Wikeriadur brwiktionary https://br.wiktionary.org/wiki/Wikeriadur:Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.11 case-sensitive Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikeriadur Kaozeadenn Wikeriadur Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Stagadenn Kaozeadenn Stagadenn TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 10 2743 383855 349386 2026-07-18T19:01:14Z Ar choler 3485 383855 wikitext text/x-wiki {| align="center" cellpadding="5px" border="0" style="margin-top:20px;border:1px solid #999; white-space:nowrap;" |- ! style="background-color:#eef; color:#000; text-align:center;" | {{ #if: {{{1|}}} | {{{1|}}} a-raok|A-raok}}<br>{{{a-raok|}}} ! style="background-color:#eef; color:#000; text-align:center;" | {{{roll|}}} ! style="background-color:#eef; color:#000; text-align:center;" | {{ #if: {{{1|}}} | {{{1|}}} war-lerc'h|War-lerc'h}}<br>{{{goude|}}} |}<noinclude> {{/Skoazell}} [[Rummad:Patromoù ar Wikeriadur|roll]] </noinclude> gxqaz0e7yylgf638v02f1oqgb7h5n9p 0 2821 383734 380757 2026-07-18T15:54:39Z Ar choler 3485 383734 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Da dostaat ouzh ar ger kerneveurek ''[[eges]]'', dezhañ ar memes ster. Deuet eus ar ger henvrezhonek ''hacet'', diwar ''hac'', « ''[[hag]]'' », evel ar ger kembraek ''nogyt'' « eget na » deuet eus ''nag''. Met en abeg d'o damheñvelsoniezh ha d'o arster a stagell eo bet kemmesket an daou c'her ''eget'' hag ''[[evit]]'' a-wezhioù.{{dav|1}} :E Geriadur Favereau e kaver ''"neged"'', roet evel stumm eus [[Eusa]]. *E kembraeg e kaver ''nog, noged, nogyd'' (''Y Geiriadur Mawr''), met ''nag'' eo ar stumm ordinal. {{-stl-|br}} {{br-taol-ar-1b |ar=ege}} '''eget''' {{dist|e.ˈget}} # Stagell an [[derez-uheloc'h]]. #* '' [...] ! [[é]] sellet [[doc'h|doh]] [[ar|er]] pikol gad, ha doh er [[jiboesaour|jiboésour]] é [[skampiñ|skampein]] [[àr he lerc'h|ar hé lerh]], [[yac'hoc'h|iahoh]] '''eget''' [[e|é]] [[ki|gi]], [[rak|rag]] [[hennañ|hennan]] ne [[kerzhe|gerhe]] mui [[met|meit]] a [[troadig|droedig]] kamm.'' {{mammenn|YABA|10}} #:*''Brasoc'h '''egetañ''' on''. #:*''Gwelloc'h, gwashoc’h '''egedout''' zo. #:*''Sotoc’h eo '''eget''' gwechall, eget biskoazh''. #:*''Aesoc’h e oa '''eget''' boaz''. #:*''N’eo ket [[diaesoc'h]] '''eget''' an dra-se''. #:*''Blejal gwashoc’h '''eget''' un azen pennfollet'' #:*''Debriñ muioc’h a voued '''eget''' ar re all''. #:*''Kavout gwelloc’h gwelout kein unan bennak '''eget''' e zremm.''{{dav|2}} #:*''Kemer muioc’h '''eget''' nebeutoc’h.'' #:*''Kompren gwelloc’h '''eget''' unan bennak, '''eget''' biskoazh''{{dav|3}} #:*''Lakaat unan bennak izeloc’h '''eget''' ar c’hi, eget ar chas.'' #:*''Mont [[pelloc’h]] '''eget''' ar vachelouriezh.'' #* ''— Ac'hanta, ma mab, a lâras da Arzhur, eürusoc'h ez out bet '''eget''' da [[breudeur|vreudeur]] ?''{{mammenn|KAB1|16}} #:*''Un azen bev zo talvoudusoc’h '''eget''' daou varc’h marv.''{{dav|6}} #:*''N’eus ket [[dudiusoc’h]] [[trugar]] '''eget''' e glevout o kanañ.''{{dav|7}} #* ''— [...]. Neuze ec'h aio d'e [[marchosi|varchosi]] hag e pigno war e dremedar, a zo [[buanoc'h]] '''eget''' an avel, evit dont war hon lerc'h. [...].''{{mammenn|KAB1|144}} #* '''''[[puilhoc'h|Puilhoc'h]]''' e [[kouezh|kouez]] an [[taolioù|taoliou]] '''eget''' ar [[morzholioù|morzoliou]] e miz [[Meurzh|meurz]].'' {{mammenn|KBSA|48}} #* ''E [[kalon|galon]] a lamme [[taeroc'h]] '''eget''' [[kustum]], ha, da heul lammoù e [[kalon|galon]], priz ar marc'had [[tonket]].'' {{mammenn|GEWE|21}} #* ''Ha brema 'c'h eus-hi roët, hac hi n' ket contant:<br>Gwell' ê carantez fidel '''eget''' aour hac arc'hant.'' {{mammenn|SBI2|8}} # En droienn '''eget na'''. #* ''Gwell' ve gant ann [[tud|dud]] ober waz<br>'''Eget na''' ve redec en noaz'' {{mammenn|SBI2|224}} #* ''— [...]. Evidon-me, selaou, me '[[kav|gav]] ez eo easoc'h klask eur vi '''eget n''''eo tapout al loar da [[debriñ|zibri]]. [...].'' {{mammenn|EZM|20}} #* ''— Aotrou manac'h Leunafurnez, eme Youen, prins Pouldahud, biskoaz kelenner ne [[dougas|zougas]] gwelloc'h e hano '''eget na''' [[grit|rit]] c'houi. [...].'' {{mammenn|EZM|22}} # Ober un dra bennak kentoc’h eget un dra bennak all. #:* ''kentoc’h '''eget''' ho tilezel.'' # [[eget biskoazh]] # Kent eget un dra bennnak. #:*''kent '''eget''' an setañs'', MDLM #:*''kent '''eget''' o monet'', MDLM #:*''kent '''eget''' tremen deiz Gwener'', GMJ #:*''Gwelout '''kent [[evit]]'''''. # '''Estroc'h eget''' : [[estreget|Estreget]] #:*''Estroc’h '''eget'''.'' #:*''Estroc’h '''eget''' amañ.'': « estreget amañ » # Eget e. #* ''Ia, a garrie beza marv hac êt [[da gentañ|da genta]],<br>Dousoc'h ez eo mervel '''eget ez ê''' beva.'' {{mammenn|SBI2|74}} # Eget ma. #:* ''Labourat a rez gwelloc’h '''eget''' ma ran-me.'' # [[eget pa]]. # Oc'hpenn eget . #:*''Oc'hpenn eget ur c'henderv '' YABA 12/13 {{-HS-}} * [[evit]] {{-dvr-}} * [[estreget]] {{-trl-}} * [[brasoc'h e selloù eget e vouzelloù]] ====Implij==== Ne vez implijet '''eget''' nemet en [[derez uheloc'h]], ha ne vez ket implijet en [[derez kevatal]]. ====Iskis==== •Ur stagell n’eo ket anavet e-maez Bro Leon, a vez lavaret. Iskis eta e gavout *e kanaouennoù zo, bet dastumet gant Fañch an Uhel, hag e KAB 1. *dindan pluenn Loeiz Herrieu e ''Kammdro an Ankou'' hag e-barzh ''Yann Ar Baluc'henn''. •N’eo ket ken iskis avat gwelout an implij fall anezhi e EZM: fallimplij ur ger a oa estren da yezh voas ar skrivagner, pe reizhadenn graet gant ul Leonad (en adembannadur)? Da wiriañ. #* ''[[biskoazh|Biskoaz]] [[ker bras]] aon ne lammas war [[kein|gein]] ar C'hidour, [[ken na]] [[krene|grene]] evel eur bern [[delioù|deliou]] sec'h, [[ken na]] strake e [[dent|zent]] dre e [[genoù|c'henou]], gant '''kement''' a [[trouz|drouz]] '''eget''' trouz eul lur piz bihan hejet en eur [[soroc'hell|zoroc'hell]] [[kraz|graz]] !...'' {{mammenn|EZM|193}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|als}} * {{ar}} : {{tro|ar|من}} (min) * {{eo}} : {{tro|eo|ol}} * {{eu}} : {{tro|eu|baino}} * {{fi}} : {{tro|fi|kuin}} * {{fr}} : {{tro|fr|que}} * {{hu}} : {{tro|hu|mint}} * {{io}} : {{tro|io|kam}} * {{it}} : {{tro|it|di}}, {{tro|it|che}} * {{ja}} : ...{{tro|ja|より}} (...yori) * {{cy}} : {{tro|cy|na}} * {{ko}} : ~{{tro|ko|보다}} (~boda) {{-}} * {{nl}} : {{tro|nl|dan}} * {{no}} : {{tro|no|enn}} * {{pl}} : {{tro|pl|niż}} * {{pt}} : {{tro|pt|que}}, {{tro|pt|do que}} * {{ro}} : {{tro|ro|ca}}, {{tro|ro|decat}} * {{ru}} : {{tro|ru|чем}} (čem) * {{en}} : {{tro|en|than}} * {{zh}} : {{tro|zh|比}} (bǐ) * {{es}} : {{tro|es|que}} * {{sv}} : {{tro|sv|än}} * {{cs}} : {{tro|cs|než}} * {{te}} : {{tro|te|కంటె}} (kaMTe) {{)}} {{-gwelet-}} *[[estreget]] *[[evit]], [[ estrevit]] {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/LEBM}} * {{DAV|2}} : YAG * {{DAV|3}} : SKKR * {{DAV|6}} : GDFB [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:eget]] ebyruunxkydaays20tk9pmq5kfz3451 383735 383734 2026-07-18T15:54:58Z Ar choler 3485 383735 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Da dostaat ouzh ar ger kerneveurek ''[[eges]]'', dezhañ ar memes ster. Deuet eus ar ger henvrezhonek ''hacet'', diwar ''hac'', « ''[[hag]]'' », evel ar ger kembraek ''nogyt'' « eget na » deuet eus ''nag''. Met en abeg d'o damheñvelsoniezh ha d'o arster a stagell eo bet kemmesket an daou c'her ''eget'' hag ''[[evit]]'' a-wezhioù.{{dav|1}} :E Geriadur Favereau e kaver ''"neged"'', roet evel stumm eus [[Eusa]]. *E kembraeg e kaver ''nog, noged, nogyd'' (''Y Geiriadur Mawr''), met ''nag'' eo ar stumm ordinal. {{-stl-|br}} {{br-taol-ar-1b |ar=ege}} '''eget''' {{dist|e.ˈget}} # Stagell an [[derez-uheloc'h]]. #* '' [...] ! [[é]] sellet [[doc'h|doh]] [[ar|er]] pikol gad, ha doh er [[jiboesaour|jiboésour]] é [[skampiñ|skampein]] [[àr he lerc'h|ar hé lerh]], [[yac'hoc'h|iahoh]] '''eget''' [[e|é]] [[ki|gi]], [[rak|rag]] [[hennañ|hennan]] ne [[kerzhe|gerhe]] mui [[met|meit]] a [[troadig|droedig]] kamm.'' {{mammenn|YABA|10}} #:*''Brasoc'h '''egetañ''' on''. #:*''Gwelloc'h, gwashoc’h '''egedout''' zo''. #:*''Sotoc’h eo '''eget''' gwechall, eget biskoazh''. #:*''Aesoc’h e oa '''eget''' boaz''. #:*''N’eo ket [[diaesoc'h]] '''eget''' an dra-se''. #:*''Blejal gwashoc’h '''eget''' un azen pennfollet'' #:*''Debriñ muioc’h a voued '''eget''' ar re all''. #:*''Kavout gwelloc’h gwelout kein unan bennak '''eget''' e zremm.''{{dav|2}} #:*''Kemer muioc’h '''eget''' nebeutoc’h.'' #:*''Kompren gwelloc’h '''eget''' unan bennak, '''eget''' biskoazh''{{dav|3}} #:*''Lakaat unan bennak izeloc’h '''eget''' ar c’hi, eget ar chas.'' #:*''Mont [[pelloc’h]] '''eget''' ar vachelouriezh.'' #* ''— Ac'hanta, ma mab, a lâras da Arzhur, eürusoc'h ez out bet '''eget''' da [[breudeur|vreudeur]] ?''{{mammenn|KAB1|16}} #:*''Un azen bev zo talvoudusoc’h '''eget''' daou varc’h marv.''{{dav|6}} #:*''N’eus ket [[dudiusoc’h]] [[trugar]] '''eget''' e glevout o kanañ.''{{dav|7}} #* ''— [...]. Neuze ec'h aio d'e [[marchosi|varchosi]] hag e pigno war e dremedar, a zo [[buanoc'h]] '''eget''' an avel, evit dont war hon lerc'h. [...].''{{mammenn|KAB1|144}} #* '''''[[puilhoc'h|Puilhoc'h]]''' e [[kouezh|kouez]] an [[taolioù|taoliou]] '''eget''' ar [[morzholioù|morzoliou]] e miz [[Meurzh|meurz]].'' {{mammenn|KBSA|48}} #* ''E [[kalon|galon]] a lamme [[taeroc'h]] '''eget''' [[kustum]], ha, da heul lammoù e [[kalon|galon]], priz ar marc'had [[tonket]].'' {{mammenn|GEWE|21}} #* ''Ha brema 'c'h eus-hi roët, hac hi n' ket contant:<br>Gwell' ê carantez fidel '''eget''' aour hac arc'hant.'' {{mammenn|SBI2|8}} # En droienn '''eget na'''. #* ''Gwell' ve gant ann [[tud|dud]] ober waz<br>'''Eget na''' ve redec en noaz'' {{mammenn|SBI2|224}} #* ''— [...]. Evidon-me, selaou, me '[[kav|gav]] ez eo easoc'h klask eur vi '''eget n''''eo tapout al loar da [[debriñ|zibri]]. [...].'' {{mammenn|EZM|20}} #* ''— Aotrou manac'h Leunafurnez, eme Youen, prins Pouldahud, biskoaz kelenner ne [[dougas|zougas]] gwelloc'h e hano '''eget na''' [[grit|rit]] c'houi. [...].'' {{mammenn|EZM|22}} # Ober un dra bennak kentoc’h eget un dra bennak all. #:* ''kentoc’h '''eget''' ho tilezel.'' # [[eget biskoazh]] # Kent eget un dra bennnak. #:*''kent '''eget''' an setañs'', MDLM #:*''kent '''eget''' o monet'', MDLM #:*''kent '''eget''' tremen deiz Gwener'', GMJ #:*''Gwelout '''kent [[evit]]'''''. # '''Estroc'h eget''' : [[estreget|Estreget]] #:*''Estroc’h '''eget'''.'' #:*''Estroc’h '''eget''' amañ.'': « estreget amañ » # Eget e. #* ''Ia, a garrie beza marv hac êt [[da gentañ|da genta]],<br>Dousoc'h ez eo mervel '''eget ez ê''' beva.'' {{mammenn|SBI2|74}} # Eget ma. #:* ''Labourat a rez gwelloc’h '''eget''' ma ran-me.'' # [[eget pa]]. # Oc'hpenn eget . #:*''Oc'hpenn eget ur c'henderv '' YABA 12/13 {{-HS-}} * [[evit]] {{-dvr-}} * [[estreget]] {{-trl-}} * [[brasoc'h e selloù eget e vouzelloù]] ====Implij==== Ne vez implijet '''eget''' nemet en [[derez uheloc'h]], ha ne vez ket implijet en [[derez kevatal]]. ====Iskis==== •Ur stagell n’eo ket anavet e-maez Bro Leon, a vez lavaret. Iskis eta e gavout *e kanaouennoù zo, bet dastumet gant Fañch an Uhel, hag e KAB 1. *dindan pluenn Loeiz Herrieu e ''Kammdro an Ankou'' hag e-barzh ''Yann Ar Baluc'henn''. •N’eo ket ken iskis avat gwelout an implij fall anezhi e EZM: fallimplij ur ger a oa estren da yezh voas ar skrivagner, pe reizhadenn graet gant ul Leonad (en adembannadur)? Da wiriañ. #* ''[[biskoazh|Biskoaz]] [[ker bras]] aon ne lammas war [[kein|gein]] ar C'hidour, [[ken na]] [[krene|grene]] evel eur bern [[delioù|deliou]] sec'h, [[ken na]] strake e [[dent|zent]] dre e [[genoù|c'henou]], gant '''kement''' a [[trouz|drouz]] '''eget''' trouz eul lur piz bihan hejet en eur [[soroc'hell|zoroc'hell]] [[kraz|graz]] !...'' {{mammenn|EZM|193}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|als}} * {{ar}} : {{tro|ar|من}} (min) * {{eo}} : {{tro|eo|ol}} * {{eu}} : {{tro|eu|baino}} * {{fi}} : {{tro|fi|kuin}} * {{fr}} : {{tro|fr|que}} * {{hu}} : {{tro|hu|mint}} * {{io}} : {{tro|io|kam}} * {{it}} : {{tro|it|di}}, {{tro|it|che}} * {{ja}} : ...{{tro|ja|より}} (...yori) * {{cy}} : {{tro|cy|na}} * {{ko}} : ~{{tro|ko|보다}} (~boda) {{-}} * {{nl}} : {{tro|nl|dan}} * {{no}} : {{tro|no|enn}} * {{pl}} : {{tro|pl|niż}} * {{pt}} : {{tro|pt|que}}, {{tro|pt|do que}} * {{ro}} : {{tro|ro|ca}}, {{tro|ro|decat}} * {{ru}} : {{tro|ru|чем}} (čem) * {{en}} : {{tro|en|than}} * {{zh}} : {{tro|zh|比}} (bǐ) * {{es}} : {{tro|es|que}} * {{sv}} : {{tro|sv|än}} * {{cs}} : {{tro|cs|než}} * {{te}} : {{tro|te|కంటె}} (kaMTe) {{)}} {{-gwelet-}} *[[estreget]] *[[evit]], [[ estrevit]] {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/LEBM}} * {{DAV|2}} : YAG * {{DAV|3}} : SKKR * {{DAV|6}} : GDFB [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:eget]] blwpft8bx1pb5xjoy63g29ma50lc9yh 0 2952 383968 377051 2026-07-19T10:04:11Z Ar choler 3485 383968 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :[[araogenn|Araogenn]] [[kevrennek|gevrennek]] savet diwar an [[araogenn]] [[eeun]] ''[[e]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[touez]]''. {{-ar-|br|etouez}} {{br-taol-ar |u1= |u2= |u3g=[[en e douez]] |u3b=[[en he zouez]] |l1=[[en hon touez]] |l2=[[en ho touez]] |l3=[[en o zouez]] |d=[[en touez]] }} '''e-touez''' {{dist|eˈtweːs}} #[[e-kreiz|E-kreiz]] [[meur]] [[a]] [[tra|dra]], [[meur]] [[a]] [[den|zen]], [[hag all]] #* ''Sell 'ta 'touez an erc'h roudoù'r c'had''. Gwerz Yann Marreg, Barzaz Breiz. #* ''E-touez ar [[geot]]-se, a dape dezhe [[betek]] o c'hof, e oa div vuoc'h.'' {{mammenn|KAB1|285}} #* ''Neuze e savaz [[kabal]] etouez an archerien'' ... {{mammenn|EK1|19}} #* ''... e-touez al lann pe e-kreiz ar c'hoadoù ... ''. {{mammenn|EK2|15}} #* ''[...] ; aoun ho doa paotred ar Republik e [[bije|viche]] kuzet unan-bennag '''etouez''' an dillad pe e-kreiz eun [[arc'had]] [[gwinizh|viniz]].'' {{mammenn|EK2|278}} #* ''C'hoant am boa da vont '''e-touez''' ar [[raoskl]]-se, [...].'' {{mammenn|PIPI|167}} #* ''Lukaz a oa azezet war bord ar stêr vras, '''e-touez''' ar [[geot]] hir hag ar c'hegid, [...].'' {{mammenn|TSTN|12}} #* ''Petra oa '''en e douez''' ?''{{dav|1}} #* ''Dinec'h e oant diwar-benn madoù ar bed kerkoulz ha diwar-benn o oad a gerzhe, a-zoug e gamm, ker goustadik hag ar stêr vihan '''e-touez''' bleuñv ar prad.'' {{mammenn|KBSA|55}} #* ''Ni a oa savet '''e-touez''' ar re-se(où).'' {{mammenn|TBP1|219}} #* ''Ho treid noazh '''e-touez''' ar roz.''{{dav|2}} #* ''[...], hag '''e-touez''' ar geot-se, a dape dezhe betek o c'hof, e oa div vuoc'h, [...].'' {{mammenn|KAB1|285}} #* ''- Penaos e kutuilhit anezho ?<br>- En aod '''e-touez''' ar bezhinoù all. [...].'' {{mammenn|BARI|42}} #kuzhat traoù, tud e-touez [[delioù]], [[raden]] #* ''Kuzhet e [[boe|voe]] ar [[kure|c'hure]] e-touez ar raden hag an delioù, ha pa [[boe|voe]] degouezhet an noz, ec'h eas an aotrou gant e [[mevel|vevel]] d'hen kas da [[ti|di]] Jakez.'' {{mammenn|KAB3|204}} #bezañ, mont e-touez an dud #* ''An askol a zere bezañ e-touez bokedoù ar jardin, tost evel ma tere ouzh ur [[pilhaouer]] azezañ '''e-touez''' an duchentil kaer ouzh taol ar roue, pe c'hoazh e-giz m'emañ renk al [[losteg]] Paolig '''e-touez''' [[aelez]] sentus Baradoz Doue.'' {{mammenn|EZM|18}} #* ''Ur pennadig e termas a-raok monet '''e-touez''' an dud.'' {{mammenn|LAEK|66}} #* ''[...], hag e seblante furchal '''e-touez''' ar bobl da glask unan bennak.'' {{mammenn|PIPI|167}} #kavout traoù pe tud e-touez traoù pe tud all : #* ''[...] ; neuze, [[kerkoulz]] ha bremañ, e [[bije|vije]] kavet, '''e-touez''' an noblañs evel '''e-touez''' ar [[koueriaded|goueriaded]], martoloded [[kalonek]] a-walc'h evit ober a galon vat ar [[beaj|veaj]], [[n'eus forzh peger]] risklus oa.'' {{mammenn|EK1|21}} #ruilhat udb e-touez traoù #* ''[...], hag ar zoudarded, [[hanter-vezv|hanter vezo]], [[her]] goapae hag her ruille a [[taolioù|daoliou]] treid etouez an [[teil]].'' {{mammenn|EK2|77}} {{-HS-}} * [[e-mesk]] * [[e-metoù]] * [[e-touesk]] {{-kar-}} * [[a-douez]] * [[dre-douez]] * [[touez-touez]] {{-trl-}} * [[klask ur spilhenn e-touez bernioù foenn]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|parmi}} {{-gwelet-}} {{stagadenn|Araogennoù brezhonek}} {{-dave-}} * {{DAV|1}} : ''Pelec'h ez ez 'ta, Tonton Laou'', Dañs-tro, in {{dave|Digor an abadenn|1950|Cheun ar C'hann}} * {{DAV|2}} : ''Miz Here'', 1972, in {{D/OGAD}} pfohzn8b39tgihspsd3ta62ozaqc4t1 0 3013 383759 378603 2026-07-18T16:15:08Z Ar choler 3485 383759 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} :{{danvez-etim|br}} {{-furm-ar-|br}} {{br-taol-ar-1i}} '''anezhañ''' {{dist|aˈneːzã|br}} # ''Furm an araogenn ''[[a]]'', ''[[eus]]'', displeget en [[trede gour unan]] gourel implijet evel [[renadenn eeun]] : #* diskuliañ un den : ''diskuliañ anezhañ'' #** ''Anez em bije [[diskuilhet]] '''anezhañ''' diouzhtu d'an [[archerien]].'' {{mammenn|MAVR|97}} #* gervel un den : ''gervel anezhañ'' #**''Aliañ a [[eure]] heritourien Pêr da lakaat ar Sant da [[laer]], ha da c’helver '''anezhañ''' dirak ar Justis en ur lavaret n’en doa biskoazh paeet an tamm leve en doa [[staget]] ouzh e iliz.'' {{mammenn|BUZE|320}} #* laerezh un den : ''laerezh anezhañ'' #** ''E gwirionez, ar pezh a ran n'eo ket brav... Kemer a ran un dra [[fiziet]] [[ennon]] gant va mestr, [[laerezh]] a ran '''anezhañ''' en ur laerezh e vignon.'' {{mammenn|[[w:Klaoda ar Prad|Klaoda ar Prad]], ''An teir c'had ; Ar mevel laer'', Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908|6}} #*''reiñ an dour'': reiñ anezhañ #** ''Lavaret e vez n'eo ket mat [[lezel]] an dour da [[heoliañ]] a-raok [[reiñ]] '''anezhañ''' d'al [[loened]].'' {{mammenn|TBP2|216}} #*respont un den : ''respont anezhañ'' #** ''Koad [[a-us]] dezhañ, koad dindanañ, koad [[tro-dro]] dezhañ, kaer [[en devez]] [[hopal]], den ne [[respont]] '''anezhañ''' ? - Ar person er gador sarmon.'' {{mammenn|TBP3|329}} #*tremen un den : ''tremen anezhañ'' #** ''Tremen a rae [[anezhañ]], [[bep ma]] c'h ae, dindan fri hemañ ha [[henhont]] en ur lavaret gant ur vouezh [[truezus]]-meurbet : Vit an [[anaon]] ! Piv en deus devosion 'vit an anaon !'' {{mammenn|MOAN|30}} # A verk ar [[perc'hennañ]] pa gomzer eus traoù dreist-holl) #* ''Hini sant Jozeb, eus Priel, ruz-tan hag aour, ken tev ha ken hir an troad '''anezhañ''' ha gwern ur gobar, a oa lorc'h ar barrez.'' {{mammenn|VZAB|52}} #A verk ar renadenn ameeun : #: gant ar verb [[komz]] : [[komz anezhañ]] #: gant ar verb [[lavarout]] eus den pe dra, [[ober]] eus den pe dra: #* ''Ha da zervezh pesketa, petra leverez din '''anezhañ''' ?'' {{mammenn|[[w:Klaoda ar Prad|Klaoda ar Prad]], ''An teir c'had ; Ar mevel laer'', Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908|8}} #* ''Ur goaf a leverer '''anezhañ'''.'' {{mammenn|''Lez-Breizh'', er ''[[Wikeriadur:Daveoù#Barzhaz Breizh|Barzhaz Breizh]]''}} #: gant ar verb [[ober]] (eus den pe dra) : #* ''Kloareg Lamour 'reer '''anezhañ'''.'' {{mammenn|''Gwerz Markiz Trezegidi'' e-barzh ''Kanaouennoù Pobl'', 1950}} #* ''Lell a vez graet '''anezhañ'''.'' {{mammenn|KBSA|49}} #: Gant [[ober goap]] (renadenn araogennel d'an anv [[goap]]): #* ''Marteze e kredas e oa an holl dud-se oc'h [[ober goap]] '''anezhañ''' ?'' {{mammenn|LAEK|26}} # E-lec'h ar verb [[bezañ]]: #* ''Bremañ, setu ur paotr brav '''anezhañ''', hep [[gwenneg]] en e c'hodell da gaout an [[disterañ]] tamm da derriñ e naon.'' MABL 59 #*''Un tamm [[arsodig]] a oa '''anezhañ'''''. {{mammenn|TBP2|504}} #* ''... ar [[paourkaezh| paour kaez]] a zo '''anezañ'''.'' {{mammenn|KBSA|75}} #* ''Ar barner ne oa ket ur paotr sot '''anezhañ'''.'' {{mammenn|KBSA|281}} # Furm eus an araogenn orin eus e deroù ur frazenn: #* (skouerioù a vank) ====Skriturioù all==== * [[anezañ]] e KLT. {{-dvr-}} * [[an tamm anezhañ]] * [[anezhañ e-unan]] [[Rummad:-añ (furm araogennel)]] [[Rummad:anezhañ]] [[Rummad:a (araogenn)]] i0deh2yiflbhdu6dr5hhgp2th1u3s65 383760 383759 2026-07-18T16:15:33Z Ar choler 3485 383760 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} :{{danvez-etim|br}} {{-furm-ar-|br}} {{br-taol-ar-1i}} '''anezhañ''' {{dist|aˈneːzã|br}} # Furm an araogenn ''[[a]]'', ''[[eus]]'', displeget en [[trede gour unan]] gourel implijet evel [[renadenn eeun]]. #* diskuliañ un den : ''diskuliañ anezhañ'' #** ''Anez em bije [[diskuilhet]] '''anezhañ''' diouzhtu d'an [[archerien]].'' {{mammenn|MAVR|97}} #* gervel un den : ''gervel anezhañ'' #**''Aliañ a [[eure]] heritourien Pêr da lakaat ar Sant da [[laer]], ha da c’helver '''anezhañ''' dirak ar Justis en ur lavaret n’en doa biskoazh paeet an tamm leve en doa [[staget]] ouzh e iliz.'' {{mammenn|BUZE|320}} #* laerezh un den : ''laerezh anezhañ'' #** ''E gwirionez, ar pezh a ran n'eo ket brav... Kemer a ran un dra [[fiziet]] [[ennon]] gant va mestr, [[laerezh]] a ran '''anezhañ''' en ur laerezh e vignon.'' {{mammenn|[[w:Klaoda ar Prad|Klaoda ar Prad]], ''An teir c'had ; Ar mevel laer'', Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908|6}} #*''reiñ an dour'': reiñ anezhañ #** ''Lavaret e vez n'eo ket mat [[lezel]] an dour da [[heoliañ]] a-raok [[reiñ]] '''anezhañ''' d'al [[loened]].'' {{mammenn|TBP2|216}} #*respont un den : ''respont anezhañ'' #** ''Koad [[a-us]] dezhañ, koad dindanañ, koad [[tro-dro]] dezhañ, kaer [[en devez]] [[hopal]], den ne [[respont]] '''anezhañ''' ? - Ar person er gador sarmon.'' {{mammenn|TBP3|329}} #*tremen un den : ''tremen anezhañ'' #** ''Tremen a rae [[anezhañ]], [[bep ma]] c'h ae, dindan fri hemañ ha [[henhont]] en ur lavaret gant ur vouezh [[truezus]]-meurbet : Vit an [[anaon]] ! Piv en deus devosion 'vit an anaon !'' {{mammenn|MOAN|30}} # A verk ar [[perc'hennañ]] pa gomzer eus traoù dreist-holl) #* ''Hini sant Jozeb, eus Priel, ruz-tan hag aour, ken tev ha ken hir an troad '''anezhañ''' ha gwern ur gobar, a oa lorc'h ar barrez.'' {{mammenn|VZAB|52}} #A verk ar renadenn ameeun : #: gant ar verb [[komz]] : [[komz anezhañ]] #: gant ar verb [[lavarout]] eus den pe dra, [[ober]] eus den pe dra: #* ''Ha da zervezh pesketa, petra leverez din '''anezhañ''' ?'' {{mammenn|[[w:Klaoda ar Prad|Klaoda ar Prad]], ''An teir c'had ; Ar mevel laer'', Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908|8}} #* ''Ur goaf a leverer '''anezhañ'''.'' {{mammenn|''Lez-Breizh'', er ''[[Wikeriadur:Daveoù#Barzhaz Breizh|Barzhaz Breizh]]''}} #: gant ar verb [[ober]] (eus den pe dra) : #* ''Kloareg Lamour 'reer '''anezhañ'''.'' {{mammenn|''Gwerz Markiz Trezegidi'' e-barzh ''Kanaouennoù Pobl'', 1950}} #* ''Lell a vez graet '''anezhañ'''.'' {{mammenn|KBSA|49}} #: Gant [[ober goap]] (renadenn araogennel d'an anv [[goap]]): #* ''Marteze e kredas e oa an holl dud-se oc'h [[ober goap]] '''anezhañ''' ?'' {{mammenn|LAEK|26}} # E-lec'h ar verb [[bezañ]]: #* ''Bremañ, setu ur paotr brav '''anezhañ''', hep [[gwenneg]] en e c'hodell da gaout an [[disterañ]] tamm da derriñ e naon.'' MABL 59 #*''Un tamm [[arsodig]] a oa '''anezhañ'''''. {{mammenn|TBP2|504}} #* ''... ar [[paourkaezh| paour kaez]] a zo '''anezañ'''.'' {{mammenn|KBSA|75}} #* ''Ar barner ne oa ket ur paotr sot '''anezhañ'''.'' {{mammenn|KBSA|281}} # Furm eus an araogenn orin eus e deroù ur frazenn: #* (skouerioù a vank) ====Skriturioù all==== * [[anezañ]] e KLT. {{-dvr-}} * [[an tamm anezhañ]] * [[anezhañ e-unan]] [[Rummad:-añ (furm araogennel)]] [[Rummad:anezhañ]] [[Rummad:a (araogenn)]] 528h5hhks8056anv9iip1747gnitq2g 0 3170 383723 374185 2026-07-18T15:46:10Z Ar choler 3485 383723 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[evel]] hag [[-on]]. {{-furm-ar-|br}} '''eveldon''' {{dist||br}} #[[furm|Furm]] ''[[evel]]'', [[displeget]] e [[kentañ gour unan]] an [[araogenn]]. #* ''− E tlezec'h bezañ graet '''eveldon''', a lâr d'e gureed, [...].'' {{mammenn|KAB4|78}} #* ''Per Kemener en doa [[c'hoant bras]] da ziskenn e kêr, rak skuizh oa, ha n'en doa bet, '''eveldon'''-me, abaoe ar mintin, nemet un tamm bara ha kig, hag ur banne dour fresk eus a ur feunteun.'' {{mammenn|EK1|54}} #* ''Kerlaban. — [...], met ne [[karfen|garfen]] ket e [[befe|vefe]] [[krouget]] eun den '''eveldon''', rak an [[tra|dra]]-ze a [[bije|vije]] eun dismegans evit [[va zud]] !'' {{mammenn|AOKE|39}} #* ''− Klevet hoc'h eus '''eveldon'''-me ; dre-ze 'ta livirit d'ar re all ar pez a zo da ober. [...]. »'' {{mammenn|GGEO|52}} #* ''− « [...]. N'eus ket er c'hanton un ever sistr '''eveldon'''-me. »'' {{mammenn|TSTN|20}} #* ''Na pegen alies e c'hoarvez din betek-hen klevout digant ur c'hozhiad bennak '''eveldon''' : [...].'' {{mammenn|VZAB|10}} #* ''Se 'zo mat evit ar re gozh '''eveldon''' hag e vez ur c'hras kaer dezhe bezañ leusket da zerc'hel da vont.'' {{mammenn|KMAW|51}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|comme moi}} [[Rummad:evel]] [[rummad:-on]] lyzse32vpr2p0r0zjfkcph4museiy6f 0 3178 383864 379629 2026-07-18T19:10:10Z Ar choler 3485 383864 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-furm-ar-|br}} '''hepdout''' {{dist||br}} #[[furm|Furm]] an [[araogenn]] ''[[hep]]'', [[displeget]] [[en]] [[eil gour unan]] #* '''''Hepdout''' ? Ne ren ket ar [[giz|c'hiz]] en hor bro da [[dimeziñ|zimeziñ]] dre [[tredeog|dredeog]].'' {{mammenn|[[w:Jarl Priel|Jarl Priel]], ''EN-DRO DA VARI-SENT'', Al Liamm-Tír na nÓg niv. 23, Du-Kerzu 1950|43}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|sans toi}} * {{cy}} : {{tro|cy|hebot}} * {{en}} : {{tro|es|without you}} * {{es}} : {{tro|es|sin ti}} [[Rummad:hep]] ruywc9llc6as3uw19x5jq3qaebaz4nz 0 4182 383661 375696 2026-07-18T14:18:53Z Ar choler 3485 383661 wikitext text/x-wiki {{gwelet|h.a.}} {{gwelet|hag}} {{=br=}} {{-etim-}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | *ad-gʰe || || style="vertical-align: top;" | *(h)a || style="vertical-align: top;" | a, ha || <br> hac || style="vertical-align: top;" | ha <br> hag |- | || || || || || ha <br> hag || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || || || a <br> ac || Kembraeg |} {{-stl-kenur-|br}} '''ha''' {{dist|ha|br}} pe {{dist|a|br}}; '''[[hag]]''' dirak ur vogalenn. # Ger a dalvez da sevel ul liamm etre kevrennoù ar prezeg hag a verk ar strollañ, ar bezañ a-gevret, ar c'hendegouezh. #*''Te ha me''. ''Troude [[ha]] Milin''. ''[[:w:Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all]]''. #* ''An [[tadoù]] [[ha]] [[mammoù]] en em glemm alies ez eo o bugale disent [...].'' {{mammenn|[[w:Glaoda Marigo|Glaoda Marigo]], ''[[s:Buhez ar Sent/1837|Buez ar Sænt gant reflexionou spirituel]]'', Kemper, 1837|818}} #* ''Bez kalon bepred… [[ha]] na gomz [[ha]] na '''en em glemm''' … rak anez ez omp kollet hon-daou.'' {{mammenn|KAB2|203}} #*'' Bara gwenn '''[[ha]]''' kig, '''[[ha]]''' gwin mat? '' {{mammenn|KAB3|165}} #* ''— Dizoloet ar gwele un tammig, '''ha''' savet ar [[golc'hed|c'holc'hed]].'' {{mammenn|KAB1|81}} # Gant ar stagell-genurzhiañ '''ha''' ne vez ket ret adlavaret ar verb-skoazell: #*'' Sellet '''[[ha]]''' klask a ra '' {{mammenn|KAB3|47}} #* ''An div-se o devoa kemeret truez ouzhin ha roet arc'hant din ''. {{mammenn|TBP2|250}} {{-trol-}} -troiennoù adverbel {{(}} #* [[berr-ha-berr]] #* [[berr-ha-krenn]] #* [[dorn-ha-dorn]] #* [[kazel-ha-kazel]] #* [[krak-ha-krenn]] #* [[krenn-ha-krak]] #* [[krenn-ha-kras]] #* [[sioul-ha-sioul]] #* [[tamm-ha-tamm]] {{)}} - troiennoù anv-kadarn {{(}} * bara hag amann * [[bod ha boued]] * breur ha c'hoar * [[buz ha buhez]] * kafe ha laezh * mamm ha merc'h * paotr ha plac'h * tad ha mab * tad ha mamm {{)}} - troiennoù anv-gwan {{(}} * [[bezañ savet ha maget]] * [[bezañ savet ha maget]] {{)}} #troiennoù verbel * [[c'hoari an diaoul hag e bevar]] * [[ober an diaoul hag e bevar]] # troiennoù isurzhiañ #* [[hag a]] #* [[hag e]] #* [[ha ne]] ===Rimadell=== * ''Te zo sot '''ha''' me zo fin, te ‘ev dour '''ha''' me ‘ev gwin.'' {{-dist-}} * Breizh: "a {{dist|a|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Blevstoub-ha.wav]] * [[w:Breizh|Breizh]]: "a {{dist|a|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Ltranvz-ha.wav]] {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro-|af|en}} * {{de}} : {{tro|de|und}} * {{sq}} : {{tro|sq|e}}, {{tro|sq|dhe}}, {{tro-|sq|edhe}} * {{bm}} : {{tro-|bm|ni}}, {{tro-|bm|ani}} * {{bg}} : {{tro|bg|и}} * {{da}} : {{tro-|da|og}} * {{eo}} : {{tro|eo|kaj}} * {{eu}} : {{tro|eu|eta}} * {{fi}} : {{tro|fi|ja}} * {{fy}} : {{tro-|fy|en}} * {{fo}} : {{tro-|fo|og}} * {{fr}} : {{tro|fr|et}} * {{el}} : {{tro|el|και}} * {{hbo}} : {{tro|hbo|ו}} * {{ang}} : {{tro-|ang|and}}, {{tro-|ang|ge}} * {{hu}} : {{tro|hu|és}} * {{id}} : {{tro|id|dan}} * {{is}} : {{tro|is|og}} * {{it}} : {{tro|it|e}} * {{ja}} : {{tro|ja|と}}, {{tro-|ja|そして}} * {{ca}} : {{tro|ca|i}} * {{cy}} : {{tro|cy|a}}, {{tro|cy|ac}} * {{ku}} : {{tro|ku|û}} {{-}} * {{la}} : {{tro|la|ac}}, {{tro|la|atque}} * {{ms}} : {{tro-|ms|dan}}, {{tro-|ms|serta}} * {{yua}} : {{tro-|yua|ka’}} * {{nl}} : {{tro|nl|en}} * {{no}} : {{tro|no|og}} * {{pap}} : {{tro-|pap|i}} * {{pl}} : {{tro|pl|i}}, {{tro|pl|a}}, {{tro|pl|oraz}}, {{tro-|pl|zaś}} * {{pt}} : {{tro|pt|e}}, {{tro|pt|mais}} * {{ro}} : {{tro-|ro|iar}}, {{tro-|ro|şi}} * {{ru}} : {{tro|ru|а}}, {{tro|ru|и}} * {{en}} : {{tro|en|and}}, {{tro|en|both}} * {{zh}} : {{tro|zh|和}}, {{tro-|zh|与}} * {{gd}} : {{tro-|gd|agus}}, {{tro-|gd|is}} * {{es}} : {{tro|es|y}} * {{srn}} : {{tro-|srn|èn}}, {{tro-|srn|nanga}} * {{sv}} : {{tro|sv|och}} * {{sw}} : {{tro-|sw|na}} * {{tl}} : {{tro-|tl|at}}, {{tro-|tl|at saká}} * {{cs}} : {{tro|cs|a}} * {{tr}} : {{tro|tr|ve}} * {{zu}} : {{tro-|zu|na-}}, {{tro-|zu|no-}}, {{tro-|zu|ne-}} {{)}} {{-rn-|br}} '''ha''' {{dist|a|br}} pe {{dist|ɑː|br}} # Rannig goulennata implijet e deroù ur lavarenn eeun: #:-e deroù ul lavarenn gadarnaat #* '''''Ha''' c'houi a [[kemer|gemer]] ar [[Bretoned|Vretoned]] evit tud '''diskiant''' ?'' {{mammenn|AOKE|32}} #* ''— [...] ; '''ha''' chom a [[graimp|raimp]]-ni aman ?'' {{mammenn|EK2|15}} #* ''— Me ne [[gwelan|welan]] netra, eme an itron. '''Ha''' klanv oc'h ?'' {{mammenn|GGEO|80}} #* ''- Sell ! Yun, ha dont a ri da zornañ warc'hoazh, e-lec'h chom amañ, war '''beg''' an duchenn, da zigeriñ da c'henou ?'' {{mammenn|GEWE|32}} #* '''''Ha''' gwir eo ? » « Ya, gwir eo. » {{mammenn|KBSA|280}} #* '''''Ha''' kavout a ra d’it oun-me an Ankou, pe an Amzer ?'' {{mammenn|KBSA|281}} #:-e deroù ul lavarenn nac'h #* '' '''Ha''' ne [[bez|vez]] ket [[kenteliet]] mat alies ar re fur gant ar re '''ziskiant''' ? '' {{mammenn|LAWI|8}} #* '''''Ha''' n'eus ket aze, Lesneveniz, peadra evidoc'h da [[trugarekaat|drugarekaat]] ar Republik ?'' {{mammenn|EK1|132}} #* '''''Ha''' ne [[gwelit|welit]]-hu ket [[dre gement-se]] pegement a fae a [[grae|rae]] an [[tud|dud]] war Ganclaux ha pegement a stad ac'hanomp-ni. '' {{mammenn|EK1|227}} #* '''''Ha''' n'eo ket bezañ sot ha [[diskiant]] hon [[degas]] amañ [[d'an nec'h]] da glask tud? '' {{mammenn|EK2|95}} #* ''— [...]. '''Ha''' ne ket guir, va zoudarded ?<br>— Eo, eo, eme ar zoudarded. [...].'' {{mammenn|EK2|280}} #En droienn [[daoust ha]] #*'' Daoust [[ha]] n'en em glemmomp ket, [[war digare]] m'en em gavomp [[sammetoc'h]] evit hon nesañ?'' BUAS 330 # Rannig goulennata implijet e deroù un [[islavarenn]] (goude ar verboù [[goulenn]], [[gouzout]], [[gwelout]], [[sellout]]). #* ''— Eomp etrezek ar [[w:Spagn|Spagn]], [...], da '''welet ha''' ne [[bo|vo]] ket graet welloc'h din gant an teir [[priñsez|friñsez]] all am eus tennet digant o jeanted, eget gant homañ.'' {{mammenn|KAB1|131}} #* ''Abret 'ta diouzh ar mintin, da c'houloù-deiz ez a al louarnataer da welet '''ha''' deuet eo al louarn da dañva e lip-e-bav.'' {{mammenn|ANTR|113-114}} #* ''Hervez lezennoù ar vro, ar roue kozh, pa ne veze ket a baotred, a veze ret dezhañ ober tri goulenn ouzh e zanvez mab-kaer, ha gwelet dre eno '''hag''' a-walc’h a furnez, a nerzh-kalon, a spered, a ijin a c’helle kaout an den yaouank [...].'' {{mammenn|EZM|10}} #* ''Fellout a rae dezho gwelout '''ha''' gwir e oa ar vrud. '' {{mammenn|KBSA|26}} #* ''« N’ouzon dare '''hag'' aes eo ! » eme unan eus ar plac’hed… '' {{mammenn|KBSA|134}} {{-tro-}} {{(}} * {{bm}} : {{tro--|bm|wa}} * {{eo}} : {{tro|eo|ĉu}} * {{fr}} : {{tro|fr|est-ce que}} * {{io}} : {{tro|io|ka}}, {{tro|io|kad}} * {{ja}} : {{tro|ja|か|R=ka}} * {{rw}} : {{tro|rw|ese}} {{-}} * {{pl}} : {{tro|pl|czy}} * {{qya}} : {{tro--|qya|ma}} * {{zh}} : {{tro|zh|吗|R=ma|heng=嗎}} * {{sl}} : {{tro|sl|ali}} * {{tr}} : {{tro|tr|mı}}, {{tro|tr|mi}}, {{tro|tr|mu}}, {{tro|tr|mü}} {{)}} {{-ar-|br}} # Araogenn hag eil elfenn an [[derez kevatal]] #: e-barzh [[ken ... ha...]] #: e-barzh [[keit]] ha #: e-barzh [[kement]] ha, [[kement ha ma]] #:* ''— Freuzit ha furchit '''kement ha ma''' kerfot, [...].'' {{mammenn|EK2|277}} #: e-barzh [[kenkent]]/[[kerkent]] ha ma #: e-barzh [[kenkoulz]] ha, [[koulz ha]] #: e-barzh [[memes]] ha, [[memes tra]] ha {{-tro-}} * {{en}} : {{tro|en|as}} {{-rn-|br}} #rannig dirak un islavarenn stag hag a deu war-lerc'h un anv amstrizh #*''Ur wech e oa ur roue en Frañs ha n'en devoa nemet ur mab''. {{mammenn|KAB1|15}}, {{mammenn|KAB1|188}} #en droienn [[ha pa]] {{-rn-|br}} #(raganv personel e gwenedeg): [[da]] #(raganv personel e gwenedeg): [[az]] #*''... me ia mé d''''ha''' lakat de huélet ti ha bépé''. Er Hémenér 18, Job Er Bayon #(ger-perc'hennañ e gwenedeg): [[da]] #*''Saù '''ha''' fri''. Er Hémenér 16, Job Er Bayon #*''Nen don ket mé el '''ha''' dad-té''. Er Hémenér 23, Job Er Bayon [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:ha]] {{=eo=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|eo}} {{-estl-|eo}} '''ha''' {{dist|ha|eo}} # [[a|A]] !, ger a vez eztaolet diwar souezh. #* {{=es=}} {{-furm-verb-|es}} '''ha''' # En deus, he deus. #* ''No ha comido''. N'en deus ket / n'he deus ket debret. #* ''El amor que ya ha pasado no se debe recordar''. Ar garantez a zo tremenet n'eus ket da zerc'hel soñj anezhi. # Hoc'h eus. #* ''Usted no ha entendido''. N'hoc'h eus ket komprenet. # Gant an araogenn [[de]]: #* ''No sabe a qué horas ha de llegar''. Ne oar ket da bet eur en deus da erruout. {{=it=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|it}} {{-furm-verb-|it}} '''ha''' # [[trede gour unan]] ar verb ''[[avere]]'' en [[amzer-vremañ]] an [[doare-disklêriañ]]. ===Krennlavaroù=== * ''Chi '''ha''' [[denti]] non ha [[pane]] e chi ha pane non ha denti. '' * ''Chi ''ha'' per [[letto]] la [[terra]], deve coprirsi col [[cielo]].'' * ''Chi ''ha'' [[tempo]], ha [[vita]].'' * ''Chi ''ha'' tempo non aspetti tempo. '' * ''Chi ''ha'' [[terra]], ha [[guerra]].'' [[Rummad:avere]] q19evy02uqpuutpluye2e875gy02kep 383665 383661 2026-07-18T14:22:08Z Ar choler 3485 383665 wikitext text/x-wiki {{gwelet|h.a.}} {{gwelet|hag}} {{=br=}} {{-etim-}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | *ad-gʰe || || style="vertical-align: top;" | *(h)a || style="vertical-align: top;" | a, ha || <br> hac || style="vertical-align: top;" | ha <br> hag |- | || || || || || ha <br> hag || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || || || a <br> ac || Kembraeg |} {{-stl-kenur-|br}} '''ha''' {{dist|ha|br}} pe {{dist|a|br}}; '''[[hag]]''' dirak ur vogalenn. # Ger a dalvez da sevel ul liamm etre kevrennoù ar prezeg hag a verk ar strollañ, ar bezañ a-gevret, ar c'hendegouezh. #*''Te ha me''. ''Troude [[ha]] Milin''. ''[[:w:Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all]]''. #* ''An [[tadoù]] [[ha]] [[mammoù]] en em glemm alies ez eo o bugale disent [...].'' {{mammenn|[[w:Glaoda Marigo|Glaoda Marigo]], ''[[s:Buhez ar Sent/1837|Buez ar Sænt gant reflexionou spirituel]]'', Kemper, 1837|818}} #* ''Bez kalon bepred… [[ha]] na gomz [[ha]] na '''en em glemm''' … rak anez ez omp kollet hon-daou.'' {{mammenn|KAB2|203}} #*'' Bara gwenn '''[[ha]]''' kig, '''[[ha]]''' gwin mat? '' {{mammenn|KAB3|165}} #* ''— Dizoloet ar gwele un tammig, '''ha''' savet ar [[golc'hed|c'holc'hed]].'' {{mammenn|KAB1|81}} # Gant ar stagell-genurzhiañ '''ha''' ne vez ket ret adlavaret ar verb-skoazell: #*'' Sellet '''[[ha]]''' klask a ra '' {{mammenn|KAB3|47}} #* ''An div-se o devoa kemeret truez ouzhin ha roet arc'hant din ''. {{mammenn|TBP2|250}} {{-trol-}} -troiennoù adverbel {{(}} #* [[berr-ha-berr]] #* [[berr-ha-krenn]] #* [[dorn-ha-dorn]] #* [[kazel-ha-kazel]] #* [[krak-ha-krenn]] #* [[krenn-ha-krak]] #* [[krenn-ha-kras]] #* [[sioul-ha-sioul]] #* [[tamm-ha-tamm]] {{)}} - troiennoù anv-kadarn {{(}} * bara hag amann * [[bod ha boued]] * breur ha c'hoar * [[buz ha buhez]] * kafe ha laezh * mamm ha merc'h * paotr ha plac'h * tad ha mab * tad ha mamm {{)}} - troiennoù anv-gwan {{(}} * [[bezañ savet ha maget]] * [[bezañ savet ha maget]] {{)}} #troiennoù verbel * [[c'hoari an diaoul hag e bevar]] * [[ober an diaoul hag e bevar]] # troiennoù isurzhiañ #* [[hag a]] #* [[hag e]] #* [[ha ne]] ===Rimadell=== * ''Te zo sot '''ha''' me zo fin, te ‘ev dour '''ha''' me ‘ev gwin.'' {{-dist-}} * Breizh: "a {{dist|a|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Blevstoub-ha.wav]] * [[w:Breizh|Breizh]]: "a {{dist|a|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Ltranvz-ha.wav]] {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro-|af|en}} * {{de}} : {{tro|de|und}} * {{sq}} : {{tro|sq|e}}, {{tro|sq|dhe}}, {{tro-|sq|edhe}} * {{bm}} : {{tro-|bm|ni}}, {{tro-|bm|ani}} * {{bg}} : {{tro|bg|и}} * {{da}} : {{tro-|da|og}} * {{eo}} : {{tro|eo|kaj}} * {{eu}} : {{tro|eu|eta}} * {{fi}} : {{tro|fi|ja}} * {{fy}} : {{tro-|fy|en}} * {{fo}} : {{tro-|fo|og}} * {{fr}} : {{tro|fr|et}} * {{el}} : {{tro|el|και}} * {{hbo}} : {{tro|hbo|ו}} * {{ang}} : {{tro-|ang|and}}, {{tro-|ang|ge}} * {{hu}} : {{tro|hu|és}} * {{id}} : {{tro|id|dan}} * {{is}} : {{tro|is|og}} * {{it}} : {{tro|it|e}} * {{ja}} : {{tro|ja|と}}, {{tro-|ja|そして}} * {{ca}} : {{tro|ca|i}} * {{cy}} : {{tro|cy|a}}, {{tro|cy|ac}} * {{ku}} : {{tro|ku|û}} {{-}} * {{la}} : {{tro|la|ac}}, {{tro|la|atque}} * {{ms}} : {{tro-|ms|dan}}, {{tro-|ms|serta}} * {{yua}} : {{tro-|yua|ka’}} * {{nl}} : {{tro|nl|en}} * {{no}} : {{tro|no|og}} * {{pap}} : {{tro-|pap|i}} * {{pl}} : {{tro|pl|i}}, {{tro|pl|a}}, {{tro|pl|oraz}}, {{tro-|pl|zaś}} * {{pt}} : {{tro|pt|e}}, {{tro|pt|mais}} * {{ro}} : {{tro-|ro|iar}}, {{tro-|ro|şi}} * {{ru}} : {{tro|ru|а}}, {{tro|ru|и}} * {{en}} : {{tro|en|and}}, {{tro|en|both}} * {{zh}} : {{tro|zh|和}}, {{tro-|zh|与}} * {{gd}} : {{tro-|gd|agus}}, {{tro-|gd|is}} * {{es}} : {{tro|es|y}} * {{srn}} : {{tro-|srn|èn}}, {{tro-|srn|nanga}} * {{sv}} : {{tro|sv|och}} * {{sw}} : {{tro-|sw|na}} * {{tl}} : {{tro-|tl|at}}, {{tro-|tl|at saká}} * {{cs}} : {{tro|cs|a}} * {{tr}} : {{tro|tr|ve}} * {{zu}} : {{tro-|zu|na-}}, {{tro-|zu|no-}}, {{tro-|zu|ne-}} {{)}} {{-rn-|br}} '''ha''' {{dist|a|br}} pe {{dist|ɑː|br}} # Rannig goulennata implijet e deroù ur lavarenn eeun: #:-e deroù ul lavarenn gadarnaat #* '''''Ha''' c'houi a [[kemer|gemer]] ar [[Bretoned|Vretoned]] evit tud '''diskiant''' ?'' {{mammenn|AOKE|32}} #* ''— [...] ; '''ha''' chom a [[graimp|raimp]]-ni aman ?'' {{mammenn|EK2|15}} #* ''— Me ne [[gwelan|welan]] netra, eme an itron. '''Ha''' klanv oc'h ?'' {{mammenn|GGEO|80}} #* ''- Sell ! Yun, ha dont a ri da zornañ warc'hoazh, e-lec'h chom amañ, war '''beg''' an duchenn, da zigeriñ da c'henou ?'' {{mammenn|GEWE|32}} ''#* '''''Ha''' kavout a ra d’it oun-me an Ankou, pe an Amzer ?'' {{mammenn|KBSA|281}} #:-e deroù ul lavarenn nac'h #* '' '''Ha''' ne [[bez|vez]] ket [[kenteliet]] mat alies ar re fur gant ar re '''ziskiant''' ? '' {{mammenn|LAWI|8}} #* '''''Ha''' n'eus ket aze, Lesneveniz, peadra evidoc'h da [[trugarekaat|drugarekaat]] ar Republik ?'' {{mammenn|EK1|132}} #* '''''Ha''' ne [[gwelit|welit]]-hu ket [[dre gement-se]] pegement a fae a [[grae|rae]] an [[tud|dud]] war Ganclaux ha pegement a stad ac'hanomp-ni. '' {{mammenn|EK1|227}} #* '''''Ha''' n'eo ket bezañ sot ha [[diskiant]] hon [[degas]] amañ [[d'an nec'h]] da glask tud? '' {{mammenn|EK2|95}} #* ''— [...]. '''Ha''' ne ket guir, va zoudarded ?<br>— Eo, eo, eme ar zoudarded. [...].'' {{mammenn|EK2|280}} #En droienn [[daoust ha]] #*'' Daoust [[ha]] n'en em glemmomp ket, [[war digare]] m'en em gavomp [[sammetoc'h]] evit hon nesañ?'' BUAS 330 # Rannig goulennata implijet e deroù un [[islavarenn]] (goude ar verboù [[goulenn]], [[gouzout]], [[gwelout]], [[sellout]]). #* ''— Eomp etrezek ar [[w:Spagn|Spagn]], [...], da '''welet ha''' ne [[bo|vo]] ket graet welloc'h din gant an teir [[priñsez|friñsez]] all am eus tennet digant o jeanted, eget gant homañ.'' {{mammenn|KAB1|131}} #* ''Abret 'ta diouzh ar mintin, da c'houloù-deiz ez a al louarnataer da welet '''ha''' deuet eo al louarn da dañva e lip-e-bav.'' {{mammenn|ANTR|113-114}} #* ''Hervez lezennoù ar vro, ar roue kozh, pa ne veze ket a baotred, a veze ret dezhañ ober tri goulenn ouzh e zanvez mab-kaer, ha gwelet dre eno '''hag''' a-walc’h a furnez, a nerzh-kalon, a spered, a ijin a c’helle kaout an den yaouank [...].'' {{mammenn|EZM|10}} #* ''Fellout a rae dezho gwelout '''ha''' gwir e oa ar vrud. '' {{mammenn|KBSA|26}} #* ''« N’ouzon dare '''hag'' aes eo ! » eme unan eus ar plac’hed… '' {{mammenn|KBSA|134}} {{-tro-}} {{(}} * {{bm}} : {{tro--|bm|wa}} * {{eo}} : {{tro|eo|ĉu}} * {{fr}} : {{tro|fr|est-ce que}} * {{io}} : {{tro|io|ka}}, {{tro|io|kad}} * {{ja}} : {{tro|ja|か|R=ka}} * {{rw}} : {{tro|rw|ese}} {{-}} * {{pl}} : {{tro|pl|czy}} * {{qya}} : {{tro--|qya|ma}} * {{zh}} : {{tro|zh|吗|R=ma|heng=嗎}} * {{sl}} : {{tro|sl|ali}} * {{tr}} : {{tro|tr|mı}}, {{tro|tr|mi}}, {{tro|tr|mu}}, {{tro|tr|mü}} {{)}} {{-ar-|br}} # Araogenn hag eil elfenn an [[derez kevatal]] #: e-barzh [[ken ... ha...]] #: e-barzh [[keit]] ha #: e-barzh [[kement]] ha, [[kement ha ma]] #:* ''— Freuzit ha furchit '''kement ha ma''' kerfot, [...].'' {{mammenn|EK2|277}} #: e-barzh [[kenkent]]/[[kerkent]] ha ma #: e-barzh [[kenkoulz]] ha, [[koulz ha]] #: e-barzh [[memes]] ha, [[memes tra]] ha {{-tro-}} * {{en}} : {{tro|en|as}} {{-rn-|br}} #rannig dirak un islavarenn stag hag a deu war-lerc'h un anv amstrizh #*''Ur wech e oa ur roue en Frañs ha n'en devoa nemet ur mab''. {{mammenn|KAB1|15}}, {{mammenn|KAB1|188}} #en droienn [[ha pa]] {{-rn-|br}} #(raganv personel e gwenedeg): [[da]] #(raganv personel e gwenedeg): [[az]] #*''... me ia mé d''''ha''' lakat de huélet ti ha bépé''. Er Hémenér 18, Job Er Bayon #(ger-perc'hennañ e gwenedeg): [[da]] #*''Saù '''ha''' fri''. Er Hémenér 16, Job Er Bayon #*''Nen don ket mé el '''ha''' dad-té''. Er Hémenér 23, Job Er Bayon [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:ha]] {{=eo=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|eo}} {{-estl-|eo}} '''ha''' {{dist|ha|eo}} # [[a|A]] !, ger a vez eztaolet diwar souezh. #* {{=es=}} {{-furm-verb-|es}} '''ha''' # En deus, he deus. #* ''No ha comido''. N'en deus ket / n'he deus ket debret. #* ''El amor que ya ha pasado no se debe recordar''. Ar garantez a zo tremenet n'eus ket da zerc'hel soñj anezhi. # Hoc'h eus. #* ''Usted no ha entendido''. N'hoc'h eus ket komprenet. # Gant an araogenn [[de]]: #* ''No sabe a qué horas ha de llegar''. Ne oar ket da bet eur en deus da erruout. {{=it=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|it}} {{-furm-verb-|it}} '''ha''' # [[trede gour unan]] ar verb ''[[avere]]'' en [[amzer-vremañ]] an [[doare-disklêriañ]]. ===Krennlavaroù=== * ''Chi '''ha''' [[denti]] non ha [[pane]] e chi ha pane non ha denti. '' * ''Chi ''ha'' per [[letto]] la [[terra]], deve coprirsi col [[cielo]].'' * ''Chi ''ha'' [[tempo]], ha [[vita]].'' * ''Chi ''ha'' tempo non aspetti tempo. '' * ''Chi ''ha'' [[terra]], ha [[guerra]].'' [[Rummad:avere]] 3sx7o48j0cpmbdmmc8p5r96nylmyr6s 383666 383665 2026-07-18T14:22:52Z Ar choler 3485 383666 wikitext text/x-wiki {{gwelet|h.a.}} {{gwelet|hag}} {{=br=}} {{-etim-}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | *ad-gʰe || || style="vertical-align: top;" | *(h)a || style="vertical-align: top;" | a, ha || <br> hac || style="vertical-align: top;" | ha <br> hag |- | || || || || || ha <br> hag || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || || || a <br> ac || Kembraeg |} {{-stl-kenur-|br}} '''ha''' {{dist|ha|br}} pe {{dist|a|br}}; '''[[hag]]''' dirak ur vogalenn. # Ger a dalvez da sevel ul liamm etre kevrennoù ar prezeg hag a verk ar strollañ, ar bezañ a-gevret, ar c'hendegouezh. #*''Te ha me''. ''Troude [[ha]] Milin''. ''[[:w:Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all]]''. #* ''An [[tadoù]] [[ha]] [[mammoù]] en em glemm alies ez eo o bugale disent [...].'' {{mammenn|[[w:Glaoda Marigo|Glaoda Marigo]], ''[[s:Buhez ar Sent/1837|Buez ar Sænt gant reflexionou spirituel]]'', Kemper, 1837|818}} #* ''Bez kalon bepred… [[ha]] na gomz [[ha]] na '''en em glemm''' … rak anez ez omp kollet hon-daou.'' {{mammenn|KAB2|203}} #*'' Bara gwenn '''[[ha]]''' kig, '''[[ha]]''' gwin mat? '' {{mammenn|KAB3|165}} #* ''— Dizoloet ar gwele un tammig, '''ha''' savet ar [[golc'hed|c'holc'hed]].'' {{mammenn|KAB1|81}} # Gant ar stagell-genurzhiañ '''ha''' ne vez ket ret adlavaret ar verb-skoazell: #*'' Sellet '''[[ha]]''' klask a ra '' {{mammenn|KAB3|47}} #* ''An div-se o devoa kemeret truez ouzhin ha roet arc'hant din ''. {{mammenn|TBP2|250}} {{-trol-}} -troiennoù adverbel {{(}} #* [[berr-ha-berr]] #* [[berr-ha-krenn]] #* [[dorn-ha-dorn]] #* [[kazel-ha-kazel]] #* [[krak-ha-krenn]] #* [[krenn-ha-krak]] #* [[krenn-ha-kras]] #* [[sioul-ha-sioul]] #* [[tamm-ha-tamm]] {{)}} - troiennoù anv-kadarn {{(}} * bara hag amann * [[bod ha boued]] * breur ha c'hoar * [[buz ha buhez]] * kafe ha laezh * mamm ha merc'h * paotr ha plac'h * tad ha mab * tad ha mamm {{)}} - troiennoù anv-gwan {{(}} * [[bezañ savet ha maget]] * [[bezañ savet ha maget]] {{)}} #troiennoù verbel * [[c'hoari an diaoul hag e bevar]] * [[ober an diaoul hag e bevar]] # troiennoù isurzhiañ #* [[hag a]] #* [[hag e]] #* [[ha ne]] ===Rimadell=== * ''Te zo sot '''ha''' me zo fin, te ‘ev dour '''ha''' me ‘ev gwin.'' {{-dist-}} * Breizh: "a {{dist|a|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Blevstoub-ha.wav]] * [[w:Breizh|Breizh]]: "a {{dist|a|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Ltranvz-ha.wav]] {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro-|af|en}} * {{de}} : {{tro|de|und}} * {{sq}} : {{tro|sq|e}}, {{tro|sq|dhe}}, {{tro-|sq|edhe}} * {{bm}} : {{tro-|bm|ni}}, {{tro-|bm|ani}} * {{bg}} : {{tro|bg|и}} * {{da}} : {{tro-|da|og}} * {{eo}} : {{tro|eo|kaj}} * {{eu}} : {{tro|eu|eta}} * {{fi}} : {{tro|fi|ja}} * {{fy}} : {{tro-|fy|en}} * {{fo}} : {{tro-|fo|og}} * {{fr}} : {{tro|fr|et}} * {{el}} : {{tro|el|και}} * {{hbo}} : {{tro|hbo|ו}} * {{ang}} : {{tro-|ang|and}}, {{tro-|ang|ge}} * {{hu}} : {{tro|hu|és}} * {{id}} : {{tro|id|dan}} * {{is}} : {{tro|is|og}} * {{it}} : {{tro|it|e}} * {{ja}} : {{tro|ja|と}}, {{tro-|ja|そして}} * {{ca}} : {{tro|ca|i}} * {{cy}} : {{tro|cy|a}}, {{tro|cy|ac}} * {{ku}} : {{tro|ku|û}} {{-}} * {{la}} : {{tro|la|ac}}, {{tro|la|atque}} * {{ms}} : {{tro-|ms|dan}}, {{tro-|ms|serta}} * {{yua}} : {{tro-|yua|ka’}} * {{nl}} : {{tro|nl|en}} * {{no}} : {{tro|no|og}} * {{pap}} : {{tro-|pap|i}} * {{pl}} : {{tro|pl|i}}, {{tro|pl|a}}, {{tro|pl|oraz}}, {{tro-|pl|zaś}} * {{pt}} : {{tro|pt|e}}, {{tro|pt|mais}} * {{ro}} : {{tro-|ro|iar}}, {{tro-|ro|şi}} * {{ru}} : {{tro|ru|а}}, {{tro|ru|и}} * {{en}} : {{tro|en|and}}, {{tro|en|both}} * {{zh}} : {{tro|zh|和}}, {{tro-|zh|与}} * {{gd}} : {{tro-|gd|agus}}, {{tro-|gd|is}} * {{es}} : {{tro|es|y}} * {{srn}} : {{tro-|srn|èn}}, {{tro-|srn|nanga}} * {{sv}} : {{tro|sv|och}} * {{sw}} : {{tro-|sw|na}} * {{tl}} : {{tro-|tl|at}}, {{tro-|tl|at saká}} * {{cs}} : {{tro|cs|a}} * {{tr}} : {{tro|tr|ve}} * {{zu}} : {{tro-|zu|na-}}, {{tro-|zu|no-}}, {{tro-|zu|ne-}} {{)}} {{-rn-|br}} '''ha''' {{dist|a|br}} pe {{dist|ɑː|br}} # Rannig goulennata implijet e deroù ur lavarenn eeun: #:-e deroù ul lavarenn gadarnaat #* '''''Ha''' c'houi a [[kemer|gemer]] ar [[Bretoned|Vretoned]] evit tud '''diskiant''' ?'' {{mammenn|AOKE|32}} #* ''— [...] ; '''ha''' chom a [[graimp|raimp]]-ni aman ?'' {{mammenn|EK2|15}} #* ''— Me ne [[gwelan|welan]] netra, eme an itron. '''Ha''' klanv oc'h ?'' {{mammenn|GGEO|80}} #* ''- Sell ! Yun, ha dont a ri da zornañ warc'hoazh, e-lec'h chom amañ, war '''beg''' an duchenn, da zigeriñ da c'henou ?'' {{mammenn|GEWE|32}} #* '''''Ha''' kavout a ra d’it oun-me an Ankou, pe an Amzer ?'' {{mammenn|KBSA|281}} #:-e deroù ul lavarenn nac'h #* '' '''Ha''' ne [[bez|vez]] ket [[kenteliet]] mat alies ar re fur gant ar re '''ziskiant''' ? '' {{mammenn|LAWI|8}} #* '''''Ha''' n'eus ket aze, Lesneveniz, peadra evidoc'h da [[trugarekaat|drugarekaat]] ar Republik ?'' {{mammenn|EK1|132}} #* '''''Ha''' ne [[gwelit|welit]]-hu ket [[dre gement-se]] pegement a fae a [[grae|rae]] an [[tud|dud]] war Ganclaux ha pegement a stad ac'hanomp-ni. '' {{mammenn|EK1|227}} #* '''''Ha''' n'eo ket bezañ sot ha [[diskiant]] hon [[degas]] amañ [[d'an nec'h]] da glask tud? '' {{mammenn|EK2|95}} #* ''— [...]. '''Ha''' ne ket guir, va zoudarded ?<br>— Eo, eo, eme ar zoudarded. [...].'' {{mammenn|EK2|280}} #En droienn [[daoust ha]] #*'' Daoust [[ha]] n'en em glemmomp ket, [[war digare]] m'en em gavomp [[sammetoc'h]] evit hon nesañ?'' BUAS 330 # Rannig goulennata implijet e deroù un [[islavarenn]] (goude ar verboù [[goulenn]], [[gouzout]], [[gwelout]], [[sellout]]). #* ''— Eomp etrezek ar [[w:Spagn|Spagn]], [...], da '''welet ha''' ne [[bo|vo]] ket graet welloc'h din gant an teir [[priñsez|friñsez]] all am eus tennet digant o jeanted, eget gant homañ.'' {{mammenn|KAB1|131}} #* ''Abret 'ta diouzh ar mintin, da c'houloù-deiz ez a al louarnataer da welet '''ha''' deuet eo al louarn da dañva e lip-e-bav.'' {{mammenn|ANTR|113-114}} #* ''Hervez lezennoù ar vro, ar roue kozh, pa ne veze ket a baotred, a veze ret dezhañ ober tri goulenn ouzh e zanvez mab-kaer, ha gwelet dre eno '''hag''' a-walc’h a furnez, a nerzh-kalon, a spered, a ijin a c’helle kaout an den yaouank [...].'' {{mammenn|EZM|10}} #* ''Fellout a rae dezho gwelout '''ha''' gwir e oa ar vrud. '' {{mammenn|KBSA|26}} #* ''« N’ouzon dare '''hag'' aes eo ! » eme unan eus ar plac’hed… '' {{mammenn|KBSA|134}} {{-tro-}} {{(}} * {{bm}} : {{tro--|bm|wa}} * {{eo}} : {{tro|eo|ĉu}} * {{fr}} : {{tro|fr|est-ce que}} * {{io}} : {{tro|io|ka}}, {{tro|io|kad}} * {{ja}} : {{tro|ja|か|R=ka}} * {{rw}} : {{tro|rw|ese}} {{-}} * {{pl}} : {{tro|pl|czy}} * {{qya}} : {{tro--|qya|ma}} * {{zh}} : {{tro|zh|吗|R=ma|heng=嗎}} * {{sl}} : {{tro|sl|ali}} * {{tr}} : {{tro|tr|mı}}, {{tro|tr|mi}}, {{tro|tr|mu}}, {{tro|tr|mü}} {{)}} {{-ar-|br}} # Araogenn hag eil elfenn an [[derez kevatal]] #: e-barzh [[ken ... ha...]] #: e-barzh [[keit]] ha #: e-barzh [[kement]] ha, [[kement ha ma]] #:* ''— Freuzit ha furchit '''kement ha ma''' kerfot, [...].'' {{mammenn|EK2|277}} #: e-barzh [[kenkent]]/[[kerkent]] ha ma #: e-barzh [[kenkoulz]] ha, [[koulz ha]] #: e-barzh [[memes]] ha, [[memes tra]] ha {{-tro-}} * {{en}} : {{tro|en|as}} {{-rn-|br}} #rannig dirak un islavarenn stag hag a deu war-lerc'h un anv amstrizh #*''Ur wech e oa ur roue en Frañs ha n'en devoa nemet ur mab''. {{mammenn|KAB1|15}}, {{mammenn|KAB1|188}} #en droienn [[ha pa]] {{-rn-|br}} #(raganv personel e gwenedeg): [[da]] #(raganv personel e gwenedeg): [[az]] #*''... me ia mé d''''ha''' lakat de huélet ti ha bépé''. Er Hémenér 18, Job Er Bayon #(ger-perc'hennañ e gwenedeg): [[da]] #*''Saù '''ha''' fri''. Er Hémenér 16, Job Er Bayon #*''Nen don ket mé el '''ha''' dad-té''. Er Hémenér 23, Job Er Bayon [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:ha]] {{=eo=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|eo}} {{-estl-|eo}} '''ha''' {{dist|ha|eo}} # [[a|A]] !, ger a vez eztaolet diwar souezh. #* {{=es=}} {{-furm-verb-|es}} '''ha''' # En deus, he deus. #* ''No ha comido''. N'en deus ket / n'he deus ket debret. #* ''El amor que ya ha pasado no se debe recordar''. Ar garantez a zo tremenet n'eus ket da zerc'hel soñj anezhi. # Hoc'h eus. #* ''Usted no ha entendido''. N'hoc'h eus ket komprenet. # Gant an araogenn [[de]]: #* ''No sabe a qué horas ha de llegar''. Ne oar ket da bet eur en deus da erruout. {{=it=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|it}} {{-furm-verb-|it}} '''ha''' # [[trede gour unan]] ar verb ''[[avere]]'' en [[amzer-vremañ]] an [[doare-disklêriañ]]. ===Krennlavaroù=== * ''Chi '''ha''' [[denti]] non ha [[pane]] e chi ha pane non ha denti. '' * ''Chi ''ha'' per [[letto]] la [[terra]], deve coprirsi col [[cielo]].'' * ''Chi ''ha'' [[tempo]], ha [[vita]].'' * ''Chi ''ha'' tempo non aspetti tempo. '' * ''Chi ''ha'' [[terra]], ha [[guerra]].'' [[Rummad:avere]] 39fcasdnfoa4diiqgu1jfaobxmbuz4f 0 4405 383856 379939 2026-07-18T19:04:31Z Ar choler 3485 383856 wikitext text/x-wiki {{=eu=}} {{-etim-}} {{danvez-etim|eu}} {{-ag-peg-|eu}} '''sei''' {{dist|´s̺ei|eu}} # [[c'hwec'h|C'hwec'h]]. {{-dvr-}} {{(}} *[[bostehun]] *[[hamasei]] {{)}} {{Roll|Niver|a-raok=[[bost]]|goude=[[zazpi]]|roll=[[:Rummad:Anvioù-gwan niveriñ euskarek|Niveroù en euskareg]]}} {{=gl=}} {{-etim-}} : Eus ar verb [[saber]]. {{-furm-verb-|gl}} '''sei''' # Furm ar verb [[saber]] e [[kentañ gour unan]] [[amzer-vremañ]] an [[doare-disklêriañ]]. #* ''Non [[o]] sei'' - N'er gouzon ket. #* ''Non sei [[por que]]''. - N'ouzon ket perak. {{=it=}} :Eus ar verb [[essere]]. {{-furm-verb-|it}} '''sei''' #Furm ar verb [[essere]] en [[eil gour unan]] eus amzer-vremañ an doare-disklêriañ; [[out]]. #* ''Anche tu [[sei]] di Milano?'' – Te ivez zo eus Milano? #* ''Dimmi con chi vai, e ti diro chi sei.'' – Lavar din gant piv ez ez, hag e lavarin dit piv ez out. #* ''Tu [[sì]] che sei [[rosso]] !'' - Te eo an hini zo ruz! ===Krennlavar=== *''Quando c'è [[fuoco]] nella [[casa]] del [[vicino]], [[anche]] tu sei in [[pericolo]].'' [[Rummad:essere]] {{-ag-peg-|it}} '''sei''' # [[c'hwec'h]] ''Sei donne per l'assassino''. Anv ur film [[italianek]] sevenet gant Mario Bava e 1964. ===Liamm diabarzh=== * [[Ar pegementiñ en italianeg]] {{=pt=}} {{-etim-}} :Eus ar verb [[saber]]. {{-furm-verb-|pt}} sei {{dist|sej|pt}} # Furm ar verb [[saber]] e kentañ gour unan amzer-vremañ an doare-disklêriañ. #* ''Jà sei'' : gouzout a-walc'h a ran. #* ''Eu sei que você vai [[rir]]'': [[gouzout]] a ran emaoc'h o vont da c'hoarzhin . [[Rummad: saber (portugaleg)]] naondv3g386rt1bs9tpodpr7ebsfkzm 0 6023 383672 375525 2026-07-18T14:32:03Z Ar choler 3485 383672 wikitext text/x-wiki {{gwelet|mí}} {{=eo=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|eo}} {{-rag-gour-|eo}} '''mi''' {{dist|mi}} # [[me|Me]], kentañ gour unan. #: {{=it=}} {{divraz|it}} {{-etim-}} : Eus [[mihi]] e latin. {{-rag-gour-|it}} '''mi''' {{dist|mi}} # [[din|Din]]. Raganv ar c'hentañ gour unan. #* '''''Mi''' piace''. #*: ''Plijout a ra din''. ===Adstummoù=== *[[me]] {{-tro-}} * {{br}} : {{tro|fr|din}} * {{fr}} : {{tro|fr|à moi}} * {{en}} : {{tro|en|me}} {{=cy=}} {{divraz|cy}} {{-etim-}} : {{-rag-gour-|cy}} '''mi''' {{dist|mi:}} # Raganv ar c'hentañ gour unan gant araogennoù. #* ''Aith a '''mi'''. -''Ez eas ganin''. #* ''Mae [[angen]] i '''mi''' [[gweithio]] yn galed.'' - Ezhomm am eus da labourat start. ===Adstummoù=== *[[fi]] *[[myfi]] *[[minnau]] ===Stummoù kar=== *[[ti]], [[ef]], [[hi]], [[ni]], [[chwi]], [[hwy]]. {{-tro-}} * {{br}} : {{tro|fr|me}} * {{fr}} : {{tro|fr|moi}} * {{en}} : {{tro|en|me}} {{-rannig-|br}} {{-etim-}} : Eus ar raganv '''mi'''. '''mi''' {{dist|mi:}} # Rannig-verb dirak verboù displeget. #* ''Mi ddysgais gant fy nhad''. Ceiriog #*:Deskiñ a ris gant ma zad. #* ''Mi wn''. #*:Bez' e ouzon. * {{br}} : {{tro|br|bez'}} m0ovx7u6kevafbdytpu8twrro67x4b5 383673 383672 2026-07-18T14:32:49Z Ar choler 3485 383673 wikitext text/x-wiki {{gwelet|mí}} {{=eo=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|eo}} {{-rag-gour-|eo}} '''mi''' {{dist|mi}} # [[me|Me]], kentañ gour unan. #: {{=it=}} {{divraz|it}} {{-etim-}} : Eus [[mihi]] e latin. {{-rag-gour-|it}} '''mi''' {{dist|mi}} # [[din|Din]]. Raganv ar c'hentañ gour unan. #* '''''Mi''' piace''. #*: ''Plijout a ra din''. ===Adstummoù=== *[[me]] {{-tro-}} * {{br}} : {{tro|fr|din}} * {{fr}} : {{tro|fr|à moi}} * {{en}} : {{tro|en|me}} {{=cy=}} {{divraz|cy}} {{-etim-}} : {{-rag-gour-|cy}} '''mi''' {{dist|mi:}} # Raganv ar c'hentañ gour unan gant araogennoù. #* ''Aith a '''mi'''. -''Ez eas ganin''. #* ''Mae [[angen]] i '''mi''' [[gweithio]] yn galed.'' - Ezhomm am eus da labourat start. ===Adstummoù=== *[[fi]] *[[myfi]] *[[minnau]] ===Stummoù kar=== *[[ti]], [[ef]], [[hi]], [[ni]], [[chwi]], [[hwy]]. {{-tro-}} * {{br}} : {{tro|fr|me}} * {{fr}} : {{tro|fr|moi}} * {{en}} : {{tro|en|me}} {{-rannig-|br}} {{-etim-}} : Eus ar raganv '''mi'''. '''mi''' {{dist|mi:}} # Rannig-verb dirak verboù displeget. #* ''Mi ddysgais gant fy nhad''. Ceiriog #*:Deskiñ a ris gant ma zad. #* ''Mi wn''. #*:Bez' e ouzon. * {{br}} : {{tro|br|bez'}} 8a02qm1bighrht23so0oxcviqn7zmn0 383684 383673 2026-07-18T14:40:30Z Ar choler 3485 383684 wikitext text/x-wiki {{gwelet|mí}} {{=eo=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|eo}} {{-rag-gour-|eo}} '''mi''' {{dist|mi}} # [[me|Me]], kentañ gour unan. #: {{=it=}} {{divraz|it}} {{-etim-}} : Eus [[mihi]] e latin. {{-rag-gour-|it}} '''mi''' {{dist|mi}} # [[din|Din]]. Raganv ar c'hentañ gour unan. #* '''''Mi''' piace''. #*: ''Plijout a ra din''. ===Adstummoù=== *[[me]] {{-tro-}} * {{br}} : {{tro|fr|din}} * {{fr}} : {{tro|fr|à moi}} * {{en}} : {{tro|en|me}} {{=cy=}} {{divraz|cy}} {{-etim-}} : {{-rag-gour-|cy}} '''mi''' {{dist|mi:}} # Raganv ar c'hentañ gour unan gant araogennoù. #* ''Aith a mi''. -Ez eas ganin. #* ''Mae [[angen]] i '''mi''' [[gweithio]] yn galed.'' - Ezhomm am eus da labourat start. ===Adstummoù=== *[[fi]] *[[myfi]] *[[minnau]] ===Stummoù kar=== *[[ti]], [[ef]], [[hi]], [[ni]], [[chwi]], [[hwy]]. {{-tro-}} * {{br}} : {{tro|fr|me}} * {{fr}} : {{tro|fr|moi}} * {{en}} : {{tro|en|me}} {{-rannig-|br}} {{-etim-}} : Eus ar raganv '''mi'''. '''mi''' {{dist|mi:}} # Rannig-verb dirak verboù displeget. #* ''Mi ddysgais gant fy nhad''. Ceiriog #*:Deskiñ a ris gant ma zad. #* ''Mi wn''. #*:Bez' e ouzon. * {{br}} : {{tro|br|bez'}} 1uyfwe45dwfzxhw7unruyxeoekzidz3 0 8284 383700 374921 2026-07-18T14:49:27Z Ar choler 3485 383700 wikitext text/x-wiki {{gwelet|Mab}} {{=br=}} {{-etim-}} : Eus ar c'hrennvrezhoneg ''map''{{dav|1}}, deuet eus an henvrezhoneg ''mab'', ''map'' « bugel (ha n'eo ket ''mab'' hepken) »{{dav|2}}, da dostaat ouzh ar gerioù kerneveurek ''mab'', kembraek ''{{liamm|mab|cy}}'', heniwerzhonek ''macc'', iwerzhoneg ha skosek ''[[mac]]'', « mab » anavezet mat en anvioù-tiegezh. Dont a rafent holl eus ur ger keltiek ''*mak-wo-'' « magadell », a vo kavet e wrizienn dindan ar pennger [[magañ]].{{dav|3}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/meh₂ḱ-|meh₂ḱ-]]^(en) <br> *mh₂ḱwos || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/makʷos|makʷos]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n257/mode/2up?view=theater p253]</ref> || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/mab|mab]]^(en) || style="vertical-align: top;" | map, mab || style="vertical-align: top;" | mab || style="vertical-align: top;" | mab |- | || || || mab, map || || mab || Kerneveureg |- | || || || map || map || mab || Kembraeg |- | || || mapos || || || || Galianeg |- | || || || macc || mac || mac [iwerz.] || Gouezeleg |- | || *makros || macer || meigre || || maigre [gall.] || Romaneg |} {{-ak-|br}} {{br-taol-GhaB | gu=mab | gl=mibien | gl-2=mibion | bu=merc'h | bl=merc'hed | dgu=ˈmɑːp | dgl=ˈmi.bjɛn | dgl-2=ˈmi.bjɔ̃n | dbu=ˈmɛrx | dbl=ˈmɛr.xet }} '''mab''' {{dist|ˈmɑːp|br}} {{g}} ({{l}} [[mibien]], [[mibion]], {{bihan}} [[mabig]]) # Bugel [[par]] un [[tad]] hag ur vamm. #* ''Petra c'houl ho kalon avat</br>P'ac'h eus ganet ur '''mab''' d'e dad ?'' {{mammenn|''Aotrou Nann hag ar Gorrigan'', er ''[[Wikeriadur:Daveoù#Barzhaz Breizh|Barzhaz Breizh]]''}} #* ''Ur wezh e oa un intañvez kozh ha paour hag he devoa tri '''mab'''.'' {{mammenn|KAB3|11}} #* ''— [...]. Da '''vab'''-te, marteze, a ranko ober ar memes tra er broioù all.'' {{mammenn|EK1|224}} #*''Va '''mab''' eo a zo [[o tont]] [[d'ar gêr]], va '''mab''' an Avel-draoñ.'' {{mammenn|GGEO|71}} #* ''Eun den koz an nevoa daou '''vab''': Herri, an hini henan, ha Charlez, ar yaouankan.'' {{mammenn|PIPI|1}} # ''Bezañ mab da unan bennak'' : {{danvez-term|br}} #* ''Me a zo '''mab da''' Yann Kaour.'' {{mammenn|''Ar C'hakouz'', er ''[[Wikeriadur:Daveoù#Barzhaz Breizh|Barzhaz Breizh]]''}} #* ''Me 'zo dimet hag eureujet,<br>Bet eur mab bihan d'am [[pried|friet]].'' {{mammenn|GBI1|12}} #* ''Fañch e oa anv ar mab henañ.'' {{mammenn|KAB1|15}} #* ''Al laer-se a zo mab din'', KAB 1/18 #* Da biv eo mab ? #* Ar mab-se dezhañ, KAB 1/63 #* Da biv ez out mab… ? KAB 1/112 #* ''Ur mab en devoa bet ivez, met marvet e oa d'an oad a driwech vloaz.'' KAB 3/25 #* ''« [...] ? Neuze ne '''[[befen|vefen]]''' ket '''mab deoc'h'''.'' {{mammenn|EK1|23}} #* ''— Penaos, Gwennig ? Me, '''mab'''-kaer '''d''''ar roue ? [...] ?'' {{mammenn|EZM|31}} #* ''Truilhennig a oa '''mab d''''eur marc'hadour kezeg koz eus Pouldahud ; [...].'' {{mammenn|EZM|158}} #* ''Mab on d'un [[denjentil]]'' {{mammenn|KBSA|231}} #* ''Eur '''mab da''' Gola.'' {{mammenn|TBP1|122}} #* ''Eur '''mab dezañ''' a zo dall hag egile a zo kamm.'' {{mammenn|TBP2|84}} #* ''An [[tud|dud]] a zo da [[kreskiñ|greski]] e ti eur '''mab din''' ive.'' {{mammenn|TBP2|287}} #* ''Eur '''mab dezi''' a oa bet tapet o laerez.'' {{mammenn|TBP2|510}} # [[diskennad|Diskennad]]. #* '''''Mibien''' Abraham'' , e-barzh ar [[Bibl]]. #* '''''Mibien''' Eva'' : gouenn an dud. # ''Mab speredel'' : den a gemer skouer diwar un den all, lakaet da zen meur gantañ. #* ''Hennezh eo '''mab''' speredel Roparz Hemon''. #[[ma mab]] {{-dist-}} * [[w:Penn-ar-C'hrann|Penn-ar-C'hrann]] (Bro-Leon, Penn-ar-Bed): "mab {{dist|ˈmap|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Jean (Romainbehar)-mab.wav]] {{-dvr-}} {{(}} * [[Ab-]] * [[advab]] * [[advabañ]] * [[divab]] * [[lezvab]] * [[gourvab]] * [[mabañ]] * [[mab-arar]] * [[mab-azen]] * [[mab-den]] * [[mabeg]] * [[mab-bihan]] * [[mab-egile]] * [[mabel]] * [[mabelezh]] * [[maberezh]] * [[mab-gast]] * [[mab-heol]] * [[mab-kaer]] * [[mab-lagad]] * [[maboriad]] * [[maboriadezh]] * [[mabour]] * [[mabouriezh]] * [[mibiliaj]] * [[mibiliezh]] * [[mibin]] * [[mibinded]] {{)}} {{-kevr-}} * [[mab-lagad]] {{-trl-}} *[[mab e dad]] ====[[divinadelloù|Divinadelloù]]==== * ''Piw a zo ken koz hag e [[tad|dad]] ha kosoc'h evid e [[mamm|vamm]] ? — '''Mab''' ar C'hoz, nemed ur Gozenn a [[befe|vefe]] e [[mamm|vamm]] ive.'' {{mammenn|TBP3|328}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''[[Kenderv]]-kompez pa [[presti|bresti]]<br/>Ha '''mab''' ar [[gast|c'hast]] pa [[goulenni|c'houlenni]].'' {{mammenn|AMAH|95}} {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro|af|seun}} * {{de}} : {{tro|de|Sohn}} * {{sq}} : {{tro|sq|bir}} * {{bm}} : {{tro|bm|denkɛ}} * {{da}} : {{tro|da|søn}} * {{eo}} : {{tro|eo|filo}} * {{fo}} : {{tro|fo|sonur}} * {{fi}} : {{tro|fi|poika}} * {{fr}} : {{tro|fr|fils}} * {{ang}} : {{tro|ang|sunu}} * {{hbo}} : {{tro|hbo|בן|בֵּן}} * {{hu}} : {{tro|hu|fiú}} * {{is}} : {{tro|is|sonur}} * {{it}} : {{tro|it|figlio}}, {{tro|it|figliolo}} * {{ga}} : {{tro|ga|mac}} * {{ca}} : {{tro|ca|fill}} * {{cy}} : {{tro|cy|mab}} * {{la}} : {{tro|la|filius}}, {{tro|la|natus}} * {{yua}} : {{tro|yua|paal}} * {{nl}} : {{tro|nl|zoon}} * {{no}} : {{tro|no|sønn}} * {{oc}} : {{tro|oc|filh}} * {{pap}} : {{tro|pap|yiu homber}} * {{fa}} : {{tro|fa|پسر}} * {{pl}} : {{tro|pl|syn}} * {{pt}} : {{tro|pt|filho}} * {{ro}} : {{tro|ro|fiu}} * {{ru}} : {{tro|ru|сын}} * {{sa}} : {{tro|sa|पुत्र}} (putra), {{tro|sa|सूनु}} (sūnu) * {{en}} : {{tro|en|son}} * {{gd}} : {{tro|gd|mac}} * {{srn}} : {{tro|srn|manpikin}} * {{es}} : {{tro|es|hijo}} * {{sv}} : {{tro|sv|son}} * {{sw}} : {{tro|sw|mwana}} * {{tl}} : {{tro|tl|anak na laláki}} * {{cs}} : {{tro|cs|syn}} * {{tsolyáni}} : {{tro|tsolyáni|ngémukh}} ({{l}} {{tro|tsolyáni|ngémuyal}}) * {{tr}} : {{tro|tr|oğul}} * {{uk}} : {{tro|uk|син}} (sýn) * {{zu}} : {{tro|zu|indodana}} {{)}} {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/CATH}} * {{DAV|2}} : {{D/DVBR}} * {{DAV|3}} : {{D/LEBM}} {{=cy=}} {{-etim-}} : Sellet ouzh kevrenn ar [[#Brezhoneg|brezhoneg]]. {{-ak-|cy}} '''mab''' {{dist|maːb|cy}} {{g}} ({{l}} [[meibion]]) # [[#Brezhoneg|Mab]]. #: '''''Mab''' ei dad.'' - « Mab e dad. » [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:Geriaoueg vrezhonek ar gerentiezh]] [[Rummad:Geriaoueg kembraek ar gerentiezh]] [[rummad:mab]] 7lrj4u31j0ttzrcqimw1cxpjreuqku2 0 8504 383944 369994 2026-07-19T09:38:20Z Ar choler 3485 383944 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" |*[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₁es-|h₁es-]]^(en) <br> *h₁ésti || style="vertical-align: top;" | *esti > *essi <br> *ita esti <br> *est > *ess ? <br> *esti ita, *estí-io || style="vertical-align: top;" | <br> <br> *ē ? || style="vertical-align: top;" | <br> ois, oes <br> <br> isio, iso || style="vertical-align: top;" | <br> eus <br> eu <br> a so || style="vertical-align: top;" | <br> eus <br> eo <br> a zo |- | || || || || || <br> eus <br> ew || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || iss, is <br> *ois > oes <br> oi > iu <br> issi, isid, issid, isit, issit || style="vertical-align: top;" | <br> ys <br> <br> yssit || 's ('s-gwir; s-ef) <br> oes <br> yw <br> yssydd || style="vertical-align: top;" | Kembraeg |- | || || <br> <br> <br> esi || || || || style="vertical-align: top;" | Galianeg |- | || || || is, iss || || is [iwerz.] || Gouezeleg |- | || || est || || || est [gall.] || Romaneg |- | || *isti || || || || ist [alam.] || style="vertical-align: top;" | Germaneg |- | || || ἐστί, ἐστίν (esti, estin) || || || || Gresianeg |- | || || *(j)estĭ || ѥстъ (jestŭ) || || jest [kro.] || Slaveg |- | || || || || || hast / ast || Iraneg |- | || asti || || || || || Sanskriteg |} {{-furm-verb-|br}} '''eo''' {{dist|ɛw}} # Furm displeget ar verb [[bezañ]] en [[trede gour unan]] eus an [[amzer-vremañ]]. #* ''Amañ '''eo''' ''. {{mammenn|TBP3|176}} #* ''Al [[Lun]] '''eo''' [[deiz kentañ]] ar [[sizhun]]''. {{mammenn|TBP3|176}} #*''Pehini '''eo''' ar gwellañ ganeoc'h?'' {{mammenn|TBP3|132}} #*''Hemañ '''eo''' lost ar barr'', {{mammenn|TBP2|325}} #*''Hemañ '''eo''' paotr e vamm'', {{mammenn|TBP2|336}}, {{mammenn|KAB1|59}} #*''Ar chistr '''eo''' ar [[mestr]]'', {{mammenn|TBP2|350}} #*''Hennezh '''eo''' mezh ar vro'', {{mammenn|TBP2|352}} #*''Honnezh '''eo''' Mari-Madalen'', {{mammenn|TBP2|59}} #*''... ar plac'h '''eo''' c'hwi, an [[naer]] '''eo''' me ... '', {{mammenn|KAB1|276}} #*''Bara '''eo''' a vank din.'' {{mammenn|TBP3|88}} #*''Ahont '''eo''' [[emañ]] ar vag.'' {{mammenn|TBP3|88}} #*''D'ar [[Yaou]] eo e vez ar marc'had e Lannuon.'' {{mammenn|TBP3|88}} #* [[me eo]], ... [[int eo]] ... #stumm nac'h [[eo]]: #*[[n'eo ket]] : ''Bras eo Yann. N'eo ket bras Yann''. #*[[n'int ket]]: ''Fur eo Yann ha Soaz. N'int ket fur''. #gant an derez uhelañ #:*''Gwellañ am eus d'ober eo chom e-barzh''. {{mammenn|KAB1|174}} # ger respont (a-wechoù [[eo]], [[geo]]; ha [[geus]]) #* ''— [...]. Ha ne ket guir, va zoudarded ?<br>— '''Eo''', '''eo''', eme ar zoudarded. [...].'' {{mammenn|EK2|280}} #:* '' -N'omp ket erru tost c'hoazh?- '''Eo''', tostaat a reomp; ne welet ket a-raok deoc'h ur voger uhel? - Eo sur. '' {{mammenn|KAB3|156}} #dirak ur verb displeget: #:* ''Va mab '''eo''' a zo o tont d'ar gêr ... ''. {{mammenn|GGEO|71}} #:* ''...un [[eal]] '''eo''' [[emaout]] o klask? '' {{mammenn|KBSA|282}} #:* ''...un [[eal]] '''eo''' [[emaout]] o klask? '' {{mammenn|KBSA|282}} #gant un [[anaforenn]] #* ''Me '''eo''' gwelloc'h ganin gwelet ar beorien o tastum ar c'heuneud evit gwelet anezho o ruilhal war an douar.'' {{mammenn|TBP2|204}} #Lavaret div wech: #* '' Marteze '''eo''' [[te eo]], Job ?'' {{mammenn|PIPI 1908|58}} #* '' N'eo ket hemañ eo!'' {{mammenn|PIPI 1908|59}} {{-gwelet-}} *[[eo da]], [[eo 'vat]], [[eo sur]] *[[deo]], [[geo]] *[[on]], [[out]], [[omp]], [[oc'h]], [[int]] *[[n'eo ket a-walc'h]] *[[emañ]] *[[zo]] {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|ist}} * {{fr}} : {{tro|fr|est}} * {{cy}} : {{tro|cy|yw}}, {{tro|cy|ydyw}} {{tro|cy|ydy}} {{-}} * {{en}} : {{tro|en|is}} * {{es}} : {{tro|es|es}} {{)}} {{=la=}} {{-furm-verb-|la}} '''eo''' {{dist|eo}} #Furm [[kentañ gour unan]] ar verb [[ire]] en [[amzer-vremañ]]. #*''Eo rus''. Mont a ran war ar maez. ==== Verboù deveret==== {{(}} * [[abeo#la|ab-eō]] * [[adeo#la|ad-eō]] * [[ambio#la|amb-iō]] * [[anteeo#la|ante-eō]] * [[circumeo#la|circum-eō]] * [[coeo#la|co-eō]] * [[exeo#la|ex-eō]] * [[ineo#la|in-eō]] * [[intereo#la|inter-eō]] * [[introeo#la|intro-eō]] * [[obeo#la|ob-eō]] * [[pereo#la|per-eō]] * [[praeeo#la|prae-eō]] * [[praetereo#la|praeter-eō]] * [[prodeo#la|prod-eō]] * [[redeo#la|red-eō]] * [[subeo#la|sub-eō]] * [[transeo#la|trāns-eō]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|ich gehe}} * {{fr}} : {{tro|fr|je vais}} * {{cy}} : {{tro|cy|af}}, {{-}} * {{en}} : {{tro|en|I go}} * {{es}} : {{tro|es|voy}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:bezañ]] [[Rummad:eo]] fq3gq2x45k90zech5krjxcqocr7g1j3 0 8514 383946 370079 2026-07-19T09:39:03Z Ar choler 3485 383946 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[zo]] ha [[ken]]. {{-adv-|br}} '''zoken''' {{dist|zoˈkẽːn|br}} #[[termen|Termen]] a vez [[implijet]] gant ar [[komzer|c'homzer]] [[evit]] [[diskouez]] [[ez a]] [[en tu all]] [[da|d']][[ar pezh]] [[zo bet]] [[geriet]] [[gantañ]] [[a-raok]], ez a ur [[pazenn|bazenn]] [[pelloc'h]] eget [[kent]] ([[goude]] ar [[ger]] a vez [[doareet]] gantañ [[peurvuiañ]]). #* ''Ma breur '''zoken'''.'' #* ''Petra eo '''zoken''' holl garantez an Aelez !'' {{mammenn|Levr Bugale Mari}} #*'' ... [[pell zo]] emaon '''zoken''' o [[klask an dro]] d'hen ober, rak [[faezh-marv]] on o vagañ va mab''. {{mammenn|LAWI|70}} #* ''Hag i da [[kaout|gaout]] ar roñfl kozh, ha Yann ha mont ha darc'haouiñ un taol bazh houarn gantañ diwar e [[penn|benn]], hag e lazhañ hep na [[greas|reas]] '''zoken''' na bramm na klemmadenn.'' {{mammenn|LAWI|84}} #* ''Houmañ, ar [[merc'h|verc'h]]-mañ, ne oa ket un [[diodez]], [[na tost]] '''zoken''', [...].'' {{mammenn|LAWI|112}} #*''D’ar mareou-ze, ha pell goude, betek nebeut amzer a zo '''zoken''', e veze bep sizun e Rosko [[listri]] bian hag a rea froderez etre Franz ha Bro-Zaoz''. {{mammenn|EK1|21}} #* ''Lavaret d’ehoc’h pegen doaniuz, pegen [[heugus|euguz]] '''zoken''' oa ar guel a gement-se, ne c’hellan ket hen ober. '' {{mammenn|EK1|31}} #* ''Den ne [[gouie|ouie]] da [[pelec'h|belec'h]] oa aet, na den '''zoken''' ne [[glaskas]] her gouzout.'' {{mammenn|EK1|111}} #* '' ... ha [[bremaik]] '''zoken''' edo Mari-Chann ha me o komz [[anezhañ]]. »'' {{mammenn|EK1|158}} #* ''En hon amzer-ni, ur beleg a dal nebeut, pe netra '''zoken''', eme ur rumm [[tud|dud]].'' {{mammenn|EK1|217}} #* ''— Pe seurt bro an diaoul eo [[houmañ|houman]], [[emezo|emez-ho]], ne [[kaver|gaver]] [[enni|enn-hi]] nag eur banne [[gwin|guin]] fall '''zoken''', nag eun diner toull?'' {{mammenn|EK2|55}} #* ''— [...]. Ne [[lavarin|lavarign]] ket d'eoc'houi '''zoken''' [[ar pezh|ar pez]] [[am beus|am beuz]] c'hoant da ober. [...].'' {{mammenn|EK2|68}} #* '' '''Nak''' hen, [[kennebeut|ken nebeut]], ne d-ea [[war-dro|var dro]] den ; ne [[beze|veze]] '''zoken''' na var dro belek, na var dro iliz ebed.'' {{mammenn|EK2|299}} #* ''[...] : ''kanañ '''zoken''' en deus graet''.'' {{mammenn|YBB|321}} #* ''Tremen a [[grae|rae]] an [[diskar-amzer]] hag ar goañv hep diskenn '''zoken''' en [[traoñienn|draonienn]], betek ar stêr.'' {{mammenn|GEWE|31}} #* ''Na [[pourvez]], na [[bitailh], na [[died]]. Neket ar pezh a [[befe|vefe]] aet en o lagad, '''zoken''' !'' {{mammenn|RARA|39}} #* ''C'hoarvezet eo bet deomp, d'ar Sadorn, pe d'ar Sul dreist-holl, bezañ direnket e-kreiz an noz gant tud pennfollet, gant archerien '''zoken''' : « Ur gwallzarvoud ... tud o [[mervel|vervel]] ... dav kaout louzeier ... diouzhtu ... un dra bennak evit ar [[kalon|galon]] ... ha piv '[[gray|ray]] ar strinkadenn ... »'' {{mammenn|GLEDA|32}} #*''Daoust ma 'z eus [[da ziwall]] er gouent '''zoken''', [[rak]] an Diaoul a zo soutil, lies-stumm, [[diniver]] e widreoù !...'' {{mammenn|SABA|18}} #* ''Ar beziou '''zoken''' a frailhe da rei frankiz d’ar re varo da vont er-maez… '' {{mammenn|KBSA|14}} #*''Tud fall a zo, e Pleiben '''zoken'''.'' {{mammenn|KBSA|30}} #* ''Na [[traonienn]] zoun na [[krec'henn]] sounn ne virent outañ da vont, nag houlennoù ar mor '''zoken'''.'' {{mammenn|KBSA|39}} #* ''— Chañs [[mat|vat]] deoc'h, Harry Potter. Lenn a-dreuz zo bet graet e-barzh ar planedennoù [[meur a wech]], abaoe an amzer [[kozh|gozh]], ha gant tud-kezeg '''zoken'''. [...].'' {{mammenn|HAPO1|268}} #[[dirak|Dirak]] ur [[stroll-gerioù]] (ral): #* ''Goulc'han a zo '''en em glevet''' gant Rener [[porzh-mor]] Brest evit ho lakaat da [[gwelout|welout]] al [[listri-brezel]] ha [[zoken]] ul lestr-dindan-vor.'' {{mammenn|[[w:Yann-Loeiz Rozeg|Brogarour]], ''Onenn'', Gwengamp, 1936|97}} {{-notenn-}} : Implijet e vez e dibenn ar frazenn, pe e dibenn ar stroll-gerioù. : Diwar levezon ar [[galleg]] e vez lakaet gant tud zo dirak ar stroll-gerioù. : Skrivet gant F. Kervella : ''Pa vez o toareañ un anv evelato e c'hell a-wechoù bezañ lakaet da gentañ : '''''zoken''' e vreur a zo deuet''. {{mammenn|YBB|321}} : Dizemglev zo diwar-benn ar varn-se, ha kavout a ra da lod ne zleer ket ober en doare-se gwech ebet. N'eus skouer ebet eus an implij-se e Geriadur brezhoneg an Here. {{-dvr-}} * [[zoken ma]], troienn isurzhiañ hag a vez kavet fall gant lod, ha n'he c'haver ket e ''Geriadur brezhoneg an Here.'' :: ''[...] : ma gwaz a blije dezhañ an traoù dalc'het kempenn, '''zoken ma''' ne oa ket gwall-[[kempenn|gempenn]] eñ e-unan, [...].'' {{mammenn|GLEDA|14}} {{-kar-}} * [[a zo kaeroc'h]], [[zo kaeroc'h]] *'''zomuiken''', skrivet [[zo-mui-ken]] e ''Geriadur brezhoneg an Here.'' {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|même}} *{{cy}} : {{tro|cy|hyd yn oed}} {{-}} *{{en}} : {{tro|en|even}} {{)}} {{-dist-}} : [[pouez-mouezh|Pouez-mouezh]] war ar [[silabenn]] ziwezhañ. : E gwirionez eo pouezmouezhiet reizh, peogwir eo savet gant daou c'her [[unsilabennek]]. Se zo kaoz e kav da veur a hini e tleje bezañ skrivet [[zo-ken]], evel [[tad-kozh]], hag evel [[zo-mui-ken]] e ''Geriadur brezhoneg an Here'', hag evel e geriadur ar Gonideg (ma'z eo skrivet ''zô-kén'') . [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad: zo]] 77hkp0jtws6kbqx15rcd7bmtadtt6l5 383947 383946 2026-07-19T09:39:49Z Ar choler 3485 383947 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[zo]] ha [[ken]]. {{-adv-|br}} '''zoken''' {{dist|zoˈkẽːn|br}} #[[termen|Termen]] a vez [[implijet]] gant ar [[komzer|c'homzer]] [[evit]] [[diskouez]] [[ez a]] [[en tu all]] [[da|d']][[ar pezh]] [[zo bet]] [[geriet]] [[gantañ]] [[a-raok]], ez a ur [[pazenn|bazenn]] [[pelloc'h]] eget [[kent]] ([[goude]] ar [[ger]] a vez [[doareet]] gantañ [[peurvuiañ]]). #* ''Ma breur '''zoken'''.'' #* ''Petra eo '''zoken''' holl garantez an Aelez !'' {{mammenn|Levr Bugale Mari}} #*'' ... [[pell zo]] emaon '''zoken''' o [[klask an dro]] d'hen ober, rak [[faezh-marv]] on o vagañ va mab. {{mammenn|LAWI|70}} #* ''Hag i da [[kaout|gaout]] ar roñfl kozh, ha Yann ha mont ha darc'haouiñ un taol bazh houarn gantañ diwar e [[penn|benn]], hag e lazhañ hep na [[greas|reas]] '''zoken''' na bramm na klemmadenn.'' {{mammenn|LAWI|84}} #* ''Houmañ, ar [[merc'h|verc'h]]-mañ, ne oa ket un [[diodez]], [[na tost]] '''zoken''', [...].'' {{mammenn|LAWI|112}} #*''D’ar mareou-ze, ha pell goude, betek nebeut amzer a zo '''zoken''', e veze bep sizun e Rosko [[listri]] bian hag a rea froderez etre Franz ha Bro-Zaoz''. {{mammenn|EK1|21}} #* ''Lavaret d’ehoc’h pegen doaniuz, pegen [[heugus|euguz]] '''zoken''' oa ar guel a gement-se, ne c’hellan ket hen ober. '' {{mammenn|EK1|31}} #* ''Den ne [[gouie|ouie]] da [[pelec'h|belec'h]] oa aet, na den '''zoken''' ne [[glaskas]] her gouzout.'' {{mammenn|EK1|111}} #* '' ... ha [[bremaik]] '''zoken''' edo Mari-Chann ha me o komz [[anezhañ]]. »'' {{mammenn|EK1|158}} #* ''En hon amzer-ni, ur beleg a dal nebeut, pe netra '''zoken''', eme ur rumm [[tud|dud]].'' {{mammenn|EK1|217}} #* ''— Pe seurt bro an diaoul eo [[houmañ|houman]], [[emezo|emez-ho]], ne [[kaver|gaver]] [[enni|enn-hi]] nag eur banne [[gwin|guin]] fall '''zoken''', nag eun diner toull?'' {{mammenn|EK2|55}} #* ''— [...]. Ne [[lavarin|lavarign]] ket d'eoc'houi '''zoken''' [[ar pezh|ar pez]] [[am beus|am beuz]] c'hoant da ober. [...].'' {{mammenn|EK2|68}} #* '' '''Nak''' hen, [[kennebeut|ken nebeut]], ne d-ea [[war-dro|var dro]] den ; ne [[beze|veze]] '''zoken''' na var dro belek, na var dro iliz ebed.'' {{mammenn|EK2|299}} #* ''[...] : ''kanañ '''zoken''' en deus graet''.'' {{mammenn|YBB|321}} #* ''Tremen a [[grae|rae]] an [[diskar-amzer]] hag ar goañv hep diskenn '''zoken''' en [[traoñienn|draonienn]], betek ar stêr.'' {{mammenn|GEWE|31}} #* ''Na [[pourvez]], na [[bitailh], na [[died]]. Neket ar pezh a [[befe|vefe]] aet en o lagad, '''zoken''' !'' {{mammenn|RARA|39}} #* ''C'hoarvezet eo bet deomp, d'ar Sadorn, pe d'ar Sul dreist-holl, bezañ direnket e-kreiz an noz gant tud pennfollet, gant archerien '''zoken''' : « Ur gwallzarvoud ... tud o [[mervel|vervel]] ... dav kaout louzeier ... diouzhtu ... un dra bennak evit ar [[kalon|galon]] ... ha piv '[[gray|ray]] ar strinkadenn ... »'' {{mammenn|GLEDA|32}} #*''Daoust ma 'z eus [[da ziwall]] er gouent '''zoken''', [[rak]] an Diaoul a zo soutil, lies-stumm, [[diniver]] e widreoù !...'' {{mammenn|SABA|18}} #* ''Ar beziou '''zoken''' a frailhe da rei frankiz d’ar re varo da vont er-maez… '' {{mammenn|KBSA|14}} #*''Tud fall a zo, e Pleiben '''zoken'''.'' {{mammenn|KBSA|30}} #* ''Na [[traonienn]] zoun na [[krec'henn]] sounn ne virent outañ da vont, nag houlennoù ar mor '''zoken'''.'' {{mammenn|KBSA|39}} #* ''— Chañs [[mat|vat]] deoc'h, Harry Potter. Lenn a-dreuz zo bet graet e-barzh ar planedennoù [[meur a wech]], abaoe an amzer [[kozh|gozh]], ha gant tud-kezeg '''zoken'''. [...].'' {{mammenn|HAPO1|268}} #[[dirak|Dirak]] ur [[stroll-gerioù]] (ral): #* ''Goulc'han a zo '''en em glevet''' gant Rener [[porzh-mor]] Brest evit ho lakaat da [[gwelout|welout]] al [[listri-brezel]] ha [[zoken]] ul lestr-dindan-vor.'' {{mammenn|[[w:Yann-Loeiz Rozeg|Brogarour]], ''Onenn'', Gwengamp, 1936|97}} {{-notenn-}} : Implijet e vez e dibenn ar frazenn, pe e dibenn ar stroll-gerioù. : Diwar levezon ar [[galleg]] e vez lakaet gant tud zo dirak ar stroll-gerioù. : Skrivet gant F. Kervella : « Pa vez o toareañ un anv evelato e c'hell a-wechoù bezañ lakaet da gentañ : ''zoken''' e vreur a zo deuet.'' » {{mammenn|YBB|321}} : Dizemglev zo diwar-benn ar varn-se, ha kavout a ra da lod ne zleer ket ober en doare-se gwech ebet. N'eus skouer ebet eus an implij-se e Geriadur brezhoneg an Here. {{-dvr-}} * [[zoken ma]], troienn isurzhiañ hag a vez kavet fall gant lod, ha n'he c'haver ket e ''Geriadur brezhoneg an Here.'' :: ''[...] : ma gwaz a blije dezhañ an traoù dalc'het kempenn, '''zoken ma''' ne oa ket gwall-[[kempenn|gempenn]] eñ e-unan, [...].'' {{mammenn|GLEDA|14}} {{-kar-}} * [[a zo kaeroc'h]], [[zo kaeroc'h]] *'''zomuiken''', skrivet [[zo-mui-ken]] e ''Geriadur brezhoneg an Here.'' {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|même}} *{{cy}} : {{tro|cy|hyd yn oed}} {{-}} *{{en}} : {{tro|en|even}} {{)}} {{-dist-}} : [[pouez-mouezh|Pouez-mouezh]] war ar [[silabenn]] ziwezhañ. : E gwirionez eo pouezmouezhiet reizh, peogwir eo savet gant daou c'her [[unsilabennek]]. Se zo kaoz e kav da veur a hini e tleje bezañ skrivet [[zo-ken]], evel [[tad-kozh]], hag evel [[zo-mui-ken]] e ''Geriadur brezhoneg an Here'', hag evel e geriadur ar Gonideg (ma'z eo skrivet ''zô-kén'') . [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad: zo]] s3u55n5pzi68zcvfiw5g7b97x840hcw 383948 383947 2026-07-19T09:41:09Z Ar choler 3485 383948 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[zo]] ha [[ken]]. {{-adv-|br}} '''zoken''' {{dist|zoˈkẽːn|br}} #[[termen|Termen]] a vez [[implijet]] gant ar [[komzer|c'homzer]] [[evit]] [[diskouez]] [[ez a]] [[en tu all]] [[da|d']][[ar pezh]] [[zo bet]] [[geriet]] [[gantañ]] [[a-raok]], ez a ur [[pazenn|bazenn]] [[pelloc'h]] eget [[kent]] ([[goude]] ar [[ger]] a vez [[doareet]] gantañ [[peurvuiañ]]). #* ''Ma breur '''zoken'''.'' #* ''Petra eo '''zoken''' holl garantez an Aelez !'' {{mammenn|Levr Bugale Mari}} #*'' ... [[pell zo]] emaon '''zoken''' o [[klask an dro]] d'hen ober, rak [[faezh-marv]] on o vagañ va mab. {{mammenn|LAWI|70}} #* ''Hag i da [[kaout|gaout]] ar roñfl kozh, ha Yann ha mont ha darc'haouiñ un taol bazh houarn gantañ diwar e [[penn|benn]], hag e lazhañ hep na [[greas|reas]] '''zoken''' na bramm na klemmadenn.'' {{mammenn|LAWI|84}} #* ''Houmañ, ar [[merc'h|verc'h]]-mañ, ne oa ket un [[diodez]], [[na tost]] '''zoken''', [...].'' {{mammenn|LAWI|112}} #*''D’ar mareou-ze, ha pell goude, betek nebeut amzer a zo '''zoken''', e veze bep sizun e Rosko [[listri]] bian hag a rea froderez etre Franz ha Bro-Zaoz''. {{mammenn|EK1|21}} #* ''Lavaret d’ehoc’h pegen doaniuz, pegen [[heugus|euguz]] '''zoken''' oa ar guel a gement-se, ne c’hellan ket hen ober. '' {{mammenn|EK1|31}} #* ''Den ne [[gouie|ouie]] da [[pelec'h|belec'h]] oa aet, na den '''zoken''' ne [[glaskas]] her gouzout.'' {{mammenn|EK1|111}} #* '' ... ha [[bremaik]] '''zoken''' edo Mari-Chann ha me o komz [[anezhañ]]. »'' {{mammenn|EK1|158}} #* ''En hon amzer-ni, ur beleg a dal nebeut, pe netra '''zoken''', eme ur rumm [[tud|dud]].'' {{mammenn|EK1|217}} #* ''— Pe seurt bro an diaoul eo [[houmañ|houman]], [[emezo|emez-ho]], ne [[kaver|gaver]] [[enni|enn-hi]] nag eur banne [[gwin|guin]] fall '''zoken''', nag eun diner toull?'' {{mammenn|EK2|55}} #* ''— [...]. Ne [[lavarin|lavarign]] ket d'eoc'houi '''zoken''' [[ar pezh|ar pez]] [[am beus|am beuz]] c'hoant da ober. [...].'' {{mammenn|EK2|68}} #* '' '''Nak''' hen, [[kennebeut|ken nebeut]], ne d-ea [[war-dro|var dro]] den ; ne [[beze|veze]] '''zoken''' na var dro belek, na var dro iliz ebed.'' {{mammenn|EK2|299}} #* ''[...] : ''kanañ '''zoken''' en deus graet''.'' {{mammenn|YBB|321}} #* ''Tremen a [[grae|rae]] an [[diskar-amzer]] hag ar goañv hep diskenn '''zoken''' en [[traoñienn|draonienn]], betek ar stêr.'' {{mammenn|GEWE|31}} #* ''Na [[pourvez]], na [[bitailh], na [[died]]. Neket ar pezh a [[befe|vefe]] aet en o lagad, '''zoken''' !'' {{mammenn|RARA|39}} #* ''C'hoarvezet eo bet deomp, d'ar Sadorn, pe d'ar Sul dreist-holl, bezañ direnket e-kreiz an noz gant tud pennfollet, gant archerien '''zoken''' : « Ur gwallzarvoud ... tud o [[mervel|vervel]] ... dav kaout louzeier ... diouzhtu ... un dra bennak evit ar [[kalon|galon]] ... ha piv '[[gray|ray]] ar strinkadenn ... »'' {{mammenn|GLEDA|32}} #*''Daoust ma 'z eus [[da ziwall]] er gouent '''zoken''', [[rak]] an Diaoul a zo soutil, lies-stumm, [[diniver]] e widreoù !...'' {{mammenn|SABA|18}} #* ''Ar beziou '''zoken''' a frailhe da rei frankiz d’ar re varo da vont er-maez… '' {{mammenn|KBSA|14}} #*''Tud fall a zo, e Pleiben '''zoken'''.'' {{mammenn|KBSA|30}} #* ''Na [[traonienn]] zoun na [[krec'henn]] sounn ne virent outañ da vont, nag houlennoù ar mor '''zoken'''.'' {{mammenn|KBSA|39}} #* ''— Chañs [[mat|vat]] deoc'h, Harry Potter. Lenn a-dreuz zo bet graet e-barzh ar planedennoù [[meur a wech]], abaoe an amzer [[kozh|gozh]], ha gant tud-kezeg '''zoken'''. [...].'' {{mammenn|HAPO1|268}} #[[dirak|Dirak]] ur [[stroll-gerioù]] (ral): #* ''Goulc'han a zo '''en em glevet''' gant Rener [[porzh-mor]] Brest evit ho lakaat da [[gwelout|welout]] al [[listri-brezel]] ha [[zoken]] ul lestr-dindan-vor.'' {{mammenn|[[w:Yann-Loeiz Rozeg|Brogarour]], ''Onenn'', Gwengamp, 1936|97}} {{-notenn-}} : Implijet e vez e dibenn ar frazenn, pe e dibenn ar stroll-gerioù. : Diwar levezon ar [[galleg]] e vez lakaet gant tud zo dirak ar stroll-gerioù. : Skrivet gant F. Kervella : « Pa vez o toareañ un anv evelato e c'hell a-wechoù bezañ lakaet da gentañ : ''zoken e vreur a zo deuet.'' » {{mammenn|YBB|321}} : Dizemglev zo diwar-benn ar varn-se, ha kavout a ra da lod ne zleer ket ober en doare-se gwech ebet. N'eus skouer ebet eus an implij-se e Geriadur brezhoneg An Here. {{-dvr-}} * [[zoken ma]], troienn isurzhiañ hag a vez kavet fall gant lod, ha n'he c'haver ket e ''Geriadur brezhoneg an Here.'' :: ''[...] : ma gwaz a blije dezhañ an traoù dalc'het kempenn, '''zoken ma''' ne oa ket gwall-[[kempenn|gempenn]] eñ e-unan, [...].'' {{mammenn|GLEDA|14}} {{-kar-}} * [[a zo kaeroc'h]], [[zo kaeroc'h]] *'''zomuiken''', skrivet [[zo-mui-ken]] e ''Geriadur brezhoneg an Here.'' {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|même}} *{{cy}} : {{tro|cy|hyd yn oed}} {{-}} *{{en}} : {{tro|en|even}} {{)}} {{-dist-}} : [[pouez-mouezh|Pouez-mouezh]] war ar [[silabenn]] ziwezhañ. : E gwirionez eo pouezmouezhiet reizh, peogwir eo savet gant daou c'her [[unsilabennek]]. Se zo kaoz e kav da veur a hini e tleje bezañ skrivet [[zo-ken]], evel [[tad-kozh]], hag evel [[zo-mui-ken]] e ''Geriadur brezhoneg an Here'', hag evel e geriadur ar Gonideg (ma'z eo skrivet ''zô-kén'') . [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad: zo]] gx6kyb8whsha8hxiyx02srubcx8jxs9 383952 383948 2026-07-19T09:45:29Z Ar choler 3485 383952 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[zo]] ha [[ken]]. {{-adv-|br}} '''zoken''' {{dist|zoˈkẽːn|br}} #[[termen|Termen]] a vez [[implijet]] gant ar [[komzer|c'homzer]] [[evit]] [[diskouez]] [[ez a]] [[en tu all]] [[da|d']][[ar pezh]] [[zo bet]] [[geriet]] [[gantañ]] [[a-raok]], ez a ur [[pazenn|bazenn]] [[pelloc'h]] eget [[kent]] ([[goude]] ar [[ger]] a vez [[doareet]] gantañ [[peurvuiañ]]). #* ''Ma breur zoken.'' #* ''Petra eo zoken holl garantez an Aelez !'' {{mammenn|Levr Bugale Mari}} #*... ''[[pell zo]] emaon zoken o [[klask an dro]] d'hen ober, rak [[faezh-marv]] on o vagañ va mab''. {{mammenn|LAWI|70}} #* ''Hag i da [[kaout|gaout]] ar roñfl kozh, ha Yann ha mont ha darc'haouiñ un taol bazh houarn gantañ diwar e [[penn|benn]], hag e lazhañ hep na [[greas|reas]] zoken na bramm na klemmadenn.'' {{mammenn|LAWI|84}} #* ''Houmañ, ar [[merc'h|verc'h]]-mañ, ne oa ket un [[diodez]], [[na tost]] zoken, [...].'' {{mammenn|LAWI|112}} #*''D’ar mareou-ze, ha pell goude, betek nebeut amzer a zo zoken, e veze bep sizun e Rosko [[listri]] bian hag a rea froderez etre Franz ha Bro-Zaoz''. {{mammenn|EK1|21}} #* ''Lavaret d’ehoc’h pegen doaniuz, pegen [[heugus|euguz]] zoken oa ar guel a gement-se, ne c’hellan ket hen ober. '' {{mammenn|EK1|31}} #* ''Den ne [[gouie|ouie]] da [[pelec'h|belec'h]] oa aet, na den zoken ne [[glaskas]] her gouzout.'' {{mammenn|EK1|111}} #* '' ... ha [[bremaik]] zoken edo Mari-Chann ha me o komz [[anezhañ]]. »'' {{mammenn|EK1|158}} #* ''En hon amzer-ni, ur beleg a dal nebeut, pe netra zoken, eme ur rumm [[tud|dud]].'' {{mammenn|EK1|217}} #* ''— Pe seurt bro an diaoul eo [[houmañ|houman]], [[emezo|emez-ho]], ne [[kaver|gaver]] [[enni|enn-hi]] nag eur banne [[gwin|guin]] fall zoken, nag eun diner toull?'' {{mammenn|EK2|55}} #* ''— [...]. Ne [[lavarin|lavarign]] ket d'eoc'houi zoken [[ar pezh|ar pez]] [[am beus|am beuz]] c'hoant da ober. [...].'' {{mammenn|EK2|68}} #* '' Nak hen, [[kennebeut|ken nebeut]], ne d-ea [[war-dro|var dro]] den ; ne [[beze|veze]] zoken na var dro belek, na var dro iliz ebed.'' {{mammenn|EK2|299}} #* ''[...] : ''kanañ zoken en deus graet''.'' {{mammenn|YBB|321}} #* ''Tremen a [[grae|rae]] an [[diskar-amzer]] hag ar goañv hep diskenn zoken en [[traoñienn|draonienn]], betek ar stêr.'' {{mammenn|GEWE|31}} #* ''Na [[pourvez]], na [[bitailh], na [[died]]. Neket ar pezh a [[befe|vefe]] aet en o lagad, zoken !'' {{mammenn|RARA|39}} #* ''C'hoarvezet eo bet deomp, d'ar Sadorn, pe d'ar Sul dreist-holl, bezañ direnket e-kreiz an noz gant tud pennfollet, gant archerien zoken : « Ur gwallzarvoud ... tud o [[mervel|vervel]] ... dav kaout louzeier ... diouzhtu ... un dra bennak evit ar [[kalon|galon]] ... ha piv '[[gray|ray]] ar strinkadenn ... »'' {{mammenn|GLEDA|32}} #*''Daoust ma 'z eus [[da ziwall]] er gouent zoken, [[rak]] an Diaoul a zo soutil, lies-stumm, [[diniver]] e widreoù !...'' {{mammenn|SABA|18}} #* ''Ar beziou zoken a frailhe da rei frankiz d’ar re varo da vont er-maez… '' {{mammenn|KBSA|14}} #*''Tud fall a zo, e Pleiben zoken.'' {{mammenn|KBSA|30}} #* ''Na [[traonienn]] zoun na [[krec'henn]] sounn ne virent outañ da vont, nag houlennoù ar mor zoken.'' {{mammenn|KBSA|39}} #* ''— Chañs [[mat|vat]] deoc'h, Harry Potter. Lenn a-dreuz zo bet graet e-barzh ar planedennoù [[meur a wech]], abaoe an amzer [[kozh|gozh]], ha gant tud-kezeg zoken. [...].'' {{mammenn|HAPO1|268}} #[[dirak|Dirak]] ur [[stroll-gerioù]] (ral): #* ''Goulc'han a zo en em glevet gant Rener [[porzh-mor]] Brest evit ho lakaat da [[gwelout|welout]] al [[listri-brezel]] ha [[zoken]] ul lestr-dindan-vor.'' {{mammenn|[[w:Yann-Loeiz Rozeg|Brogarour]], ''Onenn'', Gwengamp, 1936|97}} {{-notenn-}} : Implijet e vez e dibenn ar frazenn, pe e dibenn ar stroll-gerioù. : Diwar levezon ar [[galleg]] e vez lakaet gant tud zo dirak ar stroll-gerioù. : Skrivet gant F. Kervella : « Pa vez o toareañ un anv evelato e c'hell a-wechoù bezañ lakaet da gentañ : ''zoken e vreur a zo deuet.'' » {{mammenn|YBB|321}} : Dizemglev zo diwar-benn ar varn-se, ha kavout a ra da lod ne zleer ket ober en doare-se gwech ebet. N'eus skouer ebet eus an implij-se e Geriadur brezhoneg An Here. {{-dvr-}} * [[zoken ma]], troienn isurzhiañ hag a vez kavet fall gant lod, ha n'he c'haver ket e ''Geriadur brezhoneg an Here.'' :: ''[...] : ma gwaz a blije dezhañ an traoù dalc'het kempenn, zoken ma ne oa ket gwall-[[kempenn|gempenn]] eñ e-unan, [...].'' {{mammenn|GLEDA|14}} {{-kar-}} * [[a zo kaeroc'h]], [[zo kaeroc'h]] *zomuiken, skrivet [[zo-mui-ken]] e ''Geriadur brezhoneg an Here.'' {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|même}} *{{cy}} : {{tro|cy|hyd yn oed}} {{-}} *{{en}} : {{tro|en|even}} {{)}} {{-dist-}} : [[pouez-mouezh|Pouez-mouezh]] war ar [[silabenn]] ziwezhañ. : E gwirionez eo pouezmouezhiet reizh, peogwir eo savet gant daou c'her [[unsilabennek]]. Se zo kaoz e kav da veur a hini e tleje bezañ skrivet [[zo-ken]], evel [[tad-kozh]], hag evel [[zo-mui-ken]] e ''Geriadur brezhoneg an Here'', hag evel e geriadur ar Gonideg (ma'z eo skrivet ''zô-kén'') . [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad: zo]] rdlahkgpfks9ooyzsyt68oksz4vunkr 0 10927 383976 369357 2026-07-19T10:08:45Z Ar choler 3485 383976 wikitext text/x-wiki {{gwelet|Yaouank}} {{=br=}} {{-etim-}} : Meneget er C'hatolikon (''youanc''). : Da geñveriañ gant an anvioù-gwan ''[[ieuanc]]'', ''[[ifanc]]'' e kembraeg, ''[[yowynk]]'' e kerneveureg, ''[[óg]]'' en iwerzhoneg, ''[[iouincos]]'' e galianeg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂yéwHō|h₂yéwHō]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂yuHn̥ḱós|h₂yuHn̥ḱós, -éh₂]]^(en) || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/yuwankos|yuwankos, -ā]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n437/mode/2up?view=theater p436]</ref> || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/jowank|jowank]]^(en) || || <br> youanc || <br> yowank, yaouank |- | || || || iouenc || yowynk, yonk || yowynk, yonk || Kerneveureg |- | || || || || ieuanc || ieuanc, iefanc, ifanc || Kembraeg |- | || || iouincos, -a || || || || Galianeg |- | || || || óc, oäc, oëc || || óg [iwerz.] || Gouezeleg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Italic/juwenis|juwenis]]^(en) || iuvenis || juene || jeune || jeune [gall.] || Romaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/jungaz|jungaz]]<sup>(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/jung|jung]]^(en) || jung || junc || jung [alam.] || Germaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/jauˀnás|jauˀnás]]<sup>(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/junъ|junъ, -a]]^(en) || || || juny [pol.] || Slaveg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Iranian/HyúHā|HyúHā]] > yauuan || ⁠ǰuwān || || djawān || djavân [pers.] || Iraneg |- | || *HyuHaćás || yuvaśá || || || || Sanskriteg |} {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''yaouank''' {{dist|ˈjɔwːãŋ(k)|br}} #yaouank eo an den a zo e bloavezhioù kentañ e vuhez #* ''- E piv edos o soñjal ? a c'houlennas ar plac'h '''yaouank'''.'' {{mammenn|GEWE|32}} #Ha n'eo ket kozh. #* ''Unan '''yaouank''' a zo [[ken aes|ken aez]] e [[buhez|vuhez]] [[dezhañ|dezañ]] evel d'unan [[kozh|koz]].'' {{mammenn|TBP3|131}} #:Mervel [[en-yaouank]] : mervel a-raok an oad. #* ''Te eo re '''yaouank''' da [[barv|varo]] [[c'hoazh|c'hoaz]] !'' {{mammenn|TBP2|33}} #Ha n'eo ket dimezet. #:''Bezañ, chom [[paotr yaouank]], [[plac'h yaouank]]'' : bezañ [[dizimez]]. #:[[tud yaouank]] : tud ha n'int ket [[dimezet]]. ====Eilstummoù==== *[[yvank]] {{-ES-}} *[[kozh]] {{-kevr-}} * [[yaouank-flamm]] * [[yaouank-yaouank]] {{-dvr-}} {{(}} *[[yaouankaat]] *[[yaouankadur]] {{-}} *[[yaouankaus]] *[[yaouankik]] {{-}} *[[yaouankiz]] *[[yaouankizoù]] {{-}} *[[yaouankted]] *[[en-yaouank]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|jung}} *{{eo}} : {{tro|eo|juna}} *{{fr}} : {{tro|fr|jeune}} {{-}} *{{cy}} : {{tro|fr|ieuanc}} *{{kw}} : {{tro|kw|yowynk}} *{{en}} : {{tro|en|young}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:yaouank]] 92wpf0c5b1ulmg8uw85z5yt6b34b9a8 383977 383976 2026-07-19T10:09:12Z Ar choler 3485 383977 wikitext text/x-wiki {{gwelet|Yaouank}} {{=br=}} {{-etim-}} : Meneget er C'hatolikon (''youanc''). : Da geñveriañ gant an anvioù-gwan ''[[ieuanc]]'', ''[[ifanc]]'' e kembraeg, ''[[yowynk]]'' e kerneveureg, ''[[óg]]'' en iwerzhoneg, ''[[iouincos]]'' e galianeg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂yéwHō|h₂yéwHō]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂yuHn̥ḱós|h₂yuHn̥ḱós, -éh₂]]^(en) || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/yuwankos|yuwankos, -ā]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n437/mode/2up?view=theater p436]</ref> || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/jowank|jowank]]^(en) || || <br> youanc || <br> yowank, yaouank |- | || || || iouenc || yowynk, yonk || yowynk, yonk || Kerneveureg |- | || || || || ieuanc || ieuanc, iefanc, ifanc || Kembraeg |- | || || iouincos, -a || || || || Galianeg |- | || || || óc, oäc, oëc || || óg [iwerz.] || Gouezeleg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Italic/juwenis|juwenis]]^(en) || iuvenis || juene || jeune || jeune [gall.] || Romaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/jungaz|jungaz]]<sup>(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/jung|jung]]^(en) || jung || junc || jung [alam.] || Germaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/jauˀnás|jauˀnás]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/junъ|junъ, -a]]^(en) || || || juny [pol.] || Slaveg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Iranian/HyúHā|HyúHā]] > yauuan || ⁠ǰuwān || || djawān || djavân [pers.] || Iraneg |- | || *HyuHaćás || yuvaśá || || || || Sanskriteg |} {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''yaouank''' {{dist|ˈjɔwːãŋ(k)|br}} #yaouank eo an den a zo e bloavezhioù kentañ e vuhez #* ''- E piv edos o soñjal ? a c'houlennas ar plac'h '''yaouank'''.'' {{mammenn|GEWE|32}} #Ha n'eo ket kozh. #* ''Unan '''yaouank''' a zo [[ken aes|ken aez]] e [[buhez|vuhez]] [[dezhañ|dezañ]] evel d'unan [[kozh|koz]].'' {{mammenn|TBP3|131}} #:Mervel [[en-yaouank]] : mervel a-raok an oad. #* ''Te eo re '''yaouank''' da [[barv|varo]] [[c'hoazh|c'hoaz]] !'' {{mammenn|TBP2|33}} #Ha n'eo ket dimezet. #:''Bezañ, chom [[paotr yaouank]], [[plac'h yaouank]]'' : bezañ [[dizimez]]. #:[[tud yaouank]] : tud ha n'int ket [[dimezet]]. ====Eilstummoù==== *[[yvank]] {{-ES-}} *[[kozh]] {{-kevr-}} * [[yaouank-flamm]] * [[yaouank-yaouank]] {{-dvr-}} {{(}} *[[yaouankaat]] *[[yaouankadur]] {{-}} *[[yaouankaus]] *[[yaouankik]] {{-}} *[[yaouankiz]] *[[yaouankizoù]] {{-}} *[[yaouankted]] *[[en-yaouank]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|jung}} *{{eo}} : {{tro|eo|juna}} *{{fr}} : {{tro|fr|jeune}} {{-}} *{{cy}} : {{tro|fr|ieuanc}} *{{kw}} : {{tro|kw|yowynk}} *{{en}} : {{tro|en|young}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:yaouank]] gwnv8mt3e6ryngecsulfcghbdjl3khs 383978 383977 2026-07-19T10:10:03Z Ar choler 3485 383978 wikitext text/x-wiki {{gwelet|Yaouank}} {{=br=}} {{-etim-}} : Meneget er C'hatolikon (''youanc''). : Da geñveriañ gant an anvioù-gwan ''[[ieuanc]]'', ''[[ifanc]]'' e kembraeg, ''[[yowynk]]'' e kerneveureg, ''[[óg]]'' en iwerzhoneg, ''[[iouincos]]'' e galianeg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂yéwHō|h₂yéwHō]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂yuHn̥ḱós|h₂yuHn̥ḱós, -éh₂]]^(en) || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/yuwankos|yuwankos, -ā]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n437/mode/2up?view=theater p436]</ref> || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/jowank|jowank]]^(en) || || <br> youanc || <br> yowank, yaouank |- | || || || iouenc || yowynk, yonk || yowynk, yonk || Kerneveureg |- | || || || || ieuanc || ieuanc, iefanc, ifanc || Kembraeg |- | || || iouincos, -a || || || || Galianeg |- | || || || óc, oäc, oëc || || óg [iwerz.] || Gouezeleg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Italic/juwenis|juwenis]]^(en) || iuvenis || juene || jeune || jeune [gall.] || Romaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/jungaz|jungaz]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/jung|jung]]^(en) || jung || junc || jung [alam.] || Germaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/jauˀnás|jauˀnás]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/junъ|junъ, -a]]^(en) || || || juny [pol.] || Slaveg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Iranian/HyúHā|HyúHā]] > yauuan || ⁠ǰuwān || || djawān || djavân [pers.] || Iraneg |- | || *HyuHaćás || yuvaśá || || || || Sanskriteg |} {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''yaouank''' {{dist|ˈjɔwːãŋ(k)|br}} #yaouank eo an den a zo e bloavezhioù kentañ e vuhez #* ''- E piv edos o soñjal ? a c'houlennas ar plac'h '''yaouank'''.'' {{mammenn|GEWE|32}} #Ha n'eo ket kozh. #* ''Unan '''yaouank''' a zo [[ken aes|ken aez]] e [[buhez|vuhez]] [[dezhañ|dezañ]] evel d'unan [[kozh|koz]].'' {{mammenn|TBP3|131}} #:Mervel [[en-yaouank]] : mervel a-raok an oad. #* ''Te eo re '''yaouank''' da [[barv|varo]] [[c'hoazh|c'hoaz]] !'' {{mammenn|TBP2|33}} #Ha n'eo ket dimezet. #:''Bezañ, chom [[paotr yaouank]], [[plac'h yaouank]]'' : bezañ [[dizimez]]. #:[[tud yaouank]] : tud ha n'int ket [[dimezet]]. ====Eilstummoù==== *[[yvank]] {{-ES-}} *[[kozh]] {{-kevr-}} * [[yaouank-flamm]] * [[yaouank-yaouank]] {{-dvr-}} {{(}} *[[yaouankaat]] *[[yaouankadur]] {{-}} *[[yaouankaus]] *[[yaouankik]] {{-}} *[[yaouankiz]] *[[yaouankizoù]] {{-}} *[[yaouankted]] *[[en-yaouank]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|jung}} *{{eo}} : {{tro|eo|juna}} *{{fr}} : {{tro|fr|jeune}} {{-}} *{{cy}} : {{tro|fr|ieuanc}} *{{kw}} : {{tro|kw|yowynk}} *{{en}} : {{tro|en|young}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:yaouank]] mluw6i527dphujybibcxi9q8vljtjsg 0 11074 383959 369544 2026-07-19T09:55:51Z Ar choler 3485 383959 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar [[eomp]], gant "d" dirak. {{-furm-verb-|br}} '''deomp''' {{dist|ˈdeː.ɔ̃mp|br}}, {{dist|ˈdjɔ̃mp|br}}. # Furm displeget ar verb « [[mont]] » er [[ kentañ gour lies| c'hentañ gour lies]] en [[doare-gourc'hemenn]], e-lec'h « [[eomp]] ». #* ''— Bolontez Doue ra [[bezo|vezo]] graet ! '''deomp''' en hent !'' {{mammenn|EK1|222}} #* ''— [...]. '''Deomp''' [[war-eeun|war-eün]] d'ar bourk.'' {{mammenn|TLK|12}} #* ''— Arsa, ''Dienez'', '''deomp''' c'hoaz beteg ar c'hoad-hont, [...].'' {{mammenn|PIPI|4}} #* ''— '''Deomp''' ! eme an eil.'' {{mammenn|MBL|161}} #* ''Deomp [[e-barzh]]''. {{mammenn|TBP3|139}} #* ''Deomp [[ac'halen]].'' {{mammenn|KBSA|21}} #*[[deomp kuit]] #*[[deomp ac'hann]] # ''Deomp da ul lec'h bennak'': #* [[deomp d'ar gêr]] #* ''— [...]. '''Deomp''' holl brema d'al [[lez]].'' {{mammenn|GGEO|29}} #* '''''Deomp''' buan da Arc'hantel [...].'' {{mammenn|EK1|162}} # '' Deomp d'ober un dra bennak'': #* ''— « Sede kavet va gwaz ganin ; '''deomp''' d'e [[gwelout|welout]]. [...]. »'' {{mammenn|LAWI|97}} #* ''— [...]. '''D'eomp''' da [[evañ|efa]] [[bep a]] [[banne|vanne]] [[c'hoazh|c'hoaz]] [[en|enn]] [[ostaleri|hostaleuri]] a zo [[ahont|a-hount]], [...].'' {{mammenn|EK2|153}} #* ''— Sell, [[setu amañ |setu aman]] eun [[ostaleri|hostaleri]] nevez ; '''d-eomp''' da [[gwelet|velet]] hag [[evach]] mad a zo [[enni|enn-hi]].'' {{mammenn|EK2|309}} {{-furm-verb-|br}} # Furm displeget ar verb « [[mont]] » e [[kentañ gour lies]] an [[amzer-vremañ]], en droienn « [[ne deomp ket]], » e-lec'h « [[eomp]] ». {{-skriv-all-}} * Skrivet ivez: ''daomp, damp, [[deuomp]]''. {{-HS-}} * [[eomp]] {{-dvr-}} * [[na deomp ket]] {{-tro-}} * {{en}} : {{tro|en|let's go}} * {{es}} : {{tro|es|vamos}} * {{fr}} : {{tro|fr|allons}} {{-furm-ar-|br}} '''deomp''' {{dist|ˈdeːɔ̃m(p)|br}} {{dist|ˈdjɔ̃m(p)|br}} # Furm displeget an araogenn « [[da]] » en eil gour lies. #* ''Abalamour da se e [[boe|voe]] aes a-walc'h '''deomp''' holl tec'het diouzh Kergidu [...].'' {{mammenn|EK1|212}} #* ''Warhoaz e [[bo|vo]] red '''deom''' diblouza abred.'' {{mammenn|TBP2|103}} #* ''N'on-devez (N'or-bez) ket amzer : treh e [[bez|vez]] on labour '''deom''' ordinal.'' {{mammenn|TBP2|536}} #* ''Yec'hed '''deomp''' holl, Hemañ zo '[[mont da goll|vont da goll]] !'' {{mammenn|?|?}} #* ''Ni, [[her]] gouzout a rit, ne [[vanke]] ket a galon '''deomp''' [[kennebeut]]''. {{mammenn|EK1|220}} {{-notenn-}} * Iskis kavout '''deomp''' (e-lec'h [[dimp]]) e TBP : marteze eo bet "reizhet" al labour gant an embanner kent embann. {{-rannyezh-}} * [[dimp]] {{-kevr-}} * [[en-dro deomp]] * [[poent eo deomp]] * [[ret eo deomp]] * [[deomp-ni]] {{-tro-}} * {{en}} : {{tro|en|to us}} [[Rummad:da]] [[Rummad:mont]] p1xymb6452n28etjjedppzuwv4l4pz3 0 11481 383928 370431 2026-07-19T08:31:08Z Ar choler 3485 383928 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Deveret eus ar ger henvrezhonek ''houl''. :Meneget er C'hatolikon (''heaul''). :Da geñveriañ gant ar gerioù ''[[haul]]'' en kembraeg, ''[[howl]]'' en kerneveureg ha ''[[súil]]'' en iwerzhoneg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/sóh₂wl̥|sóh₂wl̥]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/sāwūl|sāwūl]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n326/mode/2up?view=theater p324]</ref> || *họwl || houl || heul || heol |- | || || || heuul || houl || howl || Kerneveureg |- | || || || || heul || haul || Kembraeg |- | || || Sulis || || || || Galianeg |- | || || || súil (lagad) || || súil [iwerz.] || Gouezeleg |- | || *s(u)wōl || sol > *sōliculus || soleilz || soleil || soleil [gall.] || Romaneg |- | <br> *sh₂un-wó-s || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/sōl|sōl]]^(en) <br> *sunnaz > *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/sunnô|sunnô]]^(en) || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/sunnō|sunnō]]^(en) / *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/sunnā|sunnā]]^(en) || sól <br> sunna / sunne || sol <br> sonne, sunne || sol [dan.] <br> sun [saoz.] || style="vertical-align: top;" | Germaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Hellenic/hāwélios|hāwélios]]^(en) || ἥλιος (hḗlios) || || || ήλιος (ílios) || Gresianeg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/súlˀnis|súlˀnis]]<sup>(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/sъlnь|sъlnь]]^(en) > *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/sъlnьce|sъlnьce]]^(en) || || || солнце [mak.] || Slaveg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/súHar|súHar]] > *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Iranian/húHar|húHar]] || *huvar > c'hwar || hwl || c'hwar, c'hur, hōr || c'hor, hur [pers.] || Iraneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/súHar|súHar]] > súvar, sū́riya || || svàr, sū́rya || || sūrya [hind.] || Sanskriteg |} {{-ak-|br}} '''heol''' {{dist|ˈhɛwl|br}}, {{dist|ˈhɛ:wəl|br}}, {{dist|ˈhjɔ:l|br}}; {{g}} ({{l}} [[heolioù]]) # {{astr|br}} [[sterenn|Sterenn]] a zeu [[gouloù]] an deiz anezhi. An [[Douar]] a ra an dro anezhi. #* # [[sked|Sked]] an heol. #* '''''Heol''''' zo''. #* ''Pa ra glav ha pa deu '''heol''' warno goude e vez bronduet an ed.'' {{mammenn|TBP2|67}} #* ''Bremañ ne [[kuzh|guz]] ket an '''heol''' da c'hweh eur : ouspennig e [[bez|vez]].'' {{mammenn|TBP2|297}} #* ''Bremañ ne [[kuzh|guz]] ket an '''heol''' da c'hwec'h eur; ouspennig e [[bez|vez]].'' {{mammenn|TBP3|155}} #*''Oadet e oa a dregont vloaz, ha n'en doa graet anaoudegezh nemet gant an avel arnev ha gant '''heol''' an torgennoù.'' {{mammenn|GEWE|31}} # ''Heol a ra.'' (skouerioù a vank) {{-dvr-}} {{(}} *[[disheol]] *[[disheoliañ]] *[[disheolienn]] *[[disheolier]] *[[heolel]] *[[heoliadenn]] *[[heoliadur]] *[[heoliañ]] *[[heoliata]] *[[heoliek]] *[[heolienn]] *[[heoligoù]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} *[[c'hoarzhadenn-heol]] *[[Dineol]] *[[gor-heol]] *[[heolvan]] *[[heolwenn]] *[[kuzh-heol]] *[[panell-heol]] *[[rod-heol]] *[[sav-heol]] *[[taol-heol]] *[[tommheoliañ]] *[[tommheolig]] *[[tro-heol]] {{)}} {{-trol-}} * [[heol-loar]], [[heol al loar]] : [[sked]] al [[loar]]. * [[heol ar bleiz]] : al [[loar]]. * [[lagad an heol]] ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[keñveriañ]]==== * [[laouen e-giz an heol]] : laouen-[[tre]] :''[[bremaik|Bremaïk]] eo [[aet|eat]] eus ar [[kêr|gear]], '''laouen e-giz an heol''', [[en ur|en eur]] lavaret [[roiñ|roi]] [[bep a]] [[banne|vanne]] eus e [[gwin|win]] mat da [[kement hini|gement-hini]] a [[deuje]] en ti.'' {{mammenn|KLAM|23}} ====[[krennlavaroù|Krennlavaroù]]==== * ''Diouzh an abardaez '''heol''' toull<br>En deiz war-lerc'h glav (ken) a [[poull|boull]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * '''''Heol''' toull<br>Glav ken a [[poull|boull]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''Pa [[bez|vez]] tomm an '''heol''' an deiz kentañ a [[miz|viz]] C'hwevrer e [[deu|teu]] al louz er-maez eus e [[toull|doull]] da [[garmat|c'harmat]] d'ar goañv da [[donet|zonet]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''Pa [[bez|vez]] tomm an '''heol''' da [[gouel|Ouel]] ar Chandelour e ya al louz d'e [[toull|doull]] en ur [[krial|grial]] forzh.'' {{mammenn|TBP3|326}} {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro|af|son}} * {{de}} : {{tro|de|Sonne}} * {{sq}} : {{tro|sq|diell}} * {{bm}} : [[tile]] * {{bem}} : [[akasuba]] * {{bg}} : {{tro|bg|слънце}} (slănce) * {{da}} : {{tro|da|sol}} * {{eo}} : {{tro|eo|suno}} * {{eu}} : {{tro|eu|eguzki}} * {{ewe}} : [[ɣe]] * {{fo}} : {{tro|fo|sól}} * {{fi}} : {{tro|fi|aurinko}} * {{fy}} : {{tro|fy|sinne}} * {{fr}} : {{tro|fr|soleil}} * {{lg}} : [[njuba]] * {{el}} : {{tro|el|ήλιος}} (ílios) * {{ang}} : {{tro|ang|sunne}} * {{hu}} : {{tro|hu|nap}} * {{io}} : {{tro|io|suno}} * {{iu}} : {{tro|iu|ᓯᕿᓂᖅ}} ([[siqiniq]]) * {{is}} : {{tro|is|sól}} * {{it}} : {{tro|it|sole}} * {{ga}} : {{tro|ga|grian}} * {{ja}} : {{tro|ja|太陽}} (taiyō), {{tro|ja|日}} (nichi) * {{ca}} : {{tro|ca|sol}} * {{cy}} : {{tro|cy|haul}} * {{kw}} : {{tro|kw|howl}} * {{rw}} : {{tro|rw|zuba}} (izuba) * {{kg}} : [[ntangu]] * {{ko}} : {{tro|ko|태양}} (taeyang) * {{ku}} : {{tro|ku|roj}}, {{tro|ku|tav}}, {{tro|ku|xor}} * {{la}} : {{tro|la|sol}} * {{lv}} : {{tro|lv|saule}} * {{ln}} : {{tro|ln|mói}} * {{lt}} : {{tro|lt|saulė}} * {{ms}} : {{tro|ms|matahari}} * {{mlq}} : [[tele]] * {{yua}} : [[k’iin]] * {{mos}} : [[nwiniga]] * {{nl}} : {{tro|nl|zon}} * {{no}} : {{tro|no|sol}} * {{oc}} : {{tro|oc|solelh}} * {{pap}} : [[solo]] * {{fa}} : {{tro|fa|خورشید}} * {{pl}} : {{tro|pl|słońce}} * {{pt}} : {{tro|pt|sol}} * {{qya}} : [[anar]] * {{ro}} : {{tro|ro|soare}} * {{ru}} : {{tro|ru|солнце}} (solntse) * {{se}} : [[beaivváš]], [[beaivi]] * {{en}} : {{tro|en|sun}} * {{sn}} : [[zuva]] * {{zh}} : {{tro|zh|太阳}} (tàiyáng), {{tro|zh|日}} (rì) * {{gd}} : {{tro|gd|grian}} * {{sk}} : {{tro|sk|slnko}} * {{srn}} : [[son]] * {{es}} : {{tro|es|sol}} * {{sv}} : {{tro|sv|sol}} * {{sw}} : {{tro|sw|jua}} * {{ss}} : {{tro|ss|lí-langa}} * {{tl}} : {{tro|tl|áraw}} * {{ta}} : {{tro|ta|ஞாயிறு}} (ñāyiru), {{tro|ta|சூரியன்}} (sūriyan) * {{cs}} : {{tro|cs|slunce}} * {{tr}} : {{tro|tr|güneş}} * {{wo}} : {{tro|wo|jant}} * {{zu}} : {{tro|zu|ilanga}}, {{tro|zu|ililanga}} {{)}} {{-gwelet-}} {{WP}} {{=cy=}} {{-ak-|cy}} '''heol''' {{dist||cy}} {{b}} ({{l}} [[heolydd]]) # [[hent|Hent]]. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:heol]] lij3hmrviceaxgoe7ozfhokp7nr3r82 383929 383928 2026-07-19T08:32:33Z Ar choler 3485 383929 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Deveret eus ar ger henvrezhonek ''houl''. :Meneget er C'hatolikon (''heaul''). :Da geñveriañ gant ar gerioù ''[[haul]]'' en kembraeg, ''[[howl]]'' en kerneveureg ha ''[[súil]]'' en iwerzhoneg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/sóh₂wl̥|sóh₂wl̥]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/sāwūl|sāwūl]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n326/mode/2up?view=theater p324]</ref> || *họwl || houl || heul || heol |- | || || || heuul || houl || howl || Kerneveureg |- | || || || || heul || haul || Kembraeg |- | || || Sulis || || || || Galianeg |- | || || || súil (lagad) || || súil [iwerz.] || Gouezeleg |- | || *s(u)wōl || sol > *sōliculus || soleilz || soleil || soleil [gall.] || Romaneg |- | <br> *sh₂un-wó-s || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/sōl|sōl]]^(en) <br> *sunnaz > *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/sunnô|sunnô]]^(en) || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/sunnō|sunnō]]^(en) / *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/sunnā|sunnā]]^(en) || sól <br> sunna / sunne || sol <br> sonne, sunne || sol [dan.] <br> sun [saoz.] || style="vertical-align: top;" | Germaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Hellenic/hāwélios|hāwélios]]^(en) || ἥλιος (hḗlios) || || || ήλιος (ílios) || Gresianeg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/súlˀnis|súlˀnis]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/sъlnь|sъlnь]]^(en)*[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/sъlnьce|sъlnьce]]^(en) || || || солнце [mak.] || Slaveg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/súHar|súHar]] > *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Iranian/húHar|húHar]] || *huvar > c'hwar || hwl || c'hwar, c'hur, hōr || c'hor, hur [pers.] || Iraneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/súHar|súHar]] > súvar, sū́riya || || svàr, sū́rya || || sūrya [hind.] || Sanskriteg |} {{-ak-|br}} '''heol''' {{dist|ˈhɛwl|br}}, {{dist|ˈhɛ:wəl|br}}, {{dist|ˈhjɔ:l|br}}; {{g}} ({{l}} [[heolioù]]) # {{astr|br}} [[sterenn|Sterenn]] a zeu [[gouloù]] an deiz anezhi. An [[Douar]] a ra an dro anezhi. #* # [[sked|Sked]] an heol. #* '''''Heol''''' zo''. #* ''Pa ra glav ha pa deu '''heol''' warno goude e vez bronduet an ed.'' {{mammenn|TBP2|67}} #* ''Bremañ ne [[kuzh|guz]] ket an '''heol''' da c'hweh eur : ouspennig e [[bez|vez]].'' {{mammenn|TBP2|297}} #* ''Bremañ ne [[kuzh|guz]] ket an '''heol''' da c'hwec'h eur; ouspennig e [[bez|vez]].'' {{mammenn|TBP3|155}} #*''Oadet e oa a dregont vloaz, ha n'en doa graet anaoudegezh nemet gant an avel arnev ha gant '''heol''' an torgennoù.'' {{mammenn|GEWE|31}} # ''Heol a ra.'' (skouerioù a vank) {{-dvr-}} {{(}} *[[disheol]] *[[disheoliañ]] *[[disheolienn]] *[[disheolier]] *[[heolel]] *[[heoliadenn]] *[[heoliadur]] *[[heoliañ]] *[[heoliata]] *[[heoliek]] *[[heolienn]] *[[heoligoù]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} *[[c'hoarzhadenn-heol]] *[[Dineol]] *[[gor-heol]] *[[heolvan]] *[[heolwenn]] *[[kuzh-heol]] *[[panell-heol]] *[[rod-heol]] *[[sav-heol]] *[[taol-heol]] *[[tommheoliañ]] *[[tommheolig]] *[[tro-heol]] {{)}} {{-trol-}} * [[heol-loar]], [[heol al loar]] : [[sked]] al [[loar]]. * [[heol ar bleiz]] : al [[loar]]. * [[lagad an heol]] ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[keñveriañ]]==== * [[laouen e-giz an heol]] : laouen-[[tre]] :''[[bremaik|Bremaïk]] eo [[aet|eat]] eus ar [[kêr|gear]], '''laouen e-giz an heol''', [[en ur|en eur]] lavaret [[roiñ|roi]] [[bep a]] [[banne|vanne]] eus e [[gwin|win]] mat da [[kement hini|gement-hini]] a [[deuje]] en ti.'' {{mammenn|KLAM|23}} ====[[krennlavaroù|Krennlavaroù]]==== * ''Diouzh an abardaez '''heol''' toull<br>En deiz war-lerc'h glav (ken) a [[poull|boull]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * '''''Heol''' toull<br>Glav ken a [[poull|boull]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''Pa [[bez|vez]] tomm an '''heol''' an deiz kentañ a [[miz|viz]] C'hwevrer e [[deu|teu]] al louz er-maez eus e [[toull|doull]] da [[garmat|c'harmat]] d'ar goañv da [[donet|zonet]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''Pa [[bez|vez]] tomm an '''heol''' da [[gouel|Ouel]] ar Chandelour e ya al louz d'e [[toull|doull]] en ur [[krial|grial]] forzh.'' {{mammenn|TBP3|326}} {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro|af|son}} * {{de}} : {{tro|de|Sonne}} * {{sq}} : {{tro|sq|diell}} * {{bm}} : [[tile]] * {{bem}} : [[akasuba]] * {{bg}} : {{tro|bg|слънце}} (slănce) * {{da}} : {{tro|da|sol}} * {{eo}} : {{tro|eo|suno}} * {{eu}} : {{tro|eu|eguzki}} * {{ewe}} : [[ɣe]] * {{fo}} : {{tro|fo|sól}} * {{fi}} : {{tro|fi|aurinko}} * {{fy}} : {{tro|fy|sinne}} * {{fr}} : {{tro|fr|soleil}} * {{lg}} : [[njuba]] * {{el}} : {{tro|el|ήλιος}} (ílios) * {{ang}} : {{tro|ang|sunne}} * {{hu}} : {{tro|hu|nap}} * {{io}} : {{tro|io|suno}} * {{iu}} : {{tro|iu|ᓯᕿᓂᖅ}} ([[siqiniq]]) * {{is}} : {{tro|is|sól}} * {{it}} : {{tro|it|sole}} * {{ga}} : {{tro|ga|grian}} * {{ja}} : {{tro|ja|太陽}} (taiyō), {{tro|ja|日}} (nichi) * {{ca}} : {{tro|ca|sol}} * {{cy}} : {{tro|cy|haul}} * {{kw}} : {{tro|kw|howl}} * {{rw}} : {{tro|rw|zuba}} (izuba) * {{kg}} : [[ntangu]] * {{ko}} : {{tro|ko|태양}} (taeyang) * {{ku}} : {{tro|ku|roj}}, {{tro|ku|tav}}, {{tro|ku|xor}} * {{la}} : {{tro|la|sol}} * {{lv}} : {{tro|lv|saule}} * {{ln}} : {{tro|ln|mói}} * {{lt}} : {{tro|lt|saulė}} * {{ms}} : {{tro|ms|matahari}} * {{mlq}} : [[tele]] * {{yua}} : [[k’iin]] * {{mos}} : [[nwiniga]] * {{nl}} : {{tro|nl|zon}} * {{no}} : {{tro|no|sol}} * {{oc}} : {{tro|oc|solelh}} * {{pap}} : [[solo]] * {{fa}} : {{tro|fa|خورشید}} * {{pl}} : {{tro|pl|słońce}} * {{pt}} : {{tro|pt|sol}} * {{qya}} : [[anar]] * {{ro}} : {{tro|ro|soare}} * {{ru}} : {{tro|ru|солнце}} (solntse) * {{se}} : [[beaivváš]], [[beaivi]] * {{en}} : {{tro|en|sun}} * {{sn}} : [[zuva]] * {{zh}} : {{tro|zh|太阳}} (tàiyáng), {{tro|zh|日}} (rì) * {{gd}} : {{tro|gd|grian}} * {{sk}} : {{tro|sk|slnko}} * {{srn}} : [[son]] * {{es}} : {{tro|es|sol}} * {{sv}} : {{tro|sv|sol}} * {{sw}} : {{tro|sw|jua}} * {{ss}} : {{tro|ss|lí-langa}} * {{tl}} : {{tro|tl|áraw}} * {{ta}} : {{tro|ta|ஞாயிறு}} (ñāyiru), {{tro|ta|சூரியன்}} (sūriyan) * {{cs}} : {{tro|cs|slunce}} * {{tr}} : {{tro|tr|güneş}} * {{wo}} : {{tro|wo|jant}} * {{zu}} : {{tro|zu|ilanga}}, {{tro|zu|ililanga}} {{)}} {{-gwelet-}} {{WP}} {{=cy=}} {{-ak-|cy}} '''heol''' {{dist||cy}} {{b}} ({{l}} [[heolydd]]) # [[hent|Hent]]. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:heol]] jcl7krb7dz806rfbgoepxxt0ri2hzo0 383932 383929 2026-07-19T08:42:22Z Ar choler 3485 383932 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Deveret eus ar ger henvrezhonek ''houl''. :Meneget er C'hatolikon (''heaul''). :Da geñveriañ gant ar gerioù ''[[haul]]'' en kembraeg, ''[[howl]]'' en kerneveureg ha ''[[súil]]'' en iwerzhoneg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/sóh₂wl̥|sóh₂wl̥]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/sāwūl|sāwūl]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n326/mode/2up?view=theater p324]</ref> || *họwl || houl || heul || heol |- | || || || heuul || houl || howl || Kerneveureg |- | || || || || heul || haul || Kembraeg |- | || || Sulis || || || || Galianeg |- | || || || súil (lagad) || || súil [iwerz.] || Gouezeleg |- | || *s(u)wōl || sol > *sōliculus || soleilz || soleil || soleil [gall.] || Romaneg |- | <br> *sh₂un-wó-s || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/sōl|sōl]]^(en) <br> *sunnaz > *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/sunnô|sunnô]]^(en) || <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/sunnō|sunnō]]^(en) / *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/sunnā|sunnā]]^(en) || sól <br> sunna / sunne || sol <br> sonne, sunne || sol [dan.] <br> sun [saoz.] || style="vertical-align: top;" | Germaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Hellenic/hāwélios|hāwélios]]^(en) || ἥλιος (hḗlios) || || || ήλιος (ílios) || Gresianeg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/súlˀnis|súlˀnis]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/sъlnь|sъlnь]]^(en)*[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Slavic/sъlnьce|sъlnьce]]^(en) || || || солнце [mak.] || Slaveg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/súHar|súHar]] > *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Iranian/húHar|húHar]] || *huvar > c'hwar || hwl || c'hwar, c'hur, hōr || c'hor, hur [pers.] || Iraneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/súHar|súHar]] > súvar, sū́riya || || svàr, sū́rya || || sūrya [hind.] || Sanskriteg |} {{-ak-|br}} '''heol''' {{dist|ˈhɛwl|br}}, {{dist|ˈhɛ:wəl|br}}, {{dist|ˈhjɔ:l|br}}; {{g}} ({{l}} [[heolioù]]) # {{astr|br}} [[sterenn|Sterenn]] a zeu [[gouloù]] an deiz anezhi. An [[Douar]] a ra an dro anezhi. #* # [[sked|Sked]] an heol. #* '''''Heol''' zo''. #* ''Pa ra glav ha pa deu '''heol''' warno goude e vez bronduet an ed.'' {{mammenn|TBP2|67}} #* ''Bremañ ne [[kuzh|guz]] ket an '''heol''' da c'hweh eur : ouspennig e [[bez|vez]].'' {{mammenn|TBP2|297}} #* ''Bremañ ne [[kuzh|guz]] ket an '''heol''' da c'hwec'h eur; ouspennig e [[bez|vez]].'' {{mammenn|TBP3|155}} #*''Oadet e oa a dregont vloaz, ha n'en doa graet anaoudegezh nemet gant an avel arnev ha gant '''heol''' an torgennoù.'' {{mammenn|GEWE|31}} # ''Heol a ra.'' (skouerioù a vank) {{-dvr-}} {{(}} *[[disheol]] *[[disheoliañ]] *[[disheolienn]] *[[disheolier]] *[[heolel]] *[[heoliadenn]] *[[heoliadur]] *[[heoliañ]] *[[heoliata]] *[[heoliek]] *[[heolienn]] *[[heoligoù]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} *[[c'hoarzhadenn-heol]] *[[Dineol]] *[[gor-heol]] *[[heolvan]] *[[heolwenn]] *[[kuzh-heol]] *[[panell-heol]] *[[rod-heol]] *[[sav-heol]] *[[taol-heol]] *[[tommheoliañ]] *[[tommheolig]] *[[tro-heol]] {{)}} {{-trol-}} * [[heol-loar]], [[heol al loar]] : [[sked]] al [[loar]]. * [[heol ar bleiz]] : al [[loar]]. * [[lagad an heol]] ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[keñveriañ]]==== * [[laouen e-giz an heol]] : laouen-[[tre]] :''[[bremaik|Bremaïk]] eo [[aet|eat]] eus ar [[kêr|gear]], '''laouen e-giz an heol''', [[en ur|en eur]] lavaret [[roiñ|roi]] [[bep a]] [[banne|vanne]] eus e [[gwin|win]] mat da [[kement hini|gement-hini]] a [[deuje]] en ti.'' {{mammenn|KLAM|23}} ====[[krennlavaroù|Krennlavaroù]]==== * ''Diouzh an abardaez '''heol''' toull<br>En deiz war-lerc'h glav (ken) a [[poull|boull]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * '''''Heol''' toull<br>Glav ken a [[poull|boull]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''Pa [[bez|vez]] tomm an '''heol''' an deiz kentañ a [[miz|viz]] C'hwevrer e [[deu|teu]] al louz er-maez eus e [[toull|doull]] da [[garmat|c'harmat]] d'ar goañv da [[donet|zonet]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''Pa [[bez|vez]] tomm an '''heol''' da [[gouel|Ouel]] ar Chandelour e ya al louz d'e [[toull|doull]] en ur [[krial|grial]] forzh.'' {{mammenn|TBP3|326}} {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro|af|son}} * {{de}} : {{tro|de|Sonne}} * {{sq}} : {{tro|sq|diell}} * {{bm}} : [[tile]] * {{bem}} : [[akasuba]] * {{bg}} : {{tro|bg|слънце}} (slănce) * {{da}} : {{tro|da|sol}} * {{eo}} : {{tro|eo|suno}} * {{eu}} : {{tro|eu|eguzki}} * {{ewe}} : [[ɣe]] * {{fo}} : {{tro|fo|sól}} * {{fi}} : {{tro|fi|aurinko}} * {{fy}} : {{tro|fy|sinne}} * {{fr}} : {{tro|fr|soleil}} * {{lg}} : [[njuba]] * {{el}} : {{tro|el|ήλιος}} (ílios) * {{ang}} : {{tro|ang|sunne}} * {{hu}} : {{tro|hu|nap}} * {{io}} : {{tro|io|suno}} * {{iu}} : {{tro|iu|ᓯᕿᓂᖅ}} ([[siqiniq]]) * {{is}} : {{tro|is|sól}} * {{it}} : {{tro|it|sole}} * {{ga}} : {{tro|ga|grian}} * {{ja}} : {{tro|ja|太陽}} (taiyō), {{tro|ja|日}} (nichi) * {{ca}} : {{tro|ca|sol}} * {{cy}} : {{tro|cy|haul}} * {{kw}} : {{tro|kw|howl}} * {{rw}} : {{tro|rw|zuba}} (izuba) * {{kg}} : [[ntangu]] * {{ko}} : {{tro|ko|태양}} (taeyang) * {{ku}} : {{tro|ku|roj}}, {{tro|ku|tav}}, {{tro|ku|xor}} * {{la}} : {{tro|la|sol}} * {{lv}} : {{tro|lv|saule}} * {{ln}} : {{tro|ln|mói}} * {{lt}} : {{tro|lt|saulė}} * {{ms}} : {{tro|ms|matahari}} * {{mlq}} : [[tele]] * {{yua}} : [[k’iin]] * {{mos}} : [[nwiniga]] * {{nl}} : {{tro|nl|zon}} * {{no}} : {{tro|no|sol}} * {{oc}} : {{tro|oc|solelh}} * {{pap}} : [[solo]] * {{fa}} : {{tro|fa|خورشید}} * {{pl}} : {{tro|pl|słońce}} * {{pt}} : {{tro|pt|sol}} * {{qya}} : [[anar]] * {{ro}} : {{tro|ro|soare}} * {{ru}} : {{tro|ru|солнце}} (solntse) * {{se}} : [[beaivváš]], [[beaivi]] * {{en}} : {{tro|en|sun}} * {{sn}} : [[zuva]] * {{zh}} : {{tro|zh|太阳}} (tàiyáng), {{tro|zh|日}} (rì) * {{gd}} : {{tro|gd|grian}} * {{sk}} : {{tro|sk|slnko}} * {{srn}} : [[son]] * {{es}} : {{tro|es|sol}} * {{sv}} : {{tro|sv|sol}} * {{sw}} : {{tro|sw|jua}} * {{ss}} : {{tro|ss|lí-langa}} * {{tl}} : {{tro|tl|áraw}} * {{ta}} : {{tro|ta|ஞாயிறு}} (ñāyiru), {{tro|ta|சூரியன்}} (sūriyan) * {{cs}} : {{tro|cs|slunce}} * {{tr}} : {{tro|tr|güneş}} * {{wo}} : {{tro|wo|jant}} * {{zu}} : {{tro|zu|ilanga}}, {{tro|zu|ililanga}} {{)}} {{-gwelet-}} {{WP}} {{=cy=}} {{-ak-|cy}} '''heol''' {{dist||cy}} {{b}} ({{l}} [[heolydd]]) # [[hent|Hent]]. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:heol]] muy8bjdaxigeo89htxr8x2qsk3sljwf 0 11623 383769 373120 2026-07-18T16:23:12Z Ar choler 3485 383769 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#Verb|Verb]]'') (''1499'') ''Cleauuet'' er C'hatolikon{{dav|1}}. Kar d'ar gerioù ''clewas'' e kerneveureg, ''clywed'' ha ''clyw'' e kembraeg, ''cluinim'' en iwerzhoneg ha ''cluinn'' e skoseg, dezho ar memes ster, d'ar ger ''clú'', « [[klod]], [[brud]] », en heniwerzhoneg, h.a. : eus ur wrizienn KLEW, stumm koazhet KLU, a gaver stank e meur a yezh, अश्रवत् (''aśravat''), « klevas », ha श्रवस् (''śravas''), « klod, brud », e sañskriteg, κλύ-ω, « klevis », ha κλυ-τό-ς, « brudet, illur », en henc'hresianeg, ''in-clu-tu-s'', memes ster, ha ''glōria'' (evit ''*clo-ves-ia'' kevatal gant ar ger sañskritek श्रवस्या (''śrav-as-yā'')) e latin, ''clo-th'' en heniwerzhoneg ha ''clot'' en henvrezhoneg, « klod, brud », ''hlūd'' en hensaozneg, aet da ''loud'' e saozneg, « a vouezh uhel » (keñveriañ gant ar ger saoznek ''listen'', « [[selaou]] »), ''[[laut]]'' « [[son]] » en alamaneg, h.a.{{dav|2}}. : (''[[#Furm verb|Furm verb]]'') Savet diwar « klev- », pennrann ar verb « [[#Verb|klevet]] », hag an [[dibenn-ger]] « [[-et]] ». {{-verb-|br}} '''klevet''' {{dist|ˈkleːvet|br}} {{v ke}} {{displ-br}} # [[merzout|Merzout]] gant an [[divskouarn]]. #* ''Tud yaouank a Vreizh-Izel, didostait da '''glevet''',<br/>Da '''glevet''' kanañ ur son a zo nevez-savet'' {{mammenn|''Kalon frailhet'', e Fañch Danno, ''Fiselezed Groñvel'', 1996}} # [[merzout|Merzout]] gant ar [[fri]]. -> [[klevet ur c'hwezh]] # [[merzout|Merzout]] gant an [[teod]]. -> [[klevet ur blaz]] #* ''Ar mor [[en em lede]] dirak va daoulagad, hag an avel a skourjeze va divjod ha war va muzelloù e '''kleven''' blaz benniget holen ar fru.'' {{mammenn|''[[w:Al Liamm|Al Liamm]]'', 1977|181}} # [[santout|Santout]]. #* ''Ar mevel ne '''gleve''' mui e dog war e glopenn.'' {{mammenn|''[[w:Dihunamb|Dihunamb]]'', 1931|267}} {{-trol-}} * [[her c'hlevet]] * [[o klevet]] * [[oc'h va c'hlevet]] * [[oc'h da glevet]] * [[oc'h e glevet]] * [[ouzh da glevet]] '''en em glevet''' {{v kenem}} # Bezañ [[a-unan]], bezañ [[ali]] an eil gant egile. #* ''Job ha Lom '''en em gleve''' war gement poent eus kement tra, war ar pemdez evel d’ar sul.'' {{mammenn|TSTN|25}} #* ''Hag ar baotred '''en em glevas''', neuze, diwar-benn lodennañ an heritaj.'' {{mammenn|TSTN|100}} #* ''Ar Riou, ar C'herriou, ar C'hariou, ar C'horiou, ar Piriou a '''oa en em glevet''' etrezo e ti ar Saliou, da [[mont|vont]] da Garreg-al-Louarn, en noz-se, ha da [[reiñ e begement]] da Satanaz ha da [[krennañ|grennañ]] dezhañ e c'hoant da [[dont|zont]] da [[trubuilhañ|drubuilhañ]] repoz ar [[kristenion|gristenion]].'' {{mammenn|TSTN|114}} {{-rannyezh-}} * [[klevout]] {{-tro-}} '''Merzout gant an divskouarn (1)''' {{(}} * {{af}} : {{tro|af|hoor}} * {{sq}} : {{tro|sq|dëgjoj}} * {{de}} : {{tro|de|hören}} * {{ar}} : {{tro|ar|سمع}} * {{da}} : {{tro|da|høre}}, {{tro|da|afhøre}} * {{eo}} : {{tro|eo|aŭdi}} * {{fo}} : {{tro|fo|hoyra}} * {{fi}} : {{tro|fi|kuulla}} * {{fr}} : {{tro|fr|entendre}} * {{el}} : {{tro|el|ακούω|R=akúo}} * {{hbo}} : [[אזן]], [[שמע]] * {{ang}} : {{tro|ang|hyran}} * {{hu}} : {{tro|hu|hall}} * {{io}} : {{tro|io|audar}} * {{is}} : {{tro|is|heyra}} * {{it}} : {{tro|it|udire}} {{-}} * {{ca}} : {{tro|ca|assabentar-se de}}, {{tro|ca|exaudir}}, {{tro|ca|oir}}, {{tro|ca|sentir}} * {{ko}} : {{tro|ko|들리다}} * {{nl}} : {{tro|nl|horen}} * {{no}} : {{tro|no|høre}} * {{pap}} : [[tende]] * {{pl}} : {{tro|pl|słyszeć}} * {{pt}} : {{tro|pt|ouvir}}, {{tro|pt|ouvir dizer}} * {{ro}} : {{tro|ro|auzi}} * {{sa}} : {{tro|sa|शृनोति}} [[śṛnoti]] * {{en}} : to {{tro|en|hear}} * {{gd}} : {{tro|gd|cluinn}} * {{es}} : {{tro|es|oír}} * {{srn}} : [[yere]] * {{sv}} : {{tro|sv|höra}} * {{cs}} : {{tro|cs|slyšet}} * {{tr}} : {{tro|tr|duymak}}, {{tro|tr|işitmek}} {{)}} {{-furm-verb-|br}} '''klevet''' {{dist|ˈkleːvet|br}} {{dist|ˈklewet|br}} #''[[anv-gwan-verb|Anv-gwan-verb]] ar verb'' klevet. #* ''Ar [[moereb|voereb]] n'he doa '''klevet''' netra, evel just, rak a [[mouezh|vouezh]] izel, o doa komzet etrezo.'' {{mammenn|TSTN|60}} #* ''Tekla n' he doa ket '''klevet''' evezhiadenn e [[mamm|vamm]].'' {{mammenn|[[w:Ronan Huon|Ronan Huon]], ''AR GWENNILI-MOR'', Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959|407}} #* ''M'ho pije '''klevet''' gwashat todilhon en devoa graet hennezh !'' {{mammenn|TBP2|195}} #* ''Un nozvezh em boa '''klevet''' lern oc'h ober yezhoù.'' {{mammenn|TBP2|559}} #''[[furm|Furm]] ar verb ''klevet'' [[e]] [[trede]] [[gour]] [[unan]] an [[doare-gourc'hemenn]]'' #* ''<skouer.>'' {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/CATH}} : troet gant ''oyr''. An droienn ''calet cleauet'' (« kalet klevet ») a gaver ivez er C'hatolikon, troet gant ''surouyr'' e galleg. * {{DAV|1}} : {{D/LEBM}}, p. 70. [[Rummad:klevet]] 1psfkikn9r73wbu65kxsdnmrt6roal4 0 11786 383755 373852 2026-07-18T16:08:49Z Ar choler 3485 383755 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Meneget er C'hatolikon (''beure''). :Da geñveriañ gant an anvioù-kadarn [[kembraek]] ''bore'' « beure », [[kerneveurek]] ''bora'', [[iwerzhonek]] ''amárach'', ''amáireach'' « warcʼhoazh » ha [[skosek]] ''a-màireach''. : Deuet eus ur ger [[keltiek]] *''bāregos''. {{-ak-|br}} '''beure''' {{dist|ˈbøː.re}} {{g}} ({{l}} : [[beureoù]]) # Penn kentañ an [[deiz]], prantad ar [[sav-heol]]. #:''Bep '''beure''' ec'h efet d'ar jardin, kerkent ha ma savfet eus ho kwele, hag e kutuilhfet pep a delienn eus ma gwezenn''. {{mammenn|KAB1|210}} {{-HS-}} *[[mintin]] {{-dvr-}} *[[beureaat]] *[[beureek]] *[[beurevezh]] {{-kevr-}} *[[beuregan]] * [[beure-mat]] {{-trl-}} {{(}} * [[arc'hoazh ar beure]] * [[bep beure]] * [[da veure]] * [[dec'h beure]] * [[diouzh ar beure]] * [[evit ar beure]]: er mintin-mañ. {{)}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Ruzell '''veure''', ruzell noz<br>Glav pe avel antronoz<br>Ruzell '''veure''', ruzell deiz<br>Glav pe avel da [[kreisteiz|greisteiz]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''Ruzell '''veure''', ruzell noz<br>Glav pe avel d'hanternoz<br>Ruzell '''veure''', ruzell deiz<br>Glav pe avel da [[kreisteiz|greisteiz]].'' {{mammenn|TBP3|326}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|Morgen}} * {{ar}} : {{tro|ar|صباح|tr=ṣabāḥ|g}} * {{fr}} : {{tro|fr|matin|g}} * {{el}} : {{tro|el|πρωί|tr=proí|n}} * {{ga}} : {{tro|ga|maidin|b}} * {{gl}} : {{tro|gl|mañá|b}} * {{cy}} : {{tro|cy|bore|g}} * {{kw}} : {{tro|kw|bora|g}} * {{nl}} : {{tro|nl|morgen}} * {{pt}} : {{tro|pt|manhã|b}} * {{en}} : {{tro|en|morning}} * {{es}} : {{tro|es|mañana|b}} {{)}} {{-adv-|br}} #Abred. #:''Petra nevez ‘c’hoarvez din-me, Na mar gwad ma fri ken '''beure''' ?'' {{mammenn|SBI1|216}} [[rummad: beure]] ki06fj5exn20v1s223ft2tmh5fslgqu 0 11863 383783 372648 2026-07-18T16:29:21Z Ar choler 3485 383783 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : {{-ak-|br}} '''lorc'h''' {{dist|ˈlɔrx|br}} {{g}} # fouge #* ''[...],<br>Ma [[deuy|teuyi]] [[kalon|kaloun]], skiant d'he [[pried|fried]],<br>[[e-lec'h|E-leac'h]] [[brabañs|brabans]], '''lorc'h''' ha [[fouge]]<br>[...] !'' {{mammenn|MGK|132}} # [[bezañ lorc'h en unan bennak]] (gant un dra bennak, gant un den bennak): #* ''C’hwi a vo '''lorc’h''' ennoc’h o vont d’ar pardonioù gant ho chadenn aour war ho prec’h.'' {{mammenn|TBP2|324}} #* ''Ar re-mañ a zo '''lorc'h''' all [[enno]] gant an togoù-se.'' {{mammenn|TBP?|?}} #* ''Nik a dec’has, '''lorc’h''' [[ennañ]] war gein e varc’h.'' {{mammenn|KBSA |36}} # Dont, sevel lorc'h da ub, en ub: #* ''Lorc'h a zo deuet da Liza o veza m'eo [[koueriadez]] ha plac'h [[diwar ar maez]].'' {{mammenn|DIC'H|17}} #bezañ un den, tud a lorc'h (gwelout : [[stad]]) . {{-dvr-}} {{(}} *[[lorc’hañ]] *[[lorc’haj]] *[[lorc’heg]] *[[lorc’hek]] *[[lorc’henn]] *[[lorc’hentez]] *[[lorc’herezh]] *[[lorc’hus]] {{)}} {{-trol-}} * [[n'emañ ket an holl lorc'h e Pariz]] ===Krennlavar=== * ''Lorc’hig moan, Muioc’h a voged evit a dan''. {{mammenn|TBP2|324}} [[Rummad:lorc'h]] sliix662nnj3nmpp36xdr8e4kma7uu2 0 12203 383719 374085 2026-07-18T15:44:56Z Ar choler 3485 383719 wikitext text/x-wiki {{gwelet|ken-|-ken|kent}} {{=br=}} :[[anv-kadarn|Anv-kadarn]], [[adverb]], [[araogenn]], ha [[stagell-isurzhiañ]]. {{-ak-|br}} '''ken''' {{dist||br}} #Anv-kadarn hag a vez kavet evel dibenn-ger, gwelout: #* [[-ken]] ([[maoutken]], hag all) #* ha [[-gen]] ([[leuegen]], hag all. {{-adv-|br}} '''ken''' {{dist||br}} #Adverb an [[derez-kevatal]] dirak un [[anv-gwan]], pe un [[anv-gwan-verb]], pe un [[adverb]] (a-wechoù [[ker]] ha [[kel]]): #* [[ken abred]], [[ken aes]], [[ken alies]], [[ken ampart]], [[ken ankenius]], [[ken aonik]], [[ken arnevek]], [[ken arvarus]], [[ken askornek]], #* [[ken berr]], [[ken bihan]], [[ken boull]], [[ken bras]], [[ken brav]], [[ken buan]], [[ken burzhudus]], #* [[ken c'hwek]], [[ken c'hwerv]], #* [[ken diaes]], #** [[ken dibenn]], [[ken dibreder]], [[ken dichek]], #** [[ken didort]], [[ken didruez]], [[ken difeiz]], [[ken dinec'h]], [[ken diot]], #** [[ken diskredik]], [[ken disleal]], [[ken dismegañsus]], [[ken dispar]], [[ken dispont]], [[ken dister]], #** [[ken divalav]], [[ken divergont]], #** [[ken diwad]], [[ken diwezhat]], [[ken diwisk]], [[ken dizonest]] #** [[ken doanius]], [[ken don]], [[ken dous]], [[ken du]], #* [[ken eürus]], #* [[ken fall]], [[ken fallakr]], [[ker farsus]], [[ken fentus]], [[ken fin]], [[ken foll]], [[ken fresk]], [[ken fur]], #* [[ken gouest]], [[ken gouez]], [[ken gouiziek]], [[ken goullo]], [[ken goustadik]], [[ken grevus]], #** [[ken gwazh]], [[ken gwenn]], [[ken gwir]], #* [[ken hesk]], [[ken hir]], [[ken hirisus]], [[ken hoalus]], #* [[ken iskis]], [[ken ivinek]], [[ken izel]], #* [[ken kaer]], [[ken kalet]], [[ken kalonek]], [[ken kalonek]], [[ken kent]], [[ken klañv]], [[ken klemmus]], [[ken koant]], [[ken koulz]], [[ken kreñv]], #* [[ken laouen]], [[ken laosk]], [[ken ledan]], [[ken lies]], [[ken lirzhin]], #* [[ken mat]], [[ken mezhus]], [[ken moan]], #* [[ken naet]], [[ken nebeut]], [[ken nec'hus]] #* [[ken paour]], [[ken pell]], [[ken pinvidik]], [[ken pizh]], [[ken plijus]], [[ken poazh]], [[ken poanius]], [[ken ponner]] /[[ken pounner]], [[ken prim]], #* [[ken reut]], [[ken ruz]], #* [[ken sart]], [[ken seder]], [[ken sioul]], [[ken skañv]], [[ken sklaer]], [[ken sot]], [[ken spontus]], [[ken start]], [[ken sur]], #* [[ken taer]], [[ken tanav]], [[ken tev]], [[ken tomm]], [[ken tost]], [[ken treut]], [[ken trist]], [[ken truezus]] ... #* [[ken uhel]] ... #* [[ken vil]] ... #* [[ken yen]]; # dirak un [[anv-gwan-verb]] #* ''[[ken alvaonet]], [[ken ankeniet]], [[ken dismegañset]], [[ken disprizet]], [[ken distrujet]], [[ken douget]], [[ken enkrezet]], [[ken estlammet]], [[ken gwallgaset]], [[ken gwasket]], [[ken karet]], [[ken meulet]], [[ken nec'het]], [[ken sammet]], [[ken trelatet]]'', ... #e-barzh an troiennoù #: [[ken ... ha...]] #: [[ken ... evel...]] #: [[ken ... ken...]] #: [[ken ... ma ...]] #:[[ken ... all]] #:[[ken ... se]] #A-wechoù [[ker]] pe [[kel]] #E-barzh an [[adverb]] estlammañ [[pegen]] : [[pegen brav]] ! {{-trl-}} * [[kement ha ken bihan]] {{-adv-|br}} #Adverb-nac'hañ, lakaet war-lerc'h ar verb #:*''Arc'hant n'em eus ket ken.'' #*[[biken ken]] #*[[morse ken]] #*[[nemetken]] #*[[netra ken]] #*War-lerc'h un araogenn #:*''Me am eus bet tra-walc’h a boan o sevel ma bugale, ne oan ket e-sell a gen'', {{mammenn|TBP2|460}} #*[[na mui na ken]] #:*''Me am boa lavaret dezhañ ar pezh am boa klevet, na mui na ken.'' TBP {{-stl-isur-}} #[[ken na]] #:*[[kenavo]] #[[ken a]] #[[ken e]] # [[ken ma]] # [[ken... ma]] # [[kement ... ken ...]], troienn da zigeriñ un [[islavarenn-heuliad]] # troienn greñvaat #:gant [[bezañ]] #:* ''..., hag adal ma krogent da zareviñ fret ha skrap a veze warno '''ken ma veze.''''' {{mammenn|VZAB|10}} #:* ''Me a zo daoubennet '''ken ec'h on'''.'' {{mammenn|TBP3|217}} #:gant [[kaout]] #:* ''Graet en devoa glav '''ken en devoa''', peogwir e oa skoulmet an dour war an hent.'' {{mammenn|TBP2|477}} #:* ''Met chom a raen bepred el lanneg, difiñv, dilavar, warnon trugar al loargann, ha c'hoant am boa '''ken am boa''' da zastum dre dastourn un delienn, ur bluenn evn, ur vleuñvenn, forzh petra da gas ganin e koun eus Priel ha Krec'h Elies.'' {{mammenn|VBRU|21}} #:gant [[ober]] #:* ''[[hennezh|Hennez]] a [[debr|zebr]] '''boued''' ken a ra (ken e ra).'' {{mammenn|TBP3|147}} #:gant verboù all: ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Heol toull,<br>[[glav|glaw]] '''ken''' a [[poull|boull]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''[[diouzh|Diouz]] an abardaez heol toull,<br>en deiz war-lerc'h [[glav|glaw]] ('''ken''') a [[poull|boull]].'' {{mammenn|TBP3|326}} {{-ar-|br}} # Araogenn en droienn amzeriañ ha kimiadiñ: #*[[ken arc'hoazh]] #*ken [[disul]], ken [[dilun]] ... #*[[ken bremaik]] #*[[ken bremañ]] #*[[ken emberr]] #*[[ken ur wech all]] {{-kar-}} * [[a-benn]] {{-anagr-}} * [[enk]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|à}} ([[à bientôt]], [[à demain]], [[à lundi]], [[à la prochaine]] ...) {{=af=}} {{-verb-|af}} '''ken''' {{dist||br}} #[[gouzout]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] he1v9rs7w9k8fh19a7xqmfd0o5cj7x4 0 12243 383695 374774 2026-07-18T14:46:18Z Ar choler 3485 383695 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{divraz|br}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-ad-|br}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist||br}} # [[kumun|Kumun]] eus [[kanton]] [[Ar Baol-Skoubleg]] e [[departamant]] al [[Liger-Atlantel]]. #* ''Eus Bourc'h-Baz e oa genidik hon istorour Alan Bouchard''. {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|Batz-sur-Mer}} {{-gwelet-}} {{WP|Bourc'h-Baz}} [[Rummad:Anvioù-lec'h brezhonek]] [[Rummad:Kumunioù Breizh]] h4n25ddb6c1i8twolatospgxkcjdsa3 0 12652 383804 375308 2026-07-18T16:44:49Z Ar choler 3485 383804 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet gant « [[a]] » ha « [['z]] ». {{-rag-gour-|br}} '''az''' {{dist|as|br}} # [[raganv-gour|Raganv-gour]] [[renadenn]], en [[eil gour unan]], implijet evel [[renadenn eeun]], etre ar rener hag ar verb. #* dirak ur verb displeget, hep kemmadur: #:* ''Hag e ve yen da wad, en-berr ni az tommo.'' {{mammenn|[[w:Fañch an Uhel|Fañch an Uhel]], ''Sainte Tryphine et le Roi Arthur'', Presses Universitaires de Rennes, Terre de Brume|438}} #:* ''— « [...], ha bremaik pa stagin [[ganit]], me az lazho evel ur [[buzhugenn|vuzhugenn]]. »'' {{mammenn|LAWI|144}} #:* ''Klenk ar c'horf en un tu bennak, ha me az paeo mat.'' {{mammenn|KAB3|202}} #:* ''— « Diwall na [[pokfe|bokfe]] dit, me az ped, nag hi na den all ebet. »'' {{mammenn|LAWI|110}} #:* [[me az kar]] #* gant ur [[kemmadur dre galetaat|c'hemmadur dre galetaat]]: #:* ''« Barn a rez ac'hanomp, mes Doue az parno ! » {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|178}} #:* ''— « [...], ha ped start Intron Varia Gerzent d'az tiwall mat. »'' {{mammenn|LAPE|33}} #:*'' Me as tioallo a bep drouk. '' {{mammenn|[[w:Ma Beaj Jeruzalem| Ma Beaj Jeruzalem]]| 2 }} # E-barzh [[d'az]] (skrivet '' [[da'z]] '' a-wechoù), dirak un anv-verb : #:* ''Ec'h an ivez d'az lazhañ aze evel ur c'hi.'' {{mammenn|KAB1|272}} #:* ''... me ya d'az kas d'am breur Avel-uhel.'' {{mammenn|GGEO|74}} # Implijet a-raok furmoù 'zo eus ar verb « [[bezañ]] » da sevel furmoù displeget ar verb « [[kaout]] » en [[eil gour unan]]. #* ''[[az peus]], [[az po]], [[az pezo]], [[az poa]], [[az pez]], [[az peze]], [[az pefe]], [[az pije]].'' # Er stumm nac'h, war-lerc'h [[ne]] : #:* ''« Setu kig kristen d'in [[a-benn fenoz]] ! Da Zoue, [[m'hen tou]]! n'az tenno ket a dre va daouarn !!!... »'' {{mammenn|MAVR|72}} #:* ''Pa n'ankounac'haez ket ac'hanon, me n'az [[ankounac'hain]] ket ivez.'' {{mammenn|GGEO|43}} # War-lerc'h [[ma]], en un [[islavarenn]] : #:* ''... deus amañ m'az kuzhin indan ma gwele.'' {{mammenn|KAB3|39}} {{-notenn-}} * [[kemmadur dre galetaat|Kemmadur dre galetaat]] war-lerc'h « az ». #* ''— « [...], ha ped start Intron Varia Gerzent d'az tiwall mat. »'' {{mammenn|LAPE|33}} {{-skriv-all-}} * Skrivet « [[a'z]] » a-wechoù. ===Krennlavar=== * ''Ar mor a lavar d'ar martolod : Poagn ganin, me az [[bevo|pevo]]; diwall razon, me az [[beuzo|peuzo]] !'' {{mammenn|TBP3|321}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|te}}, {{tro|fr|t'}} * {{en}} : {{tro|en|you}} * {{es}} : {{tro|es|te}} [[Rummad:az]] osw15cegddg39kvle8pf5mm99dxyzs5 383806 383804 2026-07-18T16:45:43Z Ar choler 3485 383806 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet gant « [[a]] » ha « [['z]] ». {{-rag-gour-|br}} '''az''' {{dist|as|br}} # [[raganv-gour|Raganv-gour]] [[renadenn]], en [[eil gour unan]], implijet evel [[renadenn eeun]], etre ar rener hag ar verb. #* dirak ur verb displeget, hep kemmadur: #:* ''Hag e ve yen da wad, en-berr ni az tommo.'' {{mammenn|[[w:Fañch an Uhel|Fañch an Uhel]], ''Sainte Tryphine et le Roi Arthur'', Presses Universitaires de Rennes, Terre de Brume|438}} #:* ''— « [...], ha bremaik pa stagin [[ganit]], me az lazho evel ur [[buzhugenn|vuzhugenn]]. »'' {{mammenn|LAWI|144}} #:* ''Klenk ar c'horf en un tu bennak, ha me az paeo mat.'' {{mammenn|KAB3|202}} #:* ''— « Diwall na [[pokfe|bokfe]] dit, me az ped, nag hi na den all ebet. »'' {{mammenn|LAWI|110}} #:* [[me az kar]] #* gant ur [[kemmadur dre galetaat|c'hemmadur dre galetaat]]: #:* ''« Barn a rez ac'hanomp, mes Doue az parno ! »'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|178}} #:* ''— « [...], ha ped start Intron Varia Gerzent d'az tiwall mat. »'' {{mammenn|LAPE|33}} #:*'' Me as tioallo a bep drouk. '' {{mammenn|[[w:Ma Beaj Jeruzalem| Ma Beaj Jeruzalem]]| 2 }} # E-barzh [[d'az]] (skrivet '' [[da'z]] '' a-wechoù), dirak un anv-verb : #:* ''Ec'h an ivez d'az lazhañ aze evel ur c'hi.'' {{mammenn|KAB1|272}} #:* ''... me ya d'az kas d'am breur Avel-uhel.'' {{mammenn|GGEO|74}} # Implijet a-raok furmoù 'zo eus ar verb « [[bezañ]] » da sevel furmoù displeget ar verb « [[kaout]] » en [[eil gour unan]]. #* ''[[az peus]], [[az po]], [[az pezo]], [[az poa]], [[az pez]], [[az peze]], [[az pefe]], [[az pije]].'' # Er stumm nac'h, war-lerc'h [[ne]] : #:* ''« Setu kig kristen d'in [[a-benn fenoz]] ! Da Zoue, [[m'hen tou]]! n'az tenno ket a dre va daouarn !!!... »'' {{mammenn|MAVR|72}} #:* ''Pa n'ankounac'haez ket ac'hanon, me n'az [[ankounac'hain]] ket ivez.'' {{mammenn|GGEO|43}} # War-lerc'h [[ma]], en un [[islavarenn]] : #:* ''... deus amañ m'az kuzhin indan ma gwele.'' {{mammenn|KAB3|39}} {{-notenn-}} * [[kemmadur dre galetaat|Kemmadur dre galetaat]] war-lerc'h « az ». #* ''— « [...], ha ped start Intron Varia Gerzent d'az tiwall mat. »'' {{mammenn|LAPE|33}} {{-skriv-all-}} * Skrivet « [[a'z]] » a-wechoù. ===Krennlavar=== * ''Ar mor a lavar d'ar martolod : Poagn ganin, me az [[bevo|pevo]]; diwall razon, me az [[beuzo|peuzo]] !'' {{mammenn|TBP3|321}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|te}}, {{tro|fr|t'}} * {{en}} : {{tro|en|you}} * {{es}} : {{tro|es|te}} [[Rummad:az]] 63b80tvue2dn0e2vncuojw6gh3e47p5 0 12684 383930 370282 2026-07-19T08:39:48Z Ar choler 3485 383930 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar ar gerioù [[nav]] ha [[dek]]. :Deveret eus an henvrezhoneg (''naudec''). :Da geñveriañ gant ar ger kerneveurek ''nawnjek''. {{-ag-peg-|br}} {{-ak-|br}} '''naontek (19)''' #[[Niver]] anterin a zeu da heul [[triwec'h]] / [[eitek]]. #:''An niver naontek. #:''An naontek a viz Genver''. #:''« Naontek dogan ha pevar-ugent / Zo n'em rankontret 'n ur c'hoazhent »'' {{mammenn|''Soniou Breiz Izel'' 2/40}} {{-dvr-}} *[[naontekvet]] (19^vet) {{-kevr-}} * [[naontek ha tri-ugent]] (79) * [[naontek ha pevar-ugent]] (99) ====Rimadell==== <poem style="font-style:italic;"> :Ma Doue benniget ! :Pebezh [[torad]] [[filip]]ed ! :[[triwec'h|Triwec’h]] [[vi]] am boa laket :Ha naontek filip am eus bet.</poem> {{-tro-}} *{{fr}} : {{tro|fr|dix-neuf}} *{{kw}} : {{tro|kw|nawnjek}} *{{en}} : {{tro|en|nineteen}} *{{es}} : {{tro|es|diecinueve}} ===Liamm diabarzh=== * [[Stagadenn:Niveroù e brezhoneg]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] 1fg1s4s9qpguhmrd13jx40tfjrdc91i 383931 383930 2026-07-19T08:41:50Z Ar choler 3485 383931 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar ar gerioù [[nav]] ha [[dek]]. :Deveret eus an henvrezhoneg (''naudec''). :Da geñveriañ gant ar ger kerneveurek ''nawnjek''. {{-ag-peg-|br}} {{-ak-|br}} '''naontek (19)''' #[[Niver]] anterin a zeu da heul [[triwec'h]] / [[eitek]] (18) hag a-raok [[ugent]] (20). #:''An naontek a viz Genver''. #:''« Naontek dogan ha pevar-ugent / Zo n'em rankontret 'n ur c'hoazhent »'' {{mammenn|''Soniou Breiz Izel'' 2/40}} {{-dvr-}} *[[naontekvet]] (19^vet) {{-kevr-}} * [[naontek ha tri-ugent]] (79) * [[naontek ha pevar-ugent]] (99) ====Rimadell==== <poem style="font-style:italic;"> :Ma Doue benniget ! :Pebezh [[torad]] [[filip]]ed ! :[[triwec'h|Triwec’h]] [[vi]] am boa laket :Ha naontek filip am eus bet.</poem> {{-tro-}} *{{fr}} : {{tro|fr|dix-neuf}} *{{kw}} : {{tro|kw|nawnjek}} *{{en}} : {{tro|en|nineteen}} *{{es}} : {{tro|es|diecinueve}} ===Liamm diabarzh=== * [[Stagadenn:Niveroù e brezhoneg]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] de73afn3s44oxacxvbtbzm2qx2dcgd5 0 12689 383738 373960 2026-07-18T15:58:22Z Ar choler 3485 383738 wikitext text/x-wiki {{gwelet|mé-}} {{=br=}} {{-rag-gour-|br}} '''me''' {{dist|ˈmeː|br}} # [[raganv|Raganv]] [[rener]] ar c'hentañ gour unan. #* '''''Me''' zo bet [[boufonet]] gant honnezh peogwir [[o deveze]] truez ar [[chas]] ouzhin.'' {{mammenn|TBP2|551}} #* '''''Me''' ’lavar deoc’h un dra : va eontr a zo kouezhet er stêr vras hag a zo [[beuzet]].'' {{mammenn|TSTN|15-16}} # Ger a verk ar c'hentañ gour unan evel [[doareenn]]. #* ''— « Piv an [[desketañ]] en ti ? »''<br>— ''« '''Me''', a respontas ar c’hi. »'' {{mammenn|TSTN|7}} #* ''— « [...] ; '''me''' eo ar mestr ha ne [[plegin|blegin]] da [[den ebet|zen ebet]] . [...]. »'' {{mammenn|LAWI|166}} # (''War-lerc'h ur verb en [[doare-gourc'hemenn]]'') Raganv ha renadenn er c'hentañ gour unan. #* ''Laoskit '''me''' da ouelañ.'' #* ''Dimezet '''me''' pe laoskit '''me'''.'' Kanaouenn. #* ''Karet '''mé'''. '' {{mammenn|GBDV|31}} ; ''Chetu '''mé'''. '' {{mammenn|GBDV|31}} #Renadenn eeun a-wechoù e penn kentañ ur frazenn: #* '''''Me''' a gemeri da bried, paotr.'' # e penn-kentañ ur frazenn en anaforenn #* '''''Me''' a fell din bezañ selaouet.'' #* '''''Me''' a blij din gwelout anezhi.'' # War-lerc'h ur verb, da greñvaaat ar rener er c'hentañ gour unan. #* ''— « Perak ne [[gortozfen|c'hortozfen]]-'''me''' ket, » eme Gleze ; « [...]. »'' {{mammenn|LAWI|24}} #* ''Petra ’ rin-me, bremañ, e Karreg-al-Louarn, '''me''' ur paour kaezh intañvez, klañv, kozh, va-unan, va-unan !'' {{mammenn|TSTN|41}} #* ''[...] hag a-boan ma ’m eus-'''me''' uzet foñs ur bragoù war skiñvier ar skolioù.'' {{mammenn|TSTN|7}} #* ''Petra a lakaïn-[[me]] d'ober eun [[torchouer]] bremañ ?'' {{mammenn|TBP2|302}} #* ''Petra am bije-'''me''' graet ma vije erruet netra nemet pep mad ganit-te ?'' {{mammenn|TBP2|330}} # War-lerc'h un araogenn displeget, #* ''Ya ! dirak an dud, Job… Dirazon-'''me''', avat…'' {{mammenn|TSTN|18}} #* ''Ne welit ket, ’m eus aon, sklaeroc’h egedon-'''me'''.'' {{mammenn|TSTN|19}} #* ''— Ia, eme-'''ve''' ouzign va-unan, [...].'' {{mammenn|EK2|55}} # da greñvaat [[ma]], anv-gwan perc'hennañ, war-lerc'h un anv-kadarn: #* ''Va istor-'''me''' a vo kaer neuze, rak un teñzor a zo ennañ, a zo prizius, souezhus, burzhudus.'' {{mammenn|TSTN|43}} #* ''Ma mamm-'''me''' a oa bet o vagañ e Paris.'' {{mammenn|TBP2|334}} #*''Ma c'hi-'''me''' a oa bet kroget un naer ennañ.'' {{mammenn|TBP2|282}} #* ''— « Laka evezh, va mabig-'''me''', ouzh ar jeant-se ivez, [...] ! »''{{mammenn|LAWI|88}} #* ''— « Ac'hanta, » eme Gristof, « pe va [[ti|zi]]-[[me]], pe [[ho]] hini-[[c'hwi]], roue, eo ar [[kaerañ|c'haerañ]] ? »'' {{mammenn|LAWI|167}} #da greñvaat [[ma]], renadenn eeun : ? #* '' ... mar kirit va lezel'''-me''', me a renko anezo evel ma'z eo red.'' {{mammenn|GGEO|46}} {{-dist-}} * [[w:Breizh|Breizh]]: "me {{dist|ˈmeː|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Ltranvz-me.wav]] * [[w:Naoned|Naoned]] (Liger-Atlantel): "me {{dist|ˈmeː|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-Adriendelucca-me.wav]] * Breizh: "me {{dist|ˈmeː|br}}" [[Restr:LL-Q12107 (bre)-ThonyVezbe-me.wav]] {{-dvr-}} * [[me ma-unan]] * [[me va-unan]] * [[setu me]] {{-etim-}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/éǵh₂|éǵh₂ / eǵoH]]^(en) <br> *m-mé / *h₁me / *me || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/mī|mī / me]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n273/mode/2up?view=theater p270]</ref> || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/mi|mi]]^(en) || || style="vertical-align: top;" | me || style="vertical-align: top;" | me |- | || || || || || style="vertical-align: top;" | my, me || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || || style="vertical-align: top;" | mi || style="vertical-align: top;" | mi, fi, i || style="vertical-align: top;" | Kembraeg |- | || || style="vertical-align: top;" | mi-<ref>Václav Blažek : Gaulish language (2008), [https://digilib.phil.muni.cz/sites/default/files/pdf/114125.pdf p59]</ref> || || || || style="vertical-align: top;" | Galianeg |- | || || || style="vertical-align: top;" | mé || || style="vertical-align: top;" | mé || style="vertical-align: top;" | Gouezeleg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Italic/egō|egō]]^(en) <br> *mē || ego <br> mē || style="vertical-align: top;" | e, eo, io, ge, geo, jeo, jo || style="vertical-align: top;" | ie, je || je <br> me, moi [gall.] || style="vertical-align: top;" | Romaneg |- | || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/ek|ek]]^(en) <br> *me-ge > *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Germanic/mek|mek]]^(en) || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-West_Germanic/ik|ik]]^(en) || ih <br> mih || ich, ig <br> mich || ich <br> mich [alam.] || style="vertical-align: top;" | Germaneg |} {{-tro-}} '''raganv rener ar c'hentañ gour unan''' {{(}} * {{de}} : {{tro|de|ich}} * {{ar}} : {{tro|ar|انا|dif=أنا|R=ʾānā}} * {{arc}} : {{tro--|arc|ܐܢܐ|R=’inā’}} * {{hy}} : {{tro|hy|էս|R=es}} * {{bm}} : {{tro--|bm|ne}}, {{tro--|bm|n’}} * {{be}} : {{tro|be|я|R=ja}} * {{bg}} : {{tro|bg|аз|R=az}} * {{chr}} : {{tro|chr|ᎠᏯ|R=aya}} * {{eo}} : {{tro|eo|mi}} * {{fi}} : {{tro|fi|minä}} * {{fr}} : {{tro|fr|je}} * {{el}} : {{tro|el|εγώ|R=egó}} * {{ht}} : {{tro--|ht|mwen}} * {{he}} : {{tro|he|אני|R=any}} * {{grc}} : {{tro--|grc|ἐγώ|R=egố}} * {{hu}} : {{tro|hu|én}} * {{id}} : {{tro|id|aku}}, {{tro|id|saya}}, {{tro|id|hamba}}, {{tro|id|beta}}, {{tro|id|gua}}, {{tro|id|gue}} * {{iu}} : {{tro|iu|ᐅᕙᖓ|R=[[uvanga]]}} {{-}} * {{is}} : {{tro|is|ég}} * {{it}} : {{tro|it|io}} * {{ja}} : {{tro|ja|私|R=watashi}}, {{tro|ja|僕|R=boku}}, {{tro|ja|俺|R=ore}} * {{ka}} : {{tro|ka|მე|R=me}} * {{cy}} : {{tro|cy|mi}} * {{kw}} : {{tro|kw|my}} * {{ko}} : {{tro|ko|나|R=na}} * {{la}} : {{tro|la|ego}} * {{lv}} : {{tro|lv|es}} * {{lt}} : {{tro|lt|aš|dif=àš}} * {{lb}} : {{tro|lb|ech}} * {{ms}} : {{tro|ms|aku}}, {{tro|ms|saya}} * {{mn}} : {{tro|mn|би|R=bi}} * {{nl}} : {{tro|nl|ik}} * {{oc}} : {{tro|oc|ieu}}, {{tro|oc|jo}} * {{fa}} : {{tro|fa|من|R=man}} * {{pl}} : {{tro|pl|ja}} * {{pt}} : {{tro|pt|eu}} {{-}} * {{ro}} : {{tro|ro|eu}} * {{ru}} : {{tro|ru|я|R=ia}} * {{se}} : {{tro--|se|mun}} ; {{tro--|se|mon}} * {{sa}} : {{tro|sa|अहम्|R=aham}} * {{en}} : {{tro|en|I}} * {{zh}} : {{tro|zh|我|R=wǒ}} * {{sk}} : {{tro|sk|ja}} * {{sl}} : {{tro|sl|jaz}} * {{es}} : {{tro|es|yo}} * {{sv}} : {{tro|sv|jag}} * {{crh}} : {{tro--|crh|men}} * {{cs}} : {{tro|cs|já}} * {{th}} : {{tro|th|ผม|R=pom}} {{g}} ; {{tro|th|ดิฉัน|R=dichan}} {{b}} ; {{tro|th|ฉัน|R=chan}} * {{tsolyáni}} : {{tro--|tsolyáni|lín}} (renkad izelañ) ; {{tro--|tsolyáni|lú}} (renkad izel) ; {{tro--|tsolyáni|lúm}} (renkad etrel) ; {{tro--|tsolyáni|lukán}} (renkad uhel) ; {{tro--|tsolyáni|salúm}} (noblañs) ; {{tro--|tsolyáni|kosalúm}} (impalaerel) * {{tr}} : {{tro|tr|ben}} * {{uk}} : {{tro|uk|я|R=ia}} * {{vi}} : {{tro|vi|tôi}} {{)}} {{=it=}} {{-etim-}} : Eus me e latin. {{-rag-gour-|it}} '''me''' {{dist|ˈmeː|it}} # [[raganv|Raganv]] ar c'hentañ gour unan. #*''con me'' : [[ganin]] #* ''ricordati di me'': ho pet soñj [[ac'hanon]] {{=la=}} {{-etim-}} {{-rag-gour-|la}} '''me''' {{dist|ˈmeː|la}} #Stumm renadenn eeun [[ego]]. #* ''Me vexat pede.'' Debron am eus em zroad, emaon war-nes argas an den-se hegasus a-daolioù troad. #* ''Vade mecum''. Deus ganin. {{=en=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|en}} {{-rag-gour-|en}} '''me''' {{dist|ˈmiː|en}} (''[[Bro-Saoz]]''), {{dist|ˈmi|en}} (''[[SUA]]'') # [[#Brezhoneg|Me]], raganv [[renadenn]] ar c'hentañ gour unan. #* ''Take '''me'''.'' #* ''Give '''me''' your hand.'' {{=es=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|es}} {{-rag-gour-|es}} '''me''' {{dist|ˈmeː|es}} # [[me]] #* ''Dejame!'' - Laosk-me! # [[ac'hanon]] #* ''dejame'' - Laosk ac'hanon! #* ''María Cristina me quiere gobernar'' (Ñico Salsito) - MC a fell dezhi ren ac'hanon. # [[ma]] #* ''Mar karit ma selaou'' -Si quereis escuchar'''me'''. #* ''María Cristina me quiere gobernar'' (Ñico Salsito) - MC a fell dezhi ma ren. # [[din]] #* ''Me gustan las flores'' -Din e plij ar bleunioù. ===Liamm diavaez=== * [[Stagadenn:Raganvioù spagnolek‎]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] 758kyz9uqro9o4velhxxssqjficholx 0 12820 383689 375133 2026-07-18T14:42:59Z Ar choler 3485 383689 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar an [[anv-kadarn]] [[ro]] hag al [[lostger]] [[-iñ]]. {{-verb-|br}} '''reiñ''' {{dist|ˈrɛĩ|br}} {{v ke}} {{displ-br}} #Reiñ un dra bennak da unan bennak. #* ''Lavaret e [[bez|vez]] n'eo ket [[mat|mad]] lezel an dour da [[heoliañ|heolia]] [[a-raok|a-raog]] '''rei''' [[anezhañ|anezañ]] d'al loened.'' {{mammenn|TBP2|216}} #reiñ [[anaoudegezh]] #reiñ [[arc'hant]], [[boued]] ... #* ''Gra se evidon, Jakez kaezh, ha me a '''roio''' dit daou c'hant skoed.'' {{mammenn|KAB3|203}} #Reiñ ur [[gwiskad]], ur [[saead]] [[bazhadoù]], ur [[predad]], ur [[saead]] taolioù. #* ''Ha ne deo ket an dra-se '''reiñ''' d'an enebour bazhad evit bazhad, pe , evit lavaret gwell, tenn evit tenn ?'' {{mammenn|EK1|220}} #[[reiñ bod]], [[lojeiz]] # ''reiñ e verc'h'' da ub #Reiñ [[urzh]], urzhioù #* ''Herve. — Ya ! eun nebeud [[urzhioù|urziou]] am eus da '''rei''' d'am [[tud|zud]] ha n'ho pezo nemet [[dizreiñ|dizrei]] d'an ti-[[mañ|man]] !'' {{mammenn|AOKE|14}} # [[reiñ e c'her]], [[reiñ e c'houlenn]], [[reiñ e c'hoant]], # ''reiñ un ti, ur ranndi, e [[feurm]], e [[koumanant]]'' da ub. # ''reiñ un dra bennak e [[gopr]], e [[kred]], e [[prest]]'' da ub. #Reiñ da unan bennak : skeiñ, reiñ taolioù dezhañ. #* ''Ro [[dezhañ]] !'' {{mammenn|TBP3|24}} #* ''Tap eur bod balan da '''rei''' da [[hennezh|hennez]].'' {{mammenn|TBP2|54}} {{-dvr-}} *[[dereiñ]] *[[roidigezh]] {{-trl-}} -reiñ da ... {{(}} * [[reiñ da anavezout]] * [[reiñ da c'houzout]] * [[reiñ da grediñ]] * [[reiñ da gompren]] * [[reiñ da intent]] * [[reiñ da zenañ]] {{)}} -reiñ un dra bennak {{(}} * [[reiñ an dorn]] * [[reiñ avel d'ar c'had]] * [[reiñ bec'h]] * [[reiñ boued]] * [[reiñ bronn d'ar bal]] * [[reiñ darbar da unan bennak‎]] * [[reiñ dorn]] * reiñ [[mouezh]] * [[reiñ peoc'h]] * [[reiñ e c'houll da unan bennak]] * [[reiñ e stal]] da ub * reiñ un [[tañva]] {{)}} -reiñ : skeiñ {{(}} * [[reiñ bazh d'e gannañ]] * reiñ [[bazhad]], [[bazhadoù]], * [[reiñ beuz]] * [[reiñ bourr]] * reiñ [[fest ar vazh]], * reiñ ur [[freilhad]], * reiñ ur [[fustad]], * reiñ ur [[javedad]], * reiñ [[kalkenn]] * reiñ [[kerc'h]] * [[reiñ koad ]] * reiñ [[kordenn]], * [[reiñ ur grabanad]] * reiñ [[lamm]] * reiñ ul [[lardadenn]] * reiñ ur [[roustad]], * [[reiñ skouarn]] * reiñ ur [[skouarnad]], * [[reiñ un taol]], [[taolioù]]..., {{)}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Kemer [[hep|heb]] '''rei''' a laka ar [[karantez|garantez]] da [[treiñ|drei]].'' {{mammenn|TBP2|238}} ====[[rimadelloù|Rimadelloù]]==== * ''Jakez, debrer ar patatez<br>Ha '''reiñ''' ar peillusk d'e [[matezh|vatez]].'' {{mammenn|TBP3|377}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|geben}} *{{eo}} : {{tro|eo|doni}} *{{fr}} : {{tro|fr|donner}} {{-}} *{{en}} : to {{tro|en|give}} *{{es}} : {{tro|es|dar}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:reiñ]] nh108y1ovfcuh2yshpyfen66uohj1xv 0 12824 383834 371901 2026-07-18T17:07:09Z Ar choler 3485 383834 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar an anv-kadarn [[tav]] hag an dibenn-ger [[-el]]. :Meneget er C'hatolikon (''teuell''). :Da geñveriañ gant ar verboù ''tewi'' en kembraeg, ''tewel'' en kerneveureg. {{-verb-|br}} '''tevel''' {{dist|ˈteː.vɛl|br}} {{v g}} {{displ-br}} # Na [[lavarout]] ger, chom [[dilavar]]. #* ''— '''Tav''', '''tav''' ! Ma merc'h, eme ar [[gwrac'h|wrac'h]], [...].'' {{mammenn|KAB3|25}} #* ''Na '''[[tavo|davo]]''' [[tamm|tam]] [[ebet|'bed]] [[e-pad an deiz|'pad ann de]]<br>Da [[droukkomz|drouc-comz]] [[eus|deuz]] eur re pe re ;'' {{mammenn|SBI2|236}} #* ''[[honnezh|Honnez]] ne [[goar|oar]] na [[kaozeal]] na '''tevel'''.'' {{mammenn|TBP2|237}}. (Ne ra nemet komz a-hed hag a-dreuz.) #* ''Leoni a '''[[tavas|davas]]'''. Hogen ar glav ne '''[[tavas|davas]]''' ket.'' {{mammenn|[[w:Roparz Hemon|Roparz Hemon]], ''[[w:Viktor ha Petronilh|Viktor ha Petronilh]]'', [[w:Al Liamm|Al Liamm]], niv. 387, Gouere - Eost [[w:2011|2011]]|64}} # [[paouez|Paouez]], pa gomzer eus ar [[glav]], an [[avel]]... #* '''''Tavet''' eo ar glav, an avel, d’ar glav, d’an avel.'' #* ''Hemañ (ar glav) ne '''davo''' ket feteiz.'' {{mammenn|TBP2|520}} #* '''''Tavet''' e oa ar glav : e brum e oa aet.'' {{mammenn|TBP2|520}} #* ''Ma [[deufe]] an avel er mor e '''tavfe''' ar [[glav|glao]].'' {{mammenn|TBP2|520}} # [[paouez|Paouez]] da ober trouz ( mouezh, benveg, [[mekanik]]). #* ''Pa '''[[boe|voe]] tavet''' an dornerezed, Yun a [[distroas|zistroas]] d'an ti.'' {{mammenn|GEWE|33}} #''Tevel un dra'': [[paouez]] gant un dra #''Tevel ur beg, ur genoù'', [[tevel e veg]], [[tevel e c'henoù]], e vouezh, e zaeroù. #''Tevel da ober un dra'': paouez da ober un dra #''Tevel war un dra, war un den'': chom hep komz eus un dra. #* ''Gwelloc'h e vez gantañ '''tevel''' war se.'' {{mammenn|TBP2|520}} #* ''... n'eo ket kap da '''devel''' war he gwaz.'' {{mammenn|TBP2|520}} {{-skriv-all-}} :En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet ''tewel.'' ===Stumm all=== *[[taviñ]] {{-dvr-}} {{(}} * [[ardevel]] * [[tavadenn]] {{-}} * [[tavedegezh]] * [[tavedek]] {{)}} ====[[krennlavaroù|Krennlavaroù]]==== * ''''Seul greñvoc'h e vez ar [[glav]]<br>Seul gentoc'h a se e '''tav'''''. {{mammenn|?|?}} * ''Kement-se a zo [[evit|evid]] [[lakaat|lakaad]] ar sod da [[komz|gomz]] hag ar fur da '''devel'''.'' {{mammenn|TBP3|323}} * ''Ar [[ran]] a [[kan|gan]] [[a-raok|a-raog]] miz ebrel<br>a zo gwell [[dezhi|dezi]] '''tevel'''<br>pe e [[bo|vo]] troc'het he [[begel]].'' {{mammenn|TBP3|323}} {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|se taire}} ; {{tro|fr|cesser}} (''la pluie, le vent...'') *{{cy}} : {{tro|cy|tewi}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|tewel}} *{{en}} : {{tro|en|to be silent}}, {{tro|en|keep quiet}}, {{tro|en|shut up}}, {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:tevel]] 53szf8obchecxsdgy9wfyz6ppy9mcsy 0 12894 383954 380161 2026-07-19T09:47:40Z Ar choler 3485 383954 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Meneget er C'hatolikon (''yach''). :Kar d'ar gerioù ''[[iach]]'' en kembraeg, ''[[yagh]]'' en kerneveureg. {{-ag-|br}} {{br-ag}} yac'h {{dist|ˈjɑːx}}; [[ken yac'h]], [[ker yac'h]] . #N'eo taget gant nep kleñved. #:''Bezañ yac'h-pesk.'' #:''ken'' ''yac'h'' ''evel ur pesk'', {{mammenn| [[Livr al Labourer]] |242}} #:''Ken'' ''yac'h'' ''hag ur pesk en dour'', STBJ 147 #Kreñv, [[nerzhus]] (diwar-benn an dud). #:''Merc'hed yac'h. #N'eo tapet gant nep kleñved (diwar-benn ar plant, ar frouezh, al louzoù-kegin). #:''Yac'h'' ''da welet eo an [[irin]]-mañ''. #Brezhoneg yac'h: brezhoneg reizh ha disi. #Yac'hus, mat da zebriñ, da evañ (diwar-benn ar boued hag an [[died]]). #:''Ur banne chug aval yac'h''. #bevañ yac'h : hep [[kleñvel]]. #lavarout yac'h : lavarout sklaer, [[fraezh]]. #paeañ yac'h. #:''Hag ar manac'h a yeas d'e sac'h, Paeañ an eskod ha paeañ'' ''yac'h.'' SBI 2/142 {{-ES-}} *[[klañv]] *[[diyac'h]] {{-dvr-}} {{(}} *[[diyac'h]] *[[peuryac'h]] *[[yac'haat]] *[[yac'haer]] * [[yac'haour]] *[[yac'haus]] *[[yac'hus]] *[[yac'husaat]] {{-}} *[[yac'husaerezh]] *[[yac'husted]] *[[yac'huster]] *[[yec'hed]] *[[yec'hedoni]] *[[yec'hediñ]] *[[yec'hedus]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} * [[yac'h-beuz]] * [[yac'h-frev]] * [[yac'h-kloc'h]] * [[yac'h-klok]] * [[yac'h-pesk]] * [[yac'h-yac'h]] {{)}} {{-trl-}} * [[bezañ yac'h e galon]] * [[yac'h ha dibistig]] * [[yac'h ha divac'hagn]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''An hini a gac'h<br>A zo yac'h''. '' {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|gesund}} *{{fr}} : {{tro|fr|sain}} (''en bonne santé'') *{{it}} : {{tro|it|sano}} *{{cy}} : {{tro|cy|iach}} *{{kw}} : {{tro|kw|yagh}} *{{en}} : {{tro|en|healthy}} *{{es}} : {{tro|es|sano}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:yac'h]] nv3k2r2cx5avp7pgrxg0rmhogo7aol7 383955 383954 2026-07-19T09:52:14Z Ar choler 3485 383955 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Meneget er C'hatolikon (''yach''). :Kar d'ar gerioù ''[[iach]]'' e kembraeg, ''[[yagh]]'' e kerneveureg. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''yac'h''' {{dist|ˈjɑːx}}; [[ken yac'h]], [[ker yac'h]] . #N'eo taget gant nep kleñved. #:''Bezañ yac'h-pesk.'' #:''ken yac'h evel ur pesk'' {{mammenn| [[Livr al Labourer]] |242}} #:''Ken yac'h hag ur pesk en dour'' {{mammenn|STBJ 147}} #Kreñv, [[nerzhus]] (diwar-benn an dud). #:''Merc'hed yac'h''. #N'eo tapet gant nep kleñved (diwar-benn ar plant, ar frouezh, al louzoù-kegin). #:''Yac'h da welet eo an [[irin]]-mañ''. #Brezhoneg yac'h : brezhoneg reizh ha disi. #Yac'hus, mat da zebriñ, da evañ (diwar-benn ar boued hag an [[died]]). #:''Ur banne chug aval yac'h''. #Bevañ yac'h : hep [[kleñvel]]. #Lavarout yac'h : lavarout sklaer, [[fraezh]]. #Paeañ yac'h. #:''Hag ar manac'h a yeas d'e sac'h, Paeañ an eskod ha paeañ yac'h.'' {{mammenn|SBI 2/142}} {{-ES-}} *[[klañv]] *[[diyac'h]] {{-dvr-}} {{(}} *[[diyac'h]] *[[peuryac'h]] *[[yac'haat]] *[[yac'haer]] *[[yac'haour]] *[[yac'haus]] *[[yac'hus]] *[[yac'husaat]] {{-}} *[[yac'husaerezh]] *[[yac'husted]] *[[yac'huster]] *[[yec'hed]] *[[yec'hedoni]] *[[yec'hediñ]] *[[yec'hedus]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} * [[yac'h-beuz]] * [[yac'h-frev]] * [[yac'h-kloc'h]] * [[yac'h-klok]] * [[yac'h-pesk]] * [[yac'h-yac'h]] {{)}} {{-trl-}} * [[bezañ yac'h e galon]] * [[yac'h ha dibistig]] * [[yac'h ha divac'hagn]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''An hini a gac'h''<br>''A zo yac'h''. {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|gesund}} *{{fr}} : {{tro|fr|sain}} (''en bonne santé'') *{{it}} : {{tro|it|sano}} *{{cy}} : {{tro|cy|iach}} *{{kw}} : {{tro|kw|yagh}} *{{en}} : {{tro|en|healthy}} *{{es}} : {{tro|es|sano}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:yac'h]] lyjdd6woblzdhne6os9e2ac58zlbfof 0 12909 383749 373602 2026-07-18T16:04:41Z Ar choler 3485 383749 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} ([[#Anv-kadarn 1|anv-kadarn 1]]) : * Kar d'ar gerioù ''bre'', ''[[bryn]]'' e kembraeg, ''bre'' e kerneveureg, ''[[briga]]'' e [[galianeg]] ha ''brí'' en heniwerzhoneg. * Kavet en anvioù-lec'hioù evel ''[[Brelevenez]]'', ''[[Brengolo]]''. ([[#Anv-kadarn 2|anv-kadarn 2]]) : * Testeniekaet en henvrezhoneg. * Kar d'ar gerioù ''breuddwy'' e kembraeg ha ''briocht'' « strobinell ; amuzetez » en iwerzhoneg. ([[#Anv-kadarn 3|anv-kadarn 3]]) : * Kar d'an adverb ''braidd'' e kembraeg. {{-ak-|br|niv=1}} '''bre''' {{dist|ˈbreː|br}} {{g}} #[[uhelenn|Uhelenn]] vihan. #:''Ar Menez Bre'' {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|colline}}, {{tro|fr|monticule}} {{-ak-|br|niv=2}} '''bre''' {{dist|ˈbreː|br}} {{g}} ({{l}} : [[breoù]]) # [[karm-hud|Karm-hud]] ; [[hud]]. #:'''''Breoù''''' ''hag ardoù Satan.'' {{-tro-}} * {{fr}} : (''surtout au pluriel'') {{tro|fr|incantation}} ; {{tro|fr|magie}}, {{tro|fr|sortilège}} {{-ak-|br|niv=3}} '''bre''' {{dist|ˈbreː|br}} {{g}} ({{l}} : [[breoù]]) # [[poan|Poan]], [[bec'h]], [[trevell]]. #: {{-dvr-}} *[[breal]] {{-kevr-}} *[[ambren]] *[[hunvre]] (''hag e zeveradoù'') *[[kammambre]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|peine}}, {{tro|fr|difficulté}}, {{tro|fr|effort}}, {{tro|fr|labeur}}, {{tro|fr|gêne}} {{-ak-|br|niv=4}} '''bre''' {{dist|ˈbreː|br}} {{g}} # {{danvez-term|br}} #: ====Stummoù all==== :''brae'' {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|brai}}, {{tro|fr|résine}} o9dhvulk6z159as2mjfnvymbw5wjc94 0 13309 383714 374579 2026-07-18T15:42:23Z Ar choler 3485 383714 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet gant « [[kement]] » ha « [[-se]] ». {{-tr-adv-|br}} '''kement-se''' {{dist|kɛ.ˈmɵ̃n(t).se|br}} #Troienn-geñveriata : kement ha se #* ''[...] En eur ober pemp pe c'houec'h vloaz hepken n'[[oun]] ket chenchet [[kement-se]], koulskoude, ma na c'hellfec'h mui [[anaout]] mignon '''brasa''' ar Gerlabaned.'' {{mammenn|AOKE|10}} # En droienn [[adverbel]] '''kement-se a''' dirak un [[anv-kadarn]] (hervez urzh al lizherenneg). #*''Gwell e ve din ne zimezje ket gant hennezh evit kaout '''kement-se a charre''''' {{mammenn|TBP2|73}} #* ''— N'en doa ket a izoum da lakaat '''kement-se a evez'''.'' {{mammenn|EK2|277}} #*''Na ziskennit ket din '''kement-se a win''''', {{mammenn|TBP1|97}} #* ''N'eo ket ret ober din '''kement-se a gamambre'''.'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], ''An aotrou Kerlaban'', Brest, 1923|18}} #* ''Patern. — Ha c'houi a [[kav|gav]] d'eoc'h, Aotrou Kerlaban, e [[bez|vez]] '''kement-se a vall''' da [[kaout|gaout]] eur gouarner [[eveldoc'h]] ?'' {{mammenn|AOKE|32}} #* ''Memes tra eo '''euzhus''' klevet ur [[marmouz]] evel-se o '''leuskel''' [[kement-se]] a '''vallozhioù'''.'' {{mammenn|TBP2|316}}, {{mammenn|TBP2|342}} #* ''— [...]. Kaout a [[gra|ra]] d'eoc'h e [[gell|c'hell]] beza '''kement-se a vignouniach''' etre eun Aoutrou a [[gouenn|vouen]] huel, evel an Aoutrou de la Tour ha me, labourer douar divar ar meaz ?'' {{mammenn|EK2|66}} #* ''N'eo ket ret kemer '''kement-se a boan''' evit-kelo bevañ ha mervel en deus an den d'ober war an douar.'' {{mammenn|TBP2|45, 136, 249}} #*''Ne oa ket ret dit mont da glask kement se a dro'', {{mammenn|TBP2|249}} {{-rag-|br}} '''kement-se''' {{dist|kɛ.ˈmɵ̃n(t).se|br}} # Kement tra a zo aze, an [[holl]] draoù-se #* '''''Kement-se''' a zihune ar santimañchoù natural eus e galon vat hag eus e [[holl]] deneridigezh.'' {{mammenn|[[w:Glaoda Marigo|Glaoda Marigo]], ''[[s:Buhez ar Sent/1837|Buez ar Sænt gant reflexionou spirituel]]'', Kemper, 1837|515}} #* '''''Kement-se''' zo mat '' {{mammenn|KAB1|44}} #* ''Ha n'eo ket marzh '''kement-se''', rak daou zen dall, pa rankont en em heñchañ an eil egile, ne zaleont ket da gouezhañ o-daou war o fenn e foz an hent.'' {{mammenn|EK1|11}} #* ''C'hoant a-walc'h an nevoa da [[mont|vont]] da [[gwelet|welet]] '''tostoc'h''' petra 'oa kement-se.'' {{mammenn|PIPI|55}} #* '''''Kement-se''' eo en deus roet c'hoant din da zisplegañ dezho, ouzhpenn ma eñvorennoù ma-unan, [[doare-bevañ]] ha [[boazamantoù]] tud ma farrez, [[da vihanañ]] betek ar mare ma c'heller lavarout e oa c'hoazh Bretoned en hor bro.'' {{mammenn|STBJ|249}} #* ''N'eo [[kement-se]], [[a dra sur]], nemet ficherezh, ijinet gant faltazi ar skrivagner, da '''vravaat''' e skrid plijus-tre a-hend-all.'' {{mammenn|STBJ|37}} #* '''''Kement-se''' ne vire ket ouzh [[ar pep brasañ]] [[anezho]], [[kuzulierien]] [[hag all]], da gas o bugale d'ar skolioù kristen.'' {{mammenn|STBJ|243}} #[[an dra-se]] #*''Kement-se a sell ac’hanon''. {{mammenn|KAB1|97}} #* ''Ha setu nec'het hon den, o klevet '''kement-se'''.'' {{mammenn|KAB1|223}} #* ''Pa welas [[kement-se]] an [[teir flac'h]], e [[deredjont|teredjont]] er-maez eus an dour, o c'harmat hag o lâret : [...].'' {{mammenn|KAB1|71}} #:*''N'[[ho pet]] ket a [[nec'h]] gant [[kement-se]]'', {{mammenn|KAB2|159}} #* ''O welet '''kement-se''', e krogas aon enno, ...'' {{mammenn|EK1|170}} #* ''— « War '''gement-se''' e [[graio|raio]] diouzh he menoz, [...]. »'' {{mammenn|LAWI|12}} #* ''A-wechoù, ne baden ket gant ar c'hoant goulenn [[digantañ]] daoust ha '''gwir''' e oa [[kement-se]], ...'' {{mammenn|VZAB|35}} #*''Gwir eo e tleas [[sebeziñ]] ar skrivagner a oa [[pastor]] en ur vro brotestant, e-lec'h ma 'z eo [[strizh]] ar speredoù pa vez [[meneg]] eus [[ebatoù]], ha [[kement-se]], moarvat, eo [[hen]] dougas da ziskleriañ e oa [[gouest]] ur seurt dañs da [[strafuilhañ]] un den santel.'' {{mammenn|STBJ|38}} #:« C’hoant hoc’h eus da c’hounit ugent real ? » « A blijfe d’in, e c’hellit kredi. Ne gavan ket kement-se bemdez e karn troad loen-kezeg ebet. » {{mammenn|KBSA|139}} {{-kar-}} * [[kement-mañ]], [[kemend-all]]; * [[keit-mañ]], [[keit-se]], [[keid-all]] # [[kement-se holl]] # [[a gement-se]] # [[dre gement-se]] # [[war gement-se]] {{-tro-}} * {{fr}} : 1) {{tro|fr|tant que ça}}, {{tro|fr|autant}}; 2) {{tro|fr|tout cela}}; 3) {{tro|fr|cela}} [[rummad:kement]] [[rummad:kement-se]] 3f5m3o8ucpgpxtnnmx6pfqvo6h1hdom 0 13314 383807 372025 2026-07-18T16:46:48Z Ar choler 3485 383807 wikitext text/x-wiki {{gwelet|-en}} {{gwelet|er|el}} {{=br=}} {{-etim-}} : Da geñveriañ gant '' [[yn]] '' e kembraeg. Troet e vefe ''[[en]]'' da ''[[e]]'', nemet e yezh Treger ma'z eo chomet en e stumm kozh. {{-ar-|br}} {{br-taol-ar-1c |ar=e }} '''en''' {{dist|en|br}} #A verk lec'hiañ : [[e]], [[e-barzh]] #* '' Na n'eus ket '''en''' Breizh, na n'eus ket unan ... '' Kantik Sant Erwan. #* ''Ne oa nemet daou vanac'h '''en''' [[Bear]]. '' {{mammenn|KAB3|209}} #* ''... '''en''' bered [[Pontrev]] ... '''en''' [[Bear]] ... {{mammenn|KAB3|214}} #* '''... savet '''en''' Kymri, '''en''' Kornwal hag '''en''' Breiz etre ar seizvet hag an navet kantved. {{mammenn|[[w:Ma Beaj Londrez| Ma Beaj Londrez]]|26}} #* ''Mont '''en''' kêr, mont '''en''' [[gouez]], treiñ '''en''' korriganed...''. #* ''Bet on [[war droad]] ha [[war varc'h]], '''en''' Kerne hag '''en''' Treger, '''en''' Arvor hag '''en''' Argoad ... .'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''... merc'h ul labourer... , a oar [[lakaat an toaz e go|lakaat an toaz '''en''' go]] ...'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''Mes souden eur [[sklêrijenn|sklerijenn]] a [[paras|baras]] '''en''' [[teñvalijenn|tenvalijenn]] an noz.'' {{mammenn|PIPI|159}} #A verk an amzeriañ : '''''en''' berramzer, '''en''' miz Mae, ...'' #* ''Kement-mañ a oa '''en''' miz Gwennveur.'' {{mammenn|KAB3|219}} #En araogennoù zo (e yezh Treger): [[en-keñver]], [[en-kichen]], [[en-kreiz]], # (Araogenn lec'hiañ) : [[e-barzh]] [[an]] ... # Araogenn kendeuzet gant ar [[ger-mell]] (e + an) #* dirak ar c'hensonennoù '' d, n, t,'' ha ''h'' : #*: ''en douar, [[en deiz]], [[en deiz-se]], [[en deiz all]]'' #*: ''En [[nevez]] bras all e oan bet oc’h ormela'', {{mammenn|TBP 2|377}} #*: ''en ti, en tour'' #*: ''en [[heol]]'' #* (dirak ur vogalenn) : '''en''' [[amzer gozh]], en [[imor]], en [[ospital]]'': #*: ''Mes [[an holl]] a en em savaz adarre [[en o enep]], evel en [[amzer gozh]], ha, [[dreist]] ar re-all, ar gigerien ne felle ket dezho, [[nag a]] bell nag a dost, e c’hoarvezje an [[disterañ]] [[enkrez]] gant ho ferson.'' {{mammenn|EK1|84-85, 118}} # Dirak ar [[ger-mell amstrizh]] ''[[ul]], [[un]], [[ur]]'': #* Dirak ''[[ul]]'': ''Dihuniñ '''en''' ul lamm, kas war-draoñ '''en''' ul lonkadenn, ...'' #* Dirak ''[[un]], '': ''diskaret '''en''' un taol...''. #* Dirak ''[[ur]]'': ''bezañ '''en''' ur blegenn fall''. #:* ''An tan a oa '''en''' eur [[gwrac'hell|wrac'hell]] lann.'' {{mammenn|PIPI|159}} #* en troiennoù [[en enor da]], [[en tu all da]] # D'ober troiennoù adverbel gant un anv-gwan : ''en bihan, en dimezet, en glas, en yaouank'' (gwelout ivez '''[[ez]]''' vihan ...) : #* ''Ar [[kelvez|helvez]]-mañ a oa bet [[troc'het|trohet]] [[a-raok|a-rôg]], [[en]] [[yaouankoc'h|yaouankoh]].'' {{mammenn|TBP1|157}} # D'ober un droienn adverbel dirak un anv-kadarn: #* ''Debriñ kig en rost, en silzig''. #* ''Labourat en bugel, en paotr yaouank.'' {{-dvr-}} * [[en pep]] ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[er]] * [[el]] {{-rag-gour-|br}} # e trede gour unan gourel ar verb [[en devout]] #* ''[[en deus]], [[en do]] (pe [[en devo]]), [[en doa]], [[en doe]] (pe [[en devoe]]), [[en dije]], [[en defe]]'' #dirak un anv-verb #*'' Ya sur, laret em eus '''hen ober''', ha bepred '''hen''' laran. '' {{mammenn|KAB3|116}} #* ''— [...]. Bremañ [[lavaromp]] [[hor]] [[pedennoù]], [[evel ma]]'z eo ret da bep [[kristen]] mat hen ober.'' {{mammenn|EK1|61}} #* ''Ya ! Ya ! va mamm, [[hen ober]] a-walc'h a [[grafen|rafen]], marteze, met re, en holl, a [[gourc'hemennoù|c'hourc'hemennoù]] a [[gra|ra]] din evel-se.'' {{mammenn|ETAP|42}} #* '' '''Hen ober''' a reot, [[dre gaer pe dre heg]]. [...].'' {{mammenn|ETAP|47}} #dirak verboù displeget #*''Me '''en''' gwele o labourat''. #Da zishañvalout diouzh ''en'' (pe ''hen'', pe ''henn'') a dalv [[an dra-se]]. ====Divinadelloù==== * ''Uhel a [[tron|dron]], graet gand prïaj ha mason, n'e-neus na feson ti na feson '''moger''', na feson den ebed ouz hen ober ? — Un neiz pik.'' {{mammenn|TBP3|334}} {{-rannig-|br}} ''en'' #Furm ar rannig e dirak ur vogalenn. #*''Mar deus domestiqet en ho ty, '''En''' o fedàn ive qercoulz ha c’houi ;...'' ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[ez]] * [[ec'h]] {{=fr=}} {{-adv-|fr}} '''en''' # [[ac'hano]]. #*''J'en viens.'' Ac'hano e teuan. # [[anezho]]. #*''J'en vois.'' Gwelout a ran anezho. {{=es=}} {{-ar-|es}} '''en''' # [[e|E]], en. #*''Estoy en Berlin, en [[Alemania]].'' E Berlin, en [[Alamagn]] emaon. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] m4hcurnd6dorrxrt8c0zka68fxf00w4 383823 383807 2026-07-18T16:58:13Z Ar choler 3485 383823 wikitext text/x-wiki {{gwelet|-en}} {{gwelet|er|el}} {{=br=}} {{-etim-}} : Da geñveriañ gant '' [[yn]] '' e kembraeg. Troet e vefe ''[[en]]'' da ''[[e]]'', nemet e yezh Treger ma'z eo chomet en e stumm kozh. {{-ar-|br}} {{br-taol-ar-1c |ar=e }} '''en''' {{dist|en|br}} #A verk lec'hiañ : [[e]], [[e-barzh]] #* '' Na n'eus ket '''en''' Breizh, na n'eus ket unan ... '' Kantik Sant Erwan. #* ''Ne oa nemet daou vanac'h '''en''' [[Bear]]. '' {{mammenn|KAB3|209}} #* ''... '''en''' bered [[Pontrev]] ... '''en''' [[Bear]] ... {{mammenn|KAB3|214}} #* '''... savet '''en''' Kymri, '''en''' Kornwal hag '''en''' Breiz etre ar seizvet hag an navet kantved. {{mammenn|[[w:Ma Beaj Londrez| Ma Beaj Londrez]]|26}} #* ''Mont '''en''' kêr, mont '''en''' [[gouez]], treiñ '''en''' korriganed...''. #* ''Bet on [[war droad]] ha [[war varc'h]], '''en''' Kerne hag '''en''' Treger, '''en''' Arvor hag '''en''' Argoad ... .'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''... merc'h ul labourer... , a oar [[lakaat an toaz e go|lakaat an toaz '''en''' go]] ...'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''Mes souden eur [[sklêrijenn|sklerijenn]] a [[paras|baras]] '''en''' [[teñvalijenn|tenvalijenn]] an noz.'' {{mammenn|PIPI|159}} #A verk an amzeriañ : '''''en''' berramzer, '''en''' miz Mae, ...'' #* ''Kement-mañ a oa '''en''' miz Gwennveur.'' {{mammenn|KAB3|219}} #En araogennoù zo (e yezh Treger): [[en-keñver]], [[en-kichen]], [[en-kreiz]], # (Araogenn lec'hiañ) : [[e-barzh]] [[an]] ... # Araogenn kendeuzet gant ar [[ger-mell]] (e + an) #* dirak ar c'hensonennoù '' d, n, t,'' ha ''h'' : #*: ''en douar, [[en deiz]], [[en deiz-se]], [[en deiz all]]'' #*: ''En [[nevez]] bras all e oan bet oc’h ormela'', {{mammenn|TBP 2|377}} #*: ''en ti, en tour'' #*: ''en [[heol]]'' #* (dirak ur vogalenn) : '''en''' [[amzer gozh]], en [[imor]], en [[ospital]] #*: ''Mes [[an holl]] a en em savaz adarre [[en o enep]], evel en [[amzer gozh]], ha, [[dreist]] ar re-all, ar gigerien ne felle ket dezho, [[nag a]] bell nag a dost, e c’hoarvezje an [[disterañ]] [[enkrez]] gant ho ferson.'' {{mammenn|EK1|84-85, 118}} # Dirak ar [[ger-mell amstrizh]] ''[[ul]], [[un]], [[ur]]'': #* Dirak ''[[ul]]'': ''Dihuniñ '''en''' ul lamm, kas war-draoñ '''en''' ul lonkadenn, ...'' #* Dirak ''[[un]], '': ''diskaret '''en''' un taol...''. #* Dirak ''[[ur]]'': ''bezañ '''en''' ur blegenn fall''. #:* ''An tan a oa '''en''' eur [[gwrac'hell|wrac'hell]] lann.'' {{mammenn|PIPI|159}} #* en troiennoù [[en enor da]], [[en tu all da]] # D'ober troiennoù adverbel gant un anv-gwan : ''en bihan, en dimezet, en glas, en yaouank'' (gwelout ivez '''[[ez]]''' vihan ...) : #* ''Ar [[kelvez|helvez]]-mañ a oa bet [[troc'het|trohet]] [[a-raok|a-rôg]], [[en]] [[yaouankoc'h|yaouankoh]].'' {{mammenn|TBP1|157}} # D'ober un droienn adverbel dirak un anv-kadarn: #* ''Debriñ kig en rost, en silzig''. #* ''Labourat en bugel, en paotr yaouank.'' {{-dvr-}} * [[en pep]] ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[er]] * [[el]] {{-rag-gour-|br}} # e trede gour unan gourel ar verb [[en devout]] #* ''[[en deus]], [[en do]] (pe [[en devo]]), [[en doa]], [[en doe]] (pe [[en devoe]]), [[en dije]], [[en defe]]'' #dirak un anv-verb #*'' Ya sur, laret em eus '''hen ober''', ha bepred '''hen''' laran. '' {{mammenn|KAB3|116}} #* ''— [...]. Bremañ [[lavaromp]] [[hor]] [[pedennoù]], [[evel ma]]'z eo ret da bep [[kristen]] mat hen ober.'' {{mammenn|EK1|61}} #* ''Ya ! Ya ! va mamm, [[hen ober]] a-walc'h a [[grafen|rafen]], marteze, met re, en holl, a [[gourc'hemennoù|c'hourc'hemennoù]] a [[gra|ra]] din evel-se.'' {{mammenn|ETAP|42}} #* '' '''Hen ober''' a reot, [[dre gaer pe dre heg]]. [...].'' {{mammenn|ETAP|47}} #dirak verboù displeget #*''Me '''en''' gwele o labourat''. #Da zishañvalout diouzh ''en'' (pe ''hen'', pe ''henn'') a dalv [[an dra-se]]. ====Divinadelloù==== * ''Uhel a [[tron|dron]], graet gand prïaj ha mason, n'e-neus na feson ti na feson '''moger''', na feson den ebed ouz hen ober ? — Un neiz pik.'' {{mammenn|TBP3|334}} {{-rannig-|br}} ''en'' #Furm ar rannig e dirak ur vogalenn. #*''Mar deus domestiqet en ho ty, '''En''' o fedàn ive qercoulz ha c’houi ;...'' ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[ez]] * [[ec'h]] {{=fr=}} {{-adv-|fr}} '''en''' # [[ac'hano]]. #*''J'en viens.'' Ac'hano e teuan. # [[anezho]]. #*''J'en vois.'' Gwelout a ran anezho. {{=es=}} {{-ar-|es}} '''en''' # [[e|E]], en. #*''Estoy en Berlin, en [[Alemania]].'' E Berlin, en [[Alamagn]] emaon. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] ls5tbnikjp88m0dyijviua3hbfyruxz 383824 383823 2026-07-18T16:59:07Z Ar choler 3485 383824 wikitext text/x-wiki {{gwelet|-en}} {{gwelet|er|el}} {{=br=}} {{-etim-}} : Da geñveriañ gant '' [[yn]] '' e kembraeg. Troet e vefe ''[[en]]'' da ''[[e]]'', nemet e yezh Treger ma'z eo chomet en e stumm kozh. {{-ar-|br}} {{br-taol-ar-1c |ar=e }} '''en''' {{dist|en|br}} #A verk lec'hiañ : [[e]], [[e-barzh]] #* '' Na n'eus ket en Breizh, na n'eus ket unan ... '' Kantik Sant Erwan. #* ''Ne oa nemet daou vanac'h en [[Bear]]. '' {{mammenn|KAB3|209}} #* ''... en bered [[Pontrev]] ... en [[Bear]] ... {{mammenn|KAB3|214}} #* ... savet en Kymri, en Kornwal hag en Breiz etre ar seizvet hag an navet kantved''. {{mammenn|[[w:Ma Beaj Londrez| Ma Beaj Londrez]]|26}} #* ''Mont en kêr, mont en [[gouez]], treiñ en korriganed...''. #* ''Bet on [[war droad]] ha [[war varc'h]], en Kerne hag en Treger, en Arvor hag en Argoad ... .'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''... merc'h ul labourer... , a oar [[lakaat an toaz e go|lakaat an toaz en go]] ...'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''Mes souden eur [[sklêrijenn|sklerijenn]] a [[paras|baras]] en [[teñvalijenn|tenvalijenn]] an noz.'' {{mammenn|PIPI|159}} #A verk an amzeriañ : ''en berramzer, en miz Mae, ...'' #* ''Kement-mañ a oa en miz Gwennveur.'' {{mammenn|KAB3|219}} #En araogennoù zo (e yezh Treger): [[en-keñver]], [[en-kichen]], [[en-kreiz]], # (Araogenn lec'hiañ) : [[e-barzh]] [[an]] ... # Araogenn kendeuzet gant ar [[ger-mell]] (e + an) #* dirak ar c'hensonennoù '' d, n, t,'' ha ''h'' : #*: ''en douar, [[en deiz]], [[en deiz-se]], [[en deiz all]]'' #*: ''En [[nevez]] bras all e oan bet oc’h ormela'', {{mammenn|TBP 2|377}} #*: ''en ti, en tour'' #*: ''en [[heol]]'' #* (dirak ur vogalenn) : en [[amzer gozh]], en [[imor]], en [[ospital]] #*: ''Mes [[an holl]] a en em savaz adarre [[en o enep]], evel en [[amzer gozh]], ha, [[dreist]] ar re-all, ar gigerien ne felle ket dezho, [[nag a]] bell nag a dost, e c’hoarvezje an [[disterañ]] [[enkrez]] gant ho ferson.'' {{mammenn|EK1|84-85, 118}} # Dirak ar [[ger-mell amstrizh]] ''[[ul]], [[un]], [[ur]]'': #* Dirak ''[[ul]]'': ''Dihuniñ en ul lamm, kas war-draoñ en ul lonkadenn, ...'' #* Dirak ''[[un]], '': ''diskaret en un taol...''. #* Dirak ''[[ur]]'': ''bezañ en ur blegenn fall''. #:* ''An tan a oa en eur [[gwrac'hell|wrac'hell]] lann.'' {{mammenn|PIPI|159}} #* en troiennoù [[en enor da]], [[en tu all da]] # D'ober troiennoù adverbel gant un anv-gwan : ''en bihan, en dimezet, en glas, en yaouank'' (gwelout ivez [[ez]] vihan ...) : #* ''Ar [[kelvez|helvez]]-mañ a oa bet [[troc'het|trohet]] [[a-raok|a-rôg]], [[en]] [[yaouankoc'h|yaouankoh]].'' {{mammenn|TBP1|157}} # D'ober un droienn adverbel dirak un anv-kadarn: #* ''Debriñ kig en rost, en silzig''. #* ''Labourat en bugel, en paotr yaouank.'' {{-dvr-}} * [[en pep]] ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[er]] * [[el]] {{-rag-gour-|br}} # e trede gour unan gourel ar verb [[en devout]] #* ''[[en deus]], [[en do]] (pe [[en devo]]), [[en doa]], [[en doe]] (pe [[en devoe]]), [[en dije]], [[en defe]]'' #dirak un anv-verb #*'' Ya sur, laret em eus hen ober, ha bepred hen laran. '' {{mammenn|KAB3|116}} #* ''— [...]. Bremañ [[lavaromp]] [[hor]] [[pedennoù]], [[evel ma]]'z eo ret da bep [[kristen]] mat hen ober.'' {{mammenn|EK1|61}} #* ''Ya ! Ya ! va mamm, [[hen ober]] a-walc'h a [[grafen|rafen]], marteze, met re, en holl, a [[gourc'hemennoù|c'hourc'hemennoù]] a [[gra|ra]] din evel-se.'' {{mammenn|ETAP|42}} #* '' Hen ober a reot, [[dre gaer pe dre heg]]. [...].'' {{mammenn|ETAP|47}} #dirak verboù displeget #*''Me en gwele o labourat''. #Da zishañvalout diouzh ''en'' (pe ''hen'', pe ''henn'') a dalv [[an dra-se]]. ====Divinadelloù==== * ''Uhel a [[tron|dron]], graet gand prïaj ha mason, n'e-neus na feson ti na feson moger, na feson den ebed ouz hen ober ? — Un neiz pik.'' {{mammenn|TBP3|334}} {{-rannig-|br}} ''en'' #Furm ar rannig e dirak ur vogalenn. #*''Mar deus domestiqet en ho ty, En o fedàn ive qercoulz ha c’houi ;...'' ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[ez]] * [[ec'h]] {{=fr=}} {{-adv-|fr}} en # [[ac'hano]]. #*''J'en viens.'' Ac'hano e teuan. # [[anezho]]. #*''J'en vois.'' Gwelout a ran anezho. {{=es=}} {{-ar-|es}} en # [[e|E]], en. #*''Estoy en Berlin, en [[Alemania]].'' E Berlin, en [[Alamagn]] emaon. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] oxg96jj6p4ucoajfcow3vax3gv44mdx 383825 383824 2026-07-18T16:59:39Z Ar choler 3485 383825 wikitext text/x-wiki {{gwelet|-en}} {{gwelet|er|el}} {{=br=}} {{-etim-}} : Da geñveriañ gant '' [[yn]] '' e kembraeg. Troet e vefe ''[[en]]'' da ''[[e]]'', nemet e yezh Treger ma'z eo chomet en e stumm kozh. {{-ar-|br}} {{br-taol-ar-1c |ar=e }} '''en''' {{dist|en|br}} #A verk lec'hiañ : [[e]], [[e-barzh]] #* '' Na n'eus ket en Breizh, na n'eus ket unan ... '' Kantik Sant Erwan. #* ''Ne oa nemet daou vanac'h en [[Bear]]. '' {{mammenn|KAB3|209}} #* ''... en bered [[Pontrev]] ... en [[Bear]] ... {{mammenn|KAB3|214}} #* ... ''savet en Kymri, en Kornwal hag en Breiz etre ar seizvet hag an navet kantved''. {{mammenn|[[w:Ma Beaj Londrez| Ma Beaj Londrez]]|26}} #* ''Mont en kêr, mont en [[gouez]], treiñ en korriganed...''. #* ''Bet on [[war droad]] ha [[war varc'h]], en Kerne hag en Treger, en Arvor hag en Argoad ... .'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''... merc'h ul labourer... , a oar [[lakaat an toaz e go|lakaat an toaz en go]] ...'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''Mes souden eur [[sklêrijenn|sklerijenn]] a [[paras|baras]] en [[teñvalijenn|tenvalijenn]] an noz.'' {{mammenn|PIPI|159}} #A verk an amzeriañ : ''en berramzer, en miz Mae, ...'' #* ''Kement-mañ a oa en miz Gwennveur.'' {{mammenn|KAB3|219}} #En araogennoù zo (e yezh Treger): [[en-keñver]], [[en-kichen]], [[en-kreiz]], # (Araogenn lec'hiañ) : [[e-barzh]] [[an]] ... # Araogenn kendeuzet gant ar [[ger-mell]] (e + an) #* dirak ar c'hensonennoù '' d, n, t,'' ha ''h'' : #*: ''en douar, [[en deiz]], [[en deiz-se]], [[en deiz all]]'' #*: ''En [[nevez]] bras all e oan bet oc’h ormela'', {{mammenn|TBP 2|377}} #*: ''en ti, en tour'' #*: ''en [[heol]]'' #* (dirak ur vogalenn) : en [[amzer gozh]], en [[imor]], en [[ospital]] #*: ''Mes [[an holl]] a en em savaz adarre [[en o enep]], evel en [[amzer gozh]], ha, [[dreist]] ar re-all, ar gigerien ne felle ket dezho, [[nag a]] bell nag a dost, e c’hoarvezje an [[disterañ]] [[enkrez]] gant ho ferson.'' {{mammenn|EK1|84-85, 118}} # Dirak ar [[ger-mell amstrizh]] ''[[ul]], [[un]], [[ur]]'': #* Dirak ''[[ul]]'': ''Dihuniñ en ul lamm, kas war-draoñ en ul lonkadenn, ...'' #* Dirak ''[[un]], '': ''diskaret en un taol...''. #* Dirak ''[[ur]]'': ''bezañ en ur blegenn fall''. #:* ''An tan a oa en eur [[gwrac'hell|wrac'hell]] lann.'' {{mammenn|PIPI|159}} #* en troiennoù [[en enor da]], [[en tu all da]] # D'ober troiennoù adverbel gant un anv-gwan : ''en bihan, en dimezet, en glas, en yaouank'' (gwelout ivez [[ez]] vihan ...) : #* ''Ar [[kelvez|helvez]]-mañ a oa bet [[troc'het|trohet]] [[a-raok|a-rôg]], [[en]] [[yaouankoc'h|yaouankoh]].'' {{mammenn|TBP1|157}} # D'ober un droienn adverbel dirak un anv-kadarn: #* ''Debriñ kig en rost, en silzig''. #* ''Labourat en bugel, en paotr yaouank.'' {{-dvr-}} * [[en pep]] ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[er]] * [[el]] {{-rag-gour-|br}} # e trede gour unan gourel ar verb [[en devout]] #* ''[[en deus]], [[en do]] (pe [[en devo]]), [[en doa]], [[en doe]] (pe [[en devoe]]), [[en dije]], [[en defe]]'' #dirak un anv-verb #*'' Ya sur, laret em eus hen ober, ha bepred hen laran. '' {{mammenn|KAB3|116}} #* ''— [...]. Bremañ [[lavaromp]] [[hor]] [[pedennoù]], [[evel ma]]'z eo ret da bep [[kristen]] mat hen ober.'' {{mammenn|EK1|61}} #* ''Ya ! Ya ! va mamm, [[hen ober]] a-walc'h a [[grafen|rafen]], marteze, met re, en holl, a [[gourc'hemennoù|c'hourc'hemennoù]] a [[gra|ra]] din evel-se.'' {{mammenn|ETAP|42}} #* '' Hen ober a reot, [[dre gaer pe dre heg]]. [...].'' {{mammenn|ETAP|47}} #dirak verboù displeget #*''Me en gwele o labourat''. #Da zishañvalout diouzh ''en'' (pe ''hen'', pe ''henn'') a dalv [[an dra-se]]. ====Divinadelloù==== * ''Uhel a [[tron|dron]], graet gand prïaj ha mason, n'e-neus na feson ti na feson moger, na feson den ebed ouz hen ober ? — Un neiz pik.'' {{mammenn|TBP3|334}} {{-rannig-|br}} ''en'' #Furm ar rannig e dirak ur vogalenn. #*''Mar deus domestiqet en ho ty, En o fedàn ive qercoulz ha c’houi ;...'' ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[ez]] * [[ec'h]] {{=fr=}} {{-adv-|fr}} en # [[ac'hano]]. #*''J'en viens.'' Ac'hano e teuan. # [[anezho]]. #*''J'en vois.'' Gwelout a ran anezho. {{=es=}} {{-ar-|es}} en # [[e|E]], en. #*''Estoy en Berlin, en [[Alemania]].'' E Berlin, en [[Alamagn]] emaon. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] e8c9mqr27i2vo8vl2ptlffoegcymdwt 383826 383825 2026-07-18T16:59:59Z Ar choler 3485 383826 wikitext text/x-wiki {{gwelet|-en}} {{gwelet|er|el}} {{=br=}} {{-etim-}} : Da geñveriañ gant '' [[yn]] '' e kembraeg. Troet e vefe ''[[en]]'' da ''[[e]]'', nemet e yezh Treger ma'z eo chomet en e stumm kozh. {{-ar-|br}} {{br-taol-ar-1c |ar=e }} '''en''' {{dist|en|br}} #A verk lec'hiañ : [[e]], [[e-barzh]] #* '' Na n'eus ket en Breizh, na n'eus ket unan ... '' Kantik Sant Erwan. #* ''Ne oa nemet daou vanac'h en [[Bear]]. '' {{mammenn|KAB3|209}} #* ''... en bered [[Pontrev]] ... en [[Bear]]'' ... {{mammenn|KAB3|214}} #* ... ''savet en Kymri, en Kornwal hag en Breiz etre ar seizvet hag an navet kantved''. {{mammenn|[[w:Ma Beaj Londrez| Ma Beaj Londrez]]|26}} #* ''Mont en kêr, mont en [[gouez]], treiñ en korriganed...''. #* ''Bet on [[war droad]] ha [[war varc'h]], en Kerne hag en Treger, en Arvor hag en Argoad ... .'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''... merc'h ul labourer... , a oar [[lakaat an toaz e go|lakaat an toaz en go]] ...'' {{mammenn|PIPI 1908|29}} #* ''Mes souden eur [[sklêrijenn|sklerijenn]] a [[paras|baras]] en [[teñvalijenn|tenvalijenn]] an noz.'' {{mammenn|PIPI|159}} #A verk an amzeriañ : ''en berramzer, en miz Mae, ...'' #* ''Kement-mañ a oa en miz Gwennveur.'' {{mammenn|KAB3|219}} #En araogennoù zo (e yezh Treger): [[en-keñver]], [[en-kichen]], [[en-kreiz]], # (Araogenn lec'hiañ) : [[e-barzh]] [[an]] ... # Araogenn kendeuzet gant ar [[ger-mell]] (e + an) #* dirak ar c'hensonennoù '' d, n, t,'' ha ''h'' : #*: ''en douar, [[en deiz]], [[en deiz-se]], [[en deiz all]]'' #*: ''En [[nevez]] bras all e oan bet oc’h ormela'', {{mammenn|TBP 2|377}} #*: ''en ti, en tour'' #*: ''en [[heol]]'' #* (dirak ur vogalenn) : en [[amzer gozh]], en [[imor]], en [[ospital]] #*: ''Mes [[an holl]] a en em savaz adarre [[en o enep]], evel en [[amzer gozh]], ha, [[dreist]] ar re-all, ar gigerien ne felle ket dezho, [[nag a]] bell nag a dost, e c’hoarvezje an [[disterañ]] [[enkrez]] gant ho ferson.'' {{mammenn|EK1|84-85, 118}} # Dirak ar [[ger-mell amstrizh]] ''[[ul]], [[un]], [[ur]]'': #* Dirak ''[[ul]]'': ''Dihuniñ en ul lamm, kas war-draoñ en ul lonkadenn, ...'' #* Dirak ''[[un]], '': ''diskaret en un taol...''. #* Dirak ''[[ur]]'': ''bezañ en ur blegenn fall''. #:* ''An tan a oa en eur [[gwrac'hell|wrac'hell]] lann.'' {{mammenn|PIPI|159}} #* en troiennoù [[en enor da]], [[en tu all da]] # D'ober troiennoù adverbel gant un anv-gwan : ''en bihan, en dimezet, en glas, en yaouank'' (gwelout ivez [[ez]] vihan ...) : #* ''Ar [[kelvez|helvez]]-mañ a oa bet [[troc'het|trohet]] [[a-raok|a-rôg]], [[en]] [[yaouankoc'h|yaouankoh]].'' {{mammenn|TBP1|157}} # D'ober un droienn adverbel dirak un anv-kadarn: #* ''Debriñ kig en rost, en silzig''. #* ''Labourat en bugel, en paotr yaouank.'' {{-dvr-}} * [[en pep]] ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[er]] * [[el]] {{-rag-gour-|br}} # e trede gour unan gourel ar verb [[en devout]] #* ''[[en deus]], [[en do]] (pe [[en devo]]), [[en doa]], [[en doe]] (pe [[en devoe]]), [[en dije]], [[en defe]]'' #dirak un anv-verb #*'' Ya sur, laret em eus hen ober, ha bepred hen laran. '' {{mammenn|KAB3|116}} #* ''— [...]. Bremañ [[lavaromp]] [[hor]] [[pedennoù]], [[evel ma]]'z eo ret da bep [[kristen]] mat hen ober.'' {{mammenn|EK1|61}} #* ''Ya ! Ya ! va mamm, [[hen ober]] a-walc'h a [[grafen|rafen]], marteze, met re, en holl, a [[gourc'hemennoù|c'hourc'hemennoù]] a [[gra|ra]] din evel-se.'' {{mammenn|ETAP|42}} #* '' Hen ober a reot, [[dre gaer pe dre heg]]. [...].'' {{mammenn|ETAP|47}} #dirak verboù displeget #*''Me en gwele o labourat''. #Da zishañvalout diouzh ''en'' (pe ''hen'', pe ''henn'') a dalv [[an dra-se]]. ====Divinadelloù==== * ''Uhel a [[tron|dron]], graet gand prïaj ha mason, n'e-neus na feson ti na feson moger, na feson den ebed ouz hen ober ? — Un neiz pik.'' {{mammenn|TBP3|334}} {{-rannig-|br}} ''en'' #Furm ar rannig e dirak ur vogalenn. #*''Mar deus domestiqet en ho ty, En o fedàn ive qercoulz ha c’houi ;...'' ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[ez]] * [[ec'h]] {{=fr=}} {{-adv-|fr}} en # [[ac'hano]]. #*''J'en viens.'' Ac'hano e teuan. # [[anezho]]. #*''J'en vois.'' Gwelout a ran anezho. {{=es=}} {{-ar-|es}} en # [[e|E]], en. #*''Estoy en Berlin, en [[Alemania]].'' E Berlin, en [[Alamagn]] emaon. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] trswxfalan5zvln1nws5h22ww1qjavm 0 13523 383757 373583 2026-07-18T16:12:17Z Ar choler 3485 383757 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Klotañ a ra gant al latin [[-osus]], en deus roet [[-oso]] e spagnoleg, [[-eux]] e galleg, hag [[-ous]] e saozneg. : Kavout a reer ivez an dibenn-se e [[kembraeg]] hag e [[kerneveureg]]. {{-lg-|br}} '''-us''' {{dist|ys}} :[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a servij da stummañ [[anv-gwan|anvioù-gwan]]. {{(}} #: adalek anvioù-kadarn dreist-holl evel : #:* [[braouac'h]] -> [[braouac'hus]]. #:* [[chañs]] -> [[chañsus]]. #:* [[doñjer]] -> [[doñjerus]]. #:* [[enkrez]], [[euzh]], -> [[enkrezus]], [[euzhus]]. #:* [[fent]] -> [[fentus]]. #:* [[frouezh]] -> [[frouezhus]]. #:* [[heug]] -> [[heugus]]. #:* [[mall]], [[mantr]], [[mezh]] -> [[mallus]], [[mantrus]], [[mezhus]]. #:* [[pesked]] -> [[peskedus]]. #:* [[poan]] -> [[poanius]]. #:* [[rukun]] -> [[rukunus]]. #:* [[saour]], [[souezh]], -> [[saourus]], [[souezhus]]. #:* [[spont]], [[skor]], [[strobinell]] -> [[spontus]], [[skorus]], [[strobinellus]]. #:* [[truez]], [[trugarez]], -> [[truezus]], [[trugarezus]]. {{)}} {{(}} #: adalek anvioù-gwan evel #:* [[difrouezh]] ha [[difrouezhus]]. #:* [[diskuizh]] ha [[diskuizhus]]. #:* [[skiltr]] ha [[skiltrus]]. #:* [[yac'h]] ha [[yac'hus]]. {{)}} {{(}} #: adalek pennrannoù verboù ivez evel #:* [[ankoua]] hag [[ankouaus]]. #:* [[farsal]] → [[fars]] → [[farsus]]. #:* [[fiñval]] → [[fiñv]] → [[fiñvus]]. #:* [[flaeriañ]] → [[flaeri]] → [[flaerius]]. #:* oberi hag [[oberius]]. #:* [[pad]] ha [[padus]]. #:* [[plij]] ha [[plijus]] #:* [[plij]] ha [[plijus]] #:* [[sent]] → [[sentus]] {{)}} {{(}} # [[-aus]], diwar verboù en [[-aat]]. #:* ''[[kaloneka]]'' ha [[kalonekaus]] #:* ''[[kasa]]'' ha [[kasaus]]. #:* ''[[tenera]]'' ha [[teneraus]]. #:* ''[[yac'ha]]'' ha [[yac'haus]]. {{)}} #gerioù all : [[chilpus]], [[eürus]], [[sirius]]. {{-notenn-}} Ur 600 [[anv-gwan]] zo savet hervez ar patrom-se. Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn [[Meurgorf]]: https://web.archive.org/web/20220516144938/http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=us&submit=Rechercher&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3 {{-gwelet-}} *[[-adus]] *[[-adusted]] *[[-aus]] {{=eo=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|eo}} {{-lg-|eo|us}} '''-us''' {{dist|us}} # [[dibenn-ger|Dibenn-ger]] [[doare-divizout]] ar [[verb]]où. #: ''[[legi]]'' : « lenn » ; ''[[legus|leg'''us''']]'' : « lennfe, lennje ». [[Rummad:-us]] {{=la=}} {{-lg-|la|us}} '''-us''' lxs56dgtre3jhlnxjo74sd5vfkdb6mw 0 13567 383961 369538 2026-07-19T09:56:31Z Ar choler 3485 383961 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''chaok''' {{dist|ʃɔkː|br}} {{h}} {{g}} #[[obererezh|Obererezh]] [[chaokat]]. #* #[[komzoù|Komzoù]] trouzus. #* ''— « Emichañs ne chomot ket, » eme ar [[gwreg|wreg]] nevez, « re a riv ho [[be|pe]] ; ha, goude c'hoazh, an [[tra|dra]]-se ne [[dere|zere]] ket. Ha ma [[be|ve]] gwelet pe [[klevet|glevet]], e [[be|ve]] '''chaok''' [[diwar hor penn]]. »'' {{mammenn|LAWI|115}} #* ''... pa glefchont o tont dioc’h tu Konk eur '''chaok''' hag eur [[cholori]] ker [[skiltruz]] ha [[iouc’herez]] paotred ar Zabat, enn nosvez m’o doa kaset gantho eur c’hemener da goania, enn eur [[foennok]] [[distro]], leun a [[lagennou]]''. {{mammenn|EK1|148}} #* ''Abarz [[nemeur]] e voe klevet '''chaok''' ar zoudarded, ...'' {{mammenn|EK2|198}} # Bezañ chaok gant ub, diwar-benn ub: kalz a gomzoù, kalz tud o komz. #* ''Antronoz [[mintin|vintin]], da [[peder|beder]] eur, oa '''chaok''' ha [[glabous]] dre [[bourk|vourk]] [[w:Plougerne|Plougerne]].'' {{mammenn|EK1|171}} #* ''Trouz ha '''chaok''' a ioa gant-ho kement, ma [[bezent|vezent]] klevet, e kreiz sioulder an noz, eun hanter-heur [[bale|vale]] dioc'h an hent braz.'' {{mammenn|EK2|87}} {{-dvr-}} * [[chaokat]] * [[chaoker]] {{-kevr-}} * [[butun-chaok]] {{-trl-}} * [[lezel e chaok]] : [[tevel]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|bavardage}}, {{tro|fr|cancan}} 8tghqa75ezu2b4a4yfwq62javpbaw63 0 14103 383701 374966 2026-07-18T14:49:46Z Ar choler 3485 383701 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Testeniekaet en henvrezhoneg (''tut''). :Meneget er C'hatolikon (''tut''). :Da geñveriañ gant ar gerioù ''tud'' en kembraeg, ''tus'' en kerneveureg, ''tuath'' en iwerzhoneg, ''teuta'', ''touta'' en galianeg. :Gwelet ''Teutates'', doue galian. {{-ak-|br}} '''tud''' {{dist|ˈtyːt|br}}; adliester : [[tudoù]]. #Furm lies an anv-kadarn [[den]]. #Kemmadur dre vlotaat atav goude ar ger-mell:''An dud, an dud-mañ, an dud-se, an dud all, an dud vras''. #* ''Feiz '''an dud'''-se a zo birvidik abaoe m'eo tremenet dreizi daou abostol bras Breizh-Izel.'' {{mammenn|MAVR|2}} #* ''Kerlaban. — Petra 'n diaoul a c'hoarvez gant '''an dud'''-mañ ? [...].'' {{mammenn|AOKE|22}} #* ''Yun a veve pell diouzh '''an dud'''.'' {{mammenn|GEWE|14}} #''An '''dud''' vras'': an dud ha n'int ket bugale. #Tad ha mamm (goude ur ger-perc'hennañ pe dirak ur renadenn-anv). #* ''Kerlaban. — N'eo ket an aoun rag ar maro, rag archerien, rag bourrevien eo am laka da [[tec'het|dec'het]], met ne [[karfen|garfen]] ket e [[befe|vefe]] krouget eun den eveldon, rak an [[tra|dra]]-ze a [[bije|vije]] eun dismegans evit va '''zud''' !'' {{mammenn|AOKE|39}} #* ''He '''zud''' a [[beze|veze]] bepred liv ar [[paourentez|baourentez]] en o [[kerc'henn|c'herc'henn]] daoust dezho labourat en-dro d'al lin e Milin [[w:Rospezh|Rospezh]], met bez' e oant gwellañ lonkerien ar [[parrouz|barrouz]]...'' {{mammenn|MINNA|49}} #* ''Erwanig a oa o chom a-us da [[milin|vilin]] ar Wern e-barzh un ti bihan degouezhet gantañ eus perzh e '''dud'''.'' {{mammenn|KMAW|13}} #[[koskor|Koskor]] #* ''Herve. — Ya ! eun nebeud urziou am eus da rei d'am '''zud''' ha n'ho pezo nemet dizrei d'an ti-ma !'' {{mammenn|AOKE|14}} # [[tud zo]] #Hep kemmadur en anv-gwan da-heul (e-maez ar reolenn ordinal) #* ''... '''tud''' [[melen]] èl ma ouiit.'' ETEB 1982-83/138 {{-dvr-}} {{(}} *[[tudaj]] *[[tudañ]] *[[tudek]] *[[tudenn]] *[[tudidigezh]] *[[tudigoù]] {{-}} *[[tudoniel]] *[[tudoniezh]] *[[tudoniour]] *[[tudoù]] *[[tudouriel]] *[[tudouriezh]] *[[didud]] *[[didudañ]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} *[[tud-iou]] *[[tudjentil]] *[[tud-kaer]] *[[tud-kar]] {{-}} *[[tud-kozh]] *[[tud-kuñv]] *[[tud-nes]] *[[tud-nevez]] *[[tud yaouank]] {{)}} {{(}} * [[tud a ...]] *[[tud a galon]] *[[tud a beadra]] *[[tud a benn]] *[[tud a boan]] *[[tud a dalvoudegezh]] *[[tud a c'halloud]] *[[tud a vor]] *[[tud a vrezel]] {{-}} *[[tud a amzer]] *[[tud a arc'hant]] *[[tud a feiz]] *[[tud a iliz]] *[[tud a lorc'h]] {{)}} {{-trol-}} * [[bezañ a dud]] * [[re a dud]] ====Krennlavaroù==== * ''E bro an '''dud''' kamm e kred pep den kerzhout eeun.'' * ''Lezel ar chas [[tagnous]] da harzal<br>Hag an '''dud''' sot da [[kaozeal|gaozeal]].'' {{mammenn|KBSA|64}} * ''[[forzh|Forz]] '''tud''' ha fall sikour.'' {{mammenn|TBP3|303}} * ''Soubenn al laezh pa [[bez|vez]] re sall<br>A lavar an '''dud''', zo ur meuz fall.'' {{mammenn|TBP3|308}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|Leute}} *{{fr}} : {{tro|fr|gens}} ; {{tro|fr|parents}} (''père et mère'') *{{cy}} : {{tro|cy|dynion}}, {{tro|cy|pobl}} ; {{tro|cy|tylwyth}} *{{kw}} : {{tro|kw|tus}} ; {{tro|kw|kerens}} *{{en}} : {{tro|en|men}}, {{tro|en|people}}, {{tro|en|folks}} ; {{tro|en|parents}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:tud]] [[Rummad:Tud e brezhoneg]] 8g8m29re81kjf88rbegas86tdr9hxhz 0 14130 383816 383627 2026-07-18T16:51:03Z Ar choler 3485 383816 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet gant « [[flaeri]] », pennrann ar verb « [[flaeriañ]] », hag al [[lostger]] « [[-us]] ». {{-ag-|br}} {{br-ag|}} '''flaerius''' {{dist|ˈflɛ.rjys|br}} # A sav [[flaer]] diwarnañ. #* ''Traoù, tud, c'hwezh, boued '''flaerius'''.'' #* ''[...] ha bez' e oa e-mesk ar [[strouezh]]-se ur stank deut da vezañ ul lagenn hanter-leun a zour damvelen ha '''flaerius''' diveret eno moarvat diouzh [[piñsin]] ar saout.'' {{mammenn|AMAH|221}} {{-trol-}} * ''Flaerius evel'' ... {{(}} **ur [[bouc'h]] **ur [[broc'h]], ul [[louz]] **ur [[gagn|c’hagn]] **ur [[maout]] **ar [[bosenn| vosenn]] **ur [[pudask]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|stinkend}} * {{fr}} : {{tro|fr|puant}} {{-}} * {{it}} : {{tro|it|puzzolente}} * {{en}} : {{tro|en|smelly}} ; {{tro|en|stinky}} (luc'haj) {{)}} [[Rummad:-ius]] dfr8hnuui863vje0tp9bj0wacga1tlo 0 14160 383832 381442 2026-07-18T17:05:17Z Ar choler 3485 383832 wikitext text/x-wiki {{=br=}} [[File:SilverUSGOV.jpg|thumb|200px| [[krai|Krai]] arc'hant ]] [[File:Solid silver.png|thumb|200px|Liv an arc'hant]] [[File:Elkington_&_Co._-_Neo-Rococo_Coffee_Pot_-_2003.243_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg |thumb|Pod-kafe en arc'hant.]] {{-etim-}} :[[meneget|Meneget]] [[er]] [[w:Catholicon|C'hatholicon]] (''argant''). :[[da|Da]] [[keñveriañ|geñveriañ]] gant ar [[gerioù]] ''[[arian]]'' en [[kembraeg]], ''[[arghans]]'' en [[kerneveureg]], ''[[airgead]]'' en [[gouezeleg]] hag ''[[arganton]]'' en [[galianeg]]. {{-ak-|br}} '''arc'hant''' {{dist|ˈarɣãn(t)|br}} {{h}} {{g}}; {{l}}. #{{kimiezh|br}} [[elfenn gimiek|Elfenn gimiek]], 47 [[he]] [[niverenn atomek]] hag [[Ag]] [[hec'h]] [[arouez]] #* #[[metal|Metal]] [[gwenn]]-[[louet]] [[prizius]] [[orjalennus]], [[aes]] [[da]] [[labourat]] #* ''Mengleuzioù'' '''''arc'hant''''' ''Mec'hiko''. #* ''[...], ha ker lijer e oa ma [[beze|veze]] bec'h kavout roudou e [[treid|dreid]], houarnet gant '''arc'hant'''.'' {{mammenn|KBSA|39}} #[[moneiz|Moneiz]] [[graet]] gant ar metal-[[se]]. # Traoù [[graet]] gant [[arc'hant]]: ''ur pezh arc'hant, listri arc'hant''. #:[[dleout|Dleout]] '''arc'hant''' : # [[drailhañ arc'hant]] : [[foeltrañ]] arc'hant #:[[kaout arc'hant ]] #:* ''Hennez e-nevez choant da '''[[kaout|gaoud]]''' ar marh hag an '''arhant'''.'' {{mammenn|TBP2|340}} #:[[kinnig|Kinnig]] '''arc'hant''' : #:* « Toui a [[gran|ran]] dre va [[le]], » emezañ en eur sevel e [[dorn|zorn]], « beza kinniget e '''arc'hant''''' ''d'an den-mañ ! [...] ! »'' {{mammenn|KBSA|280-281}} #:[[talvout]] '''arc'hant''' : #:*''... honnezh avat a dalv arc'hant! ''{{mammenn|KAB3|214}} #:[[tennañ|Tennañ]] '''arc'hant''' [[eus]] un [[tra|dra]] : #:* '''''Arc'hant''' a-walc'h '''o devoa tennet''', a [[kredan|gredan]], '''eus korf ar [[kure|c'hure]]''' paour evit se.'' {{mammenn|KAB3|206}} #Un [[tamm]] '''arc'hant''' #* ''Peogwir n'em-bez netra nemed gand ma [[tammig|zammig]] arhant.'' {{mammenn|TBP2|506}} #'''Arc'hant''' [[diboan]] : [[gounezet]] [[aes]] #* '''''Arhant diboan''' !'' {{mammenn|TBP2|422}} # (Ger lies:) Pezhioù arc'hant, gwenneien #* ''Ma arc'hant-me, bepred, n'aint ket da fall.'' {{mammenn|TBP2|24}} #*''An arc'hant zo berr o lost''. #'''arc'hant-paper''' {{dist|ˌarxãnt'papɜr|br}} • bilhedoù moneiz. #* ''Ur c'hodellad '''arc'hant-paper''' .'' {{mammenn|EK1|115}} {{-rannyezh-}} * [[argant]] e Su Breizh-Izel{{dav|1}} {{-kevr-}} {{(}} * [[arc'hant-bev]] * [[arc'hant-butun]] * [[arc'hant-kred]] {{-}} * [[arc'hant melen]] * [[arc'hant paper]] * [[arc'hanti]] * [[arc'hant-sol]] {{)}} {{-dvr-}} {{(}} * [[arc'hanta]] * [[arc'hantadur]] * [[arc'hantaj]] * [[arc'hantañ]] * [[arc'hantaouiñ]] {{-}} * [[arc'hantek]] * [[arc'hantel]] * [[arc'hanter]] * [[arc'hantiri]] * [[arc'hantour]] * [[arc'hantus]] {{)}} {{-trl-}} {{(}} * [[bezañ berr]] an '''arc'hant''' gant ub * [[dastum aour hag arc'hant]] * [[kaout arc'hant d'ober teil]] * [[ober arc'hant eus un dra bennak]] * [[ober arc'hant war an oaled]] * [[pegement a arc'hant]] * [[skeiñ arc'hant er mor]] {{)}} ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[keñveriañ]]==== * [[dastum arc'hant evel ur mengleuzier]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Trouz '''arc'hant''' ha c'hwezh-vat<br>Ne reont na yalc'h na kofad''. *''An arc'hant zo berr o lost''. {{-tro-}} * {{de}} : {{tro|de|Silber}} (1, 2), {{tro|de|Geld}} (3) * {{eo}} : {{tro|eo|arĝento}} (1, 2), {{tro|eo|mono}} (3) * {{fr}} : {{tro|fr|argent}} * {{cy}} : {{tro|cy|arian}} * {{en}} : {{tro|en|silver}} (1, 2), {{tro|en|money}} (3) {{-dave-}} * {{DAV|1}} : [http://sbahuaud.free.fr/ALBB/Kartenn-019.jpg ALBB] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:Elfennoù kimiek e brezhoneg]] [[rummad: arc'hant]] lttl1i0e5ezohh8rekdozfbqll6rv0o 383833 383832 2026-07-18T17:06:52Z Ar choler 3485 383833 wikitext text/x-wiki {{=br=}} [[File:SilverUSGOV.jpg|thumb|[[krai|Krai]] arc'hant ]] [[File:Solid silver.png|thumb|Liv an arc'hant]] [[File:Elkington_&_Co._-_Neo-Rococo_Coffee_Pot_-_2003.243_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg thumb|Pod-kafe en arc'hant.]] {{-etim-}} :[[meneget|Meneget]] [[er]] [[w:Catholicon|C'hatholicon]] (''argant''). :[[da|Da]] [[keñveriañ|geñveriañ]] gant ar [[gerioù]] ''[[arian]]'' en [[kembraeg]], ''[[arghans]]'' e [[kerneveureg]], ''[[airgead]]'' e [[gouezeleg]] hag ''[[arganton]]'' e [[galianeg]]. {{-ak-|br}} '''arc'hant''' {{dist|ˈarɣãn(t)|br}} {{h}} {{g}}; {{l}}. #{{kimiezh|br}} [[elfenn gimiek|Elfenn gimiek]], 47 [[he]] [[niverenn atomek]] hag [[Ag]] [[hec'h]] [[arouez]] #* #[[metal|Metal]] [[gwenn]]-[[louet]] [[prizius]] [[orjalennus]], [[aes]] [[da]] [[labourat]] #* ''Mengleuzioù'' ''arc'hant'' ''Mec'hiko''. #* ''[...], ha ker lijer e oa ma [[beze|veze]] bec'h kavout roudou e [[treid|dreid]], houarnet gant arc'hant.'' {{mammenn|KBSA|39}} #[[moneiz|Moneiz]] [[graet]] gant ar metal-[[se]]. # Traoù [[graet]] gant [[arc'hant]]: ''ur pezh arc'hant, listri arc'hant''. #:[[dleout|Dleout]] arc'hant : # [[drailhañ arc'hant]] : [[foeltrañ]] arc'hant #:[[kaout arc'hant ]] : #:* ''Hennez e-nevez choant da [[kaout|gaoud]] ar marh hag an arhant.'' {{mammenn|TBP2|340}} #:[[kinnig|Kinnig]] arc'hant : #:* « Toui a [[gran|ran]] dre va [[le]], » emezañ en eur sevel e [[dorn|zorn]], « beza kinniget e ''arc'hant d'an den-mañ ! [...] ! »'' {{mammenn|KBSA|280-281}} #:[[talvout]] arc'hant : #:*''... honnezh avat a dalv arc'hant! ''{{mammenn|KAB3|214}} #:[[tennañ|Tennañ]] arc'hant [[eus]] un [[tra|dra]] : #:* ''Arc'hant a-walc'h o devoa tennet, a [[kredan|gredan]], eus korf ar [[kure|c'hure]] paour evit se.'' {{mammenn|KAB3|206}} #Un [[tamm]] arc'hant #* ''Peogwir n'em-bez netra nemed gand ma [[tammig|zammig]] arhant.'' {{mammenn|TBP2|506}} #Arc'hant [[diboan]] : [[gounezet]] [[aes]] #* ''Arhant diboan !'' {{mammenn|TBP2|422}} # (Ger lies:) Pezhioù arc'hant, gwenneien #* ''Ma arc'hant-me, bepred, n'aint ket da fall.'' {{mammenn|TBP2|24}} #*''An arc'hant zo berr o lost''. #arc'hant-paper {{dist|ˌarxãnt'papɜr|br}} • bilhedoù moneiz. #* ''Ur c'hodellad arc'hant-paper .'' {{mammenn|EK1|115}} {{-rannyezh-}} * [[argant]] e Su Breizh-Izel{{dav|1}} {{-kevr-}} {{(}} * [[arc'hant-bev]] * [[arc'hant-butun]] * [[arc'hant-kred]] {{-}} * [[arc'hant melen]] * [[arc'hant paper]] * [[arc'hanti]] * [[arc'hant-sol]] {{)}} {{-dvr-}} {{(}} * [[arc'hanta]] * [[arc'hantadur]] * [[arc'hantaj]] * [[arc'hantañ]] * [[arc'hantaouiñ]] {{-}} * [[arc'hantek]] * [[arc'hantel]] * [[arc'hanter]] * [[arc'hantiri]] * [[arc'hantour]] * [[arc'hantus]] {{)}} {{-trl-}} {{(}} * [[bezañ berr]] an arc'hant gant ub * [[dastum aour hag arc'hant]] * [[kaout arc'hant d'ober teil]] * [[ober arc'hant eus un dra bennak]] * [[ober arc'hant war an oaled]] * [[pegement a arc'hant]] * [[skeiñ arc'hant er mor]] {{)}} ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[keñveriañ]]==== * [[dastum arc'hant evel ur mengleuzier]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Trouz arc'hant ha c'hwezh-vat<br>Ne reont na yalc'h na kofad''. *''An arc'hant zo berr o lost''. {{-tro-}} * {{de}} : {{tro|de|Silber}} (1, 2), {{tro|de|Geld}} (3) * {{eo}} : {{tro|eo|arĝento}} (1, 2), {{tro|eo|mono}} (3) * {{fr}} : {{tro|fr|argent}} * {{cy}} : {{tro|cy|arian}} * {{en}} : {{tro|en|silver}} (1, 2), {{tro|en|money}} (3) {{-dave-}} * {{DAV|1}} : [http://sbahuaud.free.fr/ALBB/Kartenn-019.jpg ALBB] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:Elfennoù kimiek e brezhoneg]] [[rummad: arc'hant]] 5i12t699jacohmynj2lkj1o3jr8aa8s 0 14172 383693 374654 2026-07-18T14:45:38Z Ar choler 3485 383693 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Graet gant [[pennad]] hag [[ebet]]. {{-tr-adv-|br}} ''' pennad ebet ''' {{dist||br}} #A verk ur pad: pennad amzer ebet. #* ''... ne oufen ket '''pennad ebet''' beza '''pell diouto'''.'' {{mammenn|GGEO|14}} #*''N’on ket bet '''pennad ebet''' eus ar gêr'', {{mammenn|TBP2|407}} #*''Ne vezont '''pennad ebet''' o vont [[di]]''. TBP #*''Ar [[brageier]] glas-mañ a zisliv, ne chomont '''pennad ebet''' en o liv,'' {{mammenn|TBP1|160}} #*''Amañ ne bad '''pennad ebet''' ul lur amann,'' {{mammenn|TBP2|407}} {{-HS-}} * [[pred ebet]] * [[mare ebet]] * [[gwech ebet]] [[rummad:ebet]] [[rummad:pennad]] 6ubm55j4qxmpp21yxui2sho1vb3cfrv 0 14195 383724 374242 2026-07-18T15:46:26Z Ar choler 3485 383724 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar [[lavar]] hag [[-out]]. {{-verb-|br}} '''lavarout''' {{dist|laˈvɑːrut|br}} {{v ke}} {{displ-br}} # [[lavarout da unan bennak]] # lavarout un dra bennak: #: [[lavarout an oferenn]] #: [[lavarout ger ]] #* ''Dizale 'ta, n'em bo urzh da '''lavarout''' ger ebet ken ganeoc'h-c'hwi, nag en ti, nag er maez ! [...].'' {{mammenn|ETAP|42}} #: lavarout e c'her. #* ''N' '''oa''' ket '''e [[ger|c'her]]''' peur'''lavaret''' gant an [[tieg]] kozh ma [[digoras|tigoras]] an [[dor|nor]] ha ma [[gwelas|welas]] ar roue n' oa ket [[gaou]] en doa klevet gant e [[mab|vab]].'' {{mammenn|LAWI|13}} #: [[lavarout droug]] #: [[lavarout grik]] #: [[lavarout gwir]] #: [[lavarout e bater]] #: [[lavarout pedennoù]] # Lavarout da unan bennak ober un dra bennak. #*''... an Aoutrou de Champagny ... a gasaz eur mevel kalounek ... da '''lavaret''' d’ezhan beza var evez,'' {{mammenn|EK1|16}} #*''An Aoutrou de la Marche, savet el lestr, a drugarekeaz an dud kalounek o doa hen digaset betek eno, hag a '''lavaraz''' d’ezho daoulina ...'' {{mammenn|EK1|25}} #* ''Kaer am euz lavaret d’ezhan beza dinec’h, ne ra van ouc’h va c’hlevet.'' #* '''''Lavaret''' e oa dezo o zri mond da breja [[da di]] ar mêr.'' {{mammenn|TBP2|429}} #Lavarout un dra [[dezhañ]] e-unan #* ''... hag e lavare dezhañ e-unan....'' {{mammenn|KAB5|172}} # Na lavarout [[na grik na mik]] : na lavarout [[ger]] [[ebet]]. #[[dirak|Dirak]] un [[islavarenn]]: #* ''Sane. — Koulskoude e '''lavarec'h''' dec'h e oac'h skuiz gant an Aotrou Herve.'' {{mammenn|AOKE|33}} #* ''O '''lavarout''' edon eta ho po an [[toaz]] da [[lakaat e go]].'' {{mammenn|ETAP|45}} #* ''Ma c'houlennit perak e fell gant Erwan Pennaroz ober ken brav d'e [[falc'herien]], e lavarin deoc'h eo dre reizhded, dre galon vat.'' {{mammenn|[[w:Brogarour|Brogarour]], ''Onenn'', 1936|83}} #* ''« [...]. Ha plijout a [[grafe|rafe]] d'eoc'h, va niz, komz diwar va [[pouez|fouez]] da aotrou person ar [[parrez|barrez]], ha '''lavarout''' d'ezañ e karfen mont d'e servija, da [[mevel|vevel]], da jardiner, pe da [[kloc'her|gloc'her]].'' {{mammenn|TKAL1|43}} #*''Hag evit gwir, ne ket koll ar penn eo '''lavaret''' e teu galloud eur persoun, eur c’hure, da barea gouliou an ene, da bardouni ar pec’hejou, da rei ar vadiziant, etc... euz a berz eur c’houarnamant hag a zo enn he benn eur protestant marteze ha ne anavez ket eo red kovez, ... {{mammenn|EK1|13}} #*''...da '''lavaret''' d’ezhan e ranke toui senti ouc’h al lezennou nevez great gand ar c’houarnamant ... '' {{mammenn|EK1|16}} ===Adstummoù=== * [[lâret]] * [[lârout]] * [[lavaret]] {{-dvr-}} *[[peurlavarout]] *[[leverez]], [[leverer]], [[livirit]] *[[liviri]], [[leveror]] {{-trol-}} {{(}} * [[lavarout an oferenn]] * [[lavarout ar wirionez]] * [[lavarout bezañ]] (udb, en ulb, oc'h ober udb) * [[lavarout da unan bennak]] * [[lavarout e bater]] * [[lavarout e begement]] * [[lavarout e damm]] * [[lavarout e c'her]] * [[lavarout ennañ e-unan]] * [[lavarout gaou]] / [[lavarout gwir]] * [[lavarout ger]] * [[lavarout grik]] * [[lavarout hiroc'h]] * [[lavarout kenavo]] * [[lavarout netra]] * [[lavarout ober un dra bennak]], * [[lavarout ouzh un den]] * [[lavarout trugarez da un den da vezañ graet tra pe dra]] * [[lavarout un anv eus unan bennak]] * [[lavarout un anv eus un dra bennak]] * [[lavarout un dra bennak da unan bennak]] * [[lavarout un istor]] * [[lavarout ur bedenn]] * [[lavarout ya]] / [[lavarout nann]] - * [[da lavarout eo]] * [[hel lavarout]], [[hen lavarout]], [[her lavarout]] * [[kaout c'hoant da lavarout]] * [[koulz eo lavarout]] * [[koulz lavarout]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|sagen}} *{{fr}} : {{tro|fr|dire}} *{{cy}} : {{tro|cy|dweud}} *{{it}} : {{tro|it|dire}} *{{pt}} : {{tro|pt|dizer}} *{{en}} : {{tro|en|say}} *{{es}} : {{tro|es|decir}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:lavarout]] [[Rummad:-out]] g6ce6z99ef9fq7hzf8fit1ta1jmbo0f 383725 383724 2026-07-18T15:46:36Z Ar choler 3485 383725 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar [[lavar]] hag [[-out]]. {{-verb-|br}} '''lavarout''' {{dist|laˈvɑːrut|br}} {{v ke}} {{displ-br}} # [[lavarout da unan bennak]] # lavarout un dra bennak: #: [[lavarout an oferenn]] #: [[lavarout ger ]] #* ''Dizale 'ta, n'em bo urzh da '''lavarout''' ger ebet ken ganeoc'h-c'hwi, nag en ti, nag er maez ! [...].'' {{mammenn|ETAP|42}} #: lavarout e c'her. #* ''N' '''oa''' ket '''e [[ger|c'her]]''' peur'''lavaret''' gant an [[tieg]] kozh ma [[digoras|tigoras]] an [[dor|nor]] ha ma [[gwelas|welas]] ar roue n' oa ket [[gaou]] en doa klevet gant e [[mab|vab]].'' {{mammenn|LAWI|13}} #: [[lavarout droug]] #: [[lavarout grik]] #: [[lavarout gwir]] #: [[lavarout e bater]] #: [[lavarout pedennoù]] # Lavarout da unan bennak ober un dra bennak. #*''... an Aoutrou de Champagny ... a gasaz eur mevel kalounek ... da '''lavaret''' d’ezhan beza var evez, ... {{mammenn|EK1|16}} #*''An Aoutrou de la Marche, savet el lestr, a drugarekeaz an dud kalounek o doa hen digaset betek eno, hag a '''lavaraz''' d’ezho daoulina ...'' {{mammenn|EK1|25}} #* ''Kaer am euz lavaret d’ezhan beza dinec’h, ne ra van ouc’h va c’hlevet.'' #* '''''Lavaret''' e oa dezo o zri mond da breja [[da di]] ar mêr.'' {{mammenn|TBP2|429}} #Lavarout un dra [[dezhañ]] e-unan #* ''... hag e lavare dezhañ e-unan....'' {{mammenn|KAB5|172}} # Na lavarout [[na grik na mik]] : na lavarout [[ger]] [[ebet]]. #[[dirak|Dirak]] un [[islavarenn]]: #* ''Sane. — Koulskoude e '''lavarec'h''' dec'h e oac'h skuiz gant an Aotrou Herve.'' {{mammenn|AOKE|33}} #* ''O '''lavarout''' edon eta ho po an [[toaz]] da [[lakaat e go]].'' {{mammenn|ETAP|45}} #* ''Ma c'houlennit perak e fell gant Erwan Pennaroz ober ken brav d'e [[falc'herien]], e lavarin deoc'h eo dre reizhded, dre galon vat.'' {{mammenn|[[w:Brogarour|Brogarour]], ''Onenn'', 1936|83}} #* ''« [...]. Ha plijout a [[grafe|rafe]] d'eoc'h, va niz, komz diwar va [[pouez|fouez]] da aotrou person ar [[parrez|barrez]], ha '''lavarout''' d'ezañ e karfen mont d'e servija, da [[mevel|vevel]], da jardiner, pe da [[kloc'her|gloc'her]].'' {{mammenn|TKAL1|43}} #*''Hag evit gwir, ne ket koll ar penn eo '''lavaret''' e teu galloud eur persoun, eur c’hure, da barea gouliou an ene, da bardouni ar pec’hejou, da rei ar vadiziant, etc... euz a berz eur c’houarnamant hag a zo enn he benn eur protestant marteze ha ne anavez ket eo red kovez'' ... {{mammenn|EK1|13}} #*''...da '''lavaret''' d’ezhan e ranke toui senti ouc’h al lezennou nevez great gand ar c’houarnamant ... '' {{mammenn|EK1|16}} ===Adstummoù=== * [[lâret]] * [[lârout]] * [[lavaret]] {{-dvr-}} *[[peurlavarout]] *[[leverez]], [[leverer]], [[livirit]] *[[liviri]], [[leveror]] {{-trol-}} {{(}} * [[lavarout an oferenn]] * [[lavarout ar wirionez]] * [[lavarout bezañ]] (udb, en ulb, oc'h ober udb) * [[lavarout da unan bennak]] * [[lavarout e bater]] * [[lavarout e begement]] * [[lavarout e damm]] * [[lavarout e c'her]] * [[lavarout ennañ e-unan]] * [[lavarout gaou]] / [[lavarout gwir]] * [[lavarout ger]] * [[lavarout grik]] * [[lavarout hiroc'h]] * [[lavarout kenavo]] * [[lavarout netra]] * [[lavarout ober un dra bennak]], * [[lavarout ouzh un den]] * [[lavarout trugarez da un den da vezañ graet tra pe dra]] * [[lavarout un anv eus unan bennak]] * [[lavarout un anv eus un dra bennak]] * [[lavarout un dra bennak da unan bennak]] * [[lavarout un istor]] * [[lavarout ur bedenn]] * [[lavarout ya]] / [[lavarout nann]] - * [[da lavarout eo]] * [[hel lavarout]], [[hen lavarout]], [[her lavarout]] * [[kaout c'hoant da lavarout]] * [[koulz eo lavarout]] * [[koulz lavarout]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|sagen}} *{{fr}} : {{tro|fr|dire}} *{{cy}} : {{tro|cy|dweud}} *{{it}} : {{tro|it|dire}} *{{pt}} : {{tro|pt|dizer}} *{{en}} : {{tro|en|say}} *{{es}} : {{tro|es|decir}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:lavarout]] [[Rummad:-out]] i4dodxw34tkdsfpnyncz1wzo9poht7t 383732 383725 2026-07-18T15:53:43Z Ar choler 3485 383732 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar [[lavar]] hag [[-out]]. {{-verb-|br}} '''lavarout''' {{dist|laˈvɑːrut|br}} {{v ke}} {{displ-br}} # [[lavarout da unan bennak]] # lavarout un dra bennak: #: [[lavarout an oferenn]] #: [[lavarout ger ]] #* ''Dizale 'ta, n'em bo urzh da '''lavarout''' ger ebet ken ganeoc'h-c'hwi, nag en ti, nag er maez ! [...].'' {{mammenn|ETAP|42}} #: lavarout e c'her. #* ''N' '''oa''' ket '''e [[ger|c'her]]''' peur'''lavaret''' gant an [[tieg]] kozh ma [[digoras|tigoras]] an [[dor|nor]] ha ma [[gwelas|welas]] ar roue n' oa ket [[gaou]] en doa klevet gant e [[mab|vab]].'' {{mammenn|LAWI|13}} #: [[lavarout droug]] #: [[lavarout grik]] #: [[lavarout gwir]] #: [[lavarout e bater]] #: [[lavarout pedennoù]] # Lavarout da unan bennak ober un dra bennak. #*''... an Aoutrou de Champagny ... a gasaz eur mevel kalounek ... da '''lavaret''' d’ezhan beza var evez'' ... {{mammenn|EK1|16}} #*''An Aoutrou de la Marche, savet el lestr, a drugarekeaz an dud kalounek o doa hen digaset betek eno, hag a '''lavaraz''' d’ezho daoulina ...'' {{mammenn|EK1|25}} #* ''Kaer am euz lavaret d’ezhan beza dinec’h, ne ra van ouc’h va c’hlevet.'' #* '''''Lavaret''' e oa dezo o zri mond da breja [[da di]] ar mêr.'' {{mammenn|TBP2|429}} #Lavarout un dra [[dezhañ]] e-unan #* ''... hag e lavare dezhañ e-unan....'' {{mammenn|KAB5|172}} # Na lavarout [[na grik na mik]] : na lavarout [[ger]] [[ebet]]. #[[dirak|Dirak]] un [[islavarenn]]: #* ''Sane. — Koulskoude e '''lavarec'h''' dec'h e oac'h skuiz gant an Aotrou Herve.'' {{mammenn|AOKE|33}} #* ''O '''lavarout''' edon eta ho po an [[toaz]] da [[lakaat e go]].'' {{mammenn|ETAP|45}} #* ''Ma c'houlennit perak e fell gant Erwan Pennaroz ober ken brav d'e [[falc'herien]], e lavarin deoc'h eo dre reizhded, dre galon vat.'' {{mammenn|[[w:Brogarour|Brogarour]], ''Onenn'', 1936|83}} #* ''« [...]. Ha plijout a [[grafe|rafe]] d'eoc'h, va niz, komz diwar va [[pouez|fouez]] da aotrou person ar [[parrez|barrez]], ha '''lavarout''' d'ezañ e karfen mont d'e servija, da [[mevel|vevel]], da jardiner, pe da [[kloc'her|gloc'her]].'' {{mammenn|TKAL1|43}} #*''Hag evit gwir, ne ket koll ar penn eo '''lavaret''' e teu galloud eur persoun, eur c’hure, da barea gouliou an ene, da bardouni ar pec’hejou, da rei ar vadiziant, etc... euz a berz eur c’houarnamant hag a zo enn he benn eur protestant marteze ha ne anavez ket eo red kovez'' ... {{mammenn|EK1|13}} #*''...da '''lavaret''' d’ezhan e ranke toui senti ouc’h al lezennou nevez great gand ar c’houarnamant ... '' {{mammenn|EK1|16}} ===Adstummoù=== * [[lâret]] * [[lârout]] * [[lavaret]] {{-dvr-}} *[[peurlavarout]] *[[leverez]], [[leverer]], [[livirit]] *[[liviri]], [[leveror]] {{-trol-}} {{(}} * [[lavarout an oferenn]] * [[lavarout ar wirionez]] * [[lavarout bezañ]] (udb, en ulb, oc'h ober udb) * [[lavarout da unan bennak]] * [[lavarout e bater]] * [[lavarout e begement]] * [[lavarout e damm]] * [[lavarout e c'her]] * [[lavarout ennañ e-unan]] * [[lavarout gaou]] / [[lavarout gwir]] * [[lavarout ger]] * [[lavarout grik]] * [[lavarout hiroc'h]] * [[lavarout kenavo]] * [[lavarout netra]] * [[lavarout ober un dra bennak]], * [[lavarout ouzh un den]] * [[lavarout trugarez da un den da vezañ graet tra pe dra]] * [[lavarout un anv eus unan bennak]] * [[lavarout un anv eus un dra bennak]] * [[lavarout un dra bennak da unan bennak]] * [[lavarout un istor]] * [[lavarout ur bedenn]] * [[lavarout ya]] / [[lavarout nann]] - * [[da lavarout eo]] * [[hel lavarout]], [[hen lavarout]], [[her lavarout]] * [[kaout c'hoant da lavarout]] * [[koulz eo lavarout]] * [[koulz lavarout]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|sagen}} *{{fr}} : {{tro|fr|dire}} *{{cy}} : {{tro|cy|dweud}} *{{it}} : {{tro|it|dire}} *{{pt}} : {{tro|pt|dizer}} *{{en}} : {{tro|en|say}} *{{es}} : {{tro|es|decir}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:lavarout]] [[Rummad:-out]] b0wb1i8nda1qxjdfp8otnw93xtztv0r 0 14197 383902 369145 2026-07-19T00:15:10Z Iriep 3090 383902 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} {{-verb-|br}} '''leuskel''' {{dist|ˈløskɛl|br}} (a-wechoù '''[[leusker]], [[leusken]]''') #'''leuskel unan bennak, un dra bennak''' #* ''Laosk ahanon !'' {{mammenn|TBP2|316}} #* ''Mad ! laoskom ze neuze !'' {{mammenn|TBP2|316}} # leuskel un dra bennak [[war e lerc'h]] : hep e gemer # leuskel tud [[war e lerc'h]] : o c'huitaat #* ''Aet eo da varaer da Afrika, ha laosket e wreg hag e vugale war e lerc'h e Breizh.'' # leuskel unan bennak e-unan evel ur [[penn-ki]] #'''[[leuskel un dra bennak gant unan bennak]]''' (ur fazi diwar levezon ar galleg eo implij [[da]] e-lec'h [[gant]]) #'''[[leuskel unan bennak da ober un dra bennak]]''' #leuskel ober un dra bennak #leuskel un trouz bennak ([[harzhadenn]], [[huanad]], [[mallozhioù]]) #* [[leuskel ur vlejadenn]] #* [[leuskel un huanadenn]] #* [[leuskel ur griadenn]] #* [[leuskel ul ledoued]] #* [[leuskel ur skrijadenn]] #* leuskel ur [[bramm]], ur [[breugeud]], ur ganaouenn, mallozhioù #leuskel [[tan]]: #*''Mæs a veac'h edont enhi, cetu eun tregarn spountus ; eur vatteri divar ent Bougival, tri c'hant metr ebken araok dezho, a '''laosk''' he ginaouajou tan.'' {{mammenn|J. M. C., ''Marvaillou goude gousperou'', ''[[w:Feiz ha Breiz|Feiz ha Breiz]]'', 9 Eost [[w:1879|1879]]|255a}} #*''Ugent torpiller a gouezaz var batimanchou ar Russed evel eun taol-gwenan ; deuz an daou du, al listri-houarn hag ar groazerien a '''leuskaz tan''' war ar Russed.'' {{mammenn|F. J., ''Eur sell var ar Brezel'', ''[[w:Ar Bobl|Ar Bobl]]'', 10 Even [[w:1905|1905]]|2b}} # [[leuskel un tenn]] # [[leuskel ur bramm]] {{-kevr-}} {{(}} * [[dileuskel]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} * [[en em leuskel]] {{)}} {{-trl-}} {{(}} -1 * [[leuskel daeroù]] : [[gouelañ]] * leuskel [[flaer]] : [[flaeriañ]] * leuskel [[herr]] : * leuskel [[tan]] : teurel tan; [[tennañ]] * leuskel [[tre]] : [[treal]], mont war-draoñ (mor) * leuskel [[diwarnañ]], diwarniñ : 1) leuskel moged; 2) [[brammat]] * leuskel [[warni]]: kanañ gant [[gred]] -2 * [[leuskel ur bramm]] : [[brammat]] ** [[leuskel e huanad diwezhañ]] : mervel * leuskel un den [[a-gostez]] : chom hep [[teurel evezh]] outañ * leuskel un den en e [[roll]] : d'ober pezh a gar * [[leuskel e vramm diwezhañ]] : mervel * [[leuskel un tamm brav eus e vrenn gant ar mabig Jezuz]] : bezañ sot * [[leuskel un tamm brav eus e yod gant ar mabig Jezuz]] : bezañ sot -3 * [[leuskel an dud da lavarout]] : chom hep o selaou * [[leuskel un den da vont]] : chom hep e zerc'hel, pe hep e vac'hañ * [[leuskel gedon da redek]] : embann ur fals keloù {{)}} {{-tro-}} {{(}} * [[laisser]] * [[émettre]] (son, parole) {{)}} [[Rummad:leuskel]] cq9qr02nnbfdbwlgdilshv4rtexqtpe 0 14199 383820 372291 2026-07-18T16:57:06Z Ar choler 3485 383820 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Testeniekaet e henvrezhoneg ''liu'', ''liou''. : Meneget er C'hatolikon (''liu''). : Da geñveriañ gant ar ger ''[[lliw]]'' e [[kembraeg]], ''[[liw]]'' e kerneveureg ha ''[[lí]]'' e heniwerzhoneg. : Deuet eus ar ger keltiek *''līwos'' a zeufe eus ar wrizienn indezeuropek *''(s)leh₃i-'' « glas » a gaver er gerioù ''līvēre'' « glasaat » e latin, ''sloe'' « irin » e saozneg ha ''slíva'' « polosenn » e tchekeg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || Henamzer uhel <br>Kentkeltiek h.a. || Henamzer <br>Predeneg h.a. || Krennamzer uhel <br>Henvrezhoneg h.a. || Krennamzer izel <br>Krennvrezhoneg h.a. || Amzerioù modern <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/(s)leh₃y-|(s)leh₃y-]]^(en) || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/līwos|līwos]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n246/mode/2up?view=theater p242]</ref> || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/lliw|lliw]]^(en) || liu, liou || liu || liv |- | || || || liu || lyw || || Kerneveureg |- | || || || liu || lliw || lliw || Kembraeg |- | || || || || || || Galianeg |} {{-ak-|br}} '''liv''' {{dist|ˈliw|br}} {{g}} ({{l}} : [[livioù]]) # Merzerezh ar [[gouloù]] pa vez distaolet gant [[gorreenn]] an [[traezoù]] war [[skramm]] al lagad. #*''liv ar aour'': ar melen #*''liv ar c'hlanded'': ar gwenn #*[[liv ar marv]]: ar glaz morlivet #*''liv ar c'hañv'' : an du #*''liv ar c'hoar'': ar [[melen-koar]] #*''liv an tan'' : ar [[ruz-flamm]] #*''liv ar gwad'' : ar [[ruz-gwad]] #neuz #bezañ ul liv war un dra pe war un den #* ''Honnez n'eus ken med liou ar garmad warni.'' {{mammenn|TBP2|318}} #* ''« Pebez liou a zo [[warnout]], Yann baour ! »'' {{mammenn|KBSA|271}} #bezañ liv un dra e [[kerc'henn]] un den #* ''He [[tud|zud]] a [[beze|veze]] bepred liv ar [[paourentez|baourentez]] en o c'herc'henn daoust dezho labourat en-dro d'al lin e Milin [[w:Rospezh|Rospezh]], met bez' e oant gwellañ lonkerien ar [[parrouz|barrouz]]...'' {{mammenn|MINNA|49}} #Bezañ ''liv ar [[spont]]'' e [[kerc'henn]] unan bennak, war [[dremm]] unan bennak. #[[dont en e liv]] #*[[liv ar marv]], #*[[liv ar c'hleñved]]; #*''liv ar [[spont]]'' #[[liv an amzer]] : doare pe feson an amzer. # ''Bezañ e liv da udb'': #* '' un abid liv d'ar stered'' {{mammenn|KAB3|25}} #''Gwelout liv eus unan bennak, pe eus un dra bennak'': #* ''Abardaezi a rae pell a oa, stegnet e oa he mantell zu gant an noz zoken, hag an daou gaez n’o devoa gwelet liou eus ar Wenn.'' {{mammenn|KBSA|238}} {{-dvr-}} {{(}} *[[adliv]] *[[amliv]] *[[aourliv]] *[[arliv]] *[[dazliv]] *[[diliv]] *[[disliv]] *[[droukliv]] *[[enliv]] *[[kenliv]] *[[livañ]] *[[livouriezh]] *[[morliv]] *[[murliv]] *[[sonliv]] *[[triliv]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|Farbe|b}} *{{ar}} : {{tro|ar|لَوْن|tr=lawn|g}} *{{eu}} : {{tro|eu|kolore}} *{{fr}} : {{tro|fr|couleur|b}} *{{el}} : {{tro|el|χρώμα|tr=khróma|n}} *{{it}} : {{tro|it|colore|g}} *{{ga}} : {{tro|ga|dath|g}} *{{cy}} : {{tro|cy|lliw|g}} *{{kw}} : {{tro|kw|liw|g}}, {{tro|kw|kolor|g}} *{{lb}} : {{tro|lb|Faarf|b}}, {{tro|lb|Fuarf|b}} *{{nl}} : {{tro|nl|kleur|b}} *{{oc}} : {{tro|oc|color|b}} *{{pl}} : {{tro|pl|barwa|b}}, {{tro|pl|kolor|g}} *{{rm}} : {{tro|rm|colur|g}} *{{en}} : {{tro|en|colour}} *{{gd}} : {{tro|gd|dath|g}} *{{es}} : {{tro|es|color|g}} *{{vi}} : {{tro|vi|màu}} {{)}} {{-gwelet-}} {{WP}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:liv]] nenvd53zlpvvtuo8kqweerbho30ckys 0 14237 383914 370633 2026-07-19T08:14:52Z Ar choler 3485 383914 wikitext text/x-wiki {{gwelet|un'}} {{gwelet|ur|ul}} {{gwelet|an|al|ar}} {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-gm-a-|br}} '''un''' {{dist|ˈœ̃nː|br}}; {{dist|ˈunː|br}}. # Furm ar [[ger-mell]] amstrizh dirak un anv-kadarn unan, pa grog gant ar c'hensonennoù « [[d]] », « [[t]] », « [[n]] », pe gant ur vogalenn (dirak al lizherenn « [[h]] » eta ivez). #:* '''''Un''' ti, '''un''' den, '''un''' nor, '''un''' amzer fall, '''un''' horolaj.'' #* ''[...] pa 'z eas e-unan '''eun''' dervez da [[pesketa|besketa]].'' {{mammenn|GGEO|41}} #da verkañ un niver diresis #* ''Mab eur pesketaer paour ha pesketaer ivez n'en doa c'hoaz nemet '''eun''' daouzek pe [[trizek|drizek]] [[bloaz|vloaz]] [...].'' {{mammenn|GGEO|41}} #* ''[...], ha neuze ez eas da [[kas|gas]] anezan da eur roue a oa '''eun''' teir pe [[peder|beder]] leo ac'hano.'' {{mammenn|GGEO|41}} #Dirak un anv lies: ''un [[daoulagad]], un [[daoulin]], un [[divhar]], un [[treid]]: '' #* ''Hag '''eun''' treid a-dreuz dezañ 'vel eur [[krank|hrank]].'' {{mammenn|TBP1|37}} ====Gerioù kar==== *ar [[ger-mell]] *ger-mell strizh: [[al]], [[an]], [[ar]] *ger-mell amstrizh: [[ul]], [[un]], [[ur]] *ar furmoù araogennel : [[d'un]], [[d'ul]], [[d'ur]] {{-tro-}} * {{de}} : {{tro|af|ein}}, {{tro|af|eine}} * {{fr}} : {{tro|fr|un}}, {{tro|fr|une}} * {{it}} : {{tro|it|uno}}, {{tro|it|un}}, {{tro|it|una}}, {{tro|it|un'}} * {{en}} : {{tro|en|a}}, {{tro|en|an}} * {{es}} : {{tro|es|uno}}, {{tro|es|una}}, {{tro|es|un}} {{=fr=}} '''un''' {{dist|œ̃|fr}} #[[unan|Unan]]. Ger-mell amstrizh ha niver unan gourel (''[[une]]'' pa vez benel). #*''Un jour ou une nuit''. #*: Un deiz pe un noz. #[[unan|Unan]].Raganv amstrizh ha niver unan gourel (''[[une]]'' pa vez benel). #*''Un grand et un petit''. #*: Unan bras hag unan bihan. #Raganv strizh e-barzh [[l'un]]. ===Pennadoù kar=== *[[uns]], [[unes]] *[[unité]] *[[unique]] *[[unicité]] {{=gl=}} {{-gm-a-|gl}} {| style="float:right; margin-left:0.5em; margin-bottom:0.5em; border: 1px solid #AAAAAA; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[un]] || [[unha]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[uns]]|| [[unhas]] |}<noinclude> '''un''' # Furm unan gourel ar [[ger-mell amstrizh]], dirak un anv-kadarn gourel; [[ur]], [[un]], [[ul]]. #* '''''Un''' mar'' - Ur mor {{=it=}} {{-etim-|it}} :Eus [[uno]], fatet ar vogalenn dirak un anv-kadarn. {{-gm-a-|it}} {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[uno]]/[[un]] || [[una]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[-]]|| [[-]] |}<noinclude> '''un''' {{dist|ˈun|it}} # [[ger-mell amstrizh]] gourel unan. #*''Un [[giorno]]. Un [[bambino]]. Un padre italiano. Un americano. Un [[animale]].'' Un deiz, ur bugel, un tad italian, un Amerikan, ul loen. #* ''Un [[gatto]] [[nero]]'': ur c'hazh du. {{=cy=}} {{-ag-peg-|cy}} '''un''' {{dist|ˈi:n|cy}} #Niver unan, etre [[zero]] ha [[dau]], dirak un anv-kadarn. #* ''Un dydd. Un mab. Un llygad''. Un deiz. Ur mab. Ul lagad. #* Kemmadur en anv-kadarn benel : ''Un ferch. Un wraig. Un gath.'' Ur verc'h. Ur wreg. Ur gazh(ez). #* ''Un [[llaw]]. Un rhwyd.'' Un dorn. Ur roued. #* Kemmadur en anv-gwan benel: ''Un dawel awr''. Un eur sioul. ''Un dawel ydy hi. '' Unan sioul eo hi. # [[hevelep|Hevelep]]. #* ''Yr un fath''. Ar memes seurt. ''Yn yr un ty''. Er memes ti. * ''[[Ar pegementiñ e kembraeg]]''. {{-dvr-}} {{(}} *[[unain]] *[[undeb]] *[[unedig]] *[[unig]] **[[unigol]] **[[unigolyn]] **[[unigryw]] *[[uno]] *[[undod]] *[[unfed]] *[[uniaith]] *[[unlliw]] *[[unrhyw]] *[[unsain]] *[[unsill]] *[[unwaith]] {{)}} {{=es=}} {{-etim-}} :Eus [[uno]], fatet ar vogalenn dirak un anv-kadarn. {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[uno]]/[[un]] || [[una]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[unos]]|| [[unas]] |}<noinclude> '''un''' {{dist|ˈun|es}} #[[ger-mell amstrizh]] ha niver unan dirak un anv-kadarn gourel. #*''Un hombre, un perro''. Un den, ur c'hi. {{=tr=}} '''un''' # [[bleud]]. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:Anvioù-gwan pegementiñ kembraek]] e6cuyd136bbu9rfp4pnvmcx55iae3jm 0 14361 383900 383121 2026-07-18T22:41:36Z Iriep 3090 383900 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar ger latin ''[[patronus]]''. {{-ak-|br}} {{br-taol-GhaB | gu=paeron | gl=paeroned | bu=paeronez | bl=paeronezed | dgu=ˈpaɛ.rɔ̃n | dgl=ˈpaɛ.rɔ̃net | dbu=paɛ.rɔ̃.nes | dbl=paɛ.rɔ̃ne.set }} '''paeron''' {{dist|ˈpaɛrɔ̃n|br}} {{g}} ({{l}} [[paeroned]]) #[[gwaz|Gwaz]] [[a]] [[dalc'h|zalc'h]], [[e-doug]] [[lid]] ar [[badeziant|vadeziant]], ar [[bugel]] a [[deuio|zeuio]] [[da]] [[bezañ|vezañ]] [[e]] [[filhor]] [[hag]] a [[zo]] [[kret]] [[e-keñver]] an [[iliz|Iliz]] [[eus]] e [[deskadurezh|zeskadurezh]] #* ''— Evit monet da [[gwelout|welout]] ma '''faeron''' kannad eo, en devoa diskleriet Pikoù.'' {{mammenn|PIKOU|306}} #* ''Me am eus div filhorez ha n'eo ket bras a-walc'h o genoù d'ober « ma '''faeron''' » diouzhin.'' {{mammenn|TBP2|175}} #Gwaz a [[badez|vadez]] [[un dra bennak]] #* ''<skouer.>'' #{{pemdez}} [[anv|Anv]] a [[greer|reer]] [[eus]] ar [[paotred|baotred]] [[war an oad]] ; [[eontr]] #* ''<skouer.>'' # Bezañ paeron da ub. #* ''— Mar karet, me a [[bezo|vezo]] paeron d'ho [[bugel|pugel]] ?'' {{mammenn|KAB2|111}} #* Me a vo paeron dezhañ, {{mammenn|KAB3|35}} #* Paeron d’an diwezhañ eus e vugale, EK 2/33 #* Ne oa ket unan eus Plistin paeron dit? TBP 3/130 {{-HS-}} {{(}} * [[tad-paeron]] {{)}} {{-dvr-}} {{(}} * [[paeronelezh]] * [[paeroniañ]] * [[paeroniezh]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} * [[mamm-baeron]] : [[maeronez]] * [[tad-paeron]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|parrain}} * {{it}} : {{tro|fr|padrone}} * {{en}} : {{tro|fr|godfather}} {{)}} [[Rummad:Geriaoueg vrezhonek ar gerentiezh]] cab68hxx2jv3tmsct4io418fxa3wybf 0 14364 383728 374417 2026-07-18T15:50:36Z Ar choler 3485 383728 wikitext text/x-wiki {{gwelet| ti|tŷ|-ty}} {{=cy=}} {{-etim-}} : Sellet ouzh an etimologiezh e [[#Brezhoneg|kevrenn ar brezhoneg]]. {{-ak-|cy}} '''tŷ''' {{dist|tɨː|cy}}, {{dist|tiː|cy}} {{g}}, {{l}} : [[tai]]. # [[ti|Ti]]. #* ''Aros yn tŷ''. #*: Chom en ti. {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an an anv-kadarn [[ti]] {{-lg-|br}} '''-ti''' #Dibenn-ger gourel a gaver e-barzh un [[toullad mat]] a anvioù . {{(}} *abati *beskonti *dañvati *eskopti *fouzhti *[[lazhti]] *laezhti *leti *[[manati]] *noñsti *[[peniti]] *[[prefeti]] *[[preti]] {{)}} pz17n4d9vuz3uei0gcynk5q4qocyb3c 383729 383728 2026-07-18T15:52:06Z Ar choler 3485 383729 wikitext text/x-wiki {{gwelet| ti|tŷ|-ty}} {{=cy=}} {{-etim-}} : Sellet ouzh an etimologiezh e [[#Brezhoneg|kevrenn ar brezhoneg]]. {{-ak-|cy}} '''tŷ''' {{dist|tɨː|cy}}, {{dist|tiː|cy}} {{g}}, {{l}} : [[tai]]. # [[ti|Ti]]. #* Aros yn ŷ''. #*: Chom en ti. {{=br=}} :Diwar an an anv-kadarn [[ti]] {{-lg-|br}} '''-ti''' #Dibenn-ger gourel a gaver e-barzh un [[toullad mat]] a anvioù . {{(}} *abati *beskonti *dañvati *eskopti *fouzhti *[[lazhti]] *laezhti *leti *[[manati]] *noñsti *[[peniti]] *[[prefeti]] *[[preti]] {{)}} 2t88t2rywat22t6ag64uiq2rsqm5zb2 383730 383729 2026-07-18T15:52:37Z Ar choler 3485 383730 wikitext text/x-wiki {{gwelet| ti|tŷ|-ty}} {{=cy=}} {{-etim-}} : Sellet ouzh an etimologiezh e [[#Brezhoneg|kevrenn ar brezhoneg]]. {{-ak-|cy}} '''tŷ''' {{dist|tɨː|cy}}, {{dist|tiː|cy}} {{g}}, {{l}} : [[tai]]. # [[ti|Ti]]. #* ''Aros yn ŷ''. #*: Chom en ti. {{=br=}} :Diwar an an anv-kadarn [[ti]] {{-lg-|br}} '''-ti''' #Dibenn-ger gourel a gaver e-barzh un [[toullad mat]] a anvioù . {{(}} *abati *beskonti *dañvati *eskopti *fouzhti *[[lazhti]] *laezhti *leti *[[manati]] *noñsti *[[peniti]] *[[prefeti]] *[[preti]] {{)}} mewzs9zuk4oaiwbs001qpev1ubt4xah 0 14385 383813 372122 2026-07-18T16:49:21Z Ar choler 3485 383813 wikitext text/x-wiki {{gwelet|nes|-nez}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}}. {{-ak-|br}} '''nez''' {{dist|ˈneː(s)|br}} {{str}} ({{unanderenn}} : [[nezenn]]) # [[vioù|Vioù]] [[laou]]. ====[[krennlavar|Krennlavar]]==== * ''[[gouenn| Gouenn]] diwar ouenn / Diwar '''nez''' ne vez ket [[c'hwen]].'' {{-anagr-}} * [[zen]] {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|lentes}} * {{en}} : {{tro|en|nits}} 9yh4vocix057pokobod256iy3tdm34f 383822 383813 2026-07-18T16:57:46Z Ar choler 3485 383822 wikitext text/x-wiki {{gwelet|nes|-nez}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}}. {{-ak-|br}} '''nez''' {{dist|ˈneː(s)|br}} {{str}} ({{unanderenn}} : [[nezenn]]) # [[vioù|Vioù]] [[laou]]. ====[[krennlavar|Krennlavar]]==== * ''[[gouenn| Gouenn]] diwar ouenn / Diwar '''nez''' ne vez ket [[c'hwen]].'' {{-anagr-}} * [[zen]] {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|lentes}} * {{en}} : {{tro|en|nits}} {{)}} jzqius2mh9ckn4we9dtm5zjvfs7eh17 0 14543 383711 374578 2026-07-18T14:59:22Z Ar choler 3485 383711 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''Kement-mañ''' a c'hall bezañ [[anv-gwan]], [[adverb]], [[raganv]]. {{-etim-}} :Diwar [[kement]] ha [[-mañ]]. {{-ag-|br}} '''kement-mañ''' #Troienn-geñveriañ: [[derez-kevatal]] an [[anv-gwan]] '''[[bras]]''' hag an [[anv-gwan]] '''[[uhel]]'''; [ken bras]], [[ken uhel]], hag an dra-mañ, er ventchoù-mañ: #* ''Debret en deus un tamm kig '''kement-mañ'''.'' (pe : ''er vent-mañ'') {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|de cette taille-ci}} {{-rag-gour-|br}} '''kement-mañ''' # Implijet a-raok menegiñ un dra bennak hervez ar reolennoù ordinal: [[an dra-mañ]], [[an traoù-mañ]] #:* ''Petra eo '''kement-mañ''' ? a lâras ennañ e-unan.'' {{mammenn|KAB1|16}}, {{mammenn|KAB3|205, 210}} #:* '''Kement-mañ''' a oa e miz Gwennveur.'' {{mammenn|KAB3|219}} #A-wechoù e-lec'h [[kement-se]] : #:* '''''Kement-mañ''' a zo mat da c'houzout a lare an aotrou dezhañ e-unan.'' {{mammenn|KAB3|30}} #:*''Ar roue a oa fatet pa glevas kement-mañ.'' {{mammenn|KAB3|133}} # A-wechoù e-lec'h [[kement-se]], dre gemmesk pe droukvesk: #:* ''Ar [[brud]] eus a '''gement-mañ''' a zo c'hoazh hirio dre [[kêr|gêr]] [[w:Landreger|Landreger]] hag ar re [[kozh|gozh]] [[ac'hano]] a [[konto|gonto]] deoc'h, [[mar kirit]], an traoù-mañ gwelloc'h [[egedon]]-me.'' {{mammenn|EK1|31}} #:* ''Dre '''gement-ma''' ar [[merc'h|verc'h]] yaouank a [[ziskoueze]] [[he devoa]] kalon [[mat|vad]] kement ha ma oa kaer he gened.'' {{mammenn|GGEO|14}} #:* ''A-unan [[o-zri]] war '''gement-mañ'''.'' {{mammenn|LAWI|??}} (Hervez ar yezhadur ordinal e c'hortozfed "[[kement-se]]" en degouezh-se). # '''kement-mañ-kement''' : kementad hag a chom da resisaat. #:* '''''Kement-mañ-kement''' e kousto deoc'h ar pred.'' {{mammenn|TBP3|144}} {{-kar-}} * [[kement-se]] * [[kemend-all]] * [[keit-mañ]] * [[keit-se]] * [[keid-all]] {{-tro-}} * {{fr}} : 1) { {{tro|fr|tout ceci}} ;{{tro|fr|ceci}}, 2) (ral) {{tro|fr|tout cela}}; {{tro|fr|cela}}; 3) {{tro|fr|à peu près cette somme}}; [[Rummad: kement]] s3xhrwy3e31w3bdhwiz45ce7ss2sibb 383712 383711 2026-07-18T14:59:51Z Ar choler 3485 383712 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''Kement-mañ''' a c'hall bezañ [[anv-gwan]], [[adverb]], [[raganv]]. {{-etim-}} :Diwar [[kement]] ha [[-mañ]]. {{-ag-|br}} '''kement-mañ''' #Troienn-geñveriañ: [[derez-kevatal]] an [[anv-gwan]] '''[[bras]]''' hag an [[anv-gwan]] '''[[uhel]]'''; [ken bras]], [[ken uhel]], hag an dra-mañ, er ventchoù-mañ: #* ''Debret en deus un tamm kig '''kement-mañ'''.'' (pe : ''er vent-mañ'') {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|de cette taille-ci}} {{-rag-gour-|br}} '''kement-mañ''' # Implijet a-raok menegiñ un dra bennak hervez ar reolennoù ordinal: [[an dra-mañ]], [[an traoù-mañ]] #:* ''Petra eo '''kement-mañ''' ? a lâras ennañ e-unan.'' {{mammenn|KAB1|16}}, {{mammenn|KAB3|205, 210}} #:*'''''Kement-mañ''' a oa e miz Gwennveur.'' {{mammenn|KAB3|219}} #A-wechoù e-lec'h [[kement-se]] : #:* '''''Kement-mañ''' a zo mat da c'houzout a lare an aotrou dezhañ e-unan.'' {{mammenn|KAB3|30}} #:*''Ar roue a oa fatet pa glevas kement-mañ.'' {{mammenn|KAB3|133}} # A-wechoù e-lec'h [[kement-se]], dre gemmesk pe droukvesk: #:* ''Ar [[brud]] eus a '''gement-mañ''' a zo c'hoazh hirio dre [[kêr|gêr]] [[w:Landreger|Landreger]] hag ar re [[kozh|gozh]] [[ac'hano]] a [[konto|gonto]] deoc'h, [[mar kirit]], an traoù-mañ gwelloc'h [[egedon]]-me.'' {{mammenn|EK1|31}} #:* ''Dre '''gement-ma''' ar [[merc'h|verc'h]] yaouank a [[ziskoueze]] [[he devoa]] kalon [[mat|vad]] kement ha ma oa kaer he gened.'' {{mammenn|GGEO|14}} #:* ''A-unan [[o-zri]] war '''gement-mañ'''.'' {{mammenn|LAWI|??}} (Hervez ar yezhadur ordinal e c'hortozfed "[[kement-se]]" en degouezh-se). # '''kement-mañ-kement''' : kementad hag a chom da resisaat. #:* '''''Kement-mañ-kement''' e kousto deoc'h ar pred.'' {{mammenn|TBP3|144}} {{-kar-}} * [[kement-se]] * [[kemend-all]] * [[keit-mañ]] * [[keit-se]] * [[keid-all]] {{-tro-}} * {{fr}} : 1) { {{tro|fr|tout ceci}} ;{{tro|fr|ceci}}, 2) (ral) {{tro|fr|tout cela}}; {{tro|fr|cela}}; 3) {{tro|fr|à peu près cette somme}}; [[Rummad: kement]] 3she5u0wnq32szivtk2dbs37akp01d7 0 14545 383691 380869 2026-07-18T14:45:02Z Ar choler 3485 383691 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#Anv-kadarn|Anv-kadarn]]'') Kar d'ar ger ''oed'' e kembraeg. Eus ''oet'' e krennvrezhoneg hag en henvrezhoneg, eus ur ger keltiek ''*aiw-ito-'', deveret eus ar bennrann a gaver er gerioù आयुस् ''āy-us'', « [[buhez]], oad », e sañskriteg, *αἰϝ-ών aet da αἰών, « [[kantved]] », αἰεί ha αἰέν, « [[atav]] », en henc'hresianeg, ''aev-u-m'', ''aetās'' (deuet eus ''*aiv-itāt-s'') e latin, ''huis'' hag ''oys'' e kerneveureg, ''oes'' e kembraeg hag ''áes'' en heniwerzhoneg, « kantved », ''áiw-s'', « [[amzer]], kantved » e goteg, ''ew-ig'', « [[peurbadel]] », en alamaneg, h.a.{{dav|1}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂ey-|h₂ey-]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂óyu|h₂óyu]]^(en) <br> *h₂eyw-es-to- || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/aiwestom|aiwestom]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n55/mode/2up?view=theater p51]</ref> <br> *aissom || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/oɨd|oɨd]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/oɨs|oɨs]]^(en) || style="vertical-align: top;" | oit || style="vertical-align: top;" | oet || style="vertical-align: top;" | oad |- | || || || <br> huis || || ooj <br> oos || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || oit <br> ois|| || oed <br> oes|| style="vertical-align: top;" | Kembraeg |- | || || || || || || Galianeg |- | || || || áes || || aois || Gouezeleg |- | || *aiwom +‎ *-tāts || aetas || edet, edage || aage || âge || Romaneg |} : (''[[#Furm verb|Furm verb]]'') {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''oad''' {{dist|ˈwɑːt|br}} {{g}} ({{l}} : [[oadoù]]) # [[amzer|Amzer]] aet [[e-biou]] abaoe [[ganedigezh]] ur [[boud]] [[bev]] pe [[krouidigezh]] un dra bennak. #*[[pe oad]] #:* ''Pe '''oad''' oc'h ?'' {{mammenn|[[w:Jean Tricoire|Jean Tricoire]], ''Me a gomzo brezoneg'', 1990, p 134}} « Pe oad oc’h ? » eme an dud d’ezi. {{mammenn|KBSA|211}} # Oad [[rekis]] evit ober un dra bennak. # [[kozhni|Kozhni]]. #* ''Bezañ [[war an oad|war an '''oad''']]''. #* ''Pa voe aet dinerz gant an '''oad''' hag an taoliou-kleze en devoa bet er brezeliou, ne voe kavet mat da netra ken''. {{mammenn|KBSA|116}} #E troiennoù amzeriañ: [[d'an oad]] #: ''d'an oad-mañ, [[d'an oad-se]]'', #: [[an oad a ...]], [[d'an oad a ...]] '' #: ''d'am oad, [[d'az oad]],'' #: ''da bep oad, da bep seurt oad'' # ''Bezañ en un oad, er memes oad ... '' #* ''Karout a rae Rozenn, eur plac'h koant er memes oad gantañ''. {{mammenn|KBSA|121}} #* ''Un den en e '''oad''''' : dezhañ an oad-se #* ''[[bezañ en oad da ober un dra bennak]]''. # ''Bezañ er-maez a oad '' : #:* '' N'on ket aet er-maez a '''oad''' c'hoazh.'' {{mammenn| TBP2|380}} # ''Dont oad, un tamm oad'', da unan bennak: #:* ''Deuet un tammig '''oad''' dezho...'' {{mammenn|KBSA|175}} # ''Mont d'un oad'' : #:* ''Te n'i ker d'am '''oad'''-me: re [[hek]] eo da c'henoù.'' {{mammenn| TBP2|175}} {{-HS-}} * [[hoal]] {{-dvr-}} {{(}} *[[damoad]] *[[kenoad]] *[[krennoad]] *[[oadañ]] {{-}} *[[oadet]] *[[oadour]] {{-}} *[[oadouriezh]] *[[oadvezh]] *[[oadvezhiad]] {{)}} {{-dvr-}} {{(}} *[[diskar-oad]] *[[oad-dimeziñ]] *[[oad-gour]] {{-}} *[[oad kentañ]] *[[oad-kreiz]] {{-}} *[[oad-krenn]] *[[oad tener]] {{)}} {{-trol-}} {{(}} *[[d'an oad a ...]] *[[d'an oad-mañ]] *[[d'an oad-se]] * [[da be oad]] {{-}} * [[da bep seurt oad]] *[[en oad]] **[[en oad-mañ]] **[[en oad-se]] *[[war an oad]] {{)}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Da [[pep|bep]] seurt '''oad'''<br>E red ar [[ki|c'hi]] war-lerc'h ar [[gad|c'had]].'' {{mammenn|TBP3|305}} {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro|af|ouderdom}} * {{de}} : {{tro|de|Alter}} * {{sq}} : {{tro|sq|moshë}} * {{da}} : {{tro|da|alder}} * {{eo}} : {{tro|eo|aĝo}} * {{fo}} : {{tro|fo|aldur}} * {{fi}} : {{tro|fi|ikä}} * {{fy}} : {{tro|fy|âldens}} * {{fr}} : {{tro|fr|âge}} * {{hu}} : {{tro|hu|kor}} * {{io}} : {{tro|io|evo}} * {{is}} : {{tro|is|aldur}} {{-}} * {{it}} : {{tro|it|età}} * {{ca}} : {{tro|ca|edat}} * {{ku}} : {{tro|ku|temen}}, {{tro|ku|jî}}, {{tro|ku|emir}}, {{tro|ku|hîn}} * {{la}} : {{tro|la|aetas}}, {{tro|la|aevum}} * {{ms}} : {{tro|ms|umur}} * {{yua}} : [[ha’abil]] * {{nl}} : {{tro|nl|leeftijd}}, {{tro|nl|ouderdom}} * {{no}} : {{tro|no|alder}} * {{pap}} : [[edat]] * {{pl}} : {{tro|pl|wiek}} * {{pt}} : {{tro|pt|idade}} * {{ro}} : {{tro|ro|vîrstă}} {{-}} * {{ru}} : {{tro|ru|возраст}} * {{se}} : [[ahki]] * {{en}} : {{tro|en|age}} * {{gd}} : {{tro|gd|aois}} * {{es}} : {{tro|es|edad}} * {{sv}} : {{tro|sv|ålder}}, {{tro|sv|ålderdom}} * {{sw}} : {{tro|sw|umri}} * {{tl}} : {{tro|tl|edád}}, {{tro|tl|gulang}} * {{cs}} : {{tro|cs|věk}} * {{tr}} : {{tro|tr|yaş}} * {{zu}} : {{tro|zu|ubudala}} {{)}} {{-furm-verb-|br}} '''oad''' {{dist|ˈwɑːt|br}} # ''[[furm|Furm]] dic'hour ar verb ''[[bezañ]]'' en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.'' #* ''[...] : a-wechoù, gant an avel yen ha yud a c'hwezhe dre ar gwez, e teue betek ennañ klemmoù ar re '''oad''' o peurlazhañ, ha youc'herezh ar soudarded disakret...'' {{mammenn|EK1|39}} #*''... n'oad evit ober [[seurt]] gant ar bal.'' {{mammenn|EK1|132}} #*''Dre eno e oad kouezhet '''a-daol''' war ar veleien.'' {{mammenn|EK1|177}} #* ''Ha ne '''oad''' ket evit tennañ netra all deus e benn.'' {{mammenn|BILZ|36}} #* ''Diwar an aod ne oad ket evit kas dezhe sikour : an taolioù-mor a '''frege''' re rust war ar c’herreg.'' {{mammenn|BILZ|143}} {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/LEBM}}, p. 213. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:oad]] 3l1ourmjneph3ksaq28e8k2q25qxo6y 383692 383691 2026-07-18T14:45:21Z Ar choler 3485 383692 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#Anv-kadarn|Anv-kadarn]]'') Kar d'ar ger ''oed'' e kembraeg. Eus ''oet'' e krennvrezhoneg hag en henvrezhoneg, eus ur ger keltiek ''*aiw-ito-'', deveret eus ar bennrann a gaver er gerioù आयुस् ''āy-us'', « [[buhez]], oad », e sañskriteg, *αἰϝ-ών aet da αἰών, « [[kantved]] », αἰεί ha αἰέν, « [[atav]] », en henc'hresianeg, ''aev-u-m'', ''aetās'' (deuet eus ''*aiv-itāt-s'') e latin, ''huis'' hag ''oys'' e kerneveureg, ''oes'' e kembraeg hag ''áes'' en heniwerzhoneg, « kantved », ''áiw-s'', « [[amzer]], kantved » e goteg, ''ew-ig'', « [[peurbadel]] », en alamaneg, h.a.{{dav|1}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂ey-|h₂ey-]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂óyu|h₂óyu]]^(en) <br> *h₂eyw-es-to- || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/aiwestom|aiwestom]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n55/mode/2up?view=theater p51]</ref> <br> *aissom || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/oɨd|oɨd]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/oɨs|oɨs]]^(en) || style="vertical-align: top;" | oit || style="vertical-align: top;" | oet || style="vertical-align: top;" | oad |- | || || || <br> huis || || ooj <br> oos || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || oit <br> ois|| || oed <br> oes|| style="vertical-align: top;" | Kembraeg |- | || || || || || || Galianeg |- | || || || áes || || aois || Gouezeleg |- | || *aiwom +‎ *-tāts || aetas || edet, edage || aage || âge || Romaneg |} : (''[[#Furm verb|Furm verb]]'') {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''oad''' {{dist|ˈwɑːt|br}} {{g}} ({{l}} : [[oadoù]]) # [[amzer|Amzer]] aet [[e-biou]] abaoe [[ganedigezh]] ur [[boud]] [[bev]] pe [[krouidigezh]] un dra bennak. #*[[pe oad]] #:* ''Pe '''oad''' oc'h ?'' {{mammenn|[[w:Jean Tricoire|Jean Tricoire]], ''Me a gomzo brezoneg'', 1990, p 134}} « Pe oad oc’h ? » eme an dud d’ezi. {{mammenn|KBSA|211}} # Oad [[rekis]] evit ober un dra bennak. # [[kozhni|Kozhni]]. #* ''Bezañ [[war an oad|war an '''oad''']]''. #* ''Pa voe aet dinerz gant an '''oad''' hag an taoliou-kleze en devoa bet er brezeliou, ne voe kavet mat da netra ken''. {{mammenn|KBSA|116}} #E troiennoù amzeriañ: [[d'an oad]] #: ''d'an oad-mañ, [[d'an oad-se]], #: [[an oad a ...]], [[d'an oad a ...]] #: ''d'am oad, [[d'az oad]],'' #: ''da bep oad, da bep seurt oad'' # ''Bezañ en un oad, er memes oad ... '' #* ''Karout a rae Rozenn, eur plac'h koant er memes oad gantañ''. {{mammenn|KBSA|121}} #* ''Un den en e '''oad''''' : dezhañ an oad-se #* ''[[bezañ en oad da ober un dra bennak]]''. # ''Bezañ er-maez a oad '' : #:* '' N'on ket aet er-maez a '''oad''' c'hoazh.'' {{mammenn| TBP2|380}} # ''Dont oad, un tamm oad'', da unan bennak: #:* ''Deuet un tammig '''oad''' dezho...'' {{mammenn|KBSA|175}} # ''Mont d'un oad'' : #:* ''Te n'i ker d'am '''oad'''-me: re [[hek]] eo da c'henoù.'' {{mammenn| TBP2|175}} {{-HS-}} * [[hoal]] {{-dvr-}} {{(}} *[[damoad]] *[[kenoad]] *[[krennoad]] *[[oadañ]] {{-}} *[[oadet]] *[[oadour]] {{-}} *[[oadouriezh]] *[[oadvezh]] *[[oadvezhiad]] {{)}} {{-dvr-}} {{(}} *[[diskar-oad]] *[[oad-dimeziñ]] *[[oad-gour]] {{-}} *[[oad kentañ]] *[[oad-kreiz]] {{-}} *[[oad-krenn]] *[[oad tener]] {{)}} {{-trol-}} {{(}} *[[d'an oad a ...]] *[[d'an oad-mañ]] *[[d'an oad-se]] * [[da be oad]] {{-}} * [[da bep seurt oad]] *[[en oad]] **[[en oad-mañ]] **[[en oad-se]] *[[war an oad]] {{)}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Da [[pep|bep]] seurt '''oad'''<br>E red ar [[ki|c'hi]] war-lerc'h ar [[gad|c'had]].'' {{mammenn|TBP3|305}} {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro|af|ouderdom}} * {{de}} : {{tro|de|Alter}} * {{sq}} : {{tro|sq|moshë}} * {{da}} : {{tro|da|alder}} * {{eo}} : {{tro|eo|aĝo}} * {{fo}} : {{tro|fo|aldur}} * {{fi}} : {{tro|fi|ikä}} * {{fy}} : {{tro|fy|âldens}} * {{fr}} : {{tro|fr|âge}} * {{hu}} : {{tro|hu|kor}} * {{io}} : {{tro|io|evo}} * {{is}} : {{tro|is|aldur}} {{-}} * {{it}} : {{tro|it|età}} * {{ca}} : {{tro|ca|edat}} * {{ku}} : {{tro|ku|temen}}, {{tro|ku|jî}}, {{tro|ku|emir}}, {{tro|ku|hîn}} * {{la}} : {{tro|la|aetas}}, {{tro|la|aevum}} * {{ms}} : {{tro|ms|umur}} * {{yua}} : [[ha’abil]] * {{nl}} : {{tro|nl|leeftijd}}, {{tro|nl|ouderdom}} * {{no}} : {{tro|no|alder}} * {{pap}} : [[edat]] * {{pl}} : {{tro|pl|wiek}} * {{pt}} : {{tro|pt|idade}} * {{ro}} : {{tro|ro|vîrstă}} {{-}} * {{ru}} : {{tro|ru|возраст}} * {{se}} : [[ahki]] * {{en}} : {{tro|en|age}} * {{gd}} : {{tro|gd|aois}} * {{es}} : {{tro|es|edad}} * {{sv}} : {{tro|sv|ålder}}, {{tro|sv|ålderdom}} * {{sw}} : {{tro|sw|umri}} * {{tl}} : {{tro|tl|edád}}, {{tro|tl|gulang}} * {{cs}} : {{tro|cs|věk}} * {{tr}} : {{tro|tr|yaş}} * {{zu}} : {{tro|zu|ubudala}} {{)}} {{-furm-verb-|br}} '''oad''' {{dist|ˈwɑːt|br}} # ''[[furm|Furm]] dic'hour ar verb ''[[bezañ]]'' en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.'' #* ''[...] : a-wechoù, gant an avel yen ha yud a c'hwezhe dre ar gwez, e teue betek ennañ klemmoù ar re '''oad''' o peurlazhañ, ha youc'herezh ar soudarded disakret...'' {{mammenn|EK1|39}} #*''... n'oad evit ober [[seurt]] gant ar bal.'' {{mammenn|EK1|132}} #*''Dre eno e oad kouezhet '''a-daol''' war ar veleien.'' {{mammenn|EK1|177}} #* ''Ha ne '''oad''' ket evit tennañ netra all deus e benn.'' {{mammenn|BILZ|36}} #* ''Diwar an aod ne oad ket evit kas dezhe sikour : an taolioù-mor a '''frege''' re rust war ar c’herreg.'' {{mammenn|BILZ|143}} {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/LEBM}}, p. 213. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:oad]] otsh5jrfjzk4te48urzziefjckfj9q6 383710 383692 2026-07-18T14:58:44Z Ar choler 3485 383710 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#Anv-kadarn|Anv-kadarn]]'') Kar d'ar ger ''oed'' e kembraeg. Eus ''oet'' e krennvrezhoneg hag en henvrezhoneg, eus ur ger keltiek ''*aiw-ito-'', deveret eus ar bennrann a gaver er gerioù आयुस् ''āy-us'', « [[buhez]], oad », e sañskriteg, *αἰϝ-ών aet da αἰών, « [[kantved]] », αἰεί ha αἰέν, « [[atav]] », en henc'hresianeg, ''aev-u-m'', ''aetās'' (deuet eus ''*aiv-itāt-s'') e latin, ''huis'' hag ''oys'' e kerneveureg, ''oes'' e kembraeg hag ''áes'' en heniwerzhoneg, « kantved », ''áiw-s'', « [[amzer]], kantved » e goteg, ''ew-ig'', « [[peurbadel]] », en alamaneg, h.a.{{dav|1}} {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂ey-|h₂ey-]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂óyu|h₂óyu]]^(en) <br> *h₂eyw-es-to- || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/aiwestom|aiwestom]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n55/mode/2up?view=theater p51]</ref> <br> *aissom || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/oɨd|oɨd]]^(en) <br> *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/oɨs|oɨs]]^(en) || style="vertical-align: top;" | oit || style="vertical-align: top;" | oet || style="vertical-align: top;" | oad |- | || || || <br> huis || || ooj <br> oos || style="vertical-align: top;" | Kerneveureg |- | || || || oit <br> ois|| || oed <br> oes|| style="vertical-align: top;" | Kembraeg |- | || || || || || || Galianeg |- | || || || áes || || aois || Gouezeleg |- | || *aiwom +‎ *-tāts || aetas || edet, edage || aage || âge || Romaneg |} : (''[[#Furm verb|Furm verb]]'') {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''oad''' {{dist|ˈwɑːt|br}} {{g}} ({{l}} : [[oadoù]]) # [[amzer|Amzer]] aet [[e-biou]] abaoe [[ganedigezh]] ur [[boud]] [[bev]] pe [[krouidigezh]] un dra bennak. #*[[pe oad]] #:* ''Pe '''oad''' oc'h ?'' {{mammenn|[[w:Jean Tricoire|Jean Tricoire]], ''Me a gomzo brezoneg'', 1990, p 134}} « Pe oad oc’h ? » eme an dud d’ezi. {{mammenn|KBSA|211}} # Oad [[rekis]] evit ober un dra bennak. # [[kozhni|Kozhni]]. #* ''Bezañ [[war an oad|war an '''oad''']]''. #* ''Pa voe aet dinerz gant an '''oad''' hag an taoliou-kleze en devoa bet er brezeliou, ne voe kavet mat da netra ken''. {{mammenn|KBSA|116}} #E troiennoù amzeriañ: [[d'an oad]] #: ''d'an oad-mañ, [[d'an oad-se]]'' #: [[an oad a ...]], [[d'an oad a ...]] #: ''d'am oad, [[d'az oad]],'' #: ''da bep oad, da bep seurt oad'' # ''Bezañ en un oad, er memes oad ... '' #* ''Karout a rae Rozenn, eur plac'h koant er memes oad gantañ''. {{mammenn|KBSA|121}} #* ''Un den en e '''oad''''' : dezhañ an oad-se #* ''[[bezañ en oad da ober un dra bennak]]''. # ''Bezañ er-maez a oad '' : #:* '' N'on ket aet er-maez a '''oad''' c'hoazh.'' {{mammenn| TBP2|380}} # ''Dont oad, un tamm oad'', da unan bennak: #:* ''Deuet un tammig '''oad''' dezho...'' {{mammenn|KBSA|175}} # ''Mont d'un oad'' : #:* ''Te n'i ker d'am '''oad'''-me: re [[hek]] eo da c'henoù.'' {{mammenn| TBP2|175}} {{-HS-}} * [[hoal]] {{-dvr-}} {{(}} *[[damoad]] *[[kenoad]] *[[krennoad]] *[[oadañ]] {{-}} *[[oadet]] *[[oadour]] {{-}} *[[oadouriezh]] *[[oadvezh]] *[[oadvezhiad]] {{)}} {{-dvr-}} {{(}} *[[diskar-oad]] *[[oad-dimeziñ]] *[[oad-gour]] {{-}} *[[oad kentañ]] *[[oad-kreiz]] {{-}} *[[oad-krenn]] *[[oad tener]] {{)}} {{-trol-}} {{(}} *[[d'an oad a ...]] *[[d'an oad-mañ]] *[[d'an oad-se]] * [[da be oad]] {{-}} * [[da bep seurt oad]] *[[en oad]] **[[en oad-mañ]] **[[en oad-se]] *[[war an oad]] {{)}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Da [[pep|bep]] seurt '''oad'''<br>E red ar [[ki|c'hi]] war-lerc'h ar [[gad|c'had]].'' {{mammenn|TBP3|305}} {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro|af|ouderdom}} * {{de}} : {{tro|de|Alter}} * {{sq}} : {{tro|sq|moshë}} * {{da}} : {{tro|da|alder}} * {{eo}} : {{tro|eo|aĝo}} * {{fo}} : {{tro|fo|aldur}} * {{fi}} : {{tro|fi|ikä}} * {{fy}} : {{tro|fy|âldens}} * {{fr}} : {{tro|fr|âge}} * {{hu}} : {{tro|hu|kor}} * {{io}} : {{tro|io|evo}} * {{is}} : {{tro|is|aldur}} {{-}} * {{it}} : {{tro|it|età}} * {{ca}} : {{tro|ca|edat}} * {{ku}} : {{tro|ku|temen}}, {{tro|ku|jî}}, {{tro|ku|emir}}, {{tro|ku|hîn}} * {{la}} : {{tro|la|aetas}}, {{tro|la|aevum}} * {{ms}} : {{tro|ms|umur}} * {{yua}} : [[ha’abil]] * {{nl}} : {{tro|nl|leeftijd}}, {{tro|nl|ouderdom}} * {{no}} : {{tro|no|alder}} * {{pap}} : [[edat]] * {{pl}} : {{tro|pl|wiek}} * {{pt}} : {{tro|pt|idade}} * {{ro}} : {{tro|ro|vîrstă}} {{-}} * {{ru}} : {{tro|ru|возраст}} * {{se}} : [[ahki]] * {{en}} : {{tro|en|age}} * {{gd}} : {{tro|gd|aois}} * {{es}} : {{tro|es|edad}} * {{sv}} : {{tro|sv|ålder}}, {{tro|sv|ålderdom}} * {{sw}} : {{tro|sw|umri}} * {{tl}} : {{tro|tl|edád}}, {{tro|tl|gulang}} * {{cs}} : {{tro|cs|věk}} * {{tr}} : {{tro|tr|yaş}} * {{zu}} : {{tro|zu|ubudala}} {{)}} {{-furm-verb-|br}} '''oad''' {{dist|ˈwɑːt|br}} # ''[[furm|Furm]] dic'hour ar verb ''[[bezañ]]'' en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.'' #* ''[...] : a-wechoù, gant an avel yen ha yud a c'hwezhe dre ar gwez, e teue betek ennañ klemmoù ar re '''oad''' o peurlazhañ, ha youc'herezh ar soudarded disakret...'' {{mammenn|EK1|39}} #*''... n'oad evit ober [[seurt]] gant ar bal.'' {{mammenn|EK1|132}} #*''Dre eno e oad kouezhet '''a-daol''' war ar veleien.'' {{mammenn|EK1|177}} #* ''Ha ne '''oad''' ket evit tennañ netra all deus e benn.'' {{mammenn|BILZ|36}} #* ''Diwar an aod ne oad ket evit kas dezhe sikour : an taolioù-mor a '''frege''' re rust war ar c’herreg.'' {{mammenn|BILZ|143}} {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/LEBM}}, p. 213. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:oad]] 49li7sjm4guyarvfano8aohwu7nl8an 0 14548 383797 383515 2026-07-18T16:38:39Z Ar choler 3485 383797 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ar rakger « [[dis-]] » hag an anv-kadarn « [[tro]] ». {{-ag-|br}} '''distro''' {{dist|ˈdistro|br}}; {{l}} : [[distroioù]]. # [[dont|Deuet]] [[en-dro]]. #*''[[setu te|Setu te]] '''distro''' eta, ma merc'h?'' {{mammenn|KAB3|109}} #* ''Dioc'h ma lavar, e vezo '''distro''' [[a-benn]] [[emberr]] da noz, pe warc'hoaz vintin da zivezata.'' {{mammenn|GGEO|34}} #* ''A-benn koan e vezi '''distro''', mechañs ?'' {{mammenn|[[w:Klaoda ar Prad|Klaoda ar Prad]], ''An teir c'had ; Ar mevel laer'', Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908|3}} #''Bezañ '''distro''' '''da''' ul lec'h bennak.'' #*'''''Distro''' d’he gampr an Aoutrou de la Marche a c’houlennaz digant ar veleien ... petra en doa da ober''. {{mammenn|EK1|18}} #* ''Abarz an deiz pep hini a zo '''distro''' [[d'e gêr|d’he gear]] ...'' {{mammenn|EK1|79}} #* ''Evit gwir, pa voen '''distro''' da Londrez, em boe, evit va lod, ouzhpenn dek lur hanter a boultr aour...'' {{mammenn|ABRO|9}} #* '''[[distro d'ar gêr]]''' #''Bezañ '''distro''' eus ul lec'h bennak.'' # (Diwar-benn ul lec'h:) [[dizarempred]], ma vez an den en [[e-unan]]. #* ''Ar gouent-ma a ioa enn eur vro c’houez hag enn eul leac’h [[distro]], hag ann dra-ze a blije muioc’h d’ar Zant.'' Buez ar Zent 1894/708 #* ''[...] ; en eur [[kêriadennig|gêriadennig]] [[distro]] e [[bevent|vevent]] « [[disoursi|dizoursi]]-bras ha dinec'h », '''didrouzik''' hag eurus.'' {{mammenn|EZM|122}} #* ''Eur wech e oa en eun ti bihan ru '''distro''', pell deus a Vreiz-Izel, [...].'' {{mammenn|PIPI|104}} #* ''Jakob, gwechall, kuitaet gantañ ti he dad ha douar e vro, en em gavas, goude kuzh-heol, en un takad '''distro'''.'' {{mammenn|SRMN|76}} #* '' ... ur [[foennog ]]'''distro''', leun a [[lagennoù]].'' {{mammenn|EK1|148}} #[[tro-distro]] # '''bezañ war e zistro''' : [[war an oad]] # '''en distro''' : en [[eskemm]] #* ''« — [...]... Met, pôtr, kred ac'hanon, emean d'ar [[kilhog|c'hilhog]], karantezusoc'h e [[befont|vefont]] ez kever, en [[distro]], gonidek; pep-hini anê a [[graio|raio]] d'it ar pecherou ar re [[tommañ|domma]]... [...] !...'' {{mammenn|BILZ|50}} {{-HS-}} * [[dibleustr]] * [[dizarempred]] {{-kevr-}} {{(}} * [[korn distro]] * [[korn-distro]] * [[lec'h distro]] * [[toull distro]] * [[tro-distro]] {{)}} {{-tro-}} '''deuet en-dro''' (1) * {{fr}} : {{tro|fr|de retour}} * {{en}} : {{tro|en|back}} '''lec'h ma vez an den en e-unan''' (2) * {{fr}} : {{tro|fr|désert}}, {{tro|fr|solitaire}}, {{tro|fr|abandonné}} {{-ak-|br}} '''distro''' {{dist|ˈdistro|br}} {{g-b}} ({{l}} [[distroioù]]) # [[obererezh|Obererezh]] [[dont]] [[en-dro]] d'ul lec'h bennak. #* ''An '''Distro''' eus a Vro-Saoz'' {{mammenn|''An Distro eus a Vro-Saoz'', er ''[[Wikeriadur:Daveoù#Barzhaz Breizh|Barzhaz Breizh]]''}} #* ''Distro ul lizher d'e gaser''. #* ''Kenavo an '''distro''' !'' #''distro an tre'': deroù an [[tre]] #''distro al lanv'' : deroù al [[lanv]] #reiñ un distro divalav, lous, da ub : [[kas an dorzh d'ar gêr]] #kaout distro, un distro {{-kevr-}} {{(}} * [[distro-fall]] * [[distro-lous]] * [[lec'h-distro]] * [[korn-distro]] {{)}} {{-dvr-}} * [[distreiñ]] * [[dizreiñ]] {{-trl-}} * [[kenavo an distro]] * [[kenavo hep distro]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|retour}} * {{en}} : {{tro|en|return}} [[Rummad:distro]] 7cyy39pxsxnkg5gvi07bfxmyvf4itfb 0 14567 383720 374143 2026-07-18T15:45:17Z Ar choler 3485 383720 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[araogenn]] ''[[da]]'' hag ar [[verb]] ''[[gortoz]]''. {{-tr-adv-|br}} '''da c'hortoz''' #[[da|Da]] [[gortoz|c'hortoz]] ar [[mare]]-se #* ''- [...]. Kasit ganeoc'h, '''da c'hortoz''', an oanig-mañ, poazhit anezhañ hag en-berr da abardaez ec'h [[efomp]] da debriñ anezhañ, en ho ti.'' {{mammenn|KAB4|36}} #* ''— « [...]. '''Da c'hortoz''', me ya da ober ur [[morenn|vorenn]]. »'' {{mammenn|LAWI|51}} #* ''[...], ha '''da c'hortoz''', n'eo ket Priel hepken, met Te, va mamm-vro, [...].'' {{mammenn|VBRU|22}} #* ''« [...], ha '''da c'hortoz''', kenavo, Karl Ivovitch, n'am eus ket amzer d'arguziñ ouzhoc'h ».'' {{mammenn|AMAH|21}} #*''Hag ec’h azezas, '''da c’hortoz''', e-tal ar wazhig'', {{mammenn|KAB1|159}} #Da c'hortoz [[un dra bennak]] #* ''[...], ha '''da c'hortoz''' o zro chom a rae ar rouanez hag all kuzhet en deñvalijenn dindan ar viñs.'' {{mammenn|VZAB|25}} #* ''Pa [[beze|veze]] bet an tangwall war unan bennak, e [[kase]] dezhañ e amezeien, evit bennozh Doue, karradoù foenn ha plouz da roiñ d'e loened, hag un nebeud sac'hadoù ed evit m'o divije bara, e [[tud|dud]] hag eñ, '''da c'hortoz''' an eost.'' {{mammenn|STBJ|231}} #* ''Aet e oa an Tort en e goazez '''da c'hortoz''' e setañs, [...].'' {{mammenn|[[w:Marsel Klerg|Marsel Klerg]], ''[[w:Faltazi an amzerioù kent|Faltazi an amzerioù kent]]'', Mouladurioù Hor Yezh, 1999|175}} #* '''''Da c’hortoz''' hon [[eured]], ro d’in da roued ma c’hellin pesketa unan eus ar [[loenedigoù|loenedigou]] brao-mañ. »'' {{mammenn|KBSA|128}} # Da c'hortoz unan bennak da ober un dra bennak: #* ''- Penaos tremen an noz amañ ? Mar karet e c'hoarifomp d'an diñsoù, '''da c'hortoz''' an deiz da dont ? Berroc'h e kavfomp an amzer.'' {{mammenn|KAB1|65}} #* ''Charlez a azezas indan ur wezenn hag e em lakaas da vutunat da c'hortoz Finettig da dont.'' {{mammenn|KAB1|75}} #Da c'hortoz [[ha]] #* #Da c'hortoz [[ma]] : [[betek]] ar mare [[ma]] #* ''[...], hag e em guzhont 'barzh ar c'hoad '''da c'hortoz ma''' vije deut an noz teñval, [...].'' {{mammenn|KAB3|17}} #Da c'hortoz [[ken na]] : [[betek]] ar mare [[ma]] #* ''Ez an d'[[ober ur c'hrogad]] lenn '''da c'hortoz''' ken na 'po fin.'' {{mammenn|TBP2|292}} {{-HS-}} *[[da c'hedal]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|en attendant}} * {{en}} : {{tro|en|in the meantime}} e5a52ga12bace9nljteyln0aouf0jv0 0 14587 383950 370179 2026-07-19T09:42:00Z Ar choler 3485 383950 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv-kadarn]] ''[[gwech]]'' hag an [[anv-gwan]] ''[[all]]''. {{-adv-|br}} '''gwechall''' {{dist|ɡɥeˈʃalː|br}} :Adverb amzeriañ. #[[pell|Pell]] [[zo]] #:''[[gwechall e oa|Gwechall e oa]].'' #* '''''Gwechall''' edo an traoù er c'hiz-se ; [...] '' {{mammenn|EK1|130}} #* '''''Gwechall''' e teue gwiaderien d'ar menajoù d'ober lien.'' {{mammenn|TBP2|317}} #* '''''Gwechall''' e veze lakaet ar walenn war ar biz-yod.'' {{mammenn|TBP2|560}} #* ''Ti-forn ha govel a oa eno '''gwechall'''''. {{mammenn|TBP3|242}} #* ''Gwechall — hag abaoe n'eus ket ken pell-[[se|ze]], rak pell [[emaoun]] [[c'hoazh|c'hoaz]] [[diouzh|diouz]] va [[kant|c'hant]] [[bloaz|vloaz]], — gwechall e chome em [[parrez|farrez]] [[daou bried]] yaouank.'' {{mammenn|EZM|122}} #Eus an amzer gozh. #:''[[gwechall gozh|Gwechall gozh]].'' # tud, traoù a wechall #* ''Yann ar Gwenn a oa dalc'hmat [[joaus]] hag [[hegarat]], un den a '''wechall''', seurt na [[bezo|vezo]] gwelet biken.'' {{mammenn|[[w:Erwan Berthou|Erwan Berthou]], ''En bro Dreger a-dreuz parkoù'', Mouladurioù Hor Yezh, 1985|54}} ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[gwezhall]] * [[gwezharall]] {{-HS-}} * [[en amzer gozh]] * [[en amzerioù kozh]] *an [[amzer gwechall]] *an [[amzer wechall]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''— « '''Gwechall''' diouz '''gwechall''', hag hirio diouz hirio », a lavar tud' zo.'' {{mammenn|DIC'H|58}} {{-tro-}} *{{fr}} : {{tro|fr|autrefois}} *{{la}} : {{tro|fr|olim}} *{{en}} : {{tro|en|in the old days}} [[Rummad:Adverboù amzer brezhonek]] [[Rummad:all]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:gwech]] [[Rummad:gwechall]] qmsyjof1obnq44yhahvz4zoh726472y 0 14616 383810 372090 2026-07-18T16:47:59Z Ar choler 3485 383810 wikitext text/x-wiki {{=br=}} [[Skeudenn:AfricanElephant.jpg|thumb|right| '''Setu''' un [[olifant]] en [[Afrika]].]] {{-etim-}} : Savet gant ''[[sellit]]'' ha ''[[hu]]'', adstumm da ''[[c'hwi]]''. {{-adv-|br}} [[Skeudenn:Mare and foal (Kvetina-Marie).jpg|thumb|right|'''Setu''' ur [[kazeg|gazeg]] hag [[hec'h]] [[ebeul]].]]'''setu''' {{dist|ˈse.tːy|br}} # Dirak un [[anv-kadarn]] (boutin pe divoutin, rener pe renadenn) #* ''Ha setu Bihanig hag e vreur en hent, war-du Pariz.'' {{mammenn|KAB3|13}} #* ''Setu tri deiz n'am boa ket ho kwelet.'' {{mammenn|KAB3|163}} #* ''Ha kerkent '''setu''' ur feunteun, ha Pêronig hag ar marc'h e-barzh evel daou ranig.'' {{mammenn|KAB3|47}} # dirak ur [[raganv]] : #* ''[[setu me]]'' #* ''[[setu te]]'' #* ''[[setu eñ]]'' #* ''[[setu hi]]'' #* ''[[setu ni]]'' #* ''[[setu c'hwi]]'' #* '' [[setu i]], [[setu int]]'' # Dirak un [[anv-gwan]]: #:''Setu [[marv]] [[ivez]] ma eil breur''. {{mammenn|KAB1|213}} # Dirak un [[anv-gwan-verb]]: #*''Setu ganet din ur mab... '' {{mammenn|KAB3|35}} #*''Setu graet ar vadeziant ... '' {{mammenn|KAB3|35}} #*'''''Setu''' tremenet ganti Pleuveur war he [[dipadapa]], ...'' {{mammenn|MOAN|8}} #Gant un adverc'h-lec'hiañ: #* ''[[setu amañ]]'' #* ''[[setu aze]]'' #* ''[[setu ahont]]'' #* Dre ma n'eo ket ur ger-diskouezañ, en ur ster strizh, eo an adverb-lec'hiañ [[eno]], ne dlejed ket kavout an droienn ''[[setu eno]]''. #Gant un adverb amzeriañ ([[bremañ]], [[neuze]]): #:*''Setu bremañ ez on sur a di,''{{mammenn|TBP3|242}} #Gant ur ger goulennata ([[petra]], [[piv]], [[penaos]], [[perak]] ...): ## [[setu petra]] ## [[setu penaos]] ## [[setu perak]] #[[setu ... o ...]] #[[setu ma]] ... #[[setu e]] ... #* ''Setu e oant dimezet hag eureujet''. {{mammenn|TBP3|56}} {{-skriv-all-}} * Skrivet ivez ''chetu'' (/ʃety/). ====Adstummoù==== : [[sed]], [[sede]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|voici}}, {{tro|fr|voilà}} * {{it}} : {{tro|it|ecco}} * {{cy}} : {{tro|cy|dyma}}, {{tro|cy|dyna}} * {{en}} : {{tro|en|here is}}, {{tro|en|there is}}; {{tro|en|here are}}, {{tro|en|there are}}; {{-gwelet-}} * [[sed]] * [[sede]] * [[sada]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:setu]] jw3963uc6hg2jl82647jj5vjenifgit 0 14653 383818 372241 2026-07-18T16:55:58Z Ar choler 3485 383818 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Meneget er C'hatolikon (''louen''). : Da geñveriañ gant an anvioù-gwan ''[[llawen]]'' en kembraeg, ''[[lowen]]'' en kerneveureg, ''[[lauenos]]'' en galianeg. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || Henamzer uhel <br>Kentkeltiek h.a. || Henamzer <br>Predeneg h.a. || Krennamzer uhel <br>Henvrezhoneg h.a. || Krennamzer izel <br>Krennvrezhoneg h.a. || Amzerioù modern <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/leh₂w-|leh₂w-]]^(en) || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/lowenos|lowenos]]^(en) <br> *laweno- <ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n237/mode/2up?view=theater p234], [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n399/mode/2up?view=theater p397]</ref> || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/llowen|llowen]]^(en) || style="vertical-align: top;" | louuen || style="vertical-align: top;" | louen || laouen <br> lowen |- | || || || louen || lowen || lowen || Kerneveureg |- | || || || || llawen || llawen || Kembraeg |- | || || *lawenos/-a<ref>Jean-Paul Savignac : Dictionnaire Francais Gaulois (2009), [https://ia804707.us.archive.org/34/items/DictionnaireFrancaisGaulois/Dictionnaire%20Francais-Gaulois.pdf p195]</ref> || || || || style="vertical-align: top;" | Galianeg |} {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''laouen''' {{dist|ˈlɔwːɛn|br}} #[[zo|Zo]] [[levenez]] [[ennañ]]. #* ''Laouen on evel an heol.'' ([[laouen-bras]]). #* ''[[Nedeleg laouen]]''. #* ''Sede ma voe stlapet ejened palevarzhet d'al loened, a voe [[laoue-bras]].'' {{mammenn|LAWI|35}} #* ''Al loen a wele an dra-se hag a deue [[doñvoc'h-doñvañ]], laouenoc'h-laouenañ bemdez ...'' {{mammenn|LAWI|109}} #bezañ [[laouen oc'h ober un dra bennak]] : #* ''[...] ; me '[[kred|gred]], koulskoude, e [[bije|vije]] bet ken laouen, o klevet kanaouennou eul labous pe [[c'hwitelladennoù|c'houitelladennou]] eur mesaer.'' {{mammenn|EZM|13}} #* ''Ar plac'h yaouank, laouen o [[gwelet|welet]] ne rankche mui distrei d'ar mor [...].'' {{mammenn|GGEO|28}} #* ''Ar roue a voe laouen o klevet heman o [[prezeg]] : eud teod distaget 'oa.'' {{mammenn|GGEO|66}} #* ''« [...]. Laouen e [[bijen|vijen]] bet o kaout ac'hanout da eil [[mab|vab]] d' in. [...]. »'' {{mammenn|KBSA|52}} # bezañ laouen ouzh hen ober (ouzh hen gwelout, ...): #*''Goulennet diganin, eme an [[impalaer]], ar pezh a gerfet, hag e vezin laouen ouzh hen reiñ deoc'h''. BUAS 665 #* ''Sane (''a [[kemer|gemer]] dourn an Aotr. Kerlaban d'e starda hag a lavar:'') Ah! na me a zo laouen ouz ho [[gwelet|kwelet]]! [...] !'' {{mammenn|AOKE|33}} #bezañ [[laouen da ober un dra bennak]] <!-- kavet fall gant tud zo, ne vo kemeret nemet skouerioù brezhonegerien a vihanik anavezet evel Milin ha Perrot --> #*''-Laouen–bras e ven da vont d’ar gêr...'' {{mammenn|LAWI|109}} #*''Me am eus ho kwelet en de-man e Montroulez, p'oc'h bet [[eno]] o leina e ti ar Bozelleg hag an doare brao a ouiec'h da gemeret da zibri ho [[pred]] en deus laket ac'hanon d'ho karet [[dioc'htu]], hag o c'houzout ervat n'oc'h morse deuet er vro -man, oun laouen da veza [[en em gavet]] ganeoc'h evit ho kas [[e-touez]] va c'henvroïz, n'[[o devez]] ket atao, red eo hel lavaret, evit an diavêzidi, an doujans a zo dleet ; mez am eus evito, selaouit !'' {{mammenn|AOKE|??}} #*''[...], hag an Tadou misionner zo distroet d'ho fareziou, laouen bras da veza bet dibabet gant Doue da gas he gomzou hag he c'hrassou da eur bobl ken din anez-ho.'' {{mammenn|Y. P., ''Mision Elliant'', ''[[w:Feiz ha Breiz|Feiz ha Breiz]]'' niv. 70, [[w:1866|1866]]|140a}} #[[ya laouen]] # laouen [[an tamm anezhañ]] {{-HS-}} {{(}} *[[bagol]] * [[bliv]] *[[drant]], *[[drev]], *[[evurus]] / [[eürus]] *[[gren]] *[[gwenn ma bed]] *[[gwennvidik]] *[[gwiv]], *[[lirzhin]] *[[mav]], *[[sart]], *[[seder]] *[[en e seizh plijadur]] *[[en e vleud]] {{)}} {{-ES-}} {{(}} * [[dilaouen]] * [[drouklaouen]] * [[glac'haret]] * [[mouzhet]] * [[reuzeudik]] * [[trist]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} * [[laouen-bras]] * [[laouen-meurbet]] {{)}} {{-dvr-}} {{(}} * [[amlaouen]] * [[berrlaouen]] * [[dilaouen]] * [[drouklaouen]] {{-}} * [[laouenaat]] * [[laouenan]] * [[laouenidigezh]] * [[levenez]] {{)}} {{-kevr-}} * [[ez-laouen]] {{-trol-}} * [[bezañ laouen e galon]] ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[keñveriañ]]==== * [[laouen e-giz an heol]], laouen evel un ael, un aelig, un ael-Doue, laouen evel un eostig, an heol, ur pintig, ar Spered Santel *:''[[bremaik|Bremaïk]] eo [[aet|eat]] eus ar [[kêr|gear]], laouen e-giz an heol, [[en ur|en eur]] lavaret [[roiñ|roi]] [[bep a]] [[banne|vanne]] eus e [[gwin|win]] mat da [[kement hini|gement-hini]] a [[deuje]] en ti.'' {{mammenn|KLAM|23}} {{-adv-|br}} *''Ar paotr a zistroas Iaouen d'ar gear, Ieun e c'hodel baour a [[aour]] hag arc'hant.'' {{mammenn|GGEO|42}} {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|joyeux}} ; {{tro|fr|content}} *{{cy}} : {{tro|cy|llawen}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|lowen}} *{{en}} : {{tro|en|happy}}, [[cheerful]], [[merry]], [[joyful]], [[glad]] {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:laouen]] 07cpaqoba8ykl43h0by6nd1ndi45tfd 0 14706 383799 372605 2026-07-18T16:39:16Z Ar choler 3485 383799 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#Anv-kadarn|Anv-kadarn]]'') {{danvez-etim|br}} : (''[[#Furm-verb|Furm-verb]]'') Savet diwar « dale- », pennrann ar verb « [[daleañ]] », hep [[dibenn-ger]]. {{-ak-|br}} '''dale''' {{dist|ˈdɑː.le|br}} {{g}} ({{l}} [[daleoù]]) # Pennad amzer tremenet etre ar mare ma c'hortozer un dra pe un den da zegouezhout, hag ar mare ma tegouezhont. #* ''Erruout gant ur miz '''dale''''' {{-dvr-}} * [[daleañ]] * [[daleüs]] * [[dizale]] * [[hepdale]] {{-tro-}} * {{fr}} : (1) {{tro|fr|retard}}, {{tro|fr|délai}}; (2) {{tro|fr|préavis}} {{-verb-|br}} #dale: [[daleañ]] #* ''Pa [[gwelas|welas]] n'en doa mui da '''zale''' dre [[amañ|ama]], e [[c'halvas]] e [[bugale|vugale]] [[d'e gaout]].'' {{mammenn|GGEO|3}} #* ''... rak n’o doa ket '''daleet'''''... EK {{-HS-}} * [[daleañ]] {{-furm-verb-|br}} '''dale''' {{dist|ˈdɑː.le|br}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[daleañ]]'' e [[trede gour unan]] an amzer-vremañ, en [[doare-disklêriañ]].'' #* # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[daleañ]]'' en [[eil gour unan]] an [[doare-gourc'hemenn]].'' #* [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:Verboù hep dibenn]] [[Rummad:dale]] fejbvbjfaqolti54javmbaincelb4su 0 14883 383776 372967 2026-07-18T16:25:31Z Ar choler 3485 383776 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Tostaat ouzh ''[[clywed]]'' e kembraeg. {{-verb-|br}} '''klevout''' {{dist|ˈkleː.vut|br}}, {{dist|ˈklɛ.wːut|br}} {{v k}} ([[anv-gwan-verb]] : [[klevet]]) {{displ-br}} # Dont da c'houzout dre ar skouarn pe dre ar fri. #* ''[...], e seblant din '''clevout''' ar son terrupl [...]'' {{mammenn|[[w:Alan Dumoulin|Alan Dumoulin]], ''Hent ar Barados'', [[w:1834|1834]]|222}} #* '''''Clevout''' a reomp sermoniou predicatoret habil ha leun a [[oaz]] hag a fervor ; [...]'' {{mammenn|[[w:Glaoda Marigo|Glaoda Marigo]], ''Buez ar Zaent gant reflexionou spirituel'', [[w:1846|1846]]|493}} #*''Selaouit, paotred a Vreizh, hag e '''[[klevfot]]''' gwell a se ...'' {{mammenn|EK1|130}} # [[selaou|Selaou]] (en [[doare-gourc'hemenn]]). #* '''''Klev''' 'ta!'' {{mammenn|TBP2|261}} #* '''''Klevit''' 'ta! ma den mat'' {{mammenn|TBP2|261}} #* '''''Klevit''' mat, roue, ... '' {{mammenn|LAWI|16}} #*'''''Klevit''', bugale, a-barzh nemeur e vezoc'h hoc'h-unan'' {{mammenn|GGEO|3}} # [[klevout sklaer]], klevout fall # [[klevout gant unan bennak]]: [[klevout trouz]], [[klevout kroz]] gant ub # Klevout un dra bennak #* '''''Klevet''' em eus e oa marv.'' # Klevout un dra bennak (ur gaoz, ur gaou) gant unan bennak #* ''N'oa ket e c'her peurlavaret gant an tieg kozh ma tigoras an nor ha ma welas ar roue n'oa ket gaou en doa klevet gant e vab.'' {{mammenn|LAWI|13}} #* [[klevout e begement]] # klevout unan bennak oc'h ober un dra bennak #* '''''Klev''' ar gaoter o sarmon d'ar pouthouarn.'' {{mammenn|TBP2|233}} #* '''''Klev''' an diaoul hag e vevel o c'hoari bouloù.'' {{mammenn|TBP2|101}} #* ''Ne '''glevez''' ket an drask oc'h ober lien ?'' (o kanañ) {{mammenn|TBP2|317}} #* ''Me ''''glev''' ar c'hloc'h o tintal an Ave.'' {{mammenn|''Kousk Breizh-Izel'' (Kan)}} #:'' ...p'hen klevfet o tiroc'hal '' ... {{mammenn|KAB1|179}} # [[klevout anv]] eus un dra pe eus un den # [[klevout ur c'hwezh]] # bezañ [[mat]], [[trist]], [[ponner]] da glevout #* ''Se a vez ponner da '''glevet'''.'' {{mammenn|TBP2|428}} # [[en em glevout]] (ha gwelout [[emglev]]) {{-skriv-all-}} * [[klevet]] {{-kevr-}} * [[damglevout]] {{-trl-}} * [[kentañ klevout]] * [[diouzh klevout]] * [[ho klevout]] {{-tro-}} * {{de}} : {{tro|de|hören}}, {{fr}} : {{tro|fr|entendre}} * {{fr}} : {{tro|fr|sentir}}; {{tro|fr|écouter}}; s'{{tro|fr|entendre}} * {{es}} : {{tro|es|oír}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:-out]] [[rummad:klevout]] lww8a9nhehzwkaw0x4du00uit3wrgrp 0 14928 383670 375606 2026-07-18T14:30:25Z Ar choler 3485 383670 wikitext text/x-wiki {{gwelet|tú}} {{=br=}} {{-etim-}} : {{-ak-|br}} '''tu''' {{dist|ˈtyː|br}} #Darn eus un dra gwelet hervez an doare m'eo lec'hiet #:an tu-mañ d'an ti #*[[an tu-mañ]], [[en tu-mañ]], [[eus an tu-mañ]] #*[[an tu-se]], [[en tu-se]], [[eus an tu-mañ]] #*[[an tu-hont]], [[en tu-hont]], [[eus an tu-hont]] #*[[an tu all]], [[en tu all]], [[eus an tu-all]] #*[[tu traoñ]], #* an tu mat, an tu fall; an tu [[dehoù]], an tu [[kleiz]]. #* an tu [[gin]]. #* [[daou du]] #hevez an doare ma vez implijet, pe hervez pezh zo c'hoarvezet #*[[tu goro]], [[tu skuilh]], #*[[tu-koll]] #Doare ober #*[[gouzout an tu]] #*[[kaout tu]] #*[[kavout an tu]], [[kavout e du]] #*[[klask an tu]] #lec'h #*[[tu bennak]], [[en un tu bennak]] #troiennoù #*[[bezañ tu]] #*[[bezañ war e du]] #*[[kemer tu]] {{-dvr-}} *[[tuad]] *[[tuadenn]] *[[tuadur]] *[[tuañ]] {{-kevr-}} {{(}} *[[a-du]] *[[diouzh-tu]] *[[e-tu]] *[[pe du]] *[[tu-gin]] *[[tu-gounid]] *[[tu-hont]] *[[tu-ha-tu]] *[[tu-koll]] {{)}} {{-tr-}} #*[[tu pe du]] #*[[tu evit tu]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''An '''tu''' a zo an hanter [[eus|euz]] al labour.'' {{mammenn|TBP3|302}} ====Liamm diavaez==== * http://devri.bzh/recherche/?q=tu+&submit= {{gwelet|tú}} {{=fr=}} {{-etim-}} : Eus ar verb [[taire]]. {{-furm-verb-|br}} '''tu''' {{dist|ˈtyː|fr}} ([[tue]], [[tus]], [[tues]]) # [[anv-gwan-verb|Anv-gwan-verb]] ar verb ''taire''. #* '' Vous avez '''tu''' la raison de votre présence.'' #* '' Ils se sont '''tus''' quand le maire est passé. '' {{-rg-|br}} '''tu''' {{dist|ˈtyː|fr}} # Raganv rener an eil gour unan. {{=it=}} {{-rag-|it}} '''tu''' # [[te]] {|class="wikitable" ! '''Ar raganvioù-gour italianeg (rener)''' | [[io]] || [[tu]] || [[lui]] / [[lei]] || [[noi]] || [[voi]] || [[loro]] |} {{=cy=}} {{-ak-|cy}} '''tu''' # tu #* [[tu allan]], [[tu maes]] #* [[tu mewn]] {{-HS-}} *[[ochr]] {{=es=}} :Eus ar ger latin tuus. {{-ag-perc'h-|es}} '''tu''' {{dist|ˈtuː|br}} {| style="float:right; margin-left:0.5em; margin-bottom:0.5em; border: 1px solid #AAAAAA; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! width="65" bgcolor="#F4F4F4" | ! bgcolor="#FFFFE0" | '''gourel''' ! bgcolor="#FFFFE0" | '''benel''' |- | bgcolor="#F4F4F4" | '''unander''' | [[tu]] || [[tu]] |- | bgcolor="#F4F4F4" | '''liester''' | [[tus]]|| [[tus]] |}<noinclude> #[[da|Da]] #* ''Da me tu dinero.'' Ro din da arc'hant. {{=pt=}} {{-rag-gour-|pt}} {|class="wikitable" ! '''Ar raganvioù-gour portugalek (rener)''' | [[eu]] || [[tu]] || [[ele]] / [[ela]]/ [[você]] || [[nós]] || [[vós]] || [[eles]]/ [[elas ]] /[[vocês]] |} '''tu''' {{dist|ˈtuː|br}} #[[te|Te]]. #* '' eu e '''tu''''' - me ha te #* ''Sou como tu'' : eveldout on. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:tu]] ft7bqgbm4f7jlaam4ejb7lqi6xp8d93 0 15004 383956 369582 2026-07-19T09:53:07Z Ar choler 3485 383956 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Anv-gwan verb diwar [[daoniñ]] {{-furm-verb-|br}} '''daonet''' # [[anv-gwan-verb]] diwar [[daoniñ]].un dra daonet, un den daonet #* ''O ma zad ha ma mamm, pelec'h ez oc'h [[manet]]? C'hwi a zo [[kaoz]] din, allas, da vout [[daonet]] ... '' {{mammenn| [[w:Ar Varn diwezhañ (pezh-c'hoari)|Ar Varn diwezhañ, 1792]]|5084-85}} #* ''Sane. — Gant ar [[kozh|c'hoz]] alvokad daonet-se a dle dont hirio eus a [[w:Kemper|Gemper]] e [[deskin|teskin]] gwelloc'h, a [[kav|gav]] d'eoc'h ? [...].'' {{mammenn|AOKE|4}} #* ''- [...]. Kouezierez ar person [[ne daio]] ket da vatezh gant ar brotestanted daonet-se n'o deus tamm [[doujañs]] evit va [[maeronez]]-me nag he merc'h.'' {{mammenn|PIKAGO|28}} #* ''Sac'hellog [[daonet]] a zo ac'hanout !'' {{mammenn|KBSA|221}} #en dro-lavar daonet e vo #:daonet e vo m'ine (m'ene) #:daonet e vo m'ereoù #:daonet e vo chipotolenn ma mamm-gozh! #gwelout: [[damen]] #[[fall-daonet]] {{-ak-|br}} daonet te10suv4f39v9lv2ijcpjxcghnrirba 0 15045 383745 380705 2026-07-18T16:03:14Z Ar choler 3485 383745 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet gant [[evel]] ha [[ma]]. {{-stl-isur-|br}} '''evel ma''' #Stagell isurzhiañ (gwelout [[evel a]]). #a zigor un islavarenn-geñveriañ #* ''An dewarlerc'h ar beure; an holl er palez, a oa [[engortoz|en gortoz]] da [[gwelet|welet]] [[krougañ]] ar priñs Aorel hag e [[breur|vreur]], '''evel m''''en devoa lâret ar roue''. {{mammenn|KAB1|46}} #* '''''Evel ma''' [[gouzoc'h|ouzoc'h]] mat, Gwennveur a [[deu]] atav a-raok C'hwevrer ; Gwennveur a oa eta ar mab [[henañ]].'' {{mammenn|KAB2|15}} #* ''Evit [[dont a-benn]] eus ar veleien, [[evel ma |evel m']]oant [[deuet a-benn]] eus [[madoù]] an Iliz, ec'h en em lakejont [[e doare]] da lamet digant ar [[pab]] hag an [[eskibien]], o [[galloud]] [[warnezho]]''. {{mammenn|EK1|13}} #* ''[...] hag [[en deus|en deuz]] c'hoant da [[ober fae]] [[war|var]] ar [[marv|maro]], '''evel ma''' [[dere|tere]] ouc'h eur [[gwir|guir]] [[soudard]].'' {{mammenn|EK2|94}} #* ''— Ma [[karfen|karfenn]], [[eme-ve]], me a [[gellfe|c'helfe]] ho [[lazhañ|laza]] '''evel m''''[[am beus|am beuz]] [[lazhet|lazet]] [[ar re all|ar re-all]].'' {{mammenn|EK2|95}} #* ''[...], e-giz ma nij al labous [[diouzh|diouz]] e [[kaoued|gaoued]] pa [[kav|gav]] an [[dor|nor]] digor, pe [[c'hoazh|c'hoaz]] '''evel ma''' tec'h al laer, [[eeun|eün]] [[dirazañ|dirazan]], pa [[bez|vez]] bet oc'h ober e [[tro|dro]] en eun [[tiegezh|tiegez]] bennak.'' {{mammenn|EZM|114}} #* ''Kristen ebet ne oa en iliz d'an ampoent-se, ha stagañ a [[gris|ris]] da [[pediñ|bediñ]] '''evel ma''' ouien, [...].'' {{mammenn|VZAB|43}} #* ''Gwechall ne [[beze|veze]] ket tommdourennet ar [[bugale|vugale]] '''evel ma''' [[bezont|vezont]] bremañ.'' {{mammenn|TBP2|524}} #* ''Ar [[ki|c'hi]]-mañ [[n'eo ket]] koulz da [[glask]] [[razhed|razed]] '''evel ma''' oa e [[mamm|vamm]].'' {{mammenn|TBP3|150}} #:[[evel ma lavaran]] #*[[evel ma ouzoc'h]] #:[[evel m'eo dleet]]: [[evel a zo dleet]] #a zigor un islavarenn-abegiñ: gwelout [[peogwir]], [[dre ma]] #* ''''''Vel ma''' oa chomet e-unan e c'hoantaas mont da [[bale|vale]] bro, o soñjañ ankouaat marteze e [[glac'har|c'hlac'har]].'' {{mammenn|KAB3|175}} #a zigor un [[islavarenn-amzeriañ]] e-barzh [[diouzhtu evel ma]] #* ''Diouzhtu [[evel ma]] oa [[ganet]].'' {{mammenn|TBP3|141}} #* ''Hag [[evel ma]] '''c'hoarvez''' alies, e [[deskis|teskis]] [[pep tra]] just e koulz [[a-raok|'raok]] ar pezh a dlee dont war-lerc'h.'' {{mammenn|TIVA|51}} #* ''Evel ma pardonomp'' : pezh c'hoari brezhonek. {{-dvr-}} {{(}} * [[evel ma'z on]] * [[evel ma'z out]] * [[evel ma'z eo]] * [[evel m'emañ]] * [[evel ma oa]] * [[evel ma vez]] * [[evel ma oar]] {{)}} kapdy31ab180aw0px24u21kdibhketz 0 15143 383699 374889 2026-07-18T14:49:07Z Ar choler 3485 383699 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ''millig-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[milligañ]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-et]]''. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''milliget''' {{dist|miˈliːɡet|br}} #[[anv-gwan-verb|Anv-gwan-verb]] ar verb ''milligañ'''. :*Gant ur [[kemmadur dre vlotaat|c'hemmadur dre vlotaat]] :: ''Eno edo Keriz gwechall goz, Iz ar [[kêr|gêr]] '''villiget''' abalamour d' he [[pec'hedoù|fec'hedou]] mezus.'' {{mammenn|KBSA|40}} :*[[hep|Hep]] [[kemmadur]] ([[hervez]] [[ali]] [[w:Ronan ar Glev|Ronan ar Glev]]) :: ''An divroidi '''milliget''', o [[degouezhout|tegouezhout]] e Breizh, [...].'' {{mammenn|EK1|130}} :: ''[...], hag e [[diskouez|tiskouez]] kalz a [[karantez|garantez]] eviti, an [[trubardez|drubardez]] '''milliget'''.'' {{mammenn|KAB1|105}} :: ''— [...] ? Hag en pe stad ez out laket gant ar [[gwrac'h|wrac'h]] '''milliget''' ! [...].'' {{mammenn|KAB1|143}} :: ''Skubit buan, o va Doue, diwar leurenn ar bed, gouenn '''milliget''' ar [[kristenien|gristenien]]-se.'' {{mammenn|DIC'H|26}} :: ''Abaoe an devezh '''milliget''' ma chañsas d'hor mamm [[kentañ|gentañ]]<br>Kaout ur c'hoantadenn avaloù n'eus 'met poanioù er bed-mañ.'' [[w:Prosper Proux|Prosper Proux]], [https://br.wikisource.org/wiki/Son_ar_merc%E2%80%99hetaer Son ar merc'hetaer] {{-trl-}} * [[kaout un teod milliget]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|maudit}} rtz18rdark7juba2cs17jlh2nt5fsll 0 15145 383890 371279 2026-07-18T19:37:03Z Ar choler 3485 383890 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar an [[anv-kadarn]] ''[[poan]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-ioù]]''. {{-furm-ak-|br}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈpwã.nju|br}} {{b}} #''{{ucf|furm}} [[lies]] an anv-kadarn'' poan. #* ''Merc'h yaouankañ ar Roue Naer, he devoa [[hen]] heuilhet dre-holl hag hen sikouret en e holl labourioù hag e holl '''boanioù''', [...].'' {{mammenn|KAB2|47}} #* ''Abaoe an devezh milliget ma chañsas d'hor mamm [[kentañ|gentañ]]<br>Kaout ur c'hoantadenn avaloù n'eus 'met '''poanioù''' er bed-mañ.'' Prosper Proux, Son ar Merc'hetaer #* ''Hag ar [[morc'hed]] a [[mag|vag]] bremañ ne [[gra|ra]] nemet atizañ ar '''poanioù''' a [[gouzañvont|c'houzañvont]], int o-daou, an eil hag egile, an eil dre egile...'' {{mammenn|RARA|184}} #* ''Diwar-benn poaniou ar vuez ''', {{mammenn|[[w:Amable-Emmanuel Troude|Troude]] ha [[w:Gab Milin|Milin]], ''[[s:Jezuz-Krist skouer ar gristenien|Jezuz-Krist skouer ar gristenien]]'', [[w:Brest|Brest]], [[w:1842|1842]]|76}} #* ''An douar a zo eur vro el leac’h m’[[emaor]] evit gounit madou braz d’an ene, ha setu perak ez eo eur vro a '''boaniou'''. #'' {{ucf|gouzañv}} poanioù''. {{-kevr-}} * [[poanioù-kalon]] * [[poanioù-penn]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|douleurs|b}}, {{tro|fr|peines|b}} * {{it}} : {{tro|it|dolori|g}} * {{en}} : {{tro|en|pains}} ixbe7qo8kggbqlro887cklxmh87g10h 383897 383890 2026-07-18T19:47:41Z Ar choler 3485 383897 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar an [[anv-kadarn]] ''[[poan]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-ioù]]''. {{-furm-ak-|br}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈpwã.nju|br}} {{b}} #''{{ucf|furm}} [[lies]] an anv-kadarn'' poan. #* ''Merc'h yaouankañ ar Roue Naer, he devoa [[hen]] heuilhet dre-holl hag hen sikouret en e holl labourioù hag e holl '''boanioù''', [...].'' {{mammenn|KAB2|47}} #* ''Abaoe an devezh milliget ma chañsas d'hor mamm [[kentañ|gentañ]]<br>Kaout ur c'hoantadenn avaloù n'eus 'met '''poanioù''' er bed-mañ.'' Prosper Proux, Son ar Merc'hetaer #* ''Hag ar [[morc'hed]] a [[mag|vag]] bremañ ne [[gra|ra]] nemet atizañ ar '''poanioù''' a [[gouzañvont|c'houzañvont]], int o-daou, an eil hag egile, an eil dre egile...'' {{mammenn|RARA|184}} #* ''Diwar-benn poaniou ar vuez ''', {{mammenn|[[w:Amable-Emmanuel Troude|Troude]] ha [[w:Gab Milin|Milin]], ''[[s:Jezuz-Krist skouer ar gristenien|Jezuz-Krist skouer ar gristenien]]'', [[w:Brest|Brest]], [[w:1842|1842]]|76}} #* ''An douar a zo eur vro el leac’h m’[[emaor]] evit gounit madou braz d’an ene, ha setu perak ez eo eur vro a '''boaniou'''''. #'' {{ucf|gouzañv}} poanioù''. {{-kevr-}} * [[poanioù-kalon]] * [[poanioù-penn]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|douleurs|b}}, {{tro|fr|peines|b}} * {{it}} : {{tro|it|dolori|g}} * {{en}} : {{tro|en|pains}} cn50jmhjqx84yssd0u0g2snx7gke206 0 15160 383679 375419 2026-07-18T14:35:20Z Ar choler 3485 383679 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[gaou]] . {{-furm-ak-|br}} '''gevier''' {{dist|ˈɡevjɛr|br}} #''[[furm|Furm]] [[lies]] an [[anv-kadarn]]'' [[gaou]]. #* ''— '''Gevier''', '''gevier''', eme adarre ar [[kabiten|c'habiten]], a bouez he [[penn|benn]], ha droug enn-han ! [...].'' {{mammenn|EK2|18}} #* ''Dalc'hit mat d'am [[komzoù|c'homzou]], ne deo ket '''gevier''' int.'' {{mammenn|GGEO|36}} #* ''...ne reont [[forzh]] [[peseurt]] [[gevier]] da [[skignañ]] en-dro dezho '', SKKR 245 #* ''[...] : « Va [[tad|zad]] paour, emezon, heñvel oc'h ouzh ur maen-bez na lenner warnañ nemet '''gevier''' ha '''gevier'''. Ar [[kazh|c'hazh]] Bichegan 'ta an hini eo ez on bet flatret gantañ ! »'' {{mammenn|VBRU|7}} #* ''[...] ; an Diaoul, priñs ar '''gevier''', a [[bourr|vourr]] en teñvalder hag a [[douj|zouj]] ar sklaerder.'' {{mammenn|RARA|18}} # Skridoù er gazetenn: #*''Ar boan a ra din eo gwelet [[pegement a arc'hant]] [[am eus]] lakaet e '''gevier''' ''. {{mammenn|TBP2|302}} ====Doareoù-skrivañ all==== :En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet ''gewier.'' {{-trl-}} -lavarout gevier: {{(}} * [[aozañ gevier]] * [[dibunañ gevier]] * [[disac'hañ gevier]] * [[distagañ gevier]] * [[dornañ gevier]] * [[fentañ gevier]] * [[hadañ gevier]] * [[gwriat gevier]] * [[kontañ gevier]] * [[livañ gevier]] * [[paskañ gevier]] * [[pentañ gevier]] * [[skignañ gevier]] * [[steuñviñ gevier]] * [[stignañ gevier]] * [[troadañ gevier]] * [[gwriat gevier]] {{)}} -krediñ gevier: {{(}} * [[evañ gevier]] * [[lonkañ gevier]] * [[plomañ gevier]] * [[rotiñ gevier]] * [[treizhañ gevier]] {{)}} {{-tro-}} *{{fr}} : {{tro|fr|mensonges}} ; {{tro|fr|torts}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:gaou]] [[rummad: gevier]] nqi44j1q7wf8spd2q5xz2u6fesd2acn 0 15242 383960 369559 2026-07-19T09:56:10Z Ar choler 3485 383960 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar [[mank]] hag [[-out]]. {{-verb-|br}} '''mankout''' {{dist|ˈmãŋkut|br}} pe '''mankañ''' ([[anv-gwan-verb]] : [[manket]]) {{displ-br}} #bezañ [[diouer]] a draoù pe a dud, bezañ [[diank]] tra pe dra: #* ''Beleien a '''vank'''!'' {{mammenn|LAPE|7}} #* ''"0-0 ! Goneri ! N'eo ket [[liñselioù]] a '''vank''' amañ ! Amañ zo [[peadra]] da [[lieniñ]] kant korf marv ! Deus da welet !"'' {{mammenn|MOAN|68}} #* ''« .... hag amañ n'eo ket al labour eo a vank. »'' {{mammenn|TSTN|38}} #c'hwitout war un dra bennak #*''... me oar vat, [[mammig]] kozh, ne youlfet ket ober din '''mankout''' un dimeziñ ker kaer evit teir barvenn''. {{mammenn|KAB3|39}} #mankout un dra en udb #* ''Ar pres-mañ a '''[[mank|vank]] eun ibil''' ennañ.'' {{mammenn|TBP2|220}} #'''mankout''' un dra da un den: #* ''Ni, [[her]] gouzout a rit, ne '''vanke''' ket a galon [[deomp]] [[kennebeut]]''. {{mammenn|EK1|220}} #*''Ne vanke dezhe nag arc’hant na dilhad kaer'', {{mammenn|KAB1|247}} #*''Chom ganin da vevel ha ne '''vanko''' netra dit amañ'' {{mammenn|KAB3|13}} #*''Unan a '''vanke''' din da echuiñ ma zeir dousenn'', {{mammenn|KAB3|137}} #*''Un toullad mein-glas a '''vanke''' dezhañ da beurdeiñ an ti ''. {{mammenn|TBP3|222}} #*''Netra ne '''vank''' dezhi'', SB I/2 #* ''Kentoh e '''vanko''' [[kontelleged]] el [[w:Lev|Leo]] evid butun din-me.'' {{mammenn|TBP1|38}} #*''Me ne '''vank''' netra ebet din'', {{mammenn|TBP2|337}} #*''Hennezh ne '''vank''' ket a arc’hant dezhañ'', {{mammenn|TBP2|337}} #*''Bremañ pa arruo an nevez-amzer ne '''vanko''' ket a labour deom.'' {{mammenn|TBP2|375}} #* ''mankout ul [[loaiad]] da unan bennak'' : bezañ berr e spered. #bezañ [[manket]] #*''Manket oc'h avat, eme C'hwevrer!'' {{mammenn|KAB2|21}} #*''Manket on'', {{mammenn|KAB2|71}} #'''mankout war un dra''' : [[c'hwitout]] war un dra #*''Ne vankin ket war e saout ha war e gezeg'', SBI 2/224 #*''... mar gwelan al laer ne vankin ket warnañ'', {{mammenn|KAB1|15}} #*''Hounnezh he deus tri mab, paotred an terruplañ, ha ne '''vankfont''' ket war ho puhez'', {{mammenn|KAB2|22}} #*''A-benn ma vank ur bugel war e goan e rank bezañ skuizh'', {{mammenn|TBP2|433}} #mankout kalon un den ( -> [[c'hwitout]]) #*''Honnezh a vank he c’halon dezhi a-greiz-toud'', {{mammenn|TBP2|337}} #mankout an douar (dindan un den) #* ''- An Ankou ne laoska ken an neb en deve tapet, hag, evel e vank an douar [[drekout]] pep [[kammed]], an amzer dremenet ne deu ken ive.'' {{mammenn|PIPI|54}} #mankout da ober un dra {{-HS-}} * [[c'hwitout]] ===Krennlavaroù=== *''N'eo ket digarez A '''vank''' d'an didalvez''. *''An hini a vez war ar bern ne '''vank''' mann ebet dezhañ'', {{mammenn|TBP2|42}} {{-trol-}} * [[ne vank nemet]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|manquer}} [[Rummad:mankout]] [[Rummad:-out]] 29w47532vvt263j2oy8liq9c5rn0y3z 0 15300 383678 375400 2026-07-18T14:34:55Z Ar choler 3485 383678 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''[[tap]]'' hag ''[[-out]]''. {{-verb-|br}} '''tapout''' {{dist|ˈtapːut|br}} {{v ke}} {{displ-br}}; adstumm: '''[[tapañ]]'''; [[tapet]]. # Tapout traoù: #* '''''Tapout''' a ra Yann eun [[horzh|horz]] da bilat [[lann]], ha darc’hao ! war gein an diaoul.'' {{mammenn|KBSA|119}} #* ''Ha me o '''tapout''' ma botoù em [[dorn]] ha da garzhañ fonnusañ ma c’hallen.'' {{mammenn|TBP2|163}} #* ''Tap kafe da-unan peogwir n'am eus ket ar [[skiant]] da reiñ dit.'' {{mammenn|TBP2|472}} #* '''''Tapout''' a ra neuze eur [[skod-tan]] hag e plant anezañ, en e lagad d’an diaoul. '' {{mammenn|KBSA|138}} #Tapout tud, bugale: kemer anezhe. #* ''Tap ar paotr bihan war da varlenn.'' {{mammenn|TBP2|32}} #* ''Neuze Herve a '''dapas''' eur skaon, Matilin a grapas warni, hag a zistagas ar penn-baz.'' {{mammenn|PIPI|105}} #Tapout un dra en ul lec'h: kemer, lakaat #* ''Ar vamm a dap penn he mab war he daoulin hag em laka da glask laou dezhañ.'' {{mammenn|KAB5|121}} # Tapout un den : [[kregiñ]] ennañ #* ''Hag eñ o tapout ar verc’h hag o pokat dezhi ivez'' {{mammenn|KAB2|22}} # Tapout un den evel [[prizoniad]] (gant ar polis pe ar justis peurvuiañ) #* '''''Tapet''' e voe koulskoude, ha kaset d'ar prizon, da Bontrev, hag e voe barnet da vezañ krouget ha devet, ha gwentet e ludu gant an avel.'' {{mammenn|KAB3|216}} #* ''- Arsa, kont d'in 'ta reiz, mar gouiez, perak eo bet '''tapet''' ar c'hloareg-ze ?'' {{mammenn|PIPI|166}} #* ''Ar gevnidenn a '''dapas''' ar roñfl en he [[gwiad]] dir.'' {{mammenn|KBSA|37}} #Tapout [[krog]] en un dra, en un den : [[kregiñ]] en un den # [[tapout un den oc'h ober un dra bennak]] #Tapout loened, pesked ([[chaseal]], [[pesketa]]). #*''O vont e tapas ur glujar, hag he degasas gantañ.'' {{mammenn|KAB3|31}} #* ''Krog e oar da '''dapout''' toulladoù [[brizhilli]].'' {{mammenn|TBP1|84}} #* ''Un dra bennak ho peus tapet? -Ya-vat, ur pezh [[silienn]] am eus tapet.'' {{mammenn|TBP2|510}} #* ''Dont a ray an traoù da vat ganez mar gouzout tapout laboused'' {{mammenn|KBSA|199}} #* ''Dont a ra a-benn da dapout an evnig.'' {{mammenn|KAB3|137}} #* ''Deh am-oa '''tapet''' eur [[silienn|zillïenn]] keit-mañ.'' {{mammenn|TBP1|28}} #Tapout un dra eus ul lec'h bennak: #* ''Tennañ a reas e yalc'h eus e c'hodell gleiz hag ur pezh pevar real a '''dapas''' anezhi.'' {{mammenn|LAEK|19}} # Tapout un dra da unan bennak : kemer un dra d'en reiñ da unan bennak: #:''Tap din ul lien.'' {{mammenn|TBP2|317}} # ''Tapout un dra gant unan bennak'' : kemer un dra (bazh, fuzuilh) da skeiñ gant unan bennak: #''Tapout un dra da ober udb'': #* ''Tap ur bod balan da '''reiñ''' da hennezh.'' {{mammenn|TBP2|54}} #*''Tap din ar gaoter vihan da boazhat patatez;'' {{mammenn|TBP2|233}} #Tapout un den [[war an tomm]] #Tapout ur [[kleñved|c'hleñved]] bennak (ar [[sifern]], hag all) #* ''Pipi en deus tapet ur [[gwall]] gleñved.'' {{mammenn|TBP2|510}} #* ''Me a dap ar [[sifern|zifern]] [[diouzhtu|dioustu]] evel ma[[ec'h an|'h an]] [[el lec'h ma|el-leh ma]] [[bez|vez]] tomm.'' {{mammenn|TBP2|510}} #* ''Abaoe ma'm eus '''tapet''' an arwez-dour.'' {{mammenn|TBP2|510}} #* ''Na chomit ket aze, peotramant e '''tapot''' ar sifern.'' {{mammenn|TBP3|158, 166}} # Tapout [[riv]] # [[tapout e varv|Tapout e varv]], e [[skas]] : tapout riv. # Tapout un [[taol]], un tenn : bezañ tizhet gant un taol, un tenn. #* ''An hini a gignfe kroc’hen an aotrou a dapfe kerkent pemp tenn pistolenn en e empenn'' {{mammenn|EZM|34}} #* ''Kerlaban. — Boulc'hurun, ar [[kentañ|c'henta]] a [[gwelin|welin]] o c'hoarzin a '''[[tapo|dapo]]''' eun taol dourn diwar e fri !'' {{mammenn|AOKE|7}} #Tapout an [[heol]]: tapout un taol heol. #* ''Me am eus tapet an heol div wech.'' {{mammenn|TBP2|510}} #Tapout ul [[lamm]]: kaout ul lamm. #*''Rak keit ma oa-hi o tañsal he deus '''tapet''' ul lamm''. Kanaouenn "Ar c'hozh paotr yaouank kozh". #Tapout [[kroz]], [[trouz]], e begement: [[klevout]] kroz, trouz, [[klevout e begement]]. #Tapout ur [[prosez]]: kaout ur prosez #*[...] ma voe darbet da Laouig, en deiz all, tapa eur prosez diwar goust e sivienn. — (Tad Medar, Diwar c'hoarzin..., Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, p. 168.) #''Tapout un den e ger'': #''Tapout an tren, ar vag'' (da veajiñ) : mont gant an tren, ar vag; #''Tapout un hent'' : mont drezañ #* ''Me a oa deuet dre ar wenodenn da '''dapout''' an hent kozh.'' {{mammenn|TBP2|510}} #''Tapout ul lec'h'': erruout [[eno]] #* ''Dre hent [[w:Plouilio|Plouillio]] aze ne [[bezer|vezer]] ket pell o '''tapoud''' [[w:Tredraezh|Tredrez]].'' {{mammenn|TBP2|510}} #*'' ... evit '''tapout''' Pariz, dre an hent-houarn, ec’h eo traoalc’h nao pe deg heur.'' MBJ #* ''Ni a dro ’trezek ar zav-heol evit '''tapout''' Marseilh dre an hent-houarn.'' {{mammenn|MBJ| 9}} #''Tapout un oad'' : [[tizhout]] un oad. #* # [[degas]] #*'''''Tap''' baraz ar porc'hell amañ'' {{mammenn|TBP2|510}} # A verk ur vent. ''Tapout (da un den) [[betek]] un dra bennak''. #* ''E-touez ar geot-se, a '''dape''' dezhe betek o c’hof, e oa div vuoc’h'' {{mammenn|KAB1|285}} #* ''Ar re-se a '''dape''' betek e zivgazel.'' {{mammenn|TBP2|510}} #''Tapout ober un dra'': dont a-benn d'e ober # [[gloazañ]] (ul lodenn eus ar c'horf) #*''Pier en devoa '''tapet''' e vrec'h dec'h pa oa du-mañ o tornañ. '' {{mammenn|TBP2|511}} #*''Diwall na '''dapfes''' da c'har. '' {{mammenn|TBP?|??}} {{-HS-}} *[[kregiñ]] (en un dra) {{-trl-}} {{(}} * [[tapout ur c'hleñved]] * [[tapout e gerc'h]] * [[tapout e varv]] * [[tapout krog]] * [[tapout peg]] * [[tapout un oad]] * [[tapout div c'had gant un tenn]] : [[lazhañ div voualc'h gant ur maen]]. {{)}} ====Krennlavaroù==== * ''Gwell eo ur [[gad|c'had]] '''tapet''' evit div o redek.'' {{mammenn|TBP3|304}} * :''Ar bed zo e krap'' :''An neb a dap a dap'' :''An neb na dap ket a skrap''. {{mammenn|TBP3|304}} {{-HS-}} * [[pakañ]] {{-dvr-}} * [[tapadenn]] * [[tapet]] * [[gwalldapout]] * [[en em dapout]] {{-tro-}} * {{eo}} : {{tro|eo|kapti}} * {{fr}} : {{tro|fr|attraper}}; {{tro|fr|atteindre}} (qqc, un âge) * {{en}} : {{tro|en|catch}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:tapout]] [[Rummad:-out]] li5idskrr3t23eerbuvpx469fbt55kn 0 15405 383775 372963 2026-07-18T16:25:19Z Ar choler 3485 383775 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar [[eta]], [[enta]]. {{-adv-|br}} ''''ta''' {{dist|ˈtɑː|br}} #Adverb ha ne c'hall ket bezañ ger kentañ ur frazenn; lakaet alies war-lerc'h ar ger kentañ evit pouezañ pe nerzhekaat; gwelout [[eta]]. #Alies war-lerc'h an [[doare-gourc'hemenn]]: #* ''Dal [['ta]]! '' {{mammenn|TBP2|499}} #* ''Deus [['ta]]! Deomp 'ta!'' {{mammenn|TBP2|499}} #* ''Deus ganin [['ta]]! Sell [['ta]]!'' #* ''Ro peoc'h [['ta]]! '' {{mammenn|TBP2|499}} #* '''''Sell 'ta''' ! '''Sell 'ta''' !'' {{mammenn|ETAP|42}} A-wechoù war-lerc'h ur verb all: #* '' N'eo ket te? Piv eo [['ta]]! '' {{mammenn|TBP2|499}} #* ''— N’out ket belek ? Petra out'''-ta''' neuze ?'' {{mammenn|EK?|??} ##War-lerc'h adverboù a bep seurt: #* ''Neuze''' 'ta''' ne vi ket gwelet ken ?'' #* ''— « [...] ; [[rak-se|rak se]] ''''ta''' gra bremañ da [[pak|bak]], kentañ ma [[c'helli]] ; [...]. »'' {{mammenn|LAWI|64}} #* ''Dizale ''''ta''', n'em bo [[urzh]] da lavarout [[ger ebet]] ken ganeoc'h-c'hwi, nag en ti, nag er maez !'' {{mammenn|ETAP|42}} # War-lerc'h an adverb [[ivez]]: #* ''Petra da ober ivez [['ta]]? '' {{mammenn|EK1|21}} #* ''Dinec'h oa [[ivez|ive]]-'''ta''' [[diwar-benn|divar-benn]] [[enklask]] ha [[furch]] ar [[kabiten|c'habiten]].'' {{mammenn|EK2|278}} {{-dvr-}} * [[ac'hanta]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|donc}} * {{es}} : {{tro|es|por eso}} [[Rummad: eta]] 03n5wtj0jn91thrrd4itumj79pt958j 0 15438 383753 373774 2026-07-18T16:07:43Z Ar choler 3485 383753 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Tostaat ouzh [[peth]] e kembraeg. {{-rag-|br}} '''pezh''' {{dist|ˈpeːs|br}} # raganv : [[ar pezh]], an [[traoù]] #*''... : barrek e oant, emezo, d'ober o-unan war dro poblañs ar vro evit '''pezh''' a selle ouzh ar bevañs, ...'' {{mammenn|VZAB|94}} #* ''A-bouez bras eo reiñ da c'houzout '''pezh''' a c'hoarvez e-barzh ar vuhez pemdeziek. Anez, n'eus kevredigezh ebet''. {{mammenn|[[w:Jean Tricoire|Jean Tricoire]], ''Me a gomzo brezoneg'', 1990, p 138}} #[[gwashañ]] pezh zo, [[gwellañ]] pezh zo: {{-ak-|br}} '''pezh''' {{dist|ˈpeːs|br}} ({{bihan}} : [[pezhig]], {{l}} [[pezhioù]]) # pezh [[moneiz]] #* ''ur pezh arc'hant, ur pezh dek lur'' #* ''N’az-teus ket eur pez pevar-real da bresta din ?'' — {{mammenn|TBP2|411}} # [[sal|Sal]], [[kambr]]. #* ''Pemp '''pezh''' zo en ti-se.'' # [[tamm|Tamm]]. #* # [[pezh-c'hoari|Pezh-c'hoari]]. #* # [[tamm|Tamm]] [[bras]]. #* ''Ur '''pezh''' den, ur '''pezh''' ki, ur '''pezh''' loen, ur '''pezh''' tra vras.'' #* ''Hag e rin, eme ar jeant, a oa bremañ ur '''pezh''' bern kaoc'h en e vragez.'' {{mammenn|LAWI|79}} #* ''Neuze [[hemañ|heman]] a laoskas eur [[kriadennig|griadennig]], ha dioc'htu e [[teuas]] eur [[pezh|pez]] [[razh|raz]], eur [[goz|c'hoz]] hag eul logodenn '''d'e gaout'''.'' {{mammenn|GGEO|78}} #*''Ar c'hurunoù o deus graet ur '''pezh''' [[strak]]''. {{mammenn|TBP3|233}} #* ''[[pezh mell]], [[pezh pikol]]'' #* ''[[mell pezh]], [[pikol pezh]]'' # [[tra|Tra]], evit pouezañ war an niver unan: ''pezh arrebeuri, pezh kanol'', #* ''Etre mil ha daouzek-kant a yoa anezho, hag ouzhpenn ur '''pezh''' [[kanol]] hag en doa ur genoù du.'' {{mammenn|EK1|171}} #* ''Pa lavar Canclaux o doa koueriaded Kastel eur '''pez''' kanol, torret ael he garr, e lavar gevier. N’oa bet '''pez''' kanol ebet etre hon daouarn nemed re Ganclaux, deiz an tenna d’ar zort, evel a ouzoc’h.'' {{mammenn|EK.|...}} #*''Eus Lesneven e teu bep [[pemzek dervezh]], en ur vountañ war ur [[karrig|c'harrig]], stag outañ ur '''pezh''' ki.'' {{mammenn|ANTR|110}} # [[tra|Tra]], [[den]], en ur [[ster]] [[dismegañsus]]. #* [[pezh-fall]] #* ''O ! '''pezh''' [[divergont]] 'zo ac'hanout ? Petra 'c'h eus graet ?'' {{mammenn|ETAP|53}} #* ''O ! honnez a zo eur '''pez''' ifrontet, eur '''pez''' kuriuz !'' {{mammenn|TBP2|411}} #* '' ...'''pez''' [[divezh|divez]]?'' {{mammenn|KBSA|281}} {{-HS-}} * [[mell]] * [[pikol]] * [[takad]] * [[troc'h]] {{-kevr-}} {{(}} * [[pezh didalvez]] * [[pezh divergont]] * [[pezh fall]] {{)}} {{-dvr-}} {{(}} * [[a-bezh]] * [[en e bezh]], [[en he fezh]], [[en o fezh]] * [[dibezhiañ]] * [[pezhiad]] * [[pezhienn]] {{)}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|morceau}} ; {{tro|fr|pièce}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:pezh]] t67u6epfwyqpyjh0s0g5keuxswrl8c8 0 15563 383982 369247 2026-07-19T10:13:21Z Ar choler 3485 383982 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}}. {{-verb-|br}} '''lojañ''' {{dist|ˈloːʒã|br}} {{v g}} {{displ-br}} # ''bezañ o '''lojañ''''' en ul lec'h bennak: [[bezañ o chom]] en ul lec'h bennak. #* ''« Ac'hanta », eme Jañ-Mari, en ur reiñ deomp [[pep a]] skudellad soubenn, « ankounac'haet hoc'h eus debriñ boued, abaoe ma 'z oc'h bet o '''lojañ''' e-touez ar c'holo ? ...»'' {{mammenn|EK1|65}} #* ''Stanislas en devoe poan ur merzher e-pad an daou vloaz ma voe eno o '''lojañ'''.'' {{mammenn|BUZE|675}} '''lojañ''' {{v ke}} # [[reiñ|Reiñ]] [[bod]]. #* ''Ar yaouankañ eus an tri bugel hoc'h eus '''lojet''' an noz tremen, anvet Bihanig, hennezh en deus graet an taol.'' {{mammenn|KAB3|14}} #* ''Mes, a benn nebeud bloavezhioù, ar gouent-se ne oa mui bras a-walc’h evit '''lojañ''' ar re a deue da c’houlenn bezañ resevet enni.'' {{mammenn|BUZE|612}} #* ''Du-mañ eo bet [[meur a]][[nozvezh]] o lojañ''. {{mammenn|TBP2|351}} {{-dvr-}} {{(}} * [[bod-lojañ]] * [[dilojañ]] * [[dilojeg]] {{-}} * [[dilojek]] * [[dilojer]] * [[fall-lojañ]] {{-}} * [[hanter-lojad]] * [[keleier-lojañ]] {{-}} * [[lojad]] * [[skol-lojañ]] {{)}} {{-trl-}} * [[goulenn lojañ]] * [[lojañ e maner Lonk-Avel]] {{-tro-}} '''bezañ o chom''' {{(}} * {{af}} : {{tro|af|woon}} * {{de}} : {{tro|de|wohnen}}, {{tro|de|hausen}} * {{da}} : {{tro|da|bo}} * {{eo}} : {{tro|eo|loĝi}} * {{fo}} : {{tro|fo|búgva}}, {{tro|fo|gista}} * {{fi}} : {{tro|fi|asua}} * {{fr}} : {{tro|fr|loger}} * {{hbo}} : {{tro--|hbo|לון}} * {{ang}} : {{tro|ang|buan}}, {{tro|ang|wician}} * {{io}} : {{tro|io|lojar}} * {{is}} : {{tro|is|búa}} * {{it}} : {{tro|it|abitare}}, {{tro|it|dimorare}}, {{tro|it|stare}} * {{ca}} : {{tro|ca|habitar}}, {{tro|ca|residir}}, {{tro|ca|allotjar}} {{-}} * {{la}} : {{tro|la|colere}}, {{tro|la|habitare}} * {{nl}} : {{tro|nl|gevestigd zijn}}, {{tro|nl|huizen}}, {{tro|nl|resideren}}, {{tro|nl|wonen}} * {{no}} : {{tro|no|bo}} * {{pap}} : {{tro--|pap|biba}} * {{pl}} : {{tro|pl|mieszkać}} * {{pt}} : {{tro|pt|estar hospedado}}, {{tro|pt|habitar}}, {{tro|pt|morar}} * {{ro}} : {{tro|ro|locui}} * {{ru}} : {{tro|ru|шить}}, {{tro|ru|пошить}} * {{en}} : {{tro|en|dwell}}, {{tro|en|live}}, {{tro|en|reside}}, {{tro|en|stay}} * {{es}} : {{tro|es|morar}}, {{tro|es|habitar}}, {{tro|es|residir}}, {{tro|es|alojar}} * {{srn}} : {{tro--|srn|libi}} * {{sv}} : {{tro|sv|bo}}, {{tro|sv|bygga}} * {{cs}} : {{tro|cs|bydleti}}, {{tro|cs|bydliti}} {{)}} '''reiñ bod''' {{(}} * {{de}} : {{tro|de|beherbergen}}, {{tro|de|unterbringen}} * {{eo}} : {{tro|eo|loĝigi}} {{-}} * {{fr}} : {{tro|fr|loger}} * {{en}} : to {{tro|en|lodge}} {{)}} qqbn80ot9gp4pmw9sddm05dux258f6o 0 15764 383798 372598 2026-07-18T16:38:58Z Ar choler 3485 383798 wikitext text/x-wiki {{gwelet|-it}} {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} :Stumm eus ar verb [[mont]]. {{-furm-verb-|br}} '''it''' # En [[doare-gourc'hemenn]] (a-wechoù: [[kit]]). #*''... '''it''' bepred a-raok ... '''it''' arre ... '''it''' a-raok bepred ...'' {{mammenn|KAB1|211}} #* '''''It''' gantañ d'ar [[foar]] ha goulennet outañ ar pezh a garfet, hag e ve mil [[skoed]], hag e vo roet deoc'h ; [...].'' {{mammenn|KAB4|94}} #*'''''It''' bepred da glask ur gomer ... '' {{mammenn|KAB3|165}} #* ''— Ma ! Ma bugaligoù '''geizh''', [[it]] neuze [[en gras Doue]] ; [...].'' {{mammenn|KAB3|11}} #* '''''It ''' pep hini [[d'e gêr]] ... '' {{mammenn|EK1|18}} #* ''— It [[atav|atao]], [[dispac'herien]] [[fallakr]] ha [[digalon|digaloun]], eme-ve [[din|dign]] [[va-unan]], m'hen talvezo [[deoc'h|d'eoc'h]]! '' {{mammenn|EK2|85}} #* ''Patern (''Da Zane''). — '''It''' ac'halese 'ta ! Asa !'' {{mammenn|AOKE|33}} #* ''Patern. — [...] ! '''It''' da zutal ; [...] !'' {{mammenn|AOKE|35}} #*'''''It''' e peoc'h gant an hent-bras-se hep aon da vezañ gwintet er foz gant ur c'harr-dre-dan bennak !'' {{mammenn|TSTN|10}} #*''« '''It''', » eme ar wreg, « ha kargit mat ho [[seier]] ! »'' {{mammenn|KBSA|217}} #*[[it kuit]] #en doare gourc'hemenn er stumm-nac'h: #* [[na it ket]] #* [[na dit ket]] #* [[n'it ket]] #en doare-disklêriañ #*''N'it ket e kêr bemdez ?'' #war-lerc'h [[ez]] pe [[ec'h]]: #*[[ez it]] #*[[ec'h it]] {{-dvr-}} {{(}} * [[kit]] * [[dit]] * [[ez it]] * [[ec'h it]] {{)}} {{-tro-}} *latin: [[ite]] *saozneg: [[go]]; [[you go]] *galleg: [[allez]] [[rummad:it]] [[rummad:mont]] {{=cy=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} : Furm displeget eus an araogenn [[i]]. {{-furm-ar-|cy}} '''it''' # [[dit]] {{-HS-}} * [[iti]] {{=la=}} {{-furm-verb-|la}} '''is''' #Furm [[trede gour unan]] amzer-vremañ ar verb [[ire]]. {{=en=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} : Furm raganv nepreizh an [[trede gour unan]]. {{-rag-gour-|en}} '''it''' # Raganv #* '''''It''' is cold''. -Yen eo [[anezhi]]. 9m4l936ook60m2920tin4q311v86z9r 0 15769 383668 375526 2026-07-18T14:29:46Z Ar choler 3485 383668 wikitext text/x-wiki {{gwelet|am-}} {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[a]] ha [['m]]. {{-rag-gour-|br}} '''am''' {{dist|ãm|br}} #[[raganv-gour|Raganv gour]] [[renet]] ar [[kentañ gour unan|c'hentañ gour unan]]. #*[[evel|Evel]] [[renadenn eeun]] : #*: ''Piou '''am''' diguemero [[p'az|pas]] pezo ma leset '' {{mammenn|w:Ar Varn Diwezhañ|4522}} #*: ''— Doue '''am''' [[selaou|zelaou]] hag a [[goar|c'hoar]] ne lavaran ket a [[gevier|c'hevier]].'' {{mammenn|EK2|277}} #*: ''— [...] ? Klask kuzhat anv an hini '''am''' engehentas ? [...] ? »'' {{mammenn|RARA|22}} #* gant [[kemmadur dre c'hwezhañ]]: #:-p/f #*: '' Setu aze eun [[aelig|ealik]] hag '''am''' [[pae|fae]], er bed-[[mañ|man]] zoken, [[eus|euz]] [[ar pezh|ar pez]] [[am beus|am beuz]] [[graet|great]] ; [[c'hwi|c'houi]], Aoutrou Doue, '''am''' [[faeo]] er bed-all.'' {{mammenn|EK2|269}} #:-t/z #*:''O! piv '''am''' [[zenno|'''z'''enno]] ac'han da vihanañ ? Nemet an [[Ankoù|Ankou]] her grafe !'' {{mammenn|ETAP|51}} #:-k/c'h #*:''Hag an avel a [[c'hwezhe|c'houeze]] [[atav|atao]], '''am''' [[c'hase|'''c'h'''ase]] hag am [[degase|digase]] muioc'h [[bremañ|breman]] [[eget|eged]] [[a-raok|araok]], [[abalamour ma|abalamour m']]edon e lost ar [[kordenn|gordenn]].'' {{mammenn|EK2|134}} #*: ''Allas ! ha da [[tad|dad]] paour a zo aze er gwele gant an hini a zo kiriek da [[kement-mañ|gement-mañ]], n''''am''' [[klev|c'hlev]] ket, [...] !'' {{mammenn|KAB2|107}} #[[war-lerc'h|War-lerc'h]] an [[araogenn]] ''[[da]]'' : [[d'am]] #*: ''Kerlaban (''outan e-unan''). — C'hoant en deuz '''d'am''' [[kaout|c'haout]].'' {{mammenn|AOKE|33}} #*: ''— « [...] ? Gouest eo d' hol lazhañ holl, pe '''d' am''' sammañ adarre, ha '''d' am''' [[kas|c'has]] gantañ d'e [[kastell|gastell]], [...]. »'' {{mammenn|LAWI|92}} #[[er|Er]] [[verb]] [[kaout]] : [[am befe]], [[am bez]], [[am beze]], [[am bezo]], [[am bije]], [[am bo]], [[am boa]], [[am boe]], [[am eus]] {{-notenn-}} *[[kemmadur dre c'hwezhañ|Kemmadur dre c'hwezhañ]] [[goude]] '''am'''. {{-skriv-all-}} *[[skrivet|Skrivet]] [[e]] [[bez|vez]] [[a'm]] [[a-wechoù]]. {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|me}} {{)}} {{-gwelet-}} * [[az]] {{=cy=}} {{-etim-}} :Deuet eus an araogenn geltiek *''ambi'' a zeufe eus ar wrizienn indezeuropek *''h₂m̥bʰi'' a gaver er gerioù ''ambi-'' e latin, ''amphí'' (ἀμφί) e henc'hresianeg ha ''abhí'' (अभि) e sañskriteg. :Da geñveriañ gant ar gerioù ''am'', ''em'' e krennvrezhoneg, ''imb'', ''imm'' e heniwerzhoneg hag ''im'' en iwerzhoneg. {{-ar-|cy}} '''am''' {{dist|am|cy}} # ''(diwar-benn lodennoù ar c'horf dreist-holl)'' tro-dro da, [[en-dro da]] # udb. [[ouzh]] udb. all (cheñch, eskemm(añ)), e penntrok a # ''(e troiennoù amzeriañ)'' [[da]] # [[diwar-benn]], [[a-zivout]] #* ''Gwybod '''am''' ddyn.'' # Warlerc'h verboù zo : **''[[anghofio]], [[aros]], [[clywed]], [[cofio]], [[crybwyll]], cywilyddio, [[chwerthin]], [[chwilio]], **[[darfod]], diolch, [[dweud]], [[disgwyl]], [[edifarhau]], [[edrych]], [[galw]], [[gobeithio]], [[gofalu]], [[gofyn]] (hag [[ymofyn]]), [[gwddïo]], [[gwisgo]], [[gwybod]], ** [[hiraethu]], [[meddwl]], sôn, synnu, rhwymo, [[ymorol]] ... {{-notenn-}} *[[kemmadur dre vlotaat|Kemmadur dre vlotaat]] goude '''am''' araogenn. {{-HS-}} * (1) : [[o gwmpas]], [[o amgylch]] * (4) : [[ynghylch]], [[ynglŷn â]] ====Taol==== * lennegel : U1 [[amdanaf]], U2 [[amdanat]], U3g [[amdano]], U3b [[amdani]], L1 [[amdanom]], L2 [[amdanoch]], L3 [[amdanynt]]. * komzet: U1 amdana i, U2 amdanat ti, U3g amdano fe/fo, U3b amdani hi, L1 amdanon ni, L2 amdanoch chi, L3 amdanyn nhw. {{-stag-|cy}} '''am''' {{dist|am|cy}} # [[peogwir]] {{-HS-}} *[[achos]] {{=en=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|en}} {{-furm-verb-|en}} '''am''' {{dist|ˈæm|en}} (''taolmouezhiet''), {{dist|əm|en}} (''didaolmouezhiet''), #''[[furm|Furm]] ar verb ''to [[be]]'' [[e]] kentañ gour unan an [[amzer-vremañ]]''. #* ''« I am a legend » is a novel by [[w:Richard Matheson]]''. #:* ''I am a legend'' zo ur romant gant Richard Matheson. [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] a1bbwxca1q1mbc30f6e5v9g3gbq3qi4 383671 383668 2026-07-18T14:30:53Z Ar choler 3485 383671 wikitext text/x-wiki {{gwelet|am-}} {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[a]] ha [['m]]. {{-rag-gour-|br}} '''am''' {{dist|ãm|br}} #[[raganv-gour|Raganv gour]] [[renet]] ar [[kentañ gour unan|c'hentañ gour unan]]. #*[[evel|Evel]] [[renadenn eeun]] : #*: ''Piou '''am''' diguemero [[p'az|pas]] pezo ma leset '' {{mammenn|w:Ar Varn Diwezhañ|4522}} #*: ''— Doue '''am''' [[selaou|zelaou]] hag a [[goar|c'hoar]] ne lavaran ket a [[gevier|c'hevier]].'' {{mammenn|EK2|277}} #*: ''— [...] ? Klask kuzhat anv an hini '''am''' engehentas ? [...] ? »'' {{mammenn|RARA|22}} #* gant [[kemmadur dre c'hwezhañ]]: #:-p/f #*: '' Setu aze eun [[aelig|ealik]] hag '''am''' [[pae|fae]], er bed-[[mañ|man]] zoken, [[eus|euz]] [[ar pezh|ar pez]] [[am beus|am beuz]] [[graet|great]] ; [[c'hwi|c'houi]], Aoutrou Doue, '''am''' [[faeo]] er bed-all.'' {{mammenn|EK2|269}} #:-t/z #*:''O! piv '''am''' [[zenno|'''z'''enno]] ac'han da vihanañ ? Nemet an [[Ankoù|Ankou]] her grafe !'' {{mammenn|ETAP|51}} #:-k/c'h #*:''Hag an avel a [[c'hwezhe|c'houeze]] [[atav|atao]], '''am''' [[c'hase|'''c'h'''ase]] hag am [[degase|digase]] muioc'h [[bremañ|breman]] [[eget|eged]] [[a-raok|araok]], [[abalamour ma|abalamour m']]edon e lost ar [[kordenn|gordenn]].'' {{mammenn|EK2|134}} #*: ''Allas ! ha da [[tad|dad]] paour a zo aze er gwele gant an hini a zo kiriek da [[kement-mañ|gement-mañ]], n''''am''' [[klev|c'hlev]] ket, [...] !'' {{mammenn|KAB2|107}} #[[war-lerc'h|War-lerc'h]] an [[araogenn]] ''[[da]]'' : [[d'am]] #*: ''Kerlaban (''outan e-unan''). — C'hoant en deuz '''d'am''' [[kaout|c'haout]].'' {{mammenn|AOKE|33}} #*: ''— « [...] ? Gouest eo d' hol lazhañ holl, pe '''d' am''' sammañ adarre, ha '''d' am''' [[kas|c'has]] gantañ d'e [[kastell|gastell]], [...]. »'' {{mammenn|LAWI|92}} #[[er|Er]] [[verb]] [[kaout]] : [[am befe]], [[am bez]], [[am beze]], [[am bezo]], [[am bije]], [[am bo]], [[am boa]], [[am boe]], [[am eus]] {{-notenn-}} *[[kemmadur dre c'hwezhañ|Kemmadur dre c'hwezhañ]] [[goude]] '''am'''. {{-skriv-all-}} *[[skrivet|Skrivet]] [[e]] [[bez|vez]] [[a'm]] [[a-wechoù]]. {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|me}} {{)}} {{-gwelet-}} * [[az]] {{=cy=}} {{-etim-}} :Deuet eus an araogenn geltiek *''ambi'' a zeufe eus ar wrizienn indezeuropek *''h₂m̥bʰi'' a gaver er gerioù ''ambi-'' e latin, ''amphí'' (ἀμφί) e henc'hresianeg ha ''abhí'' (अभि) e sañskriteg. :Da geñveriañ gant ar gerioù ''am'', ''em'' e krennvrezhoneg, ''imb'', ''imm'' e heniwerzhoneg hag ''im'' en iwerzhoneg. {{-ar-|cy}} '''am''' {{dist|am|cy}} # ''(diwar-benn lodennoù ar c'horf dreist-holl)'' tro-dro da, [[en-dro da]] # udb. [[ouzh]] udb. all (cheñch, eskemm(añ)), e penntrok a # ''(e troiennoù amzeriañ)'' [[da]] # [[diwar-benn]], [[a-zivout]] #* ''Gwybod '''am''' ddyn.'' # Warlerc'h verboù zo : **''[[anghofio]], [[aros]], [[clywed]], [[cofio]], [[crybwyll]], cywilyddio, [[chwerthin]], [[chwilio]]'' **[[darfod]], diolch, [[dweud]], [[disgwyl]], [[edifarhau]], [[edrych]], [[galw]], [[gobeithio]], [[gofalu]], [[gofyn]] (hag [[ymofyn]]), [[gwddïo]], [[gwisgo]], [[gwybod]], ** [[hiraethu]], [[meddwl]], sôn, synnu, rhwymo, [[ymorol]] ... {{-notenn-}} *[[kemmadur dre vlotaat|Kemmadur dre vlotaat]] goude '''am''' araogenn. {{-HS-}} * (1) : [[o gwmpas]], [[o amgylch]] * (4) : [[ynghylch]], [[ynglŷn â]] ====Taol==== * lennegel : U1 [[amdanaf]], U2 [[amdanat]], U3g [[amdano]], U3b [[amdani]], L1 [[amdanom]], L2 [[amdanoch]], L3 [[amdanynt]]. * komzet: U1 amdana i, U2 amdanat ti, U3g amdano fe/fo, U3b amdani hi, L1 amdanon ni, L2 amdanoch chi, L3 amdanyn nhw. {{-stag-|cy}} '''am''' {{dist|am|cy}} # [[peogwir]] {{-HS-}} *[[achos]] {{=en=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|en}} {{-furm-verb-|en}} '''am''' {{dist|ˈæm|en}} (''taolmouezhiet''), {{dist|əm|en}} (''didaolmouezhiet''), #''[[furm|Furm]] ar verb ''to [[be]]'' [[e]] kentañ gour unan an [[amzer-vremañ]]''. #* ''« I am a legend » is a novel by [[w:Richard Matheson]]''. #:* ''I am a legend'' zo ur romant gant Richard Matheson. [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] guoasngoz3u8rrmv4edrlainetghb25 0 15855 383953 375702 2026-07-19T09:46:52Z Ar choler 3485 383953 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar an [[div]] [[stagell]] ''[[ha]]'' ha ''[[pa]]''. {{-stl-isur-|br}} '''ha pa''' {{dist|(h)a.pa|br}} # {{danvez-term|br}} # Dirak an [[doare-divizout]] [[gallus]] : -Gant an amzer-vremañ er bennlavarenn: #* ''Mouez ar [[mezvier]] zo enni [er votadeg] kement a bouez hag hini n'eus forz piou, ha pa vefe ar mestr-skol, pe ar person !...'' {{mammenn|KLAM|38}} #* ''— « ... Ha, ma ne gredit ket ac'hanon, ingal eo din, rak va forn a zo leun, ha pa vefe goullo e vefe leun-tenn, memes tra, evidoc'h, Chann, hag evidoc'h, Katell !... »'' {{mammenn|TSTN|90}} #* ''Paotr a-walc'h out, ha pa ne greskfes tamm ebet ken.'' {{mammenn|TBP2|392}} -Gant an amzer-da-zont er bennlavarenn: #* ''... ha pa ve merc’h ur pilhaouer e ve, ez pezho anezhi evit pried, mar fell dit he c’haout.'' {{mammenn|LAWI|11}} #*''... setu amañ un ongant glas hag a deuo a-benn eus ar goantig-se, ha pa vefe teir badeziant war he fenn.'' {{mammenn|KAB1|104}} #* ''Ha pa werzhfen holl kement am eus, ... n'am bo biken tri [[mil skoed]] !'' {{mammenn|KAB3|214}} #* ''... o goulenn o devezo, ha pa ve diaes-bras.'' {{mammenn|LAWI|96}} #* ''— « [...], dont a [[graio|raio]] e-unan d' am [[kaout|c'haout]], ha pa na fellfe ket dezhañ. [...]. »'' {{mammenn|LAWI|165}} #*'' ...hag arc’hant [[am bezo]] ha pa vefe dao d’in mont d’an ifern d’o c’herc’hat ! '' {{mammenn|KBSA|123}} -Gant an doare divizout gallus er benn lavarenn: #* ''Ha pa gomzfen ac'hann da warc'hoazh ar beure ne c'hallfen ket dont a-benn da laret holl.'' {{mammenn|KAB1|30}} #*''Mar rofe an Aotrou Doue ur bugel din, ha pa rankfen [[genel]] gantañ un [[naer]], pe un [[touseg]], ne rafen ket [[forzh]].'' {{mammenn|KAB1|275}} #* ''Ha pa ven kant vloaz o labourat amañ noz-deiz ne rafen ket an hanter al labour.'' {{mammenn|KAB2|65}} #* ''... ha pa larfec'h dezhañ mont da gas ul lizher dar Baradoz'' {{mammenn|KAB3|178}} #* ''Patern. — [...] ; rak se, deuit davedon [[kentañ|kenta]] ma [[c'helloc'h]] adarre ha pa [[befe|vefe]] emberr e [[befe|vefe]] !'' {{mammenn|AOKE|46}} #* ''... ha pa ne ve ken ...'' {{mammenn|KLAM|2}} ; Gwelout [[paneveken]] #* ''« Klev 'ta, Kourtez, cherompi a zo bet graet ivez d'az fri, met ha pa vefe daouhanteret, moarvat e van awalc'h dioutañ da vountañ el lec'h m'ouzout ! »'' {{mammenn|VZAB|30}} #* ''— [[da betra|Da betra]] ! emezañ. N'az pezo ket !<br>— Am bezo da, ha pa na fellfe ket deoc'h !'' {{mammenn|MBL|50}} # [[gant|Gant]] an [[doare-divizout]] [[dic'hallus]] : #* ''Lod a lavaro dign marteze e [[dlejen|tlichenn]] beza eat var ho lerc'h, ha pa ne [[bije|viche]] bet ken nemed evit lavaret da Baol Inisan beza var evez pe kemeret an teac'h, rak oat erru varn-han.'' {{mammenn|EK2|33}} {{-HS-}} * [[na pa]] {{-dvr-}} * [[ha pa ve]] * [[ha pa vefe]] * [[ha pa vije]] ====Krennlavaroù==== * ''Ha pa [[bijec'h|vijec'h]] ken du hag ar mouar<br>Gwenn-kann oc'h d'an hini ho kar'' * ''Un tamm tan a ra vad [[ha pa ve]] e-kreiz an eost''. {{mammenn|TBP3|323}} ====Divinadell==== * ''Peder [[dimezell]] wenn, ha pa rafe glav [[kement]] ha mein, ne rafe [[takenn]] war o c'hein? -[[bronnoù|Bronnoù ]] ar vuoc'h.'' {{mammenn|TBP2|334}} {{-tro-}} {{(}} * {{eo}} : {{tro|eo|spite ke}} * {{fr}} : {{tro|fr|même si}}, {{tro|fr|quand bien même}} * {{id}} : {{tro|id|kalaupun}} * {{en}} : {{tro|en|even if}} * {{es}} : {{tro|es|aun cuando}} * {{vi}} : {{tro|vi|mac du}} {{)}} [[rummad:ha pa]] [[rummad:ha]] [[rummad:pa]] 48yqbee4yfd7senm55odlk8t02d9a1c 0 15880 383892 370822 2026-07-18T19:45:30Z Ar choler 3485 383892 wikitext text/x-wiki {{gwelet|Es}} {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-dg-|br|es}} '''-es''' {{dist|ɛs|br}} #[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a [[talvez|dalvez]] da [[sevel]] [[furm]] ar [[verboù]] [[reizh]] pe [[amreizh]] en [[eil gour unan]] an [[amdremened]], en [[doare-disklêriañ]]. #* ''Ne labour'''es''' ket, chom a ra'''es''' ez kwele a-hed an deiz.'' #* ''— « Petra ? » emezo, « daoust ha ne lavar'''es''' ket, araok, e [[bijes|vijes]] eskob ? » {{mammenn|LAPE|20}} {{=cy=}} {{-etim-}} #Merk an anvioù-kadarn benel. {{-dg-|cy|es}} '''-es''' # Merk an anv-kadarn benel, lakaet e penn un anv gourel #* [[arthes]], [[athrawes]], [[cadnawes]], [[llewes]] ... [[Ffrances]], [[Saesnes]], [[wyres]] ... [[rummad:-es (kembraeg)]] {{=en=}} {{-etim-}} #Merk liester anvioù-kadarn zo #* ''[[bitches]], [[watches]]'' #* ''[[beaches]], [[churches]], [[searches]]'' #* ''[[coaches]] #* ''[[ashes]], [[lashes]], [[fishes]] [[brushes]]'' #* ''[[lasses]], [[glasses]], [[kisses]], [[losses]]'' #* ''[[axes]], [[taxes]], [[sexes]], [[foxes]]'' # Merk an [[trede gour unan]] en [[amzer-vremañ]] e verboù zo. #* ''[[reaches]], [[teaches]]'' #* ''[[searches]]'' #* ''[[catches]], [[watches]]'' #* ''[[fishes]], [[ flashes]]'' #* ''[[relishes]], [[rushes]]'' #* ''[[smashes]]'' #* ''[[kisses]], [[pisses]]'' #* ''[[taxes]], [[fixes]]'' #* ''[[rises]]'' {{=es=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|es}} {{-dg-|es|es|niv=1}} '''-es''' {{dist|ˈes|es}} #[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a verk liester anvioù-kadarn. #* [[-ar]] : [[palmar]] -> [[palmares]] #* [[-or]] : [[amor]] -> [[amores]] {{-dg-|es|es|niv=2}} '''-es''' {{dist|ˈes|es}} #[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a verk [[furm]] ar [[verboù]] eus an eil rummad ([[reizh]] [[pe]] [[amreizh]]) [[en]] [[eil gour unan]] [[amzer-vremañ]], en [[doare-disklêriañ]] #[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a verk [[furm]] ar [[verboù]] eus ar rummad kentañ ([[reizh]] [[pe]] [[amreizh]]) [[en]] [[eil gour unan]] [[amzer-vremañ]], en [[doare-sujañ]] . [[Rummad:displegadur ar verb]] [[Rummad: amdremened]] hcg1p2l6guva1xiudzm32004gpz1vwu 383898 383892 2026-07-18T19:48:05Z Ar choler 3485 383898 wikitext text/x-wiki {{gwelet|Es}} {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-dg-|br|es}} '''-es''' {{dist|ɛs|br}} #[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a [[talvez|dalvez]] da [[sevel]] [[furm]] ar [[verboù]] [[reizh]] pe [[amreizh]] en [[eil gour unan]] an [[amdremened]], en [[doare-disklêriañ]]. #* ''Ne labour'''es''' ket, chom a ra'''es''' ez kwele a-hed an deiz.'' #* ''— « Petra ? » emezo, « daoust ha ne lavar'''es''' ket, araok, e [[bijes|vijes]] eskob ? » {{mammenn|LAPE|20}} {{=cy=}} {{-etim-}} #Merk an anvioù-kadarn benel. {{-dg-|cy|es}} '''-es''' # Merk an anv-kadarn benel, lakaet e penn un anv gourel #* [[arthes]], [[athrawes]], [[cadnawes]], [[llewes]] ... [[Ffrances]], [[Saesnes]], [[wyres]] ... [[rummad:-es (kembraeg)]] {{=en=}} {{-etim-}} #Merk liester anvioù-kadarn zo #* ''[[bitches]], [[watches]]'' #* ''[[beaches]], [[churches]], [[searches]]'' #* ''[[coaches]]'' #* ''[[ashes]], [[lashes]], [[fishes]] [[brushes]]'' #* ''[[lasses]], [[glasses]], [[kisses]], [[losses]]'' #* ''[[axes]], [[taxes]], [[sexes]], [[foxes]]'' # Merk an [[trede gour unan]] en [[amzer-vremañ]] e verboù zo. #* ''[[reaches]], [[teaches]]'' #* ''[[searches]]'' #* ''[[catches]], [[watches]]'' #* ''[[fishes]], [[ flashes]]'' #* ''[[relishes]], [[rushes]]'' #* ''[[smashes]]'' #* ''[[kisses]], [[pisses]]'' #* ''[[taxes]], [[fixes]]'' #* ''[[rises]]'' {{=es=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|es}} {{-dg-|es|es|niv=1}} '''-es''' {{dist|ˈes|es}} #[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a verk liester anvioù-kadarn. #* [[-ar]] : [[palmar]] -> [[palmares]] #* [[-or]] : [[amor]] -> [[amores]] {{-dg-|es|es|niv=2}} '''-es''' {{dist|ˈes|es}} #[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a verk [[furm]] ar [[verboù]] eus an eil rummad ([[reizh]] [[pe]] [[amreizh]]) [[en]] [[eil gour unan]] [[amzer-vremañ]], en [[doare-disklêriañ]] #[[dibenn-ger|Dibenn-ger]] a verk [[furm]] ar [[verboù]] eus ar rummad kentañ ([[reizh]] [[pe]] [[amreizh]]) [[en]] [[eil gour unan]] [[amzer-vremañ]], en [[doare-sujañ]] . [[Rummad:displegadur ar verb]] [[Rummad: amdremened]] 04zsdf8ppkk7am81jm5sztn7moqsey3 0 16037 383664 375805 2026-07-18T14:21:35Z Ar choler 3485 383664 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv-gwan perc'hennañ]] ''[[ho]]'' ha ''[[befe]]''<ref>[[gant|Gant]] ur [[kemmadur dre galetaat|c'hemmadur dre galetaat]] [[war-lerc'h]] ''ho''.</ref> (eus ar [[verb]] ''[[bezañ]]''). {{-furm-verb-|br}} '''ho pefe''' {{dist||br}} #''[[furm|Furm]] ar verb ''[[en devout]]''/''[[kaout]]'' [[en]] [[eil gour lies]] an [[amzer]] [[gallus|c'hallus]], [[en]] [[doare-divizout]]'' #* ''Ma [[befec'h|vefeh]] ordinal [[e-korf e roched|e korv ho roched]] '''ho-pefe''' labour da [[kaout riv|gaoud riou]].'' {{mammenn|TBP2|298}} #*''... skuiza a rafec’h [[hep mar]] ouz va selaou hag e krazfe va [[gourlañchenn]], nemet eur banne sistr mat ha [[yac'hus]] [[ho pefe]] da rei d’in.'' {{mammenn|KBSA|279}} #* ''Ha c’houi '''o pefe''' ar vadelez d’hon [[digemer]] enn ho ti ken na vezo uzet ar barr-arne ?'' {{mammenn| EK }} {{-notenn-}} <references/> {{-gwelet-}} * [[ho pije]] {{-tro-}} * {{fr}} : (vous) {{tro|fr|auriez}} [[Rummad:en devout]] [[Rummad:pefe]] [[Rummad:kaout]] j4x2puam9trod9waeea22qeqxc7bljh 0 16039 383869 371668 2026-07-18T19:11:50Z Ar choler 3485 383869 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus ar ger latin [[labor]]. {{-ak-|br}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈlɑː.bur|br}} {{g}} ({{l}} : [[labourioù]]) # Kollad an oberoù, poanius a-wechoù, a ranker ober evit gounit e vuhez. # ''ober labour, kaout labour'' #* ''Ma [[befec'h|vefec'h]] ordinal e korf ho roched ho pefe labour da [[kaout|gaout]] riv.'' {{mammenn|TBP2|298}} #kemmadur an anvioù-gwan ''[[mat]]'' ha ''[[kempenn]]'' war-lerc'h '''labour''' pa ne vez ger-mell ebet dirak: '''labour vat, labour vrav, labour gempenn; ul labour mat'''. #* '''''Labour [[mat|vat]]''' .'' {{mammenn|TBP2|298}} #* ''− « '''Labour [[brav|vrao]]''' a [[graje|raje]] unan eus al loustoniou-se amañ ! » a soñj Erwan en eur sevel, [...].'' {{mammenn|[[w:Fañch Elies|Abeozen]], ''[[w:Dremm an Ankou|Dremm an Ankou]]'', Skridoù Breizh, 1942|59}} #kaout labour da ober un dra bennak: #kaout labour da gaout [[riv]]: #* ''Ma [[befec'h|vefeh]] ordinal [[e-korf e roched|e korv ho roched]] [[ho pefe|ho-pefe]] [[labour]] da '''[[kaout|gaoud]] riou'''.'' {{mammenn|TBP2|298}} {{-HS-}} *[[trevell]] {{-dvr-}} {{(}} *[[dilabour]] *[[labouradeg]] *[[labourat]] *[[labourer]] *[[labourus]] *[[labourva]] *[[pellabour]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} *[[devezh-labour]] *[[labour-douar]] *[[labourer-douar]] *[[marc'h-labour]] *[[stal-labour]] {{)}} {{-trl-}} * [[bezañ war al labour]] * [[kaout labour war ar stern]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''An tu a zo an hanter [[eus|euz]] al '''labour'''.'' {{mammenn|TBP2|298}}; {{mammenn|TBP3|302}} * ''[[ar re|Ar re]] [[bras|vraz]] na [[greont|reont]] ket [[tout|toud]] al '''labour'''.'' {{mammenn|TBP3|303}} * ''N'eus ket [[ezhomm|ezomm]] da [[kemer|gemer]] un den bihan [[evit|evid]] espern boued nag unan [[bras|braz]] [[evit|evid]] ober muioc'h a '''labour'''.'' {{mammenn|TBP3|303}} * ''Diouzh e '''labour'''<br>Ar micherour''. {{-tro-}} * {{cy}} : {{tro|cy|gwaith|g}} * {{fr}} : {{tro|fr|travail|g}} * {{it}} : {{tro|it|lavoro|g}} * {{en}} : {{tro|en|work}} * {{es}} : {{tro|es|trabajo|g}} [[Rummad:labour]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] {{=en=}} '''labour''' 7asoxyhnohm1ote89mq874jckl13zfg 0 16123 383901 267334 2026-07-18T22:43:04Z Iriep 3090 383901 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv-kadarn]] ''[[stou]]'' hag al [[lostger]] ''[[-iñ]]''. {{-verb-|br}} '''stouiñ''' {{dist|ˈstuːĩ|br}} {{v g}} ([[anv-gwan-verb]] : [[stouet]]) {{displ-br}} #[[plegañ|Plegañ]] ar [[korf|c'horf]], [[pe]] ul [[lodenn]] [[eus]] ar c'horf ([[kein]], [[penn]]) [[war-raok]] #* ''<skouer.>'' '''stouiñ''' {{v ke}} {{displ-br}} #[[kas|Kas]] [[war-draoñ]] [[ha]] [[war]] an [[araog]] ul lodenn eus ar c'horf #* ''Fañch a '''stouas''' e [[penn|benn]] ha ne laras netra.'' {{mammenn|KAB1|15}} #* ''...hag e '''stouas''' e [[penn|benn]] gant un [[huanadenn]].'' {{mammenn|KAB2|116}} #* ''Yun a '''stouas''' [[penn|benn]] hag a lavaras : [...].'' {{mammenn|GEWE|39}} {{-dvr-}} {{(}} * [[stouadenn]] {{)}} {{-trl-}} {{(}} * [[stouiñ d'an daoulin]] * [[stouiñ ouzh unan bennak]] * [[stouiñ war e zaoulin]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|(s')incliner}}, {{tro|fr|(se) pencher}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad: stouiñ]] [[Rummad: -iñ]] kumnocxai8bxf2534wviigm9w1amm91 0 16231 383717 383465 2026-07-18T15:44:17Z Ar choler 3485 383717 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} :Diwar [[di-]], ha [[talvez]] (eus [[talvezout]]). {{-ag-|br}} {{br-ag |ag=didalve |d=z }} '''didalvez''' [[didalvesoc'h]] #Hep talvoudegezh: #* ''« Ar [[bloaz a zeu]], eme hor c'hannaded [[didalvez]], ni a lakaio urz enn dispignou. »'' #:'''''Ia 'ta !'''... Da c'hedal ar bloaz a zeu, ann aotrounez-ze a dremen ho amzer oc'h en em zrailla, o tiviz divar-benn traou a netra : [...]'' {{mammenn|[[w:Kaourintin an Ourz|Corentin]], ''Dans ann aour'', ''[[w:Le Courrier du Finistère|Le Courrier du Finistère]]'', 11 C'hwevrer [[w:1899|1899]]|1b}} #[[diek]], [[lezirek]]. #*''Ur wreg '''didalvez''' na skub ken ‘met [[gwenodenn]] ar c’hi'', {{mammenn| TBP2|205 }} #*''Ur [[pezh didalvez]]'' #*''Un dra didalvez'' #*''Savit, tra '''didalvez''' !'' {{mammenn|NCB|122 }} #*''Hennezh zo ul loen '''didalvez'''!'' #*''Hennezh zo '''didalvez''' ken ez eo : ne rafe ket ur [[krogad|c'hrogad]]!'' {{mammenn|TBP2|105}} #*''Hennezh zo '''didalvez''' : poent eo tapout ur vazh gantañ.'' {{mammenn|TBP ... #*''Hennezh a oa '''didalvez''' peogwir n'en devoa ket a gouraj da c'hourvez.'' {{mammenn|TBP ... #*''Hennezh zo '''didalvez''' evel ur c'hi'' {{mammenn|TBP ... #*''Ar re-se zo '''didalvez''' evel chas.'' {{mammenn|TBP ... #*''Loened '''didalvez''' na c'houllont ket labourat!'' {{mammenn|TBP ... #* ''... deut da vezañ [[dibenn]] ha '''didalvez'''? '' {{mammenn| An Hini goz o vont da denna he foltred|4}} {{-HS-}} {{(}} *[[diskuizh]] *[[divalav]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} -1- *[[didalvez-echu]] *[[didalvez-daonet]] *[[didalvez-ki]] *[[didalvedigezh]] {{)}} {{-ak-|br}} '''didalvez''' # Den didalvez. #* ''Sell, '''didalvez''' bras, a lâras d'ar paotr kozh, komer ar favenn-mañ ha na c’houlenn netra ken'' {{mammenn|KAB4|56}} # C'hoant da ober netra. #*''An '''didalvez''' zo kouezhet war hon c'horf.'' {{mammenn|TBP2|105}} #*''Dre ma kred dezho ez on skoet gant terzhienn an '''didalvez''', o deus aon moarvat, betegouzout na welfent biken ken lost ar [[gwenneion]] fiziet ennon ?'' {{mammenn|VBRU|10}} {{-HS-}} {{(}} *[[foet-e-drantell]] *[[frip-e-drantell]] *[[koll-bara]] *[[koll-boued]] *[[korbiner]] *[[lonk-e-drantell]] *[[sklanker]] *[[yeueg]] {{)}} {{-dvr-}} *[[didalvedigezh]] *[[didalvesaat]] (distaget ''didalveaat'' e Treger) {{-trol-}} *''bezañ didalvez evel ur c'hi'' {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|fainéant}} (fam.); {{tro|fr|parasite }} (fam.) * {{en} : {{tro|en|lazy}} * {{es}} : {{tro|es|vago}} ===Krennlavar=== *''N'eo ket [[digarez]] a vank d'an '''didalvez'''.'' {{-dvr-}} *[[didalvesaat]] [[rummad:di-]] [[rummad:talvez]] [[Rummad:didalvez]] 3jv1eh0klqb1ntwnevknkk2xsls2wpf 0 17131 383918 370682 2026-07-19T08:19:38Z Ar choler 3485 383918 wikitext text/x-wiki {{=eo=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|eo}} {{eo-taol-oa}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #: {{=gl=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|gl}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #* ''o [[resto]] do '''tempo''''' : ar [[peurrest]] eus an amzer {{=it=}} {{-etim-|it}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|it}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempi]] . # amzer #* ''C'è tempo'' - Amzer zo. #* ''E'tempo di pagare.'' - Poent eo paeañ #* ''[[avere tempo]]'' : [[kaout amzer]] {{-trl-}} * [[un tempo]] ===Krennlavaroù=== * ''A [[lavare]] la [[testa]] all'[[asino]] si perde [[acqua]], '''tempo''' e [[sapone]]''. * ''A [[pagare]] e a [[morire]] c'è sempre [[tempo]].'' – Da baeañ ha da vervel e vez amzer atav. * ''Amare e non essere [[amato]] è tempo [[perso]]''. * ''Col tempo e con la [[paglia]] maturano le sorbe e la [[canaglia]].'' *'' Il '''tempo''' è [[denaro]]''. * ''Ogni [[cosa]] a suo '''tempo'''. – Pep tra en e amzer, en e goulz. {{=pt=}} {{-etim-|pt}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|pt}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempos]] . # amzer #*''há muito tempo'' : mil bell zo {{-trol-}} *''do tempo da Maria Cachucha'': en amzerioù kozh *''no tempo do Ary Pistola'': mil bell zo *no tempo dos afonsinhos'': en amzerioù kozh ===Krennlavar=== *''tempo é dinheiro'' bj86qwjw5wwfjy2w5293gwz8vvi79sf 383919 383918 2026-07-19T08:19:58Z Ar choler 3485 383919 wikitext text/x-wiki {{=eo=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|eo}} {{eo-taol-oa}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #: {{=gl=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|gl}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #* ''o [[resto]] do '''tempo''''' : ar [[peurrest]] eus an amzer {{=it=}} {{-etim-|it}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|it}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempi]] . # amzer #* ''C'è tempo'' - Amzer zo. #* ''E'tempo di pagare.'' - Poent eo paeañ #* ''[[avere tempo]]'' : [[kaout amzer]] {{-trl-}} * [[un tempo]] ===Krennlavaroù=== * ''A [[lavare]] la [[testa]] all'[[asino]] si perde [[acqua]], '''tempo''' e [[sapone]]''. * ''A [[pagare]] e a [[morire]] c'è sempre [[tempo]].'' – Da baeañ ha da vervel e vez amzer atav. * ''Amare e non essere [[amato]] è tempo [[perso]]''. * ''Col tempo e con la [[paglia]] maturano le sorbe e la [[canaglia]].'' *'' Il '''tempo''' è [[denaro]]. * ''Ogni [[cosa]] a suo '''tempo'''''. – Pep tra en e amzer, en e goulz. {{=pt=}} {{-etim-|pt}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|pt}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempos]] . # amzer #*''há muito tempo'' : mil bell zo {{-trol-}} *''do tempo da Maria Cachucha'': en amzerioù kozh *''no tempo do Ary Pistola'': mil bell zo *no tempo dos afonsinhos'': en amzerioù kozh ===Krennlavar=== *''tempo é dinheiro'' aqmioj967oasgigyqe8yp6vgxvikypg 383920 383919 2026-07-19T08:20:20Z Ar choler 3485 383920 wikitext text/x-wiki {{=eo=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|eo}} {{eo-taol-oa}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #: {{=gl=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|gl}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #* ''o [[resto]] do '''tempo''''' : ar [[peurrest]] eus an amzer {{=it=}} {{-etim-|it}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|it}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempi]] . # amzer #* ''C'è tempo'' - Amzer zo. #* ''E'tempo di pagare.'' - Poent eo paeañ #* ''[[avere tempo]]'' : [[kaout amzer]] {{-trl-}} * [[un tempo]] ===Krennlavaroù=== * ''A [[lavare]] la [[testa]] all'[[asino]] si perde [[acqua]], '''tempo''' e [[sapone]]''. * ''A [[pagare]] e a [[morire]] c'è sempre [[tempo]].'' – Da baeañ ha da vervel e vez amzer atav. * ''Amare e non essere [[amato]] è tempo [[perso]]''. * ''Col tempo e con la [[paglia]] maturano le sorbe e la [[canaglia]].'' *'' Il '''tempo''' è [[denaro]]. * ''Ogni [[cosa]] a suo '''tempo'''. – Pep tra en e amzer, en e goulz. {{=pt=}} {{-etim-|pt}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|pt}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempos]] . # amzer #*''há muito tempo'' : mil bell zo {{-trol-}} *''do tempo da Maria Cachucha'': en amzerioù kozh *''no tempo do Ary Pistola'': mil bell zo *''no tempo dos afonsinhos'': en amzerioù kozh ===Krennlavar=== *''tempo é dinheiro'' 9xm8ocw8nbyljr4xs3i3uv0vmc83owy 383924 383920 2026-07-19T08:28:19Z Ar choler 3485 383924 wikitext text/x-wiki {{=eo=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|eo}} {{eo-taol-oa}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #: {{=gl=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|gl}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #* ''o [[resto]] do '''tempo''''' : ar [[peurrest]] eus an amzer {{=it=}} {{-etim-|it}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|it}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempi]] . # amzer #* ''C'è tempo'' - Amzer zo. #* ''E'tempo di pagare.'' - Poent eo paeañ #* ''[[avere tempo]]'' : [[kaout amzer]] {{-trl-}} * [[un tempo]] ===Krennlavaroù=== * ''A [[lavare]] la [[testa]] all'[[asino]] si perde [[acqua]], '''tempo''' e [[sapone]]''. * ''A [[pagare]] e a [[morire]] c'è sempre [[tempo]].'' – Da baeañ ha da vervel e vez amzer atav. * ''Amare e non essere [[amato]] è tempo [[perso]]''. * ''Col tempo e con la [[paglia]] maturano le sorbe e la [[canaglia]].'' *'' Il '''tempo''' è [[denaro]]. * ''Ogni [[cosa]] a suo '''tempo'''''. – Pep tra en e amzer, en e goulz. {{=pt=}} {{-etim-|pt}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|pt}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempos]] . # amzer #*''há muito tempo'' : mil bell zo {{-trol-}} *''do tempo da Maria Cachucha'': en amzerioù kozh *''no tempo do Ary Pistola'': mil bell zo *''no tempo dos afonsinhos'': en amzerioù kozh ===Krennlavar=== *''tempo é dinheiro'' 09xai43e5b8eb85fupdhg7i58mdmjgf 383925 383924 2026-07-19T08:28:38Z Ar choler 3485 383925 wikitext text/x-wiki {{=eo=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|eo}} {{eo-taol-oa}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #: {{=gl=}} {{-etim-}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|gl}} '''tempo''' {{dist|ˈtɛm.pɔ}} # [[amzer|Amzer]] (padelezh). #* ''o [[resto]] do '''tempo''''' : ar [[peurrest]] eus an amzer {{=it=}} {{-etim-|it}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|it}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempi]] . # amzer #* ''C'è tempo'' - Amzer zo. #* ''E'tempo di pagare.'' - Poent eo paeañ #* ''[[avere tempo]]'' : [[kaout amzer]] {{-trl-}} * [[un tempo]] ===Krennlavaroù=== * ''A [[lavare]] la [[testa]] all'[[asino]] si perde [[acqua]], '''tempo''' e [[sapone]]''. * ''A [[pagare]] e a [[morire]] c'è sempre [[tempo]].'' – Da baeañ ha da vervel e vez amzer atav. * ''Amare e non essere [[amato]] è tempo [[perso]]''. * ''Col tempo e con la [[paglia]] maturano le sorbe e la [[canaglia]].'' *'' Il '''tempo''' è [[denaro]]''. * ''Ogni [[cosa]] a suo '''tempo'''''. – Pep tra en e amzer, en e goulz. {{=pt=}} {{-etim-|pt}} :Eus [[tempus]], e latin. {{-ak-|pt}} '''tempo''' {{g}}; {{l}} [[tempos]] . # amzer #*''há muito tempo'' : mil bell zo {{-trol-}} *''do tempo da Maria Cachucha'': en amzerioù kozh *''no tempo do Ary Pistola'': mil bell zo *''no tempo dos afonsinhos'': en amzerioù kozh ===Krennlavar=== *''tempo é dinheiro'' auv1cqw5wai5yfqnyu5vsnoo44nn9kf 0 17310 383811 372100 2026-07-18T16:48:17Z Ar choler 3485 383811 wikitext text/x-wiki {{=br=}} Stumm personel eus ar verb [[mont]] e trede gour an [[amzer-da-zont]], a-wechou [[yel]], e-lec'h [[ay]], pe [[aio]]. '''yelo''' #* ''— Ya, Jaouen ; [[setu amañ petra]] am beus soñjet : Te a '''yelo''' da [[w:Brest|Vrest]], [...]. »'' {{mammenn|EK1|159}} #* ''« N' eo tamm diaes ebet, » eme an ebeul. « Me eo al loen a '''yelo''' ganez. [...]. »'' {{mammenn|KBSA|179}} #* ''Ar re-all a '''yelo''' da [[goueled|c'houeled]] ar [[stêr|ster]] ; [...].'' {{mammenn|KBSA|199}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''An hini a [[dalc'ho|zalc'ho]] an askorn<br>A '''yelo''' ar [[ki|c'hi]] war-lerc'h e [[dorn|zorn]].'' Gwelout: *[[aio]], [[ay]] *[[displegadur ar verb mont]] [[Rummad:mont]] mi0j9nib37s6wsj26l38iitywkkv4qy 0 17393 383702 375020 2026-07-18T14:50:07Z Ar choler 3485 383702 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv divoutin]] ''[[Alaman]]'' hag al [[lostger]] ''[[-ek]]''. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''alamanek''' {{dist|alãˈmãːnek|br}} # A zo en [[alamaneg]]. #* ''Ur ger alamanek, ur frazenn alamanek''. #* ''Ur skrid alamanek, ur banell alamanek. #* ''Ur ganaouen alamanek. {{-kar-}} * [[alamaneg]] {{-dvr-}} * [[alamaneger]] * [[alamanekaat]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|allemand}}, de langue allemande. * {{en}} : {{tro|en|German}} [[Rummad:alamanek]] n3ck0qmedz7j5ua4f2gr4iyx9o3tfhz 383703 383702 2026-07-18T14:51:13Z Ar choler 3485 383703 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv divoutin]] ''[[Alaman]]'' hag al [[lostger]] ''[[-ek]]''. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''alamanek''' {{dist|alãˈmãːnek|br}} # A zo en [[alamaneg]]. #* ''Ur ger alamanek, ur frazenn alamanek. #* ''Ur skrid alamanek, ur banell alamanek''. #* ''Ur ganaouen alamanek. {{-kar-}} * [[alamaneg]] {{-dvr-}} * [[alamaneger]] * [[alamanekaat]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|allemand}}, de langue allemande. * {{en}} : {{tro|en|German}} [[Rummad:alamanek]] kay145qtawvcfypbl0528384kng9qo4 383704 383703 2026-07-18T14:51:25Z Ar choler 3485 383704 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv divoutin]] ''[[Alaman]]'' hag al [[lostger]] ''[[-ek]]''. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''alamanek''' {{dist|alãˈmãːnek|br}} # A zo en [[alamaneg]]. #* ''Ur ger alamanek, ur frazenn alamanek. #* ''Ur skrid alamanek, ur banell alamanek''. #* ''Ur ganaouen alamanek. {{-kar-}} * [[alamaneg]] {{-dvr-}} * [[alamaneger]] * [[alamanekaat]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|allemand}}, de langue allemande. * {{en}} : {{tro|en|German}} [[Rummad:alamanek]] nl6jikx98kyvh33tckpwabysnioetjo 383705 383704 2026-07-18T14:51:53Z Ar choler 3485 383705 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv divoutin]] ''[[Alaman]]'' hag al [[lostger]] ''[[-ek]]''. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''alamanek''' {{dist|alãˈmãːnek|br}} # A zo en [[alamaneg]]. #* ''Ur ger alamanek, ur frazenn alamanek''''n. #* ''Ur skrid alamanek, ur banell alamanek''. #* ''Ur ganaouen alamanek. {{-kar-}} * [[alamaneg]] {{-dvr-}} * [[alamaneger]] * [[alamanekaat]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|allemand}}, de langue allemande. * {{en}} : {{tro|en|German}} [[Rummad:alamanek]] 76izv53snah84fslls955wxqjsokaxe 383707 383705 2026-07-18T14:54:08Z Ar choler 3485 383707 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv divoutin]] ''[[Alaman]]'' hag al [[lostger]] ''[[-ek]]''. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''alamanek''' {{dist|alãˈmãːnek|br}} # A zo en [[alamaneg]]. #* ''Ur ger alamanek, ur frazenn alamanek''. #* ''Ur skrid alamanek, ur banell alamanek''. #* ''Ur ganaouen alamanek''. {{-kar-}} * [[alamaneg]] {{-dvr-}} * [[alamaneger]] * [[alamanekaat]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|allemand}}, de langue allemande. * {{en}} : {{tro|en|German}} [[Rummad:alamanek]] 0hwtibsdw56cpfmzpqrkqs6dxj3t4jg 0 17447 383674 375144 2026-07-18T14:33:31Z Ar choler 3485 383674 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar [[reiñ]] ha [[taol]] . {{-tr-verb-|br}} '''reiñ un taol''' da udb #Reiñ un [[taol dorn]], un taol [[skoaz]] da ub d’ober udb : [[sikour]] #:''Ro un taol dorn din da waskañ ar bragoù-mañ'' {{mammenn|TBP2|508}} # un taol, [[taolioù]], [[dorn]], [[botez]], [[penn]], [[teurk]], [[troad]], da ub (en e gof, en e [[revr]], war e benn ...), #* ''... '''e-nevoa roët un taol dezañ''' ken ...'' {{mammenn|TBP1|15}} #* ''Ro un taol dorn da hennezh'', {{mammenn|TBP2|507}} #* ''Me am boa roet un [[taol penn]] dezhañ e poull e galon'', {{mammenn|TBP2|507}} #:''Jann he deus '''roet dezhañ un taol''' troad-skubellenn a-dreuz e gein a-nerzh he c’horf ken he deus laosket ur pezh skrijadenn'', {{mammenn|TBP2|374}} #un taol [[kempenn]], un taol [[skub]] da udb, #:''Ro un taol skub d’ar gegin.'' {{-dvr-}} * [[reiñ un taol dorn]] * [[taol dorn]] [[rummad:reiñ]] [[rummad : taol]] 7twodahjwe9oyd740uqc93wherardf9 0 17579 383667 375656 2026-07-18T14:23:21Z Ar choler 3485 383667 wikitext text/x-wiki {{gwelet|I|-i}} {{=br=}} {{-etim-}} Raganv-gour rener en trede gour lies : {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/ís|éyes / h₁ey]]^(en), íh₂es, íh₂ <br> *íns || *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/eyes|eyes]]^(en)^, <br> *ens || style="vertical-align: top;" | *i || style="vertical-align: top;" | i || style="vertical-align: top;" | i, у || style="vertical-align: top;" | i |- | || || || || y, i || i || Kerneveureg |- | || || || || wy || hwy || Kembraeg |- | || ? / *sī-es (benel) <br> *sons || ? / sies (benel) <br> sos<ref>Václav Blažek : Gaulish language (2008), [https://digilib.phil.muni.cz/sites/default/files/pdf/114125.pdf p59]</ref> || || || || style="vertical-align: top;" | Galianeg |- | || || || eé, é || || || Gouezeleg |- | || style="vertical-align: top;" | ? || eī (iī), eae, ea <br> eōs, eās, ea|| || || || style="vertical-align: top;" | Romaneg |} {{-rag-gour-|br}} '''i''' {{dist|iː|br}} ([[gi]] e [[brezhoneg Gwened]]). # Raganv-gour rener an [[trede gour lies]]. #* ''- Setu amañ, ma bugale, ar gambr hag ar gwele lec'h ma [[kouskfet]] : ha n'int-[[i]] ket [[kaer]] ?'' {{mammenn|KAB1|81}} #* ''Hag '''i''' diouzhtu ha [[dont en-dro]] dezhañ.'' {{mammenn|LAWI|60}} #* ''Hag '''i''' da gaout ar [[roñfl]] kozh, ha Yann ha mont ha [[darc’haouiñ]] un taol bazh houarn gantañ diwar e benn, hag e lazhañ [[hep na]] reas zoken na [[bramm]] na [[klemmadenn]]''. {{mammenn|LAWI|84}} #*'' Hag '''i''' [[dioc'htu]] [[etrezek]] al lestr .'' {{mammenn|GGEO|55}} #*'' Hag '''i''' mont ha goulenn digantañ ha da [[foar an Nec'h]] ez ae .''{{mammenn| MBLE |161}} #* ''Hag '''i''' [[o-zri]] ha mont ha diskenn en un ostaleri vras ha goulenn hag ur gambr a c’helljent da gaout dezho o-zri gant tri gwele e-pad ar foar''. MBL 161 #* ''An [[oan]] hag ar [[bleiz]], daoust hag '''hi''' a c’hell beva er memez park ?'' {{mammenn|EK1|69}} #* ''... mont a reont dre ar [[memes]] hent hag '''i''' .'' {{mammenn|[[w:Ma Beaj Jeruzalem]] |99}} # Raganv-gour renet an trede gour lies. #* ''Aotrou, dre wir c'hoari em eus '''i''' gonezet [...]''. — (Jakez Konan, Loeiz Eunius, in Al Liamm, niv. 71, Du–Kerzu 1958, p. 467) #*''… pa 'z ajont evit mont er vag, e voe lavaret d'ezo mont kuit, [[war zigarez]] n'oa ket '''i''' eo a c'heded.'' {{mammenn|GGEO|54}} #* ''Hag em eus '''i''' kollet ivez.'' #* ''Servijit-'''i'''.'' #*[[setu i]] {{-HS-}} '''raganv-gour ren''' (1) * [[int]], [[int-i]] '''raganv-gour renet''' (2) * [[anezho]], [[anezhe]] {{-furm-verb-|br}} '''i''' {{dist|iː|br}} #''[[furm|Furm]] ar [[verb]] ''[[mont#br-verb|mont]]'' [[en]] [[eil gour unan]] an [[amzer-da-zont]], [[en]] [[doare-disklêriañ]]'' #: [[ez i]] #* ''Penaos ez '''i''' ?'' {{mammenn|?|?}} #* ''— [...]. Te a yelo da [[w:Brest|Vrest]], eno ez '''i''' da [[ti|di]] ar ''[[komiser|c'homiser]]'' [...]. »'' {{mammenn|EK1|159}} #* ''« [...]. Di ez '''i''' da [[klask|glask]] labour. [...]. »'' {{mammenn|KBSA|184}} #* ''— « Ha [[da belec'h]] ez '''i'''-te ? [...] ? »'' {{mammenn|LAWI|21}} #* ''[[warc'hoazh|Warc'hoaz]] n''''i''' ket e kêr, [[gi]] (geo) ? - Gin (geo) - N'in ket (nann).'' {{mammenn|TBP3|198}}#: [[ec'h i]] #* ''Pa [[bezo|vezo]] leuniet ec'h '''i''' da lavaret d'an diaoul a lavaro dit neuze mont kuit.'' {{mammenn|KAB5|126}} #: [[n'i ket]] #: [[ma'z i]] #: [[pa'z i]] #* ''[[a-raok ma|A-raog ma]]'z '''i''' [[ac'hann|ahann]] e ranki [[eouliañ|eoulia]] an [[horolaj|orolaj]].'' {{mammenn|TBP2|149}} {{-notenn-}} Dont a ra da vezañ '''[[gi]]''' da respont d'ur goulenn-nac'h {{-tro-}} * {{fr}} : (tu) {{tro|fr|iras}}; {{tro|fr|partiras}} * {{es}} : (tu) {{tro|es|iras}} {{=it=}} {{-gm-s-|it}} {|style="float:right; margin-left:0.5em; margin-bottom:0.5em; border: 1px solid #AAAAAA; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! width="65" bgcolor="#F4F4F4" | ! bgcolor="#FFFFE0" | '''gourel''' ! bgcolor="#FFFFE0" | '''gourel''' ! bgcolor="#FFFFE0" | '''benel''' |- | bgcolor="#F4F4F4" | '''unander''' | [[il]] || [[lo]], [[l']] || [[la]] |- | bgcolor="#F4F4F4" | '''liester''' |[[i]]|| [[gli]] || [[le]] |}<noinclude> '''i''' #Furm ar ger-mell-strizh gourel lies [[gli]] (pa ne vez ket dirak 1) ar gerioù a grog gant ar c'hensonennoù "x", "z", "s" pe 2) ar strolloù kensonennoù "gn", "pn", "ps", pe ur raganv hag a ra dave da unan eus an anvioù-se). #*''i giorni, i paperi, i ponte, i punti ...'' #* '''''I''' western sono '''i''' [[miei]] film preferiti'' #* ''Tutti '''i''' colori della mia vita'' -Ur ganaouenn gant Zucchero - #* ''I punti cardinali ''. #* '''''I''' veri amici''. Ar vignoned wirion. #* '''''I''' vini italiani''. Gwin Italia (ger-ha-ger: ar gwinoù italian). # ''I [[vostri]] libri'' : ho levrioù ===Krennlavaroù=== * '''''I''' [[baci]] sono come le [[ciliegie]]: uno tira l'[[altro]].'' * ''L'ozio è il padre di tutti '''i''' vizi.'' * '''''I''' figli dei gatti mangiano '''i''' topi.'' – Mibien ar c’hizhier a zebr al logod. {{-ak-|it}} '''i''' (digemm el liester) #Lizherenn; #*''Mettere '''i''' puntini sulle '''i''''': lakaat ar pikoù war an '''i'''où, sklaeraat an traoù. {{=ca=}} {{-ak-|ca}} '''i''' # [[ha]] #* ''La [[meva]] [[germana]] '''i''' [[jo]]'' : va c'hoar ha me. {{=cy=}} {{-etim-}} : ''Raganv-gour'' : Dre raktroc'h eus ''[[fi]]''. : ''Araogenn'' : Eus ar c'hrenngembraeg ''y'', dre raktroc'h eus ur furm *''ddy'', eus an hengembraeg ''di'', dre eilpenn-ster eus an araogenn geltiek *''dī'' « eus, a » ; s.o. an adverb brezh. ''[[di]]''. {{-rag-gour-|cy}} '''i''' # Raganv ar c'hentañ gour unan #* ''Fe ais '''i'''. Fe welais i''. #*: ''Mont a ris-me''. ''Gwelout a ris''. ====Adstummoù==== *[[fi]] *[[mi]] #[['m]] *[[myfi]] *[[minnau]] {{-tro-}} * {{br}} : {{tro|fr|me}} * {{fr}} : {{tro|fr|moi}} * {{en}} : {{tro|en|me}} {{-ar-|cy}} '''i''' # [[da]] #* ''Yn ddigon oer '''i''' rewi brain'' #*: Yen a-walc'h da skornañ brini. Yen-ki. #*''Fe af i '''i''' weld fy mrawd''. #*:Mont a rin da welout ma breur. ====Taol==== {| class="wikitable" |+ Taolenn displegañ an araogenn ''i'' |- ! Gourioù !! Lennegel !! Distagadur lennegel !! Komzet !! Distagadur komzet |- | U1 || [[im]], [[imi]] || {{dist||cy}} || i mi, i fi || {{dist||cy}} |- | U2 || [[it]], [[iti]] || {{dist||cy}} || i ti || {{dist||cy}} |- | U3g || [[iddo]] || {{dist||cy}} || iddo fe/fo || {{dist||cy}} |- | U3b || [[iddi]] || {{dist||cy}} || iddi hi || {{dist||cy}} |- | |- | L1 || [[in]], [[inni]] || {{dist||cy}} || i ni, inni || {{dist||cy}} |- | L2 || [[iwch]], [[ichwi]] || {{dist||cy}} || i chwi || {{dist||cy}} |- | L3 || [[iddynt]] || {{dist||cy}} || iddyn nhw || {{dist||cy}} |} {{-tro-}} * {{br}} : {{tro|fr|da}} * {{fr}} : {{tro|fr|à}} * {{en}} : {{tro|en|to}} {{=la=}} {{-furm-verb-|la}} '''is''' #Furm eil gour unan doare-gourc'hemenn ar verb [[ire]] en amzer-vremañ. {{=no=}} {{-ar-|no}} '''i''' # [[da]] #* ''i Barcelona'': da Varcelona. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:mont]] 666zl5eoy4d3l013gnj5rsqud1hrnwa 0 17582 383800 372617 2026-07-18T16:39:27Z Ar choler 3485 383800 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar [[rakger]] ''[[di-]]'' ha ''[[ganez]]'' ([[furm]] [[displeget]] an [[araogenn]] ''[[gant]]''). {{-furm-ar-|br}} {{br-taol-ar-2b|ar=digan}} '''diganit''' {{dist|diɡãˈnɛːs|br}} #Furm an araogenn ''[[digant]]'', [[displeget]] [[en]] [[eil gour unan]] #* ''— Ya, lavaret a [[grin|rin]] dit. Mes n'eo ket un tamm bara eo a [[goulennan|c'houlennan]] '''diganez'''.'' {{mammenn|EK1|158}} #* ''— [[ya|Ia]], te lavar [[an dra-se|an dra-ze]]. [[mes|Mez]] [[n'eus forzh|n'euz forz]], mar kerez, me a [[preno|breno]] da laboused '''digan-hez'''. Pegement a [[goulennez|c'houlennez]] anezho?'' {{mammenn|TLK|18}} #* ''N'oa ket deut mat en ti, ma lavaras :<br>— [[amañ|Ama]] ez eus unan bennak, va mamm.<br>— Ya da, emezi, da [[kenderv|genderv]] bihan a zo deut [[d'az kaout]] da [[goulenn|c'houlenn]] [[un dra bennak|eun dra bennak]] '''diganez'''.'' {{mammenn|GGEO|71}} ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[diganit]] {{-kevr-}} * [[diganez-te]] [[rummad:digant]] e3um3xbt1nvpg3wgqyahgq1xg6cayn4 0 17621 383777 372996 2026-07-18T16:25:50Z Ar choler 3485 383777 wikitext text/x-wiki {{gwelet|hopet}} {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar « [[ho]] » ha « [[pet]] », eus « [[pezet]] », deuet eus [[bezet]]. Stumm berraet eus [[ho pezet]]. {{-furm-verb-|br}} '''ho pet''' {{dist|o'pet:|br}} # Eil gour lies [[doare-gourc'hemenn]] ar verb [[en devout]] /[[kaout]] : #:* '''''Ho pet''' [[truez]] outañ, itron vat, ha grit d’ezañ distrei [[d'ar gêr]] da garout e dud.'' {{mammenn|KBSA|52}} #:* '''''Ho pet''' [[fiziañs]].'' {{mammenn|LAWI|162}} #:*'''''Ho pet''' [[soñj]] da [[chom sonn|chom sounn]].'' {{mammenn|KBSA| 105}} #Er stumm nac'h : [[n'ho pet ket]]. {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|ayez}} * {{en}} : {{tro|en|have}} * {{es}} : {{tro|es|tenga}}; {{tro|es|tened}} [[Rummad:ho pet]] [[Rummad:kaout]] 88moh96is1zl3w548sil7gh9v5iadj1 0 17682 383768 373111 2026-07-18T16:22:37Z Ar choler 3485 383768 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar « [[pe]] » ha « [[ker]] ». {{-adv-|br}} '''peger''' {{dist|ˈpeːɡɛr|br}} #Furm eus [[pegen]] dirak kensonennoù, war-bouez ''d, n, t'', e brezhoneg Leon: #* [[peger berr]], [[peger bras]], [[peger brav]] #* [[peger c'hwek]], #* [[peger fall]], #* peger gouez, [[peger gwenn]] : #* ''N'eus forzh '''peger''' gouez eo an dud-se da welet e cheñchint a nebeudoù...'' (LAGK, p. 266.) #* ''... gwelout a rit '''peger''' gwenn eo va blev ha '''peger''' roufennet eo va zal! '' {{mammenn|KBSA|36}} #* '''''Peger''' joaus e ven!''. Sainte Tryphine 146 #* [[peger kaer]], [[peger kriz]] #* [[peger poanius]] #* [[peger start]] #* [[peger yen]] #dirak un anv-gwan lakaet dirak un anv-kadarn: #* ''Anna, c'hwi [[hepken]] a oar [[peger bras]] [[glac'har]] eo [[ganen]] [[ho]] kwelet o vont kuit; ...'' {{mammenn|EK2|127}} #* '''''Peger[[c'hwek]] pedenn''' e tlee bezañ hounnezh.'' {{mammenn|EK2|186}} #* ''— Mab-kaer Roue Breiz, sellit '''peger brao traou''' 'zo ama !'' {{mammenn|GGEO|48}} # en droienn [[n'eus forzh peger]] #* ''— [...]. '''N'eus forz''' avad '''peger''' [[kaer]] e [[bezint|vezint]], arabad a [[bezo|vezo]] d'eoc'h sellet outo.'' {{mammenn|GGEO|48}} {{-gwelet-}} * [[pegen]] * [[pegel]] [[Rummad:peger]] 2s3a8akegoj4qmy6z50064xl4b2r1yd 0 17683 383880 371449 2026-07-18T19:21:49Z Ar choler 3485 383880 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-stl-isur-}} '''pand''' # Adstumm eus [[pa]], ha [[pan]] a gaver e skridoù zo, hag e [[gwenedeg]], evel e-barzh [[pandegwir]] pe [[pendegwir]]. #dirak ar verb [[bout]]: #* [[pand on]] #:*''Men ho casso ganen '''pan don''' hanvet maro ... {{mammenn|[[w:Ar Varn Diwezhañ]], 1| 356}} #* [[pand eo]] #* [[pand oc'h]] #:*''Mazat '''pan doc'h''' et en douar'' ... {{mammenn|[[w:Ar Varn Diwezhañ]], 1| 352}} #dirak ar verb [[mont]] #:*''Pand a an intañvez, o, d'an Henbont d'ar marc'had'', Job Jaffre, Etrezomp e brezhoneg, 1/13 {{-dvr-}} ==Notenn== Tostaat a c'haller [[pa]] ha [[pan]] ha [[pand]], ouzh [[mar]] ha [[mard]], ouzh [[ne]] ha [[ned]], [[nen]], [[nend]]. {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|quand}} r40beak68bbwg41819n21maunqa6abl 383881 383880 2026-07-18T19:22:05Z Ar choler 3485 383881 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-stl-isur-}} '''pand''' # Adstumm eus [[pa]], ha [[pan]] a gaver e skridoù zo, hag e [[gwenedeg]], evel e-barzh [[pandegwir]] pe [[pendegwir]]. #dirak ar verb [[bout]]: #* [[pand on]] #:*''Men ho casso ganen '''pan don''' hanvet maro'' ... {{mammenn|[[w:Ar Varn Diwezhañ]], 1| 356}} #* [[pand eo]] #* [[pand oc'h]] #:*''Mazat '''pan doc'h''' et en douar'' ... {{mammenn|[[w:Ar Varn Diwezhañ]], 1| 352}} #dirak ar verb [[mont]] #:*''Pand a an intañvez, o, d'an Henbont d'ar marc'had'', Job Jaffre, Etrezomp e brezhoneg, 1/13 {{-dvr-}} ==Notenn== Tostaat a c'haller [[pa]] ha [[pan]] ha [[pand]], ouzh [[mar]] ha [[mard]], ouzh [[ne]] ha [[ned]], [[nen]], [[nend]]. {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|quand}} 0f4lp8bm80min4l2gx4p8nbydf59b26 0 17712 383886 383538 2026-07-18T19:33:45Z Ar choler 3485 383886 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{gwelet|hon|hol}} :Furm [[hon]] dirak ar c'hensonennoù, nemet /l/, /d/, /n/, /t/ [[peurvuiañ]]. {{-rag-gour-|br}} # Furm [[raganv]] [[renadenn]] ar [[ kentañ gour lies |c'hentañ gour lies]] (pa ne vez ket implijet [[hon]] pe [[hol]]): #*''Her gwelet a rit, n’eus Doue ebet, rak ma vije unan [[en divije]] '''hor''' friket amañ, evel m’her goulennomp [[digantañ]].'' {{mammenn|EK1|118}} #* ''Kavet hon eus Herve ha me, an [[ozhac'h]] ouzh '''hor''' gortoz, [[kluchet]] e gwasked ar roc'h e-kichen ar pont.'' {{mammenn|PIKAGO|132}} #* ''Mar d’omp [[kablus]], '''hor''' [[barnit]], ha mar d’omp [[didamall]], roit d’eomp frankiz.'' An den eurus Glaoda Laporte #E-barzh [[hor beus]], [[hor bez]], [[hor beze]], [[hor boa]], [[hor bo]], [[hor boe]], [[hor befe]], [[hor bije]] ; #*''Ni '''[[hor boa]]''' kaset kannaded da gemenn [[d'hor]] mignoned dont [[d'hor]] c'haout.'' {{mammenn|EK1|209}} # dirak /l/ a-wechoù ( evel e-barzh [[w:Emgann Kergidu]]): #* ''[...], trec'hi [[ac'hanomp]] hag '''hor''' laza-oll [[en un taol|enn eun taol]].'' {{mammenn|EK2|1}} #* ''— Ya, ya, rak ma n'her lakeomp ket d'ar marv, eñ [[hor]] lakaio-[[ni]], ni hag hon tud, rak [[n'eus ket]] da [[kontañ|gontañ]] war [[gwellaat|wellaat]] ennañ ; alies a-walc'h eo bet kenteliet, ha gwelloc'h eo bezañ kiger eget bezañ leue.'' {{mammenn|EK1|87}} #* ''— [...]; ha ma '''tigouezont''' [[warnomp|varnomp]] aman [[e-pad ma|epad ma]] [[bezimp|vezimp]] oll [[o tebriñ|o tibri]] enn [[tiez]], [[hor]] [[lazhint|lazint]]-oll [[ivez|ive]] hep ma [[gellimp|c'hellimp]] [[en em zifenn]].'' {{mammenn|EK2|4}} #* ''... mez [[mar deus|mar deuz]] deuet d’ezhan soudarded-all a Vontroulez, e tigaso anezho var hor lerc’h ; ...'' EK #*— ''[...] ha ma '''tigouezont''' [[warnomp|varnomp]] aman [[e-pad ma|epad ma]] [[bezimp|vezimp]] oll [[o tebriñ|o tibri]] enn [[tiez]], [[hor]] [[lazhint|lazint]]-oll [[ivez|ive]] hep ma [[gellimp|c'hellimp]] [[en em zifenn]].'' {{mammenn|EK2|4}} #* ''An Aotrou de Kerbalanek ... '''hor''' galvas holl [[en-dro dezhañ]] ... '' {{mammenn|EK2|12}} #* ''Ha ne ket eur vez evit soudarded eveldomp-ni, eme unan [[fallakroc’h]] eged ar re-all, me gred, beza evel-hen o koll hon amzer, hag o rei leac’h d’'''hor''' [[goapaat]] d’an [[toullad]] [[koueriaded]] a zo dre aze ? '' {{mammenn| EK|..}} {{-ag-perc'h-|br}} #Dirak kensonennoù (nemet ''d, n, t, h, l''): #* ''Ni zo debret '''hor''' [[koan|c’hoan]]; … '' {{mammenn|EK1|58}} #* ''... evit karga '''hor''' [[kof|c'hof]] d'eomp-oll ; [...].'' {{mammenn|EK2|280}} #* ''Ne daio hini da gregiñ ennoc'h [[nemet]] [[lammat]] a rafe [[dreist]] '''hor''' [[korf|c'horf]]-ni'' {{mammenn| EK1|18}} #* ''... [[peger poanius]] ha [[peger kriz]] eo kuitaat tud '''[[hor]]''' bro'' {{mammenn|EK2|286}} #* ''« Alo ! » emezañ en ur azezañ adarre, « kemeromp '''hor''' pluenn ; [...]. »'' {{mammenn|EK1|110}} #* ''... '''hor''' bro ... '''hor''' [[beleien]] ... '''hor''' gwir eskob ... '' {{mammenn|EK1|1530}} #* ''— Leveromp '''hor''' pedennou evit trugarekaat an Aoutrou Doue da [[bezañ|veza]] herrio hon diouallet. [...].'' {{mammenn|EK2|11}} #* ''Kenta medesin (da Herve). — Ober a [[graimp|raimp]] d'an aotrou evel m'eo dleet hag hervez '''hor''' [[gouiziegezh|gouiziegez]].'' {{mammenn|AOKE|18}} #dirak "l" (ral), gwelout [[hol]] : #* ''An hu a vije bet war '''hor''' lerc'h ; marteze zoken e vije en em gavet gwazh ganeomp, rak n'eo ket brav kouezhañ etre daouarn kanfarded kêr''. {{mammenn|EK1|56}} #[[hor-pevar]], [[hor-peder]], [[hor-pemp]], [[hor-c'hwec'h]] ... {{-trol-}} {{(}} *[[d'hor]] *[[diwar hor penn]] *[[en hor c'hichen]] *[[en hor mesk]] *[[en hor raok]] *[[hor bro]] *[[hor c'halon]] *[[hor-pemp]] * [[hor penn]] *[[hor-pevar]] *[[p'hor]] *[[war hor gorre]] *[[war hor c'houst]] *[[war hor pouez]] {{)}} {{-tro-}} * {{cy}} : {{tro|cy|ein}} * {{fr}} : {{tro|fr|notre}}, {{tro|fr|nos}} * {{en}} : {{tro|en|our}} * {{es}} : {{tro|es|nuestro}}, {{tro|es|nuestra}}, {{tro|es|nuestros}}, {{tro|es|nuestras}}. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:hor]] gv6q7phz0y4rdv25ii73966gldmxefq 0 17713 383888 371039 2026-07-18T19:36:21Z Ar choler 3485 383888 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{gwelet|hon|hor}} :Furm [[hon]] dirak ar gensonenn /l/. {{-rag-gour-|br}} '''hol''' {{dist|ɔl|br}} # Dirak un anv-verb: #* ''Ann Iliz eo hor mamm ; ha dré-zé é tléomp senti out-hi ha miroud ar c’hourc’hémennou é deûz gréad d’é-omp évid '''hol''' lakaad da virout gwelloc’h [[gourc'hemennoù|gourc’hémennou]] Doué.'' {{mammenn|Katekiz historik, 1826|87}} #*''Gouest eo d''''hol''' lazhañ holl, pe d'am sammañ adarre, ha d'am c'has gantañ d'e gastell ...'' {{mammenn|LAWI|91-92}} #* ''Râk Faraon ô véza en em galédet, ha na fellé két d’ézhan̄ '''hol''' lézel da von̄t'' ... # Dirak ur verb displeget: #* '''''Hol''' [[lez]] da von̄t tri dévez-kerz enn distrô, évit ma raimp eur sakrifiz d’ann Aotrou hon Doué.'' {{-ag-perc'h-|br}} (An [[anv-gwan perc'hennañ]] ne vez ket taolmouezhiet kammed) '''hol''' {{dist|ɔl|br}} #* ''« Evidoc'h-c'hwi a [[gell|c'hell]] mont d'ar [[kêr|gêr]], rak ni a zo skuizh gant '''hol''' labour, [...]. »'' {{mammenn|EK1|58}} #* '' ... '''hol''' [[lojeiz]] [...]. »'' {{mammenn|EK2|11}} #* ''Pa [[bo|vo]] peurgarget ar c'harr ez aimp d''''ol''' [[lein]].'' {{mammenn|TBP3|222}} #* ''Evel-se int deuet da genlabourat gant tud « Dastum » a vez o redek ar maezioù evit kutuilh diwar muzelloù ar vrezhonegerien kaerañ bleunioù [[hol]] lennegezh dre gomz.'' {{mammenn|KMAW|50}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:perc'hennañ]] [[rummad:hol]] 9kr66hl5ex4855nj7if438jprbuznch 0 17843 383696 374797 2026-07-18T14:46:29Z Ar choler 3485 383696 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar [[enez]] hag ''[[Eusa]].'' :Anv-lec'h deveret eus ar galianeg ''Uxisama,'' ''"An Uhelañ"'' en brezhoneg. {{-ad-|br}} '''Enez-Eusa''' pe '''Eusa''' #[[enezenn|Enezenn]] eus [[Breizh]], er-maez da aodoù [[kornôk]] [[Bro-Leon]]. #: {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : (''Ile d''') {{tro|fr|Ouessant}} *{{cy}} : {{tro|cy|Ynys Eusa}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|Enys Eusa}} *{{en}} : {{tro|en|Ushant}} * ''Patrig Gouedig, Enez-Eusa: Eñvoriou Tud Eusa'', Embannadurioù Brud Nevez, 1984, 279 p. [[Rummad:Anvioù-lec'h brezhonek]] [[rummad:enez]] jrul2jldfbohjsdtoru25x78nfs95jq 383697 383696 2026-07-18T14:46:40Z Ar choler 3485 383697 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar [[enez]] hag ''[[Eusa]].'' :Anv-lec'h deveret eus ar galianeg ''Uxisama,'' ''"An Uhelañ"'' en brezhoneg. {{-ad-|br}} '''Enez-Eusa''' pe '''Eusa''' #[[enezenn|Enezenn]] eus [[Breizh]], er-maez da aodoù [[kornôk]] [[Bro-Leon]]. #:<skouer>.'' {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : (''Ile d''') {{tro|fr|Ouessant}} *{{cy}} : {{tro|cy|Ynys Eusa}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|Enys Eusa}} *{{en}} : {{tro|en|Ushant}} {{)}} * ''Patrig Gouedig, Enez-Eusa: Eñvoriou Tud Eusa'', Embannadurioù Brud Nevez, 1984, 279 p. [[Rummad:Anvioù-lec'h brezhonek]] [[rummad:enez]] emfu1l6mklvh4005i0kxlldvqul10ks 383708 383697 2026-07-18T14:54:26Z Ar choler 3485 383708 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar [[enez]] hag ''[[Eusa]].'' :Anv-lec'h deveret eus ar galianeg ''Uxisama,'' ''"An Uhelañ"'' en brezhoneg. {{-ad-|br}} '''Enez-Eusa''' pe '''Eusa''' #[[enezenn|Enezenn]] eus [[Breizh]], er-maez da aodoù [[kornôk]] [[Bro-Leon]]. #: {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : (''Ile d''') {{tro|fr|Ouessant}} *{{cy}} : {{tro|cy|Ynys Eusa}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|Enys Eusa}} *{{en}} : {{tro|en|Ushant}} {{)}} * ''Patrig Gouedig, Enez-Eusa: Eñvoriou Tud Eusa'', Embannadurioù Brud Nevez, 1984, 279 p. [[Rummad:Anvioù-lec'h brezhonek]] [[rummad:enez]] px6yr98nka1u167ae0ij173o8v3wzni 383709 383708 2026-07-18T14:57:57Z Ar choler 3485 383709 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar [[enez]] hag ''[[Eusa]].'' :Anv-lec'h deveret eus ar [[galianeg]] ''Uxisama'', "Uhel ''(uxi-)''-kenañ ''(-sama)''". {{-ad-|br}} '''Enez-Eusa''' pe '''Eusa''' #[[enezenn|Enezenn]] eus [[Breizh]], er-maez da aodoù [[kornôk]] [[Bro-Leon]]. #: {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : (''Ile d''') {{tro|fr|Ouessant}} *{{cy}} : {{tro|cy|Ynys Eusa}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|Enys Eusa}} *{{en}} : {{tro|en|Ushant}} {{)}} * ''Patrig Gouedig, Enez-Eusa: Eñvoriou Tud Eusa'', Embannadurioù Brud Nevez, 1984, 279 p. [[Rummad:Anvioù-lec'h brezhonek]] [[rummad:enez]] 7ersocm1rcmjz4d2z1adancf9lghib0 0 17920 383694 374690 2026-07-18T14:45:57Z Ar choler 3485 383694 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar an [[anv-gwan]] ''[[gwazh]]'' hag al [[lostger]] [[kevrennek]] ''[[-aat#br-dg|-aat]]'' (diwar ''[[-a#br-dg|-a]]'' hag ''[[-at#br-dg|-at]]''), gant ur [[kemmadur dre galetaat|c'hemmadur dre galetaat]]. {{-verb-|br}} {{br-verb-kemm|v.k.e.=ya|gw|ashaat}} '''gwashaat''' {{dist|ɡwaˈsɑːt|br}} {{v g}} ha {{v ke}} ([[anv-gwan-verb]] : [[gwashaet]]) {{displ-br}}<br /> I. {{v g}} #[[mont|Mont]] [[gwashoc'h]], [[diwar-benn]] an traoù pe [[an dud]] ( o [[stad]], stad [[o]] [[korf|c'horf]], o [[yec'hed]]). #*''Ar glav, an avel hag ar c'hurun ac'h '''[[ae]]''' war washaat.'' {{mammenn|KAB1|228}} # [[mont war washaat]] : [[dont da vezañ]] [[klañvoc'h]] #Dont da vezañ gwashoc'h (diwar-benn ar [[kleñvedoù|c'hleñvedoù]]) #* #Dont da vezañ treutoc'h #* #Dont da vezañ gwashoc'h, [[rustoc'h]] (diwar-benn an [[amzer]] [[a]] [[gra|ra]], ar [[mor]]) #* ''— [...], ha dre ma savfet e '''washao''' ar glav, ar grizilh, an erc'h, an avel hag ar [[kurun|c'hurun]] ; un amzer spontus ; [...].'' {{mammenn|KAB1|211}} #* '' Ar glav, an avel, ar [[kurun|c'hurun]] ac'h ae war '''washaat'''.'' {{mammenn|KAB1|228}} #Dont da vezañ [[gwastet]] [[gant]] ur [[kleñved|c'hleñved]] [[bennak]] (diwar-benn ar [[frouezh]], al [[legumaj]]) #* #Dont da vezañ gwashoc'h (diwar-benn [[arvezioù]] ar [[buhez|vuhez]], ar [[kevredigezh|gevredigezh]]) #* II. {{v ke}} #[[lakaat|Lakaat]] ([[un dra bennak]]) [[da]] [[bout|vout]] gwashoc'h (diwar-benn ar [[poanioù]], ar c'hleñvedoù, ar [[santadurioù]]) #* #Lakaat ([[unan bennak]]) [[da]] [[bout|vout]] [[droukoc'h]] (diwar-benn an dud) #* #{{ast.}} [[lavaret|Lavaret]] [[droug]] diwar-benn (unan bennak) #* {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|devenir plus mauvais}}, {{tro|fr|(s')aggraver}}, {{tro|fr|empirer}} * {{en}} : {{tro|en|get worse}} * {{es}} : {{tro|es|empeorar}} [[Rummad:-aat]] [[Rummad:gwashaat]] tjyp17ullvnwvsa1p6bxlctik0bzv5o 0 17945 383676 375200 2026-07-18T14:34:11Z Ar choler 3485 383676 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}}. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''start''' {{dist|ˈstart|br}}; [[ken start]]. #Diaes (da ober). #* ''Ha [[bremañ|breman]], eur gerig evit [[klozañ|klozan]]: an onestiz a zo eun [[tra|dra]] [[kaer|gaer]], mes '''start''' eo da [[derc'hel]].'' {{mammenn|PIPI|151}} #Kreñv #* ''- .... Ar strapennoù a chom da blantañ hag e oa ezhomm ur paotr '''start'''. ...'' {{mammenn|GEWE|33}} #* Labourat start. {{-dvr-}} * [[startaat]] * [[starter]] * [[startijenn]] {{-trol-}} * [[derc'hel start]] * [[pok start]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|résistant}}, {{tro|fr|solide}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:start]] {{-dvr-|br}} {{br-ag}} '''start''' {{dist|ˈstart|br}}; [[ken start]]. # en un doare start #* ''Labourat start''. {{=en=}} {{divraz|en}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|en}}. {{-verb-|en}} '''start''' {{dist|stɑ:t|en}} # [[kregiñ]] #* ''Start working'' : kregiñ da labourat. hgyu3ht4ymozp2h1fhymccwu5hfuinw 0 18248 383963 378897 2026-07-19T10:00:27Z Ar choler 3485 383963 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet gant [[ker]] ha [[koulz]]. {{-adv-|br}} '''kerkoulz''' {{dist|ˈkɛrkuls|br}} # Ober un dra kerkoulz hag un den all # Kerkoulz ha #* ''... neuze, [[kerkoulz]] ha bremañ, e vije kavet, [[e-touez]] an [[noblañs]], evel [[e-touez]] ar goueriaded, [[martoloded]] [[kalonek]] a-walc'h''... {{mammenn|EK1|19}} #* ''[[her|Her]] c'hompren a rit kerkoulz ha me...'' {{mammenn|EK1|151}} #* ''Her [[gouzout]] a rit [[kerkoulz]] ha me, tud [[difeiz]] ne droont james [[kein]] da [[ijin]] ebet, mat pe fall, evit [[dont a-benn]] eus o zaol : pep hent a zo mat dezho gant ma c'hellint ''tapout'' o c'hrog.'' {{mammenn|EK1|13}} #*''Evel a welit , e [[soñjen]] er c'holl [[kerkoulz]] hag er [[gounid]]''. {{mammenn|EK2|81}} #* ''En ilizoù, kerkoulz ha dre-holl, ar veleien a dle krial, hag a grio bepred a-enep an dud fall hag ar falskredennoù.'' {{mammenn|EK1|217}} #*''Dinec’h e oant diwar-benn madoù ar bed kerkoulz ha diwar-benn o oad a gerzhe, a-zoug e gamm, ker goustadik hag ar stêr vihan e-touez bleuñv ar prad''. {{mammenn|KBSA|55}} #* ''... alia a reomp ive an oll da zont, kerkouls an hini koz hag an hini iaouank, kerkouls ar merc’hed hag ar goazed, kerkouls ar paour hag ar pinvidik.'' EK #kerkoulz evel #* ''... kerkoulz d'ar pec'her paour a [[deue]] di d'[[en em zisammañ]] eus e [[pec'hedoù|bec'hedoù]] e-harz treid ur [[kofesour|c'hofesour]] karantezus, evel d'ar paour ezhommek n'en doa tamm da [[debriñ|zebriñ]] e-unan, na griñsenn da reiñ d'e [[bugale|vugale]].'' {{mammenn|EK1|33-34}} #*''kerkoulz war ar maez evel e kêr''{{mammenn|EK1|151}} # kerkoulz ha pa #* ''... kerkoulz ha pa vije bet en e wele, e ti e dad'' {{mammenn|KAB3|85}} {{-HS-}} *[[kenkoulz]] {{-dvr-}} *[[kerkoulz all]] {{-tro-}} *{{fr}} : {{tro|fr|aussi bien}} *{{en}} : {{tro|es|as well}} *{{es}} : {{tro|es|igual}} (que); [[rummad:kerkoulz]] nwgkyqqp2il2zueq6p9zzneapnj00ei 0 18273 383906 334805 2026-07-19T02:17:54Z Iriep 3090 Difaziañ ur vi-koukoug 383906 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv-kadarn]] ''[[prenn]]'' hag al [[lostger]] ''[[-añ]]''. {{-verb-|br}} '''prennañ''' {{dist|ˈprɛnːã|br}} {{v ke}} ([[anv-gwan-verb]] : [[prennet]]) {{displ-br}} #[[serriñ|Serriñ]] un nor (un armel, un arc'h) gant un alc'hwez: #* ''Job a '''[[prennas|brennas]]''' an armel hag a lezas an alc'houez en [[dor|nor]].'' {{mammenn|TSTN|35}} #* '''''Prenned''', [[alc'hwezet|alhouezed]] e [[bez|vez]] [[dalc'hmat|dalh-mad]] an [[dor|nor]] war ar jardin.'' {{mammenn|ANTR|62}} # (''Diwar-benn an dilhad'') Serriñ [[war-bouez]] [[nozelennoù]], [[lasoù]]... #* '''''Prenn''' da [[porpant|borpant]].'' {{mammenn|TBP2|430}} {{-HS-}} # [[alc'hwezañ]] # [[lasañ]], [[nozelennañ]] {{-dvr-}} * [[adprennañ]] * [[dibrennañ]] {{-trol-}} *[[prennañ un nor]] {{-tro-}} # {{fr}} : {{tro|fr|fermer}} (à clef), {{tro|fr|verrouiller}} # {{fr}} : {{tro|fr|boutonner}}, {{tro|fr|lacer}} [[Rummad:-añ (anv-verb)]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:prennañ]] 1u79hz07kvh37fwz076931y0lle56yp 0 18295 383940 369899 2026-07-19T09:33:50Z Ar choler 3485 383940 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar an [[anv-kadarn]] ''[[treuz]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-où]]''. {{-ak-|br}} '''treuzoù''' {{dist|ˈtrøːzu|br}} {{l}} #[[pezh|Pezh]] [[prenn]] pe [[maen|vaen]] hag a [[ya]] d'[[ober]] [[diaz]] [[toull an nor]]; treuzoù an ti, treuzoù an nor, treuzoù e zor : #* ''war dreuzoù dor ar gegin'', {{mammenn|KAB1|176}}, {{mammenn|KAB1|178}} #* ''Ar paotr bihan a zo en e [[koazez|goazez]] war an '''treuzoù'''.'' {{mammenn|TBP2|541}} #* ''« [[Genaoueg]] ! » eme Samson da Lom war [[treuzoù|dreuzoù]] an [[tavarn|davarn]], « Mar ne [[bije|vije]] ket bet ken [[bresk]] da [[teod|deod]], n'hor bije ket [[c'hwitet]] war hon bannac'hoù ! »'' {{mammenn|LAEK|20}} #* ''Pep unan a ouia [[penn]] da greisteiz hep pellaat a '''dreuzoù''' e di.'' ETEB 1982-83/138 #mont dreist an treuzoù #*''Souezhet-bras e voent, en ur vont dreist d'an [[treuzoù]], o klevet lavaret [[litanioù]] an [[anaon]].'' {{mammenn|MOAN|20}} #tremen an treuzoù #* ''Pevar den gant mantilli hir a [[tremenas|dremenas]] '''treuzoù''' an izba.'' {{mammenn|TIVA|59}} # ''bezañ war dreuzoù ar bed all'' : war e dalaroù, [[war-nes]] mervel #'' treuzoù an nevezamzer'' : an deroù anezhañ {{-trl-}} * [[mont an heol diwar e dreuzoù]] * [[na vezañ treuzoù war e zor]] * [[na vezañ treuzoù e toull e zor]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|seuil}} 5e9jiz8wi8yx8g373iz08s45f6cwdnl 0 18494 383770 372877 2026-07-18T16:24:00Z Ar choler 3485 383770 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''kav-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[kavout]]'' hag al [[lostger]] ''[[-ad]]''. {{-ak-|br}} '''kavad''' {{dist|ˈkɑːvat|br}} {{g}} ({{bihan}} : [[kavadig]], {{l}} : [[kavadoù]]) #[[gwechad|Gwechad]] kavout [[unan bennak]], [[un dra bennak]] [[dre zegouezh]] #*'' Me am-eus greet eur '''havad'''. {{mammenn|TBP2|243}} #[[tra|Tra]] [[kavet]] ; [[kavadell]], [[kavadenn]] #* ''Gortoz, ma sellin ouz ma '''havad'''''. {{mammenn|TBP2|243}} {{-dvr-}} {{(}} * kavadenn * [[kavadennañ]] * [[kavadenner]], [[kavadennour]] * [[kavadennus]] {{)}} {{-trl-}} * [[degas da gavad]], [[kas da gavad]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|découverte}}, {{tro|fr|invention}}, {{tro|fr|trouvaille}} [[rummad:kavout]] [[Rummad:-ad]] qw0s9bxkmj0ly4w8vt43z9i5ffit05t 383779 383770 2026-07-18T16:26:45Z Ar choler 3485 383779 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''kav-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[kavout]]'' hag al [[lostger]] ''[[-ad]]''. {{-ak-|br}} '''kavad''' {{dist|ˈkɑːvat|br}} {{g}} ({{bihan}} : [[kavadig]], {{l}} : [[kavadoù]]) #[[gwechad|Gwechad]] kavout [[unan bennak]], [[un dra bennak]] [[dre zegouezh]] #*'' Me am-eus greet eur '''havad'''''. {{mammenn|TBP2|243}} #[[tra|Tra]] [[kavet]] ; [[kavadell]], [[kavadenn]] #* ''Gortoz, ma sellin ouz ma '''havad'''''. {{mammenn|TBP2|243}} {{-dvr-}} {{(}} * kavadenn * [[kavadennañ]] * [[kavadenner]], [[kavadennour]] * [[kavadennus]] {{)}} {{-trl-}} * [[degas da gavad]], [[kas da gavad]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|découverte}}, {{tro|fr|invention}}, {{tro|fr|trouvaille}} [[rummad:kavout]] [[Rummad:-ad]] 3simvdqzb6x90r9nhf51zn1341r6m9a 0 18880 383979 369354 2026-07-19T10:10:53Z Ar choler 3485 383979 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etim-}} : Sellet ouzh an etimologiezh e [[#Brezhoneg|kevrenn ar brezhoneg]]. {{-ad-|cy}} '''Prydain''' {{dist||cy}} {{b}} # [[Preden]], [[Breizh-Veur]]. #: ''Rwi wedi bod ym Mhrydain''. ===Stummoù all=== *[[Prydain Fawr]] ===Gerioù kar=== * [[Cernyw]] * [[Iwerzhon]] * [[Y Deyrnas Unedig]] * [[Yr Alban]] [[Rummad:Anvioù-lec'h kembraek]] [[Rummad: Lec'hanvioù kembraek e-maez Kembre]] scrfeykogeu3pq3rtfmfnexgqkkhnrc 383980 383979 2026-07-19T10:12:13Z Ar choler 3485 383980 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-etim-}} : Sellet ouzh an etimologiezh e [[#Brezhoneg|kevrenn ar brezhoneg]]. {{-ad-|cy}} '''Prydain''' {{dist||cy}} {{b}} # [[Preden]], [[Breizh-Veur]]. #: ''Rwi wedi bod ym Mhrydain'' – Bet on e Breizh-Veur. ===Stummoù all=== *[[Prydain Fawr]] ===Gerioù kar=== * [[Cernyw]] * [[Iwerzhon]] * [[Y Deyrnas Unedig]] * [[Yr Alban]] [[Rummad:Anvioù-lec'h kembraek]] [[Rummad: Lec'hanvioù kembraek e-maez Kembre]] 6x16pvlhq3oqepru0txvsyxyqvh2vu2 0 19135 383941 369906 2026-07-19T09:35:03Z Ar choler 3485 383941 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#br-ag|Anv-gwan]]'') {{danvez-etim|br}} : (''[[#br-furm-verb|Furm verb]]'') Savet diwar ''stag-'', pennrann ar verb ''[[stagañ#br-verb|stagañ]]'', hep [[dibenn-ger]]. {{-ag-|br}} '''stag''' {{dist|ˈstɑːk|br}} # Paket gant kordenn pe fiselenn. #''Stag eo ar saout?'' #* ''[[setu me|Setu me]] evel un [[anduilhenn]] ... Mes an [[anduilh]] a vez [[stag]] ... '' {{mammenn|EK2|102}} #''bezañ stag ouzh udb #* ''Pevar c’harr gant pevar a gezeg '''stag''' ouzh pep hini.'' {{mammenn|KAB3|177}} #* ''… ober ur sug kalz tevoc’h evit an hini en devoa gwelet '''stag''' ouzh troad an demezell …'' {{mammenn|GEWE|27}} #''bezañ stag ouzh ar madoù evel an [[touseg]] ouzh e vern douar'', YAG #bezañ ouzh e stag #* ''Hag hen kuit ac'hano da Gerc'hoenner, da [[distagañ|zistaga]] Polidor, ki chase braz an Aotrou Borgne de la Tour, [...], ha ne [[grae|rea]] nemed harzal '''ouc'h he stag'''.'' {{mammenn|EK2|27}} # bezañ '''stag''' e deod dre an daou benn: na vezañ [[distagellet]] {{-dvr-}} {{(}} *[[distag]] *[[distagañ]] * [[kenstag]] *[[stagadenn]] *[[stagañ]] *[[stagell]] * [[staget]] {{)}} {{-kevr-}} * [[armel-stag]] * [[chas-stag]] * [[islavarenn-stag]] * [[ki-stag]] * [[stag-ha-stag]] {{-trl-}} * [[bezañ stag e groc'hen ouzh e gein]] * [[bezañ stag e vag dre-holl]] {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|attaché}} * {{en}} : {{tro|en|tight}} * {{es}} : {{tro|es|atado}} {{)}} {{-ak-|br}} '''stag''' {{dist|ˈstɑːk|br}} # Tra a servij da stagañ, evel kordenn pe fiselenn. {{-furm-verb-|br}} '''stag''' {{dist|ˈstɑːk|br}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[stagañ#br-verb|stagañ]]'' e [[trede gour unan]] an amzer-vremañ, en [[doare-disklêriañ]].'' #* ''An hini a ra goap, ouzh e revr e '''stag'''.'' {{mammenn|Krennlavar}} # Furm ar verb ''[[stagañ#br-verb|stagañ]]'' en [[eil gour unan]] an [[doare-gourc'hemenn]]. #* [[Rummad:Brezhoneg eeun]] 77v79z6wl54ywcjzr8ss51oepsnu07k 0 19161 383764 373218 2026-07-18T16:19:21Z Ar choler 3485 383764 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar [[verb]] ''[[kaout]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[skiant]]''. {{-tr-verb-|br}} '''kaout skiant''' {{dist||br}} #'''kaout skiant''' : kaout spered, bezañ fur. #* ''N'en deus ket kalz a '''skiant'''. - Na bet biskoazh. {{mammenn|TBP1|47}} #* ''Ar re o deus un tamm '''skiant''' a chomo er gêr''. {{mammenn|TBP3|134}} #* ''C’houi, paotred iaouank an amzer zo breman, '''hoc’h euz''' kement a '''skiant''' var [h]o [[meno]] ...'', {{mammenn|EK1|71}} #'''kaout skiant''' d'[[ober]] [[un dra bennak]] : soñjal ober udb #* ''N''''em boa''' ket skiant '''da''' sarriñ an duellenn ha, spontet-holl, e skrijen a-bouez-penn : « Trawalc'h ! trawalc'h ! »'' {{mammenn|STBJ|68}} #* ''N''''em boa''' ket '''skiant da''' vezañ nec'het gant kuzulioù ar medisin hag, hep aon e washaje d'am gar, e kerzhen dre ar gambr, war lost ma roched, da zigoriñ an tiretennoù ha da furchal enno.'' {{mammenn|STBJ|109}} #* ''Evuruzamant '''am boa bet skiant da''' sevel e dreid dezhañ.'' {{mammenn|TBP2|472}} #(dre fazi?) '''kaout ar skiant''' d'[[ober]] [[un dra bennak]] #* ''Hag, allas ! pa groge al lonkerien d'ober ''pant'', n''''o deveze''' ket '''ar skiant da''' ehanañ nemet pa veze drastet o zammig arc'hant ganto.'' {{mammenn|STBJ|81}} #* ''Tap kafe da-unan peogwir n''''am eus ket ar skiant da''' reiñ dit.'' {{mammenn|TBP2|472}} #* ''Goude an deiz-se '''[[hor beze]] ar skiant da''' sellet [[en-dro]] deomp hag-eñ ne veze den o selaou ac'hanomp.'' {{mammenn|TBP2|472}} #* ''Ar vugale n''''[[o devez]]''' ket '''ar skiant da''' gaout aon.'' {{mammenn|TBP2|472}} {{-tro-}} * {{fr}} : 1. {{tro|fr|avoir du bon sens}}, de la jugeotte; 2. {{tro|fr|avoir le bon sens de faire quelque chose}}; 3. {{tro|fr|avoir l'intelligence de faire quelque chose}} * {{en}} : b8sofz0mz328p6e1k13wbb4gcbwam70 383765 383764 2026-07-18T16:19:50Z Ar choler 3485 383765 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar [[verb]] ''[[kaout]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[skiant]]''. {{-tr-verb-|br}} '''kaout skiant''' {{dist||br}} #'''kaout skiant''' : kaout spered, bezañ fur. #* ''N'en deus ket kalz a '''skiant'''. - Na bet biskoazh''. {{mammenn|TBP1|47}} #* ''Ar re o deus un tamm '''skiant''' a chomo er gêr''. {{mammenn|TBP3|134}} #* ''C’houi, paotred iaouank an amzer zo breman, '''hoc’h euz''' kement a '''skiant''' var [h]o [[meno]] ...'', {{mammenn|EK1|71}} #'''kaout skiant''' d'[[ober]] [[un dra bennak]] : soñjal ober udb #* ''N''''em boa''' ket skiant '''da''' sarriñ an duellenn ha, spontet-holl, e skrijen a-bouez-penn : « Trawalc'h ! trawalc'h ! »'' {{mammenn|STBJ|68}} #* ''N''''em boa''' ket '''skiant da''' vezañ nec'het gant kuzulioù ar medisin hag, hep aon e washaje d'am gar, e kerzhen dre ar gambr, war lost ma roched, da zigoriñ an tiretennoù ha da furchal enno.'' {{mammenn|STBJ|109}} #* ''Evuruzamant '''am boa bet skiant da''' sevel e dreid dezhañ.'' {{mammenn|TBP2|472}} #(dre fazi?) '''kaout ar skiant''' d'[[ober]] [[un dra bennak]] #* ''Hag, allas ! pa groge al lonkerien d'ober ''pant'', n''''o deveze''' ket '''ar skiant da''' ehanañ nemet pa veze drastet o zammig arc'hant ganto.'' {{mammenn|STBJ|81}} #* ''Tap kafe da-unan peogwir n''''am eus ket ar skiant da''' reiñ dit.'' {{mammenn|TBP2|472}} #* ''Goude an deiz-se '''[[hor beze]] ar skiant da''' sellet [[en-dro]] deomp hag-eñ ne veze den o selaou ac'hanomp.'' {{mammenn|TBP2|472}} #* ''Ar vugale n''''[[o devez]]''' ket '''ar skiant da''' gaout aon.'' {{mammenn|TBP2|472}} {{-tro-}} * {{fr}} : 1. {{tro|fr|avoir du bon sens}}, de la jugeotte; 2. {{tro|fr|avoir le bon sens de faire quelque chose}}; 3. {{tro|fr|avoir l'intelligence de faire quelque chose}} * {{en}} : pal0kqzkyvwqq6lqjcsojnv4cgfb4ks 0 19188 383792 372509 2026-07-18T16:36:53Z Ar choler 3485 383792 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Tostaat ouzh [[gailhañ]]. {{-furm-verb-|br}} '''hailhoset''' # [[heget]] #* ''Kri ha garo eo beañ '''hailhoset''' evel-se 'n e di'' ... {{mammenn|PIPI 1908 |90}} #* ''Tremen skuizh o vezañ '''hailhoset''' '', "excédé par les vexations", {{mammenn|SV |174}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|harcelé}} ecawm6cgsmdj172c2leez7ehs4k538t 0 19502 383821 372325 2026-07-18T16:57:23Z Ar choler 3485 383821 wikitext text/x-wiki {{gwelet|Roc'h}} {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br|niv=1}} '''roc'h''' {{dist|ˈrɔːx}} {{b}} ({{l}} : [[reier]], [[rec'hier]]) # [[tamm|Tamm]] [[maen]] [[bras]] a gaver er [[mor]] pe war an [[douar]]. #: Ar ''[[Roc'h Ruz]].'' #: Ar ''[[Roc'h Velen]]'' {{-HS-}} *[[karregenn]] *[[roc'hell]] {{-tro-}} *{{fr}} : {{tro|fr|rocher}}, {{tro|fr|roche}} {{-ak-|br|niv=2}} '''roc'h''' {{dist|ˈroːx}} {{h}} {{g}} # [[trouz|Trouz]] graet gant an [[dud]] oc'h [[analañ]]. {{-HS-}} *[[ronkell]] {{-tro-}} *{{fr}} : {{tro|fr|ronflement}}, {{tro|fr|râle}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:Gerioù brezhonek heñvelster]] [[Rummad:roc'h]] nnebgbou48nvqr9mtrtqv8tgci75vjk 0 19535 383949 370132 2026-07-19T09:41:31Z Ar choler 3485 383949 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar an [[anv-gwan]] ''[[pep]]'' hag an [[araogenn]] ''[[a]]''. {{-tr-|br}} '''pep a''' {{dist|pe.ba}} # Da bep hini e hini. #* '' Gant '''pep a''' [[bisac'h|visac'h]] war [[o|ho]] skoaz,<br>A zo, [[bete-vremañ|bete vrema]], abaoe [[chomet|choumet]] [[c'hoazh|c'hoaz]].'' {{mammenn|MGK|12}} #*''Pep a vugel o devoa, …pep a verc’h…,'' {{mammenn|KAB1|169}} #* ''— Komeromp '''pep a''' fuzuilh, hag eomp da chaseal d'ar [[koad|c'hoad]].'' {{mammenn|KAB2|23}} #* ''— Ma ! Ma bugaligoù [[keizh|geizh]], it neuze en gras Doue ; setu aze '''pep a''' c'hwec'h real ; ma holl arc'hant int.'' {{mammenn|KAB3|11}} #* ''— Hag a zo mat ! a lâras ar pesketaer ; '''pep a''' ebeul ha '''pep a''' [[ki|gi]] da [[pep hini|bep hini]] ma bugale.'' {{mammenn|KAB4|48}} #* — ''Kemerit '''peb a''' forc’h, pe '''peb a''' grok, pe '''peb a''' bennad baz, emezhan d’an ozac’h ha d’an dud-all.'' {{mammenn|EK1|106}} #* ''— [...]. '''Pep a''' [[barrikenn|varrikenn]] a [[bo|vo]] gante, war [[palv|balv]] o dorn, evit lakat an dour.'' {{mammenn|KAB5|54}} #* ''Ober a [[grejont|rejont]] [[ivez|ive]]-ta '''peb a''' [[kofad|gofad]] [[mat|mad]].'' {{mammenn|EK2|143}} #* ''... da gerc’hat '''pep a''' vriad kolo,'' {{mammenn|EK2|15}} #* ''Kemeromp '''pep a''' gef-tan'', {{mammenn|EK2|58}} #* ''Monet a [[greas|reas]] d'ar marchosi, hag e laoskas da [[bale|vale]] ''Keun'' ha ''Dienez'', o [[reiñ|rei]] [[dezhe|d'ê]] '''peb a''' [[taol|daol]] war o chouk.'' {{mammenn|PIPI|23}} #* ''— Daou aman, gant '''peb a''' [[sabrenn|zabrenn]], da [[diwall|ziwall]] ar re-man; [...]!'' {{mammenn|PIPI|158}} #* ''Setu lakeet d'o [[tro|zro]] an daou [[paotr|bôtr]] war '''beb a''' skaon endaou [[tu|du]] d'an tan, [...].'' {{mammenn|PIPI|158}} #* ''[...], ul [[lostennad]] gwragez gant '''pep a''' [[paner|banner]] (!) war [[koubl|goubl]] o brec'h [...].'' {{mammenn|AMAH|275}} #* ''Unan eus reolennoù ar [[kouent|gouent]] a [[kemenne|gemenne]] e [[bije|vije]] fiziet er yaouankizoù-se, a oa da [[bezañ|vezañ]] ministred an Aotrou Doue, da lavarout eo ar [[begenn|vegenn]] eus ar [[kristenien|Gristenien]], '''pep a''' sizhuniad labourioù izel, da [[boazañ|voazañ]] o [[kalonoù|c'halonoù]] ouzh ar sentidigezh hag an izelegezh.'' {{mammenn|SABA|21}} #* ''Eunn [[devezh|devez]] ma n'oa [[nemetañ|nemethan]] enn ti, e [[roas|roaz]] [[peb a]] [[labous-yar|labous iar]] da eur [[bandenn|vandenn]] [[peorien|beorien]] a [[yoa|ioa]] deuet '''da doull''' ann or, abalamour n'edo ket [[alc'hwez|alc'houez]] armel ar bara [[gantañ|ganthan]].'' {{mammenn|BUZE|647}} #* ''Ar vein (mein) en aot o-deus toud '''peb a''' ano.'' {{mammenn|TBP3|121 ha 122}} #* ''Plijout a [[grae|rae]] dezhañ mont da [[kaozeal|gaozeal]] bep beure d'an ti-forn : ar merc'hed 'arrue abred, d'ar sav-heol war '''bep a''' [[kazeg|gazeg]], da [[poazhat|boazhat]] bara ar sizhunvezh.'' {{mammenn|[[w:Erwan Berthou|Erwan Berthou]], ''En bro Dreger a-dreuz parkoù'', Mouladurioù Hor Yezh, 1985|89}} #* ''Mestr Kernoter a oa, moarvat, o [[mont|vont]] da [[plantañ|blantañ]] dezho '''pep a''' ibil, pa [[boe|voe]] klevet, e-touez ar merc'hed, un tammig mouezhig sklaer o lavaret : [...]'' {{mammenn|MOAN|55}} #* ''Roet '[[boe|voe]] dezho '''pep a''' jiletenn-savetaj tra ma taole Nouel Mengi ar fuzeennoù-galv.'' {{mammenn|BARI|139}} #* Ar braz eus ar studierien oa o pignat gant an diri, aet e oamp d'o heul, '''pep a''' [[gwerennad|werennad]] kafe berv ganeomp hag em vesket e oamp gant an [[tropellad]]. {{mammenn|SDWU|32}} #* ''Ur [[maouez|vaouez]] lart a oa o komz ouzh pevar [[paotr|faotr]], '''pep a''' [[pennad|bennad]] blev rous dezho.'' {{mammenn|HAPO1|99}} {{-dvr-}} * [[pep a vannac'h]] * [[pep a damm]] * [[pep a wele]] * [[pep a gambr]] * [[pep a gouign]] * [[ pep a skudellad]] {{-dvr-}} * [[bep a]] <!-- '''pep a ...''' {{dist|ˈpeːba|br}} (a-wechoù [[bep a ...]] ) #[[troienn|Troienn]] [[a]] [[talvez|dalvez]] [[da]] [[geriañ|c'heriañ]] an [[ingalañ]] ([[dirak]] un [[anv-kadarn]] [[hep]] [[ger-mell]] [[dirakañ]], dirak ur [[raganv]]) goude kement-mañ, an daouzek leanez a [[ganas|c'hanas]] '''pep a''' [[mab|vab]] ar [[kaerañ|c'haerañ]].'' {{mammenn|KAB1|49}} #* ''Eunn [[devezh|devez]] ma n'oa [[nemetañ|nemethan]] [[en|enn]] ti, e [[roas|roaz]] '''peb a''' [[labous]] [[yar|iar]] da eur [[bandenn|vandenn]] [[peorien|beorien]] a [[yoa|ioa]] deuet da [[toull an nor|doull ann or]], abalamour n'edo ket [[alc'hwez|alc'houez]] armel ar bara [[gantañ|ganthan]].'' {{mammenn|BUZE|647}} {{=br=}} {{-tr-adv-|br}} '''peb a''' # Unan da bep hini : #* ''Kemerit '''peb a forc’h''', pe '''peb a grok''', pe '''peb a bennad baz''', emezhan d’an [[ozhac'h|ozac’h]] ha d’an dud-all. '' EK --> ====[[divinadelloù|Divinadelloù]]==== * ''Ur [[gwezenn|wezenn]] e penn ma [[ti|zi]], peder [[perenn|berenn]] enni; e tremenas ar person hag e c'hoar, ar miliner hag e [[gwreg|wreg]]; [[am boa|am-oa]] roet '''peb a''' [[perenn|berenn]] [[dezho|dezo]] ha [[c'hoazh|c'hoaz]] e [[mane|vane]] unan ganin ? - C'hoar ar person a oa gwreg d'ar miliner.'' {{mammenn|TBP3|329}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|chacun(e) un(e) ...}} ; {{tro|fr|chacun(e) son (sa) ...}} [[Rummad:pep a]] su8obygd3qgk6e66nf39i7qdv1d7xp1 0 19890 383966 369469 2026-07-19T10:03:20Z Ar choler 3485 383966 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''kabal''' {{dist|ˈkɑː.bal}} {{b}} ({{l}} : [[kabaloù]]) # [[birvilh|Birvilh]], [[dizurzh]]. #: ''Kabal a vezo, hep mar ebet, rak, diouzh ma lavarer, meur a baotr yaouank a zo aze hag a glask gounit selloù ha karantez Onenn, dre ziskouez o nerzh hag o [[ijin]].'' {{mammenn|[[w:Brogarour|Brogarour]], ''Onenn'', 1936|25}} #:''Mez pa oue achu an tamm kabal a reaz ar re-man o vont enn ho hent, an oll a jommas [[sebezet]]'' {{mammenn|EK1|136}} #: ''Neuze e savaz kabal [[e-touez|etouez]] an [[archerien]]'' {{mammenn|EK1|19}} {{-dvr-}} * [[kabalat]] * [[kabaler]] * [[kabaliñ]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|agitation}}, {{tro|fr|désordre}}; {{tro|fr|empressement}} hife5sy7m1yowjpbk4ri8dedtvtucjx 0 20097 383780 372854 2026-07-18T16:28:03Z Ar choler 3485 383780 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar [[verb]] ''[[kas]]'', ar [[ger-mell strizh]] ''[[an]]'', an [[anv-kadarn]] ''[[torzh]]'', an [[araogenn]] ''[[d']]'', ar [[ger-mell strizh]] ''[[ar]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[kêr]]''. {{-tr-verb-|br}} '''kas an dorzh d'ar gêr''' (da unan bennak) {{dist||br}} #[[talvezout|Talvezout]] [[e]] [[gwall|wall]] da unan bennak ; [[respont]] [[prim]] ha [[taer]] d'ur [[flemmadenn]], d'un [[drougober]]: #* ''buan e respont hec'h-unan evit tennañ he [[tad|zad]] eus nec'hamant hag evit '''kas an dorzh d'ar gêr''' da Yann-gozh, an den [[kurius]].'' {{mammenn|[[w:Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Trubuilhou ar seiz potr yaouank'', 1927|47}} #* ''« '''Mat tre''' ! » eme unan—all. « Setu aze '''kas an dorz d’ar gêr''', hag [[a-zoare|a zoare]] !… . » {{mammenn|KBSA|...}} #* ''— Dalit, Aotrou, eme Lindsay, '''kaset am eus ho torzh d'ar gêr''' !'' {{mammenn|TGPB|69}} #* ''Met an Dardouped, paotred taer ha mat d'[[en em gannañ]], a '''gase an dorzh d'ar gêr''' e-giz-mañ :<br>Bidar, [[blev|Bleo]] war e [[gar|c'har]],<br>[[blev|Bleo]] war e [[feskenn|feuskenn]]<br>Da [[troc'hañ|droc'ha]] gant an heskenn.'' {{mammenn|STBJ|228}} #* ''Ne'm boa ket bet amzer da '''gas an dorzh d'ar gêr''' d'ar marmouz bihan-se.'' {{mammenn|[[w:Herve ar Gall|Herve ar Gall]], ''Koulz ar c'hastrilhez'', Embannadurioù Al Liamm, 2008|64}} #* ''O [[kentañ|c'hentañ]] preder bremañ e oa klask penaos '''kas an dorzh d'ar gêr''' da Valfoy.'' {{mammenn|HAPO1|171}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|rendre la monnaie de la pièce}}, {{tro|fr|rendre la pareille}}, {{tro|fr|renvoyer la balle}} [[Rummad:kas]] [[rummad:torzh]] [[rummad:d'ar gêr]] ecsqn9w2iz3gt0xtotgn3kmsenmx6w7 383781 383780 2026-07-18T16:28:29Z Ar choler 3485 383781 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar [[verb]] ''[[kas]]'', ar [[ger-mell strizh]] ''[[an]]'', an [[anv-kadarn]] ''[[torzh]]'', an [[araogenn]] ''[[d']]'', ar [[ger-mell strizh]] ''[[ar]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[kêr]]''. {{-tr-verb-|br}} '''kas an dorzh d'ar gêr''' (da unan bennak) {{dist||br}} #[[talvezout|Talvezout]] [[e]] [[gwall|wall]] da unan bennak ; [[respont]] [[prim]] ha [[taer]] d'ur [[flemmadenn]], d'un [[drougober]]: #* ''buan e respont hec'h-unan evit tennañ he [[tad|zad]] eus nec'hamant hag evit '''kas an dorzh d'ar gêr''' da Yann-gozh, an den [[kurius]].'' {{mammenn|[[w:Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Trubuilhou ar seiz potr yaouank'', 1927|47}} #* ''« '''Mat tre''' ! » eme unan—all. « Setu aze '''kas an dorz d’ar gêr''', hag [[a-zoare|a zoare]] !… . »'' {{mammenn|KBSA|...}} #* ''— Dalit, Aotrou, eme Lindsay, '''kaset am eus ho torzh d'ar gêr''' !'' {{mammenn|TGPB|69}} #* ''Met an Dardouped, paotred taer ha mat d'[[en em gannañ]], a '''gase an dorzh d'ar gêr''' e-giz-mañ :<br>Bidar, [[blev|Bleo]] war e [[gar|c'har]],<br>[[blev|Bleo]] war e [[feskenn|feuskenn]]<br>Da [[troc'hañ|droc'ha]] gant an heskenn.'' {{mammenn|STBJ|228}} #* ''Ne'm boa ket bet amzer da '''gas an dorzh d'ar gêr''' d'ar marmouz bihan-se.'' {{mammenn|[[w:Herve ar Gall|Herve ar Gall]], ''Koulz ar c'hastrilhez'', Embannadurioù Al Liamm, 2008|64}} #* ''O [[kentañ|c'hentañ]] preder bremañ e oa klask penaos '''kas an dorzh d'ar gêr''' da Valfoy.'' {{mammenn|HAPO1|171}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|rendre la monnaie de la pièce}}, {{tro|fr|rendre la pareille}}, {{tro|fr|renvoyer la balle}} [[Rummad:kas]] [[rummad:torzh]] [[rummad:d'ar gêr]] rea01sftfiyssdp8161kazoluw5y9tt 0 20140 383962 369487 2026-07-19T09:56:50Z Ar choler 3485 383962 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ''[[koueriad]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-ed]]''. {{-furm-ak-|br}} {{br-taol-GhaB | gu=koueriad | gl=koueriaded | bu=koueriadez | bl=koueriadezed | dgu=ku.ˈɛ.rjat | dgl=ku.ɛ.ˈrjɑː.det | dbu=ku.ɛ.ˈrjɑː.des | dbl=ku.ɛ.rja.ˈdeː.zet }} '''koueriaded''' {{dist|ku.ɛ.ˈrjɑː.det}} # ''Furm lies an anv-kadarn'' [[koueriad]]. #* ''Ha c’hoant hoc’h eus e teskfemp d’ar '''goueriaded''' sot-se penaos ober ar Rogasionou ?'' {{mammenn|EK1|121}} #* ''Soñjal a raent, paotred kêr evelto, dont buan a-benn eus a '''goueriaded''' [[diskiant]] Plabenneg.'' {{mammenn|EK1|194}} #* ''— Ac'hanta, paotred ar Republik, goall [[kempennet|gempennet]] o poa, enn dervez-all, '''koueriaded''' Breiz-Izel, diouc'h am beuz klevet ?'' {{mammenn|EK2|149}} #* ''... neuze, [[kerkoulz]] ha bremañ, e vije kavet, [[e-touez]] an [[noblañs]], evel [[e-touez]] ar '''goueriaded''', [[martoloded]] [[kalonek]] a-walc'h''... {{mammenn|EK1|19}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|paysans}} * {{en}} : {{tro|en|peasants}} * {{es}} : {{tro|es|campesinos}} hd66n3kypitcknlnzpxekh9s76bpttc 0 20868 383870 371672 2026-07-18T19:12:37Z Ar choler 3485 383870 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-etim-}} #* ''Agora non [[está]] na [[casa]].'' {{=ca=}} {{-etim-}} : Eus ar ger [[latin]] ''{{liamm|casa|la}}''. {{-ak-|ca}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈka.zə|ca}} {{dist|ˈka.za|ca}} {{b}} ({{l}} : [[cases]]) # [[ti|Ti]]. #: {{=it=}} {{-etim-}} : Eus ar ger [[latin]] ''{{liamm|casa|la}}''. {{-ak-|it}} '''casa''' {{dist|ˈkaː.za|it}} {{dist|ˈkaː.sa|it}} {{b}} ({{l}} : [[case]]) # Ar [[kêr|gêr]]. #: # [[ti|Ti]]. #:''Una casa''. Un ti . #:''In casa''. En ti . #:''A casa''. Er gêr. #:''A casa mia o a casa tua?'' - Du-mañ pe du-se? #:''A casa di Gianni''. E ti Gianni. ===Krennlavar=== * ''In casa sua [[ciascuno]] è re.'' -Pep hini zo mestr en e di. * ''Casa mia, casa mia, benché piccola tu [[sia]], tu mi sembri una badia.'' * ''I [[panni]] [[sporchi]] si lavano in casa''. {{=la=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|la}}. {{-ak-|la}} '''casa''' {{dist|ˈka.sa|la}} # [[ti|Ti]]. {{=es=}} {{-etim-}} : Eus ar ger [[latin]] ''{{liamm|casa|la}}''. {{-ak-|es}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈkasa|es}} {{b}} ({{l}} : [[casas]]) # [[ti|Ti]]. #* ''Ir a casa''. Mont d'ar gêr. #*''Estar en casa''. Bezañ er gêr. ==Krennlavaroù== * ''En '''casa''' [[abierta]], el [[justo]] peca''. En ti digor e pec’h an den onest. * ''Quien entra en casa hecha, Y se asienta a mesa puesta, No sabe lo que cuesta''. An hini a gav an ti savet, hag an daol staliet, ne oar ket pegement int koustet. c0ch3x0wm4r15xspfngoqijuhtwtznj 0 21246 383939 369800 2026-07-19T09:33:05Z Ar choler 3485 383939 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv-gwan]] ''[[fentus]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-oc'h]]''. {{-furm-ag-|br}} '''fentusoc'h''' {{dist|fɛnˈtysːɔx|br}} #[[derez-uheloc'h|Derez-uheloc'h]] an anv-gwan ''fentus''. #Fentusoc'h [[eget]] #* #Flemmusoc'h [[evit]] #* #Fentusoc'h-[[fentusañ]] : [[muioc'h-mui]] fentus #* {{-ES-}} * [[dic'hoarshoc'h]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|plus amusant(e)(s)}}, {{tro|fr|plus comique(s)}}, {{tro|fr|plus drôle(s)}}, {{tro|fr|plus plaisant(e)(s)}} (que) [[Rummad:Derez uheloc'h]] [[Rummad:fentus]] gpr87k0h48cbh2a2fcs13w14twymj5x 0 21800 383868 371660 2026-07-18T19:11:38Z Ar choler 3485 383868 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} {{-etim-|fr}} : Eus ar ger latin ''{{liamm|bene|la}}''. {{-ak-|fr}} '''bien''' {{dist|bjɛ̃|fr}} {{g}} ({{l}} : [[biens]]) # [[mad|Mad]]. #* ''Faire du bien'' - ober [[vad]]. #* ''Faire le bien'' - # [[kaoud|Kaoud]]. #* # [[danvez|Danvez]]. #* ''Avoir du bien'' - Kaout [[peadra]], [[danvez]], [[madoù]]. {{-ES-}} * [[mal]] {{-ag-|fr}} '''bien''' {{dist|bjɛ̃|fr}} {{digemm}} # [[mat|Mat]]. #* ''C'est bien'' - Mat eo. # ''très bien'': [[mat-kaer]], [[mat-kenañ]], [[mat-tre]] {{-ES-}} * [[mal]] {{-adv-|fr}} '''bien''' {{dist|bjɛ̃|fr}} # [[mat|Mat]]. #* ''C'est bien'' - Mat eo. #* ''Bien élevé, bien éduqué, bien mis'' : savet mat, desket mat, gwisket mat #* ''ou bien '' - pe # [[a-walc'h]] #* ''peut-être bien'' - [[marteze a-walc'h]] {{-kevr-}} {{(}} * [[bien-être]] * [[bienfaisance]] * [[bienfaisant]] * [[bienfait]] * [[bienséant]] * [[bientôt]] * [[bienveillance]] * [[bienveillant]] * [[bienvenu]] * [[bienvenue]] {{)}} {{-trol-}} {{(}} * [[aller bien]] * [[assez bien]] * [[bien après]] * [[bien beau]] * [[bien compris]] * [[bien écrire]] * [[bien élevé]] * [[bien éduqué]] * [[bien habillé]] * [[très bien]] {{)}} {{=es=}} {{-etim-|es}} : Eus ar ger latin ''{{liamm|bene|la}}''. {{-adv-|es}} '''bien''' {{dist|bjen|es}} # [[mat|Mat]]. #* ''Hablas '''bien'''.'' #*: Komz a rez mat. {{-ES-}} * [[mal]] {{-tro}} * ''¡está bien!'' - mat an traoù * ''más mal que bien'' * ''¡que lo pases bien! ''/ ''¡que te lo pases bien!'' * ''¡que te vaya bien!'' * ''salir bien parado '' {{-ak-|es}} '''bien''' {{dist|bjen|es}} {{g}} ({{l}} : [[bienes]]) # [[mad|Mad]]. #* {{-tro}} ===Krennlavaroù=== * ''haz el '''bien''' y no mires a [[quién]]'' * ''no hay [[mal]] que por '''bien''' no venga'' {{=vo=}} {{-etim-|vo}} : Eus an alamaneg ''{{liamm|Biene|de}}'', [[gwenanenn]]. {{-ak-|vo}} '''bien''' {{dist|biˈen|vo}} # [[gwenanenn|Gwenanenn]]. #* [[Rummad:Amprevaned e volapük]] nsm49sn9mnhynn42tvymc0pfm5yfo79 0 26657 383721 374168 2026-07-18T15:45:46Z Ar choler 3485 383721 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[ken]] (evel [[cyn]] e kembraeg), troet da '''kel''' dirak ar gensonenn ''[l]''. {{-adv-|br}} '''kel''' {{dist|ˈkɛl|br}} #Adverb an [[derez-kevatal]] dirak an [[anvioù-gwan]] a grog gant ar gensonenn [l] : #* ''... mar kirit reiñ dezho da evañ ec'h evint d'ho krasoù mat, evel a [[leveront]], e-lec'h lavaret d'ho yec'hed, '''[[kel laouen ha tra]]'''''. {{mammenn|EK2|224}} #* ''Ar c'hreg neuze a yeas '''kel''' laouen ma'z oa eun [[dudi]] he gwelet. '' {{mammenn|MAVR|146}} # ''[[Kelliez]] gweach ma teu e kaloun ann den c’hoantegesiou direiz, rak-tal e teu d’en em nec’hi''. Skouer Jezuz . {{-HS-}} * [[ken]] * [[ker]] {{-trol-}} {{(}} *[[kel laouen]] *[[kel laosk]] *[[kel ledan]] *[[kel leun]] *[[kel lies]] *[[kel lirzhin]] *[[kel lous]] *[[kel lufr]] {{)}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|aussi}}, {{tro|fr|pareillement}}, {{tro|fr|si}} * {{cy}} : {{tro|cy|cyn}}; {{tro|cy|mor}} {{-etim-}} : Eus [[kala]]. {{-ak-|br}} '''kel''' {{dist|ˈke:l|br}} # Anv roer d'ar c'heñtañ eus ar miz a-wechoù: #* ''Kel an Ebrel'' #* ''Kel ar Genver'' #* ''Kel ar Goañv'' eqzjeyzu9upy151h6lxss10lhljghmr 0 26818 383688 375122 2026-07-18T14:42:46Z Ar choler 3485 383688 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar « [[anzav]] » hag an [[dibenn-ger]] « [[-ioù]] ». {{-furm-ak-|br}} '''anzavioù''' {{dist|ãn.ˈza.vju|br}} # Furm lies an anv-kadarn ''[[anzav]]''. #* ''Edo, [[kofesour]] a-raok ar [[belegiezh|velegiezh]], [[o vont]] marteze da [[klevout|glevout]] '''anzavioù''' un ene [[trubuilhet]], ha d'e [[frealziñ]] gant [[madelezh]].'' {{mammenn|SABA|23}} oiy3rsiy0d9xj4qf1bsxku6y9ax41tw 0 27333 383908 370454 2026-07-19T08:06:41Z Ar choler 3485 383908 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[pevar]] ha [[lamm]]. {{-tr-adv-|br}} '''pevarlamm''' #Mont d'ar '''pevarlamm''': #* ''[[me|Mé]] d'[[an|en]] [[daoulamm|deulamm]], [[ma|me]] [[ki|hi]] d'[[ar|er]] '''pearlamm''', hag er [[gad|had]], d'er [[pimperlamm]]...'' {{mammenn|YABA|10}} #Mont d'ar '''pevarlamm''' [[ruz]]: #* ''[...] ha '''mont''' d'ar '''pevarlamm''' ruz da gerc'hat an [[archerien]].'' {{mammenn|MINNA|108}} {{-HS-}} *[[daoulamm]] *[[pimperlamm]] {{-dvr-}} *[[pevarlammat]] *[[pevarlamm ruz]] [[rummad:pevarlamm]] 4aedk2veptfzph1utq5kxesghgifxu0 0 27926 383981 369278 2026-07-19T10:12:53Z Ar choler 3485 383981 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv-kadarn]] ''[[pennad]]'' hag an [[dibenn-ger]] [[bihanaat]] ''[[-ig]]''. {{-furm-ak-|br}} '''pennadig''' {{dist|pɛˈnɑːdik|br}} {{g}} ({{l}} [[pennadoùigoù]]); # [[furm vihanaat]] an anv-kadarn '' pennad'', ha dezhi meur a implij hag a ster (pennadig amzer, pennadig hent, hag all). # ''ur pennadig [[hent]]'' #* ''A-benn ur '''pennadig''' hent e [[boe|voe]] klevet an hini kozh o [[grozmolat|c'hrozmolat]], o skrignat e [[dent|zent]].'' {{mammenn|EK1|50}} #*''A-boan e oa dezhe bezañ aet ur pennadig eus ar c’hastell ma klevjont un drouz spontus war o lerc’h'', {{mammenn|KAB3|106}} # ''ur pennadig [[amzer]]'' #* ''[...], rak bet on ur '''pennadig''' e-maez ar [[kegin|gegin]].'' {{mammenn|KAB3|138}} #* ''Kemerit hoc’h amzer eur '''pennadig''' bian, me a ia da zigeri an nor d’ehoc’h dioc’h-tu.'' EK #:bezañ, chom, [[gedal]], gortoz, ur pennadig #* ''Ha gedal a rafac’h aze eur '''pennadik''', var ar palier, epad ma vezign oc’h ober kement-se ?'' EK #: mont da ulb, ur pennadig #:bezañ, [[chom]], abaf, sioul, souezhet, ur pennadig: #* ''Abafet e [[boen|ouen]] eur '''pennadik''' gand va lamm, mez ne [[daleis|zaleiz]] ket da [[dont ennañ e-unan|zont enn-oun va-unan]].'' {{mammenn|EK2|135}} #* ''Souezet-maro, sabatuet-net, sebezet-holl, mantret-krenn, e '''chomas''' eno eur '''pennadig''', digor bras e [[genoù|c'henou]] ha difronket e [[daoulagad|zaoulagad]].'' {{mammenn|EZM|132}} #* ''Sioul e [[boent|voent]] ur '''pennadig'''.'' {{mammenn|[[w:Ronan Huon|Ronan Huon]], ''Ar Gwennili-mor'', Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959|408}} #* ''Yann a chomas ur '''pennadig''' brav war-lerc'h ar re all hag a lavaras : « [...] ? »'' {{mammenn|LAWI|88}} #:bezañ ur pennadig oc'h ober tra pe dra #* ''Ur '''pennadig''' brav oa bet oc'h ober e [[tro|dro]], [...].'' {{mammenn|EK1|36}} #:ober tra pe dra ur pennadig: #*''Dre m’hen kavas [[dihun]] ha stummet mat e chomas ur pennadig da gaozeal gantañ'', {{mammenn|KAB3|14}} #* ''« Ma lezfemp hemañ amañ ur '''pennadig''' c'hoazh, ne [[tennfe|dennfe]] ken war ar [[Bretoned|Vretoned]]... [...]. »'' {{mammenn|EK1|224}} #* ''Eno e [[gourvezis|c'hourveziz]] eur '''pennadik'''-all evit selaou adarre ha sellet enn dro d'ign.'' {{mammenn|EK2|140}} #:chom da ober tra pe dra ur pennadig: # ''ur pennadig amzer'': #* ''An aotrou a [[komzas|gomzas]] ganti ur [[pennadig]] amzer, hag he [[kavas|c'havas]] [[ken koant]] ha '''ken fur''', ma [[goulennas|c'houlennas]] [[diganti]] [[ha]] karout a [[graje|raje]] [[dimeziñ]] dezhañ.'' {{mammenn|KAB3|148}} #''pennadig brav'': #* ''Mont a [[greas|reas]] d'e [[gwele|wele]], nemet ma rankas chom eur pennadig brao da [[gortoz|c'hortoz]] ar [[kousked|c'housked]] da [[dont|zont]]'' {{mammenn|EZM|193}} #* ''Ur '''pennadig''' brav oa bet oc'h ober e [[tro|dro]], [...].'' {{mammenn|EK1|36}} # pennad berr en ur gazetenn: #* ''Ur pennadig a oa diwar e benn e kazetenn dec'h.'' {{-HS-}} {{(}} * [[frapadig]] * [[herradig]] * [[lajadig]] * [[predig]] {{)}} {{-trol-}} * [[chom ur pennadig]] * [[gortoz ur pennadig]] * [[ur pennadig goude]] {{-tro-}} * {{fr}} : 1 {{tro|fr|petit moment}}; 2 {{tro|fr|petit bout de chemin}}; 2 {{tro|fr|entrefilet}} [[rummad:pennadig]] a34qjoob2okddfdx3pdr0l6abs4xh4x 0 30567 383805 372355 2026-07-18T16:45:06Z Ar choler 3485 383805 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar « gouvez- », pennrann ar verb « [[gouvezout#br-verb|gouvezout]] », hag an [[dibenn-ger]] « [[-je#br-dg|-je]] ». {{-furm-verb-|br}} '''gouvezje''' {{dist||br}} # [[furm|Furm]] ar verb ''[[gouvezout#br-verb|gouvezout]]'' e [[trede gour unan]] an amzer dic'hallus, en [[doare-divizout]]. #* ''Hag e [[gourc'hemennas|c'hourc'hemennas]] start dezhe lakaat evezh na '''ouvezje''' den kement-se.'' {{mammenn|''Testamant nevez hon Aotrou hag hor Zalver Jesus-Christ - Lakeat a-nevez e brezonec, ha reizet hervez ar vam-scrid gregach'', Paris, 1886|146}} [[rummad:gouvezout]] rwjogxy13yxnjgj6endf9ix7nljfszu 0 31927 383722 374171 2026-07-18T15:46:01Z Ar choler 3485 383722 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ''lam-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[lemel#br-verb|lemel]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-et#br-dg|-et]]''. {{-furm-verb-|br}} '''lamet''' {{dist|ˈlãmːet|br}} #''[[anv-gwan-verb|Anv-gwan-verb]] ar verb'' lemel #* '''''Lamet''' [[az teus|az-teus]] da [[dilhad|zillad]] [[diwarnout]].'' {{mammenn|TBP2|314}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|enlevé}}, {{tro|fr|ôté}}, {{tro|fr|retiré}} '''lamet''' #[[furm|Furm]] ar verb ''lemel'' e [[trede gour unan]] an [[doare-gourc'hemenn]]. #* ''<skouer.>'' {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|}} [[Rummad:lemel]] 6a1f0vkdjhvpaikczyjxhcctiib0o9t 0 32886 383971 369413 2026-07-19T10:06:09Z Ar choler 3485 383971 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}}. {{-verb-|br}} '''herzel''' {{dist|ˈhɛrzɛl|br}}, pe [[harzañ]], pe [[harz]] {{displ-br}}. # [[padout|Padout]]. #* ''Me n'am bije ket '''harzet''' eno gant an tommder.'' {{mammenn|TBP3|191}} #*''Ne harzen ket gant ar boan em gar.'' {{mammenn|TBP2|113}} #* ''— Gwir eo, eme Erwan an Intanv, gwir eo. Eiz devez zo em eus lakaet eur [[bruzunenn|vruzunenn]] eus an tred-ze war ar goanvenn (!) a [[berve|verve]] war biz bihan va [[troad|zroad]] klei, abaoe n'on ket evit '''herzel''', n'on ket evit pad ganti : an tan ru a zo e-barz.'' {{mammenn|BILZ|136}} #* ''Anez, penaos e kav deoc'h em bije [[gellet]] '''herzel''' ?'' {{mammenn|[[w:Glaoda ar Prad|Glaoda ar Prad]], ''[[w:Buhez Genovefa a Vraban|Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban]]'', 1926|95}} # [[chom a-sav]]. #* '''''Harzit''', va maouezig kaezh, na it ket ker buan.'' {{mammenn|''Pardon Saint-Fiakr'', er ''[[Wikeriadur:Daveoù#Barzhaz Breizh|Barzhaz Breizh]]''}} #* ''Re ziwezhat eo da harz pa vez aet ar beg e-barzh.'' # '''herzel ober un dra''': [[paouez]] da ober un dra #* '' Deus, ha me 'harzo laerezh dit da arc'hant''. {{mammenn|KAB1|157}} # '''herzel da ober un dra''': [[paouez]] da ober un dra #* ''Ar bugel n’oa ket evit '''herzel''' da c'hoarzhin.'' {{mammenn|[[w:Emil Ernod|Emil Ernod]], ''[[s:Gwerziou Barz ar Gouet|Gwerziou Barz ar Gouet]]'', Sant-Brieg, 1903|267}} # herzel un den: [[lemel]] e [[frankiz]] digant unan bennak. #* ''E-kerzh an deizioù diwezhañ ez eus bet '''harzet''' aozerien ha perzhidi manifestadegoù a-enep Poutine, prezidant Rusia.'' {{mammenn|''Rusia: harzet enebourien Vladimir Poutine'', e-barzh ''Bremaik'', 26 a viz Du 2007}} # '''herzel ouzh un den''': ober [[skoilh]] dezhañ. #* ''Kaer hor boa en em gannañ a galon, n’oamp ket evit '''herzel''' ouzh ar soudarded.'' {{mammenn|EK1|150, 211}} #* ''— « Petra, » emezañ, « ur [[kozh|c'hozh]] [[diod]] evel hennezh a harzo ouzhin !'' » {{mammenn|LAWI|164}} #Herzel ouzh un den pe un dra da ober tra pe dra : [[mirout]] outañ. #* ''Ha Yann d’ar red da skluz ar Prad-Hir da gemer ar vag all evit herzel ouzh e hini da vont dreist.'' {{mammenn|TSTN|110-111}} {{-trl-}} * [[harz al laer]] ! {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|arrêter}} * {{fr}} : {{tro|fr|empêcher}}, {{tro|fr|faire obstacle}} * {{fr}} : {{tro|fr|tenir bon}}, {{tro|fr|résister}} * {{fr}} : s'{{tro|fr|arrêter}} * {{fr}} : {{tro|fr|endurer}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:-el]] [[Rummad:harz]] [[Rummad:herzel]] gmuj5bmf5o34np6off7hcckh23ln47k 0 34498 383771 372914 2026-07-18T16:24:16Z Ar choler 3485 383771 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} : Savet diwar ar [[verb]] ''[[kas#Verb|kas]]'' hag an [[adverb]] ''[[kuit#Adverb|kuit]]''. {{-tr-verb-|br}} '''kas kuit''' {{dist||br}} # {{danvez-term|br}}. #* ''[...], mæs Eduin, elec'h choum mignoun gant he gonsort, a reaz ar brezel da Kadvalon hag he '''gassaz kuit''' euz he rouantelez.'' {{mammenn|[[w:Anna Mezmeur|Anna Mezmeur]], ''Istor Breiz'', [[w:1869|1869]]|135}} #* ''... mez abaoue m’eo '''kaset''' ar venec’h '''kuit''' gand an dispac’herien, [[hel lavaran]], en eur vont hag en eur zont dre an hentchou, eb beza guelet gand den.'' {{mammenn|EK1| ..}} #* ''...skrivomp anvioù ar re a dlean da '''gas kuit''' eus a Blouared evit mont pe d'ar prizon pe d'ar marv.'' {{mammenn|EK2|110}} #* ''An aotrou a '''[[kasas|gasas]]''' ar merc'hed '''kuit''' [[diwar e dro]] : [...].'' {{mammenn|EZM|64}} #* ''« [...]. Ar Balb, hag a oa noter e Pleiben, a redas ar [[menezioù|meneziou]] da sevel an holl da '''gas kuit''' an hini a [[moustre|voustre]] Bro-Gerne dindan e [[seulioù|seuliou]] divergont, an hini a [[gwaske|waske]] ar [[koueriaded|goueriaded]] [[keizh|geiz]] gant e [[paper-timbr|baper-timbr]]. [...] ? »'' {{mammenn|KBSA|28}} #* ''O ! ma teufe eur wech-all, n’eo ket me he '''c’hasfe kuit''', evel eur giez, [[diwar va zro]], e-giz ma ris [[derc’hent dec’h]] ! »'' {{mammenn|KBSA|265}} #* ''Mari-Jan a gravinas da '''gas''' an [[debron]] '''kuit''', hag e krabiñsas, hag e kignas. »'' {{mammenn|KBSA|265}} #* ''Me a [[bije|vije]] '''kaset kuit''' [[diganto]].'' {{mammenn|TBP1|131}} #*''Kas ar c'hi-se kuit !'' {{mammenn| TBP2|242} #*''Kas hennezh kuit'', {{mammenn|TBP2|295}} #* ''Dumbledore a reas un [[hej]] d'e [[gwialenn|wialenn]] evel pa en dije klasket '''kas kuit''' ur [[kelienenn|gelienenn]] o pourmen warni, ...'' {{mammenn|HAPO1|134}} {{-HS-}} * [[kas da sutal]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|chasser}}, {{tro|fr|éloigner}}, faire partir [[Rummad:kas]] [[Rummad:kuit]] cqr7n9dtjg9skwcd6t4r3238eoipe2g 0 36497 383922 370698 2026-07-19T08:24:57Z Ar choler 3485 383922 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''las''' {{dist|ˈlas|br}} {{g}} ({{l}} : [[lasoù]]) #Pezh danvez hir a servij da skoulmañ ur pezh dilhad : tavañjer, botoù-lêr. #''Torret eo las ma zavañjer.'' Kanaouenn #* ''...va c'henvroiz a skoulme en o c'herc'henn ur gravatenn seiz du, ken moan war vete nebeut hag ul '''las''' botez.'' {{mammenn|VZAB|30}} #* ''E zivesker, evel divesker an dorrerien-mein, a oa gwaskedet, betek an daoulin, en heuzoù plouz stardet gant ul '''las''' kanab.'' {{mammenn|GEWE|45}} {{-dvr-}} * [[lasañ]] * [[lasenn]] {{-kevr-}} * [[krouglas]] * [[las-kroug]] {{-trl-}} * [[c'hoari las]] * [[paotred o lasoù gwenn]] ====Krennlavarioù==== * {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|lacet}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:las]] {{=es=}} {{-gm-s-|es}} {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[el]] || [[la]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[los]]|| [[las]] |}<noinclude> '''las''' # Ger-mell strizh benel lies, dirak un anv-kadarn benel lies. #*''Las niñas'' : ar [[plac'hedigoù]]. #* ''[[los|Los]] [[hermanos]] y las [[hermanas]]'' : ar vreudeur hag ar c'hoarezed. {{=pl=}} '''las''' # Koad. 362ynolkryof9ihueulh48e3k9jg7c7 0 36740 383746 373371 2026-07-18T16:03:25Z Ar choler 3485 383746 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ''[[engortoz]]'' hag an [[araogenn]] ''[[da]]''. {{-tr-ag-|br}} '''engortoz da''' {{dist||br}} #{{danvez-term|br}}. #* ''An dewarlerc'h ar beure; an holl er palez, a oa '''en gortoz da''' [[gwelet|welet]] [[krougañ]] ar priñs Aorel hag e [[breur|vreur]], [[evel ma|evel m']]en devoa lâret ar roue''. {{mammenn|KAB1|46}} #* ''.... Bezet '''engortoz d''''o gwelet, avat, pa soñjfet an nebeutañ."'' {{mammenn|MOAN|93}} #* '''''En gortoz''' e oan pell 'oa '''da''' glevout kement-mañ, ...'' {{mammenn|VZAB|65}} #* ''An dro-mañ 'vat, e savas eor hol listri an deiz end-eeun m'edo ar strollad '''en gortoz da''' bakañ gopr hag arc'hobr.'' {{mammenn|VZAB|109}} ====Krennlavaroù==== * {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|dans l'attente de}} 720olyb9dds7wmiy878ahmhuzqxugik 0 36943 383814 372155 2026-07-18T16:49:57Z Ar choler 3485 383814 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[pa]]. {{-stl-isur-|br}} '''p'''' {{dist|pa|br}} #Furm eus [[pa]] dirak ur vogalenn: #*[[p'eo]] #*:[[p'eo gwir]] #*:[[peogwir]] #*[[p'emañ]] #:* ''N'eo ket gwall [[dianket|zïanket]] ar [[paliked|baliked]] '''p'emañ''' [[war an oaled]].'' {{mammenn|TBP2|193}} #:*''Hag ouzhpenn, perak '''kavout abeg enno''' [[p'emañ]] ar c'hiz ganeomp da lavarout : « Er podoù kozh e vez graet ar wellañ soubenn »'' hag :<br''Evit ober tiegezh mat''<br>''E rank bezañ koshoc'h ar vamm eget an tad» ?'' {{mammenn|STBJ|8}} #*[[p'edo]] #*[[pa'm eus]], [[p'am eus]], [[ p'en deus]], [[ p'he deus]], [[p'hon eus]], [[p'hoc'h eus]], [[ p'o deus]] : * [[p'en]], [[p'er]] [[rummad:pa]] 5qnr9ky2dary93womoglzoreny9hhlf 0 37131 383974 380768 2026-07-19T10:07:55Z Ar choler 3485 383974 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar [[negun]] e krennvrezhoneg, diwar ar ger krennc'hallek ''negun''. {{-rag-|br}} '''nikun''' {{dist|ˈni.k:ỹn|br}} ([[diwar-benn]] an [[tud|dud]], an [[traoù]]) # [[den ebet|Den ebet]] (peurvuiañ gant ur [[verb]] er [[stumm-nac'h]]). #* ''— '''Nikun''' n'[[hen]] [[goar]] ? eme an [[ostizez]], [...].'' {{mammenn|KAB3|107}} #* ''— [...]; hennezh gant un tammig arc'hant, hon tenno a nec'hamant, pe ne [[graio|raio]] '''nikun'''.'' {{mammenn|KAB3|203}} #* ''Me na dlean foeltr tra da '''nikun''' war ar bed.'' {{mammenn|SBI2|242}} #:''... '''nikun''' ne chome gant bugale ar c'here; ... '', {{mammenn|EK2|218}} #* ''Lorc'h a oa enni gant he [[filhor]] ha [[ober fougasoù|fougasoù a rae]] gantañ, kement ha ma ne [[bije|vije]] bet [[nikun]] all [[par]] dezhañ war an douar.'' {{mammenn|STBJ|137}} #* '' ...ha '''nikun''' ne c’houneze war egile.'' {{mammenn|KBSA|201}} # Gant an araogennoù [[a]] pe [[eus]] : #* ''N’eus '''nikun''' [[ac'hanoc'h]] [[trec'h]] d’am mab. #* ''Ne oan ket gouest da [[krediñ|grediñ]] e oant marv holl, daoust ma n'em boa gwelet liv eus '''nikun''' [[anezho]], [...].'' {{mammenn|ABRO|21}} #* ''Hogen den ebet ne zeuas morse da respont va [[oferenn]] d’in, ha nikun eus ar re a zo amañ ne c’hell ober'' {{mammenn|KBSA|22}} #* '' '''Nikun''' anezo [[o-daou]] ne glozas lagad ebet en noz-se [[penn-da-benn]].'' {{mammenn|KBSA|95}} #*''Ha n'eus '''nikun''' anezho a bikfe din va c'halon Evel mouezh an durzhunell o ouelañ d'he mignon.'' "Son an Durzhunell" # War-lerc'h an araogenn ''[[hep]]'' : #* ''Teir eur e pad an emgann, [[hep]] ma voe gloazet '''nikun'''.'' {{mammenn|KBSA|229}} #*''Hep ma ouvezas '''nikun''''', {{mammenn|KAB1|282}} {{-HS-}} * [[hini ebet]] {{-trol-}} * [[eget nikun]] * [[kenkoulz ha nikun]] * [[koulz ha nikun]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|aucun}}, {{tro|fr|personne}} * {{en}} : {{tro|en|no one}}, {{tro|en|any one}} [[rummad:Raganvioù brezhonek]] [[rummad:nikun]] 8da4wji9oabjule1ikasdfv9cpgdiyx 383975 383974 2026-07-19T10:08:15Z Ar choler 3485 383975 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar [[negun]] e krennvrezhoneg, diwar ar ger krennc'hallek ''negun''. {{-rag-|br}} '''nikun''' {{dist|ˈni.k:ỹn|br}} ([[diwar-benn]] an [[tud|dud]], an [[traoù]]) # [[den ebet|Den ebet]] (peurvuiañ gant ur [[verb]] er [[stumm-nac'h]]). #* ''— '''Nikun''' n'[[hen]] [[goar]] ? eme an [[ostizez]], [...].'' {{mammenn|KAB3|107}} #* ''— [...]; hennezh gant un tammig arc'hant, hon tenno a nec'hamant, pe ne [[graio|raio]] '''nikun'''.'' {{mammenn|KAB3|203}} #* ''Me na dlean foeltr tra da '''nikun''' war ar bed.'' {{mammenn|SBI2|242}} #:''... '''nikun''' ne chome gant bugale ar c'here; ... '', {{mammenn|EK2|218}} #* ''Lorc'h a oa enni gant he [[filhor]] ha [[ober fougasoù|fougasoù a rae]] gantañ, kement ha ma ne [[bije|vije]] bet [[nikun]] all [[par]] dezhañ war an douar.'' {{mammenn|STBJ|137}} #* '' ...ha '''nikun''' ne c’houneze war egile.'' {{mammenn|KBSA|201}} # Gant an araogennoù [[a]] pe [[eus]] : #* ''N’eus nikun [[ac'hanoc'h]] [[trec'h]] d’am mab''. #* ''Ne oan ket gouest da [[krediñ|grediñ]] e oant marv holl, daoust ma n'em boa gwelet liv eus '''nikun''' [[anezho]], [...].'' {{mammenn|ABRO|21}} #* ''Hogen den ebet ne zeuas morse da respont va [[oferenn]] d’in, ha nikun eus ar re a zo amañ ne c’hell ober'' {{mammenn|KBSA|22}} #* '' '''Nikun''' anezo [[o-daou]] ne glozas lagad ebet en noz-se [[penn-da-benn]].'' {{mammenn|KBSA|95}} #*''Ha n'eus '''nikun''' anezho a bikfe din va c'halon Evel mouezh an durzhunell o ouelañ d'he mignon.'' "Son an Durzhunell" # War-lerc'h an araogenn ''[[hep]]'' : #* ''Teir eur e pad an emgann, [[hep]] ma voe gloazet '''nikun'''.'' {{mammenn|KBSA|229}} #*''Hep ma ouvezas '''nikun''''', {{mammenn|KAB1|282}} {{-HS-}} * [[hini ebet]] {{-trol-}} * [[eget nikun]] * [[kenkoulz ha nikun]] * [[koulz ha nikun]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|aucun}}, {{tro|fr|personne}} * {{en}} : {{tro|en|no one}}, {{tro|en|any one}} [[rummad:Raganvioù brezhonek]] [[rummad:nikun]] b5xurc0xys7vueplifmdwid7zq1psmv 0 37570 383967 370444 2026-07-19T10:03:44Z Ar choler 3485 383967 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv-kadarn]] ''[[archer]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-ien]]''. {{-furm-ak-|br}} '''archerien''' {{dist|arˈʃɛrjɛn|br}} #''[[furm|Furm]] [[lies]] an anv-kadarn'' archer. #* '' Ret eo mont da glask an '''archerien''' [[raktal]].'' {{mammenn|KAB3|216}} #* ''[...] ; n'oa ket diaes dezho, rak an Iliz n'he deus nag '''archerien''' na soudarded da [[difenn|zifenn]] he [[tra|zra]].'' {{mammenn|EK1|12}} #* ''Neuze e savaz [[kabal]] [[e-touez|etouez]] an archerien'' ... {{mammenn|EK1|19}} #* ''Ker buan, an '''archerien''', [...] a [[diskennas|ziskennas]] dre ar skalier-se er jardin [...].'' {{mammenn|EK1|20}} #* ''Mestr an '''archerien''', gant taol-lagad [[eferus]] an [[archer]], a sellas pizh ouzh ar gambr a-dro-war-dro.'' {{mammenn|EK1|19}} #* ''Anez em bije diskuilhet [[anezhañ|anezan]] [[diouzhtu|dioustu]] d'an [[archerien]].'' {{mammenn|MAVR|97}} #* ''— [[degasit|Digasit]] [[anezhe|anê]] [[amañ|aman]] ! eme ar barner d'an '''archerien'''.'' {{mammenn|BILZ|33}} #* ''« Pegeit ’zo emañ al loen-mañ ganez, va den mat ? » a c’houlennas an '''archerien'''.'' {{mammenn|KBSA |291}} {{-HS-}} * [[paotred ar c'huzh-heol]] * [[paotred Mari-Robin]] * [[paotred o lasoù gwenn]] {{-trol-}} * [[mont da gerc'hat an archerien]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|gendarmes}} [[Rummad:archer]] [[Rummad:-ien]] e84iwv7vpfi0j0myhsbm47sd2lhm2zk 0 37609 383791 372459 2026-07-18T16:36:41Z Ar choler 3485 383791 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[donet]], pe [[dont]], hag [[-igezh]]. {{-ak-|br}} '''donedigezh''' {{dist|dɔ̃neˈdiːɡɛs|br}} {{b}} #an [[dont]], an [[donet]] #* ''... teir '''donedigez''' Jezuz-Krist'', {{mammenn|BUSE|833 }} #* ''[[na teñval|Na tenval]] oa er bloavez-se an noz venniget a zigas sonj d’eomp eus '''donedigez''' hor Zalver Jezuz !'' {{mammenn| [[w:Gloada ar Prad]], [[w:Rimadellou brezonek]] |122}} #* ''Daoust ha kemeret e oa bet gant Hagrid [[e koulz]], a-raok '''donedigezh''' al laeron ?'' {{mammenn|HAPO1|149}} {{-dvr-}} *[[donedigezh-vat]] hz5g7w4a8q7m13jpx7c6re98hn6b01a 0 37934 383675 375138 2026-07-18T14:33:43Z Ar choler 3485 383675 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet gant [[taol]] ha [[dorn]]. {{-ak-|br}} '''taol dorn''' {{g}}; {{l}} [[taolioù dorn]] # Taol roet gant an dorn #*''Me am boa [[badaouennet]] anezhañ gant un '''taol dorn'''''. {{mammenn|TBP2|30}} #* ''Ro un '''taol dorn''' da hennezh.'' {{mammenn|TBP2|134, 507}} # [[sikour]], [[skoazell]] #:''Ro un '''taol dorn''' din da waskañ ar bragoù-mañ'' {{mammenn|TBP2|508}} [[Rummad:taol]] [[Rummad:dorn]] g7qgdh8qd3agzqznsq6sfcadp43opgn 0 37979 383793 372517 2026-07-18T16:37:08Z Ar choler 3485 383793 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ''sioula-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[sioulaat#br-verb|sioulaat]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-as#br-dg|-as]]''. {{-furm-verb-|br}} '''sioulaas''' {{dist|siwˈlɑːs|br}} #[[furm|Furm]] ar verb ''sioulaat'' e [[trede gour unan]] an [[amzer-dremenet strizh]], en [[doare-disklêriañ]]. #* ''A-benn eun nebeut goude, e torras an avel hag e '''sioulaas''' ar mor.'' {{mammenn|GGEO|47}} {{-tro-}} * {{fr}} : (il, elle) {{tro|fr|s'apaisa}}, {{tro|fr|se calma}}. [[Rummad:sioulaat]] [[Rummad:-as]] hz3016bgpbqnyluvijs9xwf1kpbao4v 0 38442 383969 369459 2026-07-19T10:04:32Z Ar choler 3485 383969 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar ar [[rakger]] ''[[di-]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[truez]]''. {{-ag-|br}} {{br-ag |ag=didrue |d=z }} '''didruez''' # Hep truez. #* ''Unan eus he amezeien, '''didruez''' [[an tamm anezhañ]], a c'hoantaas tennañ he douar diganti.'' {{mammenn|STBJ|19}} # ''didruez ouzh ub, ouc'h ub: #* ''Hag hen [[ac’hano]] [[mont en e hent| enn he hent]], ma ne c’houie, d’an daou-lamm, '''didruez''' ouc’h he dreid hag ouc’h he gorf''. {{mammenn|EK1|99}} # Didruez e-keñver ub #* ''[...], ha rener Kastell en doa roet urzh dezhañ, war e c'houlenn, da vezañ '''didruez''' [[en o c'heñver]] ha d'o [[kas|c'has]] holl d'ar prizon da [[Brest|Vrest]].'' {{mammenn|EK1|182}} #* ''An neb zo '''didrue''' en kenver [[ar re all|ar re-all]], [[arabat|arabad]] [[dezhañ|d'ezan]] [[bezañ|bezan]] en gortoz e [[befe|vefe]] Doue [[trugarezus|trugarezuz]] [[en e geñver|en e genver]].'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], [[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|640}} #{{ast.}} [[dizamant|Dizamant]] #* #[[zo|Zo]] [[graet]] hep tamm truez ([[diwar-benn]] [[obererezhioù]] an [[tud|dud]]) #* {{-dvr-}} * [[didruezus]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|impitoyable}}, {{tro|fr|sans pitié}} {{-adv-|br}} '''didruez''' {{dist|diˈdryːe(s)|br}} #[[hep|Hep]] truez. #*''Bazhata, skeiñ, lazhañ didruez''. #* ''Soudarded an Arme Noar a grogas '''didruez''' er c'horf marv ...'' {{mammenn|EK2|135}} #* ''Ha dibennet e voe '''didruez'''...'' {{mammenn|KBSA|153}} #{{ast.}} Hep [[damant]] #* {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|impitoyablement}}, {{tro|fr|sans pitié}} [[Rummad:di-]] [[rummad:truez]] 58xjoi4i34o3qes40wocqfqantyy5n4 383970 383969 2026-07-19T10:04:53Z Ar choler 3485 383970 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar ar [[rakger]] ''[[di-]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[truez]]''. {{-ag-|br}} {{br-ag |ag=didrue |d=z }} '''didruez''' # Hep truez. #* ''Unan eus he amezeien, '''didruez''' [[an tamm anezhañ]], a c'hoantaas tennañ he douar diganti.'' {{mammenn|STBJ|19}} # Didruez ouzh ub, ouc'h ub #* ''Hag hen [[ac’hano]] [[mont en e hent| enn he hent]], ma ne c’houie, d’an daou-lamm, '''didruez''' ouc’h he dreid hag ouc’h he gorf''. {{mammenn|EK1|99}} # Didruez e-keñver ub #* ''[...], ha rener Kastell en doa roet urzh dezhañ, war e c'houlenn, da vezañ '''didruez''' [[en o c'heñver]] ha d'o [[kas|c'has]] holl d'ar prizon da [[Brest|Vrest]].'' {{mammenn|EK1|182}} #* ''An neb zo '''didrue''' en kenver [[ar re all|ar re-all]], [[arabat|arabad]] [[dezhañ|d'ezan]] [[bezañ|bezan]] en gortoz e [[befe|vefe]] Doue [[trugarezus|trugarezuz]] [[en e geñver|en e genver]].'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], [[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|640}} #{{ast.}} [[dizamant|Dizamant]] #* #[[zo|Zo]] [[graet]] hep tamm truez ([[diwar-benn]] [[obererezhioù]] an [[tud|dud]]) #* {{-dvr-}} * [[didruezus]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|impitoyable}}, {{tro|fr|sans pitié}} {{-adv-|br}} '''didruez''' {{dist|diˈdryːe(s)|br}} #[[hep|Hep]] truez. #*''Bazhata, skeiñ, lazhañ didruez''. #* ''Soudarded an Arme Noar a grogas '''didruez''' er c'horf marv ...'' {{mammenn|EK2|135}} #* ''Ha dibennet e voe '''didruez'''...'' {{mammenn|KBSA|153}} #{{ast.}} Hep [[damant]] #* {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|impitoyablement}}, {{tro|fr|sans pitié}} [[Rummad:di-]] [[rummad:truez]] h4hov9ig3n7owuwy2fz9oexz6xdx99m 0 39380 383945 370037 2026-07-19T09:38:45Z Ar choler 3485 383945 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ''paouez-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[paouez#br-verb|paouez]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-et#br-dg|-et]]''. {{-furm-verb-|br}} '''paouezet''' {{dist|pɔˈweːzet|br}} #[[anv-gwan-verb|Anv-gwan-verb]] ar verb ''paouez''. #:gant ar [[verb-skoazell]] [[bezañ]]: #:* ''Pa voe '''paouezet''' an diou skeudenn da ganan, an nor vras dirakan a digoras.'' {{mammenn|PIPI|10}} #:* ''[...] ha n'eo ket bet '''paouezet''' gant e c'houlennoù [[goapaus]] ma vez-eñ e-unan o tegas ar respontoù peurliesañ.'' {{mammenn|SDWU|13}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|arrêté}}, {{tro|fr|cessé}} * {{en}} : {{tro|en|ceased}}, {{tro|en|stopped}} [[Rummad:paouez]] [[Rummad:-et]] q0k9727yghisej1l3izdt7x5p3qq9mo 0 39689 383743 376227 2026-07-18T16:01:43Z Ar choler 3485 383743 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar [[verb]] ''[[mont]]'', an [[araogenn]] ''[[da]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[hesk]]''. {{-tr-verb-|br}} '''mont da hesk''' {{dist||br}}; [[aet da hesk]] #[[disec'hañ|Disec'hañ]] ([[diwar-benn]] an [[eien]], an [[dourredennoù]]) #* ''Eun dervez leun a zo m''''eo aet''' ar puñs-glao '''da hesk'''.'' {{mammenn|[[w:Fañch Elies|Abeozen]], ''[[w:Dremm an Ankou|Dremm an Ankou]]'', Skridoù Breizh, 1942|89}} #* ''Erruout a [[grejomp|rejomp]] war vord ur stêr [[bihan|vihan]] '''aet da hesk''' pe [[tost|dost]], [...].'' {{mammenn|TIVA|14}} #[[na|Na]] [[reiñ]] [[laezh]] [[ken]] ([[diwar-benn]] al [[loened]] laezh, ar [[mammoù]]) #* ''<skouer.>'' #{{dre skeud}} [[mont da get|Mont da get]] #* ''« [...] ! Izold, n'eus netra er bed [[ken plijus]] hag ur stivell herrus ha sklaer he dour o redek dre ar pradoù ; d'an deiz ma 'z '''a da hesk''', avat, ne chom mui nemet fankigell ha poultr ; evel-se gant ar [[karantez|garantez]] aet da get. »'' {{mammenn|TRIZ|188}} ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[heñvelster]]==== * [[mont d'an hesk]] ===Rimadell=== :''Madou ar c’horf a ya war gresk'', {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|tarir}} [[rummad:mont da ]] [[rummad:hesk]] 33ewd67pfre3nwov69h9at9hq07vo99 383744 383743 2026-07-18T16:03:02Z Ar choler 3485 383744 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar [[verb]] ''[[mont]]'', an [[araogenn]] ''[[da]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[hesk]]''. {{-tr-verb-|br}} '''mont da hesk''' {{dist||br}}; [[aet da hesk]] #[[disec'hañ|Disec'hañ]] ([[diwar-benn]] an [[eien]], an [[dourredennoù]]) #* ''Eun dervez leun a zo m''''eo aet''' ar puñs-glao '''da hesk'''.'' {{mammenn|[[w:Fañch Elies|Abeozen]], ''[[w:Dremm an Ankou|Dremm an Ankou]]'', Skridoù Breizh, 1942|89}} #* ''Erruout a [[grejomp|rejomp]] war vord ur stêr [[bihan|vihan]] '''aet da hesk''' pe [[tost|dost]], [...].'' {{mammenn|TIVA|14}} #[[na|Na]] [[reiñ]] [[laezh]] [[ken]] ([[diwar-benn]] al [[loened]] laezh, ar [[mammoù]]) #* ''<skouer.>'' #{{dre skeud}} [[mont da get|Mont da get]] #* ''« [...] ! Izold, n'eus netra er bed [[ken plijus]] hag ur stivell herrus ha sklaer he dour o redek dre ar pradoù ; d'an deiz ma 'z '''a da hesk''', avat, ne chom mui nemet fankigell ha poultr ; evel-se gant ar [[karantez|garantez]] aet da get. »'' {{mammenn|TRIZ|188}} ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[heñvelster]]==== * [[mont d'an hesk]] ===Rimadell=== :''Madou ar c’horf a ya war gresk'', :''Madou ar spered a ya da [[hesk]]''. {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|tarir}} [[rummad:mont da ]] [[rummad:hesk]] 7k0asa4fnec1l7ksj1mfvgw0kzao8xw 0 39775 383862 371507 2026-07-18T19:09:37Z Ar choler 3485 383862 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''goui-'', unan eus [[pennrannoù]] ar [[verb]] ''[[gouzout#br-verb|gouzout]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-in#br-dg|-in]]''. {{-furm-verb-|br}} '''gouiin''' {{dist||br}} #[[furm|Furm]] ar verb ''gouzout'' e [[kentañ gour unan]] an [[amzer-da-zont]], en [[doare-disklêriañ]]. :*[[gant|Gant]] ur [[kemmadur|c'hemmadur]] g/o : :: ''N'[[gouzon|ouzon]] ket, ne '''ouiin''' morse, petra zo c'hoarvezet en div [[teir|deir]] eur goude.'' {{mammenn|GLEDA|33}} ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[gouezin]] * [[gouvezin]] {{-tro-}} * {{fr}} : (je) {{tro|fr|saurai}} [[Rummad:gouzout]] [[Rummad:-in]] 1dho9xhlbjvl5ri68ipw3bax6c96ac7 0 39800 383773 372923 2026-07-18T16:24:37Z Ar choler 3485 383773 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar an [[anv-kadarn]] ''[[gale]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-où]]''. {{-furm-ak-|br}} '''galeoù''' {{dist|ɡa.ˈleː.u|br}} #''[[furm|Furm]] [[lies]] an anv-kadarn'' gale. #* ''Bezañ er galeoù''. #:* ''[...] : Faddei en doa bazhataet atav e [[gwreg|wreg]] hag ober a [[grae|rae]] bepred, bravoc'h e oa bezañ er '''galeoù''' eget bezañ gantañ.'' {{mammenn|TIVA|48}} #* ''Mont, kas d'ar galeoù''. #:* ''... eun tamm aoun a ioa ra-z-han, abalamour ma oa, a lavare, desket ha krenv var al lezennou, ha ma c’helle, var he veno, '''kas''' d’ar prizoun ha zoken '''d’ar [[galeoù|galeou]]''', an nep a glaskche trabas out-han''. {{mammenn|EK2|233}} #* ''Bezañ [[kondaonet]] d'ar galeoù''. #:* ''Kaledoni, e [[pevar|bevar]] [[kenseurt|genseurt]] ha Matav a [[boe|voe]] kondaonet d'ar '''galeoù''' ha biken ne [[boent|voent]] gwelet ken.'' {{mammenn|MINNA|108}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|bagne|g}}; {{tro|fr|galères|b}} [[rummad:gale]] [[Rummad:-où]] 5rex2pomwld911iipu94h6812onnm83 383774 383773 2026-07-18T16:25:08Z Ar choler 3485 383774 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar an [[anv-kadarn]] ''[[gale]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-où]]''. {{-furm-ak-|br}} '''galeoù''' {{dist|ɡa.ˈleː.u|br}} #[[furm|Furm]] [[lies]] an anv-kadarn ''gale''. #* ''Bezañ er galeoù''. #:* ''[...] : Faddei en doa bazhataet atav e [[gwreg|wreg]] hag ober a [[grae|rae]] bepred, bravoc'h e oa bezañ er '''galeoù''' eget bezañ gantañ.'' {{mammenn|TIVA|48}} #* ''Mont, kas d'ar galeoù''. #:* ''... eun tamm aoun a ioa ra-z-han, abalamour ma oa, a lavare, desket ha krenv var al lezennou, ha ma c’helle, var he veno, '''kas''' d’ar prizoun ha zoken '''d’ar [[galeoù|galeou]]''', an nep a glaskche trabas out-han''. {{mammenn|EK2|233}} #* ''Bezañ [[kondaonet]] d'ar galeoù''. #:* ''Kaledoni, e [[pevar|bevar]] [[kenseurt|genseurt]] ha Matav a [[boe|voe]] kondaonet d'ar '''galeoù''' ha biken ne [[boent|voent]] gwelet ken.'' {{mammenn|MINNA|108}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|bagne|g}}; {{tro|fr|galères|b}} [[rummad:gale]] [[Rummad:-où]] hgeyq86b6lloa7u5ei8icilrdt9b7jg 0 39975 383817 372226 2026-07-18T16:51:22Z Ar choler 3485 383817 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''foran-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[foranañ]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-et]]''. {{-furm-verb-|br}} '''foranet''' {{dist|foˈrãːnet|br}} #[[anv-gwan-verb|Anv-gwan-verb]] ar verb ''foranañ'''. #* {{-HS-}} * [[foeltret]] * [[foetet]] * [[koufonet]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|dissipé}}, {{tro|fr|gaspillé}} [[Rummad:foranañ]] 0aqyuwkle7cdgxerqx2bxi6br88nttf 0 40245 383865 371520 2026-07-18T19:10:28Z Ar choler 3485 383865 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar]''goui-'', [[unan]] eus [[pennrannoù]] ar [[verb]] ''[[gouzout#br-verb|gouzout]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-imp#br-dg|-imp]]''. {{-furm-verb-|br}} '''gouiimp''' {{dist||br}} #''[[furm|Furm]] ar verb ''gouzout'' e [[kentañ gour lies]] an [[amzer-da-zont]], en [[doare-disklêriañ]]''. #* ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[gouezimp]] * [[gouvezimp]] {{-tro-}} * {{fr}} : (nous) {{tro|fr|saurons}} [[Rummad:gouzout]] [[Rummad:-imp]] jk9ykaz584qrlkqj3rsg6plrqx578os 0 40252 383863 371508 2026-07-18T19:09:52Z Ar choler 3485 383863 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''goui-'', unan eus [[pennrannoù]] ar [[verb]] ''[[gouzout#br-verb|gouzout]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-int#br-dg|-int]]''. {{-furm-verb-|br}} '''gouiint''' {{dist||br}} #[[furm|Furm]] ar verb ''gouzout'' e [[trede gour lies]] an [[amzer-da-zont]], en [[doare-disklêriañ]]. #* ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[gouezint]] {{-tro-}} * {{fr}} : (elles)/(ils) {{tro|fr|sauront}} [[Rummad:gouzout]] [[Rummad:-int]] 36g451mmvuyqrwvqtp1i3k7v87354y4 0 40923 383680 381504 2026-07-18T14:35:31Z Ar choler 3485 383680 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-ak-|br|niv=1}} '''kanol''' {{dist|ˈkãːnol|br}} {{b}} ({{bihan}} : [[kanolig]], {{l}} : [[kanolioù]]) #[[naoz|Naoz]] un [[dourredenn]] #* ''<skouer.>'' #[[lodenn|Lodenn]] [[eus]] ur [[stêr]] [[a]] [[sav]] al [[lanv]] [[enni]] #* ''<skouer.>'' #{{term|ent strizh}} Naoz un dourredenn [[tost]] d'an [[aod]] a [[bez|vez]] [[gwelet]] [[pa]] vez [[izel-vor]] #* ''<skouer.>'' #Dourredenn [[savet]] [[gant]] an [[den]] [[evit]] an [[treuzdougen]] [[marc'hadourezh]] #* ''<skouer.>'' #Stêr ([[a-wechoù]]) #* ''Her gwelet a [[grejont|rejont]] hanter [[beuzet|veuzet]], aet gant an dour ha chomet stag ouzh ur skourr haleg a yae betek kreiz ar '''ganol'''.'' {{mammenn|EK1|224}} #* ''— Kea atao, Iann Pennorz, e '''kanol''' Keraouell e kavi dour. [...].'' {{mammenn|EK2|21}} #* ''... n’em boa nemed diskenn ha mont d’ar '''ganol''' da goalc’hi va [[morzhed|morzed]]. EK #* ''Eun tenn '''kanol''', lausket gant hon lestr evid saludi an Douar Santel, an euz dihunet an holl hag ar veleien o deuz savet prest goude evit ofernian''. {{mammenn|[[w:Ma Beaj Jeruzalem]] |82 }} {{-kevr-}} {{(}} * [[hent-kanol]] * [[kanol-dour]] * [[kanol-stagañ]] * [[kanol-vor]] {{)}} {{-trl-}} * [[kanol wenn]] [[zo]] [[traezh]] [[gwenn]] [[er]] [[goueled]] [[anezhi]] * [[kanol zu]] : zo [[don]] an [[dourioù]] enni {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|canal}}, {{tro|fr|chenal}} {{-ak-|br|niv=2}} [[File:Tsar_Cannon_mouth.jpg|thumb|Kanol-brezel ... :'' ... ur pezh kanol hag en doa ur genoù du ... '']] [[File:Snow_cannon_in_front_of_Aiguilles_d'Arves,_La_Toussuire,_2023.jpg |thumb|Ur ganol-erc'h]] '''kanol''' {{dist|ˈkãːnol|br}} {{g}} ({{bihan}} : [[kanolig]], {{l}} : [[kanolioù]]) #[[ijinenn|Ijinenn]] [[brezel|vrezel]] a [[greer|reer]] ganti [[evit]] [[bannañ]] [[obuzoù]] ha [[gwechall]] [[boledoù]] [[houarn]]. #* ''Etre mil ha daouzek-kant a yoa anezho, hag ouzhpenn ur pezh '''kanol''' hag en doa ur genoù du.'' {{mammenn|EK1|171}} #* ''P'en em gavjomp e [[w:Emgann Kergidu|Kergidu]], oa sioul an traoù, ne [[tregerne|dregerne]] ken an [[traoñienn|draonienn]] gant ar youc'herezh, an tennoù fuzuilh hag an tennoù '''kanol''' ; [...].'' {{mammenn|EK2|9}} #[[tuellenn|Tuellenn]] un [[arm-tan]] ; [[beg]] #* ''<skouer.>'' {{-dvr-}} {{(}} * [[kanoliad]] * [[kanoliadeg]] * [[kanoliañ]] * [[kanoliata]] * [[kanolier]] * [[kanolierezh]] {{)}} {{-kevr-}} * [[kanol-bombezer]] * [[kanol-brezel]] * [[kanol-erc'h]] * [[kanollec'h]] * [[kanol-mortez]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|canon}} [[Rummad:Armoù e brezhoneg]] [[rummad:kanol]] q1y5lo27urjspd6zl68wb3uht21gzad 0 41434 383751 373682 2026-07-18T16:06:29Z Ar choler 3485 383751 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[anv-kadarn]] ''[[kloc'h]]'' hag al [[lostger]] ''[[-er]]''. {{-ak-|br}} '''kloc'her''' {{dist|ˈkloːɣɛr|br}} {{g}} ({{l}} : [[kloc'herien]]) #[[den|Den]] [[karget]] [[da]] [[seniñ]] [[kleier]] an [[tour-iliz]] #* ''<skouer.>'' #[[skrist|Sakrist]]. #* ''Ne [[beze|veze]] peurvuiañ [[war e dro]] nemet e '''gloc'her''' ha pemp pe c'hwec'h kanfard all, [...].'' {{mammenn|EK1|70}} #* ''Ha plijout a [[grafe|rafe]] deoc'h, va niz, komz [[diwar va fouez]] da aotrou person ar [[parrez|barrez]], ha lavarout dezhañ e karfen mont d'e servijañ, da [[mevel|vevel]], da jardiner, pe da '''gloc'her'''.'' {{mammenn|TKAL1|42-43}} #* ''Antronoz [[beure|veure]] e kavas ar '''c'hloc'her''' korf reudet Jampi Rognant en e [[gourvez|c'hourvez]] war bez e [[mamm|vamm]].'' {{mammenn|PIKAGO|23}} #*''Didrubuilha a ra spered ar '''c’hloc’her''', [[teurel]] a ra [[pled]] (evez) ouz ar beleg da c’houzout hag heñ e c’hello e [[anaout]].'' {{mammenn|KBSA|22}} #* ''Na Job ar '''c’hloc’her''' a oa laouen e galon'' {{mammenn|KBSA| 19}} #[[teuzer-kloc'h|Teuzer-kloc'h]]. #* ''<skouer.>'' {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|bedeau}}; {{tro|fr|sonneur de cloches}} [[Rummad:kloc'h]] [[Rummad:-er]] 46yg2ldkxzp7zs7st24q18bf3o7s74q 0 42274 383787 372379 2026-07-18T16:33:30Z Ar choler 3485 383787 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar ar [[verb]] ''[[ober]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[goap]]''. {{-tr-verb-|br|niv=1}} '''ober goap''' {{dist||br}} #[[goapaat|Goapaat]] #* ''Evit [[en em sevel|en em zevel]] a enep ar c'hoarz, e [[distroas|tistroaz]] da gaout Jannet, da floura he [[penn|fenn]] d'ezhi, evel evit ober goap.'' {{mammenn|EK2|70}} #* ''GWILHO. — Oc'h ober goap emaout, emichañs ?'' {{mammenn|[[w:Jarl Priel|Jarl Priel]], ''[[w:An dakenn dour|An Dakenn dour]]'', Sav niv. 25, Diskar-Amzer 1942|11}} #* ''— « Arabat ober goap. Me a [[goar|oar]] petra on, pell a zo, ha marteze n' eo ket gaou a lavarit. »'' {{mammenn|LAWI|131}} #* ''Ur plac'h yaouank a [[komze|gomze]] outañ hep ober goap.'' {{mammenn|GEWE|32}} #Ober goap [[a]] [[unan bennak]] : goapaat unan bennak #* ''— Louzou marc'had mad, Aoutrou, eo hennez ! Emaoc'h oc'h esa ober goab ac'hanoun ; [...].'' {{mammenn|EK2|21}} #* ''Eur [[gwechig|wechig]] an amzer, e savent o [[penn|fenn]] da zellet ouz ar pôtr, marteze evit ober goap anean, piv a oar ?'' {{mammenn|BILZ|82}} #* ''N'eo ket [[em zi]] eo dont d'ober goap ac'hanoun.'' {{mammenn|KBSA|281}} #* ''War a [[gonter]] e oa bet [[disuj]] un tammig en e yaouankiz hag e enebourien, evit ober goap anezhañ, a lavare [[diwar e benn]] :<br>''Pôtr sot ar Mougoulou''<br>''A [[pigne|bigne]] war an [[taol|dôl]]''<br>''Hag a stôte er [[bouedoù]]''.'' {{mammenn|STBJ|244}} #* ''Marteze e kredas e oa an holl [[tud|dud]]-se oc'h ober goap anezhañ ?'' {{mammenn|LAEK|26}} #* ''goap en deus graet ac'hanoomp, [...].'' {{mammenn|EK1|150}} #Ober goap [[diouzh]] unan bennak : goapaat unan bennak #* #Ober goap [[diwar]] unan bennak : goapaat unan bennak #* ''<skouer.>'' #Ober goap [[eus]] unan bennak : goapaat unan bennak #* ''Jilig. — [...] ? Daoust hag e [[dleit|tleit]] ober goap eus an diavêzidi a [[tremen|dremen]] dre aman, evelse ?'' {{mammenn|AOKE|7}} #* ''Marteze e kredas e oa an holl dud-se oc'h [[ober goap]] [[anezhañ]] ?'' {{mammenn|LAEK|26}} #* ''Ma n'eo ket trist gweled mehieien ar sort-se oh ober goap euz eun den koz !'' {{mammenn|TBP2|542}} #Ober goap [[gant]] unan bennak : goapaat unan bennak #* ''<skouer.>'' #Ober goap [[ouzh]] unan bennak : goapaat unan bennak #* ''— Jezuz , aotrou kaezh, ober goap ouzhoc'h ? Na me na ma den na [[kredfe|gredfe]] biken soñjal ober se.'' {{mammenn|KAB4|23}} #* ''Goap a [[graent|rênt]] outan, p'an nije evet eun [[takadennig|dakadennig]], eur bannac'hig a re (hag alïes ar [[paotred|bôtred]] o devoa abeg da ober goap outan) ; [...].'' {{mammenn|BILZ|31}} #* ''Pa [[daolas]] ar [[matezh|vatezh]]-mañ he soñj warnañ e kredas Jampi [[da gentañ]] e felle dezhi ober goap outañ.'' {{mammenn|PIKAGO|16}} #* ''Katell goz he deus graet goap [[ouzhin]] ! '' {{mammenn|KBSA|84}} #* ''Goap en deus graet [[ouzhit]], Jakez''.'' {{mammenn|KBSA|147}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Un daouarn tomm hag ur [[kalon|galon]] yen<br>A [[gra|ra]] goap a [[meur|veur]] a [[den|zen]].'' {{mammenn|TBP2|396}}, {{mammenn|TBP3|318}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|se moquer}} (de) {{-tr-verb-|br|niv=2}} ober goap eus un dra bennak {{dist||br}} #[[sellout|Sellout]] ouzh [[un dra bennak]] [[evel]] un [[tra|dra]] [[dister|zister]] ([[diwar-benn]] an [[traoù]]) #* ''Var he skourrou en doa lakeat tanoualc'h e leac'h kolo pe sklent, hag evelse e [[gelle|c'helle]] ober goap euz a [[glav|c'hlao]] pe avel.'' {{mammenn|EK2|192}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|se ficher de quelque chose}} [[rummad:ober]] [[rummad:goap]] qut3yv9nmd7jzzl1tr8bfdolv5sm484 383803 383787 2026-07-18T16:42:42Z Ar choler 3485 383803 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar ar [[verb]] ''[[ober]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[goap]]''. {{-tr-verb-|br|niv=1}} '''ober goap''' {{dist||br}} #[[goapaat|Goapaat]] #* ''Evit [[en em sevel|en em zevel]] a enep ar c'hoarz, e [[distroas|tistroaz]] da gaout Jannet, da floura he [[penn|fenn]] d'ezhi, evel evit ober goap.'' {{mammenn|EK2|70}} #* ''GWILHO. — Oc'h ober goap emaout, emichañs ?'' {{mammenn|[[w:Jarl Priel|Jarl Priel]], ''[[w:An dakenn dour|An Dakenn dour]]'', Sav niv. 25, Diskar-Amzer 1942|11}} #* ''— « Arabat ober goap. Me a [[goar|oar]] petra on, pell a zo, ha marteze n' eo ket gaou a lavarit. »'' {{mammenn|LAWI|131}} #* ''Ur plac'h yaouank a [[komze|gomze]] outañ hep ober goap.'' {{mammenn|GEWE|32}} #Ober goap [[a]] [[unan bennak]] : goapaat unan bennak #* ''— Louzou marc'had mad, Aoutrou, eo hennez ! Emaoc'h oc'h esa ober goab ac'hanoun ; [...].'' {{mammenn|EK2|21}} #* ''Eur [[gwechig|wechig]] an amzer, e savent o [[penn|fenn]] da zellet ouz ar pôtr, marteze evit ober goap anean, piv a oar ?'' {{mammenn|BILZ|82}} #* ''N'eo ket [[em zi]] eo dont d'ober goap ac'hanoun.'' {{mammenn|KBSA|281}} #* ''War a [[gonter]] e oa bet [[disuj]] un tammig en e yaouankiz hag e enebourien, evit ober goap anezhañ, a lavare [[diwar e benn]] :<br>''Pôtr sot ar Mougoulou''<br>''A [[pigne|bigne]] war an [[taol|dôl]]''<br>''Hag a stôte er [[bouedoù]]''.'' {{mammenn|STBJ|244}} #* ''Marteze e kredas e oa an holl [[tud|dud]]-se oc'h ober goap anezhañ ?'' {{mammenn|LAEK|26}} #* ''goap en deus graet ac'hanoomp, [...].'' {{mammenn|EK1|150}} #Ober goap [[diouzh]] unan bennak : goapaat unan bennak #* #Ober goap [[diwar]] unan bennak : goapaat unan bennak #* ''<skouer.>'' #Ober goap [[eus]] unan bennak : goapaat unan bennak #* ''Jilig. — [...] ? Daoust hag e [[dleit|tleit]] ober goap eus an diavêzidi a [[tremen|dremen]] dre aman, evelse ?'' {{mammenn|AOKE|7}} #* ''Marteze e kredas e oa an holl dud-se oc'h [[ober goap]] [[anezhañ]] ?'' {{mammenn|LAEK|26}} #* ''Ma n'eo ket trist gweled mehieien ar sort-se oh ober goap euz eun den koz !'' {{mammenn|TBP2|542}} #Ober goap [[gant]] unan bennak : goapaat unan bennak #* ''<skouer.>'' #Ober goap [[ouzh]] unan bennak : goapaat unan bennak #* ''— Jezuz , aotrou kaezh, ober goap ouzhoc'h ? Na me na ma den na [[kredfe|gredfe]] biken soñjal ober se.'' {{mammenn|KAB4|23}} #* ''Goap a [[graent|rênt]] outan, p'an nije evet eun [[takadennig|dakadennig]], eur bannac'hig a re (hag alïes ar [[paotred|bôtred]] o devoa abeg da ober goap outan) ; [...].'' {{mammenn|BILZ|31}} #* ''Pa [[daolas]] ar [[matezh|vatezh]]-mañ he soñj warnañ e kredas Jampi [[da gentañ]] e felle dezhi ober goap outañ.'' {{mammenn|PIKAGO|16}} #* ''Katell goz he deus graet goap [[ouzhin]] ! '' {{mammenn|KBSA|84}} #* ''Goap en deus graet [[ouzhit]], Jakez''. {{mammenn|KBSA|147}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Un daouarn tomm hag ur [[kalon|galon]] yen<br>A [[gra|ra]] goap a [[meur|veur]] a [[den|zen]].'' {{mammenn|TBP2|396}}, {{mammenn|TBP3|318}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|se moquer}} (de) {{-tr-verb-|br|niv=2}} ober goap eus un dra bennak {{dist||br}} #[[sellout|Sellout]] ouzh [[un dra bennak]] [[evel]] un [[tra|dra]] [[dister|zister]] ([[diwar-benn]] an [[traoù]]) #* ''Var he skourrou en doa lakeat tanoualc'h e leac'h kolo pe sklent, hag evelse e [[gelle|c'helle]] ober goap euz a [[glav|c'hlao]] pe avel.'' {{mammenn|EK2|192}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|se ficher de quelque chose}} [[rummad:ober]] [[rummad:goap]] nfv0q0qt9nycqt6u1ldb0xbjxg545yn 0 42751 383819 372287 2026-07-18T16:56:13Z Ar choler 3485 383819 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :[[savet|Savet]] [[diwar]] an [[anv-kadarn]] ''[[strafuilh]]'' [[hag]] al [[lostger]] ''[[-añ]]'' {{-verb-|br}} '''strafuilhañ''' {{dist|straˈfyʎã|br}} {{v g}} ([[anv-gwan-verb]] : [[strafuilhet]]) {{displ-br}} #[[bezañ|Bezañ]] strafuilhet #* ''[...], koñchennou sebezus hag a lakae va [[kalon|c'halon]] a [[bugel|vugel]] da '''strafuilha''' gant ar [[spont]], da sabatui gant ar souez pe da [[tridal|dridal]] gant ar [[plijadur|blijadur]] hag al [[levenez]].'' {{mammenn|KBSA|5}} {{-HS-}} * [[nec'hañsiñ]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|(s')inquiéter}} * {{fr}} : {{tro|fr|(se) troubler}} [[Rummad:-añ (anv-verb)]] [[Rummad:strafuilhañ]] nbljqakcia9ic8jeeq0sdjrhic388zk 0 43158 383782 372631 2026-07-18T16:29:07Z Ar choler 3485 383782 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{gwelet|Renk|}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''renk''' {{dist||br}} {{b}} ({{l}} : [[renkoù]]) #Stad er gevredigezh. #* ''— [...]. An askol a [[dere|zere]] beza e-touez bokedou ar jardin, tost evel ma [[dere|tere]] ouz eur pilhaouer truilhennek azeza e-touez an duchentil kaer ouz taol ar roue, pe c'hoaz e giz m'eman '''renk''' al lostek Paolig e-touez êlez sentus Baradoz Doue. [...].'' {{mammenn|EZM|19}} #bezañ [[a renk uhel]], [[a renk izel]], [[a bep renk]]: #* ''...tud [[a bep seurt]] hag [[a bep renk]]... {{mammenn|KBSA|5}} #en droienn '''en renk''' #*bezañ, mont en renk #*sevel en renk : uhelaat e renk er gevredigezh #:* ''C'hoant an nevoa da [[kaout|gaout]] [[pep tra]] evitan [[e-unan]]: an arc'hant, da [[prenañ|brenan]] dilhad kaer, hag ar [[ki|c'hi]] ive, evit [[bezañ|bean]] stummet brao, ha sevel en '''renk''', mar gallje.'' {{mammenn|PIPI|2}} #bezañ, mont [[a-renk]] #renk-oc'h-renk : renk-ouzh-renk #* ''Ma ne oa ket par dezhañ da lakaat ar re yaouank da [[kerzhout|gerzhout]] '''renk-oc'h-renk''', ne oa ket gwall ampart war ar brezhoneg, daoust d'al levrioù niverus en devoa prenet evit e studiañ.'' {{mammenn|STBJ|117}} #bezañ en e renk : el lec'h dleet d'un den er gevredigezh #* ''[...]. — C'hwi a [[bezo|vezo]] [[da gentañ]] ha me [[da eil]] hag [[en hent-se]] e [[bezin|vezin]] em [[renk]].'' {{mammenn|ETAP|56}} {{-dvr-}} * [[renkad]] * [[renkañ]] {{-trl-}} {{(}} * [[a-renk]] * [[a bep renk]] * [[a renk izel]] * [[a renk uhel]] * [[diouzh renk]] * [[kaout renk]] * [[tud a renk]] -troiennoù verb: * (mont) [[war ar renk]] * [[ober e renkoù]] {{)}} {{-furm-verb-|br}} :Eus [[renkout]] (gwelout ivez [[rankout]]). '''renk''' {{dist|ˈrẽŋk|br}} #[[furm|Furm]] ar verb ''renkout'' [[en]] [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]], [[en]] [[doare-disklêriañ]]. #* ''Dibaot eo an [[ostizien vat]] ; [[nemet]] [[muioc'h a se]] a verit o deus ar re a zo [[urzh]] gante, hag a chom hep [[ober gaou]], o werzhañ o zraoù re ger, pe o werzhañ traoù re fall d'an dud a '''renk''' ober o [[diskenn]] en o zi pe o reiñ da evañ d'ar re ha n'o deus dija evet [[nemet re]].'' {{mammenn|BUZE|370}} {{-anagr-}} * [[kren]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:renk]] 4l38a2ahfo01c97o90km8idjw807fkl 383802 383782 2026-07-18T16:42:14Z Ar choler 3485 383802 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{gwelet|Renk|}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''renk''' {{dist||br}} {{b}} ({{l}} : [[renkoù]]) #Stad er gevredigezh. #* ''— [...]. An askol a [[dere|zere]] beza e-touez bokedou ar jardin, tost evel ma [[dere|tere]] ouz eur pilhaouer truilhennek azeza e-touez an duchentil kaer ouz taol ar roue, pe c'hoaz e giz m'eman '''renk''' al lostek Paolig e-touez êlez sentus Baradoz Doue. [...].'' {{mammenn|EZM|19}} #bezañ [[a renk uhel]], [[a renk izel]], [[a bep renk]]: #* ''...tud [[a bep seurt]] hag [[a bep renk]]''... {{mammenn|KBSA|5}} #en droienn '''en renk''' #*bezañ, mont en renk #*sevel en renk : uhelaat e renk er gevredigezh #:* ''C'hoant an nevoa da [[kaout|gaout]] [[pep tra]] evitan [[e-unan]]: an arc'hant, da [[prenañ|brenan]] dilhad kaer, hag ar [[ki|c'hi]] ive, evit [[bezañ|bean]] stummet brao, ha sevel en '''renk''', mar gallje.'' {{mammenn|PIPI|2}} #bezañ, mont [[a-renk]] #renk-oc'h-renk : renk-ouzh-renk #* ''Ma ne oa ket par dezhañ da lakaat ar re yaouank da [[kerzhout|gerzhout]] '''renk-oc'h-renk''', ne oa ket gwall ampart war ar brezhoneg, daoust d'al levrioù niverus en devoa prenet evit e studiañ.'' {{mammenn|STBJ|117}} #bezañ en e renk : el lec'h dleet d'un den er gevredigezh #* ''[...]. — C'hwi a [[bezo|vezo]] [[da gentañ]] ha me [[da eil]] hag [[en hent-se]] e [[bezin|vezin]] em [[renk]].'' {{mammenn|ETAP|56}} {{-dvr-}} * [[renkad]] * [[renkañ]] {{-trl-}} {{(}} * [[a-renk]] * [[a bep renk]] * [[a renk izel]] * [[a renk uhel]] * [[diouzh renk]] * [[kaout renk]] * [[tud a renk]] -troiennoù verb: * (mont) [[war ar renk]] * [[ober e renkoù]] {{)}} {{-furm-verb-|br}} :Eus [[renkout]] (gwelout ivez [[rankout]]). '''renk''' {{dist|ˈrẽŋk|br}} #[[furm|Furm]] ar verb ''renkout'' [[en]] [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]], [[en]] [[doare-disklêriañ]]. #* ''Dibaot eo an [[ostizien vat]] ; [[nemet]] [[muioc'h a se]] a verit o deus ar re a zo [[urzh]] gante, hag a chom hep [[ober gaou]], o werzhañ o zraoù re ger, pe o werzhañ traoù re fall d'an dud a '''renk''' ober o [[diskenn]] en o zi pe o reiñ da evañ d'ar re ha n'o deus dija evet [[nemet re]].'' {{mammenn|BUZE|370}} {{-anagr-}} * [[kren]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[rummad:renk]] bhjfedb0e9syplk4hnnfbv8udwf9oo5 0 43237 383698 374886 2026-07-18T14:48:53Z Ar choler 3485 383698 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[mil]] ha [[mallozh]]. {{-tr-ak-|br}} '''mil mallozh''' # Mil [[mallozh ruz]] ! # Mil mallozh an [[Doue]] ! # Mil mallozh ar [[beuz]] ! # Mil mallozh an tan hag ar c'hurun ! # Mil mallozh warnout ! #* ''Mil mallozh warnout ! a estlammas kerkent ar Barbaover, Finettig eo !'' {{mammenn|KAB1|80}} #* ''Mil mallozh warne o-daou'' {{mammenn|KAB1|86}} #* ''Mil mallozh warnout, Diaoul ! eme an Aotrou, o [[diskouez|tiskouez]] dezhañ e dorn serret.'' {{mammenn|KAB2|22}} #* ''Mil mallozh warnout ! N'a' teus ket graet d'ar [[kazeg|gazeg]]-mañ evel am boa lâret dit !'' {{mammenn|KAB2|230}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|mille malédictions} ===Liamm diavaez === * [https://devri.bzh/dictionnaire/m/mallozh/ Devri] [[rummad:mil]] [[rummad:mallozh]] k87reu15pg11a5f9s8yrzhukyyiuvyw 0 44048 383839 372000 2026-07-18T17:09:54Z Ar choler 3485 383839 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ar [[rakger]] ''[[ken-]]'' hag ar [[verb]] ''[[derc'hel]]''. {{-verb-|br}} '''kenderc'hel''' {{dist|kẽn.ˈdɛr.ɣɛl|br}} {{v g}}, {{v ke}}, {{v kd}} ([[anv-gwan-verb]] : [[kendalc'het]]) {{displ-br}} # Mirout. #* ''Kenderc'hel e werc'hded, e vrud''. # Derc'hel da ober un dra : #* ''[[da c'hedal|Da c'hedal]], ar veleien a gendalc'ho da brezeg lezennoù Doue'' ... {{mammenn|EK1|217}} #* ''[...] ; met [[peurliesañ|peurliesa]] o [[brozhioù|broziou]] [[mezher|mezer]] [[fetis|fetiz]] o [[diwalle|ziwalle]], hag ar Bigoudenned a [[kendalc'he|gendalc'he]] da [[goapaat|c'hoapaat]].'' {{mammenn|EZM|78}}. Fazi gant kemmadur ar verb diwall. #* ''... : pe [[kenderc'hel]] da vont a-raok pe [[dont en-dro]] [[war e giz]].'' {{mammenn|TSTN|117}} #* ''KLITEMNESTRA ''( a vouezh uhel )'' . — Ha [[talvout]] a ra bremañ ar boan [[kenderc'hel]] da [[soroc'hal]] evel tudigoù [[spontik]] ?'' {{mammenn|[[w:Jarl Priel|Jarl Priel]], ''[[w:Nag a wad|Nag a Wad]]'', Al Liamm niv. 112, Gwengolo-Here 1965|302}} # Kenderc'hel gant udb. #* ''En traoñ, e-harz mogerioù serzh ar manati, war skourr ur wezenn-ber, e kendalc'h an nozkaner, un eostig, gant e serenadenn.'' {{mammenn|SABA|13}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|}} *{{fr}} : {{tro|fr|continuer}} *{{it}} : {{tro|it|continuare}} *{{cy}} : {{tro|cy|dal}} {{-}} *{{pt}} : {{tro|pt|seguir}} *{{en}} : (to) {{tro|en|keep going}}, {{tro|en|continue}} *{{es}} : {{tro|es|seguir}} {{)}} 72vvctsv7t55qw7owby9di3hhlvmyd6 0 44331 383838 380769 2026-07-18T17:09:14Z Ar choler 3485 383838 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar [[ostiz]] hag [[-ez]]. {{-ak-|br}} '''ostizez''' {{b}} [[ostizezed]]. # [[tavarnourez]] #* ''Salud dach, ostises'' ... {{mammenn| [[w:Louis Eunius]] 119}} #* ''— [[nikun|Nikun]] n'hen [[goar]] ? eme an ostizez, [...].'' {{mammenn|KAB3|107}} #* ''An ostizez a oa un [[treudasenn|dreudasenn]] hir ha moan.'' {{mammenn|TBP3|209}} [[Rummad:ostiz]] [[Rummad:-ez]] m31i1j5o82g60u5az6b16byblx558xs 0 44745 383891 371436 2026-07-18T19:38:20Z Ar choler 3485 383891 wikitext text/x-wiki {{=br=}} [[Skeudenn:Furrows J1.jpg|thumb|Park aret : antoù hag '''irvi''' ''(ster 2)''.]] {{-etim-}} :Dont a ra eus ar ger keltiek *''arwī'' a zeufe eus ar wrizienn indezeuropek *''h₂erh₃-uo-'' « aradus » a gaver er gerioù ''arvum'' « douar-labour » e latin, ''ároura'' (ἄρουρα) « douar-labour » en henc'hresianeg hag ''urvárā'' (उर्वरा) « douar atil » e sañskriteg. Kar d'ar gerioù ''[[arat]]'', ''[[arar]]''. :Da geñveriañ gant ar gerioù ''erw'' « akr (= 40,47 ar) » e kembraeg hag ''erow'' « akr » e kerneveureg. {{-ak-|br|niv=1}} '''erv''' {{dist|ˈɛrw|br}} {{dist|ˈɛːro|br}} {{g}}, {{b}} ''a-wechoù'' ({{bihan}} : [[ervig]], {{l}} : [[ervioù]], [[irvi]]) #[[roudenn|Roudenn]] hir, strizh ha bas a [[digorer|zigorer]] en [[douar]] troet gant un [[arar]], ur [[marr|varr]], hag all #* #{{term|Ent strizh}} [[lodenn|Lodenn]] uhelañ an [[douar]] troet gant an [[arar]] ; [[bomm]] #* ''Gant c'hwec'h jav o [[reudañ]] ouzh ar [[sparl]], ar skouarn a lammas a [[tammoù|dammoù]] eus an '''erv''' hanter-c'hraet.'' {{mammenn|GEWE|19}} #{{ast.}} [[ervenn|Ervenn]] [[legumaj]] en ul [[liorzh]] #* #{{term|Dre hevelebiezh}} [[savenn|Savenn]] hir ha strizh a [[traezh|draezh]], [[bili]] pe [[mein|vein]] a [[serr]] un [[ouf]], a [[disparti|zisparti]] [[loc'hoù]] diouzh ar [[mor]] #* ''Arru eo prest an '''Ero''' da [[digeriñ|zigeri]].'' {{mammenn|TBP2|109}} #* ''Digor eo an '''ero'''.'' {{mammenn|TBP2|151}} #* ''Serret eo an '''ero'''.'' {{mammenn|TBP2|151}} #* ''An '''ero'''-[[bili|vili]].'' {{mammenn|TBP2|151}} #{{term|dispredet}} Unanenn [[gorread|c'horread]] zo etre 60 m² ha 240 m² dezhi hervez al lec'hioù {{-HS-}} * (1) [[ant]] * (2) [[bomm]] * (3) [[ervenn]], [[plañchenn]], [[pengenn]] {{-ES-}} * (2) [[ant]], [[reg]] {{-dvr-}} * [[ervad]] * [[ervenn]] * [[erviñ]] {{-trl-}} * [[kas an erv da benn]] (vat) : [[seveniñ]] [[un dra bennak]] [[betek penn]] * [[lezel an arar e-kreiz an erv]] : chom hep echuiñ al labour * [[na gaout nag erv nag ant]] : na gaout [[netra]] ebet, bezañ [[paour-razh]] * [[tec'hel diwar e erv]] : [[mont]] [[er-maez]] [[eus]] ar [[kaoz|gaoz]] ([[diwar-benn]] ar [[prezegennerien|brezegennerien]], ar [[skrivagnerien]]) ====[[divinadelloù|Divinadelloù]]==== * ''Un touseg griz war-lein an '''ero''', touzet e [[penn|benn]] ha razet e revr, [[poazhet|poazet]] [[e-barzh|e-barz]] ar marmiton ha malet gand ur [[milin|vilin]] askorn ? - Ur bern kaoc'h.'' {{mammenn|TBP3|333}} ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''Ma [[befe|vefe]] sellet an '''ero''' ne [[befe|vefe]] ket hadet.'' {{mammenn|TBP3|303}} * ''El-lec'h [[emañ|ema]] an '''ero''' er bloaz-mañ e [[bo|vo]] an ant da [[bloaz|vloaz]].'' {{mammenn|TBP3|303}} {{-tro-}} {{(|1. Roudenn zigoret gant an arar}} * {{de}} : {{tro|de|Furche|b}} * {{ar}} : {{tro|ar|ثَلْم‎|R=ṯalm|g}} * {{eu}} : {{tro|eu|ildo}} * {{fr}} : {{tro|fr|sillon|g}} * {{el}} : {{tro|el|αυλάκι|R=avláki|n}} * {{it}} : {{tro|it|solco|g}} * {{ga}} : {{tro|ga|clais|b}} * {{cy}} : {{tro|cy|rhych|b}} * {{lb}} : {{tro|lb|Fuer|b}} * {{nl}} : {{tro|nl|vore|b}}, {{tro|nl|voor|b}} * {{oc}} : {{tro|oc|rega|b}} * {{pl}} : {{tro|pl|bruzda|b}} * {{rm}} : {{tro|rm|sultg|g}} * {{en}} : {{tro|en|furrow}} * {{gd}} : {{tro|gd|clais|b}} * {{es}} : {{tro|es|surco|g}} * {{vi}} : {{tro|vi|rãnh}}, {{tro|vi|luống}} {{)}} {{(|2. Bomm (riblennad etre daou ant)}} * {{de}} : {{tro|de|Furchenrücken|g}}, {{tro|de|Furchenkamm|g}} * {{fr}} : {{tro|fr|billon|g}} * {{it}} : {{tro|it|porca|b}} * {{cy}} : {{tro|cy|grwn|g}}, {{tro|cy|cefn|g}} * {{nl}} : {{tro|nl|ril|b}} * {{rm}} : {{tro|rm|trav|b}} * {{en}} : {{tro|en|ridge}}, {{tro|en|balk}} * {{es}} : {{tro|es|caballón|g}} {{)}} {{(|3. Ervenn legumaj}} * {{fr}} : {{tro|fr|planche|b}}, {{tro|fr|plate-bande|b}} (de jardin) {{)}} {{(|4. Savenn draezh a zisparti loc'hoù diouzh ar mor}} * {{de}} : {{tro|de|Nehrung|b}} * {{fr}} : {{tro|fr|cordon littoral|g}} * {{it}} : {{tro|it|cordone litorale|g}} * {{kw}} : {{tro|kw|taves tewes|b}} * {{nl}} : {{tro|nl|schoorwal}} * {{pl}} : {{tro|pl|kosa|b}} * {{es}} : {{tro|es|cordón litoral|g}} * {{vi}} : {{tro|vi|mũi nhô}} {{)}} {{(|5. Unanenn c'horread}} * {{fr}} : {{tro|fr|centiare|g}} * {{en}} : {{tro|en|acre}} {{)}} {{-gwelet-}} {{WP|Erv (douaroniezh)|erv (douaroniezh)}} {{WP|Erv (gorread)|erv (gorread)}} l7yk53gd2mzr3h96g4vzybx8jw3gvd9 0 45695 383662 375784 2026-07-18T14:19:10Z Ar choler 3485 383662 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ar [[stagell isurzhiañ]] ''[[mar]]'', ''[[d-]]'' hag ''[[emañ]]'', [[furm]] [[displeget]] [[stumm]] [[lec'hiañ]] ar [[verb]] ''[[bezañ]]'' e [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]], en [[doare-disklêriañ]]. '''mar demañ''' #[[m'emañ|M'emañ]] #* ''— [...] Eno, '''mar demañ''' an aotrou er [[kêr|gêr]], e klevi ar pezh en deus c'hoant da [[gouzout|c'houzout]] an Aotrou Kerbalanek, ha, ma n'emañ ket er [[kêr|gêr]], e [[bezo|vezo]] lavaret dit e pelec'h emañ.'' {{mammenn|EK1|64}} #* ''— Lavar [[deomp|d'eomp]], sitoian [[beleg|belek]], eme ar [[kabiten|c'habiten]] d'an [[aotrou|Aoutrou]] Gall, lavar [[deomp|d'eomp]] e [[pelec'h|peleac'h]] [[emañ|eman]] egile, pe, bremaik, me a lakaio an tan [[en|enn]] ti-[[mañ|man]], ha, '''mar d-eman''' [[kuzhet|kuzet]] [[amañ|aman]], e [[bezo|vezo]] rostet mesk-e-mesk [[gant|gand]] al logod hag ar [[razhed|razed]].'' {{mammenn|EK2|168}} #* '''''Mar d-ema''' eeun ?'' {{mammenn|TBP3|175}} {{-skriv-all-}} * [[mard emañ]] {{-gwelet-}} * [[mar demaon]], [[mar demaout]], [[mar demaomp]], [[mar demaoc'h]], [[mar demaint]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|si}} (c')/(elle)/(il) {{tro|fr|est}} [[rummad:mar]] tsfu79r6xn55zily3g77vnl9s3y6iyy 0 46378 383718 374068 2026-07-18T15:44:31Z Ar choler 3485 383718 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar an [[adverb]] ''[[ken]]'' hag an [[anv-gwan]] ''[[dibenn]]''. {{-furm-ag-|br}} '''ken dibenn''' {{dist||br}} #[[derez-kevatal|Derez-kevatal]] an anv-gwan dibenn #* ''Traoù [[ker sot]], '''ken dibenn''' ha [[ken difeiz]] hag an traoù a [[gontan]] deoc'h, ne dleent let lezer dinec'h skiant an [[tud|dud]] [[mat|vat]] er [[bro|vro]].'' {{mammenn|EK1|141}} #* ''... [[taolit]] evez da veza '''ken dibenn''' ha Bertele !'' KBSA 96 ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[ker dibenn]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|aussi}} {{tro|fr|insensé}}(e)(s) (que) [[Rummad:derez-kevatal]] ilxfhkzbbq2hs1zyyh6lgkcv7ilfaws 0 47174 383663 375811 2026-07-18T14:21:03Z Ar choler 3485 383663 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :[[savet|Savet]] [[diwar]] ''kemm-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[kemmañ#br-verb|kemmañ]]'', hag an [[dibenn-ger]] ''[[-et]]''. {{-furm-verb-|br}} '''kemmet''' {{dist|ˈkɛmːet|br}} #[[anv-gwan-verb|Anv-gwan-verb]] ar verb ''kemmañ'' #* ''« [...]. Ha pa '''[[befe|vefe]] kemmet''' e paper an holl [[gwalennoù|walennou]] lien bet gweet [[a-viskoazh|a viskoaz]] gant gwiaderien Lokorn-an-Neved, ne [[befe|vefe]] ket a [[plas|blas]] warno da [[skrivañ|skriva]] eur [[kard|c'hard]] eus [[orfedoù|torfedou]] al loen milliget. [...] ».'' {{mammenn|TKAL1|10}} #''[[furm|Furm]] ar verb ''kemmañ'' e [[trede gour unan]] an [[doare-gourc'hemenn]]'' #* {{-kevr-}} * [[digemmet]] * [[peurgemmet]] {{-tro-}} # {{fr}} : {{tro|fr|changé}} # {{fr}} : {{tro|fr|échangé}} [[Rummad:-et]] [[Rummad:kemmañ]] dghfmz0smj0rsgpwsyel95aeuf9ap8c 0 47697 383754 373810 2026-07-18T16:08:36Z Ar choler 3485 383754 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus ''[[diskenno]]'' gant ur [[kemmadur dre galetaat|c'hemmadur dre galetaat]] (d > t). {{-furm-verb-|br}} {{br-verb-kemm|v.k.e.=ya|d|iskenno}} '''tiskenno''' {{dist|tisˈkɛnːo|br}} # [[furm|Furm]] [[kemmet]] ar [[verb]] ''[[diskenn#br-verb|diskenn]]'' pe ''[[diskenniñ#br-verb|diskenniñ]]'' e [[trede gour unan]] an [[amzer-da-zont]], en [[doare-disklêriañ]]. :*[[war-lerc'h|War-lerc'h]] ar [[rannig-verb]] ''[[e]]'', [[da skouer]] : :: ''— « N' eus forzh, » a lavare Ivon, « [[gant ma]] [[c'hellin]] gwelout e pe [[tu|du]] e '''tiskenno''', m' hen talvezo dezhañ, pe e [[bezo|vezo]] diaes. »'' {{mammenn|LAWI|140}} [[Rummad:diskenno]] 3gweqx4ckny3s1l5v89bu8ravps5gkx 0 47814 383747 373438 2026-07-18T16:03:53Z Ar choler 3485 383747 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-furm-verb-|br}} '''dalc'h soñj''' # Furm ar verb [[derc'hel soñj]] en [[eil gour unan]] an [[doare-gourc'hemenn]]. #* ''— Gwir, eme ar [[gwreg|wreg]], met dalc'h sonj petra 'c'hoarvez ganit d'ar [[Sul|zul]] aliesoc'h eget [[d'az tro]], ha lavar [[din|d'in]] ha [[n'eo ket]] [[ken gwir]] all : [...].'' {{mammenn|EZM|173}} [[Rummad: derc'hel soñj]] ngc4t7pzz2n3d5ybfxk64pyeh8j4133 0 47892 383726 374251 2026-07-18T15:47:01Z Ar choler 3485 383726 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[Jezuz]] hag [[-al]]. {{-verb-|br}} '''jezuzal''' #Klemm o lavarout an anv [[Jezuz]] meur a wech. #* ''E oa deut da selaou ac'hanon-me o c'harmat hag o '''jezuzal''''. {{mammenn|TBP2|224}} [[Rummad: -al]] [[Rummad: Verboù trouz e brezhoneg]] olpoy8ykmfjarbnfl9z93qirgm2btba 383731 383726 2026-07-18T15:52:59Z Ar choler 3485 383731 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[Jezuz]] hag [[-al]]. {{-verb-|br}} '''jezuzal''' #Klemm o lavarout an anv [[Jezuz]] meur a wech. #* ''E oa deut da selaou ac'hanon-me o c'harmat hag o '''jezuzal'''''. {{mammenn|TBP2|224}} [[Rummad: -al]] [[Rummad: Verboù trouz e brezhoneg]] pgga94fkxse03q733sbszlyt7s5637n 0 48879 383683 375516 2026-07-18T14:39:47Z Ar choler 3485 383683 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[teurenn]] hag [[-ek]]. {{-ag-|br}} '''teurennek''' # ''(diwar-benn an dud)'' [[kofek|Kofek]] #''(diwar-benn an traezoù)'' [[bolzek|Bolzek]] #* ''Ouzh [[dibr]] marc'h Seven edo [[yalc'h]] hemañ hag e vantell, met ar yalc'h a oa teurennek''... {{mammenn|KBSA|38}} [[rummad:teurenn]] fnv8frxp8308ngthesxhasiabnv2xbh 0 50575 383893 370856 2026-07-18T19:46:09Z Ar choler 3485 383893 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-etim-}} : {{-furm-ag-|en}} '''better''' {{dist|.|en}} # [[gwell]], [[gwelloc'h]]. ==Krennlavaroù== * '''''Better''' [[late]] than [[never]]''. Gwelloc’h diwezhat eget morse. * ''Health is '''better''' [[than]] [[wealth]] ''. Gwell eo [[yec'hed]] eget pinvidigezh. * ''The [[fewer]], the '''better''' [[cheer]]''. Seul nebeutoc’h a dud, seul vrasoc’h lod pep hini. [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] edyz7yt5axf1s3xeve6ufvu08c5hju8 0 51101 383923 370742 2026-07-19T08:27:12Z Ar choler 3485 383923 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-etim-|pt}} : {{-verb-|gl}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ʃo'vɛr|pt}} # [[ober glav]]. #* ''Chove en [[Santiago]]'' <ref>[https://www.google.fr/search?client=opera&q=chove+en+santiago&sourceid=opera&ie=UTF-8&oe=UTF-8 Luar na Lubre o kanañ ''Chove en Santiago''] </ref> Glav a ra e Santiago. {{-dvr-}} * [[chuvia]] {{=pt=}} {{-etim-|pt}} : {{-verb-|pt}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ʃo'vɛr|pt}} # [[ober glav]]. ==Notennoù== 9rniys611vw8tfhexpxgvz6fi98q65k 0 51391 383713 374426 2026-07-18T15:42:03Z Ar choler 3485 383713 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-ak-|cy}} '''math''' {{b}} # [[seurt]] #*''pop math o bethau'': traoù a bep seurt #*''o bop math'': a bep seurt # [[hevelep]] #*''y fath beth'': ur seurt lec'h i8d26ksierud6diogorzru4y4btopoh 0 51741 383857 371785 2026-07-18T19:06:31Z Ar choler 3485 383857 wikitext text/x-wiki {{gwelet|qué|}} {{=fr=}} {{-estl-}} '''que''' # [[na]], [[nag]], [[pegement]], na pegement, peg: #* ''Que je t'aime!'' Pegement e karan ac'hanout! #* ''Que de monde!'' Nag a dud! # [[pegen]], [[na]], [[na pegen]] : #* ''Que tu es beau!'' Pegen brav out! Na brav out! Na pegen brav out! {{-st-isu-}} '''que''' # [[e|E]] #* ''Je vois que tu le connais '' : Gwelout a ran e anavezez anezhañ. # [[a|A]] #* ''La maison que tu vois'' : An ti a welez. # [[eget]] #* ''Il est plus grand que mon frère'': Brasoc'h [[eget]] ma breur eo. # [[evel]], [[ha]] : #* ''Il est aussi grand que ma soeur'': Ken bras [[ha]] / [[evel]] ma c'hoar eo. # [[nemet]] #* ''Je ne vois que la mer.'' Ne welan nemet ar mor. # [[ma]] #* ''Viens, que je te montre''. Deus ma tiskouezin dit. {{-dvr-}} {{(}} *[[ce que]], [[celle que]], [[celui que]], [[celles que]], [[ceux que]] *[[à condition que]] *[[à mesure que]] *[[à moins que]] *[[à partir du moment où]] * [[afin que]] * [[après que]] * [[aussitôt que]] * [[autant que]] * [[avant que]] * [[bien que]] * [[considérant que]] *[[d'autant plus que]] *[[depuis que]] *[[dès que]] * [[étant donné que]] *[[maintenant que]] *[[malgré que]] *[[parce que]] *[[pendant que]] *[[pour que]] *[[pour peu que]] * [[sauf que]] * [[sans que]] * [[si ... que]] *[[tandis que]] *[[tant que]] *[[tellement que]] * [[une fois que]] * [[vu que]] {{)}} {{=gl=}} '''que''' # [[pegen]], [[na]] : #* ''Que [[estraña]] [[é]] a vida! '' pegen iskis eo ar vuhez! # [[petra]] #* ''Que é o que ... ? '' - Petra #* ''Que é o que [[queres]] [[oír]] ? '' - Petra a fell dit klevout? {{=pt=}} '''que''' # [[a|A]], [[hag a]]. #* ''Era uma [[vez]] um [[rei]] que tinha [[doze]] [[filhas]] [[muito]] [[lindas]], que dormiam em [[doze]] camas, [[todas]] no mesmo [[quarto]]''. Ur wech e oa ur roue hag en devoa daouzek merc'h koant meurbet hag a gouske e daouzek gwele, holl er memes kambr. {{=es=}} '''que''' # [[e|E]] : #* '' Sabes que le conozco'' : gouzout a rez e anavezan anezhañ. # [[a |A]], [[hag a]] : #** ''El hombre que yo quiero'' : ar gwaz a garan. #** ''Es un hombre que quiero mucho'' : un den eo hag a garan kalz. #* [[el que]], [[la que]] #* [[lo que]] #**''No sé lo que pasa'' : n'ouzon ket petra a c'hoarvez. # [[eget]] #*''[[Argentina]] es mas grande que [[Paraguay]]. Ac'hantina zo brasoc'h eget Paraguay''. # [[pebezh]] : #* ''Que susto'' : pebezh taol souezh! # [[pegen]], [[na]] : #* ''Que linda eres! '' pegen koant out! tckae237ttvqg7jbk80y4hzqw26nvh5 0 51869 383921 370697 2026-07-19T08:23:18Z Ar choler 3485 383921 wikitext text/x-wiki {{=de=}} '''los''' {{=ca=}} {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[lo]] || [[la]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[los]]|| [[las]] |}<noinclude> {{-gm-s-|ca}} '''los''' {{=es=}} {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[el]] || [[la]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[los]]|| [[las]] |}<noinclude> {{-gm-s-|es}} '''los''' #Furm lies ar [[ger-mell strizh]] ''[[el]]''. #* ''Los caballos de los soldados'' : kezeg ar soudarded. #* ''Los [[hermanos]] y [[las]] [[hermanas]]'' : ar vreudeur hag ar c'hoarezed. nbdb699hktfqz5ixu69inwqtohcoepz 0 51944 383677 375397 2026-07-18T14:34:25Z Ar choler 3485 383677 wikitext text/x-wiki {{=it=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|it}}. {{-furm-ak-|it}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|bamˈbi.ni|it}} {{g}} #[[furm|Furm]] [[lies]] an [[anv-kadarn]] ''[[bambino]]''. #* ''Fai piano i '''bimbi''' grandi non piangono...'' {{mammenn|[[w:Francesco De Gregori|Francesco De Gregori]], ''Diamante'', in ''Oro, incenso e birra'', 1989|}} 6i1tpnlcv08fu5llbxpwqhpoogswrf7 0 52263 383917 370641 2026-07-19T08:19:01Z Ar choler 3485 383917 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-adv-|gl}} '''sempre''' # [[dalc'hmat]], [[atav]] {{=ca=}} {{-adv-|ka}} '''sempre''' # [[dalc'hmat]], [[atav]] {{=it=}} {{-adv-|it}} '''sempre''' # [[dalc'hmat]], [[atav]] #* ''Eccolo [[di nuovo]]... '''sempre''' lui!'' Setu eñ adarre! Eñ atav! ===Krennlavaroù=== * ''A [[pagare]] e a [[morire]] c'è '''sempre''' tempo.'' – Da baeañ ha da vervel e vez amzer atav. * ''La [[mamma]] è '''sempre''' la mamma'' * ''L'[[erba]] del [[vicino]] è '''sempre''' più [[verde]]. '' {{=pt=}} {{-adv-|pt}} '''sempre''' # [[dalc'hmat]], [[atav]] je9tszs6q5be39s8ec147wnfn23uvcj 0 52579 383727 374380 2026-07-18T15:47:26Z Ar choler 3485 383727 wikitext text/x-wiki {{=it=}} {{-verb-|it}} '''volare''' # [[nijal]] #* ''Volare, oh oh, cantare, oh oh oh oh. Nel [[blu]] dipinto di blu, felice di stare lassù.'' # mont d'an [[daoulamm]]. ===Krennlavaroù=== * ''L'uomo fu [[creato]] per [[lavorare]], come l'[[uccello]] per [[volare]].'' – An den zo bet krouet evit labourat, evel an evn evit nijal. * ''Le [[cattive]] [[nuove]] '''volano'''.'' - Nijal a ra ar c'heloù fall. * ''Le [[parole]] volano, le [[cose]] scritte restano.'' – Ar c’homzoù a nij, ar skridoù a chom. * ''Non si può '''volare''' senz'[[ali]]''. N’haller ket nijal hep divaskell. [[rummad: Verboù italianek eus ar c'hentañ rummad]] r6ngh6ndwjdo6j9kqxu3b6h8ayealiu 0 52648 383761 373227 2026-07-18T16:16:12Z Ar choler 3485 383761 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} :Eus [[amo]] (ar verb [[amare]]), e [[latin]]. '''amor''' # [[karantez]] #*''Unha historia de amor''. Un istor a garantez. {{=pt=}} :Eus [[amo]] (ar verb [[amare]]), e [[latin]]. '''amor''' # [[karantez]] {{=es=}} :Eus [[amo]] (ar verb [[amare]]), e [[latin]]. {{-ak-|es}} '''amor''' # [[karantez]] #*''Una historia de amor''. Un istor a garantez. #*''yo sin su '''amor''' no soy [[nada]]'', El reloj, Roberto Cantoral {{-dvr-}} *[[amorcito]] ===Krennlavaroù=== * ''Más [[vale]] [[pan]] con '''amor''' que [[gallina]] con [[dolor]]''. -Gwelloc'h bara gant karantez, eget yar gant poan ha truez. * '''''Amor''' de [[lejos]], amor de [[pendejos]]. -Karantez a bell, karantez pennoù brell. * '''''Amor''' de [[yerno]], sol de [[invierno]]''. - Karantez ar [[mab-kaer]], heol goañv. * ''Obras son [[amores]], que no [[buenas]] [[razones]].'' Karantezioù eo an oberoù, abegoù mat n'int ket. * ''Para el '''amor''' y la [[muerte]], no hay [[alma]] [[fuerte]]. '' Evit karout ha mervel, n'eus ket a [[ene]] kreñv. bmq9brl8t5xo9fcppk9t54d5psweedy 383763 383761 2026-07-18T16:18:59Z Ar choler 3485 383763 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} :Eus [[amo]] (ar verb [[amare]]), e [[latin]]. '''amor''' # [[karantez]] #*''Unha historia de amor''. Un istor a garantez. {{=pt=}} :Eus [[amo]] (ar verb [[amare]]), e [[latin]]. '''amor''' # [[karantez]] {{=es=}} :Eus [[amo]] (ar verb [[amare]]), e [[latin]]. {{-ak-|es}} '''amor''' # [[karantez]] #*''Una historia de amor''. Un istor a garantez. #*''yo sin su '''amor''' no soy [[nada]]'', El reloj, Roberto Cantoral {{-dvr-}} *[[amorcito]] ===Krennlavaroù=== * ''Más [[vale]] [[pan]] con '''amor''' que [[gallina]] con [[dolor]]''. -Gwelloc'h bara gant karantez, eget yar gant poan ha truez. * '''''Amor''' de [[lejos]], amor de [[pendejos]]''. -Karantez a bell, karantez pennoù brell. * '''''Amor''' de [[yerno]], sol de [[invierno]]''. - Karantez ar [[mab-kaer]], heol goañv. * ''Obras son [[amores]], que no [[buenas]] [[razones]].'' Karantezioù eo an oberoù, abegoù mat n'int ket. * ''Para el '''amor''' y la [[muerte]], no hay [[alma]] [[fuerte]]. '' Evit karout ha mervel, n'eus ket a [[ene]] kreñv. fqaa3h1gdykvbiynkeu7jyok4p2rn2l 0 52669 383850 371708 2026-07-18T18:49:18Z Ar choler 3485 383850 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} '''sábado''' # [[Sadorn]], [[sadornvezh]] #* ''O sábado [[pola]] [[tarde]]''. [[Rummad:Deizioù ar sizhun e galizeg]] {{=pt=}} '''sábado''' # [[Sadorn]], [[sadornvezh]] #*''[[domingo]], [[segunda-feira]], [[terça-feira]], [[quarta-feira]], [[quinta-feira]], [[sexta-feira]], [[sábado]]'' [[Rummad:Deizioù ar sizhun e portugaleg]] {{=es=}} '''sábado''' # [[Sadorn]], [[sadornvezh]] [[Rummad:Deizioù ar sizhun e spagnoleg]] 3fotkyu27lkwr433di444udmsudl8e5 0 52895 383943 369988 2026-07-19T09:38:03Z Ar choler 3485 383943 wikitext text/x-wiki {{=ca=}} '''sola''' * No estic sola. - N'emaon ket ma-unan. {{=it=}} '''sola''' ===Krennlavar=== *''La [[pecora]] che se ne va sola, il [[lupo]] la [[mangia]]''. {{=pt=}} {{=es=}} 48zkg0zdr4zzslwr5cc52zvqp3850ke 0 53792 383815 372180 2026-07-18T16:50:28Z Ar choler 3485 383815 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} {{-etim-}} : Savet diwar ar [[verb]] [[latin]] ''[[dormio#Latin|dŏrmire]]''. {{-verb-|fr}} '''dormir''' {{dist|dɔʁ.miʁ|fr}} {{v g|fr}} ([[anv-gwan-verb]] : [[dormi]]) {{fr-3estrollad}} # [[kousket|Kousket]]. #* ''18 ''mai''. — Je viens d'aller consulter mon médecin, car je ne pouvais plus '''dormir'''. [...].'' {{mammenn|[[w:Guy de Maupassant|Guy de Maupassant]], ''[[w:Le Horla|Le Horla]]'', [[w:Paul Ollendorff|Paul Ollendorff]], [[w:1887|1887]]|8}} #*: 18 ''a viz Mae'' — Emaon o paouez bizitañ ma medisin, rak ne oan ket evit kousket ken. [...]. {{-dvr-}} * [[endormir]] {{-trol-}} {{(}} * [[dormir à la belle étoile]] * [[dormir à poings fermés]] * [[dormir comme un loir]] * [[ne dormir que d’un œil]] {{)}} {{=pt=}} '''dormir''' # [[kousket]] {{=es=}} '''dormir''' # [[kousket]] {{-trol-}} *''dormir a pierna suelta'' : dormir profundamente. *''dormir como un [[tronco]]'' : [[kousket evel ur broc'h]] *''dormir la [[mona]]'' *''dormirse en los laureles'' ===Krennlavar=== * ''[[cobrar| Cobra]] buena [[fama]], y [[echar| echate]] a '''dormir'''. '' – Tap brud vat, ha kousk gwellañ ma c'halli. dv2cplaxorvvujaxc3i5x439qoblrqk 0 54000 383716 374035 2026-07-18T15:44:06Z Ar choler 3485 383716 wikitext text/x-wiki {{=es=}} {{-ag-peg-|es}} '''cuatro''' #[[pevar]], [[peder]]. #* ''Cuatro chico y cuatro chicas''. Pevar c'hrennard ha peder c'hrennardez. ===Krennlavar=== * '''''Cuatro''' [[ojos]] ven [[más]] que [[dos]]''. Pevar lagad a wel muioc’h (gwelloc’h, sklaeroc’h) eget daou. ===Pennad kar=== * [[Ar pegementiñ e spagnoleg]] {{-ak-|es}} '''cuatro''' {{g}} # gitar peder c'hordenn sonet e [[Puerto Rico]]. #* ''El '''cuatro''' [[portorriqueño]]'' ddy305ihu7etdll62f443qsw7xoboj7 0 54576 383687 375038 2026-07-18T14:42:33Z Ar choler 3485 383687 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[a]] ha [[maez]]. {{-ag-|br}} #[[ diavaez]] #* an tu '''a-vaez''' {{-ar-|br}} '''a-vaez''' (da) *''A-vaez d'an aod'' *''A-vaez da Veg ar Raz. {{-HS-}} * [[er-maez]] (da) {{-dvr-}} * [[a-vaez-bro]] [[rummad:a-vaez]] 3wlgkwsn1kr83el7mry2hx2l83xjh3r 383690 383687 2026-07-18T14:43:31Z Ar choler 3485 383690 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[a]] ha [[maez]]. {{-ag-|br}} #[[ diavaez]] #* an tu '''a-vaez''' {{-ar-|br}} '''a-vaez''' (da) *''A-vaez d'an aod'' *''A-vaez da Veg ar Raz''. {{-HS-}} * [[er-maez]] (da) {{-dvr-}} * [[a-vaez-bro]] [[rummad:a-vaez]] q9bgro5iepb4x2b4x2ct3y1sys44xkq 0 56782 383740 373967 2026-07-18T15:59:14Z Ar choler 3485 383740 wikitext text/x-wiki {{=es=}} '''mata''' # Furm eus ar verb ''[[matar]]''. ===Krennlavaroù=== * ''Cuando el [[diablo]] no sabe qué [[hacer]] con el [[rabo]] '''mata''' [[moscas]].'' *''El que a [[cuchillo]] '''mata''', a cuchillo [[muere]]''. - An neb a lazh gant ar gontell a vo lazhet gant ar gontell. 0rgf06riz0zaaf767vu2tjtdpdtc4mb 100 56951 383758 373275 2026-07-18T16:14:17Z Ar choler 3485 383758 wikitext text/x-wiki '''Evned e brezhoneg''' [[Restr:N2_swan3.jpg|thumb| centre|Un [[alarc'h]] gwenn]] {{(}} A * [[ac'hwilan]] ([[ac'hwilaned]]) * [[adan]] ([[adaned]]) * [[alarc'h]] ([[elerc'h]]) * [[alc'hweder]] ([[alc'hwedered]]) B *[[baou]] ([[baoued]]) *[[beuf]] ([[beufed]]) *[[beufig]] ([[beufiged]]) *[[bran]] ([[brini]]) *[[boc'higruz]] *[[born-buzhug]], § [[boc'higruz]] *[[borzevelleg]] ([[borzevelleged]]) *[[bultur]] ([[bultured]]) C'H *[[c'hwibon]] ([[c'hwiboned]]) D *[[dimezell]] ([[dimezelled]]) *[[dindoñs]] ([[dindoñsed]]) § [[kilhog-Indez]] *[[douryar]] ([[douryer]]) *[[dred]] ([[dridi]]) *[[dube]] ([[dubeed]]) E *[[eostig]] ([[eostiged]]) *[[erer]] ([[erered]]) **[[erer-mor]] **[[erer-pesketaer]] *[[erev]] ([[ereved]]) **[[erev-beg-hir]] *[[evn]] ([[evned]]) **[[evnig]] ([[evnedigoù]]) **[[evn-kazh]] ([[evned-kazh]]) **[[evn-mor]] ([[evned-mor]]) **[[evn-noz]] ([[evned-noz]]) **[[evn-Pêr]] ([[evned-Pêr]]) **[[evn-porzh]] ([[evned-porzh]]) **[[evn-preizh]] ([[evned-preizh]]) **[[evn-sant-Nikolaz]] ([[evned-sant-Nikolaz]]) **[[evn-yar]] ([[evned-yer]]) F *[[falc'hun]] ([[falc'huned]]) *[[foeterezig-an-dour]] ([[foetereziged-an-dour]]) *[[foeterig-dour]] ([[foeteriged-dour]]) G *[[garan]] ([[garaned]]) *[[garmelod]] ([[garmeloded]]) *[[garreli]] ([[garrelied]]) *[[gavrig-an-hañv]] ([[gevrigoù-an-hañv]]) *[[gioc'h]] ([[gioc'hed]]) *[[gioc'h-lann]] ([[gioc'h-lann]]) **[[golvan]] ([[golvaned]], [[gelven]]) *[[gouelan]] ([[gouelini]]) *[[gup]] ([[guped]]) **[[guperer]] ([[guperered]]) *[[gwaz]] ([[gwazi]]) *[[gwennili]] ([[gwennilied]]) H *[[herlegon]] ([[herlegoned]]) *[[houad]] ([[houidi]]) **[[houadez]] ([[houadezed]]) **[[houadig]] ([[houidiigoù]]) K *[[kabon]] ([[kaboned]]) *[[kanaber]] *[[kannerez-dour]] *[[kaouenn]] ([[kaouenned]]) *[[kavan]] ([[kavaned]]) *[[kazeg-koad]] ([[kezeg-koad]]) *[[kefeleg]] ([[kefeleged]]) *[[kefeleg-aod]] ([[kefeleged-aod]]) *[[kefeleg-lann]] ([[kefeleged-lann]]) *[[kefeleg-Mae]] ([[kefeleged-Mae]]) *[[keger]], § [[kog]] *[[kegi]], § [[kog]] *[[kegin]] ([[kegined]]) *[[kezeg-koad]], § [[kazeg-koad]] *[[kilheri]] ([[kilheried]]) *[[kilhog]] ([[kilheien]], [[kilhegi]]) *[[kilhog-gouez]] ([[kilheien-gouez]]) *[[kilhog-Indez]] ([[kilheien-Indez]]) *[[kilhog-koad]] ([[kilheien-koad]]) *[[kilhog-mor]] ([[kilheien-mor]]) *[[kilhog-spazh]] ([[kilheien-spazh]]) *[[kioc'h]] *[[kiwi]] ([[kiwied]]) *[[klujar]] ([[klujeri]], [[klujiri]]) *[[klujar-Spagn]] ( [[klujiri-Spagn]]) *[[koailh]] ([[koailhed]]) *[[kog]] ([[keger]], [[kegi]]) *[[kornigell]] ([[kornigelled]]) *[[korveg]] ([[korveged]]) *[[koulm]] ([[koulmed]]) *[[krakhouad]] ([[krakhouidi]]) *[[kudon]] ([[kudoned]]) L *[[labous]] ([[laboused]], [[labousedoù]]) *[[labousig]] ([[labousedigoù]]) **[[labous-Pêr]] ([[laboused-Pêr]]) **[[labous-yar]] ([[laboused-yar]]) *[[loen-nij]] ([[loened-nij]]) M [[File:Bar-tailed_Godwit.jpg|thumb| Ur [[marc'heg ruz]].]] *[[marc'heg]] ([[marc'heged]]) **[[marc'heg ruz]] *[[morbig]] ([[morbiged]]) *[[morskoul]] ([[morskouled]]) *[[morvaout]] ([[morvaouted]]) *[[morvran]] ([[morvrini]]) *[[moualc'h]] ([[mouilc'hi]]) **[[moualc'hez]] ([[moualc'hezed]]) N *[[nouelig]] ([[noueliged]]) P [[Restr:Urraca.jpg|thumb|Ur [[pig|big]].]] *[[pennglaou]] ([[pennglaoued]]) **[[pennglaouig]] ([[pennglaouiged]]) *[[penn-glas]] *[[penn-gwazi]] ([[gwazi]]) *[[penn-kazh]] ([[pennoù-kazh]]) *[[penn-yar]], [[penn-yer]] ([[pennoù-yer]]) *[[pig]] ([[piged]]) **[[pig-vor]] ([[piged-mor]]) *[[pintig]] ([[pintiged]]) *[[plog]] ([[ploged]]) *[[poc'han]] ([[poc'haned]]) *[[polez]] ([[polezi]]) *[[polog]] ([[pologed]]) *[[poñsin]] ([[poñsined]]) *[[puig]] ([[puiged]]) S *[[seran]] ([[seraned]]) *[[skoul]] ([[skouled]]) *[[sparfell]] ([[sparfelled]] [[sparfilli]]) *[[strinkerez-dour]] *[[sourouc'han]] ([[sourouc'haned]]) T *[[toud]] ([[touded]]) *[[touder]] ([[touderien]]) *[[turzhunell]] ([[turzhunelled]]) Y *[[yar]] ([[yer]], [[yarezed]]) *[[yar-dour]] ([[yer-dour]]) *[[yar-Indez]] ([[yer-Indez]]) *[[yar-Spagn]] ([[yer-Spagn]]) *[[yar-zour]] ([[yer-dour]]) {{)}} ===Pennadoù kar=== * [[Amprevaned e brezhoneg]] * [[Kregin e brezhoneg]] * [[Loened e brezhoneg]] * [[Pesked e brezhoneg]] ===Notennoù=== [[Rummad:Evned e brezhoneg]] [[Rummad:Stagadennoù d'ar brezhoneg]] rvefrsracxwvkwr5sn9pge8tcjj7mbh 0 57474 383794 372538 2026-07-18T16:37:24Z Ar choler 3485 383794 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[tach]] hag [[-ad]]. {{-ak-|br}} '''tachad''' {{g}}; {{l}} [[tachadoù]]. #Pennad amzer #*''e-pad un tachad'' #Tamm tachenn #*''un tachad douar'' {{-dvr-}} * [[a dachadoù]] * [[a-benn un tachad]] {{=es=}} {{-furm-verb-|es}} '''tachad''' #Furm eus ar verb [[tachar]]. [[rummad:tachad]] lxpax6o30vyy5s6z4bj6h7k6vodxi69 0 58238 383882 370861 2026-07-18T19:32:32Z Ar choler 3485 383882 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-rag-|br}} '''nothing''' # [[netra]] #* ''There was nothing to [[prove]] that what I said was [[true]].'' {{-HS-}} * [[naught]] * [[nought]] {{-trl-}} *''better than nothing'' : gwelloc'h eget netra. *''it’s nothing'' : n'eo netra. *''next to nothing'' : tost da netra. *''[[nothing else]]'' : neytra all. *''nothingness'' : netra ''(anv-kadarn)'' *''sweet nothings'' : netraigoù plijus. ====Krennlavaroù==== * ''Blessed is he who expects nothing, for he shall never be disappointed'' – Evurus an hini na c’hortoz netra, ne vo ket disouezhet. * ''He that has nothing is frightened of nothing'' – Neb na biaou netra n'en deus aon rak netra. * ''Nothing comes of nothing'' – Ne zeu netra eus netra. * ''Nothing for nothing'' – (N'eus) netra en eskemm ouzh netra. * ''Nothing is certain but the unforeseen'' – N'eus netra diarvar nemet an dic'hortoz. * ''Nothing is burdensome as a secret'' – N'eus bec'h pounneroc'h ebet eget ur c'hevrin. * ''Nothing is impossible to a willing heart'' – N'eus netra dic'hallus d'ur galon a zo mennet-start. jx345lpyvud9wcdy1ar4xml9q575bcu 0 58247 383935 370584 2026-07-19T08:52:26Z Ar choler 3485 383935 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-adv-|en}} '''many''' {{dist|ˈmɛ.ni|en}} # (Dirak un anv lies :) [[kalz]] #* ''Many people'' : kalz tud. # (Dirak "a"): [[meur a]] #* ''many a girl'' : meur a blac'h {{-dvr-}} {{(}} *[[a good many]] *[[a great many]] *[[how many]] : [[pet]], [[pegement]] *[[manifold]] *[[many fewer]] : kalz [[nebeutoc'h]] *[[many more]] : kalz [[muioc'h]] *many happy returns *manyhood *many-kinded *[[many moons ago]] : [[pell zo]] abaoe *[[manyness]] *[[many thanks]] : [[kant bennozh]] *[[so many]] : [[kement]] {{)}} ====[[krennlavaroù|Krennlavaroù]]==== *'''Many''' [[hands]] [[make]] [[light]] [[work]].'' Kalz daouarn a ra nebeud a labour. Forzh tud, fall sikour. *'''Many''' [[men]], many minds. Kalz a dud, kalz a soñjoù.'' * ''Many '''women''', [[many]] [[words]]''. *'''Many''' [[words]] hurt more than [[swords]].'' Kalz gerioù a ra muioc’h a zroug eget klezeoù. *''Many words will not fill a [[bushel]]''. -many a * ''A fair [[booty]] makes [[many]] a [[thief]].'' * [[many a mickle makes a muckle]]. Meur a damm a ya d’ober ur bern. * '''''Many''' a [[true]] [[word]] is [[spoken]] in [[jest]]''. Etre bourd ha fars ... [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] 33wgwep4w282yb0rrb2udyfqlxi2l0l 383936 383935 2026-07-19T08:53:21Z Ar choler 3485 383936 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-adv-|en}} '''many''' {{dist|ˈmɛ.ni|en}} # (Dirak un anv lies :) [[kalz]] #* ''Many people'' : kalz tud. # (Dirak "a"): [[meur a]] #* ''many a girl'' : meur a blac'h {{-dvr-}} {{(}} *[[a good many]] *[[a great many]] *[[how many]] : [[pet]], [[pegement]] *[[manifold]] *[[many fewer]] : kalz [[nebeutoc'h]] *[[many more]] : kalz [[muioc'h]] *many happy returns *manyhood *many-kinded *[[many moons ago]] : [[pell zo]] abaoe *[[manyness]] *[[many thanks]] : [[kant bennozh]] *[[so many]] : [[kement]] {{)}} ====[[krennlavaroù|Krennlavaroù]]==== *'''Many''' [[hands]] [[make]] [[light]] [[work]].'' Kalz daouarn a ra nebeud a labour. Forzh tud, fall sikour. *'''Many''' [[men]], many minds. Kalz a dud, kalz a soñjoù.'' * ''Many '''women''', [[many]] [[words]]''. *''Many [[words]] hurt more than [[swords]]''. Kalz gerioù a ra muioc’h a zroug eget klezeier. *''Many words will not fill a [[bushel]]''. -many a * ''A fair [[booty]] makes [[many]] a [[thief]].'' * [[many a mickle makes a muckle]]. Meur a damm a ya d’ober ur bern. * '''''Many''' a [[true]] [[word]] is [[spoken]] in [[jest]]''. Etre bourd ha fars ... [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] obecwrzsgxkjl3mztdg5x8fbxlviad2 383937 383936 2026-07-19T08:53:52Z Ar choler 3485 383937 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-adv-|en}} '''many''' {{dist|ˈmɛ.ni|en}} # (Dirak un anv lies :) [[kalz]] #* ''Many people'' : kalz tud. # (Dirak "a"): [[meur a]] #* ''many a girl'' : meur a blac'h {{-dvr-}} {{(}} *[[a good many]] *[[a great many]] *[[how many]] : [[pet]], [[pegement]] *[[manifold]] *[[many fewer]] : kalz [[nebeutoc'h]] *[[many more]] : kalz [[muioc'h]] *many happy returns *manyhood *many-kinded *[[many moons ago]] : [[pell zo]] abaoe *[[manyness]] *[[many thanks]] : [[kant bennozh]] *[[so many]] : [[kement]] {{)}} ====[[krennlavaroù|Krennlavaroù]]==== *'''Many''' [[hands]] [[make]] [[light]] [[work]].'' Kalz daouarn a ra nebeud a labour. Forzh tud, fall sikour. *''Many [[men]], many minds''. Kalz a dud, kalz a soñjoù. * ''Many '''women''', [[many]] [[words]]''. *''Many [[words]] hurt more than [[swords]]''. Kalz gerioù a ra muioc’h a zroug eget klezeier. *''Many words will not fill a [[bushel]]''. -many a * ''A fair [[booty]] makes [[many]] a [[thief]].'' * [[many a mickle makes a muckle]]. Meur a damm a ya d’ober ur bern. * '''''Many''' a [[true]] [[word]] is [[spoken]] in [[jest]]''. Etre bourd ha fars ... [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] e71643az3l9blm7iv5fymgzo8dhmef8 383938 383937 2026-07-19T08:56:34Z Ar choler 3485 383938 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-adv-|en}} '''many''' {{dist|ˈmɛ.ni|en}} # (Dirak un anv lies) [[kalz]] #* ''Many people'' : kalz tud. # (Dirak "a") [[meur a]] #* ''many a girl'' : meur a blac'h {{-dvr-}} {{(}} *[[a good many]] *[[a great many]] *[[how many]] : [[pet]], [[pegement]] *[[manifold]] *[[many fewer]] : kalz [[nebeutoc'h]] *[[many more]] : kalz [[muioc'h]] *many happy returns *manyhood *many-kinded *[[many moons ago]] : [[pell zo]] abaoe *[[manyness]] *[[many thanks]] : [[kant bennozh]] *[[so many]] : [[kement]] {{)}} ====[[krennlavaroù|Krennlavaroù]]==== *''Many [[hands]] [[make]] [[light]] [[work]]''. Kalz daouarn a ra nebeud a labour. Forzh tud, fall sikour. *''Many [[men]], many minds''. Kalz a dud, kalz a soñjoù. * ''Many women, [[many]] [[words]]''. *''Many [[words]] hurt more than [[swords]]''. Kalz gerioù a ra muioc’h a zroug eget klezeier. *''Many words will not fill a [[bushel]]''. ;''many a'' * ''A fair [[booty]] makes [[many]] a [[thief]].'' * ''[[many a mickle makes a muckle]]''. Meur a damm a ya d’ober ur bern. * ''Many a [[true]] [[word]] is [[spoken]] in [[jest]]''. Etre bourd ha fars ... [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] huqrel3bi9hw50gnnqfhjw840ogaykn 0 58458 383951 370218 2026-07-19T09:44:25Z Ar choler 3485 383951 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-ag-peg-|en}} '''one''' # [[un]] #* ''One day'' : un deiz. # Unan hepken #* ''in one day '' : en un devezh hepken. #* ''the one and only...'' : an hini n'eus nemetañ /nemeti. {{-dvr-}} * [[once]] * [[only]] ====Krennlavaroù==== *''One [[hair]] of a [[woman]] [[draws]] [[more]] than a [[team]] of [[oxen]].'' *''One [[story]] is [[good]], [[till]] [[another]] be [[told]]''. Mat e vez an istor, ken na vez klevet un istor all. *''One [[swallow]] [[does not]] [[make]] a [[summer]]''. Ur wennilienn ne ra ket an hañv. *''One [[thief]] [[robs]] [[another]].'' *''One [[today]] is [[worth]] [[two]] [[tomorrows]].'' *''One [[wedding]] [[brings]] [[another]]''. *''One [[woodcock]] does not [[make]] a [[winter]].'' {{-rag-|en}} '''one''' # [[unan]] #* ''One is [[enough]]'' : unan zo trawalc'h. {{-trl-}} * [[one by one]] ====Krennalavaroù==== * '' One is [[solitude]], [[two]] is [[company]], [[three]] is a [[crowd]]''. ===Stagadenn=== * [[Stagadenn:Niveroù e saozneg]] [[Rummad:1000 ger saoznek diazez]] 70strkjtx8x3c72w33u5xwfynsxmn4i 0 58465 383934 370241 2026-07-19T08:51:50Z Ar choler 3485 383934 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-ag-peg-|en}} '''three''' # [[tri]], [[teir]] ===Krennlavaroù=== * ''[[one| One]] is [[solitude]], [[two]] is [[company]], three is a [[crowd]]''. * ''Three [[women]] [[make]] a [[market]]''. * ''Three may [[keep]] a [[secret]] if two of [[them]] are [[dead]]''. Tri a c’hall mirout ur [[kevrin|c'hevrin]] ma vez marv daou anezho. [[Rummad:Anvioù-gwan pegementiñ saoznek]] ta9ubuo3g7w2ud76yrcoddsnzq8uz3u 0 58487 383933 370252 2026-07-19T08:49:19Z Ar choler 3485 383933 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-verb-|en}} '''must''' # [[rankout]] #* ''Everybody must work here.'' – Pep unan a [[rank]] labourat amañ. ===Krennlavaroù=== * ''An [[unbidden]] guest must [[bring]] his [[stool]] with him''. * ''As you make your [[bed]], so you must [[lie]] on it''. *''[[fish must swim thrice]]''. * ''They who [[cannot]] do as they [[will]], must do as they [[can]]''. Ar re n’hallont ket ober evel a garont a [[rank]] ober evel ma c’hallont. *''Whose house is of [[glass]], [[must]] not [[throw]] [[stones]] at another''. Neb en deus un ti gwer ne zle ket teurel mein d’un den all. * ''Young men [[may]] [[die]], but old men must die''. Ar wazed yaouank a c'hall mervel, met ar wazed kozh a rank mervel. bsi5bnk0u8x17otubq58etn3lqwwm10 0 58515 383883 370885 2026-07-18T19:32:46Z Ar choler 3485 383883 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-adv-|en}} '''never''' # [[morse]] # [[biskoazh]] # [[biken]] {{-dvr-}} * [[never ever]] ===Krennlavaroù=== * ''A barking dog '''never''' [[bites.]]'' Ki a harzh ne grog morse en dud. * ''A constant [[guest]] is '''never''' [[welcome]]''. An den kouviet dalc’hmat ne vez ket degemeret mat. * ''A good [[deed]] is '''never''' lost''. Ur madober ne vez ket kollet morse. * ''A watched [[kettle]] '''never''' [[boils]] over''. Ur pod-berver ne verv morse p’en eveshaer. * ''A wild goose '''never'' laid a tame egg.'' Ur waz ouez ne reas biskoazh vi doñv ebet. *''A woman's work is never done''. Labour ar vaouez ne vez ket echu morse. * ''Barking [[dogs]] '''never''' (seldom) [[bite]]''. Ar chas a harz ne grogont ket morse (peurliesañ). * ''Better late than '''never'''''. Gwelloc’h diwezhat eget morse. * ''[[blessed| Blessed]] is he who [[expects]] [[nothing]], [[for]] he shall '''never''' be [[disappointed]].'' Evurus an hini na c’hortoz netra, ne vo ket desevet. * ''[[faint|Faint]] [[heart]] '''never''' [[won]] fair [[lady]]''. Ur galon wan ne blijo ket d’ar merc’hed koant. * ''He jests at scars that '''never''' [[felt]] a [[wound]]''. An hini n’eo ket bet gloazet biskoazh a ra goap ouzh ar c’hleizennoù. * ''He that has no [[sense]] at [[thirty]], Will '''never''' have any''. Neb n’en deus ket skiant da dregont vloaz n’en devo biken. * ''It is '''never''' [[too]] [[late]] to [[learn]].'' * ''The apple '''never''' falls far from the [[tree]]''. * ''Two of a [[kind]] '''never''' [[agree]].'' * ''You '''never''' can [[tell]]''. N’haller ket lavarout gwech ebet. N’ouzer morse. * ''[[youth|Youth]] and old [[age]] will never agree''. Ar re yaouank hag ar re gozh n’en em glevint biken. ki0cy5luyh0gdawx0vr6cmui18qpfby 0 59629 383733 374003 2026-07-18T15:54:18Z Ar choler 3485 383733 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[memes tra]] ha [[ Doue]]. ===Troienn-geñveriañ=== '''memes tra Doue''' {{dist|?|br}} # Tre ar [[memes tra]]. #* ''Gant an amzer domm-mañ e kresk ar [[patatez]] '''memes tra Doue''' 'vel [[raden]]'', {{mammenn|TBP1|38}} #*''Hennezh zo '''memes tra Doue''' evel e dad'', {{mammenn|TBP2|139}} [[rummad:memes]] [[rummad: Doue]] ihdeaqh9eurh8mju7ewticjyb4y0a3k 0 59916 383790 372393 2026-07-18T16:36:22Z Ar choler 3485 383790 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ar [[verb]] ''[[padout]]'' hag an [[anv-gwan]] ''[[pell#Anv-gwan|pell]]''. {{-tr-verb-|br}} '''padout pell''' {{dist||br}} # [[bevañ|Bevañ]] pell. #* ''« Soñjal a ran na '''badin''' ket [[gwall bell|gwall-'''bell''']] ken, ha n' em eus na paotr na merc'h da bokat d' in. »'' {{mammenn|KBSA|147}} '''mont da-gostez''' #* ''... on aet [[en ul lamm]] eus a Gastell da ober, [[da-gostez]] Treger, un dro hag a zo '''padet pell'''.'' {{mammenn |EK1|153}} phiyjgpi3r64add44ioude00wld313d 0 60283 383972 369406 2026-07-19T10:06:32Z Ar choler 3485 383972 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[nijal]] ha [[kuit]]. {{-tr-verb-|br}} '''nijal kuit''' # Mont kuit [[war-nij]]. #* ''Ne pezo nemed skrabat eun tamm hag e '''nijint kuit'''.'' {{mammenn|EK|60} #*''Hag an tri ael digeri o diouaskell ha '''nijal kuit''' o kana an Alleluia.'' {{mammenn|KBSA|38}} # Mont kuit, mont [[diwar wel]], evel pa vije nije kuit: #*''Ar roue, a-barz mont da gousket, a zo aet da welout e deñzor, ha gwelout a ra eo '''nijet kuit'''. {{mammenn|KBSA|88}} #*''... ne gredan ket e c'hallfe nijal kuit''. {{mammenn|EZM|212}} {{-dvr-}} *[[nijet kuit]] {{-tro-}} * {{en}} : {{tro|en|fly away}}, {{tro|en|disappear}}, * {{es}} : {{tro|es|desaparecer}} * {{fr}} : {{tro|fr|s'envoler}}, {{tro|fr|disparaître}} [[rummad: nijal]] [[rummad: kuit]] 4xe1s78umn6fh6t3auystrvkmfb4fay 383973 383972 2026-07-19T10:07:29Z Ar choler 3485 383973 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[nijal]] ha [[kuit]]. {{-tr-verb-|br}} '''nijal kuit''' # Mont kuit [[war-nij]]. #* ''Ne pezo nemed skrabat eun tamm hag e nijint kuit''. {{mammenn|EK|60} #*''Hag an tri ael digeri o diouaskell ha nijal kuit o kana an Alleluia.'' {{mammenn|KBSA|38}} # Mont kuit, mont [[diwar wel]], evel pa vije nije kuit: #*''Ar roue, a-barz mont da gousket, a zo aet da welout e deñzor, ha gwelout a ra eo nijet kuit''. {{mammenn|KBSA|88}} #*''... ne gredan ket e c'hallfe nijal kuit''. {{mammenn|EZM|212}} {{-dvr-}} *[[nijet kuit]] {{-tro-}} * {{en}} : {{tro|en|fly away}}, {{tro|en|disappear}}, * {{es}} : {{tro|es|desaparecer}} * {{fr}} : {{tro|fr|s'envoler}}, {{tro|fr|disparaître}} [[rummad: nijal]] [[rummad: kuit]] axke4e87bzhygk5hrj5s7j7j2uixo0o 0 61504 383828 371818 2026-07-18T17:03:12Z Ar choler 3485 383828 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-etim-}} {{danvez-etim|pt}} {{-ak-|gl}} '''música''' {{dist||gl}} {{b}} ({{l}} : [[músicas]]) # [[muzik|Muzik]], [[sonerezh]]. {{=pt=}} {{-etim-}} {{danvez-etim|pt}} {{-ak-|pt}} '''música''' {{dist||pt}} {{b}} ({{l}} : [[músicas]]) # [[muzik|Muzik]], [[sonerezh]]. {{=es=}} {{-etim-}} : Savet diwar an [[anv-kadarn]] [[latin]] ''[[musica]]''. {{-ak-|es}} '''música''' {{dist|ˈmu.si.ka|es}} {{b}} ({{l}} : [[músicas]]) # Muzik, sonerezh. ==== [[krennlavar|Krennlavar]] ==== * ''La '''música''' amansa las [[fieras]].'' *: ''Gant sonerezh e sioula al loened [[ferv]]''. ===Liammoù diavaez=== * [[ https://www.youtube.com/watch?v=zeHHn26dW30| Todo el Mundo es Música]] 8eyvc8wczsv65tiunao4ezhsv7qh7xt 0 61959 383737 373934 2026-07-18T15:57:52Z Ar choler 3485 383737 wikitext text/x-wiki {{=es=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|es}} {{-ak-|es}} ''' árbol''' {{dist|ˈaɾ.βol|es}} {{g}} ({{l}} : [[árboles]]) # [[gwezenn|Gwezenn]]. #* ''En el tronco de un '''árbol''' una niña<br>Grabó su nombre henchida de placer'' {{mammenn|Tennet eus ''¿ Y Tú Qué Has Hecho ?'', bolero savet gant [[w|Eusebio Delfín]] er bloavezhioù 1920}} #*: Ouzh kef ur wezenn, ur plac'hig <br>A engravas hec'h anv, hag hi c'hwezhet gant ar blijadur. ====Aviel Mazhe==== *''Así, todo buen '''árbol''' da buenos frutos, pero el '''árbol''' malo da frutos malos. No puede el buen '''árbol''' dar malos frutos, ni el '''árbol''' malo dar frutos buenos. Todo '''árbol''' que no da buen fruto, es cortado y echado en el fuego.'' Aviel Mazhe, 7-17. {{-dvr-}} {{(}} * [[arbolado]] * [[arbolar]] * [[arboleda]] * [[arbusto]] {{)}} {{-kar-}} {{(}} * [[fruto]] * [[hoja]] * [[leña]] * [[madera]] * [[rama]] * [[sombra]] * [[tronco]] {{)}} ==== [[krennlavaroù|Krennlavaroù]] ==== {{(}} * ''Árbol copudo da [[sombra]], aunque no dé [[fruto]].'' * ''Árbol que crece [[torcido]], [[jamás]] su [[tronco]] endereza.'' * ''Árbol que nace doblado, [[jamás]] su tronco endereza.'' * ''Árbol que crece torcido, jamás su [[rama]] endereza.'' * ''Árbol que nace torcido, jamás su tronco endereza.'' * ''Árbol que no da [[frutos]], pide sustituto.'' * ''Árbol que no frutea, bueno es para [[leña]]''. * ''Del árbol [[caído]], todos hacen [[leña]].'' * ''El que a buen árbol se arrima, buena [[sombra]] le cobija.'' * ''Por el [[fruto]] se conoce el árbol.'' {{)}} [[Rummad:Gwez ha plant e spagnoleg]] s1h8ttleu7c3e847qzwwvci0fk74r3e 0 62856 383910 370596 2026-07-19T08:09:02Z Ar choler 3485 383910 wikitext text/x-wiki {{=en=}} :Eus [[make]] hag [[-s]]. {{-furm-verb-|en}} '''makes''' {{dist|meiks|en}} # Furm ar verb [[make]] en [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]]. ===Krennlavaroù=== ===Krennlavar=== * ''A [[fair]] [[booty]] '''makes''' [[many]] a [[thief]].'' * ''A good [[beginning]] '''makes''' a good [[ending]].'' Un deroù mat a ra un dibenn mat. A zeraou mat a echu mat. *''A [[hungry]] horse '''makes''' a clean [[manger]]''. Kazeg naonek a naeta he [[prezeb|frezeb]]. * ''A [[pretty]] [[pig]] '''makes''' an [[ugly]] old [[sow]].'' * ''A [[still]] [[tongue]] '''makes''' a [[wise]] head''. Teod sioul, penn fur. *''All [[work]] and no [[play]] [[makes]] Jack a [[dull]] boy''. Labourat atav hep c’hoari morse a ra d’ar paotrig bezañ tristik. Re labourat a ra d’an den bezañ trist. * ''An old [[ox]] '''makes''' a [[straight]] [[furrow]]''. Un ejen kozh a ra eeun e erv. * ''Haste '''makes''' [[waste]]''. Mall a ra fall. Neb a ya goustad a ra gwell. * ''It is the [[empty]] [[can]] that [[makes]] the [[most]] [[noise]]''. Ar voest c’houllo eo an hini a ra ar muiañ a drouz. *''It is not the [[beard]] that '''makes''' the [[philosopher]]. N’eo ket ar barv a ra an den fur. [[Rummad: make]] [[rummad: -s]] iy3ahrnkk85j7zjn0jpd67q69tb555q 383911 383910 2026-07-19T08:09:14Z Ar choler 3485 383911 wikitext text/x-wiki {{=en=}} :Eus [[make]] hag [[-s]]. {{-furm-verb-|en}} '''makes''' {{dist|meiks|en}} # Furm ar verb [[make]] en [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]]. ===Krennlavaroù=== ===Krennlavar=== * ''A [[fair]] [[booty]] '''makes''' [[many]] a [[thief]].'' * ''A good [[beginning]] '''makes''' a good [[ending]].'' Un deroù mat a ra un dibenn mat. A zeraou mat a echu mat. *''A [[hungry]] horse '''makes''' a clean [[manger]]. Kazeg naonek a naeta e [[brezeb]]. * ''A [[pretty]] [[pig]] '''makes''' an [[ugly]] old [[sow]].'' * ''A [[still]] [[tongue]] '''makes''' a [[wise]] head''. Teod sioul, penn fur. *''All [[work]] and no [[play]] [[makes]] Jack a [[dull]] boy''. Labourat atav hep c’hoari morse a ra d’ar paotrig bezañ tristik. Re labourat a ra d’an den bezañ trist. * ''An old [[ox]] '''makes''' a [[straight]] [[furrow]]''. Un ejen kozh a ra eeun e erv. * ''Haste '''makes''' [[waste]]''. Mall a ra fall. Neb a ya goustad a ra gwell. * ''It is the [[empty]] [[can]] that [[makes]] the [[most]] [[noise]]''. Ar voest c’houllo eo an hini a ra ar muiañ a drouz. *''It is not the [[beard]] that '''makes''' the [[philosopher]]. N’eo ket ar barv a ra an den fur. [[Rummad: make]] [[rummad: -s]] 2h0xhn7c89ika2sj2vuul98eoo2rwzb 383912 383911 2026-07-19T08:09:32Z Ar choler 3485 383912 wikitext text/x-wiki {{=en=}} :Eus [[make]] hag [[-s]]. {{-furm-verb-|en}} '''makes''' {{dist|meiks|en}} # Furm ar verb [[make]] en [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]]. ===Krennlavaroù=== ===Krennlavar=== * ''A [[fair]] [[booty]] '''makes''' [[many]] a [[thief]].'' * ''A good [[beginning]] '''makes''' a good [[ending]].'' Un deroù mat a ra un dibenn mat. A zeraou mat a echu mat. *''A [[hungry]] horse '''makes''' a clean [[manger]]. Kazeg naonek a naeta e [[brezeb]]. * ''A [[pretty]] [[pig]] '''makes''' an [[ugly]] old [[sow]].'' * ''A [[still]] [[tongue]] '''makes''' a [[wise]] head''. Teod sioul, penn fur. *''All [[work]] and no [[play]] [[makes]] Jack a [[dull]] boy''. Labourat atav hep c’hoari morse a ra d’ar paotrig bezañ tristik. Re labourat a ra d’an den bezañ trist. * ''An old [[ox]] '''makes''' a [[straight]] [[furrow]]''. Un ejen kozh a ra eeun e erv. * ''Haste '''makes''' [[waste]]''. Mall a ra fall. Neb a ya goustad a ra gwell. * ''It is the [[empty]] [[can]] that [[makes]] the [[most]] [[noise]]''. Ar voest c’houllo eo an hini a ra ar muiañ a drouz. *''It is not the [[beard]] that '''makes''' the [[philosopher]]''. N’eo ket ar barv a ra an den fur. [[Rummad: make]] [[rummad: -s]] ibvvgzzu4ggla6c7qkxrioon4csj7gm 383926 383912 2026-07-19T08:29:49Z Ar choler 3485 383926 wikitext text/x-wiki {{=en=}} :Eus [[make]] hag [[-s]]. {{-furm-verb-|en}} '''makes''' {{dist|meiks|en}} # Furm ar verb [[make]] en [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]]. ===Krennlavaroù=== ===Krennlavar=== * ''A [[fair]] [[booty]] '''makes''' [[many]] a [[thief]].'' * ''A good [[beginning]] '''makes''' a good [[ending]].'' Un deroù mat a ra un dibenn mat. A zeraou mat a echu mat. *''A [[hungry]] horse '''makes''' a clean [[manger]]''. Marc'h naonek a naeta e [[prezeb|brezeb]]. * ''A [[pretty]] [[pig]] '''makes''' an [[ugly]] old [[sow]].'' * ''A [[still]] [[tongue]] '''makes''' a [[wise]] head''. Teod sioul, penn fur. *''All [[work]] and no [[play]] [[makes]] Jack a [[dull]] boy''. Labourat atav hep c’hoari morse a ra d’ar paotrig bezañ tristik. Re labourat a ra d’an den bezañ trist. * ''An old [[ox]] '''makes''' a [[straight]] [[furrow]]''. Un ejen kozh a ra eeun e erv. * ''Haste '''makes''' [[waste]]''. Mall a ra fall. Neb a ya goustad a ra gwell. * ''It is the [[empty]] [[can]] that [[makes]] the [[most]] [[noise]]''. Ar voest c’houllo eo an hini a ra ar muiañ a drouz. *''It is not the [[beard]] that '''makes''' the [[philosopher]]''. N’eo ket ar barv a ra an den fur. [[Rummad: make]] [[rummad: -s]] 4ltsfn2hingfbnwooxh466if578emyt 0 63070 383894 370860 2026-07-18T19:46:38Z Ar choler 3485 383894 wikitext text/x-wiki {{=en=}} {{-etim-}} :Eus ar verb [[bless]]. {{-furm-verb-|en}} ''' blessed ''' # [[amzer-dremenet-strizh]] ar verb ''bless''. # [[anv-gwan-verb]] diwar ar verb ''bless '. {{-HS-}} *[[blest]] ===Krennlavar=== * '''''Blessed''' is he who [[expects]] [[nothing]], for he shall never be [[disappointed]]''. Evurus an hini na c’hortoz netra, ne vo ket disouezhet. * ''Bitter [[pills]] may have '''blessed''' [[effects]]''. Ar pilulennoù c’hwerv a c’hall kaout efedoù dispar. ==Liamm diabarzh== * [[Stagadenn:verboù saoznek direizh]] 2rwhzp8j63t6d5klu14lwvjowgdtu1p 0 63585 383829 371821 2026-07-18T17:03:51Z Ar choler 3485 383829 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-etim-|gl}} :Diwar an anv latin ''[[mundus]]''. {{-ak-|es}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|'mundo|gl}} {{g}} # [[bed]]. #* ''todo o '''mundo''' ''. - An [[holl]], an holl dud. <!-- {{-HS-}} {{-dvr-}} * [[mundial]] {{-trol-}} * No es [[cosa]] del [[otro]] '''mundo'''''. ===Krennlavar=== * [[Todo el mundo es país]]. --> {{=es=}} {{-etim-|es}} :Diwar an anv latin ''[[mundus]]''. {{-ak-|es}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|'mundo|es}} {{g}} # [[bed]]. #* ''El mejor del mundo entero''. {{-HS-}} {{-dvr-}} * [[mundial]] {{-trol-}} * ''No es [[cosa]] del [[otro]] mundo''. ===Krennlavar=== * [[Todo el mundo es país]]. 8677gzo8zoefwm6u4kavr5mst79btm5 0 63616 383867 371540 2026-07-18T19:11:24Z Ar choler 3485 383867 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} :Eus [[pa]] ha [[faint]]. '''pa faint''' # [[pegement]] #*'' '''pa faint''' o [[arian]] y mae [[Cymru]]'n ei gael'' - Pegement a arc'hant e vez Kembre o resev. {{-dvr-}} * [[pa faint gwell]] * [[pa faint mwy]] ajpf9kvrensocdaugyep9s2ty9pysi5 0 63768 383795 372548 2026-07-18T16:37:37Z Ar choler 3485 383795 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[di-]], ha [[bouzell]], hag [[-añ]]. {{-verb-|br}} '''divouzellañ''' #* ''... mar tennan ma [[kleve|clenve]] men ho '''tivousello''' na fian quet enoch pa gleuan ho comso'' {{mammenn|AVD| 957-958}} [[rummad:bouzell]] rgd9csylshyh1ffuzocbq5x2o8d8yag 0 64075 383873 371691 2026-07-18T19:16:47Z Ar choler 3485 383873 wikitext text/x-wiki {{gwelet|veciño}} {{=es=}} {{-etim-}} :Diwar an anv latin [[vicinus]]. {{-ak-|es}} {| style="float:right; margin-left:0.5em; margin-bottom:0.5em; border: 1px solid #AAAAAA; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! width="65" bgcolor="#F4F4F4" | ! bgcolor="#FFFFE0" | '''gourel''' ! bgcolor="#FFFFE0" | '''benel''' |- | bgcolor="#F4F4F4" | '''unander''' | [[vecino]] || [[vecina]] |- | bgcolor="#F4F4F4" | '''liester''' | [[vecinos]]|| [[vecinas]] |}<noinclude> '''vecino''' # [[amezeg]] ===Krennlavaroù === * ''El que tiene tejados de vidrio, no tire piedras al de su vecino''. Neb en deus toennoù gwer, ra ne daolo ket mein war hini e amezeg. * ''Quien tiene [[buen]] '''vecino''', tiene buen [[amigo]].'' - Neb en deus [[amezeg]] mat, en deus [[mignon]] mat. [[Rummad:Tud e spagnoleg]] e71ihu4vpqialpt7jljfxsfrnjn01h1 383874 383873 2026-07-18T19:17:47Z Ar choler 3485 383874 wikitext text/x-wiki {{gwelet|veciño}} {{=es=}} {{-etim-}} :Diwar an anv latin [[vicinus]]. {{-ak-|es}} {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[vecino]] || [[vecina]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[vecinos]]|| [[vecinas]] |}<noinclude> '''vecino''' # [[amezeg]] ===Krennlavaroù === * ''El que tiene tejados de vidrio, no tire piedras al de su vecino''. Neb en deus toennoù gwer, ra ne daolo ket mein war hini e amezeg. * ''Quien tiene [[buen]] '''vecino''', tiene buen [[amigo]].'' - Neb en deus [[amezeg]] mat, en deus [[mignon]] mat. [[Rummad:Tud e spagnoleg]] ffkhhf79u433wuk6fotd49zvs1kxaun 0 64367 383784 372738 2026-07-18T16:29:53Z Ar choler 3485 383784 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-ak-|br}} '''munud''' * ''[[re hir|Re hir]] e vefe dre ar munud.'' {{mammenn|KBSA|279}} bt1wqg4m22of6ibkzggy8q2acrp3zof 0 64664 383739 373966 2026-07-18T15:58:41Z Ar choler 3485 383739 wikitext text/x-wiki {{=es=}} {{-ak-|es}} '''cuchillo''' {{g}}; {{l}} [[cuchillos]]. {{-dvr-}} * [[acuchillar]] * [[cuchilla]] ===Krennlavar=== *''El que a '''cuchillo''' [[mata]], a cuchillo muere''. - An neb a lazh gant ar gontell a vo lazhet gant ar gontell. ===Pennad kar=== * [[navaja]] [[Rummad:Binvioù e spagnoleg]] aoy43sbjhpaskiyrvv0d9iyt81k37fj 0 65728 383957 369546 2026-07-19T09:54:52Z Ar choler 3485 383957 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus ''[[manke]]'' gant ur [[kemmadur dre vlotaat|c'hemmadur dre vlotaat (m → v)]]. {{-furm-verb-|br}} {{br-verb-kemm|v.k.e.=ya|m|anke}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈvãŋ.ke|br}} # {{ucf|furm}} kemmet ar [[verb]] ''[[mankout]]'' e [[trede gour unan]] an [[amdremened]], en [[doare-disklêriañ]]. #* ''Ni, [[her]] gouzout a rit, ne vanke ket a galon [[deomp]] [[kennebeut]]. {{mammenn|EK1|220}} {{-anagr-}} * [[kaven]] * [[kevan]] [[Rummad:manke]] 5gdklj2sf4tb86cyvdoertqpkz82pjg 383958 383957 2026-07-19T09:55:30Z Ar choler 3485 383958 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus ''[[manke]]'' gant ur [[kemmadur dre vlotaat|c'hemmadur dre vlotaat (m → v)]]. {{-furm-verb-|br}} {{br-verb-kemm|v.k.e.=ya|m|anke}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈvãŋ.ke|br}} # {{ucf|furm}} kemmet ar [[verb]] ''[[mankout]]'' e [[trede gour unan]] an [[amdremened]], en [[doare-disklêriañ]]. #* ''Ni, [[her]] gouzout a rit, ne vanke ket a galon [[deomp]] [[kennebeut]]''. {{mammenn|EK1|220}} {{-anagr-}} * [[kaven]] * [[kevan]] [[Rummad:manke]] cbvadqrjgexsnlv4mz2o9cpedjkili6 0 65901 383852 371729 2026-07-18T18:50:24Z Ar choler 3485 383852 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar [[Laorañs]] e latin. {{-kentanv-|br}} ''' Laorañsa ''' # [[anv-badez brezhonek]] roet d'ar merc'hed. #* ''Displijadur ur person emigret e bro-Soz adresset d’e vatez Laurança'', troet gant Aleksandr Ledan. {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|Laurence}} * {{it}} : {{tro|it|Lorenza}} [[Rummad:Anvioù-badez brezhonek]] 79jfag79zl1gcy8egwfw6p72r96sk5r 0 66095 383736 373931 2026-07-18T15:55:39Z Ar choler 3485 383736 wikitext text/x-wiki {{=es=}} {{-furm-ag-|es}} '''buen''' #Furm an anv-gwan [[bueno]] dirak un [[anv gourel unan]]. {{-ES-}} * [[mal]] ===Krennlavaroù=== * ''A '''buen''' [[árbol]] se arrima, Buena [[sombra]] le cobija. * ''A '''buen''' entendedor [[pocas]] palabras bastan''. An hini a zo gouest da gompren n’en devez ket ezhomm displegadurioù hir. * ''A '''buen''' [[hambre]], no hay [[pan]] [[duro]]''. Da zen naonek ne vez ket bara re galet. * '''''Buen''' [[abogado]], mal [[vecino]].'' - Alvokad mat, amezeg fall. Gwelout ... * '''''Buen''' [[amigo]] es el [[gato]], [[sino]] que rascufia.'' - Mignon mat eo ar c’hazh, met rebufañ a ra. * ''El que a buen arbol se arrima, Buena sombra le cobija'' * ''Quien tiene '''buen''' vecino, tiene '''buen''' [[amigo]].'' - Neb en deus amezeg mat, en deus mignon mat. k0b8m8y5bkg7tvgs67iacvltoqp8nb5 383742 383736 2026-07-18T16:00:37Z Ar choler 3485 383742 wikitext text/x-wiki {{=es=}} {{-furm-ag-|es}} '''buen''' #Furm an anv-gwan [[bueno]] dirak un [[anv gourel unan]]. {{-ES-}} * [[mal]] ===Krennlavaroù=== * ''A '''buen''' [[árbol]] se arrima, Buena [[sombra]] le cobija''. * ''A '''buen''' entendedor [[pocas]] palabras bastan''. An hini a zo gouest da gompren n’en devez ket ezhomm displegadurioù hir. * ''A '''buen''' [[hambre]], no hay [[pan]] [[duro]]''. Da zen naonek ne vez ket bara re galet. * '''''Buen''' [[abogado]], mal [[vecino]].'' - Alvokad mat, amezeg fall. Gwelout ... * '''''Buen''' [[amigo]] es el [[gato]], [[sino]] que rascufia.'' - Mignon mat eo ar c’hazh, met rebufañ a ra. * ''El que a buen arbol se arrima, Buena sombra le cobija'' * ''Quien tiene '''buen''' vecino, tiene '''buen''' [[amigo]].'' - Neb en deus amezeg mat, en deus mignon mat. ecg6bbn273vj6dr0mk3l0r31bsqkbnk 0 67672 383983 372924 2026-07-19T10:15:16Z Ar choler 3485 383983 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} {{-ak-|br}} '''gale''' {{dist|ɡɑ:.le|br}} {{g}}; {{l}} [[galeoù]] # Lestr ma veze [[galeourien]] o [[roeñvat]]. #* ''Mont, kas, d'ar galeoù''. {{-dvr-}} * [[galeour]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|galère|b}} * {{en}} : {{tro|en|galley}} {{=en=}} [[rummad:gale]] s3obx0bh925tbawalceutzdbs8zrla9 0 67673 383987 369129 2026-07-19T10:20:40Z Ar choler 3485 383987 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''en he lec'h''' # Furm an araogenn [[e-lec'h]] en [[trede gour unan ]] benel #* ... ''mez kas a rea he flac’h enn he leac’h da gas he [[aluzen|aluzenn]]''. {{mammenn|EK 2/}} i2mcvnf6va7uk21avt3l6ij52luctc7 0 67676 383985 369140 2026-07-19T10:19:02Z Ar choler 3485 383985 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''en o lec'h''' #*''An darn-vuia euz an dud fall hag euz al laeroun a c’haloupe bro, a laere an ilizou, ar maneriou, a zeve an [[tiez]] var ar meaz, hag a gase, enn ho leac’h d’ar prizoun, an dud vad hag a zoujanz Doue, pa n’ho deveze ket ho lazet pe ho [[devet]].'' EK #* ''...pa vezo leun hor c’hof, daou-all a ielo enn ho leac’h''. 247somzh1pua6839ltd110azqb8q11b 383986 383985 2026-07-19T10:19:19Z Ar choler 3485 383986 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''en o lec'h''' #*''An darn-vuia euz an dud fall hag euz al laeroun a c’haloupe bro, a laere an ilizou, ar maneriou, a zeve an [[tiez]] var ar meaz, hag a gase, enn ho leac’h d’ar prizoun, an dud vad hag a zoujanz Doue, pa n’ho deveze ket ho lazet pe ho [[devet]].'' EK 34dez8ia7f57ejr2949xghht9lnosy5 0 67683 383984 369177 2026-07-19T10:16:49Z Ar choler 3485 383984 wikitext text/x-wiki {{=es=}} {{-etim-}} : Diwar [[en]], ''[[hora]]'' ha ''[[buena]]''. {{-ak-|es}} '''enhorabuena''' {{dist|..|es}} #[[gourc'hemennoù]]. {{-HS-}} * [[felicitación]] * [[congratulación]] ig0rjlf6q9qrgsay3ar86dyh8101rza 0 67730 383965 369471 2026-07-19T10:01:36Z Ar choler 3485 383965 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus ar verb ''[[surprendre]]''. {{-ag-|br}} '''surpris''' {{dist|..|br}} #[[souezhet|Souezhet]] {{-HS-}} * [[étonné]] [[Rummad:surprendre]] p2f36jyrlab3p94y4miqyqh9j8zsabo 0 67731 383964 369472 2026-07-19T10:01:05Z Ar choler 3485 383964 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[sur-]] ha ''[[prendre]]''. {{-ag-|br}} '''surprendre''' {{dist|..|br}} # Tapout en un doare dic'hortoz. # [[souezhiñ]] {{-HS-}} * [[étonner]] [[Rummad:surprendre]] t2ggn5ycyvwgl2nuodyscdux5s9x2iu 0 67766 383942 369917 2026-07-19T09:37:10Z Ar choler 3485 383942 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-ad-|fr}} '''Jupiter''' # Doue Roman, tad an doueed all. #* ''Me ho trugareca, va Doue Jupiter'' {{mammenn|Jobig Koad, ''Tragedien Sant Guillarm condt deus ar Poetou'', 1869.}} {{-HS-}} * [[Yaou]] {{=fr=}} {{-ad-|fr}} '''Jupiter''' # [[Yaou]] #* Doue gresian ha roman ar [[gouloù]], ar [[kurun|c'hurun]], an [[diouganañ]], hag an [[arzoù]], ha pried da [[Junon]]. Klotañ a ra gant [[Zeus]] e [[Gres]]. #* Planedenn e [[Koskoriad an Heol]]. ===Doueed roman all=== {{(}} * [[Bellone]] * [[Diane]] * [[Junon]] * [[Cérès]] * [[Mars]] * [[Mercure]] * [[Minerve]] * [[Neptune]] * [[Pluton]] * [[Vénus]] * [[Vesta]] * [[Vulcain]] {{)}} ===Pennadoù kar (planedennoù)=== {{(}} *[[Mercure]] *[[Terre]] *[[Mars]] *[[Saturne]] *[[Uranus]] *[[Neptune]] *[[Pluton]] *[[Eris]] {{)}} [[Rummad:Doueed]] [[Rummad:Doueed Roma]] {{=la=}} {{-ad-|fr}} '''Jupiter''' # [[Yaou]], Doue roman ar [[gouloù]], ar [[kurun|c'hurun]], an [[diouganañ]], hag an [[arzoù]]. Klotañ a ra gant [[Zeus]] e [[Henc'hres]]. {{-HS-}} * [[Jovis]] ===Doueed roman all=== {{(}} * [[Bellona]] * [[Diana]] * [[Juno]] * [[Ceres]] * [[Mars]] * [[Mercurius]] * [[Minerva]] * [[Neptunus]] * [[Pluto]] * [[Venus]] * [[Vesta]] * [[Vulcanus]] {{)}} [[Rummad:Doueed]] [[Rummad:Doueed Roma]] {{=en=}} {{-ad-|en}} '''Jupiter''' # [[Yaou]] #* Doue gresian ha roman ar [[gouloù]], an [[diouganañ]], hag an [[arzoù]], ha pried da [[Junon]]. Klotañ a ra gant [[Zeus]] e [[Gres]]. #* Planedenn e [[Koskoriad an Heol]]. ===Doueed roman all=== {{(}} * [[Bellona]] * [[Diana]] * [[Juno]] * [[Ceres]] * [[Mars]] * [[Mercury]] * [[Minerva]] * [[Neptune]] * [[Pluto]] * [[Venus]] * [[Vesta]] * [[Vulcan]] {{)}} ===Pennadoù kar (planedennoù)=== {{(}} *[[Mercury]] *[[Earth]] * [[Mars]] *[[Saturn]] * [[Uranus]] * [[Neptune]] *[[Pluto]] *[[Eris]] {{)}} oajxqzm4jyabqxnpmj6obyms1wtzt5g 0 67972 383909 370460 2026-07-19T08:07:16Z Ar choler 3485 383909 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[kêr]] hag [[avel]]. '''Keravel''' # Anv-lec'h # Anv-tiegezh # Anv fentus roet d'an avel #* ''An aotrou Keravel''. 80porby47shgoovsqi41s26v599skss 0 67997 383913 370601 2026-07-19T08:09:59Z Ar choler 3485 383913 wikitext text/x-wiki {{=es=}} '''Ocaña''' # Anv-lec'h e [[Spagn]] hag e [[Kolombia]]. # Anv-tiegezh diwar an anv-lec'h. #* ''Luis '''Ocaña''' a oa ur [[marc'hhouarner]] [[spagnol]]''. 6qhf35dmlqak6zdezm5awzw1m9b6iug 0 68010 383915 370639 2026-07-19T08:16:21Z Ar choler 3485 383915 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-etim-}} : {{-rag-|gl}} '''outra''' {{dist|otra|pt}} ({{b}} ; {{l}} :'''[[outra]]'''. {| style="float:right; margin-left:0.5em; margin-bottom:0.5em; border: 1px solid #AAAAAA; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[outro]] || [[outra]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[outros]]|| [[outras]] |}<noinclude> # furm venel unan [[outro]]. #* ''[[unha]] ''' outra''' : unan all. #* ''a outra'' : an hini all, eben. {{=pt=}} {{-etim-}} {{-rag-|pt}} '''outra''' {{dist|'otra|pt}} {{b}} ; {{l}} : '''[[outras]]''' {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[outro]] || [[outra]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[outros]]|| [[outras]] |}<noinclude> # [[all]] pa gomzer eus un anv benel unan #* ''Uma outra'' : unan all. #* ''A outra'' : an hini all, [[eben]]. okl0z2mpmq17woddtm51dzmyiv0h4b1 383916 383915 2026-07-19T08:18:10Z Ar choler 3485 383916 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-etim-}} : {{-rag-|gl}} '''outra''' {{dist|''otra|pt}} ({{b}} ; {{l}} :'''[[outra]]'''. {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[outro]] || [[outra]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[outros]]|| [[outras]] |}<noinclude> # furm venel unan [[outro]]. #* ''[[unha]] outra'' : unan all. #* ''a outra'' : an hini all, eben. {{=pt=}} {{-etim-}} {{-rag-|pt}} '''outra''' {{dist|'otra|pt}} {{b}} ; {{l}} : '''[[outras]]''' {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[outro]] || [[outra]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[outros]]|| [[outras]] |}<noinclude> # [[all]] pa gomzer eus un anv benel unan #* ''Uma outra'' : unan all. #* ''A outra'' : an hini all, [[eben]]. 4tv9l41hf2g6z20i21ujhujzoe9x1vn 383927 383916 2026-07-19T08:30:34Z Ar choler 3485 383927 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-etim-}} : {{-rag-|gl}} '''outra''' {{dist|'otra|pt}} ({{b}} ; {{l}} :'''[[outra]]'''. {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[outro]] || [[outra]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[outros]]|| [[outras]] |}<noinclude> # furm venel unan [[outro]]. #* ''[[unha]] outra'' : unan all. #* ''a outra'' : an hini all, eben. {{=pt=}} {{-etim-}} {{-rag-|pt}} '''outra''' {{dist|'otra|pt}} {{b}} ; {{l}} : '''[[outras]]''' {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[outro]] || [[outra]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[outros]]|| [[outras]] |}<noinclude> # [[all]] pa gomzer eus un anv benel unan #* ''Uma outra'' : unan all. #* ''A outra'' : an hini all, [[eben]]. gqjtivg1gxflrbkytpp5406o4eu08dl 0 68018 383849 371707 2026-07-18T18:47:56Z Ar choler 3485 383849 wikitext text/x-wiki {{gwelet| duas}} {{=gl=}} {{-ag-peg-|gl}} '''dúas''' {{b}} # Furm venel an [[anv-gwan-pegementiñ]] ''[[dois]]''. #*''Dúas [[chamadas]]'' : div c'halvadenn. #*''Dúas [[portas]]'' : div zor. # ''as dúas'' : [[div eur]] {{-rag-|gl}} dúas {{b}} # Furm venel ar raganv ''[[dois]]''. #* ''uma das dúas'': unan eus an [[div]]. #* ''as dúas'' : an div. #* ''[[ás]] dúas'' : d'an div. q4xbrcyvsy2m4a1rd5kt0ba6p1snwhn 0 68020 383871 371706 2026-07-18T19:15:05Z Ar choler 3485 383871 wikitext text/x-wiki {{gwelet| pequeño}} {{=gl=}} {{-ag-|es}} {| style="float:right; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" cellpadding="3" rules="all" ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | gourel ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | benel |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | unander | [[pequeno]] || [[pequena]] |- ! style="background-color:#f4f4f4; color:#000;" | liester | [[pequenos]]|| [[pequenas]] |}<noinclude> '''pequeno''' {{dist|peˈke.no|es}} {{g}}. # [[bihan|Bihan]]. #* ''Tengo un gato pequeno''. - Ur c'hazh bihan am eus. #* ''Un [[cangrexo]] pequeno''. #* ''Un pequeno [[barco]]''. bdh74r2hoz4bom45bcqawbus4ykrpya 0 68042 383899 370772 2026-07-18T19:48:43Z Ar choler 3485 383899 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-ag-perc'h-|gl}} '''copa''', {{b}} ; {{l}} [[copas]] # [[gwerenn]] # [[gwerennad]] #* ''Bebeu da [[súa]] copa'' - Evañ a reas eus e werennad. l2nmtrx08gge71nye3d9a22vn4jeyve 0 68071 383889 371192 2026-07-18T19:36:41Z Ar choler 3485 383889 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[pa]] hag [[en]] (skrivet hen en XIXvet kantved). {{-trol-|br}} '''p'en''' * ''Ar jeolieres a lâras Da Fanch ar C’halvez, '''p’hen''' klewas :...'' {{mammenn| [[w:Soniou Breiz Izel]], Fanch ar C’halvez |298}}. * ''Annaïg Iakob a lâre Da Fanch ar C’halvez, '''p’hen''' [[gwele]] : ...'' {{mammenn| [[w:Soniou Breiz Izel]], Fanch ar C’halvez |300}}. # dirak ar verb kaout: #* ''[[p'en deus]], [[p'en doa]], [[p'en devoa]];[[ p'en do]], [[p'en devo]],[[p'en devezo ]]...'' {{-dvr-}} * [[pa'm]], [[p'am]] * [[pa'z]], [[p'az]] * [[pa en]], [[p'en]] * [[p'er]] * [[pa he]], [[p'he]] * [[p'hon]] * [[p'ho]] * [[p'o]] 7smutjxn7gu8ru7z2w4nlxfeh26n2dq 0 68072 383884 370981 2026-07-18T19:33:05Z Ar choler 3485 383884 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar [[pa]] hag [[o]]. '''p'o''' # Dirak ar verb kaout : ''[[p'o deus]], [[p'o devez]] ; [[p'o do]], [[p'o devo]], [[p'o devezo]]; [[p'o doa]], [[p'o devoa]]; [[p'o doe]], [[p'o devoe]] ; [[p'o dije]], [[p'o divije]]''. # Furm pa dirak ar [[raganv]] renadenn eeun en [[trede gour lies]]: #* ''Aaron ha Hur a remercas penaus epad ma telc’he Moyses e ziou-vrec’h goureet, e voa victorius Josue ; mæs ive '''p’o''' disquenne o vezàn squis, Amalec a c’honee {{mammenn| [[w:Catechis Treguer]], 1817 |100}} #* ''Ha '''p'o''' gwel deuet en ti, e kemer ar glorenn, e [[sil]] ar yod e-barzh, e seblant [[er]] [[kempenn|c'hempenn]] [...].'' {{mammenn|[[w:Joakim Gwilhom|Joakim Gwilhom]], ''Livr el labourer'', Lamarzelle, Gwened, 1849|15}} #* '' ... ; '''p’o''' gwelañ abell ’Krapat war e zaoulin, da vout cheriset gwell… '' {{mammenn| [[ ...]], ''...'', |..}} #* ''Traou zo, ha '''p’o''' c’hemeromp, a grog en hon c’horf.'' {{mammenn| [[w: Bue ar Zent ]], ''1912'', |267}} #* ''An amourousded '''p’ho''' c’hlevaz, Ho fignaz e’n he vagik :... '' (Amañ eo skrivet ''p'ho'' e-lec'h ''p'o''). {{-HS-}} * [[pa o]] * [[pan o]] ===Pennadoù kar=== {{(}} * [[pa'm]], [[p'am]] * [[pa'z]] * [[p'en]] * [[p'he]] * [[p'hon]] * [[p'ho]] * [[p'o]] {{)}} bwqrtwdv82h3pzrsv8tqfchfqynwlsw 383885 383884 2026-07-18T19:33:24Z Ar choler 3485 383885 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar [[pa]] hag [[o]]. '''p'o''' # Dirak ar verb kaout: ''[[p'o deus]], [[p'o devez]]; [[p'o do]], [[p'o devo]], [[p'o devezo]]; [[p'o doa]], [[p'o devoa]]; [[p'o doe]], [[p'o devoe]]; [[p'o dije]], [[p'o divije]]. # Furm pa dirak ar [[raganv]] renadenn eeun en [[trede gour lies]]: #* ''Aaron ha Hur a remercas penaus epad ma telc’he Moyses e ziou-vrec’h goureet, e voa victorius Josue ; mæs ive '''p’o''' disquenne o vezàn squis, Amalec a c’honee'' {{mammenn| [[w:Catechis Treguer]], 1817 |100}} #* ''Ha '''p'o''' gwel deuet en ti, e kemer ar glorenn, e [[sil]] ar yod e-barzh, e seblant [[er]] [[kempenn|c'hempenn]] [...].'' {{mammenn|[[w:Joakim Gwilhom|Joakim Gwilhom]], ''Livr el labourer'', Lamarzelle, Gwened, 1849|15}} #* '' ... ; '''p’o''' gwelañ abell ’Krapat war e zaoulin, da vout cheriset gwell… '' {{mammenn| [[ ...]], ''...'', |..}} #* ''Traou zo, ha '''p’o''' c’hemeromp, a grog en hon c’horf.'' {{mammenn| [[w: Bue ar Zent ]], ''1912'', |267}} #* ''An amourousded '''p’ho''' c’hlevaz, Ho fignaz e’n he vagik :... '' (Amañ eo skrivet ''p'ho'' e-lec'h ''p'o''). {{-HS-}} * [[pa o]] * [[pan o]] ===Pennadoù kar=== {{(}} * [[pa'm]], [[p'am]] * [[pa'z]] * [[p'en]] * [[p'he]] * [[p'hon]] * [[p'ho]] * [[p'o]] {{)}} 2zuiry1dsnk71rxdb9mqda6y0o7yzq1 383896 383885 2026-07-18T19:47:27Z Ar choler 3485 383896 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar [[pa]] hag [[o]]. '''p'o''' # Dirak ar verb kaout : ''[[p'o deus]], [[p'o devez]]; [[p'o do]], [[p'o devo]], [[p'o devezo]]; [[p'o doa]], [[p'o devoa]]; [[p'o doe]], [[p'o devoe]]; [[p'o dije]], [[p'o divije]]''. # Furm pa dirak ar [[raganv]] renadenn eeun en [[trede gour lies]]: #* ''Aaron ha Hur a remercas penaus epad ma telc’he Moyses e ziou-vrec’h goureet, e voa victorius Josue ; mæs ive '''p’o''' disquenne o vezàn squis, Amalec a c’honee'' {{mammenn| [[w:Catechis Treguer]], 1817 |100}} #* ''Ha '''p'o''' gwel deuet en ti, e kemer ar glorenn, e [[sil]] ar yod e-barzh, e seblant [[er]] [[kempenn|c'hempenn]] [...].'' {{mammenn|[[w:Joakim Gwilhom|Joakim Gwilhom]], ''Livr el labourer'', Lamarzelle, Gwened, 1849|15}} #* '' ... ; '''p’o''' gwelañ abell ’Krapat war e zaoulin, da vout cheriset gwell… '' {{mammenn| [[ ...]], ''...'', |..}} #* ''Traou zo, ha '''p’o''' c’hemeromp, a grog en hon c’horf.'' {{mammenn| [[w: Bue ar Zent ]], ''1912'', |267}} #* ''An amourousded '''p’ho''' c’hlevaz, Ho fignaz e’n he vagik :... '' (Amañ eo skrivet ''p'ho'' e-lec'h ''p'o''). {{-HS-}} * [[pa o]] * [[pan o]] ===Pennadoù kar=== {{(}} * [[pa'm]], [[p'am]] * [[pa'z]] * [[p'en]] * [[p'he]] * [[p'hon]] * [[p'ho]] * [[p'o]] {{)}} nlr2j1nzbyo0z7g9q6kfdbho8xeppe5 0 68093 383887 371031 2026-07-18T19:36:04Z Ar choler 3485 383887 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''didamall''' {{-ag-|br}} * ''Mar d’omp [[kablus]], [[hor]] [[barnit]], ha mar d’omp didamall, roit d’eomp [[frankiz]]''. {{mammenn|Glaoda Laporte, ''An den eürus''}} kbvz8xno4clon260cu8jt94xojn8g0p 0 68131 383895 371316 2026-07-18T19:47:05Z Ar choler 3485 383895 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[me]] ha [[her]] (skrivet er XXIañ kantved). '''me her''' #* ''— [...] ? '''Me her''' lavar dit, [[bezomp]] [[war evezh]]. »'' {{mammenn|EK1|58}} #* ''Mar kirit lavaret dign petra a glaskit, '''me her''' lavaro d’eoc’h, da viana [[mar gellan]].'' {{mammenn|EK |...}} {{-HS-}} *[[m'er]] ess9jwrbkdxkxoimffp85wgtrt0hg41 0 68180 383858 371501 2026-07-18T19:08:08Z Ar choler 3485 383858 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-furm-verb-|br}} '''ho karet''' # Furm [[anv-verb]]: #* '''''Ho karet''' a ran abaoe ma ’z oun Doue ; ...'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, [[w:Penaos karet Jezus-Krist]], troet gant [[w:Gab Milin]], 1900| }} #* '' ... '''ho karet''' hep ankounac’haat ac’hanoc’h [[birviken]]''. {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, ''Penaos karet Jezus-Krist'', troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''... hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun. #* ''... grit ma talc’hinn sonj mad euz ar poaniou ho peuz gouzanvet evid-oun ha na ankounac’haïn ket ive dont d’'''ho karet'''. # Furm [[anv-gwan-verb]]: #* ''« [...] '''Ho karet''' am eus, re marteze, betek hiziv ha setu m'hoc'h eus taolet an [[dispriz]] hag an '''dizenor''' war [[hon anv]] ha war [[hon tiegezh]] a bezh ! »'' {{mammenn|URMV|69}} {{-HS-}} *[[ho karout]] [[rummad:ho]] [[rummad:karet]] h4w4ya0i2jjeu32bnnwce1ik7jh4fk9 383859 383858 2026-07-18T19:08:25Z Ar choler 3485 383859 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-furm-verb-|br}} '''ho karet''' # Furm [[anv-verb]]: #* '''''Ho karet''' a ran abaoe ma ’z oun Doue ; ...'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, [[w:Penaos karet Jezus-Krist]], troet gant [[w:Gab Milin]], 1900| }} #* '' ... '''ho karet''' hep ankounac’haat ac’hanoc’h [[birviken]]. {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, ''Penaos karet Jezus-Krist'', troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''... hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun. #* ''... grit ma talc’hinn sonj mad euz ar poaniou ho peuz gouzanvet evid-oun ha na ankounac’haïn ket ive dont d’'''ho karet'''. # Furm [[anv-gwan-verb]]: #* ''« [...] '''Ho karet''' am eus, re marteze, betek hiziv ha setu m'hoc'h eus taolet an [[dispriz]] hag an '''dizenor''' war [[hon anv]] ha war [[hon tiegezh]] a bezh ! »'' {{mammenn|URMV|69}} {{-HS-}} *[[ho karout]] [[rummad:ho]] [[rummad:karet]] ksbtq3j805lcil9oahocrmfzqpmgdyy 383860 383859 2026-07-18T19:09:01Z Ar choler 3485 383860 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-furm-verb-|br}} '''ho karet''' # Furm [[anv-verb]]: #* '''''Ho karet''' a ran abaoe ma ’z oun Doue ; ...'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, [[w:Penaos karet Jezus-Krist]], troet gant [[w:Gab Milin]], 1900| }} #* '' ... '''ho karet''' hep ankounac’haat ac’hanoc’h [[birviken]]. {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''... hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun''. #* ''... grit ma talc’hinn sonj mad euz ar poaniou ho peuz gouzanvet evid-oun ha na ankounac’haïn ket ive dont d’'''ho karet'''''. # Furm [[anv-gwan-verb]] #* ''« [...] '''Ho karet''' am eus, re marteze, betek hiziv ha setu m'hoc'h eus taolet an [[dispriz]] hag an dizenor war [[hon anv]] ha war [[hon tiegezh]] a bezh ! »'' {{mammenn|URMV|69}} {{-HS-}} *[[ho karout]] [[rummad:ho]] [[rummad:karet]] pu0t55ss5cb6zvnm1vwvarnchbown0b 383861 383860 2026-07-18T19:09:23Z Ar choler 3485 383861 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-furm-verb-|br}} '''ho karet''' # Furm [[anv-verb]]: #* '''''Ho karet''' a ran abaoe ma ’z oun Doue ; ...'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, [[w:Penaos karet Jezus-Krist]], troet gant [[w:Gab Milin]], 1900| }} #* '' ... '''ho karet''' hep ankounac’haat ac’hanoc’h [[birviken]]. {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''... hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun. #* ''... grit ma talc’hinn sonj mad euz ar poaniou ho peuz gouzanvet evid-oun ha na ankounac’haïn ket ive dont d’'''ho karet'''''. # Furm [[anv-gwan-verb]]: #* ''« [...] '''Ho karet''' am eus, re marteze, betek hiziv ha setu m'hoc'h eus taolet an [[dispriz]] hag an dizenor war [[hon anv]] ha war [[hon tiegezh]] a bezh ! »'' {{mammenn|URMV|69}} {{-HS-}} *[[ho karout]] [[rummad:ho]] [[rummad:karet]] c8nra47576prf0erpcweqh8nmzuvjsz 383877 383861 2026-07-18T19:20:21Z Ar choler 3485 383877 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-furm-verb-|br}} '''ho karet''' # Furm [[anv-verb]]: #* '''''Ho karet''' a ran abaoe ma ’z oun Doue ; ...'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, [[w:Penaos karet Jezus-Krist]], troet gant [[w:Gab Milin]], 1900| }} #* '' ... '''ho karet''' hep ankounac’haat ac’hanoc’h [[birviken]]. {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''... hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun''. #* ''... grit ma talc’hinn sonj mad euz ar poaniou ho peuz gouzanvet evid-oun ha na ankounac’haïn ket ive dont d’'''ho karet'''''. # Furm [[anv-gwan-verb]]: #* ''« [...] '''Ho karet''' am eus, re marteze, betek hiziv ha setu m'hoc'h eus taolet an [[dispriz]] hag an dizenor war [[hon anv]] ha war [[hon tiegezh]] a bezh ! »'' {{mammenn|URMV|69}} {{-HS-}} *[[ho karout]] [[rummad:ho]] [[rummad:karet]] gwc2wccp2z6dnift3s7vcikli4bs14w 383878 383877 2026-07-18T19:20:46Z Ar choler 3485 383878 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-furm-verb-|br}} '''ho karet''' # Furm [[anv-verb]]: #* '''''Ho karet''' a ran abaoe ma ’z oun Doue ; ...'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, [[w:Penaos karet Jezus-Krist]], troet gant [[w:Gab Milin]], 1900| }} #* '' ... '''ho karet''' hep ankounac’haat ac’hanoc’h [[birviken]]. {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, Penaos karet Jezus-Krist, troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, ""Penaos karet Jezus-Krist"", troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''... hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun''. #* ''... grit ma talc’hinn sonj mad euz ar poaniou ho peuz gouzanvet evid-oun ha na ankounac’haïn ket ive dont d’'''ho karet'''''. # Furm [[anv-gwan-verb]]: #* ''« [...] '''Ho karet''' am eus, re marteze, betek hiziv ha setu m'hoc'h eus taolet an [[dispriz]] hag an dizenor war [[hon anv]] ha war [[hon tiegezh]] a bezh ! »'' {{mammenn|URMV|69}} {{-HS-}} *[[ho karout]] [[rummad:ho]] [[rummad:karet]] 11r4fzxnevmi24ftxliyaof184iqley 383879 383878 2026-07-18T19:21:14Z Ar choler 3485 383879 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-furm-verb-|br}} '''ho karet''' # Furm [[anv-verb]]: #* '''''Ho karet''' a ran abaoe ma ’z oun Doue ; ...'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, [[w:Penaos karet Jezus-Krist]], troet gant [[w:Gab Milin]], 1900| }} #* '' ... '''ho karet''' hep ankounac’haat ac’hanoc’h [[birviken]]''. {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, ''Penaos karet Jezus-Krist'', troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun'' {{mammenn|Alfonso Maria de Liguori, ""Penaos karet Jezus-Krist"", troet gant Gab Milin, 1900| }} #* ''... hag '''ho karet''' a ran euz a greiz va c’haloun''. #* ''... grit ma talc’hinn sonj mad euz ar poaniou ho peuz gouzanvet evid-oun ha na ankounac’haïn ket ive dont d’'''ho karet'''''. # Furm [[anv-gwan-verb]]: #* ''« [...] '''Ho karet''' am eus, re marteze, betek hiziv ha setu m'hoc'h eus taolet an [[dispriz]] hag an dizenor war [[hon anv]] ha war [[hon tiegezh]] a bezh ! »'' {{mammenn|URMV|69}} {{-HS-}} *[[ho karout]] [[rummad:ho]] [[rummad:karet]] o0zmvqhdfe8msleq8awbeta3xkmbfu8 0 68190 383866 371529 2026-07-18T19:10:58Z Ar choler 3485 383866 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''[[peur-]]'' ha [[diwiskañ]].'' {{-furm-verb-|br}} '''peurziwiskañ''' {{dist|pœrziˈɥiskã|br}} # Gwiskañ a benn da benn. {{-dvr-}} * [[peurziwisket]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|déshabiller complètement|fr|}} [[Rummad:peur-]] [[Rummad:diwiskañ]] j5wb27p88g5d12lwead6m8a4f7xnkjj 383876 383866 2026-07-18T19:19:58Z Ar choler 3485 383876 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar ''[[peur-]]'' ha ''[[diwiskañ]].'' {{-furm-verb-|br}} '''peurziwiskañ''' {{dist|pœrziˈɥiskã|br}} # Gwiskañ a benn da benn. {{-dvr-}} * [[peurziwisket]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|déshabiller complètement|fr|}} [[Rummad:peur-]] [[Rummad:diwiskañ]] 6ntsy402fwpkf3e9vtm8kt40pvv4bxb 0 68196 383854 371741 2026-07-18T18:52:55Z Ar choler 3485 383854 wikitext text/x-wiki {{gwelet|call}} {{=gl=}} {{-etim-}} *Tostaat ouzh ''[[cual]]'' ha ''[[cuál]]'' e spagnoleg. {{-ag-|gl}} '''{{PAGENAME}}''' # [[pehini]]. #* ''Cal é?'' - Pehini eo? #* ''Cal [[deles]]?'' - Pehini anezho? #* ''En cal [[das]] [[dúas]] ?'' - E pehini eus an div? {{=ca=}} {{-etim-}} * Eus ar verb [[caldre]]. {{-furm-verb-|ca}} '''{{PAGENAME}}''' # ret eo #* ''Cal [[anar]]'' . Ret eo mont 2ytf7o5s1fqarm0oldcv7uxl3v5h9ly 0 68213 383872 371677 2026-07-18T19:16:26Z Ar choler 3485 383872 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} '''cangrexo''' # [[krank]] #* ''Un cangrexo [[pequeno]]'' : ur c'hrank bihan. kb4e2gl6lii7j0mmizycg59qpql9mdh 0 68227 383875 371704 2026-07-18T19:19:11Z Ar choler 3485 383875 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-ag-|gl}} '''poucos''' {{l}} # [[nebeut]] #* ''Poucos [[anos]]'' : un nebeud [[bloavezh]]ioù. pha1zhzaq8l70230zszyrqb37oiinpr 0 68237 383851 371728 2026-07-18T18:49:52Z Ar choler 3485 383851 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-etim-}} : Eus {{-adv-|gl}} '''canto''' # [[pegement]] {{-dvr-}} * [[canto tempo]] {{-ak-|gl}} '''canto''' # [[kan]] {{-furm-verb-|gl}} '''canto''' # Furmm [[kentañ gour unan]] ar verb [[cantar]] en [[amzer-vremañ]] an [[doare-disklêriañ]]. {{=es=}} {{-etim-}} : Eus '''canto''' {{g}}; {{l}} : [[cantos]] # [[kan]] #* {{-furm-verb-|es}} '''canto''' # Furmm [[kentañ gour unan]] ar verb [[cantar]] en [[amzer-vremañ]] an [[doare-disklêriañ]]: #* ''yo canto en el [[llano]].'' d1ijuo8f9l27g05a7xddo9yba2h1rxq 0 68240 383853 371740 2026-07-18T18:51:12Z Ar choler 3485 383853 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-rag-|br}} '''nin''' # Furm rannyezhel ar raganv ''[[ni]]''. {{=gl=}} {{-adv-|gl}} '''nin''' # na # ''nin ... nin'' ... #* ''nin [[amigos]] nin [[inimigos]]''. kpoa3wm3c11hcdotivvf0hvayewetsn 0 68249 383827 371800 2026-07-18T17:02:40Z Ar choler 3485 383827 wikitext text/x-wiki {{=gl=}} {{-furm-ak-|gl}} '''semanas''' {{l}} # Furm lies ''[[semana]]'' #* ''... [[case]] [[tres]] semanas''. {{=es=}} {{-furm-ak-|es}} '''semanas''' {{l}} # Furm lies ''[[semana]]''. #* ''... [[casi]] [[tres]] semanas''. lqca3f9xwobrhxpwwoef1p5oo7hlmuf 0 68259 383830 371857 2026-07-18T17:04:33Z Ar choler 3485 383830 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Bituriges]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Bituriged''' # Pobl eus [[Galia]], e tolead [[Bourges]]. {{-dvr-}} * [[Berry]] * [[Bourges]] [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== -Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|[[w:Naturalis Historia]]'', levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] n14i41iwex97jr8o3uajvapb70irkmx 383842 383830 2026-07-18T18:41:10Z Ar choler 3485 383842 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Bituriges]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Bituriged''' # Pobl eus [[Galia]], e tolead [[Bourges]]. {{-dvr-}} * [[Berry]] * [[Bourges]] [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== -Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|''[[w:Naturalis Historia]]'', levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] mv68iofskq7qs3vf5yjxabyvohpu65j 383848 383842 2026-07-18T18:46:08Z Ar choler 3485 383848 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Bituriges]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Bituriged''' # Pobl eus [[Galia]], e tolead [[Bourges]]. {{-dvr-}} * [[Berry]] * [[Bourges]] [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== ;Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} ;Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|[[w:Naturalis Historia|''Naturalis Historia'']], levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] 2306pzh1dmok7lmug198dzext0uj4rc 0 68264 383831 371859 2026-07-18T17:05:02Z Ar choler 3485 383831 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Veneti]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Veneted''' # Pobl eus [[Arvorig]], e tolead [[Gwened]]. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] [[File:Britain.south.peoples.Ptolemy.jpg |thumb| Pobloù Enez Vreizh]] -Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|[[w:Naturalis Historia]]'', levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] kc5j5w019y4eykvwgnhe4yi3un2etl1 383843 383831 2026-07-18T18:41:30Z Ar choler 3485 383843 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Veneti]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Veneted''' # Pobl eus [[Arvorig]], e tolead [[Gwened]]. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] [[File:Britain.south.peoples.Ptolemy.jpg |thumb| Pobloù Enez Vreizh]] -Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|''[[w:Naturalis Historia'']], levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] h4wcjgsdn516cf9vbg5xy1yo661ss1j 383847 383843 2026-07-18T18:45:05Z Ar choler 3485 383847 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Veneti]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Veneted''' # Pobl eus [[Arvorig]], e tolead [[Gwened]]. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] [[File:Britain.south.peoples.Ptolemy.jpg |thumb| Pobloù Enez Vreizh]] ;Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} ;Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|[[w:Naturalis Historia|''Naturalis Historia'']], levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] ksram25hnl360tgrifmvwajvvgqxjsy 0 68279 383835 371919 2026-07-18T17:07:27Z Ar choler 3485 383835 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Allobroges]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Allobroged''' # Pobl eus [[Galia]], e [[Savoia]] a vremañ. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== -Pobloù kelt {{(}} * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Bituriged]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|[[w:Naturalis Historia]]'', levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] rt4gvs6ukqr3uwjwgui5gdpwyktu6xe 383844 383835 2026-07-18T18:41:58Z Ar choler 3485 383844 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Allobroges]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Allobroged''' # Pobl eus [[Galia]], e [[Savoia]] a vremañ. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== -Pobloù kelt {{(}} * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Bituriged]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|''[[w:Naturalis Historia'']], levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] tch25xnr6htbzy82xasan46juzl6t53 383845 383844 2026-07-18T18:42:31Z Ar choler 3485 383845 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Allobroges]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Allobroged''' # Pobl eus [[Galia]], e [[Savoia]] a vremañ. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== -Pobloù kelt {{(}} * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Bituriged]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|[[''w:Naturalis Historia'']], levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] lpphgc447k5yz67xvmgqiooauxtd2gv 383846 383845 2026-07-18T18:44:07Z Ar choler 3485 383846 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Allobroges]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Allobroged''' # Pobl eus [[Galia]], e [[Savoia]] a vremañ. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== ;Pobloù kelt {{(}} * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Bituriged]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Petrokored]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} ;Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|[[w:Naturalis Historia|''Naturalis Historia'']], levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] 64ib45ub3cmdkpqmzda69u4yhjth73i 0 68280 383836 371920 2026-07-18T17:07:50Z Ar choler 3485 383836 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Petrocori]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Petrokored''' # Pobl eus [[Galia]], e [[Périgord]] a vremañ. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== -Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Bituriged]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|[[w:Naturalis Historia]]'', levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] 4o493bik6yp8uvzfm7id14lugnwrcs3 383840 383836 2026-07-18T17:10:47Z Ar choler 3485 383840 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Petrocori]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Petrokored''' # Pobl eus [[Galia]], e [[Périgord]] a vremañ. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== -Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Bituriged]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} -Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] '''Petrocori'''''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar '''Vituriged''' dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|''[[w:Naturalis Historia]]'', levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] op9yl4vgs5hqi6275zqjxf1wd2msuvj 383841 383840 2026-07-18T17:11:51Z Ar choler 3485 383841 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar an anv [[Petrocori]] roet e [[latin]]. {{-furm-ak-|br}} '''Petrokored''' # Pobl eus [[Galia]], e [[Périgord]] a vremañ. {{-dvr-}} [[Restr:Map_Gallia_Tribes_Towns.png|thumb| Pobloù Galia]] ===Pennadoù kar=== * Pobloù kelt {{(}} * [[Allobroged]] * [[Antobroged]] * [[Atrbated]] * [[Arverned]] * [[Bituriged]] * [[Brezhoned]] * [[Eburoned]] * [[Galianed]] * [[Helveted]] * [[Kadurked]] * [[Kaleted]] * [[Lemoviked]] * [[Lingoned]] * [[Menaped]] * [[Morined]] * [[Namneted]] * [[Osismed]] * [[Pikted]] * [[Piktoned]] * [[Remed]] * [[Rutened]] * [[Sekwaned]] * [[Senoned]] * [[Silured]] * [[Tektosaged]] * [[Trevered]] * [[Veneted]] {{)}} *Pobloù all {{(}} * [[Angled]] * [[Burgonded]] * [[Etrusked]] * [[Franked]] * [[Germaned]] * [[Goted]] * [[Ligured]] * [[Ostrogoted]] * [[Romaned]] * [[Sabined]] * [[Saksoned]] * [[Vandaled]] * [[Vizigoted]] {{)}} ===Notenn=== *''Pictonibus iuncti autem Bituriges liberi qui Cubi appellantur, dein [[Lemovices]], [[Arverni]] liberi, Vellavi liberi, [[Gabales]]. rursus Narbonensi provinciae contermini [[Ruteni]], [[Cadurci]], [[Nitiobriges]] [[Tarne]]que amne discreti a [[Tolosanis]] Petrocori''. ** "Kevret gant ar Biktoned, goude ar Vituriged dizalc'h, anvet [[Kubed]]; al [[Lemoviked]], an [[Arverned]], dizalc'h; ar Gabaled; en un tu all, ar [[Rutened]], a zo amezeien da Galia Narbonnensis ; ar Gadurked, an [[Antobroged]] hag ar Betrokored, hag en all d'ar stêr [[Tarn]] an Dolosaned". {{mammenn|''[[w:Naturalis Historia]]'', levrenn 4, 109}} [[Rummad: Kelted]] d5cdzv53rjcchy507zg1vh633x9udj7 0 68283 383837 371935 2026-07-18T17:08:28Z Ar choler 3485 383837 wikitext text/x-wiki {{gwelet| gaulois}} {{=fr=}} :Eus [[Gaule]], hag [[-ois]]. {{-ak-|fr}} {{fr-taol-GhaB |gu=Gaulois |gl=Gaulois |bu=Gauloise |bl=Gauloises |dg=golwa |dg=golwa |dgu=golwa |db=golwa }} '''Gaulois''' {{g}}; {{b}} : [[Gauloise]]. # [[Galian]], den eus [[Galia]]. #* ''Astérix le Gaulois''. # [[Galianed]], tud eus Galia. #* ''Nos [[ancêtres]] les Gaulois''. hwk7m40c2bimjm86kakdcbf8wcnyh5i 0 68311 383808 372049 2026-07-18T16:47:08Z Ar choler 3485 383808 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} : Eus an anv-kadarn [[henc'hresianek]] ὄνυξ, ónux (« [[ivin]] ») hag an anv gallek [[ectomie]], eus ἐκτομή, ektomê (« [[troc'h]] »). {{-ak-|fr}} '''onyxectomie''' # [[diskilfadenn]] #* ''L’'''onyxectomie''' féline, plus [[communément]] appelée «[[dégriffage]]» des chats, est encore permise au Québec, mais des groupes de défense des [[animaux]] mettent de la pression pour qu’elle soit interdite''. {{mammenn|TVA Nouvelles, ''Bientôt interdit de faire dégriffer son chat?'', tvanouvelles.ca, 19 novembre 2021|lang=fr}} {{-HS-}} *[[onychectomie]] *[[dégriffage]] 5wgxn6dyx0l7hkst8eyw6kqtdsu9jlu 0 68313 383809 372050 2026-07-18T16:47:49Z Ar choler 3485 383809 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} : Eus ar verb [[gallek]] [[dégriffer]] hag al [[lostger]] [[gallek]] [[-age]]. {{-ak-|fr}} '''dégriffage''' # [[diskilfadenn]] #* ''L’[[onyxectomie]] féline, plus [[communément]] appelée «'''dégriffage'''» des chats, est encore permise au Québec, mais des groupes de défense des [[animaux]] mettent de la pression pour qu’elle soit interdite''. {{mammenn|TVA Nouvelles, ''Bientôt interdit de faire dégriffer son chat ?'', tvanouvelles.ca, 19 novembre 2021|lang=fr}} {{-HS-}} *[[onyxectomie]] *[[onychectomie]] tsyb800e4a74ylm2a57iz120d8xr1t1 0 68332 383812 372101 2026-07-18T16:48:34Z Ar choler 3485 383812 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''setu amañ petra ''' #* '''''Setu amañ''' petra a glevas'', {{mammenn|KAB1|190}} #* ''— Ya, Jaouen ; '''setu amañ petra''' am beus soñjet : Te a '''yelo''' da [[w:Brest|Vrest]], [...]. »'' {{mammenn|EK1|159}} c7trghqsdnoxbhiiz562bvvbp1xj1vw 0 68359 383767 373113 2026-07-18T16:22:18Z Ar choler 3485 383767 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-tr-ag-|br}} '''laouen da ober un dra bennak'''<!-- kavet fall gant tud zo, ne vo kemeret nemet skouerioù brezhonegerien a vihanik anavezet evel Milin ha Perrot -->: #bezañ laouen da ober un dra bennak #*''- Laouen–bras e ven da vont d’ar gêr...'' {{mammenn|LAWI|109}} #*''Me am eus ho kwelet en de-man e Montroulez, p'oc'h bet [[eno]] o leina e ti ar Bozelleg hag an doare brao a ouiec'h da gemeret da zibri ho [[pred]] en deus laket ac'hanon d'ho karet [[dioc'htu]], hag o c'houzout ervat n'oc'h morse deuet er vro -man, oun laouen da veza [[en em gavet]] ganeoc'h evit ho kas [[e-touez]] va c'henvroïz, n'[[o devez]] ket atao, red eo hel lavaret, evit an diavêzidi, an doujans a zo dleet ; mez am eus evito, selaouit !'' {{mammenn|AOKE|??}} #*''[...], hag an Tadou misionner zo distroet d'ho fareziou, laouen bras da veza bet dibabet gant Doue da gas he gomzou hag he c'hrassou da eur bobl ken din anez-ho.'' {{mammenn|Y. P., ''Mision Elliant'', ''[[w:Feiz ha Breiz|Feiz ha Breiz]]'' niv. 70, [[w:1866|1866]]|140a}} #* ''... ha laouen oun da veza o [[dilezet]].'' {{mammenn|[[w:Kristof ar c'hreñv]] 1911|88}} {{-HS-}} *[[laouen oc'h ober_un_dra_bennak]] [[rummad:laouen]] fmfehwlvzfm1iuadey1cz4zhcv8xo02 0 68377 383788 372385 2026-07-18T16:34:53Z Ar choler 3485 383788 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''gwriat war ar memes torchenn''' #* ''ne wrie ket war ar memes torchenn, ar re ruz a gomzan anezho hag ar republikaned all'' ... {{mammenn|EK1|151}} {{-HS-}} * [[gwriat war ar memes liñsel]] lv5foz9r1v10n1j5ckloe648erv1f3s 0 68379 383789 372392 2026-07-18T16:36:02Z Ar choler 3485 383789 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar [[kostez]]. '''mont da-gostez''' #* [...] ''on aet [[en ul lamm]] eus a Gastell da ober, da-gostez Treger, un dro hag a zo [[padet pell]].'' {{mammenn |EK1|153}} e85omuxd2oulqhbhp3nut9vd4c9crq1 0 68412 383796 372575 2026-07-18T16:38:29Z Ar choler 3485 383796 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-tr-verb-|br}} '''lammat dreist un dra''' # lammat dreist ur c'hleuz, dreist ur c'harzh. #* ''Ne daio hini da gregiñ ennoc'h [[nemet]] [[lammat]] a rafe [[dreist]] [[hor c'horf]]-ni''... {{mammenn| EK1|18}} {{-trol-}} * [[lammat dreist ar roudenn]] [[rummad:lammat]] [[rummad:dreist]] 4e96a31r1a7mlgae31b6so70p8fhujv 0 68415 383801 372619 2026-07-18T16:41:50Z Ar choler 3485 383801 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[renk]] hag [[-ad]]. {{-ak-|br}} '''renkad''' # ''ur renkad levrioù'' {{mammenn|EK 1/19}} [[rummad:renk]] [[rummad:-ad]] kevhz4w3gab0x7iduimkv5ol5e2fxt2 0 68443 383785 372742 2026-07-18T16:30:34Z Ar choler 3485 383785 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[re]] ha [[hir]]. '''re hir''' * ''[[re hir|Re hir]] e vefe dre ar munud.'' {{mammenn|KBSA|279}} * ''Re hir ounn chommet da zibri euz ho para''. EK {{-HS-}} *[[re bell]] *[[re bell amzer ]] [[rummad:re]] [[rummad:hir]] 3eyeuucz2ibyxddi6cp64rgo9715gc3 0 68444 383748 373456 2026-07-18T16:04:09Z Ar choler 3485 383748 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} * [[mont da]] + [[ netra]] {{-tr-verb-|br}} '''mont da netra''' (-> [[aet da netra]]) # bezañ [[distrujet]]: #*''Chomm a rea [[sebezet]] o velet kement-all a draou brao '''eat da netra'''''. {{mammenn|EK1|76}} #* '' ... mes abaoe, [[e feson]], eo '''aet''' da galon '''da netra'''. '' {{mammenn|EK1|149}} # mont ur stal da netra {{-HS-}} * [[mont da get]] ===Troiennoù heñvelster=== * [[kas da netra]] [[rummad:mont da]] [[rummad:netra]] 5byukkd4tbayvparedsvdvx63plvyig 0 68451 383778 376249 2026-07-18T16:26:21Z Ar choler 3485 383778 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-tr-verb-|br}} '''kas d'ar prizon''' #kas d'ar vac'h #:*''Tapet e voe koulskoude, ha '''kaset d'ar prizon''', da Bontrev, hag e voe barnet da vezañ krouget ha devet, ha gwentet e ludu gant an avel''. {{mammenn|KAB3|216}} #:* ''Diez eo kounta ped den en deuz '''kaset d’ar prizoun''' ha zoken d’ar maro...'' {{mammenn|EK1|81}} #:*''Ped n’en deuz ket dija '''kaset d’ar prizoun''' ha d’ar maro ?'' {{mammenn|EK1|86}} #:*''Pebes [[kemm ]] etre Loull ar Bouc’h o '''kas''', gand he archerien, beleien goz ha tud vad '''d’ar prizoun''', ha Loull ar Bouc’h diarc’henn, [[diskabell]], enn he roched, leun-c’hoad, azindan pount Rozanklan !'' (EK1) #:*''Evit guir, abaoue an nosvez a laka ac’hanon da ruzia, em euz '''kaset''' pevar '''d’ar prizoun''' ; ...'' ek1 #:*''[...]; eun tamm [[aon|aoun]] a [[yoa|ioa]] [[razañ|ra-z-han]], [[abalamour ma]] oa, a lavare, desket ha [[kreñv|krenv]] [[war|var]] al [[lezennoù|lezennou]], ha ma [[gelle|c'helle]], '''var he veno''', '''kas d'ar prizoun''' ha zoken d'ar [[galeoù|galeou]], [[an neb|an nep]] a glaskche trabas [[outañ|out-han]].'' {{mammenn|EK2|323}} ===Pennadoù kar=== *[[kas d'ar groug]] *[[kas d'ar marv]] *[[kas d'an toull-bac'h]] [[rummad:kas]] [[Rummad:prizon]] op45nlh46ul56i89lg6ymq04o7xha7r 0 68458 383772 372922 2026-07-18T16:24:28Z Ar choler 3485 383772 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-tr-verb-|br}} '''kas d'ar galeoù''' * ''... eun tamm aoun a ioa ra-z-han, abalamour ma oa, a lavare, desket ha krenv var al lezennou, ha ma c’helle, var he veno, '''kas''' d’ar prizoun ha zoken '''d’ar [[galeoù|galeou]]''', an nep a glaskche trabas out-han''. {{mammenn|EK2|233}} [[rummad: kas]] [[rummad:gale]] 2l3t1791jlun1n462xv2it82vltljlt 0 68460 383786 372844 2026-07-18T16:31:17Z Ar choler 3485 383786 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''kas diwar e dro''' # Kas kuit. * ''Ar re-ze a-vad, ne zaleent ket da veza kaset gant-han divar he dro.'' nlsh57dhocxfj1w4v2hft0h1a6r59vz 0 68493 383766 373073 2026-07-18T16:20:39Z Ar choler 3485 383766 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[kas]] ha [[penn-vat]]. {{-tr-verb-|br}} '''kas da benn-vat''' {{dist||fr}} # [[ober]] mat, betek ar [[penn]]. #* '' '''Kas''' ul labour '''da benn-vat'''''. #* ''N'eus ganin na tokarn mougevour na [[lunedoù]] izruz evit gallout '''kas''' an enklask '''da benn vat''' !'' {{mammenn|SDWU|25}} {{-tro-}} {{(}} *{{fr}} : {{tro|fr|accomplir}} *{{it}} : {{tro|it|adempiere}} {{-}} *{{en}} : {{tro|en|accomplish}} *{{es}} : {{tro|es|cumplir}} *{{gl}} : {{tro|gl|cumprir}} {{)}} [[rummad: kas]] 2rooi9s2ytd2uhmd36pcqmbbv9k9phv 0 68517 383762 373232 2026-07-18T16:16:37Z Ar choler 3485 383762 wikitext text/x-wiki {{=es=}} :Eus ''[[fortis]]'' e [[latin]]. {{-ag-|br}} '''fuerte''' {{u}}; {{l}} [[fuertes]] # kreñv #* ''Una [[mujer]] '''fuerte'''''. ===Krennlavar=== * ''Para el [[amor]] y la [[muerte]], no hay [[alma]] '''fuerte'''. '' Evit karout ha mervel, n'eus ket a [[ene]] '''kreñv'''. 70jp27pbem1fpcapuzhz1te589omdu1 0 68595 383750 373618 2026-07-18T16:05:38Z Ar choler 3485 383750 wikitext text/x-wiki {{=de=}} '''Brig''' * Kêr e [[Suis]], e kanton Valais. a34oujr5hovxfs0hhnhjxj3hz52ku5m 0 68628 383752 373770 2026-07-18T16:07:34Z Ar choler 3485 383752 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''nepreizh''' # Na [[gourel]] na [[benel]]. #* ''Al lostgerioù ''[[-ad]], [[-ig]], [[-vezh]]'', ... a zo '''nepreizh''', al lostgerioù ''[[-adeg]], [[-adenn]], [[-adur]]'', n'int ket.'' ecpsj4i6olqyhabu5pqeks72olpja1u 0 68659 383741 373925 2026-07-18T16:00:14Z Ar choler 3485 383741 wikitext text/x-wiki {{=es=}} :Eus [[mucho]]. {{-rag-|es}} '''muchos''' # kalz (pa gomzer eus traoù pe tud) ===Krennlavar=== *''Asno de [[muchos]], [[lobos]] le comen''. Azen en deus meur a vestr a vez debret gant ar bleizi. *''Mal de muchos, consuelo de tontos.'' Si muchas personas están afectadas por lo mismo, normalmente, el consuelo que reciban va a ser bastante poco personal. * ''Tres muchos y tres pocos destruien el hombre'' :''Mucho hablar y poco saber, ''Mucho gastar y poco tener, mucho presumir y poco valer.'' - Tri c’halz ha tri nebeud a gas an den da goll : Komz kalz ha gouzout nebeud - Dispign kalz ha kaout nebeud. En em soñjal kalz ha talvezout nebeud. {{-furm-ag-|es}} '''muchos''' {{l}} # [[kalz]] #* '' No tengo '''muchos''' [[libros]]''. - N'em eus ket kalz [[levrioù]]. 6sevinbd1moc5eopdshfi5nf8aglkxp 383756 383741 2026-07-18T16:09:35Z Ar choler 3485 383756 wikitext text/x-wiki {{=es=}} :Eus [[mucho]]. {{-rag-|es}} '''muchos''' # kalz (pa gomzer eus traoù pe tud) ===Krennlavar=== *''Asno de [[muchos]], [[lobos]] le comen''. Azen en deus meur a vestr a vez debret gant ar bleizi. *''Mal de muchos, consuelo de tontos.'' Si muchas personas están afectadas por lo mismo, normalmente, el consuelo que reciban va a ser bastante poco personal. * ''Tres muchos y tres pocos destruien el hombre'' ; ''Mucho hablar y poco saber'' ''Mucho gastar y poco tener, mucho presumir y poco valer.'' - Tri c’halz ha tri nebeud a gas an den da goll : Komz kalz ha gouzout nebeud - Dispign kalz ha kaout nebeud. En em soñjal kalz ha talvezout nebeud. {{-furm-ag-|es}} '''muchos''' {{l}} # [[kalz]] #* '' No tengo '''muchos''' [[libros]]''. - N'em eus ket kalz [[levrioù]]. eqc6fu6jfrfoniyxay7ps1bc1fwg949 0 68779 383715 374573 2026-07-18T15:43:03Z Ar choler 3485 383715 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''kement ha ma karot''' * ''« Aotrou person ! kement ha ma karot ! »'' KBSA * [[kement ha ma karfot]] [[Rummad: kement]] nql8o5zml0lfsri86l8c0rm13mcm8mf 0 68859 383706 375035 2026-07-18T14:53:27Z Ar choler 3485 383706 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[a-vaez]], ha [[bro]]. {{-ag-|br}} '''a-vaez-bro''' # (Den, tud, traz, trazeoù) N'eo ket, n'int ket eus ar vro-mañ. #* ''Tud a-vaez-bro''. {{-HS-}} * [[diavaez-bro]] * [[a-ziavaez-bro]] [[rummad:a-vaez]] [[rummad:bro]] dgjnngq1kowxftfpe5zvz050zoysfpz 0 68862 383685 375036 2026-07-18T14:41:48Z Ar choler 3485 383685 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[diavaez]], ha [[bro]]. {{-ag-|br}} '''diavaez-bro''' # Eus broioù all. #* Tud diavaez-bro. {{-HS-}} * [[a-vaez-bro]] * [[a-ziavaez-bro]] [[rummad:diavaez]] [[rummad:bro]] 9tj4ychnaxts0dwvrfqs1f6e650nkoq 0 68863 383686 375037 2026-07-18T14:41:58Z Ar choler 3485 383686 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[a-ziavaez]], ha [[bro]]. {{-ag-|br}} '''a-ziavaez-bro''' # Eus broioù all. #* ''Tud a-ziavaez-bro''. {{-HS-}} * [[a-vaez-bro]] * [[diavaez-bro]] [[rummad:a-ziavaez]] [[rummad:bro]] ok8r461gwl9g8nk3d3frtcdsc2h1uhh 0 68937 383681 375441 2026-07-18T14:35:46Z Ar choler 3485 383681 wikitext text/x-wiki {{=it=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|it}}. {{-ak-|it}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈbir.ra|it}} {{b}} # [[bier|Bier]]. ar5g7ujnwqwjhqxu0k5v0zggwpi49is 0 68942 383682 375446 2026-07-18T14:36:45Z Ar choler 3485 383682 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} {{-ak-|fr}} '''patois''' {{g}}; ha {{l}} # [[rannyezh ]] #* ''Les '''patois''' sont les derniers débris des innombrables dialectes qui constituaient la langue parlée dans l'ancienne France. C'est par ces restes, tout informes et défigurés qu'ils soient, que l'on peut acquérir encore une certaine connaissance des intonations et de l'accent qui caractérisaient ce vieux et pittoresque langage''. — (Louis-Pierre Gras, ''Dictionnaire du patois forézien'', 1683) #[[trefoedach]] mezhus: #* ''J’aurais tant voulu parler le dialetto ! C’est pas tellement joli, c’est lourdingue et gnangnan, un peu comme le morvandiau de mon grand-père Charvin, le père de maman. Je trouve que les '''patois''' ont tous l’air de marcher dans de la glaise collante avec des gros sabots''. — (François Cavanna, ''Les Ritals'', Belfond, 1978, p. 53) d9mhuja95yyzszts8g13pmeqr7hld48 0 68967 383669 375564 2026-07-18T14:30:12Z Ar choler 3485 383669 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} :Eus [[-ista]] e [[latin]], deuet eus ''-ιστής'' (''istēs'') e [[gregach]]. {{-lg-|fr}} '''-iste''' {{b}} pe {{g}} # [[-our]], [[-ourez]]. #* ''Un commun'''iste''' et une violon'''iste'''''. - Ur c'homunour hag ur [[violoñserez]]. d4h41r67kf6p1cwyk5ucan52fyg4br8 0 70115 383903 2026-07-19T02:14:24Z Iriep 3090 Pajenn krouet gant : "{{=br=}} {{-etim-}} : Verb savet diwar ar rakger [[peuz-]] ha [[serriñ]]. {{-verb-|br}} '''{{subst:PAGENAME}}''' {{dist||br}} {{displ-br}} # Serriñ kazimant un dra bennak. #* '''''Peuzserriñ''' a reas ul lagad.'' {{mammenn|A-ziwar logod ha tud, John Steinbeck, troet gant Kristian Bras, Mouladurioù hor yezh, 2013|35}} {{-ES-}} {{(}} * [[digeriñ]] * [[prennañ]] * [[serriñ]] {{)}} ==== Derez-uhelañ ar verb ==== {{(}} * [[serriñ]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} *..." 383903 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Verb savet diwar ar rakger [[peuz-]] ha [[serriñ]]. {{-verb-|br}} '''peuzserriñ''' {{dist||br}} {{displ-br}} # Serriñ kazimant un dra bennak. #* '''''Peuzserriñ''' a reas ul lagad.'' {{mammenn|A-ziwar logod ha tud, John Steinbeck, troet gant Kristian Bras, Mouladurioù hor yezh, 2013|35}} {{-ES-}} {{(}} * [[digeriñ]] * [[prennañ]] * [[serriñ]] {{)}} ==== Derez-uhelañ ar verb ==== {{(}} * [[serriñ]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|presque fermer}} {{)}} n21kil7yr6l156qfjqh0ldep5dt7q9h 383904 383903 2026-07-19T02:15:58Z Iriep 3090 383904 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Verb savet diwar ar rakger [[peuz-]] ha [[serriñ]]. {{-verb-|br}} '''peuzserriñ''' {{dist|pœz.ˈsɛ.ʁi|br}} {{displ-br}} # Serriñ kazimant un dra bennak. #* '''''Peuzserriñ''' a reas ul lagad.'' {{mammenn|A-ziwar logod ha tud, John Steinbeck, troet gant Kristian Bras, Mouladurioù hor yezh, 2013|35}} {{-ES-}} {{(}} * [[digeriñ]] * [[prennañ]] * [[serriñ]] {{)}} ==== Derez-uhelañ ar verb ==== {{(}} * [[serriñ]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|presque fermer}} {{)}} f3b2sxkc9nrzl85f2oboxjj00qucsd0 383905 383904 2026-07-19T02:16:20Z Iriep 3090 383905 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Verb savet diwar ar rakger [[peuz-]] ha [[serriñ]]. {{-verb-|br}} '''peuzserriñ''' {{dist|pœz.ˈsɛ.ʁi|br}} {{displ-br}} # Serriñ kazimant un dra bennak. #* '''''Peuzserriñ''' a reas ul lagad.'' {{mammenn|A-ziwar logod ha tud, John Steinbeck, troet gant Kristian Bras, Mouladurioù hor yezh, 2013|35}} {{-ES-}} {{(}} * [[digeriñ]] * [[prennañ]] * [[serriñ]] {{)}} ==== Derez-uhelañ ar verb ==== {{(}} * [[serriñ]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|presque fermer}} {{)}} 1yagi8zco69uodcjigxspf3o5mh6i7u 383907 383905 2026-07-19T02:19:10Z Iriep 3090 383907 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Verb savet diwar ar rakger [[peuz-]] ha [[serriñ]]. {{-verb-|br}} '''peuzserriñ''' {{dist|pœz.ˈsɛ.ʁi|br}} {{displ-br}} # Serriñ kazimant un dra bennak. #* '''''Peuzserriñ''' a reas ul lagad.'' {{mammenn|A-ziwar logod ha tud, John Steinbeck, troet gant Kristian Bras, Mouladurioù hor yezh, 2013|35}} {{-ES-}} {{(}} * [[alc'hwezañ]] * [[digeriñ]] * [[prennañ]] * [[serriñ]] {{)}} ==== Derez-uhelañ ar verb ==== {{(}} * [[serriñ]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|presque fermer}} {{)}} oyu5yc5ws2btv81ol1fpz1l2nk42sqt