen (aroueziadur : 70), uhel ha bolzet he zal evel hini ar paotr ; moanoc’h dremmet eo egetañ avat. A-hent-all, dre zarn eus e stumma- dou, ar penn-maouez-se a zo nesteriou etrezañ ha penn etiopiatheñvel Combe-Capelle. Re ouenn Chanslad eo ar stummadou all. Ar paotr heñ ivez a zo gouenn Chanslad darn eus stummadou e glo- pen, nemet e tenn stummadou all da ouenn Kro- Magnon, ha re all c’hoaz d... 210271 proofread-page text/x-wiki 8woffqiw4fa4esthbb836379tvrsc0e Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/117 102 67183 210272 2026-10-21T15:50:10Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> {{Kreizañ|'''Gouennou-tud ar pleistoken e-maez Europa.'''}} Netra c’hoaz ne c’houzomp a-benn-bremañ pe hogos netra a-zivout ar gouennou-tud o deus bevet e-maez Europa e-pad ar pleistoken. Sed amañ, berr-ha-berr, doare hon anaoudegeziou. 1° Afrika. — E Berberia, e meur a lec’h eus Aljeria, Tunizia ha Marok, ez eus bet dizouaret klopenou morianheñvel eus ehanlec’hiou o tenna d’ar pleistoken. Eur glopen gro-magnonat a zo bet degaset..." 210272 proofread-page text/x-wiki cdg9jx11mtqzvdy8wbvtet5p1qpxi7d Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/118 102 67184 210273 2026-10-21T21:06:01Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "temz-amzer gleborek (digoad ha kras emañ ar vro bremañ), kempred marteze gand Amzer ar Skourn- Bras en Europ (1). Ker koz-se n’eo ket ar c’hlopenou kavet e Nakuru hag e Elmenteita, Trevadenn Menez-Kenia. Klopenou Nakuru, diou anezo, a oa war-hed 8 pe 12 troatad diouz ar barr, e-ser gant binviou-maen ha podou-pri. Disheñvel ez int diouz klopenou ar Vorianed o veva bremañ er vro. Evit gwir, nemed o hirbennegez-dreist, n’eus netra a gement a ve morianhe... 210273 proofread-page text/x-wiki tecefc2ft2rsl4qrh7b3m9twcf4ppsc Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/119 102 67185 210274 2026-10-21T21:06:57Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "stummadou anezañ : didalegez, kern plaen, kil- pennegez, balir bras ha teoder iskis an diou-wareg abrant, braster poullou an daoulagad, balir an dremm e doare eur vuzell loen, hag all. Er poent- mañ nemetken e oa disheñvel Den Rhodezia (Homo Rhodesiensis) diouz Den Neanderthal : al lec’h m’emañ e strad e glopen an toull kilpennel a zis- kouez splann en em zalc’he an den-ze sounn en e sav. O vont d’ezañ dre eskern ar c’horf e tegouezer en hevelep pal.... 210274 proofread-page text/x-wiki spa4b2wa4qfa5uawjyc098314bzoxw0 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/120 102 67186 210275 2026-10-21T21:08:36Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "da get e Kornog an Azi evel en Indez pell-pell kent derou an istorvez. Da evesaat eo n’eus ket bet kavet er gwelead-ze al loened stummet diouz ar yenion a vez bepred oc’h ambroug an ijinerez mousterel en Europ (1). Darn eus ar c’hlopenou degaset gand an Tad Zumhoffen eus eur vougeo a Phenikia a hell tenna d’an oadvez aorignakel. Ar peb-all avat eus ar relegou-tud dizolôet betek-hen en annezlec’hiou ragistorek dre Azia a-bez ne hañvalont ket beza koso... 210275 proofread-page text/x-wiki rf9xno9wkdoc1xhxny3as1tsgttq5ko Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/121 102 67187 210276 2026-10-21T21:09:40Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> E Bro-Sina, ez eus roudou stank eus gouennou- tud morianheñvel e-touez ar boblañs-vremañ e meur a gorn eus ar vro (1). Er Japan, ar relegou-tud tennet eus dilerc’hiadou- kegin nevez-varevez ar maen a zo heñvel a-walc’h ouz re an Aïnoued-vremañ, ha heñveloc’h c’hoaz ouz relegou gouennou europat-zo eus ar pleistoken- uhela hag eus nevez-varevez ar maen (2). Roudou a-ziwar-lerc’h eur ouenn vorianheñvel a zo anat ivez e poblañs-vremañ..." 210276 proofread-page text/x-wiki qag14bt9q1jkoide5y3gyywix148yas 210289 210276 2026-10-21T21:17:23Z Aveldro 601 210289 proofread-page text/x-wiki rzgzlcmh7wjdfjbqzddmdtuy64t6rdp Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/122 102 67188 210277 2026-10-21T21:10:12Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "d’ezi stummadou o tegouezout gant gouenn ar Grak-Vorianed (pe Negritoed) (1). Kalz a draou a ro lusk da gredi e oa tudet gwechall-goz gand ar Grak-Vorianed-ze, neket hepken enezennou Male- zia, hogen beteg enez Selan ha darn eus an Indez hag Indez-Sina (2). E Wadjak, enez Java, ez eus bet kavet diou glo- pen garrekaet o tenna moarvat d’ar pleistoken, ha disheñvel-bras diouz klopenou eneziz-vremañ, Maleziz anezo. Aostraliat, pe, da gomz strisoc’h, hen... 210277 proofread-page text/x-wiki ek2q9webxt6s3lhhcxbkm1dmltrksil 210288 210277 2026-10-21T21:17:12Z Aveldro 601 210288 proofread-page text/x-wiki k131vkwdeno1oa8hz0zyphffmtkwmty Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/123 102 67189 210278 2026-10-21T21:10:50Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "werzid-vorzed, ha da ziweza, war-hed tri metrad diouz ar glopen, eun eil dant. Evito da veza a-skign, e voe sellet ar relegou-ze gand ar c’havadenner evel o tont holl eus an hevelep krouadur ma reas anezañ Pithecanthropus erectus « an Den-marmouz sounn- ’n-e-sav » (1). A-gevret ganto, e oa er gweleadou e-leiz a eskern-loened, an darn-vuia anezo o tis- kuilha gouennou aet bremañ diwar ar bed pe diwar ar vro : olifanted (diou pe deir eilouenn anezo o tr... 210278 proofread-page text/x-wiki sejcs8hyip3928tkje3mknt18twl1oi 210287 210278 2026-10-21T21:17:01Z Aveldro 601 210287 proofread-page text/x-wiki 7fiiznnnj1lmvdjkkefzp5cdup6ag7q Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/124 102 67190 210279 2026-10-21T21:11:37Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "a oa d’ezañ ar werzid-vorzed-ze da vale en e sav. Dizunvan eo ar ouizieien a-zivout gouenn perc’henn ar relegou-ze. Kalz anezo, da heul ar c’havadenner E. Dubois, a sell anezañ evel eur furm-dremen etre ar Marmouz hag an Den. Re all a ziskred start e vefe ar werzid-vorzed diwar an hevelep hini hag ar glopen. Darn c’hoaz, o kemerout da ziazez o mar- tezead an heñvelderiou a zo etre relegou ar Pithe- canthropus erectus ha relegou ar marmouzien hir- vrec... 210279 proofread-page text/x-wiki pp5juo2m8shi9kyisjisegldz4vvbk9 210286 210279 2026-10-21T21:16:50Z Aveldro 601 210286 proofread-page text/x-wiki 14oafi2iemmamthtcvdt8ssdsyvuh34 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/125 102 67191 210280 2026-10-21T21:12:41Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "pri gell-ruz ma kaver ennañ peurliesa eskern diwar loened steuziet a-benn-bremañ ar ouenn anezo (Diprotodon, Nototherium, hag all). Peuraostraliat eo ar glopen ; aostraliat ivez, pe, pa lavarfen gwell, hen-aostraliat eo an dremm, d’ezi stummadou na vezont nepred kavet ken holl a-gevret en eun heve- lep dremm gand Aostraliz-vremañ : braster iskis ar rakkarvanegez, braster an dent-lagad, hag all (1). 5° ''Amerika''. — Heñvel eo bet doare Amerik an Hant... 210280 proofread-page text/x-wiki 5q1urx85rwbvp8lw9ji0d7pp0sicpdq Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/126 102 67192 210281 2026-10-21T21:13:28Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "skournredennou an Alpou hag ar Pireneou. E meur a lec’h eus an Norz-Amerik, e kaver a bep eil gwe- leadou douar skournredel ha gweleadou eun douar all, fosilennou ennañ. Kement-se o tiskouez ez eus bet, e Norz-Amerika evel en Europa, argila hag araokaat bep eil tro gand ar skournredennou. Mar deo bet, a-hed ar pleistoken, heñvel-bras doare an Norz-Amerik ouz doare an Europ, diaes eo evelato degouezout gant kempredelez an dar- voudou-natur c’hoarvezet... 210281 proofread-page text/x-wiki k6yf4vfo3mityjpyltbbklno4fqrup8 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/127 102 67193 210282 2026-10-21T21:14:16Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "koazaduriou, dizac’haduriou, rikladuriou, hag all (1). Diarvarusoc’h eo marteze hended ar garvan- draon kavet e enez Kuba, strollad an Antillez, e mougeo Sancti-Spiritu, dindan eur gwelead maen hinkinou-leur. Dielgez a-grenn eo hag anvet eo bet Homo Cubensis doare-den ar seurt karvan. Disrannet evel m’edo diouz douarou-bras all ar bed damc’houde derou an trihoalad, Amerik ar C’hreisteiz a zo en em zispleget enni, e-pad an tri- hoalad hag ar pevarhoa... 210282 proofread-page text/x-wiki 0u9orftgtn9rr3exut493kdps8hrgkp Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/128 102 67194 210283 2026-10-21T21:15:17Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Bez’ ez eus, en Amerik ar C’hreisteiz, gweleadou bras a zouar lec’hid heñvel ouz lec’hid pe leus an Europ. Pampaek a vez graet eus douar ar pam- paou pe kompezennou bras geotek ar Republik Arc’hantel. Ledet e voent war gwiskadou miokenel hag oligokenel ar bluskenn-vaen e-pad ar rann- hoaladou pliokenel ha pleistokenel beteg an Amzer- vremañ. Stank enno an eskern-loened, dreist-holl relegou ar fallzenteged bras, nemed aezetaet n’eo ket... 210283 proofread-page text/x-wiki qsfoorcdhjbmclf1igvyoe0risq9r1d Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/129 102 67195 210284 2026-10-21T21:15:56Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "amzeriou kosa ar ragistorvez (1). Eun dra splann eo da vihana ne hell ket mab-den beza genidik eus eur c’hornad-bed ma oa goañvou ennañ, dre n’eo ket a-grenn evit beva en eur vro yen heb ar gwarez a zeu d’ezañ eus an tan, eus an emwiska hag eus an emgledouri. Kent deski enaoui-tan, kent gou- zout ober gant krec’hin-loened tammou dilhad da virout ouz ar riou da dreanti e gorf, kent beza barrek da sevel gant douar, prenn ha geot fouken- nou pe logellou... 210284 proofread-page text/x-wiki bkjarbu35ru622j12z2fy11uu919dfo Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/130 102 67196 210285 2026-10-21T21:16:26Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "broustou ha plantennouïgou tener, gwriziennou, pe c’hoaz diwar loenedigou munut a heller paka heb arm ebet evel razed, logod, melc’houed-krogenek, gleskered, preñved-gwenn, kirvi-raden, kregin- mor (1). Arabat klask ar rannved dic’hoañv a voe kavell da vab-den en Amerika pe e Polunezia, pa na hañ- val ket beza gwall-goz tudidigez ar broiou-ze. Kreisteiz ha Kreizenn Afrika, Aostralia, Tasmania, korniou pella ha reterela Azia n’int ket kennebeut kreize... 210285 proofread-page text/x-wiki elzsobh8k7p7qrrkqrbkqruvrjj0m1f Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/131 102 67197 210290 2026-10-21T21:19:39Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "europiz anezo kouls lavarout, evel e diougan enno ar ouenn wenn europat a ziwezatoc’h ; Grimaldiz, anezo Kentafrikaned, pe da gomz strisoc’h Kent- vorianed ; Chansladiz, ar re-mañ Kentaziaded, ma kemerer da wir n’eo ket ar stummadou heñvel a gaver etrezo hag Eskimoed-zo aroueziou touellus diwar gendoareaduriou-korf o tont eus heñvel- levezoniou a ziavaez, hogen aroueziou doun ha gwirion o testenia kerentiez ha maberez (1). Ma lakaer e oa tud diwar ha... 210290 proofread-page text/x-wiki 3qzn8ofsy14ikez24iaw8c8tkpr9l8p Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/132 102 67198 210291 2026-10-21T21:20:16Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "nou, Atlas. N’eo ket a-daol-trumm, hogen gorrek- meurbet eo en em savas an aradennadou-ze. Ar beurc’horroïdigez anezo a gemeras, da veza kaset da benn, oadveziou hir a vez graet anezo gand an douarourien akuitanek, burdigalek, helvetek, tor- tonek, sarmatek ha pontek. Keit ha ma padas ar c’horroïdigez-se, ez eas ivez war uhelaat strad ar mor Kreizdouarek ken na voe da hesk hogos en e bez. A-hed milvedou n’eus ken anezañ, eus ar Spagn d’an Indez (1) ne... 210291 proofread-page text/x-wiki 73yfg92afrkcs9lwm3m4fmuwb7x2n4n Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/133 102 67199 210292 2026-10-21T21:21:02Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "an edeier hag eus al louzeier-kegin bet gounezet diwezatoc’h gant mab-den a zo genidik eus ar rannved-ze en e bez, eus lec’h pe lec’h anezañ, pe kavet e vezont o kreski anezo o-unan war e harzou : palmez-datez, fiez, olivez, gwini, pin-bouedus (Pinus domestica), kistin, kraoñ, kraoñ-kelvez, bri- kez, pechez, irin, kerez, per, aval, mouar, spezad, flamboez, sivi, ognon, kignen, sivolez, kaol, pour, irvin, karotez, boetrabez, asperjez, kistin-dour, ed-d... 210292 proofread-page text/x-wiki hxb908dtky7d04n67bnmc32bwla8b8v Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/134 102 67200 210293 2026-10-21T21:21:55Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "war an douarou bet disrannet gand ar mor, diouz tu ar c’hreisteiz. En hanternoz, er broiou ma oa aet war yenaat an temz-amzer e-pad eun darn eus ar bloavez (hep ma vije aet koulskoude ar goañv yen- skourn enno evel m’emañ bremañ) e chome an dud a zo bet penn-lignez d’ar ouenn wenn. E broiou dic’hoañv ar c’hreisteiz, e paotaas an dud a voe penn-kef da ouennou m’edo o stankaat en o c’hro- c’hen greunennouïgou o livadur-ken bep ma ’z aent dounoc’..." 210293 proofread-page text/x-wiki 8inot5v9pcjj6uevm6183dz5fa8mvpn Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/135 102 67201 210294 2026-10-21T21:22:45Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "ar gwad, kuit eus al levezoniou-natur o deus o lakaet da ziwan er penn-kenta. N’omp ket aotreet da gredi e oa en derou ker bras an disheñvelderiou- ze ha bremañ. Emañ meur a dra zoken, hizio c’hoaz, o tiskouez n’oant ket. Bugale nevez-c’hanet ar Galmouked, re Sinaïz, Maleziz, Amerindiz, hag all, n’int ket ker melen hag o c’herent. Bugale Morianed Afrika a zo liou chokollat o tenna war ar ruz pe liou kannell o c’hroc’hen da vare o gane- digez, hag e..." 210294 proofread-page text/x-wiki 3uqt9fzpfkus7zp3dzz3vjfamkpzye5 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/136 102 67202 210295 2026-10-21T21:23:59Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "tuet da gredi diwar ar c’henta sell. Pell ez int, da vihana, a veza skignet ker stank ha ma vez kreded peurvuia en Europ. Kalz a Vorianed n’o deus na fronellou podez na diweuz teo war astenn : ker kaer dremmet hag Europiz ez int. E-metou melen- groc’hencien ar Reter-Pella hag an Amerik e tegouezer alies ivez gant dremmou europat- heñvel (1). Kredi a raer peurvuia ez eus eur galloud gware- zus el liou du, azdu pe c’hell diwanet er c’hroc’hen gand an h... 210295 proofread-page text/x-wiki b83qn2prjhznrpwpgb3kupo8tvs10fs Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/137 102 67203 210296 2026-10-21T21:25:15Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "e kevrennou tomma hag heolieka an Afrik : Soudan ha lodennou kevannezus ar Sahara. Diouz o zu, Morianed Tasmania hag Aostralia, kent chom er broiou m’o c’haver hizio, o deus annezet, a-gevret gant Melaneziz, kevrennou trovanel Azia (Indez hag Indez-Sina) e-lec’h ma kaver bremañ c’hoaz diler- c’hiadou eus gouennou-tud kar-nes d’ezo, dreist- holl e-mesk Dravidiz an Indez. O liou du, deuet d’ezo ha stabilaet dre hir amzer, a viront pa dre- menont dindan... 210296 proofread-page text/x-wiki d0gfqrcp7l1e68vury32omdf9npvqs2 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/138 102 67204 210297 2026-10-21T21:26:13Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|dia|barz}} Borneo, da skouer, evito da chom en eur vro ken tomm hag ar Soudan pe ar C’hongo, a zo bepret melen-gwenn o c’hroc’hen. E kevrennou kehederel Afrika ar poblou hamitek, aet da veva darn anezo kerkent ha diwez ar pleistoken e-touez ar Voria- ned, o deus miret o liou gell-ruz pe c’hell-melen. En Amerik ivez, an Indianed o deus tudet e-pad ar rannhoalad holoken kevrennou kehederel ar vro (Yukatan, Kreiz-Amerik, Antilhou, Venezuela, Gwi... 210297 proofread-page text/x-wiki hryddo2oqm65ctm377juhnufh31u5nh Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/139 102 67205 210298 2026-10-21T21:27:40Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "kevannezus ar Sahara, ar Yuzevien aet d’ober o annez e Kochin (Indez) goude dismantridigez Jeruzalem gant Titus (1), ar rummadou Arabed aet da chom diwezatoc’h er Soudan reterel (2), an holl boblou-ze a zo manet gwenngen. N’eus bet gwelet, kennebeut, kemm ebet o sevel e liou-kroc’hen diskennidi Europiz a zo o chom abaoe eun nebeud kantvedou e kevrennou kehederel Amerika, e Kreisteiz Afrika, en Indonezia, e Polunezia (3). Hogen mont re bell e vefe das... 210298 proofread-page text/x-wiki f2qivsy8fh1yympakkiu1d6bgib143f Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/151 102 67206 210300 2026-10-21T21:31:16Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Rummadou all a besketaerien hag a hemolc’h- erien groc’hen-du a dreizas en enezennou Mela- nezia (Nevez-Gwinea, Amiraliez, Salaun, Nevez- Hebridez, Nevez-Kaledonia) hag en em skignas beteg ar Zeland-Nevez. Darn eus ar rummadou-ze, evel an hini a zo bet penn-lignez da Nevez- Kaledoniz, a zo dibar dre an niver a stummadou neanderthalheñvel en askournadur o c’horf hag o fenn. Ma heller lavarout n’eus gouenn ebet bremañ war ar bed a gement... 210300 proofread-page text/x-wiki fdqvazubo8b1sk1i73ehq0s544yz7ls Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/152 102 67207 210301 2026-10-21T21:32:23Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Evit Polunezia, an dudidigez anezi a zo bet kaset da benn e-doug an daou vilved diweza eus an istorvez gant tud kroc’hen melen pe c’hell o tont eus Indonezia. A-walc’h a zo eus unvanded ar yez komzet dre holl enezennou Polunezia da ziskouez n’eo ket koz poblidigez an enezennou-ze (1). 4° ''Amerika''. — E touez an holl relegou-tud o tenna d’ar ragistorvez bet kavadennet en Amerika, n’eus askourn ebet betek-hen a gement a hellfe beza la... 210301 proofread-page text/x-wiki m92juelojh69mdvljtcdc62ykf2hwk1 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/153 102 67208 210302 2026-10-21T21:33:10Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "bras ar Reter-Pella (1). Pe da lavarout gwell, d’ar mare n’edo c’hoaz eus pobladou ar Reter-Pella nemet rummadouigou hemolc’herien, pesketa- erien ha kutuilherien eo en em zisrannas diouto ar bagadou aet d’en em skigna dre Amerika. Kement-se holl a denn da lakaat ar c’henta divro- adegou o deus tudet an Douarou-Nevez war-dro diwez hen-varevez ar maen ha derou nevez- varevez ar maen, da lavarout eo war-dro 15.000 bloaz diouzomp, hervez amzeroniez ragis... 210302 proofread-page text/x-wiki ryph5aufql44kvz3vz3rca8w0q75ssf Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/154 102 67209 210303 2026-10-21T21:34:05Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "Charruaed an Uruguay a oa ken du ha Moria- ned (1). Meuriadou all, evel hiniennou eus ar re a zo o chom er Chako (Amerika ar C’hreisteiz) a zo en eneb gell-splann o liou (2). Disheñvel-bras ivez linennadur an dremm diouz ar meuriadou. Mar deo mongolheñvel en o stumm kalz a India- ned, n’o deus eleiz a re all nested ebet ouz gouenn vongoliat Kreiz-Azia. E stummadou-korf an Indianed, ez eus daou hag a zo skignet-ledan en o zouez hag a bouez bras dre ar... 210303 proofread-page text/x-wiki dt3hda8fazwkvz0nufngku9cyo9uof0 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/155 102 67210 210304 2026-10-21T21:35:34Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> 1° Hirbenneien kroc’henet gell-du pe zu, hen- dadou da ouenn Lagoa-Santa, Charruaed an Uruguay, Perikueed Hen-Galifornia, hag all. Dre Amerika a-bez e kaver roudou eus ar ouenn-ze. Heñvel eo ouz Melaneziz dre veur a stummad eus hec’h askournadur ha deuet eo moarvat eus Reter pe eus Gevred Azia d’ar mare m’edo c’hoaz ar vro-ze e dalc’h hendadou Melaneziz. Ho pet koun o deus darn eus mougeviou an Tonkin daskoret, a-gevret gant binviou ne... 210304 proofread-page text/x-wiki gump12yw1vnzghbzb75djznhepmxie4 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/156 102 67211 210305 2026-10-21T21:37:03Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|vongol-|heñvel}}. Eus ar re-ze, an Apached eo ar re a zo aet al larka daved ar c’hreisteiz. 5° An Eskimoed (1). ''Da evesaat'' : En daou bennad emeur o paouez lenn a-zivout kavell mab-den, orin ar gouennou-meur ha tudidigez ar bed, hon eus lakaet ar pep gwirheñvela a-douez an dirouestlou bet klasket d’ar c’hudennou-ze gant skianteka ha poelleka gouizieien hon amzer. Arabat d’al lenner ankounac’haat avat ez eus amañ martezeadou ha goulakadur... 210305 proofread-page text/x-wiki 09o7vr3fexg6asaw93rujl42rybbkkw Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/157 102 67212 210306 2026-10-21T21:37:53Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "gall A. de Quatrefages (1). Unc’heneliez mab-den eo ivez kelennadur ar Gredenn gristen. N’eo ket evelato diwar abegou a gredenn hon eus hen dege- meret, pa ’z eo gwir e vennomp el levr-mañ chom striz war dachenn ar ouiziegez (2). Degemeret eo bet ganeomp dre ma ’z eo d’hor meno ar gwir- heñvela eus an holl c’houlakaduriou a zo bet savet diwar-benn orin mab-den, ha dre ma kouez a-unvan a-hend-all gant traou bet diskuilhet d’eomp dre imbourc’hiou-studi..." 210306 proofread-page text/x-wiki a2uuxmnsjzvrhf50beha4frxappnte4 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/158 102 67213 210307 2026-10-22T09:40:47Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "108 sc0lnczus a-walc'h, a urnmnidigez hag a steuzidigez CUT 0u6nn cn cur Ober eun nebeud Kantvedou : ar relegennoù Kezeg hrezcl ha tournamant (che- Ddu de lance) eus nr XV Kantved goude H. 5. Kavadennet dn heul Turchadennouù graet en Italia, 0 deus isluilhet cur ouenn n'oa Ket anezi Kent ar LFGIn-0mZ6P, 8 Z0 16L da get abaoc, hag 9 ZO neu rhenñnvel a-hend-all ouz ar skeudennou deuct d'eomp diwar dourn an doelwennerien Kempred un (11. RVvido... 210307 proofread-page text/x-wiki spzbfn92lr2gwupbyc3js3any9ug2wm 210308 210307 2026-10-22T09:50:56Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210308 proofread-page text/x-wiki 4k6gbtb30s8zjlryqpfhmwknduby8j9 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/141 102 67214 210309 2026-10-22T10:11:14Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "vro a dalv d’ezo da dachenn-hemolc’h, e teu alios d’en em sila e korn pe gorn anezi rummadou hemolc’herien diwar gouennou dishenvel o font a-bell-vro. A-wechou en em gav kemmet en holl d’an holl e berr-amzer pobla~ns ar vro, eur rummad kadarnoc’h pe c’halloudusoc’h o tiberc’henna ar rummad kent pe dre e beurlaza pe dre e argas. O veza n’o devez ket ezomm an hemolc’herien a sklaved, ar beurlazidigez eo tonkadur an drec’hidi pa na vezont ket evit..." 210309 proofread-page text/x-wiki iwsfluy73ig5luyxdyo0cixks7rzu4h Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/142 102 67215 210310 2026-10-22T10:12:46Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "abaoe an eil-hoalad <ref>A. {{sc|de Lapparent}}, ''Leçons de Géogr. phys''., trivet mouladur, 1907, pp. 567-8.</ref>. Dalc’husa en e stumm eus holl zouarou-bras ar bed eo ivez, p’he deus miret an temz-amzer tomm a oa o ren war ar C’hentved ha gouennou loened ha plant kar d’ar re a veve e-pad ar plioken. Gouennou koz-koz eo ivez gouennou Morianed Afrika, gounezet ganto o liou-ken ha darn eus o stummadou-korf all dre veva, e-doug oadveziou hir ar plioke... 210310 proofread-page text/x-wiki 5a1e5lnj08k6rwx6c2utl0z78mdvqj2 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/143 102 67216 210311 2026-10-22T10:15:51Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "d’ar c’heheder ez eo deuet hep mar ebet an teir foblad-ze, nemet n’eur ket evit lavarout, zoken dre vras, pe da vare ez int en em skignet e Kreisteiz Afrika. Eun dra hepken a zo diarvar : diara-oget eo bet ganto ar Vorianed er c’hornad-ze eus an douar-bras&nbsp;<ref>R. {{sc|Broom}}, ''A contribution to the craniology of the yellowskinned races of South-Africa'', war ''Journal of the Royal Anthropological Institute'', 1922 ; ''Anthr''. 1924, pp. 579-81... 210311 proofread-page text/x-wiki o1x8vpcq1sd3upco8dtscio98vodhof Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/144 102 67217 210312 2026-10-22T10:19:19Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "rouedad stêriou m’edo douret ganto ar Sahara d’ar c’houlz-se a oa d’ezo teir c’hreizenn-skigna, anezo teir menezeg o sevel e-kreizig-kreiz ar gouelec’h : an Hoggar (pe Ahaggar), an Air hag an Tibesti. Eus an Hoggar, e tevere davet peder avel an dremmwel stêriou hir aet da hesk hizio. An teir brasa anezo e oa an Igharghar a rede etrezek an hanternoz, an Tainanrasset a rede etrezek ar c’hornog, an Tafassasset a rede etrezek ar c’hreisteiz. Diou vammen..." 210312 proofread-page text/x-wiki j186tqcwdxlujt88ogxpqy2cxw65t74 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/145 102 67218 210313 2026-10-22T10:22:48Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|nemet|ken}} a dize da ziraez ar mor war aod pleg-mor Gwinea, pa heulier an naoz aet da hesk anezan beteg an Nijer-Izela. Da gredi eo n’eo eus heman, graet Kouarra anezan gand ar c’hlannidi, nemet red izela an Tafassasset pleistokenel&nbsp;<ref>Da c’houzout hiroc’h war an traou-ze, lenn {{sc|Gautier}}, ''op. cit''. pp. 56-8, 64-75 ; {{sc|de Lapparent}}, ''op. cit''. pp. 575-6. An Nijer-bremañ (4.500 kilometrad red) a zo ouz e ober e gwirionez... 210313 proofread-page text/x-wiki q748o6pt8m3sh0zboq9s9glgglyydq4 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/146 102 67219 210314 2026-10-22T10:27:48Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "marteze d’ar c’houlz-se eget m’eman breman yenoc’h a-dra-sur eget na deo hizio, a vanas pell didud <ref>{{sc|Vaufrey}}, ''Observations de paléontologie humaine en Sicile, Tunisie et Italie méridionale'', war ''Anthr''. 1927, pp. 151-4.</ref>. Ne voe nemet diwezatoc’h, pa voe klouaraet an temz-amzer war ar meneziou-ze, e teuas hendadou ar Verbered d’en em Ieda dre o zraoniennou ha war an uhelennou en em astenn etre Atlas an Hanternoz hag Atlas ar C’hre... 210314 proofread-page text/x-wiki m6ypakkxm76srvt5pvtkg6l9o3yog9y Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/147 102 67220 210315 2026-10-22T10:33:05Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "ar c’haro-erc’h hag an olifant hirvlevek e tra-onienn ar Po. En hevelep koulz, e oa loened doareet diouz an tommder o veva en tu all da venez Apennin, e Grimaldi, hag e Kreisteiz Italia. E-kerz ar pleistoken-uhela, e tiraez loened ar steppennou hanternozel betek Tir Otranta : relegou diwar an olifant hirvlevek, ar frikorneg kreonennek hag ar pingouin-meur a zo bet kavadennet e mougeviou ar rannvro-ze&nbsp;<ref>{{sc|Blanc}}, ''Grotta Romanelli'', Firen... 210315 proofread-page text/x-wiki 8udha7xeafe6mjrf546ktd1r9n5u899 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/148 102 67221 210316 2026-10-22T11:00:11Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> E-tro an amzer-ze, ez eas moarvat war-du Reter Azia bagadouïgou gwenngroc’heneien all. Eus divroadeg ar re-man e hellfe dont diskleriadur d’ar vezans a glopenou europathenvel e darn eus mougeviou hen-varevez ar maen er Reter-Pella, da hiniennou eus ar stummadou-korf a zo o tont breman dre bell-hererez e-touez poblouigou hen-aziat Biz Siberia, ha, dreist-holl, da vezans anataet-mat e kornadou pella Azia a dud kroc’henet gwenn pe azgwenn... 210316 proofread-page text/x-wiki axxj7stgrbyy7ben9mw0xvm4fuz9a2u 210318 210316 2026-10-22T11:02:50Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ 210318 proofread-page text/x-wiki mvjpzvxkge734r0qrqat3u1ssp1rwl6 Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/149 102 67222 210317 2026-10-22T11:01:37Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "heller, a-unan gant hor c’henvrôad, an Doktor A. F. Legendre, sellout gouennou kroc’henet-melen ar Reter-Pella evel diwanet eus kemmes-kadur gwenngroc’heneien deuet eus ar C’hornog gand an dugroc’heneien a zalc’he da genta ar gevrenn-ze eus ar bed. Gwenngroc’heneien all o deus lusket abred-kaer, marteze e-pad ar pleistoken-uhela, daved ar c’hreisteiz, hag en em ledet e Mervent Azia (Azia-Vihana, Armenia). Kerner a rejont tamm-ha-tamm lec’h ar gouen..." 210317 proofread-page text/x-wiki t82jsdwvhw1ggxw8sdowbkdj3zq1ppk Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu/150 102 67223 210319 2026-10-22T11:07:21Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "etrezo diouz eun tu, hag ar ouenn groc’henet gwenn pe wenn-gell anvet gouenn greizdouaregat (''Homo mediterraneus'') diouz an tu all. Eus Arabia, ar ouenn etiopat a zo en em zinaouet war Afrika, dreist-holl war ar c’hevrennou reterel anezi. Eus aodou Persia hag eus ar Beloutchistan, ar ouenn dravidat a zo en em fennet war an Indez. Kosa broïz ar vro-man eo ar gouennou kroc’henet-du hag alies morianhenvel dre linennadur o dremm ma ’z eo deuet diouto he... 210319 proofread-page text/x-wiki t2fu5ebzp13j076xdf8u8mtflj2j7w3