a-raok

Wikeriadur brwiktionary https://br.wiktionary.org/wiki/Wikeriadur:Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.8 case-sensitive Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikeriadur Kaozeadenn Wikeriadur Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Stagadenn Kaozeadenn Stagadenn TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk a-raok 0 2832 380892 378122 2026-06-24T13:05:49Z Bistrakollboued 5959 380892 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''[[a]]'' ha ''[[raok]]'', deuet dre [[diftongennadur|ziftongennadur]] diwar ''[[rak]]''{{dav|1}}. {{-ar-|br|araok}} {| align=right |{{br-taol-ar-3|ar1=e|lizh=r|ar2=aok}} |{{br-taol-ar-1h|ar=arao}} |{{br-taol-ar-2a|ar=a-raok d}} |} '''a-raok''' {{dist|aˈrɔːk|br}} pe {{dist|aˈrawk|br}} # dirak un anv-kadarn pe ur raganv #* ''[...], an hini en doa ar muiañ a hent da ober a [[degouezhas|zegouezhas]] er [[kêr|gêr]] pell '''a-raok d''''ar re all.'' {{mammenn|KAB3|168}} #* '''''a-raok''' ar [[pardaez]].'' {{mammenn|MAVR|92}} #* ''Gwellocʼh eo [[plantañ]] [[beterabez]] eisteiz a-raog [[gouel Yann]] evid eisteiz goude.'' — {{mammenn|TBP3|324}} # dirak un anv-verb #* ''— « Ret eo dit debriñ un tamm bennak '''a-raok''' mont, » eme e [[mamm|vamm]].'' {{mammenn|LAWI|38}} #* ''Lavaret e vez n'eo ket mat lezel an dour da heoliañ '''a-raok''' reiñ anezhañ d'al loened.'' {{mammenn|TBP2|216}} {{-trol-}} * [[a-raok bloaz]] * [[a-raok miz]] ====[[divinadelloù|Divinadelloù]]==== * ''Petra a rez '''a-raok''' antren en ti ? - Tostaat dezhañ.'' {{mammenn|TBP3|329}} {{-adv-|br|araok}} '''a-raok''' {{dist|a.ˈroːk|br}} pe {{dist|aˈrawk|br}} # Adverb lec'hiañ. #* ''Gwech '''a-raok''', gwech a-dreñv.'' {{mammenn|EZM|9}} # Adverb amzeriañ. #* ''Un tamm '''a-raok''', ur pennadig '''a-raok''', pell '''a-raok'''.'' # '''Dont a-raok''' (tud, mor) #* ''Deus '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP3|40}} #* ''Setu e oamp deuet '''a-raok''' hep bezañ achuet hon devezh.'' {{mammenn|TBP?|?}} #* ''Deuet on '''a-raok''' da gaout peoc’h.'' (dont kuit) {{mammenn|TBP2|409}} #* ''Ar mor a zo o [[dont|tond]] '''a-raog'''.'' {{mammenn|TBP2|367}} #* ''Pa vez ar mor o tont '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP?|?}} #'''Dougen a-raok''' : bezañ [[dougerez]]. #* ''Ar merser a zoug war e chouk, Fanchonig a zougo '''a-raok'''.'' {{mammenn|SBI2|230}} # '''Kas ub a-raok''' : e [[kas|gas]] [[kuit]]. #* ''Hag e kasas ar paotr '''a-raok'''.'' {{mammenn|KAB3|36}} #* ''Me a '''[[kaso|gaso]] ahanoh a-rôg''' !'' {{mammenn|TBP1|108}} # '''Kerzhout a-raok''' #* '''''Kerz a-rôg''' !'' {{mammenn|TBP1|108}} # '''Leuskel a-raok''' : digeriñ an hent, mont er penn a-raok... #* # '''Mont a-raok''': ## mont kuit ##* ''Gourc’hemenn a reas d’ar re n’o doa ket a fuzuilhoù mont buan '''a-raok'''.'' {{mammenn|EK1|201}} ##* ''Eet e oa '''a-raog''' evel eur [[hazh|haz]] gleb.'' {{mammenn|TBP2|244}} ##* ''A-greiz diaoulat e oa aet '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP2|101}} ##* ''Laoskit anezhi da vont '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP2|316}} ##* ''Kerzh '''a-raok''' !'' {{mammenn|TBP2|361}} ##* ''Ec’h an '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP2|361}} ##* ''Deomp '''a-raok''' !'' {{mammenn|TBP2|361}} ##* ''Poent bras e oa dezhañ mont '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP2|424}} ##* ''Petra hon doa graet nemet mont '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP3|136}} ## [[mervel|Mervel]]. ##* ## mont dirak ub. ##* ''Kerzh '''a-raok''' !'' {{mammenn|TBP2|361}} ##* ''An dud a oa aet '''a-raok''' a oa aet livet fall.'' {{mammenn|TBP2|362}} ##* ''Ar pôtr a ya '''a-rôg''' abalamour d'e [[tog|dok]].'' {{mammenn|TBP1|77}} ##* ''Ar pôtr a ya '''a-rôg''' da gentañ abalamour d'e [[tog|dok]].'' {{mammenn|TBP1|85}} ## mont en-dro. ##* ''An [[horolaj]]-se n’a ket '''a-raok''' ken.'' ## mont war-raok, derc’hel da vont, da vevañ. ##* ''Me n'on bet nemed paour biskoaz ha memez tra ez an '''a-rôg'''.'' {{mammenn|TBP1|108}} ##* ''Paour on ha memes tra ec’h an '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP2|361}} # '''Mont war a-raok''', gwelout « [[war]] », « [[war a-raok]] ». ## Mont war-raok, mont end-dro. ##* ''E Koatredrez n'a ket ar vapeur war '''a-rôg'''.'' {{mammenn|TBP1|108}} ##* ''Pa’n dije graet ur gammed war '''a-raok''' e rae div war a-dreñv.'' {{mammenn|TBP2|230}} ##* ''N'a tamm ebed war '''a-rôg'''.'' {{mammenn|TBP1|108}} ##* ''N'a tamm ebed war '''a-raog'''.'' {{mammenn|TBP2|362}} ##* ''— Deomp war '''a-raok''' !'' {{mammenn|LAWI|?}} ## [[keraat|Keraat]]. ##* ''Eet eo an amann war '''a-rôg'''.'' {{mammenn|TBP1|108}} # Adverb [[stagenn]] : a zo a-raok. #* ''Ur beg '''a-raok'''.'' #* ''Komz, lavarout, gant e veg '''a-raok'''.'' #* ''An deiz '''a-raok'''.'' #* ''Ro un taol foet d'ar gazeg '''a-raok'''.'' {{mammenn|TBP2|164}} #* ''Ar penn a-dreñv hag ar penn '''a-raok'''.'' #* ''An tu '''a-raok'''.'' {{-HS-}} * [[diaraok]] {{-ES-}} * [[a-drek]] * [[a-dreñv]] * [[goude]] * [[war-lerc'h]] {{-kar-}} * [[a-barzh]] * [[kent]] {{-dvr-}} * [[araogenn]] * [[araokon]], [[araokout]], [[araokañ]], [[araoki]], [[araokomp]], [[araokoc'h]], [[araoke]] * [[a-raok ma]] * [[diaraog]] * [[diaraok]] ===Krennlavaroù=== * ''A-raok lammet, [[gouez]] e pe leac'h, 'Vit na dorri na penn, na breac'h.'' * ''Ar pôtr a ya '''a-rôg''' abalamour d'e [[tog|dok]].'' {{mammenn|TBP1|77}} * ''Ar pôtr a ya '''a-rôg''' da gentañ abalamour d'e [[tog|dok]].'' {{mammenn|TBP1|85}} {{-gwelet-}} {{stagadenn|Araogennoù brezhonek}} {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/LEBM}} [[Rummad:Brezhoneg eeun|araok]] [[rummad:a-raok]] pf9nfciw2mwtuqp92g7frhqjncsk5gl a-barzh 0 11058 380888 372600 2026-06-24T12:48:05Z Bistrakollboued 5959 380888 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Meneget er [[w:Catholicon|C'hatholicon]] (1499): ''abarz''.<ref>[[w:Jehan Lagadeuc|Jehan Lagadeuc]], [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1510883p/f13.item ''Abarz''], ''Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin'', 1499, war lec'hienn ar Bibliothèque nationale de France.</ref> :{{danvez-etim|br}} {{-adv-|br}} '''a-barzh''' {{dist|aˈbars|br}} #[[e-barzh|E-barzh]] #* #[[a-raok|A-raok]] #* {{-trl-}} * [[bout e-barzh]] : [[bezañ]] [[mezv]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|avant}} * {{fr}} : {{tro|fr|dans}}, {{tro|fr|dedans}} {{-ar-|br}} '''a-barzh''' #{{term|en amzer}} [[a-raok|A-raok]], [[kent]] #* ''— « [...], hag '''a-barzh''' dek eur e [[bezimp|vezimp]] eno. [...]. »'' {{mammenn|LAWI|110}} #* '''''Abarz''' an deiz pep hini a zo [[distro]] [[d'e gêr|d’he gear]] ...'' {{mammenn|EK1|79}} #{{term|en amzer}} [[a-benn|A-benn]] ; [[ac'hanen]] ([[dirak]] ur [[ger]] [[hag]] [[a]] [[merk|verk]] ur [[mare]] [[pe]] ur [[pennad]] [[amzer]]) #* ''Gourc'hemenn a [[gra|ra]] ma [[bezo|vezo]], dre aked an tamaller publik, heuliet ar [[barnedigezh|varnedigez]]-man '''abarz''' peder heur var-n-ugent, var [[plasenn|blasenn]] Gounid ar [[pobl|bobl]] ouz ar [[kêr|gear]]-man, ma [[bezo|vezo]] moullet, embannet ha lakeat dirak daoulagad an oll e pevar [[korn|c'horn]] douar ar Republik.'' {{mammenn|EK2|208}} #* ''— An [[tra|dra]]-ze ne ket diez da ober, hag, '''abarz''' eun anter-heur aman, eman ho lizer e [[w:Kastell-Paol|Kastel]].'' {{mammenn|EK2|219}} #{{term|en amzer}} A-raok ; kent (dirak un [[anv-verb]]) #* ''An archer. – Sonjal a rankan, da genta, '''abarz''' ober netra.'' {{mammenn|AOKE|43}} #* ''Tremen a [[grae|rae]], en tu all da [[bourc'h|vourc'h]] [[w:Brasparzh|Brasparz]], a-dreuz ur [[kornad|c'hornad]] douar leun a [[torgennoù|dorgennoù]] hag a stankennoù, '''a-barzh''' [[en em gavout]], en tu dehou da Duchenn Sant Mikael, er geunioù a zo etre houmañ ha lenn nevez an Estavel.'' {{mammenn|STBJ|14}} {{-trl-}} {{(}} * [[a-barzh ar fin]] * [[a-barzh bloaz]] * [[a-barzh nebeut]] * [[a-barzh nemeur]] * [[a-barzh pell]] {{)}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|avant}}, {{tro|fr|d'ici}} {{-stl-isur-|br}} '''[[a-barzh ma]]''' {{-dave-}} tmtcv35fqmg54lfmhowqzp7fcmt5hwh bloaz zo 0 12023 380894 380881 2026-06-24T17:48:47Z Bistrakollboued 5959 380894 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[bloaz]] ha [[zo]]. {{-tr-|br}} '''bloaz zo''' {{dist|blwa'so:}} # A verk ur [[pad]] tremenet : ur bloaz a-raok bremañ, [[abaoe bloaz]]: #*''Bloaz zo emaon amañ.'' #* ''— Ar portezour ! eme Alan. '''Bloaz 'zo''' n'em boa ket klevet e ganaouenn.'' {{mammenn|GEWE|41}} #* ''Warc'hoaz '''e vo bloaz''' [[abaoe ma]]'z on deuet d'ar gêr.'' {{mammenn|TBP2|53}} # Er stumm-nac'h : [[n'eus ket bloaz]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|il y a un an}} [[rummad:bloaz]] [[rummad:zo]] ged1fz8nvt5wh7z6008mpi9x995ipey a-benn bloaz 0 12024 380883 370592 2026-06-24T12:25:09Z Bistrakollboued 5959 380883 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[araogenn]] ''[[a-benn]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[bloaz]]''. {{-tr-adv-|br}} '''a-benn bloaz''' {{dist||br}} #Er bloaz [[a zeu]]. #* '' ... '''a-benn bloaz''' pe zaou... '' {{mammenn|KBSA|106}} #* ''« va [[filhor]] e [[bezo|vezo]], hag '''a-benn bloaz''' amañ, e vezo [[ker gouest]] hag ar re-mañ. »'' {{mammenn|KBSA|142}} #* ''« Lezel a rin anezañ, gant ma tigasot anezañ '''a-benn bloaz'''. »'' {{mammenn|KBSA|142}} {{-HS-}} * [[a-benn ur bloaz]] ===[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]=== * ''Kompren a [[gran|ran]] ha da gompren am eus Ma [[dimezan|timezan]] er bloaz-mañ, '''a-benn bloaz''' am bo reuz.'' {{mammenn|[[w:SAV (kelaouenn)|SAV]] niv. 27, Nevez amzer 1943|28}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|l'année prochaine}}, {{tro|fr|l'an prochain}}, {{tro|fr|dans un an }} * {{en}} : {{tro|en| next year }} * {{es} : {{tro|es| el año que viene }} [[rummad:a-benn]] [[rummad:bloaz]] 09kb873c385a06mc5oxkzzhf912xku5 380887 380883 2026-06-24T12:44:14Z Bistrakollboued 5959 380887 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[araogenn]] ''[[a-benn]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[bloaz]]''. {{-tr-adv-|br}} '''a-benn bloaz''' {{dist||br}} #Er bloaz [[a zeu]]. #* '' ... '''a-benn bloaz''' pe zaou... '' {{mammenn|KBSA|106}} #* ''« va [[filhor]] e [[bezo|vezo]], hag '''a-benn bloaz''' amañ, e vezo [[ker gouest]] hag ar re-mañ. »'' {{mammenn|KBSA|142}} #* ''« Lezel a rin anezañ, gant ma tigasot anezañ '''a-benn bloaz'''. »'' {{mammenn|KBSA|142}} #* ''An dro-mañ, an denjentil a zisoñjas lavarout : gant ma tigasot anezañ '''a-benn bloaz'''.'' {{mammenn|KBSA|143}} {{-HS-}} * [[a-benn ur bloaz]] ===[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]=== * ''Kompren a [[gran|ran]] ha da gompren am eus Ma [[dimezan|timezan]] er bloaz-mañ, '''a-benn bloaz''' am bo reuz.'' {{mammenn|[[w:SAV (kelaouenn)|SAV]] niv. 27, Nevez amzer 1943|28}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|l'année prochaine}}, {{tro|fr|l'an prochain}}, {{tro|fr|dans un an }} * {{en}} : {{tro|en| next year }} * {{es} : {{tro|es| el año que viene }} [[rummad:a-benn]] [[rummad:bloaz]] l5ifup1dc2vp29wl5tds836llggrzw8 380891 380887 2026-06-24T13:03:02Z Bistrakollboued 5959 380891 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[araogenn]] ''[[a-benn]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[bloaz]]''. {{-tr-adv-|br}} '''a-benn bloaz''' {{dist||br}} #Er bloaz [[a zeu]]. #* '' ... '''a-benn bloaz''' pe zaou... '' {{mammenn|KBSA|106}} #* ''« va [[filhor]] e [[bezo|vezo]], hag '''a-benn bloaz''' amañ, e vezo [[ker gouest]] hag ar re-mañ. »'' {{mammenn|KBSA|142}} #* ''« Lezel a rin anezañ, gant ma tigasot anezañ '''a-benn bloaz'''. »'' {{mammenn|KBSA|142}} #* ''An dro-mañ, an denjentil a zisoñjas lavarout : gant ma tigasot anezañ '''a-benn bloaz'''.'' {{mammenn|KBSA|143}} #* '''A-benn bloaz''' e teuimp amañ da gonta ar pez a vezo c’hoarvezet gant pep hini ac’hanomp. » {{mammenn|KBSA|216}} {{-HS-}} * [[a-benn ur bloaz]] ===[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]=== * ''Kompren a [[gran|ran]] ha da gompren am eus Ma [[dimezan|timezan]] er bloaz-mañ, '''a-benn bloaz''' am bo reuz.'' {{mammenn|[[w:SAV (kelaouenn)|SAV]] niv. 27, Nevez amzer 1943|28}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|l'année prochaine}}, {{tro|fr|l'an prochain}}, {{tro|fr|dans un an }} * {{en}} : {{tro|en| next year }} * {{es} : {{tro|es| el año que viene }} [[rummad:a-benn]] [[rummad:bloaz]] qfw6ikwtagzijcq4x4cv4rr3rnmy12m 380898 380891 2026-06-25T09:01:35Z Bistrakollboued 5959 380898 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[araogenn]] ''[[a-benn]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[bloaz]]''. {{-tr-adv-|br}} '''a-benn bloaz''' {{dist||br}} #Er bloaz [[a zeu]]. #* '' ... '''a-benn bloaz''' pe zaou... '' {{mammenn|KBSA|106}} #* ''« va [[filhor]] e [[bezo|vezo]], hag '''a-benn bloaz''' amañ, e vezo [[ker gouest]] hag ar re-mañ. »'' {{mammenn|KBSA|142}} #* ''« Lezel a rin anezañ, gant ma tigasot anezañ '''a-benn bloaz'''. »'' {{mammenn|KBSA|142}} #* ''An dro-mañ, an denjentil a zisoñjas lavarout : gant ma tigasot anezañ '''a-benn bloaz'''.'' {{mammenn|KBSA|143}} #* '''A-benn bloaz''' e teuimp amañ da gonta ar pez a vezo c’hoarvezet gant pep hini ac’hanomp. » {{mammenn|KBSA|216}} {{-HS-}} * [[a-benn ur bloaz]] ===[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]=== * ''Kompren a [[gran|ran]] ha da gompren am eus Ma [[dimezan|timezan]] er bloaz-mañ, '''a-benn bloaz''' am bo reuz.'' {{mammenn|[[w:SAV (kelaouenn)|SAV]] niv. 27, Nevez amzer 1943|28}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|l'année prochaine}}, {{tro|fr|l'an prochain}}, {{tro|fr|dans un an }} * {{en}} : {{tro|en| next year }} * {{es}} : {{tro|es| el año que viene }} [[rummad:a-benn]] [[rummad:bloaz]] 8o3lbaec7quhj77zn6p77moi26txoyd bloaz 0 12126 380884 380879 2026-06-24T12:27:18Z Bistrakollboued 5959 380884 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Meneget er C'hatolikon (''bloaz'', ''bloez''). :Da geñveriañ gant an anvioù-kadarn ''blwydd'' (b.) « bloaz » en kembraeg, ''bloedh'' (g.) « bloaz (oad) » en kerneveureg. :Deuet eus ur ger keltiek ''blēdā'' (b.), ''blēdom'' (g.), ar gerdarzhad dianav. :Kar d'ar gerioù [[blizenn]], [[hevlene]], [[warlene]]. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' Brezhoneg h.a. || Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | (*bʰloyd-) ? || *blēdū *blēdanī<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n73/mode/2up?view=theater p73]</ref> || *bluɨð *bluɨðėn|| style="vertical-align: top;" | blidan, bliden, blidon || || style="vertical-align: top;" | bloaz blizenn |- | || || || bliþen || blythen || bloedh, bloodh bledhen || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || bloidin || blwyðyn || blwydd blwyddyn || Kembraeg |} {{-ak-|br}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈblwɑː(s)|br}} {{g}} ({{l}} : [[bloazioù]]) # Hed amzer ma vez an Douar oc'h ober an dro [[kevan|gevan]] d'an Heol. #* #{{ucf|prantad}} [[daouzek]] [[miz]] (365 [[devezh]]) ; [[mont]] [[a]] [[ra]] [[eus]] ar [[kentañ|c'hentañ]] a [[miz|viz]] [[Genver]] d'an 31 a viz [[Kerzu]]. #* ''Abaoe nav '''bloaz'''.'' #* ''[[hirañ|Hirra]] deiz (an deiz hirra) a zo er '''bloaz''' eo hemañ.'' {{mammenn|TBP2|217}} #* ''Ha pa ven kant '''vloaz''' o labourat amañ noz-deiz ne rafen ket an hanter al labour.'' {{mammenn|KAB2|65}} #* ''Ur mab en devoa bet ivez, met marvet e oa [[d'an oad a]] driwec'h '''vloaz'''.'' {{mammenn|KAB3|25}} #* ...''ha hepdale e tegouezh gantañ ur paotr a bemzek pe c'hwezek '''vloaz''', hag eñ pilhoù holl.'' {{mammenn|KAB3|175}} #* ''Oadet e oa a dregont '''vloaz''', ha n'en doa graet anaoudegezh nemet gant an avel arnev ha gant heol an torgennoù.'' {{mammenn|GEWE|31}} # ''[[er bloaz-mañ|Er '''bloaz'''-mañ]] ; er '''bloaz'''-se.'' {{mammenn|TBP2|52}} # [[a-benn bloaz]], [[a-benn ur bloaz]] #mont da gant vloaz #[[pet vloaz|Pet vloaz]] #ar bloaz kozh #ar bloaz nevez #deiz kentañ ar bloaz #[[deiz-ha-bloaz]] #bezañ dek, ugent vloaz #* ''Me a '''oa [[seitek|seiteg]] vloaz''' pa oan bet o [[dougen|tougen]] [[hennezh|hennez]].'' {{mammenn|TBP2|139}} #* ''Ha bugale [[bihan|vihan]] ! Petra eo an hini [[koshañ|kosañ]] ? Pemp pe c'hwec'h '''vloaz''' ?'' {{mammenn|TBP3|136}} #bezañ [[krog]] en e zek, vloaz: #* ''Nik a oa krog en e [[c'hwezek|c'houezek]] '''vloaz''', ha Seven ne oa [[c'hoazh|c'hoaz]] nemet pevarzek.'' {{mammenn|KBSA|34}} #''kaout dek, ugent vloaz'' #* ''... he vap n’en doa ket c’hoaz ugent vloaz achu.''' ek #''tapout e drizek vloaz'': #* ''Tapet e [[trizek|drizek]] '''vloaz''' gant ar mab [[henañ|hena]], e vamm a lavaras [[dezhañ|d'ezañ]] : [...]'' {{mammenn|KBSA|182}} {{-notenn-}} Ne vez ket lakaet ar ger-mell amstrizh dirak « bloaz » e degouezhioù 'zo : * ''Onenn Pennaroz a zo ur plac'hig koant a '''vloaz''' warn-ugent.'' {{mammenn|[[w:Brogarour|Brogarour]], ''Onenn'', 1936|37}} * [[a-benn bloaz]], [[abaoe bloaz]], [[bloaz a zeu]], [[bloaz goude]], [[bloaz zo]], [[da vloaz]]... {{-rannyezh-}} * [[blez]], [[ble]] ''(stummoù wenedek)'' {{-HS-}} *[[blizenn]] ''(ral, lennegel)'' {{-dvr-}} {{(}} *[[bloavezh]] *[[bloavezhiad]] *[[bloavezhiennoù]] *[[bloaziad]] *[[bloaziadañ]] {{-}} *[[bloaziadenn]] *[[bloaziañ]] *[[bloaziataer]] *[[bloaziek]] *[[divloaz]] *[[evit ar bloaz]] {{)}} ===[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]=== * ''Kompren a [[gran|ran]] ha da gompren am eus Ma [[dimezan|timezan]] er '''bloaz'''-mañ, '''[[a-benn bloaz]]''' am bo reuz.'' {{mammenn|[[w:SAV (kelaouenn)|SAV]] niv. 27, Nevez amzer 1943|28}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|Jahr}} * {{eo}} : {{tro|eo|jaro}} * {{fr}} : {{tro|fr|an}} * {{it}} : {{tro|it|anno|g}} * {{ga}} : {{tro|ga|bliain|b}} {{-}} * {{cy}} : {{tro|cy|blwydd|b}}, {{tro|cy|blwyddyn|b}} * {{kw}} : {{tro|kw|blydhen|b}} * {{nl}} : {{tro|nl|jaar}} * {{en}} : {{tro|en|year}} * {{tr}} : {{tro|tr|yıl}} {{)}} [[Rummad:bloaz]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] 2xsnvhjm2cyt6a3dac1u4yklm32tqlt 380893 380884 2026-06-24T13:13:19Z Bistrakollboued 5959 380893 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Meneget er C'hatolikon (''bloaz'', ''bloez''). :Da geñveriañ gant an anvioù-kadarn ''blwydd'' (b.) « bloaz » en kembraeg, ''bloedh'' (g.) « bloaz (oad) » en kerneveureg. :Deuet eus ur ger keltiek ''blēdā'' (b.), ''blēdom'' (g.), ar gerdarzhad dianav. :Kar d'ar gerioù [[blizenn]], [[hevlene]], [[warlene]]. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' Brezhoneg h.a. || Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | (*bʰloyd-) ? || *blēdū *blēdanī<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n73/mode/2up?view=theater p73]</ref> || *bluɨð *bluɨðėn|| style="vertical-align: top;" | blidan, bliden, blidon || || style="vertical-align: top;" | bloaz blizenn |- | || || || bliþen || blythen || bloedh, bloodh bledhen || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || bloidin || blwyðyn || blwydd blwyddyn || Kembraeg |} {{-ak-|br}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈblwɑː(s)|br}} {{g}} ({{l}} : [[bloazioù]]) # Hed amzer ma vez an Douar oc'h ober an dro [[kevan|gevan]] d'an Heol. #* #{{ucf|prantad}} [[daouzek]] [[miz]] (365 [[devezh]]) ; [[mont]] [[a]] [[ra]] [[eus]] ar [[kentañ|c'hentañ]] a [[miz|viz]] [[Genver]] d'an 31 a viz [[Kerzu]]. #* ''Abaoe nav '''bloaz'''.'' #* ''[[hirañ|Hirra]] deiz (an deiz hirra) a zo er '''bloaz''' eo hemañ.'' {{mammenn|TBP2|217}} #* ''Ha pa ven kant '''vloaz''' o labourat amañ noz-deiz ne rafen ket an hanter al labour.'' {{mammenn|KAB2|65}} #* ''Ur mab en devoa bet ivez, met marvet e oa [[d'an oad a]] driwec'h '''vloaz'''.'' {{mammenn|KAB3|25}} #* ...''ha hepdale e tegouezh gantañ ur paotr a bemzek pe c'hwezek '''vloaz''', hag eñ pilhoù holl.'' {{mammenn|KAB3|175}} #* ''Oadet e oa a dregont '''vloaz''', ha n'en doa graet anaoudegezh nemet gant an avel arnev ha gant heol an torgennoù.'' {{mammenn|GEWE|31}} # ''[[er bloaz-mañ|Er '''bloaz'''-mañ]] ; er '''bloaz'''-se.'' {{mammenn|TBP2|52}} # [[a-benn bloaz]], [[a-benn ur bloaz]] #mont da gant vloaz #[[pet vloaz|Pet vloaz]] #ar bloaz kozh #ar bloaz nevez #deiz kentañ ar bloaz #[[deiz-ha-bloaz]] #bezañ dek, ugent vloaz #* ''Me a '''oa [[seitek|seiteg]] vloaz''' pa oan bet o [[dougen|tougen]] [[hennezh|hennez]].'' {{mammenn|TBP2|139}} #* ''Ha bugale [[bihan|vihan]] ! Petra eo an hini [[koshañ|kosañ]] ? Pemp pe c'hwec'h '''vloaz''' ?'' {{mammenn|TBP3|136}} #bezañ [[krog]] en e zek, vloaz: #* ''Nik a oa krog en e [[c'hwezek|c'houezek]] '''vloaz''', ha Seven ne oa [[c'hoazh|c'hoaz]] nemet pevarzek.'' {{mammenn|KBSA|34}} #''kaout dek, ugent vloaz'' #* ''... he vap n’en doa ket c’hoaz ugent vloaz achu.''' ek #''tapout e drizek vloaz'': #* ''Tapet e [[trizek|drizek]] '''vloaz''' gant ar mab [[henañ|hena]], e vamm a lavaras [[dezhañ|d'ezañ]] : [...]'' {{mammenn|KBSA|182}} {{-notenn-}} Ne vez ket lakaet ar ger-mell amstrizh dirak « bloaz » e degouezhioù 'zo : * '' Ne zalc’hign ganen nemed ar re a zo galvet da vont da Gastel d’an tenna d’ar zort, hag ar re a zo '''bloaz''' pe zaou iaouankoc’h, ... '' {{mammenn |EK2|13}} * ''Onenn Pennaroz a zo ur plac'hig koant a '''vloaz''' warn-ugent.'' {{mammenn|[[w:Brogarour|Brogarour]], ''Onenn'', 1936|37}} * [[a-benn bloaz]], [[abaoe bloaz]], [[bloaz a zeu]], [[bloaz goude]], [[bloaz zo]], [[da vloaz]]... {{-rannyezh-}} * [[blez]], [[ble]] ''(stummoù wenedek)'' {{-HS-}} *[[blizenn]] ''(ral, lennegel)'' {{-dvr-}} {{(}} *[[bloavezh]] *[[bloavezhiad]] *[[bloavezhiennoù]] *[[bloaziad]] *[[bloaziadañ]] {{-}} *[[bloaziadenn]] *[[bloaziañ]] *[[bloaziataer]] *[[bloaziek]] *[[divloaz]] *[[evit ar bloaz]] {{)}} ===[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]=== * ''Kompren a [[gran|ran]] ha da gompren am eus Ma [[dimezan|timezan]] er '''bloaz'''-mañ, '''[[a-benn bloaz]]''' am bo reuz.'' {{mammenn|[[w:SAV (kelaouenn)|SAV]] niv. 27, Nevez amzer 1943|28}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|Jahr}} * {{eo}} : {{tro|eo|jaro}} * {{fr}} : {{tro|fr|an}} * {{it}} : {{tro|it|anno|g}} * {{ga}} : {{tro|ga|bliain|b}} {{-}} * {{cy}} : {{tro|cy|blwydd|b}}, {{tro|cy|blwyddyn|b}} * {{kw}} : {{tro|kw|blydhen|b}} * {{nl}} : {{tro|nl|jaar}} * {{en}} : {{tro|en|year}} * {{tr}} : {{tro|tr|yıl}} {{)}} [[Rummad:bloaz]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] dan7zpj9s39r8i80wa13zophc9r01dg had 0 13650 380895 373136 2026-06-24T22:00:48Z Aidhan 5177 Gerdarzh 380895 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#br-ak|Anv-kadarn]]'') Kavet en henvrezhoneg (''att''). :Meneget er C'hatolikon (''hat''). :Da geñveriañ gant ar gerioù ''had'' en kembraeg, ''has'' en kerneveureg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' Brezhoneg h.a. || Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/seh₁-|seh₁-]](en) || *satos || *had || || hat || had |- | || || || || has || has || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || || hat || had || style="vertical-align: top;" | Kembraeg |- | || || || || || || Galianeg |} : (''[[#br-furm-verb|Furm verb]]'') Savet diwar ''had-'', pennrann ar verb ''[[hadañ#br-verb|hadañ]]'', hep dibenn-ger. {{-ak-|br}} '''had''' {{dist|ˈhɑːt|br}} {{str}} ({{unanderenn}} [[hadenn]]) # Rannoù ur [[plant|blantenn]] a dalvez dezhi da liesaat pa gejont ouzh an [[douar]] (diwar-benn ar plant zo [[bleuñv]] dezho). #* ''Ret’ kaout kalon un touseg, lagad-kleiz ur mal-bran, An '''had''' dimeus ar raden, en noz tantad Sant-Yann.'' {{mammenn|GBI1|52}} #* ''Bemdez e skuilhe tro-war-dro dezhi un dornadig '''had''', abalamour kustumiñ al lapoused da zont d'en em vodan eno.'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|380}} # [[spluz|Spluz]]. #* # [[vi|Vioù]] speriet. #* #[[frouezh|Frouezh]]. #* #[[sper|Sper]]. #* {{-HS-}} *[[greun]] {{-dvr-}} {{(}} *[[hadajoù]] *[[hadañ]] *[[hadeg]] *[[hadek]] *[[hadenn]] *[[hader]] {{-}} *[[haderezh]] *[[had-lann]] *[[hadlanna]] *[[had-lin]] *[[hadlinna]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|semence}}, {{tro|fr|graine}} *{{cy}} : {{tro|cy|had}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|has}} *{{en}} : {{tro|en|seed}} {{)}} {{-furm-verb-|br}} '''had''' {{dist|ˈhɑːt|br}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[hadañ#br-verb|hadañ]]'' e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.'' #* ''» Ar greun a '''had''' aze a [[diwano|ziwano]], a [[kresko|gresko]], » Ma na [[daolit]] evez, [[d'ar bern]] holl [[ho kaso]].'' {{mammenn|MGK|14}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[hadañ#br-verb|hadañ]]'' en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.'' #* [[Rummad:Brezhoneg eeun]] {{=en=}} {{-etim-}} : Diwar [[have]]. {{-furm-verb-|en}} '''had''' {{dist|ˈhɑd|br}} # Furm ar verb ''have'' en [[amzer-dremenet strizh]]. #* ''I '''had''' a [[dog]] [[too]] when I was a [[child]]''. ===Krennlavar=== * ''Pigs [[might]] [[fly]] if they [[had]] wings''. Nijal a raje ar moc’h ma o dije [[divaskell]]. kl3xg1vhn6o5qshmsz90j0g2h0ckbg0 380897 380895 2026-06-25T08:54:31Z Bistrakollboued 5959 380897 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#br-ak|Anv-kadarn]]'') Kavet en henvrezhoneg (''att''). :Meneget er C'hatolikon (''hat''). :Da geñveriañ gant ar gerioù ''had'' en kembraeg, ''has'' en kerneveureg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' Brezhoneg h.a. || Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/seh₁-|seh₁-]](en) || *satos || *had || || hat || had |- | || || || || has || has || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || || hat || had || style="vertical-align: top;" | Kembraeg |- | || || || || || || Galianeg |} : (''[[#br-furm-verb|Furm verb]]'') Savet diwar ''had-'', pennrann ar verb ''[[hadañ#br-verb|hadañ]]'', hep dibenn-ger. {{-ak-|br}} '''had''' {{dist|ˈhɑːt|br}} {{str}} ({{unanderenn}} [[hadenn]]) # Rannoù ur [[plant|blantenn]] a dalvez dezhi da liesaat pa gejont ouzh an [[douar]] (diwar-benn ar plant zo [[bleuñv]] dezho). #* ''Ret’ kaout kalon un touseg, lagad-kleiz ur mal-bran, An '''had''' dimeus ar raden, en noz tantad Sant-Yann.'' {{mammenn|GBI1|52}} #* ''Bemdez e skuilhe tro-war-dro dezhi un dornadig '''had''', abalamour kustumiñ al lapoused da zont d'en em vodan eno.'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|380}} # [[spluz|Spluz]]. #* # [[vi|Vioù]] speriet. #* #[[frouezh|Frouezh]]. #* #[[sper|Sper]]. #* {{-HS-}} *[[greun]] {{-dvr-}} {{(}} *[[hadajoù]] *[[hadañ]] *[[hadeg]] *[[hadek]] *[[hadenn]] *[[hader]] {{-}} *[[haderezh]] *[[had-lann]] *[[hadlanna]] *[[had-lin]] *[[hadlinna]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|semence}}, {{tro|fr|graine}} *{{cy}} : {{tro|cy|had}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|has}} *{{en}} : {{tro|en|seed}} {{)}} {{-furm-verb-|br}} '''had''' {{dist|ˈhɑːt|br}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[hadañ#br-verb|hadañ]]'' e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.'' #* ''» Ar greun a '''had''' aze a [[diwano|ziwano]], a [[kresko|gresko]], » Ma na [[daolit]] evez, [[d'ar bern]] holl [[ho kaso]].'' {{mammenn|MGK|14}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[hadañ#br-verb|hadañ]]'' en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.'' #* [[Rummad:Brezhoneg eeun]] {{=en=}} {{-etim-}} : Diwar [[have]]. {{-furm-verb-|en}} '''had''' {{dist|ˈhɑd|br}} # Furm ar verb ''have'' en [[amzer-dremenet strizh]]. #* ''I '''had''' a [[dog]] [[too]] when I was a [[child]]''. #* ''If I had legs I'd kick you''. (film). #* ''If I had a hammer''. (song). ===Krennlavar=== * ''Pigs [[might]] [[fly]] if they [[had]] wings''. Nijal a raje ar moc’h ma o dije [[divaskell]]. i22q2v3m6920fmp4vzhyxeyw2v0xduu Skoazell:Krouiñ buan/rummadoù 12 69905 380896 380823 2026-06-25T02:58:55Z Iriep 3090 380896 wikitext text/x-wiki {{RummadTaolennBrezhoneg}} Rummad {subst:PAGENAME}}|br}} h3rhs0642axehytdnstkl7v51hdin49 bloaz goude 0 69917 380885 2026-06-24T12:28:41Z Bistrakollboued 5959 Pajenn krouet gant : " '''bloaz goude''' * '''''Bloaz goude''', deiz evit deiz, an denjentil o gwelas o tont war gavout e vaner. '' KBSA [[rummad: bloaz]]" 380885 wikitext text/x-wiki '''bloaz goude''' * '''''Bloaz goude''', deiz evit deiz, an denjentil o gwelas o tont war gavout e vaner. '' KBSA [[rummad: bloaz]] q0qnz60yrjqgcl4pnymv42exb7m54oc 380886 380885 2026-06-24T12:33:53Z Bistrakollboued 5959 380886 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''bloaz goude''' * '''''Bloaz goude''', deiz evit deiz, an denjentil o gwelas o tont war gavout e vaner. '' {{mammenn| KBSA|142}} [[rummad: bloaz]] egwrwqs5vb7m8y1hmuy2jyuumcq7nlc a-barzh bloaz 0 69918 380889 2026-06-24T12:49:06Z Bistrakollboued 5959 Pajenn krouet gant : " '''a-barzh bloaz''' « Me eo roue al Lec’h-Du. Klask va bro, setu pez a ri. Ha kavout a ranki ac’hanoun a-barz bloaz amañ. [[rummad:a-barzh]] [[rummad:bloaz]]" 380889 wikitext text/x-wiki '''a-barzh bloaz''' « Me eo roue al Lec’h-Du. Klask va bro, setu pez a ri. Ha kavout a ranki ac’hanoun a-barz bloaz amañ. [[rummad:a-barzh]] [[rummad:bloaz]] 5s07id2q9vzylpdkoce3qhxo9cmzk38 380890 380889 2026-06-24T12:53:52Z Bistrakollboued 5959 380890 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''a-barzh bloaz''' « Me eo roue al Lec’h-Du. Klask va bro, setu pez a ri. Ha kavout a ranki ac’hanoun '''a-barz bloaz''' amañ. {{mammenn|KBSA|169}} [[rummad:a-barzh]] [[rummad:bloaz]] 6zep2c2tulgm7sd19pki4o24qqmgogf nondedie 0 69919 380899 2026-06-25T11:18:42Z Iriep 3090 Pajenn krouet gant : "{{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} : Estlammadell savet diwar [[non]] ha [[de]] [[die]], un amprest eo digant ar galleg [[nom de Dieu]]. {{-estl-|br}} '''{{subst:PAGENAME}}''' {{dist|nɔ̃n.ˈde.dje|br}} # Estlammadell a servij da ezteurel e gounnar, e fulor. #* ''Ha setu te bremañ o leñvañ evel ur babig ! '''Nondedie''' ! Ur paotr bras eveldout !'' {{mammenn|A-ziwar logod ha tud|17}} {{-HS-}} {{(}} * [[fitamdoue]] * [[fitamdibistik]] {{)}} {{-tro-}} {{(..." 380899 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} : Estlammadell savet diwar [[non]] ha [[de]] [[die]], un amprest eo digant ar galleg [[nom de Dieu]]. {{-estl-|br}} '''nondedie''' {{dist|nɔ̃n.ˈde.dje|br}} # Estlammadell a servij da ezteurel e gounnar, e fulor. #* ''Ha setu te bremañ o leñvañ evel ur babig ! '''Nondedie''' ! Ur paotr bras eveldout !'' {{mammenn|A-ziwar logod ha tud|17}} {{-HS-}} {{(}} * [[fitamdoue]] * [[fitamdibistik]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|nom de dieu}} {{)}} bbn3dcitrx4vsplwpy4wyzcybtx4rh5