Wikipedia bswiki https://bs.wikipedia.org/wiki/Po%C4%8Detna_strana MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Mediji Posebno Razgovor Korisnik Razgovor s korisnikom Wikipedia Razgovor o Wikipediji Datoteka Razgovor o datoteci MediaWiki Razgovor o MediaWikiju Šablon Razgovor o šablonu Pomoć Razgovor o pomoći Kategorija Razgovor o kategoriji Portal Razgovor o portalu TimedText TimedText talk Modul Razgovor o modulu Event Event talk Topic Premijer liga Bosne i Hercegovine 0 1559 3899319 3862374 2026-06-20T21:14:30Z Bakir123 110053 3899319 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometna liga | naziv = WWin liga Bosne i Hercegovine | logo = Wwin liga bih.svg | piksela = 180 | država = {{ZID|Bosna i Hercegovina}} | konfederacija = [[UEFA]] | osnovana = {{Početni datum i godine|2000}} | ekipe = 10 | ispadanje = [[Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine|Prva liga FBiH]] <br> [[Prva nogometna liga Republike Srpske|Prva liga RS]] | nivo = 1 | domaći_kup = [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu|Kup BiH]] <br> [[Superkup Bosne i Hercegovine u nogometu|Superkup BiH]] | konfederalni_kup = [[UEFA Liga prvaka|Liga prvaka]] <br> [[UEFA Konferencijska liga|Konferencijska liga]] | šampioni = [[FK Borac Banja Luka|Borac]] | sezona = [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2025/2026.|2025/26]] | najuspješniji_klub = [[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (9x) | veb-sajt = [http://www.nfsbih.ba/ nfsbih.ba] | trenutno = [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2026/2027.|2026/27.]] }} '''Premijer liga Bosne i Hercegovine''', iz sponzorskih razloga od sezone 2023/24. također poznata i kao '''Wwin liga Bosne i Hercegovine''',<ref>{{cite web |title=Wwin novi sponzor fudbalske lige Bosne i Hercegovine |url=https://www.nfsbih.ba/vijesti/nogomet-m/premijer-liga-bih/wwin-novi-sponzor-fudbalske-lige-bosne-i-hercegovine/ |website=nfsbih.ba |access-date=9. 2. 2024 |language=bs-BA}}</ref> najjača je [[nogomet]]na liga u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] i trenutno se sastoji od 10 klubova. Osnovana je 2000. godine, kada je liga brojala 22 tima. Ulaskom klubova iz [[Republika Srpska|Republike Srpske]] u Premijer Ligu BiH 2002. godine dolazi do konačnog ujedinjena nogometnog sporta u BiH. Dan 4. august 2002. je označen kao početak jedinstvenog sistema takmičenja u BiH odnosno početak ujedinjene Premijer Lige BiH, sastavljene od klubova iz [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije BiH]] i Republike Srpske. Po trenutnom plasmanu na osnovu [[UEFA koeficijent]]a šampion Premijer lige BiH u sezoni 2026/27. predstavlja BiH u prvom kolu kvalifikacija za [[UEFA Liga prvaka|Ligu prvaka]]. Drugoplasirana i trećeplasirana ekipa, te [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu|pobjednik Kupa]] predstavljaju BiH u [[UEFA Konferencijska liga|Konferencijskoj ligi]]. Premijer ligu organizuje [[Nogometni savez Bosne i Hercegovine]]. ==Historija== Za vrijeme [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]] Nogometni savez Bosne i Hercegovine je organizovao prvo nogometno takmičenje za prvaka u nogometu. Takmičenje je održano 1994/95. na teritoriji na kojoj se nisu vodili sukobi, a timovi su bili podijeljeni u četiri grupe: [[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1994/95.#Grupa Jablanica|Jablanica]], [[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1994/95.#Grupa Zenica|Zenica]], [[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1994/95.#Grupa Tuzla|Tuzla]] i [[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1994/95.#Grupa Sarajevo|Sarajevo]]. Pobjednici grupa su odigrali [[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1994/95.#Finalna grupa|finalni turnir]] u Zenici gdje je prvi šampion Bosne i Hercegovine postala domaća ekipa [[NK Čelik|Čelika]]. Već od sljedeće godine uspostavlja se regularna liga koju igra 16 klubova sa područja [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] i to iz gradova koji su tokom rata bili pod kontrolom [[Armija Republike Bosne i Hercegovine|Armije RBiH]]. ===Članstvo u UEFA=== Nastojeći da postane članom [[UEFA]], NS BiH počinje sa pregovorima o ujedinjenju dotadašnje tri nacionalne lige u jednu. Da bi dobili dozvolu za ulazak u takmičenja pod organizacijom UEFA nacionalni savezi su morali prevazići nesuglasice i stvoriti zajednički Nogometni/Fudbalski savez i zajedničku ligu iz koje bi se klubovi plasirali u evropska takmičenja. Nakon dugih pregovora u sezoni [[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1997/1998.|1997/98.]] dogovoren je prvi play-off za prvaka BiH, sa namjerom da se od sljedeće sezone započne sa zajedničkom ligom na prostoru čitave BiH. Međutim u zadnji trenutak [[Fudbalski savez Republike Srpske]] se povlači tako da play-off igraju samo klubovi iz NS BiH i NS Herceg Bosne. U finalu odigranom na [[Stadion "Asim Ferhatović Hase"|Koševu]] 5. juna 1998. susreli su se [[FK Sarajevo|Sarajevo]] i [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]], a prvi šampion u zajedničkoj ligi postao je Željezničar. Zbog sukoba oko stadiona [[Stadion pod Bijelim brijegom|Bijeli Brijeg]] u [[Mostar]]u, play-off sljedeće sezone nije odigran. ===Ulazak klubova iz Republike Srpske=== Nakon neuspjeha 1999. godine, baraž između klubova iz [[Nogometni savez Bosne i Hercegovine|NS BiH]] i [[Nogometni savez Herceg-Bosne|Nogometnog saveza Herceg-Bosne]] je u sezoni 1999/2000. ipak odigran, a prvu titulu je osvojio čitlučki [[HNK Brotnjo Čitluk|Brotnjo]]. Po prvi put je zajednički odigrano finale [[Kup Bosne i Hercegovine|Kupa Bosne i Hercegovine]] i baraž za mjesto u [[UEFA Intertoto kup|Intertoto kupu]]. Pred početak sezone [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2000/2001.|2000/01]]. savezi postižu dogovor i osniva se prva zajednička liga na nivou Federacije Bosne i Hercegovine pod vodstvom [[Nogometni savez Bosne i Hercegovine|nogometnog saveza Bosne i Hercegovine]]. U njoj je nastupalo ukupno 22 kluba iz Federacije Bosne i Hercegovine. Nakon dugih pregovora i pod pritiskom [[UEFA]]-e 2002. [[Fudbalski savez Republike Srpske]] odlučuje da se pridruži zajedničkom takmičenju, pod imenom Premijer liga Bosne i Hercegovine. 14 klubova iz [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije Bosne i Hercegovine]] i 6 iz [[Republika Srpska|Republike Srpske]] udruženi su u zajedničku ligu, po prvi put nakon završetka rata. ===Liga 12=== U aprilu [[nogometni savez Bosne i Hercegovine]] donio je odluku, da od sezone 2016/2017. Premijer liga Bosne i Hercegovine broji 12 klubova koja će trajati 22 regularna kola, pa onda podjela na "Ligu za prvaka" i "Ligu za opstanak" od 10 kola. Od 58 delegata, njih 56 je bilo ''za'', dok su dva bila suzdržana. Taj format takmičenja je korišten i za sezonu 2017/18. ali od 2018/19. format je opet izmijenjen na trokružni sistem inspirisan [[Bergerove tablice|Bergerovim tablicama]].<ref>{{cite web|url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/premijer-liga-bih-se-igra-u-trokruznom-formatu-broj-stranih-igraca-smanjen-na-cetiri/180619057|title=Premijer liga BiH se igra u trokružnom formatu, broj stranih igrača smanjen na četiri|date=19. 6. 2018|access-date=19. 6. 2018|author=E.B.|publisher=Klix.ba}}</ref> ===Liga 10=== U maju 2024. godine, nogometni savez donio je odluku da od sezone 2025/2026. Premijer liga broji 10 klubova, te koja će upotrebljavati četverokružni sistem i Bergerove tablice. Prijedlog je usvojen jednoglasno.<ref>{{cite web|url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/nogometni-savez-bih-odlucio-liga-se-i-zvanicno-smanjuje-na-10-klubova/240527078|title=Nogometni savez BiH odlučio: Liga se i zvanično smanjuje na 10 klubova|date=27. 5. 2024|access-date=27. 5. 2024|author=E.K.|publisher=Klix.ba}}</ref> ==Klubovi u sezoni 2025/26.== {{Glavni|Premijer liga Bosne i Hercegovine 2025/2026.}} {{Location map+|Bosna i Hercegovina|float=right |width=330 |caption=Lokacija klubova u Premijer ligi sezona 2025/26.|places= {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=44.775970 |long=17.199611 |label=[[FK Borac Banja Luka|Borac]]|position=bottom}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=43.466667 |long=17.333333 |label=[[HŠK Posušje|Posušje]]|position=left}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=44.754353 |long=19.225034 |label=[[FK Radnik Bijeljina|Radnik]]|position=bottom}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=44.981974 |long=16.708005 |label=[[FK Rudar Prijedor|Rudar]]|position=right}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=43.873697 |long=18.408633 |label=[[FK Sarajevo|Sarajevo]]|position=top}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=44.732269 |long=18.093903 |label=[[FK Sloga Doboj|Sloga]]|position=top}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=43.366667 |long=17.583333 |label=[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]]|position=left}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=43.333333 |long=17.8 |label=[[FK Velež Mostar|Velež]]|position=top}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=43.345560 |long=17.795308 |label=[[HŠK Zrinjski Mostar|Zrinjski]]|position=bottom}} {{Location map~|Bosna i Hercegovina|lat=43.846521 |long=18.387336 |label=[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]]|position=right}} }} {| class="wikitable sortable" |- ! Klub ! Lokacija ! Stadion ! Kapacitet<ref name="Capacity of stadiums of the Premier League of Bosnia and Herzegovina">{{cite web|title=Capacity of stadiums of the Premier League of Bosnia and Herzegovina|access-date=26. 5. 2019|publisher=Soccerway|url=https://int.soccerway.com/national/bosnia-herzegovina/premier-liga/20182019/regular-season/r48238/venues/?ICID=PL_3N_05}}</ref> |- | {{sort|Borac|[[FK Borac Banja Luka|Borac Banja Luka]]}} | [[Banja Luka]] | [[Gradski stadion Banja Luka|Gradski stadion]] | align="center" | 10.030 |- | [[HŠK Posušje|Posušje]] | [[Posušje]] | [[Stadion Mokri Dolac|Mokri Dolac]] | align="center" | 8.000 |- | [[FK Radnik Bijeljina|Radnik Bijeljina]] | [[Bijeljina]] | [[Gradski stadion Bijeljina|Gradski stadion]] | align="center" | 6.000 |- | [[FK Rudar Prijedor|Rudar Prijedor]] | [[Prijedor]] | [[Gradski stadion Prijedor|Gradski stadion]] | align="center" | 3.540 |- | {{sort|Sarajevo|[[FK Sarajevo|Sarajevo]]}} | [[Sarajevo]] | [[Stadion "Asim Ferhatović Hase"|Asim Ferhatović Hase]] | align="center" | 34.500 |- | [[FK Sloga Doboj|Sloga Doboj]] | [[Doboj]] | [[Stadion Luke (Doboj)|Stadion Luke]] | align="center" | 3.000 |- | {{sort|Široki Brijeg|[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]]}} | {{sort|Široki Brijeg|[[Široki Brijeg]]}} | [[Stadion Pecara|Pecara]] | align="center" | 7.000 |- | [[FK Velež Mostar|Velež Mostar]] | [[Mostar]] | [[Stadion "Rođeni"|Rođeni]] | align="center" | 7.000 |- | [[HŠK Zrinjski|Zrinjski Mostar]] | [[Mostar]] | [[Stadion pod Bijelim brijegom|Bijeli brijeg]] | align="center" | 9.000 |- | {{sort|Željezničar|[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]]}} | [[Sarajevo]] | [[Stadion Grbavica|Grbavica]] | align="center" | 13.146 |} ==Pobjednici Premijer lige== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="font-size:99%;" |- !scope="col" rowspan=2 width=50|Sezona !scope="col" rowspan=2 width=140|Pobjednik<br /> {{small|(Titule u PL)}} !scope="col" rowspan=2 width=140|Drugoplasirani !scope="col" rowspan=2 width=140|Trećeplasirani !scope="col" colspan=3|Najbolji strijelac |- !width=250|Igrač <small>(Klub)</small> !width=50|Nac. !Golovi |- |align=left|2000/01. !scope="row"|[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] (1) |[[HNK Brotnjo Čitluk|Brotnjo]] |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |{{sortname|Đelaludin|Muharemović}} <small>(Željezničar)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|31 |- |align=left|2001/02. !scope="row"|[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] (2) |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |[[HNK Brotnjo Čitluk|Brotnjo]] |{{sortname|Ivica|Huljev}} <small>(Željezničar)</small> |<center>{{ZD|HRV}}</center> |style="text-align:center"|15 |- |align=left|2002/03. !scope="row"|[[FK Leotar|Leotar]] (1) |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |{{sortname|Emir|Obuća}} <small>(Sarajevo)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|23 |- |align=left|2003/04. !scope="row"|[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] (1) |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |{{sortname|Alen|Škoro}} <small>(Sarajevo)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|20 |- |align=left|2004/05. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (1) |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |{{sortname|Zoran|Rajović}} <small>(Zrinjski)</small> |<center>{{ZD|SRB}}</center> |style="text-align:center"|17 |- |align=left|2005/06. !scope="row"|[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] (2) |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] |{{sortname|Petar|Jelić}} <small>(Modriča)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|19 |- |align=left|2006/07. !scope="row"|[[FK Sarajevo|Sarajevo]] (1) |[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] |[[FK Slavija|Slavija]] |{{sortname|Stevo|Nikolić}} <small>(Modriča)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|19 |- |align=left|2007/08. !scope="row"|[[FK Modriča|Modriča]] (1) |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |[[NK Čelik|Čelik Zenica]] |{{sortname|Darko|Spalević}} <small>(Slavija)</small> |<center>{{ZD|SRB}}</center> |style="text-align:center"|18 |- |align=left|2008/09. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (2) |[[FK Slavija|Slavija]] |[[FK Sloboda Tuzla|Sloboda Tuzla]] |{{sortname|Darko|Spalević}} <small>(Slavija)</small> |<center>{{ZD|SRB}}</center> |style="text-align:center"|17 |- |align=left|2009/10. !scope="row"|[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] (3) |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |[[FK Borac Banja Luka|Borac]] |{{sortname|Feđa|Dudić}} <small>(Travnik)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|16 |- |align=left|2010/11. !scope="row"|[[FK Borac Banja Luka|Borac]] (1) |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |{{sortname|Ivan|Lendrić}} <small>(Zrinjski)</small> |<center>{{ZD|HRV}}</center> |style="text-align:center"|16 |- |align=left|2011/12. !scope="row"|[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] (4) |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |[[FK Borac Banja Luka|Borac]] |{{sortname|Eldin|Adilović}} <small>(Željezničar)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|19 |- |align=left|2012/13. !scope="row"|[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] (5) |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |[[FK Borac Banja Luka|Borac]] |{{sortname|Emir|Hadžić}} <small>(Sarajevo)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|20 |- |align=left|2013/14. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (3) |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |{{sortname|Wagner|Lago|Wagner Santos Lago}} <small>(Široki Brijeg)</small> |<center>{{ZD|BRA}}</center> |style="text-align:center"|18 |- |align=left|2014/15. !scope="row"|[[FK Sarajevo|Sarajevo]] (2) |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] |{{sortname|Riad|Bajić}} <small>(Željezničar)</small> |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|15 |- |align=left|2015/16. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (4) |[[FK Sloboda Tuzla|Sloboda Tuzla]] |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |{{sortname|Leon|Benko}} <small>(Sarajevo)</small> |<center>{{ZD|HRV}}</center> |style="text-align:center"|17 |- |align=left|2016/17. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (5) |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |{{sortname|Ivan|Lendrić}} {{small|(Željezničar)}} |<center>{{ZD|HRV}}</center> |style="text-align:center"|19 |- |align=left|2017/18. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (6) |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |{{sortname|Miloš|Filipović}} {{small|(Zrinjski)}} |<center>{{ZD|SRB}}</center> |style="text-align:center"|16 |- |align=left|2018/19. !scope="row"|[[FK Sarajevo|Sarajevo]] (3) |[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |{{sortname|Sulejman|Krpić}} {{small|(Željezničar)}} |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|16 |- |align=left|2019/20. !scope="row"|[[FK Sarajevo|Sarajevo]] (4) |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] |{{sortname|Mersudin|Ahmetović}} {{small|(Sarajevo)}} |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|13 |- |align=left|2020/21. !scope="row"|[[FK Borac Banja Luka|Borac]] (2) |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |[[FK Velež Mostar|Velež]] |{{sortname|Nemanja|Bilbija}} {{small|(Zrinjski)}} |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|15 |- |align=left|2021/22. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (7) |[[FK Tuzla City|Tuzla City]] |[[FK Borac Banja Luka|Borac]] |{{sortname|Nemanja|Bilbija}} {{small|(Zrinjski)}} |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|33 |- |align=left|2022/23. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (8) |[[FK Borac Banja Luka|Borac]] |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] |{{sortname|Nemanja|Bilbija}} {{small|(Zrinjski)}} |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|24 |- |align=left|2023/24. !scope="row"|[[FK Borac Banja Luka|Borac]] (3) |[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] |[[FK Velež Mostar|Velež]] |{{sortname|Nemanja|Bilbija}} {{small|(Zrinjski)}} |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|24 |- |align=left|2024/25. !scope="row"|[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] (9) |[[FK Borac Banja Luka|Borac]] |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |{{sortname|Mihael|Mlinarić}} {{small|(Velež)}} |<center>{{ZD|HRV}}</center> |style="text-align:center"|19 |- |align=left|2025/26. !scope="row"|[[FK Borac Banja Luka|Borac]] (4) |[[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] |[[FK Sarajevo|Sarajevo]] |{{sortname|Luka|Juričić}} {{small|(Borac)}} |<center>{{ZD|BIH}}</center> |style="text-align:center"|27 |} ==Najuspješniji klubovi== {| class="wikitable" width=60% |- style="background-color:#CCF;" ! width="20%" | Klub ! width="15%" | Broj titula ! width="30%" | Godine osvajanja titule |- | [[HŠK Zrinjski|Zrinjski]] | <center>9 | [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2004/2005.|2005]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2008/2009.|2009]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2013/2014.|2014]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2015/2016.|2016]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2016/2017.|2017]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2017/2018.|2018]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2021/2022.|2022]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2022/2023.|2023]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2024/2025.|2025]]. |- | [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] | <center>5 | [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2000/2001.|2001]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2001/2002.|2002]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2009/2010.|2010]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2011/2012.|2012]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2012/2013.|2013]]. |- | [[FK Sarajevo|Sarajevo]] | <center>4 | [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2006/2007.|2007]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2014/2015.|2015]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2018/2019.|2019]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2019/2020.|2020]]. |- | [[FK Borac Banja Luka|Borac]] | <center>4 | [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2010/2011.|2011]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2020/2021.|2021]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2023/2024.|2024]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2025/2026.|2026]]. |- | [[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] | <center>2 | [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2003/2004.|2004]], [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2005/2006.|2006]]. |- | [[FK Leotar|Leotar]] | <center>1 | [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2002/2003.|2003]]. |- | [[FK Modriča|Modriča]] | <center>1 | [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2007/2008.|2008]]. |} ===Vječna tabela=== {{Zbirna tabela Premijer lige Bosne i Hercegovine}} ==Struktura bh. nogometnih liga== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- | width=35p|''Nivo'' || width=110px bgcolor=#ABCDEF colspan="3" |2002/03. – do danas |- | I || bgcolor=#ABCDEF colspan="3" |Premijer liga |- | II || bgcolor=#99FF66|1. Liga FBiH || bgcolor=#CCCCFF colspan="2" |1. Liga RS |- | III || bgcolor=#99FF66|2. Liga FBiH || bgcolor=#CCCCFF colspan="2" |2. Liga RS |- | IV || bgcolor=#99FF66|1. Kantonalna liga|| bgcolor=#CCCCFF colspan="2" | Treće (područne) lige RS |- | V || bgcolor=#99FF66|2. Kantonalna liga || bgcolor=#CCCCFF colspan="2" | Međuopćinska liga |- | VI || bgcolor=#99FF66| Međuopćinske i općinske lige || bgcolor=#CCCCFF colspan="2" | Međuopćinske i općinske lige |} ==Također pogledajte== *[[Nogomet u Bosni i Hercegovini]] *[[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu]] *[[Superkup Bosne i Hercegovine u nogometu]] *[[:Kategorija:Bosanskohercegovački nogometaši|Bosanskohercegovački nogometaši]] ==Reference== {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== *[https://www.nfsbih.ba/ Zvanični sajt nogometnog saveza Bosne i Hercegovine] *[https://www.uefa.com/nationalassociations/BIH/ Bosna i Hercegovina na zvaničnom sajtu UEFA-e] *[https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/BIH?gender=men Bosna i Hercegovina na zvaničnom sajtu FIFA-e] {{Nogomet u BiH}} {{Premijer liga Bosne i Hercegovine}} {{Seniorske sportske lige Bosne i Hercegovine}} {{Evropske prve nogometne lige}} [[Kategorija:Osnivanja u 2000.]] [[Kategorija:Nogometna takmičenja u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Premijer liga Bosne i Hercegovine|*]] [[Kategorija:Prve lige Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Prve nogometne lige u Evropi]] b98y060r9nnpclpdd7qyenik5ygvjla FK Sloboda Tuzla 0 1563 3899324 3831654 2026-06-20T21:41:57Z Bakir123 110053 3899324 wikitext text/x-wiki {{Infokutija fudbalski klub | Boja1 = #2a2a2a | Boja2 = #ec1b21 | Ime kluba = FK Sloboda Tuzla | Puno ime = Fudbalski klub<br/>Sloboda Tuzla | Grb = FK Sloboda Tuzla.png | veličina_grba = 160px | Nadimak = ''Fukare'' <br> ''Slana Garda'' <br> ''Crveno-crni'' | Osnovan = [[1919]].<ref>{{cite web|title=Osnivanje kluba - FK Sloboda|url=http://www.fksloboda.ba/index.php/istorija/osnivanje-kluba|website=fksloboda.ba|access-date=7. 8. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150829030406/http://www.fksloboda.ba/index.php/istorija/osnivanje-kluba|archive-date=29. 8. 2015|url-status=dead}}</ref> | Raspušten = | Lokacija = [[Tuzla]]<br/>[[Bosna i Hercegovina]] | Boje = {{colorbox|#ec1b21}} {{colorbox|#2a2a2a}} | Federacija = [[Nogometni savez Bosne i Hercegovine|N/FS BIH]] | Konfederacija = | Liga = [[Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine|Prva liga FBiH]] | Stadion = [[Stadion Tušanj|Tušanj]] | Kapacitet = 7.200 | Vlasnik kluba = | Predsjednik kluba = [[Azmir Husić]] | Trener = [[Adnan Hodžić]] | Uspjesi = | Nacionalni kupovi = | Evropski kupovi = | Adresa = Trg Stara tržnica 10<br>75000 Tuzla | Plasman u prethodnoj sezoni = 3. mjesto | Prethodna sezona = [[Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine 2025/2026.|2025/26.]] | Webstranica = [http://www.fksloboda.ba/ fksloboda.ba] | Trenutna sezona = |uzorak_lr1 = _black_stripes |uzorak_t1 = _blackstripes |uzorak_dr1 = _black_stripes |lijeva ruka1 = FF0000 |tijelo1 = FF0000 |desna ruka1 = FF0000 |šorc1 = 000000 |čarape1 = FF0000 |uzorak_lr2 = |uzorak_t2 = |uzorak_dr2 = |lijeva ruka2 = FF0000 |tijelo2 = FF0000 |desna ruka2 = FF0000 |šorc2 = FFFFFF |čarape2 = FF0000 }} '''Fudbalski klub Sloboda Tuzla''' je [[nogomet]]ni klub iz [[Tuzla|Tuzle]], [[Bosna i Hercegovina]]. Osnovan je [[1919]]. godine. Takmiči se u [[Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine|Prvoj ligi Federacije Bosne i Hercegovine]]. == Historija == Krajem novembra 1919. godine je mjesno partijsko vijeće donijelo odluku o osnivanju RSD-a te je krajem oktobra 1919. godine održana osnivačka skupština. Na osnivačkoj skupštini je sekretar [[Mitar Trifunović Učo]] dao prijedlog za naziv "Gorki" po ruskom književniku [[Maksim Gorki|Maksimu Gorkom]]. Prijedlog je prihvaćen, a u okviru društva sa radom je počela fudbalska sekcija čiji su prvi igrači bili iz porodice Mott, Mustačević, Zaboš, Mujezinović, Šifer, Josić, Zafani, Morankić, Mešković itd. Interesantno je da su potomci neki od navedenih i danas sa nama, veliki prijatelji FK Sloboda. U sljedećih par godina društvo je bilo izloženo pritiscima koji su bili karakteristični za to vrijeme te vlast nastojala da se promijeni boljševički naziv društva. Godine 1923. je sud naredio zabranu društva, ali su određeni aktivisti nastavili s aktivnostima zbog čega su ležali u zatvoru. Zahvaljujući upornom zalaganju aktivista koji su osnovali Gorki 20.11.1927. godine je osnovano RSD Sloboda, a u njenom okrilju i fudbalska sekcija. Nosioci ideja i 1919. i 1927. godine su bile skoro sve iste osobe. === Poslije Drugog svjetskog rata === Nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] Sloboda je počela igrati u Zonskoj ligi da bi 1958. godine ostvaren plasman u Drugu saveznu ligu. Igrajući sa ekipama iz [[Slovenija|Slovenije]], sjeveroistočnog dijela [[Hrvatska|Hrvatske]] i sjeverozapadne [[Srbija|Srbije]] kroz Drugu saveznu ligu Zapad i Sjever, Sloboda uspjeva dva puta se plasirati u Prvu saveznu ligu te oba puta se u društvu najboljih zadržava po jednu sezonu. Ipak, Sloboda u sezoni 1968/69, nakon baraža sa [[FK Budućnost Podgorica|Budućnosti]] iz [[Podgorica|Podgorice]] ostvaruje ponovni plasman u Prvu saveznu ligu u kojoj se zadržala sljedeće 22 sezone, odnosno sve do raspada bivše države, a samim time i zajedničke lige. === Prva savezna liga === U ovom periodu Sloboda igra bitnu ulogu u tadašnjem jugoslovenskom fudbalu te Santosi sa Tušnja, kako je prozvana ekipa Slobode sredinom [[1970te|1970-ih]], postaje regionalno nogometno središte u kojem priliku za afirmaciju dobijaju igrači mahom sa područja današnjeg [[Tuzlanski kanton|Tuzlanskog kantona]], sjeveroistočne [[BiH]] i [[Vojvodina|Vojvodine]]. 1971. godine FK "Sloboda" osvaja kup Prvoligaša pobjedom nad [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničarom]] rezultatom 1:0. Iste godine je ostvaren plasman u finale Kup-a maršala Tita u kome je poražena u dva susreta od [[FK Crvena zvezda|Crvene zvezde]] 0:4 u [[Tuzla|Tuzli]] i 2:0 u [[Beograd]]u. Ipak najveći uspjeh ostvaren je u sezoni 1976/77. godine kada je nakon osvojenog trećeg mjesta u prvenstvu izboren plasman u [[kup UEFA]], a nakon poraza u [[Las Palmas]]u od istoimene ekipe, rezultatom 5:0, i minimalne pobjede u Tuzli, rezultatom 4:3, "Sloboda" se oprostila od daljeg takmičenja. Pored ovih rezultata treba istaći uspješno učešće u balkanskom kupu 1970. godine kao i osvajanje [[Rapan kup]]a 1984. godine. Otkako je u sezoni 1968/69. godine uveden trofej za fer-plej, FK "Sloboda" je u 19 završenih fudbalskih šampionata ovo priznanje osvojila šest puta. Za reprezentativce selekcije ex JugosLavije nastupilo je 29 fudbalera FK "Sloboda" Tuzla. === Bosna i Hercegovina === Osamostaljivanjem države [[BiH|Bosne i Hercegovine]], FK "Sloboda" Tuzla ima značajnu ulogu u prvenstvu gdje je ostvarila visoke plasmane, u takmičenju za kup BiH šest puta je bila finalist takmičenja, a u sezoni 2008/2009. je ponovila svoj najbolji poslijeratni uspjeh (1995/96) te osvojila 3. mjesto u Premijer ligi. Sloboda je u ovom periodu dva puta bila učesnik [[UEFA Intertoto kup]]a gdje je oba puta došla do drugog kruga. Dva puta je igrala i finale kupa BiH i u oba finala bila poražena, i to 2008. od Zrinjskog, a 2009. od Slavije, oba puta na penale. Sezona 2008/2009. je najuspješnija u Premijer Ligi, igrano je finale kupa i osvojeno treće mjesto na tabeli, izborili su Evropu ali im je uskraćena licenca. Sloboda je tužila N/FSBiH i dobila tužbu ali daljnji razvoj situacije ostaje nerazjašnjen. U sezoni 2011/12. Sloboda je nakon 42 godine izgubila status u društvu naboljih. U sezoni ispadanja iz Premijer lige u Slobodi su se promijenila dva predsjednika kluba te tri šefa stručnog štaba. Prvu sezonu nakon ispadanja Slobodu s klupe vodi Smail Karić. U drugu polusezonu 2013/2014. Sloboda ulazi sa Miroslavom Blaževićem na klupi i novom upravom koja novom šefu obezbjeđuje željene igrače i uspjeva se vratiti u Premijer Ligu. U sezoni 2014/15. Sloboda ponovo igra Premijer Ligu, sa klupe ih predvode Denis Karić, zatim Acadio Casemiro, a nakon zimske pauze na klupu dolazi Husref Musemić. Uz Musemića dolaze nova pojačanja sa ciljem opstanka u Premijer Ligi, od kojih su najzvučnija Almir Bekić, Zajko Zeba, Dilaver Zrnanovic, Mersudin Ahmetović i drugi, Sloboda uspjeva nakon nekoliko kola obezbjediti opstanak i početi pripreme za sezonu 2015/2016. Početkom 2015. godine, predsjednik Slobode Azmir Husic javnosti objedlodanjuje plan djelovanja i razvoja FK Sloboda pod nazivom "Zlatna Karika", koji predviđa da sa njegovim kapitalom uz pomoć općine Tuzla Sloboda napravi iskorak. Početkom jula 2015. godine plan je usvojen na skupštini FK Slobode. U sezoni 2015/2016 Sloboda je zabilježila najbolji rezultat u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine|Premijer Ligi BIH]] plasmanom na drugo mjesto, te je igrala u finalu [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu|Kupa BiH]] u kojem je izgubila od ekipe [[FK Radnik Bijeljina]] ukupnim rezultatom 4:1 (1:1, 3:0).<ref>{{Cite web|url=http://sportsport.ba/bh_fudbal/radnik-ispisao-historiju-sloboda-ostala-bez-trofeja/194873|title=Radnik ispisao historiju, Sloboda ostala bez trofeja|access-date=2. 8. 2016}}</ref> Ekipa Husrefa Musemića je osvojenim drugim mjestom u PL BIH osigurala plasman u prvo pretkolo Evropske Lige. Nakon dvije odigrane utakmice sa ekipom Beitar iz [[Izrael]]a (0:0, 1:0), Sloboda je okončala svoj nastup u Evropskoj Ligi.<ref>{{Cite web|url=http://faktor.ba/sloboda-beitar-odigrali-bez-golova-tuzlaci-u-izraelu-traze-prolaz-dalje-fotovideo/|title=Sloboda i Beitar odigrali bez golova: Tuzlaci u Izraelu traže prolaz dalje (FOTO/VIDEO) - Faktor.ba|date=30. 6. 2016|language=bs-BA|access-date=2. 8. 2016}}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://bportal.ba/video-nakon-minimalnog-poraza-od-beitara-sloboda-zavrsila-svoj-nastup-u-evropskoj-ligi/|title=VIDEO Nakon minimalnog poraza od Beitara: Sloboda završila svoj nastup u Evropskoj ligi|date=7. 7. 2016|language=bs-BA|access-date=2. 8. 2016}}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Uspjesi == *'''[[Premijer liga Bosne i Hercegovine|Premijer liga]]''' **'''[[Datoteka:Cup Finalist.png]] (1)''': [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2015/2016.|2015/16.]] *'''[[Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine|Prva liga FBiH]]''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (2)''': [[Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine 2013/2014.|2013/14]], [[Prva nogometna liga Federacije Bosne i Hercegovine 2023/2024.|2023/24.]] *'''[[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu|Kup BiH]]''' **'''[[Datoteka:Cup Finalist.png]] (6)''': [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu 1994/1995.|1994/95]], [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu 1995/1996.|1995/96]], [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu 1999/2000.|1999/00]], [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu 2007/2008.|2007/08]], [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu 2008/2009.|2008/09]], [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu 2015/2016.|2015/16.]] *'''[[Druga nogometna liga SFRJ|Druga liga SFRJ]]''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (1)''': 1958/59. *'''[[Kup Jugoslavije u nogometu|Kup SFRJ]]''' **'''[[Datoteka:Cup Finalist.png]] (1)''': 1970/71. *'''[[UEFA Intertoto kup]]''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (1)''': 1983. == Igrači == ''Posljednja izmjena: 21. juli 2019.'' {{Nogometna ekipa početak|sakrijnapomenu=1}} {{Nogometna ekipa igrač|br=5|nac=BIH|ime=Adnan Salihović|poz=O}} {{Nogometna ekipa igrač|br=7|nac=BIH|ime=Omar Pršeš|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=10|nac=BIH|ime=Edis Smajić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=14|nac=BIH|ime=Perica Ivetić|poz=O}} {{Nogometna ekipa igrač|br=15|nac=HRV|ime=Tony Livančić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=16|nac=BIH|ime=Amar Beganović|poz=O}}([[Kapiten (nogomet)|C]]) {{Nogometna ekipa igrač|br=19|nac=BIH|ime=Armin Hodžić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=21|nac=BIH|ime=Sabit Alispahić|poz=O}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Nikola Lakić|poz=G}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Irfan Fejzić|poz=G}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Edin Salkić|poz=O}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Adnan Mujkić|poz=O}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=ŠVI|ime=Anis Ramčilović|poz=O}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Almir Bekić|poz=O}} {{Nogometna ekipa sredina}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=SRB|ime=Dejan Uzelac|poz=O}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Petar Dodig|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=FRA|ime=Yoann Martelat|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Josip Šantić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Marinko Rastoka|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Dino Hodžić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Adnan Buljić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Saša Maksimović|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=SRB|ime=Dušan Ristić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=HOL|ime=Sadik Špijodić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Samir Bekrić|poz=V}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Adnan Osmanović|poz=N}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Amer Bekić|poz=N}} {{Nogometna ekipa igrač|br=-|nac=BIH|ime=Abid Mujagić|poz=N}} {{Nogometna ekipa kraj}} == Plasman u Prvoj i Premijer ligi Bosne i Hercegovine == {| class=wikitable style="text-align:center" width=60% |- !colspan=11|''[[Premijer liga Bosne i Hercegovine|FK Sloboda u Prvoj i Premijer ligi Bosne i Hercegovine]]'' |- !width=15%|{{Tooltip| Sez. | Sezona u Premijer ligi Bosne i Hercegovine}} !width=5%|{{Tooltip| Poz. | Pozicija u prvenstvu}} !width=5%|{{Tooltip| OU | Odigrano utakmica}} !width=5%|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width=5%|{{Tooltip| N | Neriješeno}} !width=5%|{{Tooltip| I | Izgubljeno}} !width=5%|{{Tooltip| DG | Dati golovi}} !width=5%|{{Tooltip| PG | Primljeni golovi}} !width=5%|{{Tooltip| GR | Gol-razlika}} !width=5%|{{Tooltip| B | Ukupan broj osvojenih bodova u toku sezone}} !width=5%|{{Tooltip| Ref. | Referenca}} |- |[[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1994/1995.|1994/95.]]||-||6||4||0||2||20||7||+13||12||<ref name="Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1994/1995, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-1994-1995/150 ''Prva liga Bosne i Hercegovine 1994/1995, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1995/1996.|1995/96.]]||3.||30||19||6||5||58||28||+30||63||<ref name="Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1995/1996, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-1995-1996/51 ''Prva liga Bosne i Hercegovine 1995/1996, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1996/1997.|1996/97.]]||9.||30||12||7||11||45||33||+12||43||<ref name="Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1996/1997, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-1996-1997/50 ''Prva liga Bosne i Hercegovine 1996/1997, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1997/1998.|1997/98.]]||5.||30||13||7||10||39||27||+12||46||<ref name="Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1997/1998, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-1997-1998/49 ''Prva liga Bosne i Hercegovine 1997/1998, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1998/1999.|1998/99.]]||5.||30||15||6||9||46||32||+14||51||<ref name="Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1998/1999, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-1998-1999/46 ''Prva liga Bosne i Hercegovine 1998/1999, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |-style="border-bottom:2px solid green;" |[[Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1999/2000.|1999/00.]]||8.||30||14||5||11||41||31||+10||47||<ref name="Prva nogometna liga Bosne i Hercegovine 1999/2000, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-1999-2000/45 ''Prva liga Bosne i Hercegovine 1999/2000, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2000/2001.|2000/01.]]||11.||42||17||13||12||54||41||+13||64||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2000/2001, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2000-2001/44 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2000/2001, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2001/2002.|2001/02.]]||10.||30||11||7||12||32||28||+4||40||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2001/2002, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2001-2002/43 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2001/2002, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2002/2003.|2002/03.]]||6.||38||16||6||16||51||38||+13||54||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2002/2003, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2002-2003/42 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2002/2003, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2003/2004.|2003/04.]]||5.||30||11||9||10||38||36||+2||42||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2003/2004, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2003-2004/41 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2003/2004, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2004/2005.|2004/05.]]||11.||30||11||8||11||30||28||+2||41||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2004/2005, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2004-2005/40 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2004/2005, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2005/2006.|2005/06.]]||11.||30||11||6||13||31||40||-9||39||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2005/2006, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2005-2006/39 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2005/2006, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2006/2007.|2006/07.]]||10.||30||12||4||14||36||45||-9||40||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2006/2007, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2006-2007/36 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2006/2007, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2007/2008.|2007/08.]]||6.||30||15||2||13||44||38||+6||47||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2007/2008, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2007-2008/35 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2007/2008, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2008/2009.|2008/09.]]||3.||30||15||5||10||32||26||+6||50||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2008/2009, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2008-2009/34 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2008/2009, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2009/2010.|2009/10.]]||8.||30||13||3||14||30||34||-4||42||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2009/2010, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2009-2010/1 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2009/2010, sportsport.ba''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020071204/http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2009-2010/1 |date=20 Oktobar 2017 }}; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2010/2011.|2010/11.]]||6.||30||14||4||12||28||29||-1||46||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2010/2011, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2010-2011/185 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2010/2011, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2011/2012.|2011/12.]]||15.||30||10||2||18||23||48||-25||32||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2011/2012, sportsport.ba">[http://www.sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2011-2012/324 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2011/2012, sportsport.ba'']; pristupljeno: 26. juli 2014.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2014/2015.|2014/15.]]||8.||30||11||7||12||33||28||+5||40||<ref name="Premijer liga Bosne i Hercegovine 2014/2015, sportsport.ba">[http://sportsport.ba/tabela/Premijer-liga-BiH-2014-2015/777 ''Premijer liga Bosne i Hercegovine 2014/2015, sportsport.ba'']; pristupljeno: 1. juli 2015.</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2015/2016.|2015/16.]]|| align="center" |2. |30 |19 |5 |6 |44 |23 | +21 |62 |<ref>{{Cite web|url=http://nr.soccerway.com/national/bosnia-herzegovina/premier-liga/20152016/regular-season/r31610/|title=Summary - Premier Liga - Bosnia and Herzegovina - Results, fixtures, tables and news - Soccerway|website=nr.soccerway.com|access-date=2. 8. 2016|archive-date=30. 7. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730050247/http://nr.soccerway.com/national/bosnia-herzegovina/premier-liga/20152016/regular-season/r31610/|url-status=dead}}</ref> |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2016/2017.|2016/17.]] | 5.||32||11||10||11||39||42||-3||43|| |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2017/2018.|2017/18.]] | 10.||32||9||9||14||31||34||-3||36|| |- |colspan=2 align=center|'''Ukupno''' - <small>''22 sezone''</small> ||'''660'''||'''283'''||'''131'''||'''246'''||'''825'''||'''716'''||'''+109'''||'''980'''|| |- |-style="border-bottom:2px solid green;" |colspan=2 align=center|'''Ukupno u PLBiH''' - <small>''16 sezona''</small> ||'''504'''||'''206'''||'''100'''||'''198'''||'''576'''||'''558'''||'''+18'''||'''718'''|| |} == Stadion == [[Stadion Tušanj]] je stadion na kojem FK Sloboda igra svoje utakmice punih 56 godina. Nosi ime po dijelu grada [[Tuzla|Tuzle]] u kojem je smješten. Stadion se počeo graditi u proljeće 1947. godine. Radilo se udarnički, svakodnevno su dolazile brigade mladih iz tadašnjih kvartova, iz škola, pomagali radnici iz preduzeća. Međutim, teško vrijeme poslije Drugog svjetskog rata, puno bitnijih stvari u to vrijeme kao i činjenica da se sistem takmičenja tih godina stalno mijenjao pa su i ambicije Slobode se mijenjale, su doprinijeli da radovi na Tušnju utihnu. U to vrijeme Sloboda je igrala na terenu Proletera iz Kreke. Teren se nalazio na prostoru današnjeg novoizgrađenog tržnog centra Tuš na Ircu. Iz tog vremena ostaće upamćena prva noćna utakmica u [[Tuzla|Tuzli]]. Naime te noći, 4.avgusta 1956. godine, u okviru tadašnje Zonske lige Sloboda je ugostila [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] iz Sarajeva. Formiranje Zonske lige [[1955]].godine, u kojoj je Sloboda igrala sa timovima kao što su [[FK Sarajevo|Sarajevo]], [[FK Borac Banja Luka|Borac]], [[FK Čelik|Čelik]], [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar,]] je počelo privlačiti veliku pažnju tuzlanske publike. Slobodine dobre igre i visoka pozicioniranost su reanimirale radove na [[Stadion Tušanj|Tušnju]]. Svečano otvaranje se desilo 28.jula 1957. godine za koju se upriličila prijateljska utakmica Sloboda-[[NK Zagreb|Zagreb]]. Iako je rezultat bio u drugom planu Sloboda je visoko slavila rezultatom 5:2 (0:1). Bio je to događaj decenije u Tuzli, a okupilo se preko 10.000 gledalaca na tek izgrađenom [[Stadion Tušanj|Tušnju]]. Utakmicu su sudili sudije [[Mesud Skokić]], [[Miralem Behlilović]] i [[Jure Kordić]]. Tušanj je sljedeću deceniju postao gost ekipama iz cijele bivše države jer je Sloboda ubrzo nakon otvaranja stadiona ušla u Drugu saveznu ligu, tačnije 1958. godine gdje je uz dva jednogodišnja izleta u Prvu saveznu ligu (1959/60 i 1962/63) uspješno se takmičila sve do 1969. godine. [[Stadion Tušanj|Tušanj]] je bio mjesto na kojem su mnogi naši očevi i majke učestvovale na sletovima povodom svečanih dana bivše države, kao i na manifestacijama obilježavanja postojanja kluba. Odlične igre, zapažena rola u Prvoj saveznoj ligi i Kupu Maršala, kao i trka za prestižom su rezultirale izgradnjom reflektora čija je gradnja dovršena 1979. godine. Do početka 90-tih većih radova na Tušnju nije bilo iako je u Rudarskoj 2 godinama stajala maketa nadogradnje stadiona. Došao je još jedan [[Rat u Bosni i Hercegovini|rat]], promijenilo se puno stvari. Sloboda pored par ekipa koje su bile standardni prvoligaši u ligi bivše države počinje da se takmiči sa ekipama koje su prije rata igrale republičke pa i među općinske lige. Naravno, u tim prvim godinama je bilo puno prioritetnijih, egzistencijalnih stvari. Ipak, ne možemo se oteti utisku da je upravo u tim prvim poslijeratnim godinama, krajem 90-tih, interesovanje za za utakmice bio mnogo veći nego što je sada u sadašnje vrijeme. Tušanj je rijetko bivao ispod 4-5 hiljada posjete, a na utakmicama sa starim rivalima [[FK Sarajevo|Sarajevom]], [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničarem]], [[NK Čelik|Čelikom]] je bio i više od 8.000 gledalaca. U to vrijeme tribine su bile pune, a već afirmirana navijačka skupina Fukare Tuzla je dupke punila stajanje. Prvih godina novog milenijuma osvanule su i nove stolice što je dalo novo ruho izgledu tribina. Međutim, istih godina tadašnja uprava čini korak za koji će se ispostaviti da nije bio najbolje rješenje. Iako nisu bila osigurana sredstva za gradnju popularnog "stajanja" isto biva srušeno sa obrazloženjem da će na tom mjestu niknuti tribina u roku od 3 mjeseca. Prošlo je više od 10 godina, a nekadašnje stajanje i dalje zjapi srušeno dok pogled na njega samo budi sjetu i prelijepe uspomene svakog onog ko je odrastao gledajući utakmice sa tog mjesta. Tih godina velika rezultatska i organizacijska kriza je zahvatila redove Slobode tako da pored grčevite borbe za opstanak u redovima vodstva kluba i općinskih vlasti nije ni bilo neke pretjerane želje za gradnjom stadiona. Jedino su navijači ti koji nisu prestali potencirati gradnju stadiona svo to vrijeme. Parolama, sloganima, grafitima i dr. pokušala se reanimirati tuzlanska sportska javnost i ukazati na potrebu gradnje stadiona kao jednog od preduslova za dizanja kluba iz sumornog sivila. U periodu 2007-09 stadion Tušanj ponovo postaje sve češća tema u kuloarima. U 2008. godini Općinsko vijeće je donijelo odluku o osnivanju „Javne ustanove gradski stadion Tušanj“ čime je preuzelo na sebe obavezu gradnje stadiona. Krajem juna 2009. godine putem medija je obaviještena javnost o skorom početku gradnje Sjeverne tribine sa 1. julim 2009. godine kao datumom početka radova. Radovi na Tušnju su počeli 01. jula 2009. godine, u 11.30h rušenjem ulaza na stajanje starog 52 godine. Radovi na izgradnji sjeverne tribine još uvijek traju. Rebalansom budžeta grada Tuzle usvojenim u decembru 2015. planirana je izgradnja istočne tribine stadiona Tušanj. == Navijači == Nakon avantura i kratkih izleta u Prvu ligu Jugoslavije došla je sezona 1968/69. Razigravanje za Prvu ligu se igralo sa [[FK Budućnost Podgorica|Budućnosti iz Podgorice]]. Fenomenalnih 3:0 za crveno-crne u uzvratu u [[Podgorica|Podgorici]] odjeknulo je kao bomba u slanom gradu. Svi koji su mogli išli su do [[Sarajevo|Sarajeva]] dočekati igrače na aerodromu. Do Tuzle u koloni je već bilo nekoliko stotina automobila. Svečani doček je održan na trgu i tako je sve počelo. Godine odličnih izdanja Slobode u Prvoj ligi su postale standard, Tušanj je bio pun, prosjek je bio 10-12 hiljada na stadionu, a naravno sve je gorilo kada su dolazili ekipe velike četvorke. U tim godinama A tribina Tušnja okuplja one najvatrenije. Bili su to ljudi svih profila, svih zanimanja, raznih imovinskih stanja, ali svi su bili vatreni i strastveni u svojoj ljubavi prema Slobodi. Upravo po tome se A tribina i razlikovala od ostalih tribina. Spontano se formiraju društva, ekipice, njihova mjesta su bila poznata na A tribini. Krajem 70-tih svim klincima koji su dolazili u Univerzitetsku i od koji je većina kasnije poslije postala jezgro grupe koja organizirano počinje pratiti tuzlanske klubove prvo pod nazivom "Red-Black Killers", a kasnije "Fukare". Prve godine poslije rata donose veliko rivalstvo sa zeničkim Čelikom pa samim time i sa Robijašima. Ono što je interesanto ja da su tada odnjegovana pojedina prijateljstva na toj relaciji koja su se poslije prenosila na novije generacije te se i danas zadržao jedan zdrav, sportski i prijateljski odnos sa mnoštvo ličnih poznanstava i prijateljstava. U međuvremenu opšte stanje na BH tifo sceni dobija sasvim drugi izgled. Sukobi postaju svakodnevnica pa tako i naša grupa nije izuzetak. Stvara se tradicija sukoba sa [[Manijaci]]ma, [[Horde zla|Hordama]], [[Ultrasi]]ma. Vrlo česti neredi u našem gradu na Fukare bacaju pogrešnu percepciju grada pa tako se Fukare personificiraju sa nečim lošim, ali obzirom da isto breme nosi većina grupa to je stvar sa kojom se mora živiti i mijenjati. == Evropski nastupi == {| class="wikitable" width=70% style="text-align:center" !width=5%| Sezona !width=10%| Takmičenje !width=10%| Runda !width=20%| Klub !width=10%| Domaćin !width=10%| Gost |- |[[Kup UEFA 1977/1978.|1977/78.]] |[[Kup UEFA]] |1.pretkolo |align=left|{{ZD|ŠPA}} [[UD Las Palmas|Las Palmas]] |4-3 |0-5 |- |rowspan=3|[[Intertoto kup 1978.|1978.]] |rowspan=3|[[UEFA Intertoto kup|Intertoto kup]] |rowspan=3|Grupna faza |align=left|{{ZD|IZR}} [[Maccabi Netanya FC|Maccabi Netanya]] |2-2 |2-2 |- |align=left|{{ZD|ŠVE}} [[IF Elfsborg|Elfsborg]] |3-2 |0-1 |- |align=left|{{ZD|NOR}} [[Lillestrøm SK|Lillestrøm]] |2-1 |3-1 |- |rowspan=2|[[UEFA Intertoto kup 2003.|2003.]] |rowspan=2|[[UEFA Intertoto kup|Intertoto kup]] |1. pretkolo |align=left|{{ZD|ISL}} [[Knattspyrnufélag Akureyrar]] |1-1 |1-1 <small>(3-2 pen.)</small> |- |2. pretkolo |align=left|{{ZD|BEL}} [[Lierse SK|Lierse]] |1-0 |1-5 |- |rowspan=2|[[UEFA Intertoto kup 2004.|2004.]] |rowspan=2|[[UEFA Intertoto kup|Intertoto kup]] |1. pretkolo |align=left|{{ZD|SLO}} [[NK Celje|Celje]] |1-0 |1-2 |- |2. pretkolo |align=left|{{ZD|SLK}} [[FC Spartak Trnava|Spartak Trnava]] |0-1 |1-2 |- |[[UEFA Evropska liga 2016/2017.|2016/17.]] |[[UEFA Evropska liga|Evropska liga]] |1. pretkolo |align=left|{{ZD|IZR}} [[Beitar Jerusalem]] |0-0 |0-1 |} == Treneri == [[Datoteka:Miroslav Blažević 1978.jpg|thumb|[[Miroslav Blažević]], bivši trener Slobode|204x204px]] * {{ZD|JUG}}{{ZD|BIH}} [[Faruk Pašić]] * {{ZD|JUG}} [[Đorđe Gerum]] * {{ZD|JUG}}{{ZD|BIH}} [[Slobodan Stefanović]] * {{ZD|BIH}} [[Mustafa Hukić]] (juni 1994–juni 1996) * {{ZD|BIH}} [[Nedžad Verlašević]] (juli 1996–juni 1998) * {{ZD|BIH}} [[Mustafa Hukić]] (juli 1998–august 1999) * {{ZD|BIH}} [[Sakib Malkočević]] (juli 2008–juli 2009) * {{ZD|BIH}} [[Nermin Hadžiahmetović]] (septembar 2009–novembar 2009) * {{ZD|BIH}} [[Adnan Osmanhodžić]] (novembar 2009–decembar 2009) * {{ZD|BIH}} [[Vlatko Glavaš]] (januar 2010–oktobar 2010) * {{ZD|BIH}} [[Denis Sadiković]] (oktobar 2010–mart 2011) * {{ZD|BIH}} [[Ibrahim Crnkić]] (mart 2011–septembar 2011) * {{ZD|BIH}} [[Darko Vojvodić]] (septembar 2011–april 2012) * {{ZD|BIH}} [[Nihad Mujezinović]] * {{ZD|BIH}} [[Vedran Kovačević]] (april 2012–maj 2012) * {{ZD|BIH}} [[Abdulah Ibraković]] (maj 2012–juni 2012) * {{ZD|BIH}} [[Denis Sadiković]] (juni 2012) * {{ZD|BIH}} [[Smajil Karić]] * {{ZD|BIH}}{{ZD|HRV}} [[Miroslav Blažević]] (januar 2014 – juni 2014.) * {{ZD|BIH}} [[Denis Sadiković]] (juni 2014 – Septembar 2014) * {{ZD|Portugal}} [[Alfredo Casimiro]] (Septembar 2014 – Januar 2015) * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Husref Musemić]] (Januar 2015–2016) * {{ZD|BIH}} [[Vlado Jagodić]] (2016–2017) * {{ZD|SRB}} [[Slavko Petrović]] (2017–2018) * {{ZD|BIH}} [[Zlatan Nalić]] (2018–2019) * {{ZD|BIH}} [[Mile Lazarević]] (2019) * {{ZD|SLO}} [[Marijan Bloudek]] (2019) * {{ZD|BIH}} [[Milenko Bošnjaković]] (2019) * {{ZD|BIH}} [[Gradimir Crnogorac]] (2019–2021) * {{ZD|BIH}} [[Mladen Žižović]] (2021–2022) * {{ZD|BIH}} [[Adnan Jahić (nogometaš)|Adnan Jahić]] (2022–2023) * {{ZD|HRV}} [[Danijel Pranjić]] (2023) * {{ZD|BIH}} [[Zlatan Nalić]] (2023–2024) * {{ZD|BIH}} [[Marko Maksimović]] (2024) * {{ZD|BIH}} [[Zlatan Nalić]] (2024) * {{ZD|BIH}} [[Igor Janković]] (2025) * {{ZD|BIH}} [[Denis Karić]] (2025–2026) * {{ZD|BIH}} [[Adnan Hodžić]] (2026–danas) == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20080501101552/http://www.fksloboda.ba/ Službena stranica] * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=64379/profile/index.html FK Sloboda] na zvaničnoj stranici UEFA-e * [https://www.transfermarkt.com/fk-sloboda-tuzla/startseite/verein/5405 FK Sloboda] na transfermarkt.com {{Premijer liga Bosne i Hercegovine}} {{Prva liga FBiH}} [[Kategorija:FK Sloboda Tuzla|*]] [[Kategorija:Nogometni klubovi u Bosni i Hercegovini|Sloboda Tuzla]] [[Kategorija:Nogometni klubovi osnovani 1919.|Sloboda Tuzla]] [[Kategorija:Sport u Tuzli|Sloboda Tuzla]] qsj78kgg63ybl64s1ow4dqt13sn3gce Nezavisna Država Hrvatska 0 3032 3899341 3849754 2026-06-21T00:38:00Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899341 wikitext text/x-wiki {{Infokutija bivša država | zvanično_ime = Nezavisna Država Hrvatska | izvorno_ime = | genitiv = Nezavisne Države Hrvatske | razdoblje = Protektorat [[Italija|Italije]] (1941-1943)<br /> ''[[De facto]]'' marionetska država [[Treći rajh|Trećeg rajha]] (1941-45) | država_prije1 = Kraljevina Jugoslavija | država_prije_zastava1 = Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg | država_poslije1 = Demokratska Federativna Jugoslavija | država_poslije_zastava1 = Flag of SFR Yugoslavia.svg | zastava = Flag of Independent State of Croatia.svg | grb = Coat of arms of Croatia (1941–1945).svg | uzrečica = ''Bog i Hrvati'' | himna = | karta = Independent_State_of_Croatia_(1943).svg | glavni_grad = [[Zagreb]] | glavni_grad_kordinati = | najveći_grad = [[Zagreb]] | službeni_jezik = [[hrvatski]] | etničke_grupe = [[Hrvati]]<br />[[Srbi]] | državno_uređenje = [[Fašizam|Fašistička]] [[diktatura]] | vrsta_vlasti = | godina_prve_vlasti = 1941–1943. | vladar_prva_vlast = [[Tomislav II.]] (kralj) | godina_druge_vlasti = 1941–1945. | vladar_druga_vlast = [[Ante Pavelić]] (poglavnik) | godina_treće_vlasti = | vladar_treća_vlast = | nezavisnost = [[Aprilski rat|država proklamovana]] | nezavisnost_priznato = 10. april 1941. | površina = | po_površini_na_svijetu = | procenat_vode = | stanovnika = 6.900.000 | stanovnika_godina = 1941 | po_broju_stanovnika_na_svijetu = | gustoća = | po_broju_gustoće_na_svijetu = | valuta = [[NDH kuna]] | vremenska_zona = [[UTC]] +1 | internetski_nastavak = | pozivni_broj = | komentar = |}} '''Nezavisna Država Hrvatska''' ('''NDH''') bila je samoproglašena i djelomično priznata [[Fašizam|fašistička]] marionetska država [[Treći rajh|Trećeg rajha]] i [[Kraljevina Italija|Kraljevine Italije]]<ref>[https://www.britannica.com/place/Independent-State-of-Croatia "Independent State of Croatia"], Britannica Online Encyclopedia</ref> za vrijeme [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], između 1941. i 1945. godine. Proglašena je 10. aprila 1941, nakon [[Aprilski rat|invazije]] [[Sile Osovine|Sila Osovina]] na [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevinu Jugoslaviju]]. Osnivanje Nezavisne Države Hrvatske potpomognuto je njemačkim [[nacizam|nacističkim]] režimom. Vođa njenog stvaranja je bio [[Ante Pavelić]] zajedno s [[Ustaše|Ustaškim pokretom]]. Obuhvatala je područja [[Hrvatska|Hrvatske]] (bez obale i gradova [[Split]], [[Zadar]], [[Rijeka (grad)|Rijeka]] i [[Pula]]), čitavu [[Bosna i Hercegovina|Bosnu i Hercegovinu]], dijelove [[Srijem]]a sa gradom [[Zemun]]om. Kapitulacijom Italije, NDH preuzima vlast nad gradovima i otocima koji su do tada bili pod italijanskom upravom, te kasnije nad [[Boka kotorska|Bokom kotorskom]]. Glavni grad bio je [[Zagreb]], veći centri bili su: [[Sarajevo]], [[Banja Luka]], [[Mostar]], [[Dubrovnik]] i [[Osijek]]. Vojska je bila sastavljena od [[Ustaška vojnica|ustaške]] i [[Hrvatsko domobranstvo|domobranske]] vojske. Glavne religije su bile [[katolicizam]], [[islam]] i [[pravoslavlje]]. Sa svjetske pozornice NDH je nestala oslobađanjem teritorije od strane jedinica [[Jugoslavenski partizani|jugoslavenskih partizana]] 1945. godine. == Nastanak == === Bjelovarski ustanak === Hrvati u kraljevskoj vojsci nakon izbijanja rata masovno počinju otkazivati poslušnost. Dana 8. aprila otvoreno su se pobunili 108. pješadijski puk u Velikom Grđevcu i 40. dopunski puk u Severinu. Uz pomoć Hrvatske seljačke zaštite zauzimaju žandarmerijsku stanicu u [[Garešnica|Garešnici]], stižu u [[Bjelovar]] i pružaju podršku gradonačelniku dr. [[Julije Makanec|Juliju Makancu]], koji istog dana proglašava "uskrsnuće hrvatske države". U Bjelovar sljedećeg dana stižu i vojnici iz drugih jedinica, što je bio znak očitog raspada jugoslavenske vojske. === Proglašenje === Od 5. aprila 1941. [[Ante Pavelić]] preko radio stanice glavnog ustaškog stana "Velebit" poziva hrvatski narod na uspostavu NDH. 10. aprila 1941. bivši austrougarski pukovnik [[Slavko Kvaternik]] izvršio je uspostavu NDH preko Radia Zagreb u 16 sati, a njemačka vojska započela je ulaziti u grad [[Zagreb]] sat vremena kasnije. Kvaternik je djelovao u dogovoru sa njemačkim izaslanikom Edmundom Weesenmayerom. Ovaj je u prethodnih desetak dana više puta kontaktirao [[Vladko Maček|Vladka Mačeka]], nagovarajući ga da preuzme čelnu funkciju nove države, što je Maček odbijao. Weeesenmayer je ipak nagovorio Mačeka na izjavu kojom poziva svoje pristaše na mir i lojalnost novoj vlasti. Kvaternikov proglas i Mačekova izjava emitirani su na radiju. ==== Kvaternikov proglas ==== ''Hrvatski narode! Božja providnost i volja našeg saveznika, te mukotrpna višestoljetna borba hrvatskog naroda i velika požrtvovnost našeg poglavnika dr. Ante Pavelića, te ustaškog pokreta u zemlji i inozemstvu, odredili su da danas pred dan uskrsnuća Božjeg sina uskrsne i naša Nezavisna Država Hrvatska. Pozivam sve Hrvate, u kojem god mjestu oni bili, a naročito sve časnike, podčasnike i momčad cjelokupne oružane snage i javne sigurnosti, da drže najveći red i da svi smjesta prijave zapovjedništvu oružane snage u Zagrebu mjesto gdje se nalaze, te da cijela oružana snaga smjesta položi zakletvu vjernosti Nezavisnoj Državi Hrvatskoj i njenom poglavniku. Cjelokupnu vlast i zapovjedništvo cjelokupne oružane snage preuzeo sam danas kao opunomoćenik poglavnika. Bog i Hrvati! Za dom spremni!'' ==== Mačekova izjava ==== ''Hrvatski narode! Pukovnik Slavko Kvaternik, vođa nacionalističkog pokreta u zemlji, proglasio je danas slobodnu i nezavisnu hrvatsku državu na cjelokupnom historijskom i geografskom području Hrvatske, te preuzeo vlast. Pozivam sav hrvatski narod, da se novoj vlasti pokorava. Pozivam sve pristaše HSS, koji su na upravnim položajima, sve kotarske odbornike, općinske načelnike i odbornike itd, da iskreno surađuju s novom narodnom vladom.'' == Administrativna podjela == === Juni 1941. === Tokom juna je dogovorena upravna podjela NDH: * velike župe (na koncu ih je bilo 22) * kotari - 142 (u početku, broj je varirao tokom rata) ** kotarske ispostave - 31 (u početku) * općine - 1006 * grad Zagreb - glavni grad === Juli 1941. === [[Datoteka:NezavisnaDrzavaHrvatska.png|Podjela NDH 1941-43. godine|250px|mini|desno]] [[Datoteka:NezavisnaDrzavaHrvatskaDistricts1943.png|mini|desno|250px|NDH nakon kapitulacije Italije 1943-45.]] NDH je bila podijeljena na 10 velikih župa. Nakon priprema, koje su trajale četiri mjeseca, napravljena je u julu 1941. konačna podjela na 22 velike župe: {| class="wikitable" style:center ! velika župa ! sjedište |- | ''Zagorje'' | Varaždin |- | ''Prigorje'' | Zagreb |- | ''Bilogora'' | Bjelovar |- | ''Baranja'' | Osijek |- | ''Vuka'' | Vukovar |- | ''Posavje'' | Brod na Savi |- | ''Livac i Zapolje'' | Nova Gradiška |- | ''Gora'' | Petrinja |- | ''Pokupje'' | Karlovac |- | ''Modruš'' | Ogulin |- | ''Vinodol i Podgorje'' | Senj |- | ''Cetina'' | Omiš |- | ''Hum'' | Mostar |- | ''Dubrava'' | Dubrovnik |- | ''Vrhbosna'' | Sarajevo |- | ''Usora i Soli'' | Tuzla |- | ''Lašva i Glaž'' | Travnik |- | ''Pliva i Rama'' | Jajce |- | ''Krbava i Psat'' | Bihać |- | ''Sana i Luka'' | Banja Luka |- |} ==== Kotari u NDH ==== {| class="wikitable" |- | '''Velika župa''' || '''Kotari''' |- | Baranja | [[Đakovo]], [[Donji Miholjac]], [[Našice]], [[Osijek]], [[Slatina|Podravska Slatina]], [[Valpovo]], [[Virovitica]], [[Beli Manastir]] |- | Bilogora | [[Bjelovar]], [[Čazma]], [[Garešnica]], [[Đurđevac]], [[Grubišno Polje]], [[Koprivnica]], [[Križevci]] |- | Bribir - Sidraga | [[Bosansko Grahovo|Grahovo]], [[Drniš]], [[Knin]] |- | Cetina | [[Brač]], [[Hvar]], [[Imotski]], [[Makarska]], [[Omiš]], [[Sinj]] |- | Dubrava | [[Bileća]], [[Čapljina]], [[Dubrovnik]], [[Gacko]], [[Ravno]], [[Stolac (BiH)|Stolac]], [[Trebinje]] |- | Gora | [[Bosanski Novi]], [[Dvor]], [[Glina (grad)|Glina]], [[Kostajnica]], [[Petrinja]], [[Sisak]] |- | Hum | [[Konjic]], [[Ljubuški]], [[Metković]], [[Mostar]], [[Nevesinje]], [[Posušje]] |- | Krbava - Pset | [[Bihać]], [[Bosanska Krupa]], [[Bosanski Petrovac|Hrvatski Petrovac]], [[Cazin]] |- | Lašva - Glaž | [[Fojnica]], [[Travnik]], [[Visoko]], [[Zenica]], [[Žepče]] |- | Lika - Gacka | [[Gospić]], [[Gračac]], [[Korenica]], [[Otočac]], [[Perušić]], [[Udbina]] |- | Livac - Zapolje | [[Bosanska Dubica]], [[Bosanska Gradiška]], [[Daruvar]], [[Nova Gradiška]], [[Novska]], [[Pakrac]], [[Požega]], [[Prnjavor]] |- | Modruš | [[Delnice]], [[Ogulin]], [[Slunj]], [[Vrbovsko]] |- | Pliva - Rama | [[Bugojno]], [[Tomislavgrad|Duvno]], [[Glamoč]], [[Jajce]], [[Kupres]], [[Livno]], [[Prozor]], [[Mrkonjić Grad|Varcar Vakuf]] |- | Pokupje | [[Jastrebarsko]], [[Karlovac]], [[Pisarovina]], [[Vojnić]], [[Topusko]] |- | Posavje | [[Bijeljina]], [[Brčko]], [[Brod (općina)|Brod]], [[Derventa]], [[Gradačac]], [[Županja]] |- | Prigorje | [[Donja Stubica]], [[Dugo Selo]], [[Kutina]], [[Samobor]], [[Sveti Ivan Zelina]], [[Velika Gorica]], [[Zagreb]] |- | Sana - Luka | [[Banja Luka]], [[Ključ (općina)|Ključ]], [[Kotor Varoš]], [[Prijedor]], [[Sanski Most]] |- | Usora - Soli | [[Doboj]], [[Gračanica]], [[Kladanj]], [[Maglaj]], [[Teslić]], [[Tešanj]], [[Tuzla]], [[Zvornik]] |- | Vinodol - Podgorje | [[Brinje]], [[Crikvenica]], [[Karlobag]], [[Kraljevica]], [[Novi Vinodolski|Novi]], [[Senj]] |- | Vrhbosna | [[Čajniče]], [[Foča]], [[Rogatica]], [[Sarajevo]], [[Srebrenica]], [[Višegrad]], [[Vlasenica]], [[Priboj]], [[Prijepolje]], [[Nova Varoš]], [[Sjenica]]<ref>Vladimir Dedijer - Antun Miletić: "Genocid nad Muslimanima 1941-1945, zbornik dokumenata", Sarajevo, 1990</ref>, [[Kladnica]] |- | Vuka | [[Hrvatska Mitrovica]], [[Hrvatski Karlovci]], [[Ilok]], [[Irig]], [[Ruma]], [[Stara Pazova]], [[Šid]], [[Vinkovci]], [[Vukovar]], [[Zemun]] |- | Zagorje | [[Čakovec]], [[Ivanec]], [[Klanjec]], [[Krapina]], [[Ludbreg]], [[Novi Marof]], [[Pregrada]], [[Prelog]], [[Varaždin]], [[Zlatar]] |} Padom Italije, još neki krajevi su kao posebni kotari ušli u sastav NDH. == Stanovništvo == Nezavisna Država Hrvatska imala je po popisu stanovništva iz 1931. ukupno 6.020.000 stanovnika, a po procjeni [[Vladimir Žerjavić|Vladimira Žerjavića]] za 1941. 6.869.000 (nesigurnost procjene je oko jedan posto). Na području Dalmacije, koje je predano Italiji, živjelo je oko 400.000 Hrvata i nešto Srba. Treba također odbiti Međimurje, koje je cijelo vrijeme postojanja NDH bilo pod mađarskom okupacijom. U odnosu na površinu [[Banovina Hrvatska|Banovine Hrvatske]], NDH je izgubila područje na kojem je živjelo oko 400.000 Hrvata, a dobila područje na kojem je živjelo više od milion Srba. Za vrijeme NDH objavljivani su razni podaci o površini i stanovništvu. [[Hrvoje Matković]] navodi da je prema izvještaju ''Hrvatskog državnog brojidbenog ureda'' (objavljenog 1941.) površina NDH iznosila 115.133&nbsp;km<sup>2</sup>, a imala je 6.966.729 stanovnika. ''(Matković, str. 82)'' Tu međutim nedostaje primjedba (što je iz navedene brojke očito) da je u površinu uračunata i cijela Dalmacija, vjerovatno zato što je u to vrijeme još bila u sastavu NDH. Prema tom izvještaju, od navedenog broja stanovnika bilo je: * 4.817.000 Hrvata (uračunati muslimani), * 1.848.000 Srba, * 145.000 Nijemaca, * 70.000 Mađara, * 37.000 Slovenaca, * 44.267 Čeha i Slovaka. Izvan hrvatskih državnih granica živjelo je po tom izvještaju 1.727.548 Hrvata. [[Ivan Košutić]], međutim, navodi neki drugi izvještaj istog ''Državnog brojidbenog ureda''. Po njemu NDH zauzima državnu teritoriju od 100.265&nbsp;km<sup>2</sup>, ima 6.474.331 stanovnika, od toga: * Hrvata 4.868.831, * Srba 1.250.000, * Nijemaca 170.000, * Mađara 69.000 i * Slovenaca 37.000. Još je objavljeno da u Srbiji i Crnoj Gori živi 280.000 Hrvata, u Baranji, Bačkoj i Banatu 118.725, Kranjskoj i Štajerskoj 18.823, a u različitim krajevima svijeta, pretežno u prekomorskim zemljama, 1.925.000, odnosno sveukupno izvan zemlje živi 2.342.548 Hrvata. U italijanskoj okupacionoj zoni, prema navodima istog ureda, živi oko 100.000 stanovnika Hrvatske. ''(Košutić, str. 57)'' Površina se tu dakle znatno smanjila, također broj stanovnika, ali čak se povećao iskazani broj Hrvata a drastično smanjio broj Srba. Za Nijemce, Mađare i Slovence brojke su iste. ===Usposatava NDH=== [[Slika:NDH poziv Zidovima i Srbima.JPG|thumb|left|Poruka kojom se pozivaju [[Jevreji]] i [[Srbi]] da predaju oružje pod rizikom da budu oštro osuđeni]] Nakon napada Sila Osovine na [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevinu Jugoslaviju]] 1941. godine i brzog poraza [[Kraljevska jugoslavenska armija|Kraljevske jugoslavenske armije]] (''Jugoslavenske Vojske''), zemlju su okupirale snage Osovine. Sile Osovine su ponudile [[Vladko Maček|Vladku Mačeku]] priliku da formira vladu, budući da su Maček i njegova stranka, Hrvatska seljačka stranka ([[Hrvatska seljačka stranka]] – HSS}}) imali najveću izbornu podršku među jugoslavenskim Hrvatima – ali je Maček odbio tu ponudu.<ref>"Rat i revolucija u Jugoslaviji 1941.-1945." [...]</ref> Vladko Maček, prvak HSS-a, koji je u aprilu 1941. zastupao većinu Hrvata, nije bio voljan prihvatiti "nezavisnost" koja se tada nudila po cijeni koju je [[Adolf Hitler]] nametnuo. Dana 10. aprila 1941. godine njemačka vojska preuzela je kontrolu u [[Zagreb]]u. Uz njihovu podršku, penzionirani potpukovnik [[Slavko Kvaternik]], zamjenik vođe ustaša, proglasio je stvaranje Hrvatska| Nezavisne Države Hrvatske (NDH)]] "u ime Hrvata i poglavnika [[Ante Pavelić]]a".<ref name="Logos 16">{{Cite web|last=Logos|first=Aleksandar A.|title=Jasenovac in Croatia or a short story about a war and mass killing in it|page=16|url=https://www.academia.edu/83102584|access-date=28. 9. 2022}}</ref> Nekoliko dana kasnije, 15. aprila 1941. godine, Ante Pavelić se vratio u Zagreb iz egzila u [[Italija|Italiji]][], a 16. aprila 1941. godine preuzeo je vlast kao državni vođa, ili "Vođa" (Poglavnik), obavljajući funkciju premijera.<ref name="Logos 16"/> Pristajući na zahtjeve Benito Mussolini|Benita Mussolinija]] i fašističkog režima u Kraljevini Italiji, Pavelić je nerado prihvatio Aimonea, 4. vojvodu od Aoste, kao figurativnog kralja NDH pod svojim novim kraljevskim imenom, Tomislav II. Aosta nije bio zainteresiran da bude figurativni kralj Hrvatske: Nakon što je saznao da je imenovan za kralja Hrvatske, rekao je bliskim kolegama da misli da je njegova nominacija bila loša šala njegovog rođaka, kralja [[Viktor Emanuel III od Italije|Viktora Emanuela III]], iako je prihvatio krunu iz osjećaja dužnosti.<ref name="Petacco">{{cite book|last=Petacco|first=Arrigo|title=A Tragedy Revealed: The Story of the Italian Population of Istria, Dalmatia, and Venezia Giulia| publisher=University of Toronto Press|year=2005|pages=26–27|isbn=0-8020-3921-9}}</ref> Nikada nije posjetio NDH i nije imao utjecaja na vladu, kojom je dominirao Pavelić. Sa strateške perspektive, osnivanje NDH bio je pokušaj Mussolinija i Hitlera da smire Hrvate, a istovremeno smanje korištenje resursa Osovine, koji su bili hitnije potrebni za [[Operacija Barbarossa|Operaciju Barbarossa]]. U međuvremenu, Mussolini je iskoristio svoju dugogodišnju podršku hrvatskoj nezavisnosti kao polugu da prisili Pavelića da potpiše sporazum 18. maja 1941. u 12:30, prema kojem su srednja Dalmacija i dijelovi [[Dalmacija|Hrvatskog primorja]] i [[Gorski kotar|Gorskog kotara]] ustupljeni Italiji.<ref>{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,765632,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070626132957/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,765632,00.html|url-status=dead|archive-date=26. 6. 2007|title=Foreign News: Crown of Zvonimir|magazine=TIME|date=26. 5. 1941|access-date=3. 6. 2011}}</ref> Prema istom sporazumu, NDH je bila ograničena na minimalnu [[Mornarica Nezavisne Države Hrvatske|mornaricu]], a italijanskim snagama je data vojna kontrola nad cijelom [[Dalmacija|Hrvatska obala]]. Nakon što je Pavelić potpisao sporazum, drugi hrvatski političari su ga ukorili. Pavelić je javno branio odluku i zahvalio Njemačkoj i Italiji na podršci hrvatskoj nezavisnosti..<ref name="Tanner-p147">[[#Tanner|Tanner, 1997]], p. 147</ref> Nakon što je odbio vodstvo NDH, Maček je pozvao sve na poslušnost i saradnju s novom vladom. [[Rimokatolička crkva]] je također otvoreno podržavala vladu. Prema Mačeku, nova država je u Zagrebu dočekana "valom entuzijazma", često od strane ljudi "zaslijepljenih i opijenih" činjenicom da je nacistička Njemačka "upakovala svoju okupaciju pod eufemističkim nazivom '''Nezavisna Država Hrvatska'''. Ali u selima, napisao je Maček, seljaci su vjerovali da je "njihova borba u proteklih 30 godina da postanu gospodari svojih domova... i njihova zemlja je pretrpjela ogroman udarac".<ref>Maček, pp. 220–231</ref> [[Slika:Židovi izložba ndh 1942.jpg|thumb|right|200px| Antisemitski plakat u Zagrebu, koji reklamira izložbu o "destruktivnom radu Jevreja u Hrvatskoj" i "rješenju jevrejskog pitanja u NDH".]] Dana 16. augusta 1941. godine osnovana je [[Ustaška nadzorna služba]], koja se sastojala od četiri odjeljenja, "Ustaške policije", "Ustaške obavještajne službe" i "Ustaške policije", ''Odbrana'' i ''Kadrovi'', za suzbijanje aktivnosti protiv ustaša, Nezavisne Države Hrvatske i hrvatskog naroda. Služba je eliminirana kao odvojena agencija , januara1943. i funkcije su prenesene na Ministarstvo unutrašnjih poslova pod okriljem „Direkcije za javni red“..{{sfn|Tomasevich|2001|p=341}} Nezadovoljne Pavelićevim režimom u njegovim prvim mjesecima, Sile Osovine su u septembru 1941. zatražile od Mačeka da preuzme vlast, ali je Maček ponovo odbio. Smatrajući Mačeka potencijalnim rivalom, Pavelić ga je potom uhapsio i internirao u [[koncentracijski logor Jasenovac]]. Ustaše u početku nisu imale vojsku ili administraciju sposobnu da kontrolišu cijelu teritoriju NDH. Ustaški pokret je imao manje od 12.000 članova kada je rat počeo. Dok same ustaše procjenjuju broj njihovih simpatizera čak i u ranoj fazi na oko 40.000.<ref>[[#Pavlowitch|Pavlowitch, 2008]] |date=July 2012}}</ref> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == *[http://www.axishistory.com/index.php?id=34 Hrvatska u 2. svjetskom ratu, axishistory.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704124732/http://www.axishistory.com/index.php?id=34 |date=4. srpnja 2007. }} * [http://hrcak.srce.hr/search/?q=NDH Nezavisna Država Hrvatska na Portalu znanstvenih časopisa Republike Hrvatske (hrcak.srce.hr)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210817225033/https://hrcak.srce.hr/search/?q=NDH |date=17. kolovoza 2021. }} * [http://shp.bizhat.com/Raskid.html Pokušaji preuzimanje uprave od strane NDH u područjima Kvarnera i Hrvatskog primorja nakon 1943.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250429013800/https://shp.bizhat.com/Raskid.html |date=29. 4. 2025 }} * [https://web.{{Commonscat|Independent State of Croatia}}] {{Drugi svjetski rat}} {{Jugoslavenska hronologija}} {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} [[Kategorija:Nezavisna Država Hrvatska]] [[Kategorija:Drugi svjetski rat]] [[Kategorija:Politička historija Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Politička historija Hrvatske]] [[Kategorija:Politička historija Jugoslavije]] [[Kategorija:Države i teritorije osnovane 1941.]] [[Kategorija:Historijska geografija Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Historijska geografija Hrvatske]] [[Kategorija:Historijska geografija Jugoslavije]] [[Kategorija:Države i teritorije ukinute 1945.]] [[Kategorija:Bivše marionetske države]] [[Kategorija:Hrvatska u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Politička historija Srbije]] [[Kategorija:Politička historija Crne Gore]] [[Kategorija:Srbija u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Bosna i Hercegovina u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Crna Gora u Drugom svjetskom ratu]] hs5ynnxkmjp1j9h52tndpkx3234fqrh 1921. 0 4910 3899310 3895984 2026-06-20T20:30:45Z Bosancica by MK 173186 Dodano: [[5. oktobar]] – Proglašen [[Ustav Lihtenštajna|Ustav Kneževine Lihtenštajn]], čime je zamijenjen dotadašnji ustav iz 1862. 3899310 wikitext text/x-wiki {{godina}} {{Godina u drugim kalendarima}}'''1921.''' (MCMXXI) je bila uobičajena godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru i uobičajena godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru, 1921. godina nove ere i ''Anno Domini'' (AD), 921. godina 2. milenija, 21. godina 20. stoljeća i druga godina 1920-ih. Od početka 1921, gregorijanski kalendar je bio 13 dana ispred julijanskog, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine. == Događaji == * [[5. oktobar]] – Proglašen [[Ustav Lihtenštajna|Ustav Kneževine Lihtenštajn]], čime je zamijenjen dotadašnji ustav iz 1862. * [[20. oktobar]] – [[Društvo naroda]] dodjeljuje [[Gornja Šleska|Gornju Šlesku]] [[Poljska|Poljskoj]] i [[Njemačka|Njemačkoj]]. * [[13. novembar]] – Premijera filma ''[[Šeik (1921)|Šeik]]'', koji je [[Rudolf Valentino|Rudolfu Valentinu]] donio slavu. * [[6. decembar]] – [[Anglo-irski sporazum]], kojim je [[Irska]] podijeljena na južni dio – ''Irsku Slobodnu Državu'' kao ''[[de facto]]'' nezavisni britanski dominion – i [[Sjeverna Irska|Sjevernu Irsku]], koja je ostala pod neposrednom britanskom vlašću. == Rođeni == === Januar=== * [[5. januar]] – [[Friedrich Dürrenmatt]], švicarski pisac === Februar === * [[3. februar]] – [[Olga Jovičić]], [[narodni heroj Jugoslavije]] * [[17. februar]] – [[Herbert Köfer]], njemački glumac i TV voditelj * [[22. februar]] – [[Giulietta Masina]], italijanska glumica === Mart === * [[7. mart]] – [[Merle Gold]], američka astrofizičarka * [[15. mart]] – [[Jelena Krmpotić-Nemanić]], hrvatska doktorica, anatomkinja i članica HAZU-a * [[23. mart]] – [[Donald Campbell]], britanski automobilist * [[25. mart]] – [[Simone Signoret]], francuska glumica === April === * [[13. april]] – [[Henry Hermansen]], [[Norveška|norveški]] [[biatlon]]ac i [[Nordijsko skijanje|nordijski skijaš]]-[[Skijaško trčanje|trkač]] === Maj === * [[17. maj]] – [[Roy Bentley]], engleski nogometaš i trener === Juni === * [[21. juni]] – [[Judy Holliday]], američka glumica, komičarka i pjevačica * [[19. juni]] – [[Bruna Špiler]], bosanskohercegovačka altistkinja i pedagoginja pjevanja === Juli === * [[6. juli]] – [[Nancy Reagan]], bivša [[prva dama SAD-a]], supruga [[Spisak predsjednika Sjedinjenih Američkih Država|40.]] [[Sjedinjene Američke Države|američkog]] [[Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država|predsjednika]] [[Ronald Reagan|Ronalda Reagana]] * [[18. juli]] – [[John Glenn]], američki astronaut i senator === August === === Septembar === * [[30. septembar]] – [[Deborah Kerr]], škotska glumica === Oktobar === * [[8. oktobar]] – [[Mustafa Dovadžija]], [[narodni heroj]] Jugoslavije. * [[13. oktobar]] – [[Yves Montand]], francuski glumac i šansonjer * [[24. oktobar]] – [[Srebrenka Jurinac]], operna pjevačica * [[25. oktobar]] – [[Mihael I, kralj Rumunije|Mihael I]], bivši kralj Rumunije === Novembar === * [[3. novembar]] – [[Charles Bronson]], američki glumac * [[9. novembar]] – [[Alenuš Terian]], iransko-armenska astronomkinja * [[13. novembar]] – [[Salko Lagumdžija]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] [[političar]] i 23. gradonačelnik Sarajeva === Decembar === * [[19. decembar]] – [[Adolf Wiklund (biatlonac)|Adolf Wiklund]], [[Švedska|švedski]] [[biatlon]]ac i prvi [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] u biatlonu * [[20. decembar]] – [[George Albee]], američki [[Klinička psihologija|klinički psiholog]] * [[29. decembar]] – [[Dobrica Ćosić]], jugoslavenski i [[Srbi|srpski]] pisac == Umrli == * [[15. mart]] – [[Jelena Krmpotić-Nemanić]], hrvatska doktorica, anatomkinja i članica HAZU * [[13. juli]] – [[Gabriel Lippmann]], francuski fizičar * [[2. august]] – [[Enrico Caruso]], [[italija]]nski operski pjevač * [[23. oktobar]] – [[John Boyd Dunlop]], škotski izumitelj * [[16. decembar]] – [[Camille Saint-Saëns]], francuski kompozitor == [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]] == * [[Nobelova nagrada za fiziku|Fizika]] ** [[Albert Einstein]], [[Njemačka]] * [[Nobelova nagrada za hemiju|Hemija]] ** [[Frederick Soddy]], [[Velika Britanija]] * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|Fiziologija ili medicina]] ** nije dodijeljena * [[Nobelova nagrada za književnost|Književnost]] ** [[Anatole France]], [[Francuska]] * [[Nobelova nagrada za mir|Mir]] ** [[Hjalmar Branting]], [[Švedska]] ** [[Christian Lange]], [[Norveška]] {{Commonscat|1921|1921.}} == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * https://books.google.ba/books?id=F11MAAAAMAAJ&q=intitle:international+intitle:year+intitle:book&redir_esc=y&safe=strict {{Normativna kontrola}} qddaaz39v3w7bos4v3b2rw88wagt705 5. oktobar 0 4993 3899311 3849572 2026-06-20T20:32:15Z Bosancica by MK 173186 Dodano: [[1921]] – Proglašen [[Ustav Lihtenštajna|Ustav Kneževine Lihtenštajn]], čime je zamijenjen dotadašnji ustav iz 1862. 3899311 wikitext text/x-wiki {{OktobarKalendar}} '''5. oktobar / listopad (5. 10)''' jest 278. dan godine po [[gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]] (279. u [[prestupna godina|prestupnoj godini]]). Do kraja godine još je 87 dana. == Događaji == * [[1908]] – [[Bugarska]] zvanično proglasila nezavisnost od [[Osmansko Carstvo|Osmanskog Carstva]]. * [[1921]] – Proglašen [[Ustav Lihtenštajna|Ustav Kneževine Lihtenštajn]], čime je zamijenjen dotadašnji ustav iz 1862. * [[1991]] – [[Linus Torvalds]] objavio prvu zvaničnu verziju [[Linux]] [[kernel]]a. * [[2002]] – Održani četvrti [[Opći izbori u Bosni i Hercegovini 2002.|Opći izbori Bosni i Hercegovini]]. == Rođeni == === 18. vijek === * [[1713]] – [[Denis Diderot]], francuski književnik i enciklopedist * [[1789]] – [[William Scoresby]], britanski moreplovac i istraživač === 19. vijek === * [[1829]] – [[Chester A. Arthur]], američki političar, [[Spisak predsjednika Sjedinjenih Američkih Država|21.]] [[Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država|predsjednik]] [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Američkih Država]] * [[1864]] – [[Louis Jean Lumière]], francuski hemičar i preduzetnik * [[1888]] – [[Ida Rubinstein]], ruska plesačica === 20. vijek === * [[1915]] – [[Yitzhak Shamir]], izraelski političar i državnik * [[1923]] – [[Glynis Johns]], britanska glumica * [[1936]] – [[Václav Havel]], češki političar, državnik i književnik * [[1937]] – [[Abi Ofarim]], izraelski pjevač * [[1940]] – [[Milena Dravić]], [[srbija]]nska i [[Jugoslavija|jugoslavenska]] filmska, pozorišna i televizijska glumica * [[1947]] – [[Brian Johnson]] ([[AC/DC]]) * [[1950]] – [[Paola Felix]], [[švicarska]] pjevačica i TV-voditeljica * [[1951]] – [[Bob Geldof]], irski pjevač i tekstopisac * [[1955]]. ** [[Angela Molina]], španska glumica ** [[Denis Sandona]], [[Francuska|francuski]] [[biatlon]]ac * [[1966]]. ** [[Inesa Kravec]], sovjetska i ukrajinska atletičarka ** [[Jan Verhaas]], nizozemski snukerski i bilijarski sudija * [[1971]] – [[Nicola Rizzoli]], [[italija]]nski [[nogometni sudija]] * [[1975]] – [[Kate Winslet]], britanska glumica * [[1979]] – [[Dubravka Kovjanić]], srbijanska glumica * [[1989]] – [[Žanna Juškāne]], [[Latvija|latvijska]] [[biatlon]]ka == Umrli == * [[877]] – [[Karlo II, kralj Francuske|Karlo II Ćelavi]], francuski kralj * [[1056]] – [[Henrik III, car Svetog Rimskog Carstva|Henrik III]], car Svetog Rimskog Carstva * [[1880]] – [[Jacques Offenbach]], njemačko-francuski [[kompozitor]] * [[1942]] – [[Dorothea Klumpke]], američka astronomkinja * [[1960]] – [[Alfred Kroeber]], američki arheolog i antropolog * [[2013]] – [[Milica Mićić Dimovska]], srpska književnica * [[2015]] – [[Henning Mankell]], švedski pisac == Praznici == * [[Svjetski dan nastavnika]] == Vanjski linkovi == {{Commonscat|5 October}} * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/5 Na današnji dan (5. oktobar), ''BBC.co.uk''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061109112808/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/October/5 |date=9. 11. 2006 }} {{en simbol}} * [http://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/october-5 Na današnji dan (5. oktobar), ''nytimes.com''] {{en simbol}} {{Mjeseci}} [[Kategorija:Oktobar|*-05]] n7izlowbs91j6cq95csw73n9x8k87gr Omer-paša Latas 0 5749 3899394 3895189 2026-06-21T10:03:15Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899394 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vojno lice | ime = Omer-paša Latas | slika = Crimean War 1854-56 Q71467.jpg | opis = | veličina = | datum rođenja = {{Datum rođenja|1806|9|24}} | mjesto rođenja = [[Janja Gora]], [[Austrijsko Carstvo]] | datum smrti = {{Datum smrti i godine|1871|4|18|1806|9|24}} | mjesto smrti = [[Istanbul|Carigrad]], [[Osmansko Carstvo]] | nacionalnost = | nadimak = | titule = | pripadnost = Austrijsko Carstvo (do 1823)<br />Osmansko Carstvo (do 1871) | služba = 1823–1869. | čin = | ratovi = | bitke = | vojska = | rod = | jedinice = | komandovao = | odlikovanja = }} '''Omer-paša Latas''' (24. septembar 1806 – 18. april 1871) bio je [[Osmansko Carstvo|osmanski]] [[mušir]] srpskog porijekla. == Biografija == Rođen je kao Mihajlo Latas 24. septembra 1806. Kao oficirsko dijete učio je kadetsku školu u [[Gospić]]u i stupio u vojsku kao kadet-narednik. Prebjegao je u [[Bosna (regija)|Bosnu]] 1827. zbog pronevjere novca. Islam je primio u [[Banja Luka|Banjoj Luci]]. Odatle odlazi u [[Vidin]] gdje boravi neko vrijeme. Kada je došao u Carigrad, postao je učitelj crtanja prijestolonasljednika [[Abdul Medžid]]a. Postao je [[pukovnik]] 1838, a potom [[paša]], kad je Abdul Medžid stupio na vlast. Bio je odličan vojnik. U krvi je ugušio pobune u [[Sirija|Siriji]], [[Albanija|Albaniji]] i [[Kurdistan]]u. Vrlo mlad imenovan je za [[maršal]]a, tj. [[mušir]]a. Godine 1848/1849. s [[Rusija|Rusima]] okupirao [[Dunavske kneževine]]. Slomio je ustanak [[bosanski begovat|bosanskog begovata]] na čelu sa vezirom [[Ali-paša Rizvanbegović|Ali-pašom Rizvanbegovićem]] 1850. Oko hiljadu najuglednijih aga i begova je pozatvarao, a oko 400 poslao okovane u Carigrad. Godine 1853. osvojio bi [[Crna Gora|Crnu Goru]], da to nisu spriječile [[Austrija]] i [[Rusija]]. U [[Krimski rat|Krimskom ratu]] 1853. bio je [[komandant]] turske vojske na [[dunav]]skoj liniji i dobio titulu [[Serdari Ekrem|serdari ekrema]] (veliki vojskovođa). U Krimskom ratu je sa [[Engleska|engleskim]] i [[Francuska|francuskim]] saveznicima učestvovao u opsadi [[Sevastopolj]]a, te u borbama na Kavkazu. Ugušio je ustanke u [[Mezopotamija|Mezopotamiji]]. Godine 1861, kada je bio na pomolu rat sa Crnom Gorom, ponovo je poslat da interveniše no do rata nije došlo zauzimanjem [[Velike Sile|Velikih sila]]. Gušio je i [[Grčka|grčki]] ustanak na [[Kreta|Kritu]] 1867. i budući da nije do kraja, zbog loše turske flote i nedostatka sredstava, mogao da sprovede blokadu ostrva sam se povukao 1868. U [[Pariz]]u je bio 1865. kao glavni vrhovni komandant turske vojske. Umro je 18. aprila 1871. u Carigradu. == Omer-paša Latas u Bosni == Pobune bosanskih prvaka protiv osmanske vlasti i sporo provođenje reformi, utjecali su na odluku Porte, da u Bosanski ejalet pošalje Omer-pašu Latasa, vojskovođu sa iskustvom u gušenju pobuna u provincijama. Po dolasku u [[Sarajevo]] 1850, okupio je bosanske prvake, pročitao im [[ferman]] i zatražio da reforme provedu u praksu. [[Bosanski ejalet]] su ipak zahvatili nemiri. Izbile su bune u Bosanskoj krajini, Posavini, Hercegovini i srednjoj Bosni. Sve su bile vojno ugušene,a sljedila su ubistva i progoni bosanskih prvaka. Latasova naredba o oduzimanju oružja civilnom stanovništvu izazvala je bunu u Hercegovini 1851. == Život kao roman == Nobelovac [[Ivo Andrić]] u svom romanu ''Omerpaša Latas'' (izdatom posthumno 1977) obrađuje Omerpašin lik i djelo. Radnja romana smještena je u vrijeme Latasovog vojevanja u Bosni i Hercegovini. U romanu se opisuje i njegov brak sa [[Zulejda Ida Latas|Zulejdom Idom Latas]].<ref>{{Cite web|url=http://www.ivoandric.org.rs/html/omer_pasha_latas.html|title=Omer Pasha Latas|website=www.ivoandric.org.rs|access-date=7. 4. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101001215658/http://www.ivoandric.org.rs/html/omer_pasha_latas.html|archive-date=1. 10. 2010|url-status=dead}}</ref> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Omar Pasha}} * [http://www.svedok.rs/index.asp?show=80621 Mihajlo Latas po nalogu kneza Miloša postao Gazi Omer-paša]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820080938/http://www.svedok.rs/index.asp?show=80621 |date=20. 8. 2019 }} na sajtu ''svedok.rs''. {{DEFAULTSORT:Latas, Omer-paša}} [[Kategorija:Rođeni 1806.]] [[Kategorija:Umrli 1871.]] [[Kategorija:Bosna i Hercegovina u Osmanskom Carstvu]] [[Kategorija:Paše]] famkmou6h277xeltvoqw6rmatmojtmk Nihonij 0 7714 3899343 3802737 2026-06-21T00:55:57Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899343 wikitext text/x-wiki {{Infokutija hemijski element | Hemijski element = Nihonij | Simbol = Nh | Atomski broj = 113 | Serija = Metali | Grupa = 13 | Perioda = 7 | Blok = p | Boja serije = DarkGray | Izgled = - | Zastupljenost = 0 | Atomska masa = oko 287 | Atomski radijus = 170 (?)<ref name=Haire/> | Kovalentni radijus = 172&ndash;180 (?)<ref name="B&K"/> | CAS registarski broj = 54084-70-7 | Elektronska konfiguracija = &#x5B;[[Radon|Rn]]&#x5D; 5f<sup>14</sup>6d<sup>10</sup>7s<sup>2</sup>7p<sup>1</sup> (?)<ref name=Haire/> | Elektroni u energetskom nivou = 2, 8, 18, 32, 32, 18, 3 | Energija ionizacije_1 = 704,9 (?)<ref name=Haire/> | Energija ionizacije_2 = 2240 (?)<ref name=BFricke/> | Energija ionizacije_3 = 3020 (?)<ref name=BFricke/> | Agregatno stanje = čvrsto (?)<ref name=Haire/><ref name="B&K"/><ref name=EB/> | Struktura kristala = heksagonalna gusto pakovana (?)<ref name=NhFl/> | Gustoća = 16.000 (?)<ref name=BFricke/> | Magnetizam = | Tačka topljenja_K = 700 (?)<ref name=Haire/> | Tačka topljenja_C = 430 | Tačka ključanja_K = 1430 (?)<ref name=Haire/><ref name=BFricke/> | Tačka ključanja_C = 1130 | Toplota isparavanja = 7,61 (?)<ref name="B&K"/> | Toplota topljenja = 130 (?)<ref name=EB/> | Oksidacioni broj = −1, '''1''', '''3''', 5 (?)<ref name=Haire/><ref name=BFricke/><ref name="Thayer82"/> | Oksidi = | Elektrodni potencijal = | Elektronegativnost = | Oznaka upozorenja = {{Oznake upozorenja|/}} | Oznake upozorenja R = {{Oznake upozorenja R|/}} | Oznake upozorenja S = {{Oznake upozorenja S|/}} | Radioaktivan = Da | Izotopi = {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Nh | Maseni broj = 286 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 20&nbsp;[[sekunda|s]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 9,63 | Tipraspada1ZP = [[Rendgenij|<sup>282</sup>Rg]] }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Nh | Maseni broj = 285 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 5,5&nbsp;[[sekunda|s]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 9,74; 9,48 | Tipraspada1ZP = [[Rendgenij|<sup>281</sup>Rg]] }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Nh | Maseni broj = 284 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 480&nbsp;[[sekunda|ms]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 10,00 | Tipraspada1ZP = [[Rendgenij|<sup>280</sup>Rg]] }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Nh | Maseni broj = 283 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 100&nbsp;[[sekunda|ms]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 10,12 | Tipraspada1ZP = [[Rendgenij|<sup>279</sup>Rg]] }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Nh | Maseni broj = 282 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 70&nbsp;[[sekunda|ms]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 10,63 | Tipraspada1ZP = [[Rendgenij|<sup>278</sup>Rg]] }} |}} '''Nihonij''' je vještački [[hemijski element]] sa [[hemijski simbol|simbolom]] '''Nh''' i [[atomski broj|atomskim brojem]] 113. On je ekstremno [[radioaktivnost|radioaktivan]], a njegov najstabilniji do danas poznati izotop, Nh-286 ima [[vrijeme poluraspada]] od oko 10&nbsp;sekundi. U [[periodni sistem elemenata|periodnom sistemu]], nihonij se nalazi u ''p''-bloku transaktinoidnih elemenata. Član je 7. periode i smješten je u 13. grupu elemenata (grupa bora) periodnog sistema, mada još uvijek nije potvrđeno da će se on ponašati kao teži homolog elementa [[talij]]a koji je u istog grupi. Otkriće nihonija prvi put je 2003. objavio zajednički rusko-američki tim pri Združenom institutu za nuklearno istraživanje (JINR) sa sjedištem u ruskom gradu [[Dubna]], a naredne 2004. godine slično otkriće su objavili i japanski naučnici pri RIKEN-u. Potvrda ova dva otkića uslijedila je tokom nekoliko godina, a bila je plod međunarodne saradnje i nastojanja, koja su uključivala nezavisne timove naučnika koji su radili u SAD, Njemačkoj, Švedskoj i Kini, kao i prvobitne otkrivače u Rusiji i Japanu. U decembru 2015. [[IUPAC|Međunarodna unija za čistu i primijenjenu hemiju]] i [[IUPAP|fiziku]] formirali su zajedničku radnu grupu koja je zvanično priznala postojanje elementa, te je čast i prioritet za davanje imena novom elementu dala japanskim naučnicima pri RIKEN-u, jer su presudili da je RIKEN-ov tim nedvosmisleno demonstrirao da se u njihovim podacima i zapažanjima zaista radi o elementu 113, dok su takvi dokazi u radovima JINR izostali. Japanski tim predložio je naziv ''nihonium'' u martu 2016. a u novembru iste godine IUPAC ga je prihvatio i proglasio zvaničnim. Naziv elementa potječe iz [[japanski jezik|japanskog]] imena za državu {{nihongo|Japan|日本|[[Japan|nihon]]}}. Za nihonij se očekuje da bude unutar granica "[[ostrvo stabilnosti|ostrva stabilnosti]]", pretpostavljenom konceptu koji pokušava objasniti zašto neki superteški nuklidi imaju neuobičajeno duga vremena poluraspada, u usporedbi sa trendom izuzetno brzo opadajuće stabilnosti elemenata koji slijede nakon [[bizmut]]a. Eksperimenti uglavnom podržavaju ove teoretske pretpostavke, a izmjerena vremena poluraspada potvrđenih izotopa nihonija povećavaju se od milisekundi do nekoliko sekundi, povećanjem broja neutrona i približavanjem "ostrvu stabilnosti". Za nihonij je izračunato da bi mogao imati neke osobine slične svojim lakšim homolozima: boru, [[aluminij]]u, [[galij]]u, [[indij]]u i [[talij]]u, te da bi se ponašao kao postprelazi metal kao i četiri teža elementa iz ove grupe, mada bi mogle postojati i određene razlike u odnosu na njih. Naprimjer, nihonij bi trebao imati dosta stabilnije [[oksidacijsko stanje]] +1 od stanja +3, slično taliju, ali bi u stanju +1 nihonij trebao biti dosta sličniji srebru i [[astat]]u nego taliju. Preliminarni eksperimenti iz 2017. pokazali su da elementarni nihonij nije mnogo volatilan (nestabilan), iako je njegova hemija u velikoj mjeri još neistražena. == Historija == U ljeto 2003. [[Sjedinjene Američke Države|američki]] i [[Rusija|ruski]] naučnici pokušali su dobiti nihonij pomoću [[ciklotron]]a (ubrzivača čestica) pri Združenom institutu za nuklearna istraživanja sa sjedištem u ruskom gradu [[Dubna]]. U tom eksperimentu, bombardirali su jezgra atoma <sup>243</sup>[[Americij|Am]] jako ubrzanim ionima <sup>48</sup>[[kalcij|Ca]].<ref name="innov"/> Dana 31. januara 2006. objavljeno je da u švicarski istraživači uspjeli napraviti 15 atoma [[moskovij]]a, posebno dizajniranom metodom kada su metu napravljenu od americija bombardirali atomima kalcija. Taj element identificirali su pomoću proizvoda njegovog raspada, [[dubnij]]a. Lanac raspada ovog elementa uključivao je i element ''113'', tako da je i on mogao biti dokazan na taj način.<ref name="paulinst"/> U augustu 2012. japanski naučnici su objavili da su uspjeli napraviti [[izotop]] elementa ''113'', <sup>278</sup>Nh, tako što su identificirali lanac od šest uzastopnih α-raspada. Zajedno sa drugim rezultatima iz sličnih istraživanja obavljenih tokom 2004. i 2007. ovaj rezultat bio je nedvosmisleni dokaz proizvodnje i identifikacije novog elementa, odnosno njegovog izotopa <sup>278</sup>Nh.<ref name="mortiza"/> === Etimologija === Nakon potvrde otkrića elementa, naprije mu je dodijeljeno sistematsko ime ''ununtrij'' (hemijski simbol '''Uut''' od [[Latinski jezik|lat.]] ''unus'' "jedan" (2 puta) i lat. ''tri'' "tri") uz odgovarajući redni broj 113. Također je nazivan i ''[[Eka (hemija)|eka]]-[[talij]]'' ([[Sanskrt]]: ''eka'' "jedan", i ''talij'', odnosno "jedan ispod talija") a nezvanično i ''japanij''. Dana 30.&nbsp;decembra 2015. [[IUPAC]] je zvanično potvrdio otkiće elementa 113, te pravo prijedloga imena dodijelio japanskom RIKEN institutu.<ref name= "IUPAC_2015_12_30"/> Bio je to prvi element čije ime je predloženo od nekog pojedinca ili institucije iz [[Azija|Azije]].<ref name="gard"/> Dana 8.&nbsp;juna 2016. japanski naučnici su za ovaj element predložili naziv ''nihonij'' (simbol ''Nh'') kao referencu na riječ ''nihon'' ([[Japan]]), a rok za žalbe na ovaj prijedlog istekao je 8.&nbsp;novembra 2016. godine.<ref name= "IUPAC_2016_06_08"/> Nakon toga 30. novembra 2016. IUPAC je zvanično objavio konačno ime novog elementa.<ref name= "IUPAC_2016_11_30"/> == Osobine == Hemijske osobine i ponašanje nihonija moglo bi biti dosta drugačije nego kod [[talij]]a. Za ove razlike se pretpostavlja da bi mogle biti rezultat spin-orbitalnog razdvajanja ''7p'' ljuske, zbog čega bi nihonij mogao biti približno između dva relativno inertna elementa sa zatvorenim ljuskama ([[kopernicij]]em i [[flerovij]]em), što je jedinstvena situacija u cijelokupnom periodnom sistemu.<ref name=Zaitsevskii/> Za nihonij se očekuje da će biti manje reaktivan od talija, zbog veće stabilizacije i iz nje rezultirajuće hemijske neaktivnosti ''7s'' podljuske u nihoniju u usporedbi sa ''6s'' podljuskom u taliju.<ref name=BFricke/> Standardni elektrodni potencijal za par Nh<sup>+</sup>/Nh procjenjuje se da bi mogao biti 0,6&nbsp;V; pa bi nihonij čak mogao biti i plemeniti metal, približno onoliko koliko su "plemeniti" [[rodij]] i [[rutenij]].<ref name=BFricke/> Metalni elementi grupe 13 obično imaju dva [[oksidacijsko stanje|oksidacijska stanja]]: +1 i +3. Prvo je rezultat djelovanja samo jednog ''p'' elektrona pri vezivanju dok je drugo stanje rezultat uključivanja sva tri valentna elektrona, dva u ''s'' podljuski te jednog u ''p'' podljuski. Kako se ide niz grupu, energije veze se smanjuju te stanje +3 postaje sve manje stabilno, kako energija koja se oslobađa pri izgradnji dvije dodatne veze i održavanju stanja +3 nije uvijek dostatna da bi prevazišla energiju potrebnu za uključivanje ''s'' elektrona. Stoga, za aluminij i galij stanje +3 je najstabilnije, a stanje +1 dobija na značaju kod indija, te kod talija ono postaje stabilnije nego stanje +3. Kod nihonija se očekuje da će se ovaj trend nastaviti, te da će i on imati +1 kao svoje najstabilnije oksidacijsko stanje.<ref name=Haire/> Najjednostavniji mogući spoj nihonija je monohidrid, Nh[[vodik|H]]. Vezanje sa vodikom moguće je putem 7p<sub>1/2</sub> elektrona nihonija i ''1s'' elektrona vodika. Ipak, interakcija spin-orbitala uzrokuje da se energija vezivanja nihonij-monohidrida smanji za oko 1&nbsp;eV<ref name=Haire/> a da se dužina veze u NhH skrati jer je vezivanje 7p<sub>1/2</sub> orbitale relativistički kontraktirano. To je posebnost nihonija među ostalim elementima ''7p'' serije, jer svi ostali monohidridi ''7p'' elemenata imaju relativističko produženje dužine veze umjesto njenog skraćivanja.<ref name=hydride/> Drugi efekat interakcije spin-orbitala je taj što Tl-H veza ima interakciju u talij-monohidridu (TlH), što je gotovo čisto sigma vezivanje, dok se inerakcija Nh-H veze očekuje da bi imala značajne karakteristike [[Pi veza|''pi'' veze]].<ref name=Seth/> Analogno tome, kod monofluorida (Nh[[Fluor|F]]) ona bi također trebala postojati.<ref name="Stysziński"/> Za ion Nh(I) predviđa se da bi trebao biti sličniji ionu srebra (Ag(I)) nego talija(I):<ref name=Haire/> za ion Nh<sup>+</sup> ion očekuje se da bi lakše vezivao anione, tako da bi u tom slučaju NhCl trebao biti rastvorljiv spoj u rastvoru s viškom [[hlorovodična kiselina|HCl]] ili u [[amonijak]]u dok takav spoj talija (TlCl) nije rastvorljiv. Osim toga, za razliku od Tl<sup>+</sup>, koji gradi jak bazični hidroksid ([[talij(I)-hidroksid|TlOH]]) u rastvoru, kation Nh<sup>+</sup> bi se trebao hidrolizirati sve do amfoternog oksida Nh<sub>2</sub>O, koji bi se dalje trebao moći rastvarati u vodenom rastvoru amonijaka a dosta slabije biti rastvorljiv u vodi.<ref name=BFricke/> == Reference == {{refspisak|refs= <ref name= "IUPAC_2015_12_30">{{Cite web|url=https://iupac.org/discovery-and-assignment-of-elements-with-atomic-numbers-113-115-117-and-118/|title=Discovery and Assignment of Elements with Atomic Numbers 113, 115, 117 and 118|work=IUPAC {{!}} International Union of Pure and Applied Chemistry|date=30. 12. 2015|access-date=3. 1. 2016}}</ref> <ref name="gard">[https://www.theguardian.com/science/2016/jan/04/periodic-tables-seventh-row-finally-filled-as-four-new-elements-are-added Periodic table's seventh row finally filled as four new elements are added] u: ''The Guardian'', 4. januar 2016, pristupljeno 4. januara 2016.</ref> <ref name= "IUPAC_2016_06_08">{{Cite web|url=http://iupac.org/elements.html|title=IUPAC is naming the four new elements nihonium, moscovium, tennessine, and oganesson|work=IUPAC {{!}} International Union of Pure and Applied Chemistry|date=8. 6. 2016|access-date=9. 6. 2016|archive-date=8. 6. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160608181240/http://iupac.org/elements.html|url-status=dead}}</ref> <ref name= "IUPAC_2016_11_30">{{Cite web|url=https://iupac.org/iupac-announces-the-names-of-the-elements-113-115-117-and-118|title=IUPAC Announces the Names of the Elements 113, 115, 117, and 118|work=IUPAC {{!}} International Union of Pure and Applied Chemistry|date=30. 11. 2016|access-date=30. 11. 2016}}</ref> <ref name=Zaitsevskii>{{cite web |url=http://tan11.jinr.ru/pdf/07_Sep/S_3/04_Titov.pdf |title=Relativistic DFT and ab initio calculations on the seventh-row superheavy elements: E113 - E114 |author=Zaitsevskii A.; C. van Wüllen; A. Rusakov; A. Titov |date=1. 9. 2007 |website=jinr.ru |access-date=17. 2. 2018 |archive-date=7. 3. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307224719/http://tan11.jinr.ru/pdf/07_Sep/S_3/04_Titov.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=hydride>{{cite journal|journal=Journal of Chemical Physics|volume=112|issue=6|year=2000|title=Spin–orbit effects on the transactinide p-block element monohydrides MH (M=element 113–118)|author=Young-Kyu Han; Cheolbeom Bae; Sang-Kil Son; Yoon Sup Lee|doi=10.1063/1.480842|page=2684|bibcode=2000JChPh.112.2684H}}</ref> <ref name=Seth>{{cite journal |author=Seth Michael; Schwerdtfeger Peter; Knut Fægri |year=1999 |title=The chemistry of superheavy elements. III. Theoretical studies on element 113 compounds |journal=Journal of Chemical Physics |volume=111 |issue=14 |pages=6422–33 |doi=10.1063/1.480168}}</ref> <ref name="Stysziński">{{cite book|title=Why do we Need Relativistic Computational Methods?|author=Stysziński Jacek|doi=10.1007/9781402099755_3|year=2010|pages=139–146}}</ref> <ref name="mortiza">{{Cite journal|author=K. Morita ''et al.''|title=New Result in the Production and Decay of an Isotope, <sup>278</sup>113, of the 113th Element|journal=Journal of the Physical Society of Japan|year=2012|volume=81|page=103201|doi=10.1143/JPSJ.81.103201}}</ref> <ref name="innov">[http://www.innovations-report.com/html/reports/life_sciences/report-25354.html Livermore scientists team with Russia to discover elements 113 and 115], Izvještaj za medije Nacionalne laboratorije ''Lawrence Livermore'', 3. februar 2004, pristupljeno 4. aprila 2006.</ref> <ref name="paulinst">{{Cite web|url=http://idw-online.de/de/news145018|title=Zwei superschwere Elemente entdeckt|publisher=Objava za medije Instituta Paul Scherrer|date=31. 1. 2006|access-date=4. 4. 2018|language=de|archive-date=1. 12. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161201081137/http://idw-online.de/de/news145018|url-status=dead}}</ref> <ref name=NhFl>{{cite journal |author=O. L., Jr. Keller; J. L. Burnett; T. A. Carlson; C. W., Jr. Nestor |year=1969 |title=Predicted Properties of the Super Heavy Elements. I. Elements 113 and 114, Eka-Thallium and Eka-Lead |journal=The Journal of Physical Chemistry |volume=74 |issue=5 |pages=1127−34 |doi=10.1021/j100700a029}}</ref> <ref name="Thayer82">{{cite journal |author=Thayer John S.|title=Relativistic Effects and the Chemistry of the Heavier Main Group Elements |year=2010 |page=82 |doi=10.1007/978-1-4020-9975-5_2}}</ref> <ref name=Haire>{{cite book|title=The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements|editor=Morss Norman M.; Edelstein Fuger Jean|author=Hoffman Darleane C.; Lee Diana M.; Pershina Valeria|chapter=Transactinides and the future elements| publisher=Springer Science+Business Media|year=2006|isbn=1-4020-3555-1|location=Dordrecht, Holandija|edition=3| ref=CITEREFHaire2006}}</ref> <ref name=BFricke>{{cite journal |author=Fricke Burkhard |year=1975 |title=Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties |journal=Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry |volume=21 |pages=89–144 |doi=10.1007/BFb0116498 |url=https://www.researchgate.net/publication/225672062_Superheavy_elements_a_prediction_of_their_chemical_and_physical_properties |access-date=4. 10. 2013}}</ref> <ref name="B&K">{{cite journal |author=Bonchev Danail; Kamenska Verginia |year=1981 |title=Predicting the Properties of the 113–120 Transactinide Elements |journal=Journal of Physical Chemistry |volume=85 |issue=9 |pages=1177–1186 |publisher=American Chemical Society |doi=10.1021/j150609a021 |url=https://www.researchgate.net/publication/239657207_Predicting_the_properties_of_the_113_to_120_transactinide_elements}}</ref> <ref name=EB>{{cite web|author=Seaborg, Glenn T.|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/603220/transuranium-element|title=transuranium element (chemical element)|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2006|access-date=16. 3. 2010}}</ref> }} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Ununtrium}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Uut/index.html WebElements.com - Uut] * [https://web.archive.org/web/20080615170757/http://www.apsidium.com/elements/113.htm Apsidium - Ununtrium] {{PSE}} [[Kategorija:Hemijski elementi]] [[Kategorija:Sintetički elementi]] rc9hnjice98strre6cy8tmd4t0t272f Prokleta avlija 0 11396 3899325 3561966 2026-06-20T22:01:41Z Astrameri 151645 reference, odlomak sa likovima 3899325 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga| | naziv = Prokleta avlija | naziv_originala = Prokleta avlija | autor = [[Ivo Andrić]], | vrsta_djela = Novela | žanr = psihološko - historijski roman (sa elementima [[alegorija|alegorije]]) | jezik = Srpsko-hrvatski | vrijeme i mjesto nastanka = | pripovjedač = Andrić, fra Petar, fra Ratislav | gledište = | vrijeme_radnje = Osmansko doba | mjesto_radnje = [[Bosna i Hercegovina]], [[Osmansko Carstvo]] | glavni_lik = Fra Petar | vrhunac = | teme = kritika vlasti }} '''Prokleta Avlija''' je djelo [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] koje predstavlja izuzetnu kritiku vlasti uopće, pa tako i osmanske. Prikazan je položaj intelektualca u društvu koje ga odbacuje.<ref>{{Cite journal|last=Skoko|first=Iko|last2=Topić Stipić|first2=Davorka|date=2021-06-29|title=Konverzacija u romanu Prokleta avlija|url=http://hum.ff.sum.ba/wp-content/uploads/Hum24/humdec2020_007_028.pdf|journal=Hum|language=hr|issue=24|pages=7–28|doi=10.47960/2303-7431.24.2020.7|issn=2303-7431}}</ref> == O autoru == <nowiki>{{Glavni članak|Ivo Andrić}}</nowiki> == Likovi == * Fra-Petar - glavni junak i narator koji igrom okolnosti biva uhapšen i završi u carigradskom zatvoru sa ostalim likovima * Zaim - lažov koji zatvorenicima govori o svojim kobajagi putovanjima * Latifaga Karađoz - Nadimak "Karađoz" mu je odavno postao pravo ime. Pod tim imenom je poznat i van zidina Proklete avlije, a nakon duge službe u stambolskoj policiji, nakon smrti prethodnog upravnika, postaje "Gospodar Avlije" * Haim - Jevrej porijeklom iz Smirne * Ćamil efendija - smatran ludim zbog svojih fanatičkih zanimacija, te zbog glasina po Smirni dospijeva u avliju (zatvor)<ref>{{Cite web|url=https://www.tabanovic.com/1.prokleta-avlija-likovi.htm|title=IVO ANDRIĆ: Prokleta avlija - likovi|website=www.tabanovic.com|access-date=2026-06-20}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Andrić|first=Ivo|title=Prokleta avlija|publisher=Svjetlost|year=1954|location=Sarajevo}}</ref> == Radnja == Kratki roman "Prokleta avlija", čije pisanje je [[Ivo Andrić|Andrić]] započeo između [[Prvi svjetski rat|Prvog]] i [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], a dovršio ga i objavio [[1954]]. godine, smatra se piščevim remek-djelom. Komponovan je narativnim postupkom "upričavanja priče" (prstenasta, okvirna strktura). Ima više pripovjedača koji jedan od drugoga preuzimaju kazivačku poziciju. Pripovijedanje u ovom romanu može se predstaviti i slikom koncentričnih krugova koji se skupljaju do samog jezgra priče. Kao i svi drugi Andrićevi romani, izuzimajući ''Gospođicu'', i Prokleta avlija okrenuta je [[historija|historiji]], ali na drukčiji način od [[Višegrad]]ske, [[Travnik|Travničke]] i [[Sarajevo|Sarajevske]] hronike. Roman je ispripovijedan smirenim, nepristrasnim tonom, kojim se odmjereno i sugestivno teži objektivizaciji, kako je to kod Andrića već običaj i pravilo. Do centralne, historijske priče iz [[15. vijek]]a o tragičnoj sudbini Džem-sultana, Andrić nas dovodi posredno. O Džem-sultanu pripovijeda mladi polu-Turčin Ćamil, koji u njemu vidi svog sudbinskog srodnika i preteču. O Ćamilu pripovijeda prestravljeni Jevrejin Haim, a svi oni su samo uspomena fra Petra na dane provedene u [[Istanbul|stambolskom]] [[zatvor]]u, "Prokletoj avliji". A tu uspomenu, opet, grli luk sjećanja bezimenog mladića (pisca?), koji, gledajući u zimski dan na fra-Petrov grob, vraća u sebi cijeli tok priče. Svi protagonisti "Proklete avlije", ma koliko različiti, čuvaju u sebi iskustvo sužnja, pa i svijet, makar i nesvjesno, osjećaju kao ograničen, tjeskoban prostor. Kao da je samo postojanje tamnovanje. (Naslov romana simbolički je ključ čitanja.) Uskomešanost zatvora u koji se sliva zli talog imperije koja je prešla svoj vrhunac, ali gdje, igrom slučaja, zalutaju i ljudi koji su samo drukčiji od ostalih, postaje neka vrsta zamjene za svijet on traje u vremenu i ne obazire se na pojedinačne ljudske sudbine koje ga tvore. "Svi su sporedni i nevažni" zapisuje Andrić. "Avlija živi sama za sebe, sa stotinu promijena, i uvijek ista."<ref name=":0" /> == Stil == * mirnoća i staloženost sveznajućeg pripovjedača * mnogostruko složena rečenica * gnomičnost * govorna karakterizacija likova * stil je preuzet iz starih [[Franjevci|franjevačkih]] hronika: istodobno je objektivan, precizan i slikovit, simboličan == Također pogledajte == *[[Bosanskohercegovačka književnost]] *[[Alfabetski spisak bosanskih djela]] == Reference == <references /> == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20180604043042/https://content.sciendo.com/view/journals/ausp/9/1/article-p99.xml Prokleta avlija, na content. sciendo.com] {{Wikicitat|Prokleta avlija}} [[Kategorija:Knjige iz 1954.]] [[Kategorija:Ivo Andrić]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačka djela]] g8o78smf5d4re6xdm2aig9u6eyhffgr 3899327 3899325 2026-06-20T22:06:38Z Astrameri 151645 šablon za glavni članak 3899327 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga| | naziv = Prokleta avlija | naziv_originala = Prokleta avlija | autor = [[Ivo Andrić]], | vrsta_djela = Novela | žanr = psihološko - historijski roman (sa elementima [[alegorija|alegorije]]) | jezik = Srpsko-hrvatski | vrijeme i mjesto nastanka = | pripovjedač = Andrić, fra Petar, fra Ratislav | gledište = | vrijeme_radnje = Osmansko doba | mjesto_radnje = [[Bosna i Hercegovina]], [[Osmansko Carstvo]] | glavni_lik = Fra Petar | vrhunac = | teme = kritika vlasti }} '''Prokleta Avlija''' je djelo [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] koje predstavlja izuzetnu kritiku vlasti uopće, pa tako i osmanske. Prikazan je položaj intelektualca u društvu koje ga odbacuje.<ref>{{Cite journal|last=Skoko|first=Iko|last2=Topić Stipić|first2=Davorka|date=2021-06-29|title=Konverzacija u romanu Prokleta avlija|url=http://hum.ff.sum.ba/wp-content/uploads/Hum24/humdec2020_007_028.pdf|journal=Hum|language=hr|issue=24|pages=7–28|doi=10.47960/2303-7431.24.2020.7|issn=2303-7431}}</ref> == O autoru == {{Main|Ivo Andrić}} == Likovi == * Fra-Petar - glavni junak i narator koji igrom okolnosti biva uhapšen i završi u carigradskom zatvoru sa ostalim likovima * Zaim - lažov koji zatvorenicima govori o svojim kobajagi putovanjima * Latifaga Karađoz - Nadimak "Karađoz" mu je odavno postao pravo ime. Pod tim imenom je poznat i van zidina Proklete avlije, a nakon duge službe u stambolskoj policiji, nakon smrti prethodnog upravnika, postaje "Gospodar Avlije" * Haim - Jevrej porijeklom iz Smirne * Ćamil efendija - smatran ludim zbog svojih fanatičkih zanimacija, te zbog glasina po Smirni dospijeva u avliju (zatvor)<ref>{{Cite web|url=https://www.tabanovic.com/1.prokleta-avlija-likovi.htm|title=IVO ANDRIĆ: Prokleta avlija - likovi|website=www.tabanovic.com|access-date=2026-06-20}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Andrić|first=Ivo|title=Prokleta avlija|publisher=Svjetlost|year=1954|location=Sarajevo}}</ref> == Radnja == Kratki roman "Prokleta avlija", čije pisanje je [[Ivo Andrić|Andrić]] započeo između [[Prvi svjetski rat|Prvog]] i [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], a dovršio ga i objavio [[1954]]. godine, smatra se piščevim remek-djelom. Komponovan je narativnim postupkom "upričavanja priče" (prstenasta, okvirna strktura). Ima više pripovjedača koji jedan od drugoga preuzimaju kazivačku poziciju. Pripovijedanje u ovom romanu može se predstaviti i slikom koncentričnih krugova koji se skupljaju do samog jezgra priče. Kao i svi drugi Andrićevi romani, izuzimajući ''Gospođicu'', i Prokleta avlija okrenuta je [[historija|historiji]], ali na drukčiji način od [[Višegrad]]ske, [[Travnik|Travničke]] i [[Sarajevo|Sarajevske]] hronike. Roman je ispripovijedan smirenim, nepristrasnim tonom, kojim se odmjereno i sugestivno teži objektivizaciji, kako je to kod Andrića već običaj i pravilo. Do centralne, historijske priče iz [[15. vijek]]a o tragičnoj sudbini Džem-sultana, Andrić nas dovodi posredno. O Džem-sultanu pripovijeda mladi polu-Turčin Ćamil, koji u njemu vidi svog sudbinskog srodnika i preteču. O Ćamilu pripovijeda prestravljeni Jevrejin Haim, a svi oni su samo uspomena fra Petra na dane provedene u [[Istanbul|stambolskom]] [[zatvor]]u, "Prokletoj avliji". A tu uspomenu, opet, grli luk sjećanja bezimenog mladića (pisca?), koji, gledajući u zimski dan na fra-Petrov grob, vraća u sebi cijeli tok priče. Svi protagonisti "Proklete avlije", ma koliko različiti, čuvaju u sebi iskustvo sužnja, pa i svijet, makar i nesvjesno, osjećaju kao ograničen, tjeskoban prostor. Kao da je samo postojanje tamnovanje. (Naslov romana simbolički je ključ čitanja.) Uskomešanost zatvora u koji se sliva zli talog imperije koja je prešla svoj vrhunac, ali gdje, igrom slučaja, zalutaju i ljudi koji su samo drukčiji od ostalih, postaje neka vrsta zamjene za svijet on traje u vremenu i ne obazire se na pojedinačne ljudske sudbine koje ga tvore. "Svi su sporedni i nevažni" zapisuje Andrić. "Avlija živi sama za sebe, sa stotinu promijena, i uvijek ista."<ref name=":0" /> == Stil == * mirnoća i staloženost sveznajućeg pripovjedača * mnogostruko složena rečenica * gnomičnost * govorna karakterizacija likova * stil je preuzet iz starih [[Franjevci|franjevačkih]] hronika: istodobno je objektivan, precizan i slikovit, simboličan == Također pogledajte == *[[Bosanskohercegovačka književnost]] *[[Alfabetski spisak bosanskih djela]] == Reference == <references /> == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20180604043042/https://content.sciendo.com/view/journals/ausp/9/1/article-p99.xml Prokleta avlija, na content. sciendo.com] {{Wikicitat|Prokleta avlija}} [[Kategorija:Knjige iz 1954.]] [[Kategorija:Ivo Andrić]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačka djela]] 1d7x5woc82e6ptxsxphzgdzpoww7ftc 3899355 3899327 2026-06-21T04:48:52Z Panasko 146730 3899355 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga| | naziv = Prokleta avlija | naziv_originala = Prokleta avlija | autor = [[Ivo Andrić]], | vrsta_djela = Novela | žanr = psihološko - historijski roman (sa elementima [[alegorija|alegorije]]) | jezik = Srpsko-hrvatski | vrijeme i mjesto nastanka = | pripovjedač = Andrić, fra Petar, fra Ratislav | gledište = | vrijeme_radnje = Osmansko doba | mjesto_radnje = [[Bosna i Hercegovina]], [[Osmansko Carstvo]] | glavni_lik = Fra Petar | vrhunac = | teme = kritika vlasti }} '''Prokleta Avlija''' je djelo [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] koje predstavlja izuzetnu kritiku vlasti uopće, pa tako i osmanske. Prikazan je položaj intelektualca u društvu koje ga odbacuje.<ref>{{Cite journal|last=Skoko|first=Iko|last2=Topić Stipić|first2=Davorka|date=2021-06-29|title=Konverzacija u romanu Prokleta avlija|url=http://hum.ff.sum.ba/wp-content/uploads/Hum24/humdec2020_007_028.pdf|journal=Hum|language=hr|issue=24|pages=7–28|doi=10.47960/2303-7431.24.2020.7|issn=2303-7431}}</ref> == O autoru == {{Glavni|Ivo Andrić}} == Likovi == * Fra-Petar - glavni junak i narator koji igrom okolnosti biva uhapšen i završi u carigradskom zatvoru sa ostalim likovima * Zaim - lažov koji zatvorenicima govori o svojim kobajagi putovanjima * Latifaga Karađoz - Nadimak "Karađoz" mu je odavno postao pravo ime. Pod tim imenom je poznat i van zidina Proklete avlije, a nakon duge službe u stambolskoj policiji, nakon smrti prethodnog upravnika, postaje "Gospodar Avlije" * Haim - Jevrej porijeklom iz Smirne * Ćamil efendija - smatran ludim zbog svojih fanatičkih zanimacija, te zbog glasina po Smirni dospijeva u avliju (zatvor)<ref>{{Cite web|url=https://www.tabanovic.com/1.prokleta-avlija-likovi.htm|title=IVO ANDRIĆ: Prokleta avlija - likovi|website=www.tabanovic.com|access-date=2026-06-20}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Andrić|first=Ivo|title=Prokleta avlija|publisher=Svjetlost|year=1954|location=Sarajevo}}</ref> == Radnja == Kratki roman "Prokleta avlija", čije pisanje je [[Ivo Andrić|Andrić]] započeo između [[Prvi svjetski rat|Prvog]] i [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], a dovršio ga i objavio [[1954]]. godine, smatra se piščevim remek-djelom. Komponovan je narativnim postupkom "upričavanja priče" (prstenasta, okvirna strktura). Ima više pripovjedača koji jedan od drugoga preuzimaju kazivačku poziciju. Pripovijedanje u ovom romanu može se predstaviti i slikom koncentričnih krugova koji se skupljaju do samog jezgra priče. Kao i svi drugi Andrićevi romani, izuzimajući ''Gospođicu'', i Prokleta avlija okrenuta je [[historija|historiji]], ali na drukčiji način od [[Višegrad]]ske, [[Travnik|Travničke]] i [[Sarajevo|Sarajevske]] hronike. Roman je ispripovijedan smirenim, nepristrasnim tonom, kojim se odmjereno i sugestivno teži objektivizaciji, kako je to kod Andrića već običaj i pravilo. Do centralne, historijske priče iz [[15. vijek]]a o tragičnoj sudbini Džem-sultana, Andrić nas dovodi posredno. O Džem-sultanu pripovijeda mladi polu-Turčin Ćamil, koji u njemu vidi svog sudbinskog srodnika i preteču. O Ćamilu pripovijeda prestravljeni Jevrejin Haim, a svi oni su samo uspomena fra Petra na dane provedene u [[Istanbul|stambolskom]] [[zatvor]]u, "Prokletoj avliji". A tu uspomenu, opet, grli luk sjećanja bezimenog mladića (pisca?), koji, gledajući u zimski dan na fra-Petrov grob, vraća u sebi cijeli tok priče. Svi protagonisti "Proklete avlije", ma koliko različiti, čuvaju u sebi iskustvo sužnja, pa i svijet, makar i nesvjesno, osjećaju kao ograničen, tjeskoban prostor. Kao da je samo postojanje tamnovanje. (Naslov romana simbolički je ključ čitanja.) Uskomešanost zatvora u koji se sliva zli talog imperije koja je prešla svoj vrhunac, ali gdje, igrom slučaja, zalutaju i ljudi koji su samo drukčiji od ostalih, postaje neka vrsta zamjene za svijet on traje u vremenu i ne obazire se na pojedinačne ljudske sudbine koje ga tvore. "Svi su sporedni i nevažni" zapisuje Andrić. "Avlija živi sama za sebe, sa stotinu promijena, i uvijek ista."<ref name=":0" /> == Stil == * mirnoća i staloženost sveznajućeg pripovjedača * mnogostruko složena rečenica * gnomičnost * govorna karakterizacija likova * stil je preuzet iz starih [[Franjevci|franjevačkih]] hronika: istodobno je objektivan, precizan i slikovit, simboličan == Također pogledajte == *[[Bosanskohercegovačka književnost]] *[[Alfabetski spisak bosanskih djela]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20180604043042/https://content.sciendo.com/view/journals/ausp/9/1/article-p99.xml Prokleta avlija, na content. sciendo.com] {{Wikicitat|Prokleta avlija}} [[Kategorija:Knjige iz 1954.]] [[Kategorija:Ivo Andrić]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačka djela]] bhxlo3ckz34qf4oxhswyz9qsozuzbig 3899361 3899355 2026-06-21T05:48:07Z AnToni 2325 3899361 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga| | naziv = Prokleta avlija | naziv_originala = Prokleta avlija | autor = [[Ivo Andrić]], | vrsta_djela = Novela | žanr = psihološko - historijski roman (sa elementima [[alegorija|alegorije]]) | jezik = Srpsko-hrvatski | vrijeme i mjesto nastanka = | pripovjedač = Andrić, fra Petar, fra Ratislav | gledište = | vrijeme_radnje = Osmansko doba | mjesto_radnje = [[Bosna i Hercegovina]], [[Osmansko Carstvo]] | glavni_lik = Fra Petar | vrhunac = | teme = kritika vlasti }} '''Prokleta avlija''' je djelo [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] koje predstavlja izuzetnu kritiku vlasti uopće, pa tako i osmanske. Prikazan je položaj intelektualca u društvu koje ga odbacuje.<ref>{{Cite journal|last=Skoko|first=Iko|last2=Topić Stipić|first2=Davorka|date=2021-06-29|title=Konverzacija u romanu Prokleta avlija|url=http://hum.ff.sum.ba/wp-content/uploads/Hum24/humdec2020_007_028.pdf|journal=Hum|language=hr|issue=24|pages=7–28|doi=10.47960/2303-7431.24.2020.7|issn=2303-7431}}</ref> == O autoru == {{Glavni|Ivo Andrić}} == Likovi == * Fra Petar - glavni junak i narator koji igrom okolnosti biva uhapšen i završi u carigradskom zatvoru sa ostalim likovima * Zaim - lažov koji zatvorenicima govori o svojim kobajagi putovanjima * Latifaga Karađoz - Nadimak "Karađoz" mu je odavno postao pravo ime. Pod tim imenom je poznat i van zidina Proklete avlije, a nakon duge službe u stambolskoj policiji, nakon smrti prethodnog upravnika, postaje "Gospodar Avlije" * Haim - Jevrej porijeklom iz Smirne * Ćamil efendija - smatran ludim zbog svojih fanatičkih zanimacija, te zbog glasina po Smirni dospijeva u avliju (zatvor)<ref>{{Cite web|url=https://www.tabanovic.com/1.prokleta-avlija-likovi.htm|title=IVO ANDRIĆ: Prokleta avlija - likovi|website=www.tabanovic.com|access-date=2026-06-20}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Andrić|first=Ivo|title=Prokleta avlija|publisher=Svjetlost|year=1954|location=Sarajevo}}</ref> == Radnja == Kratki roman "Prokleta avlija", čije pisanje je [[Ivo Andrić|Andrić]] započeo između [[Prvi svjetski rat|Prvog]] i [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], a dovršio ga i objavio [[1954]]. godine, smatra se piščevim remek-djelom. Komponovan je narativnim postupkom "upričavanja priče" (prstenasta, okvirna strktura). Ima više pripovjedača koji jedan od drugoga preuzimaju kazivačku poziciju. Pripovijedanje u ovom romanu može se predstaviti i slikom koncentričnih krugova koji se skupljaju do samog jezgra priče. Kao i svi drugi Andrićevi romani, izuzimajući ''Gospođicu'', i Prokleta avlija okrenuta je [[historija|historiji]], ali na drukčiji način od [[Višegrad]]ske, [[Travnik|Travničke]] i [[Sarajevo|Sarajevske]] hronike. Roman je ispripovijedan smirenim, nepristrasnim tonom, kojim se odmjereno i sugestivno teži objektivizaciji, kako je to kod Andrića već običaj i pravilo. Do centralne, historijske priče iz [[15. vijek]]a o tragičnoj sudbini Džem-sultana, Andrić nas dovodi posredno. O Džem-sultanu pripovijeda mladi polu-Turčin Ćamil, koji u njemu vidi svog sudbinskog srodnika i preteču. O Ćamilu pripovijeda prestravljeni Jevrejin Haim, a svi oni su samo uspomena fra Petra na dane provedene u [[Istanbul|stambolskom]] [[zatvor]]u, "Prokletoj avliji". A tu uspomenu, opet, grli luk sjećanja bezimenog mladića (pisca?), koji, gledajući u zimski dan na fra-Petrov grob, vraća u sebi cijeli tok priče. Svi protagonisti "Proklete avlije", ma koliko različiti, čuvaju u sebi iskustvo sužnja, pa i svijet, makar i nesvjesno, osjećaju kao ograničen, tjeskoban prostor. Kao da je samo postojanje tamnovanje. (Naslov romana simbolički je ključ čitanja.) Uskomešanost zatvora u koji se sliva zli talog imperije koja je prešla svoj vrhunac, ali gdje, igrom slučaja, zalutaju i ljudi koji su samo drukčiji od ostalih, postaje neka vrsta zamjene za svijet on traje u vremenu i ne obazire se na pojedinačne ljudske sudbine koje ga tvore. "Svi su sporedni i nevažni" zapisuje Andrić. "Avlija živi sama za sebe, sa stotinu promijena, i uvijek ista."<ref name=":0" /> == Stil == * mirnoća i staloženost sveznajućeg pripovjedača * mnogostruko složena rečenica * gnomičnost * govorna karakterizacija likova * stil je preuzet iz starih [[Franjevci|franjevačkih]] hronika: istodobno je objektivan, precizan i slikovit, simboličan == Također pogledajte == *[[Bosanskohercegovačka književnost]] *[[Alfabetski spisak bosanskih djela]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20180604043042/https://content.sciendo.com/view/journals/ausp/9/1/article-p99.xml Prokleta avlija, na content. sciendo.com] {{Wikicitat|Prokleta avlija}} [[Kategorija:Knjige iz 1954.]] [[Kategorija:Ivo Andrić]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačka djela]] ivi1gk4z1qnpphb94nh8filnlu608d0 3899362 3899361 2026-06-21T05:54:00Z AnToni 2325 /* Radnja */ 3899362 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga| | naziv = Prokleta avlija | naziv_originala = Prokleta avlija | autor = [[Ivo Andrić]], | vrsta_djela = Novela | žanr = psihološko - historijski roman (sa elementima [[alegorija|alegorije]]) | jezik = Srpsko-hrvatski | vrijeme i mjesto nastanka = | pripovjedač = Andrić, fra Petar, fra Ratislav | gledište = | vrijeme_radnje = Osmansko doba | mjesto_radnje = [[Bosna i Hercegovina]], [[Osmansko Carstvo]] | glavni_lik = Fra Petar | vrhunac = | teme = kritika vlasti }} '''Prokleta avlija''' je djelo [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] koje predstavlja izuzetnu kritiku vlasti uopće, pa tako i osmanske. Prikazan je položaj intelektualca u društvu koje ga odbacuje.<ref>{{Cite journal|last=Skoko|first=Iko|last2=Topić Stipić|first2=Davorka|date=2021-06-29|title=Konverzacija u romanu Prokleta avlija|url=http://hum.ff.sum.ba/wp-content/uploads/Hum24/humdec2020_007_028.pdf|journal=Hum|language=hr|issue=24|pages=7–28|doi=10.47960/2303-7431.24.2020.7|issn=2303-7431}}</ref> == O autoru == {{Glavni|Ivo Andrić}} == Likovi == * Fra Petar - glavni junak i narator koji igrom okolnosti biva uhapšen i završi u carigradskom zatvoru sa ostalim likovima * Zaim - lažov koji zatvorenicima govori o svojim kobajagi putovanjima * Latifaga Karađoz - Nadimak "Karađoz" mu je odavno postao pravo ime. Pod tim imenom je poznat i van zidina Proklete avlije, a nakon duge službe u stambolskoj policiji, nakon smrti prethodnog upravnika, postaje "Gospodar Avlije" * Haim - Jevrej porijeklom iz Smirne * Ćamil efendija - smatran ludim zbog svojih fanatičkih zanimacija, te zbog glasina po Smirni dospijeva u avliju (zatvor)<ref>{{Cite web|url=https://www.tabanovic.com/1.prokleta-avlija-likovi.htm|title=IVO ANDRIĆ: Prokleta avlija - likovi|website=www.tabanovic.com|access-date=2026-06-20}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Andrić|first=Ivo|title=Prokleta avlija|publisher=Svjetlost|year=1954|location=Sarajevo}}</ref> == Radnja == Kratki roman "Prokleta avlija", čije pisanje je [[Ivo Andrić|Andrić]] započeo između [[Prvi svjetski rat|Prvog]] i [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], a dovršio ga i objavio 1954], smatra se piščevim remek-djelom. Komponovan je narativnim postupkom "upričavanja priče" (prstenasta, okvirna strktura). Ima više pripovjedača koji jedan od drugoga preuzimaju kazivačku poziciju. Pripovijedanje u ovom romanu može se predstaviti i slikom koncentričnih krugova koji se skupljaju do samog jezgra priče. Kao i svi drugi Andrićevi romani, izuzimajući ''Gospođicu'', i Prokleta avlija okrenuta je [[historija|historiji]], ali na drukčiji način od Višegradske, [[Travnička hronika|Travničke]] i Sarajevske hronike. Roman je ispripovijedan smirenim, nepristrasnim tonom, kojim se odmjereno i sugestivno teži objektivizaciji, kako je to kod Andrića već običaj i pravilo. Do centralne, historijske priče iz 15. vijeka o tragičnoj sudbini Džem-sultana, Andrić dovodi posredno. O Džem-sultanu pripovijeda mladi polu-Turčin Ćamil, koji u njemu vidi svog sudbinskog srodnika i preteču. O Ćamilu pripovijeda prestravljeni Jevrejin Haim, a svi oni su samo uspomena fra Petra na dane provedene u [[Istanbul|stambolskom]] [[zatvor]]u, "Prokletoj avliji". A tu uspomenu, opet, grli luk sjećanja bezimenog mladića (pisca?), koji, gledajući u zimski dan na fra Petrov grob, vraća u sebi cijeli tok priče. Svi protagonisti "Proklete avlije", ma koliko različiti, čuvaju u sebi iskustvo sužnja, pa i svijet, makar i nesvjesno, osjećaju kao ograničen, tjeskoban prostor. Kao da je samo postojanje tamnovanje. (Naslov romana simbolički je ključ čitanja.) Uskomešanost zatvora u koji se sliva zli talog imperije koja je prešla svoj vrhunac, ali gdje, igrom slučaja, zalutaju i ljudi koji su samo drukčiji od ostalih, postaje neka vrsta zamjene za svijet on traje u vremenu i ne obazire se na pojedinačne ljudske sudbine koje ga tvore. "Svi su sporedni i nevažni" zapisuje Andrić. "Avlija živi sama za sebe, sa stotinu promijena, i uvijek ista."<ref name=":0" /> == Stil == * mirnoća i staloženost sveznajućeg pripovjedača * mnogostruko složena rečenica * gnomičnost * govorna karakterizacija likova * stil je preuzet iz starih [[Franjevci|franjevačkih]] hronika: istodobno je objektivan, precizan i slikovit, simboličan == Također pogledajte == *[[Bosanskohercegovačka književnost]] *[[Alfabetski spisak bosanskih djela]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20180604043042/https://content.sciendo.com/view/journals/ausp/9/1/article-p99.xml Prokleta avlija, na content. sciendo.com] {{Wikicitat|Prokleta avlija}} [[Kategorija:Knjige iz 1954.]] [[Kategorija:Ivo Andrić]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačka djela]] rtyu527hbmcesq8eaho9ehkvkj1owbk 3899364 3899362 2026-06-21T05:58:31Z AnToni 2325 3899364 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga| | naziv = Prokleta avlija | naziv_originala = Prokleta avlija | autor = [[Ivo Andrić]], | vrsta_djela = Novela | žanr = psihološko - historijski roman (sa elementima [[alegorija|alegorije]]) | jezik = Srpsko-hrvatski | vrijeme i mjesto nastanka = | pripovjedač = Andrić, fra Petar, fra Ratislav | gledište = | vrijeme_radnje = Osmansko doba | mjesto_radnje = [[Bosna i Hercegovina]], [[Osmansko Carstvo]] | glavni_lik = Fra Petar | vrhunac = | teme = kritika vlasti }} '''Prokleta avlija''' je roman [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] koje predstavlja izuzetnu kritiku vlasti uopće, pa tako i osmanske. Prikazan je položaj intelektualca u društvu koje ga odbacuje.<ref>{{Cite journal|last=Skoko|first=Iko|last2=Topić Stipić|first2=Davorka|date=2021-06-29|title=Konverzacija u romanu Prokleta avlija|url=http://hum.ff.sum.ba/wp-content/uploads/Hum24/humdec2020_007_028.pdf|journal=Hum|language=hr|issue=24|pages=7–28|doi=10.47960/2303-7431.24.2020.7|issn=2303-7431}}</ref> == O autoru == {{Glavni|Ivo Andrić}} == Likovi == * Fra Petar - glavni junak i narator koji igrom okolnosti biva uhapšen i završi u carigradskom zatvoru sa ostalim likovima * Zaim - lažov koji zatvorenicima govori o svojim kobajagi putovanjima * Latifaga Karađoz - Nadimak "Karađoz" mu je odavno postao pravo ime. Pod tim imenom je poznat i van zidina Proklete avlije, a nakon duge službe u stambolskoj policiji, nakon smrti prethodnog upravnika, postaje "Gospodar avlije" * Haim - Jevrej porijeklom iz Smirne * Ćamil efendija - smatran ludim zbog svojih fanatičkih zanimacija, te zbog glasina po Smirni dospijeva u avliju (zatvor)<ref>{{Cite web|url=https://www.tabanovic.com/1.prokleta-avlija-likovi.htm|title=IVO ANDRIĆ: Prokleta avlija - likovi|website=www.tabanovic.com|access-date=2026-06-20}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Andrić|first=Ivo|title=Prokleta avlija|publisher=Svjetlost|year=1954|location=Sarajevo}}</ref> == Radnja == Kratki roman "Prokleta avlija", čije pisanje je [[Ivo Andrić|Andrić]] započeo između [[Prvi svjetski rat|Prvog]] i [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], a dovršio ga i objavio 1954], smatra se piščevim remek-djelom. Komponovan je narativnim postupkom "upričavanja priče" (prstenasta, okvirna strktura). Ima više pripovjedača koji jedan od drugoga preuzimaju kazivačku poziciju. Pripovijedanje u ovom romanu može se predstaviti i slikom koncentričnih krugova koji se skupljaju do samog jezgra priče. Kao i svi drugi Andrićevi romani, izuzimajući ''Gospođicu'', i Prokleta avlija okrenuta je [[historija|historiji]], ali na drukčiji način od Višegradske, [[Travnička hronika|Travničke]] i Sarajevske hronike. Roman je ispripovijedan smirenim, nepristrasnim tonom, kojim se odmjereno i sugestivno teži objektivizaciji, kako je to kod Andrića već običaj i pravilo. Do centralne, historijske priče iz 15. vijeka o tragičnoj sudbini Džem-sultana, Andrić dovodi posredno. O Džem-sultanu pripovijeda mladi polu-Turčin Ćamil, koji u njemu vidi svog sudbinskog srodnika i preteču. O Ćamilu pripovijeda prestravljeni Jevrejin Haim, a svi oni su samo uspomena fra Petra na dane provedene u [[Istanbul|stambolskom]] [[zatvor]]u, "Prokletoj avliji". A tu uspomenu, opet, grli luk sjećanja bezimenog mladića (pisca?), koji, gledajući u zimski dan na fra Petrov grob, vraća u sebi cijeli tok priče. Svi protagonisti "Proklete avlije", ma koliko različiti, čuvaju u sebi iskustvo sužnja, pa i svijet, makar i nesvjesno, osjećaju kao ograničen, tjeskoban prostor. Kao da je samo postojanje tamnovanje. (Naslov romana simbolički je ključ čitanja.) Uskomešanost zatvora u koji se sliva zli talog imperije koja je prešla svoj vrhunac, ali gdje, igrom slučaja, zalutaju i ljudi koji su samo drukčiji od ostalih, postaje neka vrsta zamjene za svijet on traje u vremenu i ne obazire se na pojedinačne ljudske sudbine koje ga tvore. "Svi su sporedni i nevažni" zapisuje Andrić. "Avlija živi sama za sebe, sa stotinu promijena, i uvijek ista."<ref name=":0" /> == Stil == * mirnoća i staloženost sveznajućeg pripovjedača * mnogostruko složena rečenica * gnomičnost * govorna karakterizacija likova * stil je preuzet iz starih [[Franjevci|franjevačkih]] hronika: istodobno je objektivan, precizan i slikovit, simboličan == Također pogledajte == *[[Bosanskohercegovačka književnost]] *[[Alfabetski spisak bosanskih djela]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20180604043042/https://content.sciendo.com/view/journals/ausp/9/1/article-p99.xml Prokleta avlija, na content. sciendo.com] {{Wikicitat|Prokleta avlija}} [[Kategorija:Knjige iz 1954.]] [[Kategorija:Ivo Andrić]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačka djela]] equn03lwqerxpew99fbp1g3h1ktm7tj Janjičari 0 11972 3899399 3824055 2026-06-21T10:12:10Z Bosancica by MK 173186 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 3899399 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Yenieri-aturkishjanissary-gentilebellini.jpg|mini|200px|Crtež janjičara]] '''Janjičari''' ({{tr|yeniçeri}} - "nove jedinice"), sastojale su se od [[pješadija|pješadijskih]] jedinica koje su sačinjavale tjelesnu i dvorsku počasnu gardu [[osmanlije|osmanlijskih]] [[sultan]]a. Sultan je bio vrhovni zapovjednik janjičara, no njihovim jedinicama je komandovao [[Aga janjičara]]. Janjičari su također štitili sultanove privatne prostorije i njegovu porodicu. Janjičarske jedinice je osnovao 1330. [[Murat I]], a zvanično ih je raspustio sultan [[Mahmud II]], 1826. Bile su organizirane prema uzoru na Mameluke, u početku od Turaka, a kasnije od djece kršćana otetih ili po drugim osnovama, oduzetih od roditelja, najčešće sa područja [[Kavkaz]]a i dijelova [[Balkan]]a, koji bi prelaskom na [[islam]] imali pravo pripadnosti janjičarskim jedinicama.<ref>{{Cite journal|last=Boullata|first=Issa J.|date=2009|title=Cyril Glassé. The New Encyclopedia of Islam. Third Edition. Lanham, MD: Rowman &amp; Littlefield Publishers, Inc, 2008. viii + 718 pages, color photos, maps, charts, genealogical tables, chronology, bibliography. Cloth US$99.95 ISBN 978-0-7425-6296-7.|url=http://dx.doi.org/10.1017/s2151348100000732|journal=Review of Middle East Studies|volume=43|issue=2|pages=258–259|doi=10.1017/s2151348100000732|issn=2151-3481}}</ref> Postali su poznati po unutrašnjoj koheziji učvršćenoj strogom disciplinom i redom. Za razliku od tipičnih robova, njima su isplaćivane redovne plate. Zabranjeno im je da se vjenčaju prije 40-te godine ili da se bave trgovinom, te se očekivala njihova potpuna odanost sultanu.<ref>{{Cite book|last=Cleveland|first=William L.|url=https://www.worldcat.org/oclc/828795081|title=A history of the modern Middle East|date=2013|others=Martin P. Bunton|isbn=978-0-8133-4834-6|edition=5.|location=Boulder, CO|oclc=828795081}}</ref> Do sedamnaestog vijeka, zbog dramatičnog povećanja veličine osmanske regularne vojske, prvobitno stroga politika regrutacije janjičara je ublažena. Civilima je dozvoljen pristup kako bi imali koristi od poboljšanog socioekonomskog statusa koji im je dodijelio. Posljedično, jedinica je postepeno gubila svoj vojni karakter, prolazeći kroz proces koji je opisan kao "civiliziranje".<ref>{{Cite journal|last=Ágoston|first=Gábor|date=2014|title=Firearms and Military Adaptation: The Ottomans and the European Military Revolution, 1450–1800|url=http://muse.jhu.edu/content/crossref/journals/journal_of_world_history/v025/25.1.agoston.html|journal=Journal of World History|language=en|volume=25|issue=1|pages=85–124|doi=10.1353/jwh.2014.0005|issn=1527-8050}}</ref> Janjičari su u prvim godinama bili ogromna vojna jedinica, ali kako je Zapadna Evropa modernizirala svoju tehnologiju vojne organizacije, janjičari su postali reakcionarna snaga koja se odupirala svim promjenama. Osmanska vojna moć je postepeno zastarjela, ali kada su janjičari osjetili da su njihove privilegije ugrožene, ili su ih stranci htjeli modernizirati, ili bi ih mogli zamijeniti konjici, digli su pobunu. U vrijeme kada su janjičari potisnuti, bilo je prekasno za otomansku vojnu moć da stigne Zapad.<ref>{{Cite journal|last=Botman|first=Selma|last2=Mansfield|first2=Peter|date=1992|title=A History of the Middle East|url=http://dx.doi.org/10.2307/494097|journal=The History Teacher|volume=26|issue=1|pages=112|doi=10.2307/494097|issn=0018-2745}}</ref> Jedinicu je ukinuo sultan Mahmud II 1826. kada je pogubljeno 6.000 ili više osoba.<ref name=":5">{{Cite book|last=Kinross|first=Patrick Balfour, Baron|url=https://www.worldcat.org/oclc/12211156|title=The Ottoman centuries : the rise and fall of the Turkish empire|date=1979|publisher=Morrow|isbn=0-688-08093-6|edition=1st Morrow Quill pbk. ed|location=New York|oclc=12211156}}</ref> ==Porijeklo i historija== Formiranje janjičara datira u vrijeme vladavine [[Murat I|Murata I]] (1362–1389), trećeg vladara [[Osmansko Carstvo|Osmanskog Carstva]]. Osmanlije su uvele porez od jedne petine na sve robove zarobljene u ratu, a od tog dijela sultani su prvi izgradili janjičarski korpus kao ličnu vojsku lojalnu samo sultanu.<ref>{{Cite book|last=Kafadar|first=Cemal|url=https://www.worldcat.org/oclc/30663684|title=Between two worlds : the construction of the Ottoman state|date=1995|publisher=University of California Press|isbn=0-520-08807-7|location=Berkeley|oclc=30663684}}</ref> Od 1380-ih do 1648, janjičari su bili okupljeni po sistemu [[Devširma|devširme]], koji je ukinut 1648.<ref name=":2">{{Cite book|last=Hubbard|first=R. Glenn|url=https://www.worldcat.org/oclc/828143785|title=Balance : the economics of great powers from ancient Rome to modern America|date=2013|others=Tim Kane|isbn=978-1-4767-0025-0|edition=1st Simon & Schuster hardcover edition|location=New York|oclc=828143785}}</ref> Ovo je bilo odvođenje nemuslimanskih dječaka,<ref>{{Cite book|last=Anderson|first=Perry|url=https://www.worldcat.org/oclc/16421599|title=Lineages of the absolutist state|date=1979|isbn=0-86091-710-X|location=London, UK|oclc=16421599}}</ref> posebno anadolija i balkanskih kršćana; [[Jevreji]] nikada nisu bili podvrgnuti devširmeu, kao ni djeca iz turskih porodica. Prema Enciklopediji Britannica, "u prvim danima, svi [[Kršćanstvo|kršćani]] su upisivani neselektivno. Kasnije su se preferirali oni iz današnje [[Albanija|Albanije]], [[Bosna i Hercegovina|Bosne]] i [[Bugarska|Bugarske]]."<ref>{{Citation|title=Chisholm, Hugh, (22 Feb. 1866–29 Sept. 1924), Editor of the Encyclopædia Britannica (10th, 11th and 12th editions)|url=http://dx.doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u194658|publisher=Oxford University Press|date=1. 12. 2007|access-date=19. 11. 2022}}</ref> Janjičari su bili ''kapıkulları'' (jednina: kapıkulu), "sluge na vratima" ili "robovi Porte", ni slobodni ni obični robovi (köle).<ref>{{Cite book|last=Shaw|first=Stanford J.|url=https://www.worldcat.org/oclc/2346036|title=History of the Ottoman Empire and modern Turkey|date=1976-1977|publisher=Cambridge University Press|others=Ezel Kural Shaw, Mazal Holocaust Collection|isbn=0-521-21280-4|location=Cambridge|oclc=2346036}}</ref> Bili su podvrgnuti strogoj disciplini, ali su im isplaćivane plate i penzije po odlasku u penziju i formirali su svoju posebnu društvenu klasu.<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/43247539|title=Arming the state : military conscription in the Middle East and Central Asia, 1775-1925|date=1999|publisher=I.B. Tauris|others=Erik Jan Zürcher|isbn=1-86064-404-X|location=London|oclc=43247539}}</ref> Kao takvi, postali su jedna od vladajućih klasa Osmanskog Carstva, parirajući turskoj aristokratiji. Najpametniji od janjičara poslani su u palatu Enderun. Kroz sistem meritokratije, janjičari su imali ogromnu moć, zaustavljajući sve napore da se reformiše vojska.<ref name=":2"/> Prema vojnom historičaru Michaelu Antonucciju i ekonomskim historičarima Glennu Hubbardu i Timu Kaneu, turski administratori bi svakih pet godina pretraživali svoje regije (a posebno [[Balkan]]) u potrazi za najjačim sinovima sultanovih kršćanskih podanika. Ovi dječaci (obično između 6 i 14 godina) su potom oduzeti od svojih roditelja, obrezani i poslani u turske porodice u provincijama kako bi bili odgajanji kao [[muslimani]] i naučili turski jezik i običaje. Nakon što je njihova vojna obuka počela, bili su podvrgnuti strogoj disciplini, zabranjeno im je da puste bradu, da se bave nekim drugim vještinama osim vojništva i vjenčaju se. Kao rezultat toga, janjičari su bili izuzetno dobro disciplinovane trupe i postali su pripadnici klase askeri, prvorazredni građani ili vojni stalež. Većina je bila nemuslimanskog porijekla jer muslimana nije bilo dozvoljeno porobiti.<ref name=":2"/> Bio je to sličan sistem iranskim gilmanima iz doba Safavida, Afšarida i Qadžar, koji su bili izvučeni od preobraćenih [[Čerkezi|Čerkeza]], Gruzijci i Jermena, i na isti način kao i kod osmanskih janjičara koji su morali zamijeniti nepouzdane gazije. Oni su prvobitno stvoreni kao protivteža plemenskim, etničkim i favorizovanim interesima koje je dao Qizilbaš, koji čine sistem neuravnoteženim.<ref>{{cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/barda-v|title=BARDA and BARDA-DĀRI v. Military slavery in Islamic Iran|access-date=15. 4. 2014}}</ref><ref>{{cite book|last1=McCabe|first1=Ina Baghdiantz|last2=Harlaftis|first2=Gelina|title=Diaspora Entrepreneurial Networks: Four Centuries of History|date=2005|publisher=Berg|isbn=9781859738757|url=https://books.google.com/books?id=u9kTAQAAIAAJ&q=janjissary+ghulam+counterbalance|page=36|access-date=1. 12. 2015}}</ref> U kasnom 16. vijeku, sultan je popustio pred pritiscima Korpusa i dozvolio janjičarskoj djeci da postanu članovi Korpusa, što je praksa bila strogo zabranjena prethodnih 300 godina. Prema slikama tog doba, također im je bilo dozvoljeno da puštaju bradu. Shodno tome, ranije stroga pravila nasljeđivanja postala su otvorena za tumačenje. Dok su unaprjeđivali vlastitu moć, janjičari su također pomogli da se sistem ne mijenja na druge progresivne načine, a prema nekim naučnicima, korpus je dijelio odgovornost za političku stagnaciju Istanbula.<ref name=":2"/> Grčki historičar Dimitri Kicikis u svojoj knjizi ''Türk Yunan İmparatorluğu'' ("Tursko-grčko carstvo")<ref>{{Cite journal|last=KANDEMİR|first=Merve Deniz|date=19. 5. 2022|title=Türk Romanından Örneklerle Edebiyat ve Kıskançlık; Selda Uygur Gürbüz, Çizgi Kitabevi, İstanbul 2021, 248 Sayfa, ISBN 9786051966571|url=http://dx.doi.org/10.19059/mukaddime.1057974|journal=Mukaddime|pages=249–254|doi=10.19059/mukaddime.1057974|issn=1309-6087}}</ref> navodi da su mnoge bosanske kršćanske porodice bile spremne povinovati se devširmeu jer je to nudilo mogućnost društvenog napretka. Regruti bi jednog dana mogli postati janjičarski pukovnici, državnici koji bi se jednog dana mogli vratiti u svoje matične regije kao guverneri, ili čak veliki veziri ili Beylerbey (generali guverneri). Neki od najpoznatijih janjičara su Gjergj Kastrioti Skenderbeg, Albanac koji je prebjegao i vodio 25-godišnju albansku pobunu protiv Osmanlija. Drugi je bio [[Mehmed-paša Sokolović|Mehmed paša Sokolović]], bošnjak koji je postao veliki [[vezir]], služio je trojici sultana i bio je [[de facto]] vladar Osmanskog Carstva više od 14 godina.<ref>{{Cite book|last=Imamović|first=Mustafa|url=https://www.worldcat.org/oclc/42795355|title=Historija Bošnjaka|date=1998|publisher=Bošnjačka zajednica kulture|isbn=9958-815-00-1|edition=2. izd|location=Sarajevo|oclc=42795355}}</ref> ==Karakteristike== Janjičarski korpus bio je prepoznatljiv na više načina. Nosili su jedinstvene uniforme, primali redovne plate (uključujući i bonuse) za svoju službu,<ref>{{Cite book|last=Stein|first=Mark L.|url=http://dx.doi.org/10.5040/9780755609802|title=Guarding the Frontier|date=2007|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84511-301-8}}</ref> marširali uz muziku (mehter), živjeli u kasarnama i bili su prvi korpusi koji su masovno koristili vatreno oružje. Janjičarski bataljon je bio blisko povezana zajednica, zapravo porodica vojnika. Po tradiciji, sam sultan je, nakon što je odobrio isplate janjičarima, posjetio kasarnu obučen kao janjičar, i primio platu zajedno sa ostalim ljudima iz Prve divizije.<ref name=":0">{{Cite book|last=Uzunçarşılı|first=İsmail Hakkı|url=https://www.worldcat.org/oclc/23538246|title=Osmanlı Devleti teşkilâtından Kapukulu Ocakları|date=1988|publisher=Türk Tarih Kurumu Basımevi|others=Dil, ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür|isbn=975-16-0056-1|edition=3rd ed|location=Ankara|pages=str. 66–67, 376–377, 405–406, 411–463, 482–483|oclc=23538246}}</ref> Oni su također služili kao policajci, čuvari palače i vatrogasci za vrijeme mira.<ref name=":1">{{Cite book|last=Goodwin|first=Jason|url=https://www.worldcat.org/oclc/39875161|title=Lords of the horizons : a history of the Ottoman Empire|date=1999|isbn=0-8050-4081-1|edition=1st American ed|location=New York, New York|oclc=39875161}}</ref> Janjičari su također uživali daleko bolju podršku u kampanjama nego druge vojske tog vremena. Bili su dio dobro organizovane vojne mašinerije, u kojoj je jedan korpus podrške pripremao puteve, dok su drugi podizali šatore i pekli hljeb. Njihovo oružje i municiju prevozio je i opskrbljivao čebečki korpus. Vodili su kampanju sa svojim medicinskim timovima muslimanskih i jevrejskih hirurga, a njihovi bolesnici i ranjenici su evakuisani u namjenske mobilne bolnice postavljene iza linija.<ref name=":0" /> Ove razlike, zajedno sa impresivnim ratnim rekordom, učinile su janjičare predmetom interesovanja i proučavanja stranaca u njihovo vrijeme. Iako je na kraju koncept moderne vojske inkorporirao i nadmašio većinu razlika janjičara i korpusa te je na kraju raspušten, slika janjičara je ostala kao jedan od simbola Osmanlija u zapadnoj psihi. Do sredine 18. vijeka, oni su se bavili mnogim zanatima i stekli pravo da se vjenčaju i upišu svoju djecu u korpus, a vrlo malo njih je nastavilo da živi u kasarni<ref name=":1" /> Mnogi od njih su postali administratori i naučnici. Penzionisani ili otpušteni janjičari primali su penzije, a čuvana su i njihova djeca. ==Regrutacija, obuka i status== Prve janjičarske jedinice formirane su od ratnih zarobljenika i robova, vjerovatno kao rezultat toga što je sultan uzeo svoju tradicionalnu jednu petinu plijena svoje vojske u naturi, a ne u gotovini. Osmanlijska vlada je jedno vrijeme snabdjevala janjičarski korpus regrutima iz sistema devširme. Djeca su uzimana u ranoj dobi i pretvarana u vojnike u pokušaju da se vojnici učine vjernim sultanu. Društveni status devširme regruta poprimio je trenutnu pozitivnu promjenu, stječući veću garanciju državnih prava i finansijskih mogućnosti. Ipak, u siromašnim područjima roditelji su potkupljivali službenike kako bi ih natjerali da odvedu svoje sinove i tako imali bolje šanse u životu. U početku su regruteri favorizovali Grke i Albance. Kako su se granice Otomanskog carstva širile, devširme je proširen na Jermene, Bugare, Bošnjake, Mađare, Albance, a u rijetkim slučajevima, Rumune, Gruzijce, Ukrajince i južne Ruse. Sloboda i moć koja se nudila janjičarima mogla bi ukazivati ​​na to da je sistem regrutacije više bio usmjeren na regrutaciju, s dodatnim ciljem da se donekle homogenizira stanovništvo vrlo raznolikog carstva. Ovaj sistem „danka u krvi“ redovno se primjenjivao tokom 15.-16. vijeka, prva dva vijeka njegovog postojanja. Neki historičari tvrde da je ovaj sistem doprinio naporima osmanskih država u prisilnoj konverziji i „islamizaciji“ svog nemuslimanskog stanovništva. Radušev navodi da se ovaj sistem regrutacije može podijeliti na dva perioda, njegov prvi ili klasični period, koji obuhvata prva dva vijeka redovnog izvršenja i korištenja za snabdijevanje regruta; i drugi period koji se više fokusira na njegovu postepenu promjenu, opadanje i konačno napuštanje, počevši od 17. vijeka.<ref>{{Cite book|last=Radushev|first=Evgeni|title=PeasantJanissaries|publisher=Journal of Social History|year=2008|pages=447–467}}</ref> Kao odgovor na strane prijetnje, osmanska vlada odlučila je brzo proširiti korpus nakon 1570-ih. Janjičari su provodili kraće vremenske periode na obuci kao acemi oğlani, pošto se prosječna dob regrutovanja povećala sa 13,5 godina u 1490-im na 16,6 godina 1603. To je odražavalo ne samo veću potrebu Osmanlija za radnom snagom, već i kraće vreme obuke neophodno za proizvodnju kvalifikovanih mušketira u poređenju sa strijelcima. Međutim, ova promjena sama po sebi nije bila dovoljna da proizvede potrebnu ljudsku snagu, pa je shodno tome ukinuto tradicionalno ograničenje regrutovanja na dječake regrutovane u devširme. Članstvo je bilo otvoreno za slobodno rođene muslimane, koje je ručno birao komandant janjičara, kao i sinove sadašnjih pripadnika osmanske redovne vojske.<ref>{{Cite journal|last=Ágoston|first=Gábor|date=2014|title=Firearms and Military Adaptation: The Ottomans and the European Military Revolution, 1450–1800|url=http://dx.doi.org/10.1353/jwh.2014.0005|journal=Journal of World History|volume=25|issue=1|pages=str. 118|doi=10.1353/jwh.2014.0005|issn=1527-8050}}</ref> Sredinom sedamnaestog vijeka, devširme je uglavnom napušten kao metod regrutacije.<ref>{{Cite book|last=Kunt|first=İ. Metin|url=https://www.worldcat.org/oclc/8906914|title=The sultan's servants : the transformation of Ottoman provincial government, 1550-1650|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=0-231-05578-1|location=New York|oclc=8906914}}</ref> Propisana dnevna plata za početnike janjičare u vrijeme Ahmeta I bila je tri akče. Unapređenje u konjički rod podrazumevalo je minimalnu platu od 10 akči.<ref>{{Cite book|last=Murphey|first=Rhoads|url=http://dx.doi.org/10.4324/9780203166024|title=Ottoman warfare, 1500–1700|date=1999|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-203-16602-4|location=Abingdon, UK}}</ref> Janjičari su primali sumu od 12 akči svaka tri mjeseca za pomoćne troškove odjeće i 30 akči za oružje, uz dodatnu naknadu za municiju.<ref>{{Cite book|last=Murphey|first=Rhoads|url=http://dx.doi.org/10.4324/9780203166024|title=Ottoman warfare, 1500–1700|date=1999|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-203-16602-4|location=Abingdon, UK}}</ref> ===Obuka=== Kada bi dječak nemusliman bio regrutovan po sistemu devširme, on bi prvo bio poslan u odabrane turske porodice u provincijama da nauči turski, pravila islama (tj. da se preobrati na islam) i običaje i kulture osmanskog društva. Nakon završetka ovog perioda, acemi (novoregrutovani) dječaci su okupljeni za obuku u Enderun "acemi oğlan" školi u glavnom gradu. Tamo bi mladi regruti bili određeni prema svojim talentima u različitim oblastima da bi se školovali za inženjere, zanatlije, puškare, sveštenike, strelce, artiljeriju i tako dalje. Janjičari su se obučavali pod strogom disciplinom, teškim radom i praktično u monaškim uslovima u školama acemi oğlan („početnik“ ili „kadet“), gde se očekivalo da ostanu u celibatu. Za razliku od ostalih muslimana, njima je izričito zabranjeno da nose bradu, samo su mogli da nose brkove. Ova pravila su janjičari poštovali, barem do 18. vijeka, kada su se počeli baviti i drugim zanatima, prekršivši još jedno od prvobitnih pravila. U kasnom 16. vijeku sultan je popustio pod pritiscima janjičarskog korpusa i dozvolio janjičarskoj djeci da postanu članovi korpusa, što je praksa strogo zabranjena 200 godina. Shodno tome, pravila o nasljeđivanju, koja su ranije bila stroga, postala su otvorena za tumačenje. Dobili su sopstvenu moć, ali su spriječili da se sistem modernizuje.<ref name=":2" /> Za sve praktične svrhe, janjičari su pripadali sultanu i smatrani su zaštitnicima prijestolja i sultana. Janjičari su učeni da korpus smatraju domom i porodicom, a sultana svojim ocem. Čin pravog janjičara stekli su sa 24 ili 25 godina samo oni koji su se pokazali dovoljno jaki. Ocaci su naslijedili imovinu mrtvih janjičara i tako se obogatili. Janjičari su također naučili da se pridržavaju diktata derviškog šejha Hadži Bektaša Velija, čiji su učenici blagoslovili prve trupe. Bektaši je služio kao neka vrsta kapelana janjičara. U ovom i u svom povučenom životu, janjičari su ličili na kršćanske vojne redove poput vitezova hospitalaca. Kao simbol svoje privrženosti redu, janjičari su nosili posebne kape zvane "börk". Ovi šeširi su također imali mjesto za držanje sprijeda, nazvano "kaşıklık", za kašiku. Ovo je simboliziralo "kaşık kardeşliği", ili "bratstvo kašike", što je odražavalo osjećaj drugarstva među janjičarima koji su jeli, spavali, borili se i umirali zajedno.<ref name=":2" /> Čak i nakon brzog širenja korpusa krajem šesnaestog vijeka, janjičari su nastavili da prolaze strogu obuku i ds imaju strogu disciplinu. Eksperimentisali su sa novim oblicima taktike na bojnom polju i 1605. postali su jedna od prvih armija u Evropi koja je u borbi primjenila rotirajuću liniju volejske vatre.<ref>{{Cite journal|last=Börekç|first=Günhan|date=2006-12|title=A Contribution to the Military Revolution Debate: The Janissaries Use of Volley Fire during the Long Ottoman-Habsburg WaroOf 1593-1606 and the Problem of Origins|url=http://dx.doi.org/10.1556/aorient.59.2006.4.2|journal=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae|volume=59|issue=4|pages=407–438|doi=10.1556/aorient.59.2006.4.2|issn=0001-6446}}</ref> == Bitke == Osmansko Carstvo je koristilo janjičare u svim svojim glavnim pohodima, uključujući zauzimanje Konstantinopolja 1453, poraz Mamelučkog sultanata u Kairu i ratove protiv Mađarske i Austrije. Janjičarske trupe u bitku je uvijek vodio sam, te su uvijek imali dio plijena. Janjičarski korpus bio je jedina pješadijska divizija osmanske vojske. U borbi glavna misija janjičara bila je zaštita sultana, koristeći topove i manje vatreno oružje, i zadržavanje središta vojske od neprijateljskog napada tokom strateškog lažnog gubitka turske konjice. Janjičarski korpus uključivao je i manje stručne ekipe: stručnjake za eksplozive, inžinjere i tehničare, strijelce (sa strijelom i puškom) i radnike koji su kopali tunele ispod tvrđava itd. Kako su janjičari postajali svjesni vlastite važnosti, počeli su željeti bolji život. Početkom 17. vijeka janjičari su imali toliki prestiž i uticaj da su dominirali vladom. Mogli subse pobuniti, diktirati politiku i ometati napore da se modernizuje struktura vojske. Osim toga, janjičari su otkrili da mogu mijenjati sultane kako žele putem prevrata u palati. Postali su zemljoposjednici i trgovci. Također bi ograničili regrutaciju na sinove bivših janjičara koji nisu morali da prolaze kroz prvobitni period obuke u acemi oğlanu, kao i izbegavanje fizičke selekcije, čime bi se smanjila njihova vojna vrednost. Kada su janjičari praktično mogli da iznude novac od sultana, a poslovni i porodični život zamjenili su borilački zanos, njihova efikasnost kao borbenih trupa je opala. Sjeverne granice Osmanskog Carstva polako su počele da se smanjuju prema jugu nakon druge [[Bitka kod Beča|bitke kod Beča]] 1683. Godine 1449. prvi put su se pobunili tražeći veće plate, koje su i dobili. Pozornica je bila pripremljena za dekadentnu evoluciju, poput Strijelaca u [[Rusija|Rusiji]] cara Petra ili pretorijanske garde, koja se pokazala kao najveća prijetnja rimskim carevima, a ne efikasna zaštita. Nakon 1451, svaki novi sultan osjećao se obaveznim da svakom janjičaru isplati nagradu i podiže mu platni čin (iako je od ranih osmanskih vremena i svaki drugi član Topkapi dvora dobijao povećanje plate). Sultan Selim II dao je janjičarima dozvolu da se vjenčaju 1566, podrivajući ekskluzivnost lojalnosti dinastiji. Do 1622, janjičari su predstavljali "ozbiljnu prijetnju" stabilnosti Carstva.<ref name=":5"/> Svojom "pohlepom i nedisciplinom" oni su sada bili zakon za sebe i, protiv modernih evropskih armija, neefikasni na bojnom polju kao borbena snaga.<ref name=":5"/> Godine 1622, tinejdžerski sultan [[Osman II]], nakon poraza u ratu protiv Poljske, odlučio je da obuzda janjičarske ekscese. Ogorčen što je postao "potčinjen sopstvenim robovima", pokušao je da raspusti janičarski korpus, okrivljujući ga za katastrofu tokom poljskog rata.<ref name=":5"/> U proljeće, čuvši glasine da se sultan sprema krenuti protiv njih, janjičari su se pobunili i odveli sultana u zarobljeništvo, zatvorivši ga u ozloglašenih Sedam kula: ubrzo je ubijen.<ref name=":5"/> Ekstravagantne zabave osmanske vladajuće klase tokom perioda lala izazvale su velike nemire među osmanskim stanovništvom. Septembra 1730. janjičari na čelu sa Patronom Halil podržali su u Istanbulu pobunu 12.000 albanskih vojnika koja je izazvala abdikaciju [[Ahmed III|sultana Ahmeda III]] i smrt velikog vezira Damada Ibrahima. Pobuna je ugušena za tri sedmice masakrom 7.000 pobunjenika, ali je označila kraj ere lala i početak vladavine sultana [[Mahmud I|Mahmuda I]].<ref>{{Cite book|last=Clodfelter|first=Micheal|url=https://www.worldcat.org/oclc/984342511|title=Warfare and armed conflicts : a statistical encyclopedia of casualty and other figures, 1492-2015|date=2017|isbn=978-1-4766-2585-0|edition=Fourth edition|location=Jefferson, North Carolina|oclc=984342511}}</ref><ref>{{Cite book|last=Sharkey|first=Heather J.|url=https://www.worldcat.org/oclc/995805601|title=A history of Muslims, Christians, and Jews in the Middle East|date=2017|isbn=978-0-521-76937-2|location=Cambridge, United Kingdom|oclc=995805601}}</ref> Godine 1804. dahije, janjičarska hunta koja je tada vladala [[Srbija|Srbijom]], preuzevši vlast u Smederevskom sandžaku uprkos protivljenju sultana, bojali su se da će sultan iskoristiti Srbe da ih zbaci. Da bi to preduhitrili, odlučili su da pogube sve istaknute plemiće širom [[Centralna Srbija|Centralne Srbije]], što je potez poznato kao Pokolj kneževa. Prema historijskim izvorima grada Valjeva, glave ubijenih su bile izložene na centralnom trgu kao primjer onima koji bi mogli kovati zavjeru protiv vladavine janjičara. Događaj je pokrenuo početak srpske revolucije [[Prvi srpski ustanak|Prvim srpskim ustankom]] sa ciljem da se okonča 370 godina osmanske vladavine.<ref>{{Cite book|last=Ranke|first=Leopold von|url=http://dx.doi.org/10.1017/cbo9781139176880|title=A History of Servia, and the Servian Revolution|date=16. 2. 2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-04471-4}}</ref> Godine 1807. janjičarska pobuna svrgnula je sultana [[Selim III|Selima III]], koji je pokušao modernizirati vojsku duž zapadnoevropskih linija.<ref name=":5"/> Ova moderna vojska koju je [[Selim III]] stvorio zvala se Nizam-ı Cedid. Njegove pristalice nisu uspjele povratiti vlast prije nego što ga je [[Mustafa IV]] dao ubiti, ali su [[Mahmud II|Mahmuda II]] uzdigli na prijesto 1808.<ref name=":5" /> Kada su janjičari zaprijetili da će zbaciti [[Mahmud II|Mahmuda II,]] on je pogubio zarobljenog Mustafu i na kraju je došao do kompromisa sa janjičarima.<ref name=":5" /> Svjestan prijetnje koju su janjičari predstavljali, sultan je naredne godine proveo diskretno osiguravajući svoj položaj. Zloupotreba moći od strane janjičara, vojna neefikasnost, otpor reformi i troškovi plata za 135.000 ljudi, od kojih mnogi zapravo nisu bili vojnici, postali su nepodnošljivi.<ref>{{Cite journal|last=Levy|first=Avigdor|date=1971-01|title=The Officer Corps in Sultan Mahmud II's New Ottoman Army, 1826–39|url=http://dx.doi.org/10.1017/s0020743800000854|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=2|issue=1|pages=21–39|doi=10.1017/s0020743800000854|issn=0020-7438}}</ref> Do 1826. sultan je bio spreman da krene protiv janjičara u korist modernije vojske. Sultan ih je fetvom obavijestio da formira novu vojsku, organizovanu i obučenu po modernim evropskim linijama.<ref name=":5" /> Kao što je predviđeno, pobunili su se, krećući se ka sultanovoj palati.<ref name=":5"/> U borbi koja je uslijedila, janjičarske kasarne su zapaljene artiljerijskom vatrom, što je rezultiralo sa 4.000 mrtvih janjičara.<ref name=":5" /> Preživjeli su prognani ili pogubljeni, a njihovu imovinu je sultan zaplijenio.<ref name=":5"/> Poslednji janjičari su potom ubijeni odsjecanjem glave u onome što je kasnije nazvano ''Krvava kula'', u Solunu. Nakon što je sultam [[Mahmud II]] raspustio janjičare, stvorio je novu vojsku nakon što je regrutovao 12.000 vojnika. Ova nova vojska je formalno nazvana ''Obučeni pobjednički vojnici Muhammeda'', skraćeno ''Mansure Army''. Do 1830. vojska se proširila na 27.000 vojnika i uključivala je konjicu Spahija. Do 1838. svi osmanski borbeni korpusi su bili uključeni i vojska je promijenila ime u Redovne trupe. Ovaj vojni korpus je trajao do kraja postojanja carstva.<ref>{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/mansure-army|title=Mansure Army {{!}} Encyclopedia.com|website=www.encyclopedia.com|access-date=20. 11. 2022}}</ref> == Poznati janjičari == * [[Mehmed-paša Sokolović]] == Također pogledajte == * [[Danak u krvi]] * [[Memluci]] == Reference == {{Refspisak}} {{Commonscat|Janjissaries}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Osmansko Carstvo]] [[Kategorija:Titule]] 271rpkfb0mglltfncf2l88qfsij7mwd 3899400 3899399 2026-06-21T10:21:31Z Bosancica by MK 173186 Ispravljene greške u kodovima za reference 3899400 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Yenieri-aturkishjanissary-gentilebellini.jpg|mini|200px|Crtež janjičara]] '''Janjičari''' ({{tr|yeniçeri}} - "nove jedinice"), sastojale su se od [[pješadija|pješadijskih]] jedinica koje su sačinjavale tjelesnu i dvorsku počasnu gardu [[osmanlije|osmanlijskih]] [[sultan]]a. Sultan je bio vrhovni zapovjednik janjičara, no njihovim jedinicama je komandovao [[Aga janjičara]]. Janjičari su također štitili sultanove privatne prostorije i njegovu porodicu. Janjičarske jedinice je osnovao 1330. [[Murat I]], a zvanično ih je raspustio sultan [[Mahmud II]], 1826. Bile su organizirane prema uzoru na Mameluke, u početku od Turaka, a kasnije od djece kršćana otetih ili po drugim osnovama, oduzetih od roditelja, najčešće sa područja [[Kavkaz]]a i dijelova [[Balkan]]a, koji bi prelaskom na [[islam]] imali pravo pripadnosti janjičarskim jedinicama.<ref>{{Cite journal|last=Boullata|first=Issa J.|date=2009|title=Cyril Glassé. The New Encyclopedia of Islam. Third Edition. Lanham, MD: Rowman &amp; Littlefield Publishers, Inc, 2008. viii + 718 pages, color photos, maps, charts, genealogical tables, chronology, bibliography. Cloth US$99.95 ISBN 978-0-7425-6296-7.|url=http://dx.doi.org/10.1017/s2151348100000732|journal=Review of Middle East Studies|volume=43|issue=2|pages=258–259|doi=10.1017/s2151348100000732|issn=2151-3481}}</ref> Postali su poznati po unutrašnjoj koheziji učvršćenoj strogom disciplinom i redom. Za razliku od tipičnih robova, njima su isplaćivane redovne plate. Zabranjeno im je da se vjenčaju prije 40-te godine ili da se bave trgovinom, te se očekivala njihova potpuna odanost sultanu.<ref>{{Cite book|last=Cleveland|first=William L.|url=https://www.worldcat.org/oclc/828795081|title=A history of the modern Middle East|date=2013|others=Martin P. Bunton|isbn=978-0-8133-4834-6|edition=5.|location=Boulder, CO|oclc=828795081}}</ref> Do sedamnaestog vijeka, zbog dramatičnog povećanja veličine osmanske regularne vojske, prvobitno stroga politika regrutacije janjičara je ublažena. Civilima je dozvoljen pristup kako bi imali koristi od poboljšanog socioekonomskog statusa koji im je dodijelio. Posljedično, jedinica je postepeno gubila svoj vojni karakter, prolazeći kroz proces koji je opisan kao "civiliziranje".<ref>{{Cite journal|last=Ágoston|first=Gábor|date=2014|title=Firearms and Military Adaptation: The Ottomans and the European Military Revolution, 1450–1800|url=http://muse.jhu.edu/content/crossref/journals/journal_of_world_history/v025/25.1.agoston.html|journal=Journal of World History|language=en|volume=25|issue=1|pages=85–124|doi=10.1353/jwh.2014.0005|issn=1527-8050}}</ref> Janjičari su u prvim godinama bili ogromna vojna jedinica, ali kako je Zapadna Evropa modernizirala svoju tehnologiju vojne organizacije, janjičari su postali reakcionarna snaga koja se odupirala svim promjenama. Osmanska vojna moć je postepeno zastarjela, ali kada su janjičari osjetili da su njihove privilegije ugrožene, ili su ih stranci htjeli modernizirati, ili bi ih mogli zamijeniti konjici, digli su pobunu. U vrijeme kada su janjičari potisnuti, bilo je prekasno za otomansku vojnu moć da stigne Zapad.<ref>{{Cite journal|last=Botman|first=Selma|last2=Mansfield|first2=Peter|date=1992|title=A History of the Middle East|url=http://dx.doi.org/10.2307/494097|journal=The History Teacher|volume=26|issue=1|pages=112|doi=10.2307/494097|issn=0018-2745}}</ref> Jedinicu je ukinuo sultan Mahmud II 1826. kada je pogubljeno 6.000 ili više osoba.<ref name=":5">{{Cite book|last=Kinross|first=Patrick Balfour, Baron|url=https://www.worldcat.org/oclc/12211156|title=The Ottoman centuries : the rise and fall of the Turkish empire|date=1979|publisher=Morrow|isbn=0-688-08093-6|edition=1 |location=New York|oclc=12211156}}</ref> ==Porijeklo i historija== Formiranje janjičara datira u vrijeme vladavine [[Murat I|Murata I]] (1362–1389), trećeg vladara [[Osmansko Carstvo|Osmanskog Carstva]]. Osmanlije su uvele porez od jedne petine na sve robove zarobljene u ratu, a od tog dijela sultani su prvi izgradili janjičarski korpus kao ličnu vojsku lojalnu samo sultanu.<ref>{{Cite book|last=Kafadar|first=Cemal|url=https://www.worldcat.org/oclc/30663684|title=Between two worlds: the construction of the Ottoman state|date=1995|publisher=University of California Press|isbn=0-520-08807-7|location=Berkeley|oclc=30663684}}</ref> Od 1380-ih do 1648, janjičari su bili okupljeni po sistemu [[Devširma|devširme]], koji je ukinut 1648.<ref name=":2">{{Cite book|last=Hubbard|first=R. Glenn|url=https://www.worldcat.org/oclc/828143785|title=Balance : the economics of great powers from ancient Rome to modern America|date=2013|others=Tim Kane|isbn=978-1-4767-0025-0|edition=1 |location=New York|oclc=828143785}}</ref> Ovo je bilo odvođenje nemuslimanskih dječaka,<ref>{{Cite book|last=Anderson|first=Perry|url=https://www.worldcat.org/oclc/16421599|title=Lineages of the absolutist state|date=1979|isbn=0-86091-710-X|location=London, UK|oclc=16421599}}</ref> posebno anadolija i balkanskih kršćana; [[Jevreji]] nikada nisu bili podvrgnuti devširmeu, kao ni djeca iz turskih porodica. Prema Enciklopediji Britannica, "u prvim danima, svi [[Kršćanstvo|kršćani]] su upisivani neselektivno. Kasnije su se preferirali oni iz današnje [[Albanija|Albanije]], [[Bosna i Hercegovina|Bosne]] i [[Bugarska|Bugarske]]."<ref>{{Citation|title=Chisholm, Hugh, (22 Feb. 1866–29 Sept. 1924), Editor of the Encyclopædia Britannica (10th, 11th and 12th editions)|url=http://dx.doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u194658|publisher=Oxford University Press|date=1. 12. 2007|access-date=19. 11. 2022}}</ref> Janjičari su bili ''kapıkulları'' (jednina: kapıkulu), "sluge na vratima" ili "robovi Porte", ni slobodni ni obični robovi (köle).<ref>{{Cite book|last=Shaw|first=Stanford J.|url=https://www.worldcat.org/oclc/2346036|title=History of the Ottoman Empire and modern Turkey|date=1976-1977|publisher=Cambridge University Press|others=Ezel Kural Shaw, Mazal Holocaust Collection|isbn=0-521-21280-4|location=Cambridge|oclc=2346036}}</ref> Bili su podvrgnuti strogoj disciplini, ali su im isplaćivane plate i penzije po odlasku u penziju i formirali su svoju posebnu društvenu klasu.<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/43247539|title=Arming the state : military conscription in the Middle East and Central Asia, 1775-1925|date=1999|publisher=I.B. Tauris|others=Erik Jan Zürcher|isbn=1-86064-404-X|location=London|oclc=43247539}}</ref> Kao takvi, postali su jedna od vladajućih klasa Osmanskog Carstva, parirajući turskoj aristokratiji. Najpametniji od janjičara poslani su u palatu Enderun. Kroz sistem meritokratije, janjičari su imali ogromnu moć, zaustavljajući sve napore da se reformiše vojska.<ref name=":2"/> Prema vojnom historičaru Michaelu Antonucciju i ekonomskim historičarima Glennu Hubbardu i Timu Kaneu, turski administratori bi svakih pet godina pretraživali svoje regije (a posebno [[Balkan]]) u potrazi za najjačim sinovima sultanovih kršćanskih podanika. Ovi dječaci (obično između 6 i 14 godina) su potom oduzeti od svojih roditelja, obrezani i poslani u turske porodice u provincijama kako bi bili odgajanji kao [[muslimani]] i naučili turski jezik i običaje. Nakon što je njihova vojna obuka počela, bili su podvrgnuti strogoj disciplini, zabranjeno im je da puste bradu, da se bave nekim drugim vještinama osim vojništva i vjenčaju se. Kao rezultat toga, janjičari su bili izuzetno dobro disciplinovane trupe i postali su pripadnici klase askeri, prvorazredni građani ili vojni stalež. Većina je bila nemuslimanskog porijekla jer muslimana nije bilo dozvoljeno porobiti.<ref name=":2"/> Bio je to sličan sistem iranskim gilmanima iz doba Safavida, Afšarida i Qadžar, koji su bili izvučeni od preobraćenih [[Čerkezi|Čerkeza]], Gruzijci i Jermena, i na isti način kao i kod osmanskih janjičara koji su morali zamijeniti nepouzdane gazije. Oni su prvobitno stvoreni kao protivteža plemenskim, etničkim i favorizovanim interesima koje je dao Qizilbaš, koji čine sistem neuravnoteženim.<ref>{{cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/barda-v|title=BARDA and BARDA-DĀRI v. Military slavery in Islamic Iran|access-date=15. 4. 2014}}</ref><ref>{{cite book|last1=McCabe|first1=Ina Baghdiantz|last2=Harlaftis|first2=Gelina|title=Diaspora Entrepreneurial Networks: Four Centuries of History|date=2005|publisher=Berg|isbn=9781859738757|url=https://books.google.com/books?id=u9kTAQAAIAAJ&q=janjissary+ghulam+counterbalance|page=36|access-date=1. 12. 2015}}</ref> U kasnom 16. vijeku, sultan je popustio pred pritiscima Korpusa i dozvolio janjičarskoj djeci da postanu članovi Korpusa, što je praksa bila strogo zabranjena prethodnih 300 godina. Prema slikama tog doba, također im je bilo dozvoljeno da puštaju bradu. Shodno tome, ranije stroga pravila nasljeđivanja postala su otvorena za tumačenje. Dok su unaprjeđivali vlastitu moć, janjičari su također pomogli da se sistem ne mijenja na druge progresivne načine, a prema nekim naučnicima, korpus je dijelio odgovornost za političku stagnaciju Istanbula.<ref name=":2"/> Grčki historičar Dimitri Kicikis u svojoj knjizi ''Türk Yunan İmparatorluğu'' ("Tursko-grčko carstvo")<ref>{{Cite journal|last=KANDEMİR|first=Merve Deniz|date=19. 5. 2022|title=Türk Romanından Örneklerle Edebiyat ve Kıskançlık; Selda Uygur Gürbüz, Çizgi Kitabevi, İstanbul 2021, 248 Sayfa, ISBN 9786051966571|url=http://dx.doi.org/10.19059/mukaddime.1057974|journal=Mukaddime|pages=249–254|doi=10.19059/mukaddime.1057974|issn=1309-6087}}</ref> navodi da su mnoge bosanske kršćanske porodice bile spremne povinovati se devširmeu jer je to nudilo mogućnost društvenog napretka. Regruti bi jednog dana mogli postati janjičarski pukovnici, državnici koji bi se jednog dana mogli vratiti u svoje matične regije kao guverneri, ili čak veliki veziri ili Beylerbey (generali guverneri). Neki od najpoznatijih janjičara su Gjergj Kastrioti Skenderbeg, Albanac koji je prebjegao i vodio 25-godišnju albansku pobunu protiv Osmanlija. Drugi je bio [[Mehmed-paša Sokolović|Mehmed paša Sokolović]], bošnjak koji je postao veliki [[vezir]], služio je trojici sultana i bio je [[de facto]] vladar Osmanskog Carstva više od 14 godina.<ref>{{Cite book|last=Imamović|first=Mustafa|url=https://www.worldcat.org/oclc/42795355|title=Historija Bošnjaka|date=1998|publisher=Bošnjačka zajednica kulture|isbn=9958-815-00-1|edition=2. izd|location=Sarajevo|oclc=42795355}}</ref> ==Karakteristike== Janjičarski korpus bio je prepoznatljiv na više načina. Nosili su jedinstvene uniforme, primali redovne plate (uključujući i bonuse) za svoju službu,<ref>{{Cite book|last=Stein|first=Mark L.|url=http://dx.doi.org/10.5040/9780755609802|title=Guarding the Frontier|date=2007|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84511-301-8}}</ref> marširali uz muziku (mehter), živjeli u kasarnama i bili su prvi korpusi koji su masovno koristili vatreno oružje. Janjičarski bataljon je bio blisko povezana zajednica, zapravo porodica vojnika. Po tradiciji, sam sultan je, nakon što je odobrio isplate janjičarima, posjetio kasarnu obučen kao janjičar, i primio platu zajedno sa ostalim ljudima iz Prve divizije.<ref name=":0">{{Cite book|last=Uzunçarşılı|first=İsmail Hakkı|url=https://www.worldcat.org/oclc/23538246|title=Osmanlı Devleti teşkilâtından Kapukulu Ocakları|date=1988|publisher=Türk Tarih Kurumu Basımevi|others=Dil, ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür|isbn=975-16-0056-1|edition=3 |location=Ankara|pages=str. 66–67, 376–377, 405–406, 411–463, 482–483|oclc=23538246}}</ref> Oni su također služili kao policajci, čuvari palače i vatrogasci za vrijeme mira.<ref name=":1">{{Cite book|last=Goodwin|first=Jason|url=https://www.worldcat.org/oclc/39875161|title=Lords of the horizons : a history of the Ottoman Empire|date=1999|isbn=0-8050-4081-1|edition=1 |location=New York, New York|oclc=39875161}}</ref> Janjičari su također uživali daleko bolju podršku u kampanjama nego druge vojske tog vremena. Bili su dio dobro organizovane vojne mašinerije, u kojoj je jedan korpus podrške pripremao puteve, dok su drugi podizali šatore i pekli hljeb. Njihovo oružje i municiju prevozio je i opskrbljivao čebečki korpus. Vodili su kampanju sa svojim medicinskim timovima muslimanskih i jevrejskih hirurga, a njihovi bolesnici i ranjenici su evakuisani u namjenske mobilne bolnice postavljene iza linija.<ref name=":0" /> Ove razlike, zajedno sa impresivnim ratnim rekordom, učinile su janjičare predmetom interesovanja i proučavanja stranaca u njihovo vrijeme. Iako je na kraju koncept moderne vojske inkorporirao i nadmašio većinu razlika janjičara i korpusa te je na kraju raspušten, slika janjičara je ostala kao jedan od simbola Osmanlija u zapadnoj psihi. Do sredine 18. vijeka, oni su se bavili mnogim zanatima i stekli pravo da se vjenčaju i upišu svoju djecu u korpus, a vrlo malo njih je nastavilo da živi u kasarni<ref name=":1" /> Mnogi od njih su postali administratori i naučnici. Penzionisani ili otpušteni janjičari primali su penzije, a čuvana su i njihova djeca. ==Regrutacija, obuka i status== Prve janjičarske jedinice formirane su od ratnih zarobljenika i robova, vjerovatno kao rezultat toga što je sultan uzeo svoju tradicionalnu jednu petinu plijena svoje vojske u naturi, a ne u gotovini. Osmanlijska vlada je jedno vrijeme snabdjevala janjičarski korpus regrutima iz sistema devširme. Djeca su uzimana u ranoj dobi i pretvarana u vojnike u pokušaju da se vojnici učine vjernim sultanu. Društveni status devširme regruta poprimio je trenutnu pozitivnu promjenu, stječući veću garanciju državnih prava i finansijskih mogućnosti. Ipak, u siromašnim područjima roditelji su potkupljivali službenike kako bi ih natjerali da odvedu svoje sinove i tako imali bolje šanse u životu. U početku su regruteri favorizovali Grke i Albance. Kako su se granice Otomanskog carstva širile, devširme je proširen na Jermene, Bugare, Bošnjake, Mađare, Albance, a u rijetkim slučajevima, Rumune, Gruzijce, Ukrajince i južne Ruse. Sloboda i moć koja se nudila janjičarima mogla bi ukazivati ​​na to da je sistem regrutacije više bio usmjeren na regrutaciju, s dodatnim ciljem da se donekle homogenizira stanovništvo vrlo raznolikog carstva. Ovaj sistem „danka u krvi“ redovno se primjenjivao tokom 15.-16. vijeka, prva dva vijeka njegovog postojanja. Neki historičari tvrde da je ovaj sistem doprinio naporima osmanskih država u prisilnoj konverziji i „islamizaciji“ svog nemuslimanskog stanovništva. Radušev navodi da se ovaj sistem regrutacije može podijeliti na dva perioda, njegov prvi ili klasični period, koji obuhvata prva dva vijeka redovnog izvršenja i korištenja za snabdijevanje regruta; i drugi period koji se više fokusira na njegovu postepenu promjenu, opadanje i konačno napuštanje, počevši od 17. vijeka.<ref>{{Cite book|last=Radushev|first=Evgeni|title=PeasantJanissaries|publisher=Journal of Social History|year=2008|pages=447–467}}</ref> Kao odgovor na strane prijetnje, osmanska vlada odlučila je brzo proširiti korpus nakon 1570-ih. Janjičari su provodili kraće vremenske periode na obuci kao acemi oğlani, pošto se prosječna dob regrutovanja povećala sa 13,5 godina u 1490-im na 16,6 godina 1603. To je odražavalo ne samo veću potrebu Osmanlija za radnom snagom, već i kraće vreme obuke neophodno za proizvodnju kvalifikovanih mušketira u poređenju sa strijelcima. Međutim, ova promjena sama po sebi nije bila dovoljna da proizvede potrebnu ljudsku snagu, pa je shodno tome ukinuto tradicionalno ograničenje regrutovanja na dječake regrutovane u devširme. Članstvo je bilo otvoreno za slobodno rođene muslimane, koje je ručno birao komandant janjičara, kao i sinove sadašnjih pripadnika osmanske redovne vojske.<ref>{{Cite journal|last=Ágoston|first=Gábor|date=2014|title=Firearms and Military Adaptation: The Ottomans and the European Military Revolution, 1450–1800|url=http://dx.doi.org/10.1353/jwh.2014.0005|journal=Journal of World History|volume=25|issue=1|pages=str. 118|doi=10.1353/jwh.2014.0005|issn=1527-8050}}</ref> Sredinom sedamnaestog vijeka, devširme je uglavnom napušten kao metod regrutacije.<ref>{{Cite book|last=Kunt|first=İ. Metin|url=https://www.worldcat.org/oclc/8906914|title=The sultan's servants : the transformation of Ottoman provincial government, 1550-1650|date=1983|publisher=Columbia University Press|isbn=0-231-05578-1|location=New York|oclc=8906914}}</ref> Propisana dnevna plata za početnike janjičare u vrijeme Ahmeta I bila je tri akče. Unapređenje u konjički rod podrazumevalo je minimalnu platu od 10 akči.<ref>{{Cite book|last=Murphey|first=Rhoads|url=http://dx.doi.org/10.4324/9780203166024|title=Ottoman warfare, 1500–1700|date=1999|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-203-16602-4|location=Abingdon, UK}}</ref> Janjičari su primali sumu od 12 akči svaka tri mjeseca za pomoćne troškove odjeće i 30 akči za oružje, uz dodatnu naknadu za municiju.<ref>{{Cite book|last=Murphey|first=Rhoads|url=http://dx.doi.org/10.4324/9780203166024|title=Ottoman warfare, 1500–1700|date=1999|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-203-16602-4|location=Abingdon, UK}}</ref> ===Obuka=== Kada bi dječak nemusliman bio regrutovan po sistemu devširme, on bi prvo bio poslan u odabrane turske porodice u provincijama da nauči turski, pravila islama (tj. da se preobrati na islam) i običaje i kulture osmanskog društva. Nakon završetka ovog perioda, acemi (novoregrutovani) dječaci su okupljeni za obuku u Enderun "acemi oğlan" školi u glavnom gradu. Tamo bi mladi regruti bili određeni prema svojim talentima u različitim oblastima da bi se školovali za inženjere, zanatlije, puškare, sveštenike, strelce, artiljeriju i tako dalje. Janjičari su se obučavali pod strogom disciplinom, teškim radom i praktično u monaškim uslovima u školama acemi oğlan („početnik“ ili „kadet“), gde se očekivalo da ostanu u celibatu. Za razliku od ostalih muslimana, njima je izričito zabranjeno da nose bradu, samo su mogli da nose brkove. Ova pravila su janjičari poštovali, barem do 18. vijeka, kada su se počeli baviti i drugim zanatima, prekršivši još jedno od prvobitnih pravila. U kasnom 16. vijeku sultan je popustio pod pritiscima janjičarskog korpusa i dozvolio janjičarskoj djeci da postanu članovi korpusa, što je praksa strogo zabranjena 200 godina. Shodno tome, pravila o nasljeđivanju, koja su ranije bila stroga, postala su otvorena za tumačenje. Dobili su sopstvenu moć, ali su spriječili da se sistem modernizuje.<ref name=":2" /> Za sve praktične svrhe, janjičari su pripadali sultanu i smatrani su zaštitnicima prijestolja i sultana. Janjičari su učeni da korpus smatraju domom i porodicom, a sultana svojim ocem. Čin pravog janjičara stekli su sa 24 ili 25 godina samo oni koji su se pokazali dovoljno jaki. Ocaci su naslijedili imovinu mrtvih janjičara i tako se obogatili. Janjičari su također naučili da se pridržavaju diktata derviškog šejha Hadži Bektaša Velija, čiji su učenici blagoslovili prve trupe. Bektaši je služio kao neka vrsta kapelana janjičara. U ovom i u svom povučenom životu, janjičari su ličili na kršćanske vojne redove poput vitezova hospitalaca. Kao simbol svoje privrženosti redu, janjičari su nosili posebne kape zvane "börk". Ovi šeširi su također imali mjesto za držanje sprijeda, nazvano "kaşıklık", za kašiku. Ovo je simboliziralo "kaşık kardeşliği", ili "bratstvo kašike", što je odražavalo osjećaj drugarstva među janjičarima koji su jeli, spavali, borili se i umirali zajedno.<ref name=":2" /> Čak i nakon brzog širenja korpusa krajem šesnaestog vijeka, janjičari su nastavili da prolaze strogu obuku i ds imaju strogu disciplinu. Eksperimentisali su sa novim oblicima taktike na bojnom polju i 1605. postali su jedna od prvih armija u Evropi koja je u borbi primjenila rotirajuću liniju volejske vatre.<ref>{{Cite journal|last=Börekç|first=Günhan|date=2006 |title=A Contribution to the Military Revolution Debate: The Janissaries Use of Volley Fire during the Long Ottoman-Habsburg WaroOf 1593-1606 and the Problem of Origins|url=http://dx.doi.org/10.1556/aorient.59.2006.4.2|journal=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae|volume=59|issue=4|pages=407–438|doi=10.1556/aorient.59.2006.4.2|issn=0001-6446}}</ref> == Bitke == Osmansko Carstvo je koristilo janjičare u svim svojim glavnim pohodima, uključujući zauzimanje Konstantinopolja 1453, poraz Mamelučkog sultanata u Kairu i ratove protiv Mađarske i Austrije. Janjičarske trupe u bitku je uvijek vodio sam, te su uvijek imali dio plijena. Janjičarski korpus bio je jedina pješadijska divizija osmanske vojske. U borbi glavna misija janjičara bila je zaštita sultana, koristeći topove i manje vatreno oružje, i zadržavanje središta vojske od neprijateljskog napada tokom strateškog lažnog gubitka turske konjice. Janjičarski korpus uključivao je i manje stručne ekipe: stručnjake za eksplozive, inžinjere i tehničare, strijelce (sa strijelom i puškom) i radnike koji su kopali tunele ispod tvrđava itd. Kako su janjičari postajali svjesni vlastite važnosti, počeli su željeti bolji život. Početkom 17. vijeka janjičari su imali toliki prestiž i uticaj da su dominirali vladom. Mogli subse pobuniti, diktirati politiku i ometati napore da se modernizuje struktura vojske. Osim toga, janjičari su otkrili da mogu mijenjati sultane kako žele putem prevrata u palati. Postali su zemljoposjednici i trgovci. Također bi ograničili regrutaciju na sinove bivših janjičara koji nisu morali da prolaze kroz prvobitni period obuke u acemi oğlanu, kao i izbegavanje fizičke selekcije, čime bi se smanjila njihova vojna vrednost. Kada su janjičari praktično mogli da iznude novac od sultana, a poslovni i porodični život zamjenili su borilački zanos, njihova efikasnost kao borbenih trupa je opala. Sjeverne granice Osmanskog Carstva polako su počele da se smanjuju prema jugu nakon druge [[Bitka kod Beča|bitke kod Beča]] 1683. Godine 1449. prvi put su se pobunili tražeći veće plate, koje su i dobili. Pozornica je bila pripremljena za dekadentnu evoluciju, poput Strijelaca u [[Rusija|Rusiji]] cara Petra ili pretorijanske garde, koja se pokazala kao najveća prijetnja rimskim carevima, a ne efikasna zaštita. Nakon 1451, svaki novi sultan osjećao se obaveznim da svakom janjičaru isplati nagradu i podiže mu platni čin (iako je od ranih osmanskih vremena i svaki drugi član Topkapi dvora dobijao povećanje plate). Sultan Selim II dao je janjičarima dozvolu da se vjenčaju 1566, podrivajući ekskluzivnost lojalnosti dinastiji. Do 1622, janjičari su predstavljali "ozbiljnu prijetnju" stabilnosti Carstva.<ref name=":5"/> Svojom "pohlepom i nedisciplinom" oni su sada bili zakon za sebe i, protiv modernih evropskih armija, neefikasni na bojnom polju kao borbena snaga.<ref name=":5"/> Godine 1622, tinejdžerski sultan [[Osman II]], nakon poraza u ratu protiv Poljske, odlučio je da obuzda janjičarske ekscese. Ogorčen što je postao "potčinjen sopstvenim robovima", pokušao je da raspusti janičarski korpus, okrivljujući ga za katastrofu tokom poljskog rata.<ref name=":5"/> U proljeće, čuvši glasine da se sultan sprema krenuti protiv njih, janjičari su se pobunili i odveli sultana u zarobljeništvo, zatvorivši ga u ozloglašenih Sedam kula: ubrzo je ubijen.<ref name=":5"/> Ekstravagantne zabave osmanske vladajuće klase tokom perioda lala izazvale su velike nemire među osmanskim stanovništvom. Septembra 1730. janjičari na čelu sa Patronom Halil podržali su u Istanbulu pobunu 12.000 albanskih vojnika koja je izazvala abdikaciju [[Ahmed III|sultana Ahmeda III]] i smrt velikog vezira Damada Ibrahima. Pobuna je ugušena za tri sedmice masakrom 7.000 pobunjenika, ali je označila kraj ere lala i početak vladavine sultana [[Mahmud I|Mahmuda I]].<ref>{{Cite book|last=Clodfelter|first=Micheal|url=https://www.worldcat.org/oclc/984342511|title=Warfare and armed conflicts : a statistical encyclopedia of casualty and other figures, 1492-2015|date=2017|isbn=978-1-4766-2585-0|edition=4 |location=Jefferson, North Carolina|oclc=984342511}}</ref><ref>{{Cite book|last=Sharkey|first=Heather J.|url=https://www.worldcat.org/oclc/995805601|title=A history of Muslims, Christians, and Jews in the Middle East|date=2017|isbn=978-0-521-76937-2|location=Cambridge, United Kingdom|oclc=995805601}}</ref> Godine 1804. dahije, janjičarska hunta koja je tada vladala [[Srbija|Srbijom]], preuzevši vlast u Smederevskom sandžaku uprkos protivljenju sultana, bojali su se da će sultan iskoristiti Srbe da ih zbaci. Da bi to preduhitrili, odlučili su da pogube sve istaknute plemiće širom [[Centralna Srbija|Centralne Srbije]], što je potez poznato kao Pokolj kneževa. Prema historijskim izvorima grada Valjeva, glave ubijenih su bile izložene na centralnom trgu kao primjer onima koji bi mogli kovati zavjeru protiv vladavine janjičara. Događaj je pokrenuo početak srpske revolucije [[Prvi srpski ustanak|Prvim srpskim ustankom]] sa ciljem da se okonča 370 godina osmanske vladavine.<ref>{{Cite book|last=Ranke|first=Leopold von|url=http://dx.doi.org/10.1017/cbo9781139176880|title=A History of Servia, and the Servian Revolution|date=16. 2. 2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-04471-4}}</ref> Godine 1807. janjičarska pobuna svrgnula je sultana [[Selim III|Selima III]], koji je pokušao modernizirati vojsku duž zapadnoevropskih linija.<ref name=":5"/> Ova moderna vojska koju je [[Selim III]] stvorio zvala se Nizam-ı Cedid. Njegove pristalice nisu uspjele povratiti vlast prije nego što ga je [[Mustafa IV]] dao ubiti, ali su [[Mahmud II|Mahmuda II]] uzdigli na prijesto 1808.<ref name=":5" /> Kada su janjičari zaprijetili da će zbaciti [[Mahmud II|Mahmuda II,]] on je pogubio zarobljenog Mustafu i na kraju je došao do kompromisa sa janjičarima.<ref name=":5" /> Svjestan prijetnje koju su janjičari predstavljali, sultan je naredne godine proveo diskretno osiguravajući svoj položaj. Zloupotreba moći od strane janjičara, vojna neefikasnost, otpor reformi i troškovi plata za 135.000 ljudi, od kojih mnogi zapravo nisu bili vojnici, postali su nepodnošljivi.<ref>{{Cite journal|last=Levy|first=Avigdor|date=1971|title=The Officer Corps in Sultan Mahmud II's New Ottoman Army, 1826–39|url=http://dx.doi.org/10.1017/s0020743800000854|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=2|issue=1|pages=21–39|doi=10.1017/s0020743800000854|issn=0020-7438}}</ref> Do 1826. sultan je bio spreman da krene protiv janjičara u korist modernije vojske. Sultan ih je fetvom obavijestio da formira novu vojsku, organizovanu i obučenu po modernim evropskim linijama.<ref name=":5" /> Kao što je predviđeno, pobunili su se, krećući se ka sultanovoj palati.<ref name=":5"/> U borbi koja je uslijedila, janjičarske kasarne su zapaljene artiljerijskom vatrom, što je rezultiralo sa 4.000 mrtvih janjičara.<ref name=":5" /> Preživjeli su prognani ili pogubljeni, a njihovu imovinu je sultan zaplijenio.<ref name=":5"/> Poslednji janjičari su potom ubijeni odsjecanjem glave u onome što je kasnije nazvano ''Krvava kula'', u Solunu. Nakon što je sultam [[Mahmud II]] raspustio janjičare, stvorio je novu vojsku nakon što je regrutovao 12.000 vojnika. Ova nova vojska je formalno nazvana ''Obučeni pobjednički vojnici Muhammeda'', skraćeno ''Mansure Army''. Do 1830. vojska se proširila na 27.000 vojnika i uključivala je konjicu Spahija. Do 1838. svi osmanski borbeni korpusi su bili uključeni i vojska je promijenila ime u Redovne trupe. Ovaj vojni korpus je trajao do kraja postojanja carstva.<ref>{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/mansure-army|title=Mansure Army {{!}} Encyclopedia.com|website=www.encyclopedia.com|access-date=20. 11. 2022}}</ref> == Poznati janjičari == * [[Mehmed-paša Sokolović]] == Također pogledajte == * [[Danak u krvi]] * [[Memluci]] == Reference == {{Refspisak}} {{Commonscat|Janjissaries}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Osmansko Carstvo]] [[Kategorija:Titule]] qdn5zy4s9b34ltpsj4ybzcbm5jw2m2u Namibija 0 12941 3899303 3835319 2026-06-20T19:40:04Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 3 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899303 wikitext text/x-wiki {{Istaknuti članak}} {{Infokutija država | zvanično_ime = Republika Namibija | izvorno_ime = Republiek van Namibië <br>Republik Namibia | ime_genitiv = Namibije | zastava = Flag of Namibia.svg | zastava_širina = | grb = Coat of Arms of Namibia.svg | grb_širina = 100px | vrsta_simbola = Grb | uzrečica = Jedinstvo, sloboda, pravda | himna = [[Namibia, Land of the Brave]] | karta = Location Namibia AU Africa.svg | opis_karte = | širina_karte = 200px | glavni_grad = [[Windhoek]] | glavni_grad_koordinate = {{coord|22|34|S|17|5|E}} | najveći_grad = | službeni_jezik = [[engleski jezik|engleski]] (neslužbeni: afrikaans, njemački, [[Kwangali|rukwangali]], [[silozi]], [[setswana]], [[Khoekhoe|damara/nama]], [[herero]], [[oshiwambo]]) | etničke_grupe = 49,8% [[Ovambo]]; 9,3% [[Kavango]]; 7,5% [[Damara]]; 7,5% [[Herero]]; 6,4% bijelci; 4,8% [[Nama]]; 4,1% mulati; 3,7% [[Caprivi]]; 2,9% [[Bušmani]]; 2,5% [[Bastardi]]; 0,6% [[Tswana]]; 0,9% ostali | državno_uređenje = predsjednička republika | vrsta_prve_vlasti = Predsjednik | vladar_prva_vlast = [[Netumbo Nandi-Ndaitwah]] | vrsta_druge_vlasti = Premijer | vladar_druga_vlast = [[Elijah Ngurare]] | nezavisnost = od [[Južnoafrička Republika|Južnoafričke Republike]] | nezavisnost_priznato = 21. mart 1990. | površina = 825.615 | po_površini_na_svijetu = 34. | procenat_vode = | stanovnika = 2.113.007<ref name=2011PrelimCensus>{{cite news|url=http://www.newera.com.na/articles/44193/It-s-Official--Namibia-has-2-1-million-people|title=Stanovništvo Namibije premašilo 2,1 milion|work="New Era"|archive-url=https://archive.today/20130111205042/http://www.newera.com.na/articles/44193/It-s-Official--Namibia-has-2-1-million-people|archive-date=11. 1. 2013|access-date=17. 3. 2013|url-status=dead}}</ref> | stanovnika_godina = 2011 | po_broju_stanovnika_na_svijetu = | gustoća = 3,2 | po_broju_gustoće_na_svijetu = 235 | bdp_ukupno = 26.644 $&nbsp;milijardi<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=19&pr.y=1&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=728&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Namibia |author=MMF |access-date=20. 4. 2012}}</ref> | bdp_godina = 2022 | po_broju_bdp_na_svijetu = | bdp_per_capita = 10.448 $<ref name=imf2/> | hdi = 0.615 | hdi_godina = 2021 | hdi_nivo = {{Gubitak}} | po_broju_hdi_na_svijetu = 128 | gini = 59,1 | gini_godina = 2015 | po_broju_gini_na_svijetu = | valuta = [[Namibijski dolar]] (100 centi) <br/> [[Južnoafrički rand]] | vremenska_zona = [[UTC]]+2 ([[Srednjoafričko vrijeme|CAST]]) | najviša_tačka_ime = | najviša_tačka_metara = | najveće_jezero_ime = | najveće_jezero_površina = | najveća_rijeka_ime = | najveća_rijeka_dužina = | nacionalni_dan = | internetski_nastavak = [[.na]] | pozivni_broj = +264 | komentar = |}} '''Namibija''', zvanično '''Republika Namibija''' ({{Jez-af|Republiek van Namibië}}, {{Jez-de|Republik Namibia}}), jest država u [[Južna Afrika (regija)|južnom dijelu]] [[Afrika|Afrike]]. Na zapadu izlazi na obale [[Atlantski okean|Atlantskog okeana]], dok na kopnu graniči sa [[Angola|Angolom]] i [[Zambija|Zambijom]] na sjeveru, [[Bocvana|Bocvanom]] na istoku i [[Južnoafrička Republika|JAR]] na jugu i istoku. Iako ne graniči sa [[Zimbabve]]om, dijeli ih nešto manje od 200 metara, u tehničkom pogledu samo granica između Zambije i Bocvane. Dobila je nezavisnost od Južnoafričke Republike 21. marta 1990. godine nakon [[Rat za nezavisnost Namibije|namibijskog rata za nezavisnost]]. Njen najveći grad, ujedno i glavni grad je [[Windhoek]]. Namibija je član [[Ujedinjeni narodi|Ujedinjenih nacija]] (UN), [[Južnoafrička razvojna zajednica|Južnoafričke razvojne zajednice]] (SADC), [[Afrička unija|Afričke unije]] (AU) i [[Commonwealth nacija|nacija Commonwealtha]]. Procjenjuje se da Namibija ima oko 2,1 milion stanovnika. Država ima stabilnu višepartijsku [[parlamentarna demokratija|parlamentarnu demokratiju]]. Poljoprivreda, stočarstvo, [[turizam u Namibiji|turizam]], rudarstvo, naročito kopanje [[dijamant|dijamanata]], [[uranij]]a, [[Zlato|zlata]], srebra i baznih metala, čine temelje namibijske privrede. Zbog vrlo suhe, vruće, gotovo nenaseljene [[Namib|pustinje Namib]], Namibija spada među najrjeđe naseljene države svijeta. Gotovo pola stanovništva živi ispod međunarodnog praga siromaštva, a stanovništvo je teško pogođeno efektima HIV/AIDS zaraze, gdje je gotovo 15% stanovništva zaraženo [[HIV]] virusom (prema podacima iz 2007. godine). == Etimologija == Ime države izvedeno je iz [[Namib|pustinje Namib]], najstarije pustinje na svijetu.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldwildlife.org/ecoregions/at1315|title=Africa: Namibia {{!}} Ecoregions {{!}} WWF|website=World Wildlife Fund|language=en|access-date=25. 6. 2021}}</ref> Samo ime ''Namib'' porijeklom je iz [[nama jezik]]a što znači "ogromno mjesto". Tu riječ za zemlju izabrao je Mburumba Kerina koji je izvorno predložio ime "Republika Namib".<ref>{{Cite web|url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=127811|title=The Man Who Named Namibia- Mburumba Kerina|last=Namibian|first=The|website=The Namibian|language=en|access-date=25. 6. 2021}}</ref> Prije svoje [[nezavisnost]]i 1990. godine, ovo je područje bilo prvo poznato kao [[Njemačka jugozapadna Afrika]] (''Deutsch-Südwestafrika''), a zatim kao jugozapadna Afrika, što je odražavalo kolonijalnu okupaciju [[Nijemci|Nijemaca]] i [[Južnoafrička Republika|Južnoafrikanaca]]. == Historija == {{Glavni|Historija Namibije}} Suho područje Namibije je naseljeno još u prethistoriji, a naseljavali su ga plemena [[bušmani|bušman]]a, damara i namaqua. Od 14. vijeka na ovo područje se doseljavaju bantu crnci tokom širenja Bantua iz centralne Afrike. Postaje [[Njemačko carstvo|njemački carski]] protektorat 1884. godine te ostaje njemačka kolonija do kraja [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]]. Godine 1920., Liga naroda daje mandat Južnoafričkoj Republici koja okupira zemlju<ref>[http://www.namib.info/namibia/uk/history/namibia_under_south_africa/index.php Namibia under South African Government], Namib.info, pristupljeno 5.6.2015.</ref>, nameće joj svoje zakone i od 1948. godine uvodi politiku [[aparthejd]]a. Ustanci i pritisci afričkih lidera doveli su da UN preuzme izravnu odgovornost za to područje. UN 1973. godine priznaje SWAPO (Jugozapadna afrička narodna organizacija) kao zvaničnog predstavnika namibijskog naroda. Međutim, država ostaje pod upravom JAR još dugi niz godina nakon toga. Nakon što su se dogodili brojni slučajevi nasilja, vlada JAR postavlja privremenu upravu Namibije 1985. godine. Namibija dobija punu nezavisnost 21. marta 1990. godine, osim nad zalivom Walvis i Pingvinskim ostrvima, koji ostaju pod kontrolom JAR do 1994. godine. == Vlada == [[Datoteka:Tintenpalast-Windhoek.jpg|mini|[[Tintenpalast]], sjedište vlade Namibije]] {{Glavni|Politika Namibije}} Politika Namibije se odvija u okvirima predsjedničkog sistema, kao predstavnička demokratska republika, gdje je predsjednik Namibije izabran na period od pet godina te predstavlja predsjednika države i predsjednika vlade.<ref>[http://www.content.eisa.org.za/old-page/namibia-constitution Namibian Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150704041138/http://www.content.eisa.org.za/old-page/namibia-constitution |date=4. 7. 2015 }}, Electoral Institute for Sustainable Democracy in Africa, pristupljeno 5.6.2015.</ref> [[Ustav Namibije]] garantira odvajanje vlasti:<ref name="Bösl">{{Cite book|author=Shivute Peter|url=http://www.kas.de/wf/doc/kas_15058-544-2-30.pdf|format=PDF|chapter=Foreword|page=10|title=The Independence of the Judiciary in Namibia|publisher=Macmillan Education Namibia|isbn=978-99916-0-807-5|year=2008}}</ref> *izvršnu vlast, koju predstavlja Predsjednik države i Kabinet Namibije. *zakonodavnu vlast, Namibija ima bikameralni Parlament sa [[Narodna skupština Namibije|Narodnom skupštinom Namibije]] kao donjim domom i Nacionalnim vijećem Namibije kao gornjim domom Parlamenta. *sudsku vlast, Namibija ima sistem sudstva koji tumači i primjenjuje zakone u ime države. Iako ustav pretpostavlja višepartijski sistem u vlasti Namibije, stranka SWAPO je potpuno dominantna od nezavisnosti zemlje 1990. godine.<ref>[http://www.swapoparty.org/throw_out_nyamu_motion.html SWAPO:Dominant party?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222946/http://www.swapoparty.org/throw_out_nyamu_motion.html |date=3. 3. 2016 }}. Swapoparty.org. 12. decembar 2012.</ref> ===Međunarodni odnosi=== Namibija vodi najvećim dijelom nezavisnu [[Međunarodna politika|međunarodnu politiku]], dijeleći zajedničke stavove sa državama koje su joj pomagale u borbi za nezavisnosti kao što su [[Libija]] i [[Kuba]]. Sa malehnom vojskom i krhkom privredom, osnovne težnje namibijske vlade u međunarodnoj politici odnose se na jačanje čvršćih veza sa državama iz regije Južne Afrike. Namibija je dinamički član [[Južnoafrička razvojna zajednica|Južnoafričke razvojne zajednice]] a zalaže se za veću regionalnu povezanost i integraciju. Namibija je postala 160. član Ujedinjenih naroda 23. aprila 1990. godine. Na dan svoje nezavisnosti, postala je 50. članica nacija Commonwealtha.<ref>[http://africanhistory.about.com/od/eraindependence/a/CmnWealth.htm Africa and the CON] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080118232105/http://africanhistory.about.com/od/eraindependence/a/CmnWealth.htm |date=18. 1. 2008 }}. Africanhistory.about.com. 12. decembar 2012.</ref> === Vojska === Namibija nema vanjskih neprijatelja u regionu, ali i pored toga troši na oružane snage više od svojih susjeda, uz izuzetak [[Angola|Angole]]. Izdaci za vojsku su porasli sa 2,7% od ukupnog [[Bruto domaći proizvod|BDP]] u 2000. godini na 3,7% BDP-a u 2009. godini. Nakon što je kupila 12 kineskih [[Chengdu J-7|Chengdu J-7 Airguard]] mlaznih aviona 2006. i 2008. godine, Namibija je nakratko postala najveći uvoznik oružja i vojne opreme u podsaharskoj Africi.<ref name=flying>{{cite news|title=Flying high|author=Hopwood Graham|date=1. 2. 2012|work=insight Namibia}}</ref> Ustav Namibije definira ulogu vojske kao "''branioca teritorije i nacionalnih interesa''". Namibija je osnovala Namibijske odbrambene snage (NOS), koje se sastoje od bivših neprijateljskih strana iz 23-godišnjeg rata: ''Narodna oslobodilačka vojska Namibije'' (PLAN) i ''Jugozapadnoafrička teritorijalna vojska'' (SWATF). Britanci su predložili plan za integriranje ovih vojnih snaga i započeli sa obučavanjem NOS-a, koje se sastoje iz malehnih štabova i pet bataljona. [[Kenija|Kenijski]] pješadijski bataljon pri misiji UNTAG (''UN grupa za pomoć pri tranziciji'') je ostao u Namibiji tri mjeseca nakon proglašenja nezavisnosti, pomažući i obučavajući NOS te dajući podršku pri stabilizaciji stanja na sjeveru zemlje. Po podacima namibijskog ministarstva odbrane, u oružanim snagama zemlje nije angažovano više od 7.500 vojnika. == Geografija == [[Datoteka:Namib Desert Namibia(2).jpg|mini|Pješćane dine u pustinji Namib, Namibija]] {{Glavni|Geografija Namibije}} Sa površinom od 824.292&nbsp;km<sup>2</sup>,<ref>{{cite web|title=Rank Order – Area|publisher=CIA World Fact Book|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html|access-date=12. 4. 2008|archive-date=9. 2. 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html|url-status=dead}}</ref> Namibija je 34. država svijeta po površini (poslije Venecuele). Teritorija Namibije se prostire najvećim dijelom između 17° i 29° južne [[geografska širina|geografske širine]] (vrlo mali dio je sjeverno od 17° paralele), te 11° i 26° istočne geografske dužine. Zbog svog položaja između pustinja [[Namib]] i [[Kalahari]], Namibija je država sa najmanje padavina u podsaharskoj Africi.<ref>{{Cite news |title=Land degradation causes poverty |author=Brandt Edgar |newspaper=New Era |date=21. 9. 2012 |url=http://www.newera.com.na/articles/47849/Land-degradation-causes-poverty |archive-url=https://archive.today/20130221032633/http://www.newera.com.na/articles/47849/Land-degradation-causes-poverty |archive-date=21. 2. 2013 |access-date=7. 3. 2013 |url-status=dead }}</ref> === Političke podjele === {{Glavni|Regije Namibije|Izborne jedinice Namibije}} Namibija je podijeljena na 13 [[Regije Namibije|regija]] i ukupno 107 [[Izborne jedinice Namibije|izbornih jedinica]]. Podjela države definisana je međunarodnim standardom [[ISO 3166-2:NA]]. Administrativnu podjelu države je predložila Komisija za razgraničavanje, a odobrava je ili odbija [[Narodna skupština Namibije|Narodna skupština]]. Od sticanja nezavisnosti zemlje, Komisija za razgraničavanje se formirala tri puta, posljednji put 2002. godine pod predsjedavanjem [[Peter Shivuta|Petera Shivut]].<ref>{{cite book |title=Focus on: Khomas Region|chapter=Khomas Region, a constitutional, political and geographical hybrid|author=Matundu-Tjiparuro Mae|publisher=New Era, dodatak |page=3 |date=28. 2. 2011}}</ref> Četvrta Komisija za razgraničavanje formirana je u januaru 2013. godine, a očekuje se da će do kraja juna 2013. objaviti rezultate radi pripreme izbora 2014. godine.<ref>{{cite journal|year=2013|title=Composition of the Delimitation Commissions and the major decisions made from 1990 to present|journal=Election Watch|publisher=Institute for Public Policy Research|issue=1|page=2}}</ref> Regionalni vijećnici se biraju neposredno putem tajnog glasanja (na lokalnim izborima) stanovnika u pojedinim izbornim jedinicama.<ref>{{cite web|title=Namibia National Council |url=http://www.ipu.org/parline/reports/2226.htm|publisher=Inter-Parliamentary Union|access-date=14. 7. 2010}}</ref> <div align="center"> [[Datoteka:Namibia, administrative divisions - de - colored.svg|lijevo|390px]] {| class="prettytable sortable" |- class="hintergrundfarbe5" !Broj || [[Regija]] || Broj stanovnika<br> (2011)<ref>[https://web.archive.org/web/20121113145359/http://www.npc.gov.na/publications/2011_Preliminary_Result.pdf NAMIBIA 2011 POPULATION AND HOUSING CENSUS PRELIMINARY RESULTS], na stranici www.npc.gov.na, {{Simboli jezika|en|engleski}}</ref> || Površina<br> km<sup>2</sup> || Glavni grad |- | style="text-align:right" | 1 | [[Caprivi]] | style="text-align:right" | 90.100 | style="text-align:right" | 14.785 | [[Katima Mulilo]] |- | style="text-align:right" | 2 | [[Erongo]] | style="text-align:right" | 150.400 | style="text-align:right" | 63.539 | [[Swakopmund]] |- | style="text-align:right" | 3 | [[Hardap]] | style="text-align:right" | 79.000 | style="text-align:right" | 109.781 | [[Mariental (Namibia)|Mariental]] |- | style="text-align:right" | 4 | [[Karas]] | style="text-align:right" | 76.000 | style="text-align:right" | 161.514 | [[Keetmanshoop]] |- | style="text-align:right" | 5 | [[Kavango]] | style="text-align:right" | 222.500 | style="text-align:right" | 48.742 | [[Rundu]] |- | style="text-align:right" | 6 | [[Khomas]] | style="text-align:right" | 340.900 | style="text-align:right" | 36.964 | [[Windhoek]] |- | style="text-align:right" | 7 | [[Kunene]] | style="text-align:right" | 88.300 | style="text-align:right" | 115.260 | [[Opuwo]] |- | style="text-align:right" | 8 | [[Ohangwena]] | style="text-align:right" | 245.100 | style="text-align:right" | 10.706 | [[Eenhana]] |- | style="text-align:right" | 9 | [[Omaheke]] | style="text-align:right" | 70.800 | style="text-align:right" | 84.981 | [[Gobabis]] |- | style="text-align:right" | 10 | [[Omusati]] | style="text-align:right" | 242.900 | style="text-align:right" | 26.551 | [[Outapi]] |- | style="text-align:right" | 11 | [[Oshana]] | style="text-align:right" | 174.900 | style="text-align:right" | 8.647 | [[Oshakati]] |- | style="text-align:right" | 12 | [[Oshikoto]] | style="text-align:right" | 181.600 | style="text-align:right" | 38.685 | [[Omuthiya]] |- | style="text-align:right" | 13 | [[Otjozondjupa]] | style="text-align:right" | 142.400 | style="text-align:right" | 105.460 | [[Otjiwarongo]] |}</div> ===Geografska područja=== Pejsaž Namibije se općenito sastoji iz pet geografskih područja, svako sa karakterističnim [[abiotička komponenta|abiotičkim uslovima]] i vegetacijom, uz određena odstupanja i preklapanja unutar njih. Geografska područja Namibije su: *Središnji plato *Pustinja [[Namib]] *Velike južnoafričke strmine (škarpe) *[[Bushveld]] i *Pustinja [[Kalahari]]. === Klima === Teritorija Namibije se prostire između 17 i 25 stepeni južne geografske širine, obuhvatajući područje suptropskog pojasa [[Anticiklona|visokog atmosferskog pritiska]]. Njena pretežna klima je suha, u određenim krajevima vlada relativno vlažna klima (prosječne padavine iznad 500mm), preko polusuhe (između 300 i 500&nbsp;mm padavina, što uključuje veći dio Kalaharija), do veoma suhe (padavine od 150 do 300&nbsp;mm godišnje, gdje spadaju tri unutrašnje regije od zapadnih škarpa), i ekstremno suhih obalnih ravnica koji dobijaju manje od 100&nbsp;mm padavina godišnje. Između tih područja, a na granici sa pustinjom Namib, nalazi se polupustinja u kojoj padne od 100 do 150&nbsp;mm kiše godišnje. Što se tiče padavina, one su dosta neravnomjerno raspoređene po područjima, u intervalima od ispod 100&nbsp;mm godišnje za najveći dio pustinje [[Namib]] do oko 700&nbsp;mm za grad [[Katima Mulilo]] u istočnom dijelu regije Caprivi. Zabilježene su godine kada u pustinji Namib nije palo ni kap kiše (0&nbsp;mm padavina) u toku godine, dok je druga krajnost na istoku zemlje gdje za vrijeme kišnih godina može pasti preko 800&nbsp;mm padavina. Najviše padavina u toku godine padne u vrijeme godišnjih sezonskih kiša, od januara od marta. U tom periodu padne oko 70% svih godišnjih padavina, dok 25% godišnjih padavina pada neposredno prije ili poslije sezonskih kiša. Samo 5% svih padavina otpada na mjesece septembar, oktobar i maj. Samo u područjima regija [[Kavango]] i [[Caprivi]], zabilježeni su dani u toku sezonskih kiša kada je kiša padala neprestano barem dva dana. Na krajnjem jugozapadu zemlje, u gradiću [[Rosh Pinah]], gdje su ljetna i zimska godišnja doba gotovo identično topla, odnosno vrlo je malehna varijacija u zimskim i ljetnim temperaturama, tokom najkišovitijih dana vrlo rijetko padne više od 10&nbsp;mm padavina dnevno. Zimske kiše su vrlo predvidljive na jugu regija [[Karas]] i [[Hardap]], što daje vlagu cijeloj okolini. Maksimalne temperature su ograničene nadmorskom visinom cijelog područja, samo na krajnjem jugu države, naprimjer u gradu [[Warmbad, Namibia|Warmbad]] zabilježene su najviše godišnje temperature od oko 45 C.<ref>Paper and digital Climate Section, Namibia Meteorological Services</ref> == Privreda == {{Glavni|Privreda Namibije}} [[Datoteka:Tsumeb-Main Road.JPG|mini|Glavna ulica u gradu [[Tsumeb]]]] Privreda Namibije je čvrsto povezana sa [[Privreda Južnoafričke Republike|privredom Južnoafričke Republike]] zbog njihove povezane historije.<ref name="Intelligence1">{{CIA World Factbook link|wa|Namibia}}</ref><ref name="Department1">[http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/namibia.htm Namibia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221805/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/namibia.htm |date=3. 3. 2016 }} na ''UCB Libraries GovPubs''</ref> Najveći privredni sektori su [[rudarstvo]] (10,4% od ukupnog bruto nacionalnog proizvoda u 2009.), poljoprivreda (5,0%), proizvodnja (13,5%) i [[turizam]].<ref name=usds>{{cite web |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm|title=Background Note:Namibia|publisher=US Department of State|date=26. 10. 2010}}</ref> Namibija ima izuzetno dobro razvijen [[bankarstvo|bankarski sektor]] sa modernom infrastrukturom, poput internet bankarstva, mobilnog bankarstva i slično. [[Banka Namibije]] (''The Bank of Namibia'') ili ''BoN'' je centralna banka države koja je odgovorna za sve uobičajene funkcije [[centralna banka|centralne banke]]. Postoje četiri komercijalne banke u Namibiji koje su odobrene za međunarodnu razmjenu novca i kapitala od strane BoN: "Bank Windhoek", "First National Bank", "Nedbank" i "Standard Bank".<ref>{{cite web|url=https://www.bon.com.na|title=Bank of Namibia (BoN)|access-date=3. 4. 2011}}</ref> Namibija ima vrlo visoku stopu [[nezaposlenost]]i. "Uža nezaposlenost" (koju karakterišu osobe koje aktivno i dugotrajno traže posao sa punim radnim vremenom) iznosila je 20,2% tokom 2000. godine, 21,9% tokom 2004. godine te se popela na 29,4% 2008. godine. Pod "širom nezaposlenošću" (gdje su ljudi koji su odustali od traženja posla) stopa nezaposlenosti je porasla sa 36,7% tokom 2004. godine na 51,2% u 2008. godini. Ove procjene smatraju osobe u neformalnom sektoru kao zaposlene. Ministar rada i socijalnih pitanja Namibije [[Immanuel Ngatjizeko]] je 2008. godine ocijenio ovu studiju o nezaposlenosti "jednom od najboljih i najkvalitetnijih do sada"<ref>[https://web.archive.org/web/20120303042203/http://www.namibian.com.na/news-articles/national/full-story/archive/2010/february/article/half-of-all-namibians-unemployed/ The Namibian 4. februar 2010] "Half of all Namibians unemployed" napisao: Jo-Mare Duddy</ref>, međutim metodologija korištena u toj studiji je naišla na određene kritike.<ref>{{cite news|url=http://www.newera.com.na/article.php?articleid=41737|title=Mwinga speaks out on his findings|author=Ndjebela Toivo|date=18. 11. 2011|newspaper=New Era|archive-url=https://archive.today/20130112001055/http://www.newera.com.na/article.php?articleid=41737|archive-date=12. 1. 2013|access-date=16. 3. 2013|url-status=dead}}</ref> Procjenjuje se da gotovo pola stanovništva živi ispod međunarodne granice siromaštva od 1,25 US$ dnevno.<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf ''Human Development Indices''], Table 3: Human and income poverty, str. 35. 1. juni 2009</ref> Postoji niz zakonskih mjera na snazi koje imaju za cilj smanjenje siromaštva i nezaposlenosti u državi. Donesen je zakon o radu 2004. godine kojim se štite građani od diskriminacije na poslu zbog svog HIV statusa ili u slučajevima [[trudnoća|trudnoće]]. Početkom 2010. godine vladina Komisija za nabavke je objavila da je za učešće na javnim tenderima u Namibiji neophodno da svi nekvalificirani ili polukvalificirani radnici, bez izuzetka, moraju biti državljani Namibije.<ref>[https://web.archive.org/web/20120303042154/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2010/february/article/tender-board-tightens-rules-to-protect-jobs/ The Namibian 3 February 2010] "Tender Board tightens rules to protect jobs", napisao: Tileni Mongudhi</ref> ===Transport=== {{Glavni|Transport u Namibiji}} [[Datoteka:Sandstorm while driving from Swakopmund to Walfish Bay, 2005.jpg|mini|Put B2 između [[Swakopmund]]a i [[Walvis Bay]]a, Namibija.]] I pored činjenice da je veći dio zemlje vrlo rijetko naseljen, Namibije ima brojne luke, aerodrome, autoputeve i [[Željeznički transport u Namibiji|uskotračnu željeznicu]]. Ona nastoji postati regionalno transportno čvorište, a zbog svojih pomorskih luka, vrlo je važna za svoje susjede čije teritorije ne izlaze na more. Središnji plato je već odavno postao važan [[transportni koridor]] za gusto naseljene oblasti sjevernog dijela JAR, odakle se u Namibiju [[uvoz]]e četiri petine ukupnih roba.<ref name="World Almanac 2004">''World Almanac. 2004''. World Almanac Books. New York, NY</ref> ===Poljoprivreda=== Približno pola stanovništva Namibije zavisi od poljoprivrede (uglavnom [[samoopskrbna poljoprivreda]]) za svoje potrebe, ali Nambija i dalje uvozi dio [[hrana|hrane]]. Iako je BDP po stanovniku i do pet puta veći od BDP-a po stanovniku najsiromašnijih afričkih zemalja, većina stanovništva Namibije živi u seoskim područjima na ivici egzistencije. Namibija je država sa [[Spisak država po broju gini na svijetu|najvišim odnosom neravnomjerne distribucije]] dohotka na svijetu. Jedan od razloga za to što je vrlo izražena razlika između gradske ekonomije i seoske, pošto se robna razmjena na selu odvija najvećim dijelom beznovčano, u naturi. Podaci o neravnomjernosti distribucije dohotka uzimaju u obzir i osobe čiji život i zarada zapravo ne zavise od formalne privrede. Oko 4.000, uglavnom bijelaca, komercijalnih farmera ima u posjedu gotovo polovinu cjelokupnog namibijskog obradivog zemljišta.<ref>"[http://www.nytimes.com/2004/12/25/international/africa/25namibia.html Tensions Simmer as Namibia Divides Its Farmland]", ''The New York Times'' (25.12.2004.).</ref> Vlade Njemačke i Velike Britanije su spremne financirati proces [[zemljišna reforma|zemljišne reforme]] u Namibiji, nakon što je ona odlučila započeti [[eksproprijacija|eksproprijaciju]] zemlje od bijelih zemljoposjednika da bi naselila crnce povratnike u Namibiju.<ref>"[http://www.irinnews.org/report.aspx?reportid=51556 NAMIBIA: Key step in land reform completed]", IRIN Africa</ref> Postignut je dogovor o [[privatizacija|privatizaciji]] nekoliko kompanije u narednim godinama, sa nadom da će to ohrabriti neophodne strane investicije. Nedavno je otkriveno područje na sjeveru Namibije gdje se nalaze velike količine podzemnih voda, nazvano ''Ohangwena II'', a procjenjuje se da bi se iz njega 800.000 stanovnika moglo snabdijevati [[voda|vodom]] narednih 400 godina.<ref name=aqui>McGrath, Matt. [http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-18875385 "Vast aquifer found in Namibia could last for centuries"] ''BBC World Service'' (20.7.2012.).</ref> Stručnjaci procjenjuju da Namibija ima oko 7.720&nbsp;km<sup>3</sup> podzemnih voda.<ref name=afr>McGrath, Matt. [http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-17775211 "'Huge' water resource exists under Africa"] ''BBC World Service'' (20.4.2012.).</ref><ref name=aqmap>{{cite journal|author=MacDonald A M, Bonsor H C, Dochartaigh B É Ó and Taylor R G |doi=10.1088/1748-9326/7/2/024009|title=Quantitative maps of groundwater resources in Africa|journal=Environ. Res. Lett. |volume=7 |page=024009|year=2012|issue=2}}</ref> ===Rudarstvo=== Dajući 25% ukupnog dohotka Namibije, rudarstvo je najveći pojedinačni sektor u privredi zemlje.<ref>{{cite web|url=http://www.nied.edu.na/divisions/projects/SEEN/SEEN%20Publications/Environmental%20Information%20Sheets/Development%20and%20Environment/4.%20Mining%20in%20Namibia.pdf|title=Mining in Namibia|format=PDF|publisher=NIED|access-date=26. 6. 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510004055/http://www.nied.edu.na/divisions/projects/SEEN/SEEN%20Publications/Environmental%20Information%20Sheets/Development%20and%20Environment/4.%20Mining%20in%20Namibia.pdf|archive-date=10. 5. 2011|url-status=dead}}</ref> Namibija je četvrti najveći izvoznik rudnih minerala u Africi te [[Spisak država po proizvodnji uranija|četvrti najveći proizvođač]] [[uranij]]a na svijetu. Postoje značajne investicije u rudnike uranija, tako da Namibija ima perspektivu da do 2015. godine postane najveći svjetski izvoznik uranija.<ref>Oancea, Dan. [http://www.infomine.com/publications/docs/Mining.com/Feb2008e.pdf Mining Uranium at Namibia's Langer Heinrich Mine]</ref> Bogati depoziti aluvijalnih [[dijamant|dijamanata]] daju Namibiji primarni izvor dijamanata naročito visokog kvaliteta.<ref>Oancea, Dan. [http://technology.infomine.com/articles/1/99/deep-sea-mining.undersea-miners.black-smoker/deep-sea.mining.and.aspx Deep-Sea Mining and Exploration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170627093407/http://technology.infomine.com/articles/1/99/deep-sea-mining.undersea-miners.black-smoker/deep-sea.mining.and.aspx |date=27. 6. 2017 }}</ref> Iako je zemlja poznata uglavnom po depozitima uranija i dijamanata, industrijski se proizvode brojni drugi minerali i metali poput [[olovo|olova]], [[volfram]]a, zlata, [[kalaj]]a, [[mangan]]a, [[mramor]]a, [[bakar|bakra]], cinka i [[fluorit]]a. U blizini obale Namibije u Atlantskom okeanu, otkrivene su zalihe [[Zemni plin|prirodnog plina]], za koje postoje planovi da se u budućnosti vade i koriste.<ref name="usds"/> Po navodima iz knjige ''The Diamond Investigation'', o globalnom tržištu dijamanata, od 1978. godine najveća kompanija koja se bavi dijamantima, [[De Beers]], je kupila većinu namibijskih dijamanata i još uvijek nastavlja sa kupovinom, iz razloga ''da koja god stranka došla na vlast, ona će trebati dijamante za izvor svojih prihoda''.<ref>[http://www.edwardjayepstein.com/diamond/chap1.htm The Diamond Investigation, poglavlje 1], Edward Jay Epstein, u intervjuu sa [[Harry Frederick Oppenheimer]]om, vlasnikom De Beers.</ref> U Namibiji se koristi naizmjenična [[električna struja]] napona 220 [[Volt|V]]. [[Električna energija]] se uglavnom dobija iz termalnih i hidroelektrana. Određenu ulogu u proizvodnji električne energije imaju i nekonvencionalni izvori. Zbog velikog potencijala i proizvodnje uranija, vlada Namibije ima u planu izgraditi prvu nuklearnu elektranu do 2018. godine, kao i postrojenja za obogaćivanje uranija.<ref name=Saveorsink>{{cite news|title=Uranium: Saving or sinking Namibia?|author=Weidlich Brigitte|newspaper=The Namibian|date=7. 1. 2011|url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/january/article/uranium-saving-or-sinking-namibia/|archive-url=https://archive.today/20130111211559/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/january/article/uranium-saving-or-sinking-namibia/|archive-date=11. 1. 2013|access-date=29. 3. 2013|url-status=dead}}</ref> ===Turizam=== [[Datoteka:Equus burchelli 4.jpg|mini|Primjer namibijske divljine, [[stepska zebra]], jedan od fokusa turističke ponude]] [[Turizam]] je jedan od razvijenijih i važnijih sektora u privredi Namibije, a učestvuje u BDP-u zemlje sa oko 14,5%. Od svih zaposlenih, u sektoru turizma rade deseci hiljada radnika (oko 18,2% ukupne radne snage) bilo direktno ili posredno, a broj turista se kreće preko jednog miliona godišnje.<ref>{{cite web|title=A Framework/Model to Benchmark Tourism GDP in South Africa|publisher=Pan African Research & Investment Services|page=34|date=1. 3. 2010|url=http://www.southafrica.net/sat/action/media/downloadFile?media_fileid=29571}}</ref> Namibija je jedna od glavnih odredišta u Africi i poznata je po [[ekoturizam|ekoturizmu]] koji nudi brojne i raznolike ponude u divljinama zemlje.<ref name=goodshape>{{cite news|title=Tourism in good shape – Minister|author=Hartman Adam|newspaper=The Namibian|date=30. 9. 2009|url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=51487&no_cache=1}}</ref> Postoje brojni smještajni kapaciteti za prijem ekoturista. Pored toga, razvijen je i sportski lov, na koji otpada oko 14% cjelokupnog turizma u 2000. godini odnosno 19,6 miliona US$. U tom aspektu, fauna Namibije nudi brojne divlje vrste koje su omiljene od strane međunarodnih sportskih lovaca.<ref name=Humavindu>{{cite journal|author=Humavindu, Michael N., Barnes, Jonothan I|title= Trophy Hunting in the Namibian Economy: An Assessment. Environmental Economics Unit, Directorate of Environmental Affairs, Ministry of Environment and Tourism, Namibia|journal= South African Journal of Wildlife Research |volume=33|issue=2|pages= 65–70 |date=1. 10. 2003}}</ref> Pored toga, ekstremni sportovi poput skydivinga, surfanja po dinama i off-road vožnje su također popularni, a brojne turističke kompanije nude takvu vrstu zabave. Najposjećenija mjesta u Namibiji, između ostalih, su [[Caprivi]], [[Fish River kanjon]], [[Sossusvlei]], park [[Skeleton Coast]], [[Sesriem]], [[Etosha Pan]] i obalni gradovi [[Swakopmund]], [[Walvis Bay]] i [[Lüderitz]].<ref>[http://www.namibiatourism.com.na/namibia-top-attractions/ Namibia top turistička odredišta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227102320/http://www.namibiatourism.com.na/namibia-top-attractions/ |date=27. 12. 2016 }}. Namibiatourism.com.na. Pristupljeno 12. decembar 2012.</ref> ===Troškovi života u Namibiji=== Životni troškovi u Namibiji su relativno visoki zbog visoke cijene roba uključujući i žitarice koje se uvoze. Postoje određeni [[monopol]]i u nekim sektorima uzrokuju visoke stope [[profit]]a i [[inflacija|daljnji rast cijena]]. Glavni grad države, Windhoek, je trenutno{{kada}} rangiran kao 150. najskuplji grad u svijetu za život.<ref>{{cite web|url=http://www.xpatulator.com/outside.cfm?lid=142|title=Namibia, Windhoek Cost of Living|access-date=30. 3. 2013|archive-date=18. 10. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018162413/http://www.xpatulator.com/outside.cfm?lid=142|url-status=dead}}</ref> [[Porez na dohodak]] pojedinaca se primjenjuje na ukupni oporezivi dohodak građana a svi građani se oporezuju progresivnim dodatnim stopama podijeljene po prihodovnim razredima. [[Porez na dodatu vrijednost]] (PDV) se primjenjuje na većinu roba i usluga.<ref>PAYE12 Volume 18 objavljeno od strane Ministarstva financija Namibije</ref> == Stanovništvo == {{Glavni|Demografija Namibije}} [[Datoteka:Herero women.jpg|mini|Grupa [[Herero]] žena u [[Windhoek]]u]] Namibija ima vrlo slabu [[Gustina naseljenosti|gustinu naseljenosti]], [[Spisak država po gustini naseljenosti|druga je na svijetu]] najrjeđe naseljena država među svim suverenim državama svijeta, odmah poslije [[Mongolija|Mongolije]].<ref name=unpop>{{cite journal | url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf | title=World Population Prospects, Table A.1| version=2008 revision | format=PDF | publisher=Ujedinjene nacije | author=Department of Economic and Social Affairs Population Division | year=2009 | access-date=12. 3. 2009}}</ref> Većina stanovništva zemlje je narod [[Ovambo]] koji spada u grupu [[Bantu]] naroda, a koji sačinjavaju oko polovinu stanovništva. Ovambo uglavnom žive na sjeveru Namibije, međutim danas naseljavaju gotovo sve gradove u zemlji. Druge etničke grupe su [[Herero]] i [[Himba]], koji govore dosta sličnim jezicima, dok [[Damara]] i [[Nama (narod)|Nama]] narodi pričaju istim ''kliktavim'' jezikom poznatim kao [[khoekhoe jezik]]. Pored većinskog bantu stanovništva, ovdje žive i veće grupe [[Kojsanski narodi|kojsanskih]] naroda (poput Nama i [[Bušmani|Bušmana]]), koji su potomci prvobitnih stanovnika južne Afrike. U Namibiji žive i brojni potomci izbjeglica iz [[Angola|Angole]]. Također, tu žive i dvije manje grupe stanovništva miješane rase mulata i takozvanih Bastarda, koji zajedno sačinjavaju oko 6,6% ukupnog stanovništva zemlje. Broj mulata u odnosu na Bastarde je oko dva naprema jedan. Postoji i manja [[Kinezi|kineska]] zajednica u Namibiji.<ref>[http://www.migrationinformation.org/Feature/display.cfm?id=690 China and Africa: Stronger Economic Ties Mean More Migration], autor: Malia Politzer, ''Migration Information Source'', august 2008.</ref> Bijelci (najveći broj njih je [[Portugalci|portugalskog]], [[Holanđani|holandskog]], [[Nijemci|njemačkog]], [[Englezi|britanskog]] i [[Francuzi|francuskog]] porijekla) čine oko 6,4% ukupnog stanovništva Namibije; oni čine drugu po veličini populaciju stanovništva evropskog porijekla u [[Podsaharska Afrika|podsaharskoj Africi]], i u pogledu procenta i ukupnog broja stanovnika, samo ih u Južnoafričkoj Republici ima više.<ref name=CIA>{{cite web |author=Central Intelligence Agency |publisher=The World Factbook |title=Namibia |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wa.html |year=2009 |access-date=23. 1. 2010 |archive-date=23. 4. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423100756/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wa.html |url-status=dead }}</ref> Većina bijelaca u Namibiji i gotovo svi mješanci i mulati govore [[afrikaans]] jezik, te dijele sličnu kulturu, religiju i porijeklo kao poput bijelaca i mješanaca u JAR. Manji dio bijelaca (oko 30 hiljada) vode porijeklo direktno od [[njemačka|njemačkih]] kolonista, a zadržali su svoje njemačke kulturne i obrazovne institucije. Gotovo svi portugalski naseljenici došli su u Namibiju iz ranije portugalske kolonije Angole.<ref>[http://www.economist.com/world/mideast-africa/displayStory.cfm?story_id=12079340 Flight from Angola], ''The Economist '' (16.8.1975.)</ref> Po popisu stanovništva iz 1960. godine u Jugozapadnoj Africi (današnjoj Namibiji) živjelo je 526.004 stanovnika, od čega je bilo 73.464 bijelaca (14%).<ref>{{Cite book|author=Lalita Prasad Singh|title = The United Nations and Namibia|publisher=East African Publishing House|year = 1980}}</ref> Namibija vrši [[popis stanovništva]] svakih deset godina. Nakon sticanja nezavisnosti, prvi popis stanovništva i domaćinstava je održan 1991. godine, dok su naredni održavani 2001. i 2011. godine.<ref name=2001Census>{{cite web|url=http://www.npc.gov.na/census/index.htm|title=Census Summary Results|publisher=National Planning Commission of Namibia|access-date=21. 2. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111224420/http://www.npc.gov.na/census/index.htm|archive-date=11. 1. 2012|url-status=dead}}</ref> Za prikupljanje podataka o broju stanovnika, koristila se metoda da se računao svaki stanovnik Namibije na dan zakazanog popisa, bez obzira gdje se ta osoba nalazila. Takva metoda se naziva još i ''de facto'' metoda.<ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201108080754.html|title=Namibia: 2011 Census Officially Launched|author=Kapitako Alvine|date=8. 8. 2011|work=New Era|publisher=via allafrica.com}}</ref> Za potrebe numeracije i organiziranja popisa, država je podijeljena na 4.042 ''popisna područja''. Ova područja se ne preklapaju s administrativnim granicama radi dobijanja pouzdanijih podataka za potrebe izbornih spiskova.<ref>{{cite web|url=http://www.npc.gov.na/census/index.htm|title=Methodology|publisher=National Planning Commission of Namibia|access-date=21. 2. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111224420/http://www.npc.gov.na/census/index.htm|archive-date=11. 1. 2012|url-status=dead}}</ref> Prema popisu stanovništva i domaćinstava iz 2011. godine, Namibija je imala 2.113.077 stanovnika. U periodu od 2001. do 2011. godine, godišnji prirast stanovništva iznosio je 1,4%, što je pad u odnosu na prethodni desetogodišnji period (1991 - 2001) kada je iznosio 2,6%.<ref name=snapshot>{{cite news|url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2013/march/article/census-gives-snapshot-of-namibias-population/|title=Census gives snapshot of Namibia’s population|author=Duddy Jo Maré|date=28. 3. 2013|newspaper=The Namibian|archive-url=https://archive.today/20130413172159/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2013/march/article/census-gives-snapshot-of-namibias-population/|archive-date=13. 4. 2013|access-date=1. 4. 2013|url-status=dead}}</ref> === Najveći gradovi === {{Glavni|Spisak gradova u Namibiji}} {{Najveći gradovi | ime = Najveći gradovi u Namibiji | ime_države_u_lokativu = Namibiji | drž_ref = | list_by_pop = Spisak gradova u Namibiji | class = nav | int_ime = Regija | int_link = | grad_1 = Windhoek | int_1 = Khomas | stan_1 = 322.500 | img_1 = Windhoek aerial.jpg | grad_2 = Walvis Bay | int_2 = Erongo | stan_2 = 85.000 | img_2 = Walvis Bay aerial.jpg | grad_3 = Rundu | int_3 = Kavango | stan_3 = 81.501 | img_3 = Ozzys Beerhouse and Eugen Kakukuru Street in Rundu, Namibia, March 2006.jpg | grad_4 = Helao Nafidi | int_4 = Ohangwena | stan_4 = 43.000 | grad_5 = Swakopmund | int_5 = Erongo | stan_5 = 42.000 | img_5 = Swakopmund (Namibia).jpg | grad_6 = Oshakati | int_6 = Oshana | stan_6 = 28.255 | grad_7 = Katima Mulilo | int_7 = Caprivi | stan_7 = 28.100 | grad_8 = Ongwediva | int_8 = Oshana | stan_8 = 27.000 | grad_9 = Okahandja | int_9 = Otjozondjupa | stan_9 = 24.100 | grad_10 = Otjiwarongo | int_10 = Otjozondjupa | stan_10 = 19.614 }} === Religija u Namibiji === {{Trakasti grafikon | float = right | title = Religija u Namibiji | label_type = Religija | data_type = Procenat % | bar_width = 10 | width_units = em | data_max = 100 | label1 = [[Kršćanstvo]] | label2 = Domorodačke religije | data1 = 85 | data2 = 15 }} [[Kršćanstvo|Kršćanska zajednica]] čini između 80 i 90% ukupnog stanovništva Namibije, od čega su najmanje 50% [[Luteranizam|luterani]]. Od ukupnog stanovništva procjenjuje se da 10 do 20% slijedi domorodačke religije.<ref name="CIA"/> Misionari su tokom [[1800te|1800tih]] brojne Namibijce privukli ka kršćanstvu. Iako su većinski luterani, brojni su i drugi kršćanski pravci poput [[Katoličanstvo|katolika]], [[metodisti|metodista]], [[Anglikanska crkva|anglikanaca]], pripadnika afričke metodističke episkopalne, holandske reformističke crkve i [[Mormonska crkva|mormona]]. Postoji vrlo malehna islamska zajednica koja broji od 3.000 do 5.000 vjernika.<ref>http://www.ipsnews.net/2009/05/religion-namibia-finding-sanctuary-in-islam/</ref> === Jezik === [[Datoteka:NamibiaMehrsprachigkeit.jpg|mini|Iako je engleski zvanični jezik, Namibija je višejezična zemlja, što ilustriraju ovi primjeri natpisa na engleskom, njemačkom, afrikaans i oshiwambo jeziku.]] Zvanični jezik u državi je engleski. Sve do 1990. godine i proglašenja nezavisnosti Namibije, [[Njemački jezik|njemački]] i afrikaans jezici su također bili zvanični. Davno prije nego što je Namibija proglasila nezavisnost od JAR, SWAPO je odlučio da buduća država treba biti zvanično jednojezična, svjesno birajući ovaj pristup za razliku od susjednih država, što je ocijenjeno kao "smišljena politika etnolingvističke fragmentacije".<ref>Pütz, Martin. ''Official Monolingualism in Africa: A sociolinguistic assessment of linguistic and cultural pluralism in Africa.'' u: Discrimination through language in Africa? Perspectives on the Namibian Experience. Mouton de Gruyter. Berlin: 1995. str. 155.</ref> Kasnije, engleski jezik je postao jedini zvanični jezik u Namibiji. Neki od ostalih jezika su dobili status poluzvaničnih jezika tako što je njihova upotreba dozvoljena u osnovnim [[škola]]ma. Na sjeveru Namibije, većina stanovništva govori oshiwambo jezika kao svoj prvi jezik, dok je u drugim dijelovima zemlje najviše korišten afrikaans. Među mlađom populacijom, najviše se koristi engleski i afrikaans. Oba ova jezika se najviše koriste kao "drugi" jezik a rezervirani su za javnu komunikaciju, iako su "prvi" (maternji) jezici uglavnom ''mali'' lokalni jezici koji se koriste širom zemlje. Većina bijelaca koristi njemački ili afrikaans jezik. Čak i nakon 90 godina od kraja njemačke kolonijalne ere, njemački jezik igra glavnu ulogu kao komercijalni jezik. Afrikaans priča oko 60% bijelaca, njemački oko 32%, engleski oko 7% te [[portugalski jezik]] oko 1%.<ref name="CIA"/> Geografska blizina bivše portugalske kolonije Angole objašnjava relativno veliki broj luzitanista (osoba koji govore portugalski), po popisu iz 2011. godine njihov broj se procjenjuje na oko 100.000 ili 4-5% ukupnog stanovništva.<ref>{{Cite news|author=Catherine Sasman |date=15. 8. 2011 |url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=85817&no_cache=1 |title=Portuguese to be introduced in schools|periodical=The Namibian|access-date=24. 6. 2012}}</ref> === Zdravlje === Očekivani životni vijek pri rođenju se 2012. godine procjenjuje na 52,2 godine, što spada među najniže u svijetu.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html?countryName=Namibia&countryCode=wa&regionCode=afr&rank=210#wa CIA World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200523043802/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html?countryName=Namibia&countryCode=wa&regionCode=afr&rank=210#wa |date=23. 5. 2020 }}: Life Expectancy ranks</ref> Najveći zdravstveni problem u Namibiji je epidemijsko rasprostiranje [[AIDS]]a. Iako je procenat infekcije daleko manji od njihovih istočnih komšija, [[Bocvana|Bocvane]], procjenjuje se da 13,1% ukupnog odraslog stanovništva je zaraženo HIV virusom.<ref>[http://www.hivinsight.com/global?page=cr09-wa-00 Hivinsight.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140707115125/http://www.hivinsight.com/global?page=cr09-wa-00 |date=7. 7. 2014 }}, HIV InSite Knowledge Base, Comprehensive, up-to-date information on HIV/AIDS treatment, prevention, and policy from the University of California San Francisco</ref> U 2001. godini bilo je oko 210.000 osoba koji su bili zaraženi HIV/AIDS virusom a približni broj smrtnih slučaja 2003. godine iznosio je 16.000 osoba. Po podacima UNAIDS izvještaja iz 2011. godine, epidemijsko stanje HIV-a u Namibiji stagnira.<ref>{{cite web| url = http://www.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf| title = UNAIDS World AIDS Day Report 2011| publisher = UNAIDS| access-date = 24. 2. 2012| archive-date = 1. 6. 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130601011732/http://www.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf| url-status = dead}}</ref> Iako je rasprostranjenost HIV-a među odraslim smanjena, broj siročadi je u porastu. Omogućavanje obrazovanja, ishrane, smještaja i zbrinjavanja ove siročadi palo je na teret države.<ref>{{Cite web |url=http://www.aidsinafrica.net/ |title=Aidsinafrica.net |access-date=3. 4. 2013 |archive-date=19. 9. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170919200353/http://aidsinafrica.net/ |url-status=dead }}</ref> == Kultura == === Obrazovanje === [[Datoteka:42817 06.JPG|mini|Učenici srednje škole u Namibiji]] U Namibiji je obavezno osnovno obrazovanje za djecu uzrasta između šest i šesnaest godina. Ovaj vid obrazovanja je besplatan i na teret države. Razredi od prvog do šestog se smatraju osnovnim obrazovanjem (primarnim), dok su razredi od 8. do 12. srednjoškolsko obrazovanje (sekundarno). Po podacima iz 1998. godine, u Namibiji je bilo 400.325 učenika u osnovnim [[škola]]ma i 115.237 učenika u srednjim školama. Odnos broja nastavnika i učenika 1999. godine se procjenjuje na 32:1, dok se 8% ukupnog BDP-a trošilo na obrazovanje.<ref>[http://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Namibia-EDUCATION.html Encyclopedia of Nations] Namibia- Education</ref> Razvoj obrazovanja, istraživanje i usavršavanje nastavnog osoblja je centralno organizirano pod okriljem Nacionalnog instituta za razvoj obrazovanja (''NIED'') u gradu [[Okahandja]].<ref>{{cite web |url=http://www.nied.edu.na/ |title=National Institute for Educational Development |publisher=Nied.edu.na |access-date=26. 6. 2010 |archive-date=12. 5. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200512213852/http://www.nied.edu.na/ |url-status=dead }}</ref> Najveći broj škola u Namibiji je u vlasništvu države, međutim postoji i manji broj privatnih škola koje su također dio nacionalnog obrazovnog sistema. Postoje četiri koledža za obrazovanje nastavnika (kao ''učiteljske škole''), tri koledža za poljoprivredu, koledž za policijske službenike, politehnička škola na nivou univerziteta i [[Univerzitet Namibije]] (državni univerzitet). === Sport === Najpopularniji sport u Namibiji je [[nogomet]]. [[Nogometna reprezentacija Namibije]] se uspjela kvalificirati za [[Afričko prvenstvo u nogometu 2008.|Afrički kup nacija 2008. godine]], ali se do sada nikad nije kvalificirala za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]]. Međutim, najuspješniji nacionalni tim je reprezentacija države u [[ragbi]]ju. Takmičili su se na četiri svjetska prvenstva u ragbiju: 1999., 2003., 2007. i 2011. godine. U Namibiji popularan je i [[kriket]], a reprezentacija u kriketu je igrala na svjetskom prvenstvu 2003. godine. Posljednjih nekoliko godina u zemlji se igra i [[inline hokej]]. Ženska reprezentacija u ovom sportu je učestvovala na svjetskom šampionatu 2008. godine. Namibija je domaćin jedne od najtežih maratonskih staza, namibijskog ultra maratona. Najpoznatiji [[Atletika|atletičar]] je slavni [[Frankie Fredericks]], sprinter na 100 i 200 metara. Osvojio je četiri srebrene olimpijske medalje (na [[Olimpijske igre 1992.|Olimpijadama 1992.]] i [[Olimpijske igre 1996.|1996.]]) te nekoliko medalja sa svjetskih atletskih prvenstava. === Mediji === Iako je po brojnosti stanovništva Namibija relativno mala, ima vrlo veliki broj medija: dvije TV stanice, 19 radio stanica (neračunajući mjesne stanice), pet dnevnih novina, nekoliko sedmičnih i posebnih izdanja. Pored toga, dostupni su i neki strani mediji naročito iz Južnoafričke Republike. Online mediji su uglavnom zasnovani na sadržajima za štampu. Na području zemlje djeluje državna novinska agencija NAMPA ([[Namibia Press Agency]]).<ref name=Rothe>Rothe, Andreas (2010): ''Media System and News Selection in Namibia.'' str. 14-96</ref> U usporedbi sa susjednim zemljama, Namibija ima vrlo visok stepen sloboda medija. Tokom posljednjih nekoliko godina, zemlja je najčešće rangirana u gornjoj četvrtini statistike ''[[Reporteri bez granica]]'', gdje je 2010. godine dostigla 21. mjesto.<ref>[http://en.rsf.org/press-freedom-index-2010,1034.html Press Freedom Index 2010 – Reporters Without Borders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721221055/http://en.rsf.org/press-freedom-index-2010,1034.html |date=21. 7. 2011 }}. En.rsf.org. Pristupljeno 12.12.2012.</ref> U tom pogledu, Namibija je u istom rangu kao i [[Kanada]], te je među afričkim državama najbolje plasirana. == Filatelija Namibije == {{Glavni|Filatelija u Namibiji}} [[Datoteka:Namibia independence stamp 1990.jpg|mini|desno|200px|Treća namibijska marka iz prve serije 1990. godine]] Prve poštanske marke Namibije, izašle su 21. marta 1990. godine, povodom nezavisnosti države. Tiskane su 3 marke, na kojima je simbolički predstavljena karta Namibije, [[Zastava Namibije|zastava]], predsjednik [[Sam Nujoma]], golub mira sa raširenim rukama, te karta Afrike sa položajem Namibije. [[Nominalna vrijednost]] bila im je 18, 45 i 60 [[južnoafrički rand|centi]]. Vrijednost maraka, kao i valuta u to vrijeme je bio [[južnoafrički rand]]. Marke su bile [[nazubljenje|nazubljene]] 14¼:14 i kataloški su (po njemačkom katalogu [[Michel]]) numerisane s brojevima 668-670. Marke u upotrebi prije tog perioda su bile sa imenom [[Jugozapadna Afrika]] (''South West Africa'' i ''Suidwes Afrika'') <ref name="Michel">''[[Michel|MICHEL]] Afrika 1993 (M-Z) Übersee Band 3'' Schwanberg Verlag GmbH - München 1993, Njemačka {{ISBN|3-87858-740-6}} {{Simboli jezika|de|njemački}}</ref> == Također pogledajte == * [[Njemačka jugozapadna Afrika]] * [[Spisak nacionalnih parkova u Namibiji]] == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commons|Namibia}} {{Commonscat|Namibia}} {{wikiatlas|Namibia}} * {{službeni sajt|http://www.gov.na}} Vlade Namibije * {{CIA World Factbook link|wa|Namibija}} * [http://www.bbc.com/news/world-africa-13890726 Namibija] na [[BBC|BBC News]] * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=NA Namibija] na "International Futures" {{Geografska lokacija |Centar = Namibija |Sjever = [[Angola]] |Sjeveroistok = [[Zambija]] / [[Zimbabve]] |Istok = [[Bocvana]] |Jugoistok = |Jug = [[Južnoafrička Republika]] |Jugozapad = |Zapad = [[Atlantski okean]] |Sjeverozapad = }} {{Države Afrike}} {{Commonwealth}} {{Afrička unija}} {{CPLP}} [[Kategorija:Namibija|*]] [[Kategorija:Države svijeta]] [[Kategorija:Države i teritorije osnovane 1990.]] [[Kategorija:Države engleskog govornog područja]] [[Kategorija:Države njemačkog govornog područja]] [[Kategorija:Države članice Afričke unije]] [[Kategorija:Države članice Ujedinjenih nacija]] [[Kategorija:Bivše njemačke kolonije]] koufzcxz0xntqtmhuhsc2kqevd8i34i OPEC 0 17814 3899370 3847664 2026-06-21T07:27:11Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899370 wikitext text/x-wiki {{Infokutija svjetska organizacija | zvanično_ime = Organizacija zemalja izvoznica nafte | izvorno_ime = | ime_genitiv = | zastava = Flag of OPEC.svg | zastava_širina = <!--Za druge mjere (nije potrebno)--> | grb = | grb_širina = <!--Za druge mjere (nije potrebno)--> | vrsta_simbola = <!--npr. amblem etc. (ako nije grb)--> | karta = OPEC and OPEC+.png | opis_karte = Članice OPEC-a i OPEC+ | širina_karte = 200 px | glavno_sjedište = [[Beč]], [[Austrija]] | glavno_sjedište_koordinate = | službeni_jezik = [[Engleski jezik]] | broj zemalja članica = [[OPEC#Članstvo|12 OPEC članica<br />10 OPEC+ članica <br />6 zemalja posmatrača]] | vrsta_prve_vlasti = Generalni sekretar | vladar_prva_vlast = [[Haitham el-Ghais]] | vrsta_druge_vlasti = | vladar_druga_vlast = | vrsta_treće_vlasti = | vladar_treća_vlast = | datum_osnivanja = {{Start date and age|September 1960|df=y|p=y}} | veb-sajt = {{URL|https://www.opec.org/opec_web/en|opec.org}} | komentar = }} '''Organizacija zemalja izvoznica nafte''' ([[Engleski jezik|engleski]] ''Organization of the Petroleum Exporting Countries'' ('''OPEC''')) je [[kartel]] koji omogućava saradnju vodećih zemalja koje proizvode [[Nafta|naftu]] i ovise o nafti kako bi zajednički uticale na globalno tržište nafte i maksimizirale profit. Osnovana je 14. septembra 1960. u [[Bagdad]]u od strane prvih pet članica koje su [[Iran]], [[Irak]], [[Kuvajt]], [[Saudijska Arabija]] i [[Venecuela]]. Organizacija, koja se trenutno sastoji od 12 zemalja članica, čini oko 30% svjetske proizvodnje nafte.<ref>{{Cite news |date=3. 5. 2022 |title=Opec: What is it and what is happening to oil prices? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-61188579}}</ref> Izvještaj iz 2022. dalje navodi da su zemlje članice OPEC-a odgovorne za otprilike 38% toga.<ref name=":4">{{Cite web |title=Where our oil comes from - U.S. Energy Information Administration (EIA) |url=https://www.eia.gov/energyexplained/oil-and-petroleum-products/where-our-oil-comes-from.php |access-date=26. 3. 2024 |website=www.eia.gov}}</ref> Osim toga, procjenjuje se da se 79,5% svjetskih dokazanih rezervi nafte nalazi u zemljama OPEC-a, a samo na [[Bliski istok|Bliskom istoku]] otpada 67,2% ukupnih rezervi OPEC-a.<ref name=":52">Organization of the Petroleum Exporting Countries. (2023). ''OPEC Annual Statistical Bulletin'' (58th ed.), 90 pages. Retrieved from https://asb.opec.org/. ISSN: 0475-0608. (See pages 7 and 22).</ref><ref name=":62">{{Cite web |title=OPEC Share of World Crude Oil Reserves |url=https://www.opec.org/opec_web/en/data_graphs/330.htm}}</ref> Glavni cilj Organizacije prema njenom Statutu jest koordinacija i ujednačenje [[Nafta|naftne]] politike zemalja članica i ustanovljavanje najboljih načina da se očuvaju njihovi interesi, pojedinačni i kolektivni; smišljanje načina i sredstava za stabilizaciju cijena na međunarodnim naftnim tržištima s ciljem uklanjanja štetnih i nepotrebnih fluktuacija cijena; stalnu brigu o interesima zemalja proizvođača i nužnost osiguranja stalnog prihoda zemalja proizvođača, te efikasno, ekonomično i stalno snabdijevanje naftom zemalja potrošača, te pravični povrat uloženog kapitala onima koji ulažu u naftnu industriju.<ref>{{cite web|url=http://www.opec.org/opec_web/en/about_us/23.htm|title=Our Mission|work=OPEC|access-date=16. 2. 2013}}</ref> U nizu koraka 1960-ih i 1970-ih, OPEC je restrukturirao globalni sistem proizvodnje nafte u korist država koje proizvode naftu i udaljio se od [[oligopol]]a dominantnih anglo-američkih naftnih kompanija ("Sedam sestara").{{sfn|Colgan|2021|loc=The Rise of OPEC, pp. 59–93}} Sedamdesetih godina prošlog stoljeća, ograničenja u proizvodnji nafte dovela su do dramatičnog rasta cijena nafte s dugotrajnim i dalekosežnim posljedicama po globalnu ekonomiju. Od 1980-ih, OPEC je imao ograničen uticaj na svjetsku opskrbu naftom i stabilnost cijena nafte, budući da članice često varaju u svojim obavezama jedna prema drugoj, a kako obaveze članica odražavaju ono što bi radile čak i u odsustvu OPEC-a.<ref name=":1">{{Cite book |last=Colgan |first=Jeff D. |title=Partial Hegemony: Oil Politics and International Order |date=2021 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-754637-6 |pages=94–118 |chapter=The Stagnation of OPEC |doi=10.1093/oso/9780197546376.001.0001 |chapter-url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/oso/9780197546376.001.0001/oso-9780197546376-chapter-4}}</ref> Međutim, od 2020, zemlje OPEC-a, zajedno s učesnicima koji nisu iz OPEC-a, pomagale su u stabilizaciji tržišta nafte nakon što je [[pandemija COVID-a 19]] rezultirala kolapsom potražnje za naftom. Ovo je omogućilo naftnim tržištima da ostanu stabilna u odnosu na druga tržišta energije koja su doživjela neviđenu volatilnost.<ref>{{cite web |last1=Stevens|first1=Pippa|url=https://www.cnbc.com/2020/04/09/oil-jumps-ahead-of-make-or-break-opec-meeting.html | title=OPEC and allies agree to historic 10 million barrel per day production cut | website=[[CNBC]] | date=9. 4. 2020 }}</ref> Od godine 1965. sjedište joj se nalazi u [[Beč]]u. Formiranje OPEC-a označilo je prekretnicu ka nacionalnom suverenitetu nad prirodnim resursima. Odluke OPEC-a su igrale istaknutu ulogu na globalnom tržištu nafte iu međunarodnim odnosima. Ekonomisti su OPEC okarakterizirali kao školski primjer [[kartel]]a<ref> {{cite book |last1 = LeClair |first1 = Mark S. |date = 8. 7. 2016 |orig-date = 2000 |chapter = The History and Evlauation of Significant commodity Cartels |title = International Commodity Markets and the Role of Cartels |url = https://books.google.com/books?id=hW6lDAAAQBAJ |edition = reprint |publication-place = Abingdon |publisher = Routledge |page = 81 |isbn = 978-1-315-50088-1 |access-date = 11. 6. 2023 |quote = OPEC, najozloglašeniji od modernih kartela, efikasno je funkcionisao samo trinaest godina. }} </ref> (grupe čiji članovi sarađuju na smanjenju tržišne konkurencije), ali one čije konsultacije mogu biti zaštićene doktrinom državnog imuniteta prema međunarodnom pravu.<ref> {{cite book |last1 = Terhechte |first1 = Jörg Philipp |author-link1 = Jörg Philipp Terhechte |editor-last1 = Herrmann |editor-first1 = Christoph |editor-last2 = Terhechte |editor-first2 = Jörg Philipp |editor-link2 = Jörg Philipp Terhechte |date = 1. 12. 2009 |chapter = Applying European Competition Law to International Organizations: The Case of OPEC |title = European Yearbook of International Economic Law 2010 |url = https://books.google.com/books?id=ugnfC6oFH2YC |publication-place = Heidelberg |publisher = Springer Science & Business Media |page = 195 |isbn = 978-3-540-78883-6 |access-date = 11. 6. 2023 |quote = [...] na pitanje da li su aktivnosti OPEC-a, aktivnosti njegovih država članica i preduzeća u državnom vlasništvu zaštićene principom državnog imuniteta, treba odgovoriti u skladu s preduvjetima koje postavlja Konvencija UN-a kao izraz zajedničkih principa međunarodnog prava . [...] ključno pitanje [...] u smislu međunarodnog prava je: 'Da li se OPEC bavi komercijalnim aktivnostima ili ne?' }} </ref> Trenutne članice OPEC-a su [[Alžir]], [[Ekvatorska Gvineja]], [[Gabon]], [[Iran]], [[Irak]], [[Kuvajt]], [[Libija]], [[Nigerija]], [[Republika Kongo]], [[Saudijska Arabija]], [[Ujedinjeni Arapski Emirati]] i [[Venecuela]]. U međuvremenu, [[Angola]], [[Ekvador]], [[Indonezija]] i [[Katar]] su bivše članice OPEC-a.<ref>{{cite web |title=OPEC: Member Countries |url= https://www.opec.org/opec_web/en/about_us/25.htm |website=opec.org |access-date= 22. 4. 2020}}</ref> Veća grupa pod nazivom '''OPEC+''', koja se sastoji od članica OPEC-a i drugih zemalja proizvođača nafte, formirana je krajem 2016. kako bi ostvarila veću kontrolu na globalnom tržištu sirove nafte.<ref name="ope2">{{Cite magazine|last= Cohen |first= Ariel|author-link=Ariel Cohen|title=OPEC Is Dead, Long Live OPEC+ |url= https://www.forbes.com/sites/arielcohen/2018/06/29/opec-is-dead-long-live-opec/ |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20190802092849/https://www.forbes.com/sites/arielcohen/2018/06/29/opec-is-dead-long-live-opec/ |archive-date=2. 8. 2019 |access-date=2. 8. 2019 |magazine=[[Forbes]] | quote = Dogovor predstavlja najnoviji uspješan politički napor superkartela od 24 članice, neformalno nazvanog 'Bečka grupa' ili 'OPEC+', da stavi svoj palac na ljestvicu globalnih naftnih tržišta. I to je zaista ogroman palac. [...] 14 članica OPEC-a kontrolišu 35% globalnih zaliha nafte i 82% dokazanih rezervi. Uz dodatak 10 zemalja koje nisu članice OPEC-a, među kojima su Rusija, Meksiko i Kazahstan, ti udjeli se povećavaju na 55%, odnosno 90%. Ovo daje OPEC+ nivo uticaja na svjetsku ekonomiju kakav do sada nije viđen.}} </ref> [[Kanada]], [[Egipat]], [[Norveška]] i [[Oman]] su države posmatrači. Ujedinjeni Arapski Emirati su 28. aprila 2026, objavili svoju namjeru da napuste OPEC 1. maja 2026. <ref>{{Cite news |date=28 April 2026 |title=UAE to Leave OPEC and OPEC+ Next Month to Pursue New Strategy |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-28/uae-to-leave-opec-and-opec-next-month-to-pursue-new-strategy |work=[[Bloomberg]]}}</ref> == Historija == [[Datoteka:Wien - OPEC-Zentrale (b).JPG|desno|mini|250p|Sjedište OPECa u Beču]] Formiran 1960-ih prevashodno da bi proizvođači nafte stekli bolju poziciju u odnosu na velike naftne kompanije, koje su uglavnom bile [[Sjedinjene Američke Države|američke]], [[Velika Britanija|britanske]] ili [[Nizozemska|nizozemske]]. U početku su se članice zalagale za preraspodjelu profita od nafte između naftnih kompanija i zemalja proizvođača, međutim početkom 1970-ih OPEC je pokazao svoju snagu. Arapsko - Izraelski konflikt je doveo do toga da OPEC preraste iz jednog vida [[kartel]]a u oblik organizacije sa političkom snagom. Nakon Šestodnevnog rata 1967, arapske članice OPECa su se izdvojile formirajući Organizaciju arapskih zemalja izvoznica nafte, s ciljem da izvrše pritisak na zapadne zemlje koje su pružale podršku [[Izrael]]u. [[Egipat]] i [[Sirija]], koje nisu proizvođači nafte, pridružili su se također organizaciji da bi joj pomogle artikulirati političke ciljeve. Jom Kippurski rat 1973. još je više ujedinio arapske zemlje, i doveo do toga da arapske zemlje proizvođači nafte uvedu embargo [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Državama]], zemljama zapadne [[Evropa|Evrope]] i [[Japan]]u. To je dovelo do velikog udara na ekonomski rast tih zemalja i čitavog svijeta uopće, pošto je energija odjednom postala skupa, što je poznato i kao naftna kriza 1970-ih == Poslovanje == Procjenjuje se da se na području zemalja članica OPEC-a nalazi oko dvije trećine svjetskih zaliha nafte, a one trenutno pokrivaju oko 40% svjetskog tržišta nafte. Zahvaljujući snazi same organizacije zemlje članice dobijaju svake godine sve više novca za naftu koju izvoze. Godine 2004. prihod zemalja OPEC-a od izvoza je iznosio 338 milijardi [[Američki dolar|$]], što je veliko povečanje ako se usporedi s 1972. i prihodom od 23 milijarde [[Američki dolar|$]], odnosno 140 milijardi [[Američki dolar|$]] za godinu 1977. [[Datoteka:OPEC.svg|mini|400p|Članice OPEC-a]] == Članstvo == === Trenutne zemlje članice === Od januara 2024. OPEC ima 12 zemalja članica: pet na [[Bliski istok|Bliskom istoku]] ([[Jugozapadna Azija|Zapadna Azija]]), šest u [[Afrika|Africi]] i jednu u [[Južna Amerika|Južnoj Americi]].<ref>{{Cite web |last=OPEC |first=Organization of the Petroleum Exporting Countries |title=Member Countries |url=https://www.opec.org/opec_web/en/about_us/25.htm}}</ref> Prema američkoj Upravi za energetske informacije (EIA), kombinovana stopa proizvodnje nafte OPEC-a (uključujući gasni kondenzat) predstavljala je 44% ukupne svjetske proizvodnje u 2016,<ref name="EIA Production">{{cite web |title=Production of Crude Oil including Lease Condensate 2016 |url=https://www.eia.gov/beta/international/data/browser/#/?pa=00000000000000000000000000000000002&c=ruvvvvvfvtvnvv1vrvvvvfvvvvvvfvvvou20evvvvvvvvvvvvuvo&ct=0&tl_id=5-A&vs=INTL.57-1-AFG-TBPD.A&vo=0&v=H&start=2014&end=2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427031435/https://www.eia.gov/beta/international/data/browser/#/?pa=00000000000000000000000000000000002&c=ruvvvvvfvtvnvv1vrvvvvfvvvvvvfvvvou20evvvvvvvvvvvvuvo&ct=0&tl_id=5-A&vs=INTL.57-1-AFG-TBPD.A&vo=0&v=H&start=2014&end=2016 |archive-date=27. 4. 2017 |access-date=28. 5. 2017 |publisher=US Energy Information Administration |format=CVS download}}</ref> ​​a OPEC je činio 81,5% svjetskih "dokazanih" rezervi nafte. Kasniji izvještaji iz 2022. pokazuju da su zemlje članice OPEC-a tada bile odgovorne za oko 38% ukupne svjetske proizvodnje sirove nafte.<ref name=":4" /> Također se procjenjuje da ove zemlje drže 79,5% dokazanih svjetskih rezervi nafte, a samo na Bliskom istoku otpada 67,2% rezervi OPEC-a.<ref name=":52"/><ref name=":62"/> Odobrenje nove zemlje članice zahtijeva saglasnost tri četvrtine postojećih članica OPEC-a, uključujući svih pet osnivača.<ref name="statute">{{cite web |year=2012 |title=Statute |url=http://www.opec.org/opec_web/static_files_project/media/downloads/publications/OPEC_Statute.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021084736/http://www.opec.org/opec_web/static_files_project/media/downloads/publications/OPEC_Statute.pdf |archive-date=21. 10. 2014 |access-date=12. 12. 2014 |work=OPEC}}</ref> U oktobru 2015. Sudan je formalno podnio zahtjev za pridruživanje,<ref>{{cite news |url=http://www.sudantribune.com/spip.php?article56814 |title=Sudan awaiting decision on its OPEC membership application: minister |work=Sudan Tribune |date=22. 10. 2015 |access-date=19. 11. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120071426/http://www.sudantribune.com/spip.php?article56814 |archive-date=20. 11. 2015 |url-status=live }}</ref> ali još nije član. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | Država ! scope="col" | Regija ! scope="col" | Član od<ref name="OPEC Member">{{cite web |url=http://www.opec.org/opec_web/en/about_us/25.htm |title=Member Countries |access-date=7. 1. 2020 |work=OPEC |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107050155/https://www.opec.org/opec_web/en/about_us/25.htm |archive-date=7. 1. 2020 |url-status=live }}</ref><ref name=May2017Vienna>{{cite press release |url=http://www.opec.org/opec_web/en/press_room/4305.htm |title=OPEC 172nd Meeting concludes |publisher=OPEC |date=11. 3. 2019 |access-date=26. 5. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170527214657/http://www.opec.org/opec_web/en/press_room/4305.htm |archive-date=27. 5. 2017 |url-status=live}}</ref> ! scope="col" | Populacija<br />(2022)<ref name=":8">{{Cite web |title=World Bank Open Data |url=https://data.worldbank.org/ |access-date=17. 4. 2024 |website=World Bank Open Data}}</ref><ref name=":9">{{Cite web |title=Population 2022 |url=https://databankfiles.worldbank.org/public/ddpext_download/POP.pdf}}</ref> ! scope="col" | Površina<br />{{small|(km<sup>2</sup>)}}<ref name="CIA Area">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |title=Field Listing: Area |access-date=4. 1. 2009 |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |archive-url=https://web.archive.org/web/20140131115000/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |archive-date=31. 1. 2014 }}</ref><ref name=":2">Organization of the Petroleum Exporting Countries. (2023). OPEC Annual Statistical Bulletin (58th ed.). Retrieved April 17, 2024, from <nowiki>https://www.opec.org</nowiki></ref> ! scope="col" data-sort-type="number"| Proizvodnja nafte <small>(barela/danu, 2022)</small><br />{{efn-ua|name=bbl|One petroleum barrel ([[barrel (unit)|bbl]]) is approximately 42 U.S. gallons, or 159&nbsp;liters, or 0.159&nbsp;m<sup>3</sup>, varying slightly with temperature. To put the production numbers in context, a [[Oil tanker#Size categories|supertanker]] typically holds 2,000,000&nbsp;barrels (320,000&nbsp;m<sup>3</sup>),<ref>{{cite book |last1=Hayler |first1=William B. |last2=Keever |first2=John M. |title=American Merchant Seaman's Manual |url=https://archive.org/details/americanmerchant0000unse |year=2003 |publisher= Cornell Maritime Press |isbn= 978-0-87033-549-5 |page=14.3}}</ref> and the world's current production rate would take approximately 56 years to exhaust the world's current proven reserves.}}<ref name=":10">{{Cite web |title=International - U.S. Energy Information Administration (EIA) |url=https://www.eia.gov/international/data/world/petroleum-and-other-liquids/annual-petroleum-and-other-liquids-production?pd=5&p=0000000000000000000000000000000000vg&u=0&f=A&v=mapbubble&a=-&i=none&vo=value&t=C&g=00000000000000000000000000000000000000000000000001&l=249-ruvvvvvfvtvnvv1vrvvvvfvvvvvvfvvvou20evvvvvvvvvvnvvvs0008&s=94694400000&e=1672531200000& |access-date=17. 4. 2024 |website=www.eia.gov}}</ref> ! scope="col" data-sort-type="number"| Dokazane rezerve<br /><small>(barela/danu, 2022)</small>{{efn-ua|name=bbl}}<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=OPEC |first=Organization of the Petroleum Exporting Countries |title=OPEC Share of World Crude Oil Reserves |url=https://www.opec.org/opec_web/en/data_graphs/330.htm |access-date=16. 4. 2024 |website=www.opec.org}}</ref> |- ! scope="row" | {{ZID|Alžir}} | [[Sjeverna Afrika]] | data-sort-value="1969" | Od 1969. | align=right | 44,903,220 | align=right | 2,381,740 | align=right | 1,183,096 | align=right | 12,200,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Kongo}} | [[Srednja Afrika]] | data-sort-value="2018" | Od 2018.<ref>{{Cite news|url=https://uk.reuters.com/article/congorepublic-opec/congo-republic-becomes-opec-oil-cartels-newest-member-idUKL8N1TO3R2|title=Congo Republic becomes OPEC oil cartel's newest member|type=editorial|agency=[[Reuters]]|work=U.K.|access-date=22. 6. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622220328/https://uk.reuters.com/article/congorepublic-opec/congo-republic-becomes-opec-oil-cartels-newest-member-idUKL8N1TO3R2|archive-date=22. 6. 2018|url-status=dead}}</ref> | align=right | 5,970,000 | align=right | 342,000 | align=right | 261,986 | align=right | 1,810,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Ekvatorijalna Gvineja}} | Srednja Afrika | data-sort-value="2017" | Od 2017. | align=right | 1,674,910 | align=right | 28,050 | align=right | 88,126 | align=right | 1,100,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Gabon}} | Srednja Afrika | data-sort-value="1975" | {{ubl|1975–1995,|Od 2016.}} | align=right | 2,388,990 | align=right | 267,667 | align=right | 204,273 | align=right | 2,000,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Iran}} | [[Bliski istok]] | data-sort-value="1960" | Since 1960{{efn-ua|name=Founder|The five founding members attended the first OPEC conference in September 1960.}} | align=right | 88,550,570 | align=right | 1,648,000 | align=right | 3,623,455 | align=right | 208,600,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Irak}} | Bliski istok | data-sort-value="1960" | Od 1960.{{efn-ua|name=Founder}} | align=right | 44,496,120 | align=right | 437,072 | align=right | 4,341,410 | align=right | 145,020,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Kuvajt}} | Bliski istok | data-sort-value="1960" | Since 1960{{efn-ua|name=Founder}} | align=right | 4,268,870 | align=right | 17,820 | align=right | 2,709,958 | align=right | 101,500,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Libija}} | Sjeverna Afrika | data-sort-value="1962" | Since 1962 | align=right | 6,812,340 | align=right | 1,759,540 | align=right | 1,225,430 | align=right | 48,360,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Nigerija}} | Zapadna Afrika | data-sort-value="1971" | Since 1971 | align=right | 218,541,210 | align=right | 923,768 | align=right | 1,441,674 | align=right | 36,970,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Saudijska Arabija}} | Bliski istok | data-sort-value="1960" | Od 1960.{{efn-ua|name=Founder}} | align=right | 36,408,820 | align=right | 2,149,690 | align=right | 9,733,479 | align=right | 267,190,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|UAE}} | Bliski istok | data-sort-value="1967" | Od 1967.{{efn-ua|name=UAE|The UAE was founded in December 1971. Its OPEC membership originated with the [[Emirate of Abu Dhabi]].}} | align=right | 9,441,130 | align=right | 83,600 | align=right | 3,393,506 | align=right | 113,000,000,000 |- ! scope="row" | {{ZID|Venecuela}} | Južna Amerika | data-sort-value="1960" | Od 1960.{{efn-ua|name=Founder}} | align=right | 28,301,700 | align=right | 916,445 | align=right | 750,506 | align=right | 303,220,000,000 |- class="sortbottom" ! colspan="3" | OPEC ukupno ! 491,757,880 ! 10,955,392 ! 28,956,906 ! 1,240,970,000,000 |- ! colspan=3| Svijet ukupno ! 7,951,150,000 ! 510,072,000 ! 81,803,545 ! 1,564,441,000,000 |- ! colspan=3| Učešće OPEC-a ! 6.18% ! 2.14% ! 35.39% ! 79% |} === OPEC+ === Određeni broj zemalja koje nisu članice OPEC-a također učestvuju u inicijativama organizacije kao što su dobrovoljno smanjenje isporuke kako bi se dodatno povezivali ciljevi politike između OPEC-a i članica koje nisu članice OPEC-a.<ref name="ope2"/> Ova labava grupacija zemalja, poznata kao '''OPEC+''', uključuje [[Azerbejdžan]], [[Bahrein]], [[Brunej]], [[Brazil]], [[Kazahstan]], [[Malezija|Maleziju]], [[Meksiko]], [[Oman]], [[Rusija|Rusiju]], [[Južni Sudan]] i [[Sudan]].<ref>{{cite news |author=Prashanth Perumal J. |date=5. 6. 2022 |title=Opec Plus The cartel and its allies that keep oil on the boil |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/international/opec-plus-the-cartel-and-its-allies-that-keep-oil-on-the-boil/article65493511.ece}}</ref><ref>{{Cite web |title=OPEC: OPEC makes history in Vienna |url=https://www.opec.org/opec_web/en/press_room/4052.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190802092851/https://www.opec.org/opec_web/en/press_room/4052.htm |archive-date=2. 8. 2019 |access-date=2. 8. 2019 |website=opec.org}}</ref> Saradnja između zemalja članica OPEC+ dovela je do uspostavljanja ''Deklaracije o saradnji'' (DoC) 2017, koja je kasnije višestruko proširena zbog svog izuzetnog uspjeha. DoC služi kao okvir za saradnju i koordinaciju između OPEC-a i zemalja koje nisu članice OPEC-a. Pored toga, članice OPEC+ učestvuju u daljim naporima saradnje kroz ''Povelju o saradnji'' (CoC), koja pruža platformu za dugoročnu saradnju. CoC olakšava dijalog i razmjenu mišljenja o uvjetima na globalnom tržištu nafte i energije, sa sveobuhvatnim ciljem osiguravanja sigurne opskrbe energijom i podsticanja trajne stabilnosti koja koristi proizvođačima, potrošačima, investitorima i globalnoj ekonomiji.<ref>{{Cite web |last=Organization of the Petroleum Exporting Countries |first=OPEC |title=Declaration of Cooperation |url=https://www.opec.org/opec_web/en/publications/4580.htm#:~:text=The%20Charter%20provides%20a%20platform,investors%20and%20the%20global%20economy. |access-date=1. 4. 2014 |website=www.opec.org}}</ref> === Posmatrači === Od 1980-ih, predstavnici [[Kanada|Kanade]], [[Egipat|Egipta]], [[Meksiko|Meksika]], [[Norveška|Norveške]], [[Oman]]a, [[Rusija|Rusije]] i drugih zemalja izvoznica nafte prisustvovali su mnogim sastancima OPEC-a kao posmatrači. Ovaj aranžman služi kao neformalni mehanizam za koordinaciju politika.<ref name="observers3">{{cite news |date=14. 9. 2010 |title=OPEC: Fifty Years Regulating Oil Market Roller Coaster |agency=Inter Press Service |url=http://www.ipsnews.net/2010/09/opec-fifty-years-regulating-oil-market-roller-coaster/ |url-status=live |access-date=23. 12. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224104031/http://www.ipsnews.net/2010/09/opec-fifty-years-regulating-oil-market-roller-coaster/ |archive-date=24. 12. 2015}}</ref> == Bilješke == {{notelist-ua}} == Reference == {{Refspisak}} == Dodatna literatura == {{Refbegin|30em}} * Ansari, Dawud. (2017) "OPEC, Saudi Arabia, and the shale revolution: Insights from equilibrium modelling and oil politics." ''Energy Policy'' 111 (2017): 166–178. [https://mpra.ub.uni-muenchen.de/82613/1/MPRA_paper_82613.pdf online] * Claes, Dag Harald, and Giuliano Garavini eds. (2019) ''Handbook of OPEC and the Global Energy Order: Past, Present and Future Challenges'' (Routledge 2019) [https://www.amazon.com/Handbook-OPEC-Global-Energy-Order/dp/0367195658/ excerpt] * Colgan, Jeff D. (2014) "The emperor has no clothes: The limits of OPEC in the global oil market." ''International Organization'' 68.3 (2014): 599–632. [http://www.ourenergypolicy.org/wp-content/uploads/2013/08/OPEC-Colgan.2013Mar.Copyedit-IO.pdf online] *Dudley, Bob. (2019) "BP energy outlook." ''Report–BP Energy Economics–London: UK'' 9 (2019) [https://vcmstudy.ir/wp-content/uploads/2017/04/bp-energy-outlook-2017-presentation-slides.pdf online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240915140148/https://vcmstudy.ir/wp-content/uploads/2017/04/bp-energy-outlook-2017-presentation-slides.pdf |date=15. 9. 2024 }}. * Economou, Andreas, and Bassam Fattouh. (2021) "OPEC at 60: the world with and without OPEC." OPEC ''Energy Review'' 45.1 (2021): 3-28. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/opec.12205 online], a historical perspective from 1990 to 2018. * Evans, John (1986). ''OPEC, Its Member States and the World Energy Market''. {{ISBN|978-0-8103-2148-9}}. * Fesharaki, Fereidun (1983). ''OPEC, the Gulf, and the World Petroleum Market: A Study in Government Policy and Downstream Operations''. {{ISBN|978-0-367-28193-9}}. * Garavini, Giuliano. (2019). ''[https://global.oup.com/academic/product/the-rise-and-fall-of-opec-in-the-twentieth-century-9780198832836?cc=us&lang=en& The Rise and Fall of OPEC in the Twentieth Century]''. Oxford University Press. * Gately, Dermot. (1984) "A ten-year retrospective: OPEC and the world oil market." ''Journal of Economic Literature'' 22.3 (1984): 1100–1114. summary of scholarly literature [http://www-personal.umich.edu/~twod/oil-ns/articles/research-oil/dermot_gatley_opec_10-yr_pricing_oil_sep84.pdf online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230417090353/http://www-personal.umich.edu/~twod/oil-ns/articles/research-oil/dermot_gatley_opec_10-yr_pricing_oil_sep84.pdf |date=17. 4. 2023 }} *{{Cite journal |title=The Power of Oil: The Arab Oil Weapon and the Netherlands, the United Kingdom, Canada, Japan, and the United States |first=Roy |last=Licklider |journal=[[International Studies Quarterly]] |volume=32 |issue=2 |year=1988 |pages=205–226 |doi=10.2307/2600627 |jstor=2600627 |s2cid=155591645 |url=https://pdfs.semanticscholar.org/92db/ddba23893560a127a5ec353346b5af1feeb6.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200218111805/https://pdfs.semanticscholar.org/92db/ddba23893560a127a5ec353346b5af1feeb6.pdf |archive-date=18. 2. 2020 |ref=none }} * {{cite news|last=Monbiot|first=George|author-link=George Monbiot|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/jun/26/shell-not-green-saviour-death-machine-greenwash-oil-gas|title=Shell is not a green saviour. It's a planetary death machine|newspaper=[[The Guardian]]|date=26. 6. 2019|access-date=12. 3. 2023|ref=none}} * Painter, David S (2014). [https://www.ssoar.info/ssoar/bitstream/handle/document/40394/ssoar-hsr-2014-4-painter-Oil_and_geopolitics_the_oil.pdf?sequence=1 "Oil and geopolitics: The oil crises of the 1970s and the cold war"]. ''Historical Social Research/Historische Sozialforschung''. 186–208. * Pickl, Matthias J. (2019) "The renewable energy strategies of oil majors–From oil to energy?." ''Energy Strategy Reviews'' 26 (2019): 100370. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2211467X19300574 online] * Ratti, Ronald A., and Joaquin L. Vespignani. (2015) "OPEC and non-OPEC oil production and the global economy." ''Energy Economics'' 50 (2015): 364–378. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0140988314003053 online] * Skeet, Ian (1988). ''OPEC: Twenty-five Years of Prices and Politics''. Cambridge UP. {{ISBN|978-0-521-40572-0}} [https://archive.org/details/opectwentyfiveye00skee online] * Van de Graaf, Thijs. (2020) "Is OPEC dead? Oil exporters, the Paris agreement and the transition to a post-carbon world." in ''Beyond market assumptions: Oil price as a global institution'' (Springer, Cham, 2020) pp.&nbsp;63–77. [https://biblio.ugent.be/publication/8137111/file/8137112.pdf online] * Wight, David M. ''Oil Money: Middle East Petrodollars and the Transformation of US Empire, 1967-1988'' (Cornell University Press, 20210 [https://issforum.org/to/jrt14-23 Website: rjissf.org online reviews] * Woolfson, Charles, and Matthias Beck. (2019) "Corporate social responsibility in the international oil industry." in ''Corporate social responsibility failures in the oil industry. '' (Routledge, 2019) pp.&nbsp;1–14. [https://www.researchgate.net/profile/Charles-Woolfson/publication/333570020_Corporate_Social_Responsibility_in_the_International_Oil_Industry/links/5d922415a6fdcc2554a95f81/Corporate-Social-Responsibility-in-the-International-Oil-Industry.pdf online] * Yergin, Daniel (1991). ''The Prize: The Epic Quest for Oil, Money, and Power''. {{ISBN|978-1-4391-1012-6}} [https://archive.org/details/prizeepicquestfo0000yerg_g3v1 online] * Yergin, Daniel (2011). ''The quest : energy, security and the remaking of the modern world'' (2011) [https://archive.org/details/questenergysecur0000yerg online] {{Refend}} == Vanjski linkovi == * [http://www.opec.org/ Web strana OPEC-a] {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [https://web.archive.org/web/20080731015201/http://www.eia.doe.gov/emeu/cabs/opec.html Statistički pregled odluka OPEC-a] {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.econlib.org/library/Enc/OPEC.html Enciklopedija ekonomije o OPEC-u] {{Simboli jezika|en|Engleski}} {{Commonscat}} {{OPEC}} [[Kategorija:Međunarodne organizacije]] colucgwzvcfzmc1p8tflugna9ktcqjf Nikaragva 0 20081 3899344 3761077 2026-06-21T01:02:01Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899344 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Infokutija država| izvorno_ime=República de Nicaragua| zvanično_ime=Nikaragva| ime_genitiv=Nikaragve| zastava=Flag of Nicaragua.svg| grb=Coat_of_arms_of_Nicaragua.svg| mapa=LocationNicaragua.png| službeni_jezik=[[Španski jezik|španski]]| glavni_grad=[[Managua]]| vrsta_prve_vlasti=Predsjednik| vladar_prva_vlast=[[Enrique Bolaños]]| vrsta_druge_vlasti=Predsjednik vlade| vladar_druga_vlast=[[Enrique Bolaños]]| po_površini_na_svijetu=115.| površina=129.494| procenat_vode=14,01| po_broju_stanovnika_na_svijetu=108.| stanovnika=5.487.000| gustoća=42,2| nezavisnost=1821| valuta=[[Nikaragvanska kordoba]]| vremenska_zona=-6, ljeti -6| himna="[[Salve a ti, Nicaragua]]"<center>[[Datoteka:National Anthem of Nicaragua.ogg]]</center>| internetski_nastavak=[[.ni]]| pozivni_broj=+505| |}} '''Republika Nikaragva''' je [[država]] u [[Srednja Amerika|Srednjoj Americi]]. Graniči s [[Honduras]]om na sjeveru i [[Kostarika|Kostarikom]] na jugu. Na zapadu izlazi na [[Pacifik]], a na istoku na [[Karipsko more]]. == Historija == Prije dolaska Evropljana na području Nikaragve živjela su [[Indijanci|indijanska]] plemena. Prema najbrojnijem među njima, plemenu [[Nicarao]] država je i dobila ime (''nicarao'' + ''agua'', šp. ,,voda"). [[Španija|Španci]] su je kolonizirali [[1524]]. a nezavisnost je dobila [[1821]]. Priključuje se [[Ujedinjene pokrajine Srednje Amerike|Ujedinjenim pokrajinama Srednje Amerike]] u razdoblju do [[1838]]., nakon čega postaje samostalna republika [[1854]]. Od samih početaka nacionalne historije prostor Nikaragve bio je područje strateških, političkih i komercijalnih interesa [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Američkih Država]]. Država je preživjela vojne intervencije SAD-a i duže periode vojne diktature. [[1979]]. vlast je preuzela višestranačka koalicija. Sukobi unutar koalicije doveli su do stanja u kojem je moć prigrabio [[Daniel Ortega]], izabran za predsjednika [[1984]]. Ortega i njegovi sljedbenici [[sandinisti]] poduzeli su niz ambicioznih socijalnih reformi. Izbija građanski rat u kojem su Sjedinjene Američke Države pomagale pobunjenike zvane "[[kontraši]]". [[1990]]. su održani višestranački izbori, nakon kojih počinje uglavnom mirno razdoblje. == Vlada == Ustroj vlasti je višestranačka republika s jednim zakonodavnim domom. == Političke podjele == {{Proširiti sekciju}} == Geografija == Republika Nikaragva se nalazi u Srednjoj Americi između Karipskog mora na sjeveroistoku i Tihog okeana na jugozapadu. Istočne ravnice obrubljene su močvarama i lagunama, ali dublje u unutrašnjosti krajolik se izdiže do središnjeg brdovitog prostora iznad kojega su dva [[vulkan]]ska lanca i jezero Nikaragva. Mnogi su vulkani i danas aktivni, pa ima jakih potresa. == Privreda == Nikaragvanska ekonomija je bila orijentirana na izvoz tropskih biljaka i proizvoda: [[banane|banana]], [[kahva|kahve]] i [[duhan]]a. Proizvodio se i kvalitetan [[rum]] i uzgajala [[govedo|goveda]]. Tokom građanskog rata veliki dio infrastrukture je oštećen ili uništen, a ekonomska blokada koju su nametnule SAD dovela je do kolapsa ekonomije i ogromne [[inflacija|inflacije]]. Nakon rata [[privatizacija|privatizirani]] su mnogi [[industrija|industrijski]] pogoni koji su bili u vlasništvu države, a inflacija svedena na podnošljivu mjeru. Posljednjih godina privreda bilježi brz porast. == Stanovništvo == Oko 69% populacije čine [[mestici]], potomci Evropljana i domorodačkog stanovništva. Potomaka doseljenih Evropljana ima oko 17%, uglavnom španskog porijekla. Tokom [[19. vijek]]a dolazilo je do malih valova migracije iz zemalja [[Sredozemlje|Sredozemlja]]. Oko 5% ostalih su čisti potomci autohtonog stanovništva. == Kultura == * [https://web.archive.org/web/20190613012443/http://artenicaraguense.com/ Arte Nicaraguense] == Također pogledajte == {{Proširiti sekciju}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Nicaragua}} {{wikiatlas|Nicaragua}} *[http://www.visitanicaragua.com/ Visit Nicaragua] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928160120/http://www.visitanicaragua.com/ |date=28. 9. 2007 }}.com *{{CIA World Factbook link|nu|Nicaragua}} {{Države Sjeverne i Srednje Amerike}} {{Karibi}} {{Organizacija američkih država}} [[Kategorija:Nikaragva|*]] [[Kategorija:Države svijeta]] [[Kategorija:Države i teritorije osnovane 1821.]] 05utdp7npbjs4w6u1zn5on5jwah83xj Obrada slike 0 20704 3899373 3811502 2026-06-21T07:59:23Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899373 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} '''Procesiranje slike''' je bilo koja forma obrade [[informacija|infromacije]] gdje su ulaz i izlaz [[Slika|slike]], kao što su [[Fotografija|fotografije]] ili [[video]]. Većina tehnika za procesiranje slike uključuju postupak gdje se slika smatra dvo-dimenzionalnim signalom. == Načini rješavanja == Nekada se slika obrađivala [[analog]]no, najviše upotrebljavajući [[Optika|optičke]] uređaje. Takvi optički metodi su još uvijek potrebni u [[Holografija|holografiji]], no zbog današnje izuzetne brzine [[računar]]a obrada slike se prebacuje u [[Obrada digitalne slike|digitalni domen]]. Digitalno procesiranje je najlakše, najpouzdanije i najpreciznije. == Najčešće korištene signalne tehnike == Većina signalnih procesnih koncepta koje se primjenjuju kod jedno-dimenzionalnih signala se također primjenjuju i kod dvo-dimenzionalnih signala. Neki jedno-dimenzionalni procesi su postali mnogo komplikovaniji kod dvo-dimenzionalnog procesiranja slike. === Jednodimenzionalne tehnike === * [[Rezolucija slike]] * [[Promjenljivi raspon]] * [[Opseg]] * [[Filter (signalno procesiranje)|Filtriranje]] * [[Diferencijalni operatori]] * [[Spajanje ćoškova]] * [[Oblasna modulacija]] * [[Smanjivanje šuma]] === Dvodimenzionalne tehnike === * [[Priključivost]] * [[Rotaciona nepromjenljivost]] == Aplikacije == * [[Fotografija]] i ispisivanje * Procesiranje satelitskih slika * [[Procesiranje mediciniskih slika]] * [[Prepoznavanje lica]] * [[Procesiranje mikroskopskih slika]] == Također pogledajte == * [[Digitalna obrada slike]] * [[Procesiranje digitalne slike]] * [[Računarska grafika]] * [[2D računarska grafika]] * [[Računarska vizija]] * [[GPU]] * [[Optika]] * [[Fotografija]] * [[Slikanje]] * [[Digitalizacija]] * [[Diferencija slike]] * [[Stabilizacija slike]] * [[OpenCV]] == Vanjski linkovi == *[https://web.archive.org/web/20091217150605/http://www.ph.tn.tudelft.nl/Courses/FIP/frames/fip.html Učilo za procesiranje slike] *[http://homepages.inf.ed.ac.uk/rbf/HIPR2/ Reference] *[http://pami.uwaterloo.ca/tizhoosh/wfip.htm Pahuljasto procesiranje slike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060517194659/http://pami.uwaterloo.ca/tizhoosh/wfip.htm |date=17. 5. 2006 }} *[http://www.image-processing.net Poslovi oko procesiranja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060623140949/http://www.image-processing.net/ |date=23. 6. 2006 }} *[http://gimps.de/en/tutorials/gimp/picture-photo-image/editing-retouching/ Ručno procesiranje slike pomoću GPL softvera - Gimp] *[http://www.emva.org/ EMVA - European Machine Vision Association] *[http://www.intel.com/technology/computing/opencv/index.htm OpenCV, open source biblioteka za C programski jezik] *[http://www.mvtec.com/halcon HALCON biblioteka za mašinsku viziju] *[http://filters.sourceforge.net/ FILTERS : Open source biblioteka] *[http://www.roborealm.com/ RoboRealm] {{Commonscat|Image processing}} [[Kategorija:Računarska grafika]] [[Kategorija:Obrada slike]] 585azpgqn0jsiufl4t4jsk3lvjx5alg Nevada 0 20834 3899339 3886937 2026-06-21T00:19:19Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899339 wikitext text/x-wiki {{Drugo_značenje}} {{Geokutija|Savezna država | ime = Nevada | izvorno_ime = | drugo_ime = | kategorija = [[Savezne države Sjedinjenih Američkih Država|Savezna država]] | etimologija = | službeni_naziv = ''State of Nevada'' {{Simboli jezika|en|engleski}} | graniči_sa = {{plainlist| * [[Kalifornija]] * [[Oregon]] * [[Idaho]] * [[Utah]] * [[Arizona]] }} | moto = All For Our Country<br><small>''Sve za našu zemlju</small> | nadimak = Silver State (''Zemlja srebra'')<br /> Sagebrush State; Battle Born State | slika = | opis_slike = | zastava = Flag of Nevada.svg | simbol = State Seal of Nevada.svg | simbol_vrsta = Grb | država = Sjedinjene Američke Države | zastava_države = da | glavni_grad = [[Carson City (Nevada)|Carson City]] | širina_stepeni_glavnog_grada = 39| širina_minuta_glavnog_grada = 9| širina_sekundi_glavnog_grada =11 | širina_SJ_glavnog_grada =N | dužina_stepeni_glavnog_grada = 119| dužina_minuta_glavnog_grada = 45| dužina_sekundi_glavnog_grada =48 | dužina_IZ_glavnog_grada =W | najviši = | najviša_lokacija = Boundary Peak | najviša_visina = 4007 | najniža = | najniža_lokacija = Rijeka Colorado | najniža_visina = 147 | dužina = 787 | širina = 519 | površina = 286382 | površina_zemlje = | površina_vode = 0,67% | stanovništvo = 2998039<ref name="pophouse"/>| stanovništvo_datum = procjena 2017 | stanovništvo_gustoća = 10.46 | osnovan = 36. savezna država | datum = 31. oktobar 1864. | vlada = | lider = [[Steve Sisolak]] | lider_vrsta = Guverner | lider_partija = [[Demokratska stranka (SAD)|D]] | vremenska_zona = [[UTC]]-8, UTC-7<br>[[West Wendover (Nevada)|West Wendover]] [[UTC]]-7, UTC-6 | vremenska_zona_DST = | poštanski_broj = NV | pozivni broj = | kod = US-NV | kod_vrsta = | karta = Nevada in United States.svg | opis_karte = Položaj Nevade na karti Sjedinjenih Američkih Država | web_stranica = [http://www.nv.gov/ www.nv.gov] | bilješka = }} '''Nevada''' je [[Savezne države Sjedinjenih Američkih Država|savezna država]] u zapadnom i jugozapadnom dijelu [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Američkih Država]]. Na sjeverozapadu graniči s [[Oregon]]om, na sjeveroistoku [[Idaho]]m, [[Kalifornija|Kalifornijom]] na zapadu, [[Arizona|Arizonom]] na jugoistoku a [[Utah]]om na istoku. Ona je sedma po površini, dok po broju stanovnika zauzima 34. mjesto među saveznim državama. Također je deveta najslabije naseljena savezna država u SAD. Gotovo tri četvrtine stanovništva Nevade živi u okrugu [[Okrug Clark (Nevada)|Clark]], u kojem se nalazi [[metropolitansko područje]] [[Las Vegas]]–Paradise<ref name="CBSA-EST2011"/> gdje se nalaze i tri od četiri najveća zvanična grada.<ref name="EST2011-03-32"/> Glavni grad savezne države je [[Carson City (Nevada)|Carson City]]. Nevada je zvanično poznata kao "Država srebra", jer je [[srebro]] imalo veliku važnost u njenoj historiji i ekonomiji. Također je poznata i kao "Država rođena u bici" ({{jez-en|Battle Born State}}) jer je svoj status savezne države dobila tokom [[Američki građanski rat|građanskog rata]] (riječi "Battle Born" nalaze se i na državnoj zastavi). Također se ponekad naziva i "Država komoljike" prema biljci koja raste širom Nevade.<ref name="sage"/> Ova savezna država je većinom [[pustinja|pustinjska]] i polupustinjska, a veći dio države unutar je Velikog bazena. Područja južno od Velikog bazena pripadaju pustinji Mojave, dok se na zapadnom kraju nalaze jezero Tahoe i Sierra Nevada. Oko 86% površine države pod upravom je raznih agencija Vlade SAD, bilo civilnih ili vojnih.<ref name="LandFedAcresAgency"/> Prije dolaska Evropljana, domorodačko stanovništvo na području današnje Nevade činila su plemena Pajuta, [[Šošoni|Šošona]] i Washoa. Prvi Evropljani koji su istraživali ovo područje bili su [[Španci]]. Regiju su nazvali ''Nevada'' (bos. "sniježna") zbog [[snijeg]]a koji je zimi prekrivao planine. Poručje je ušlo u sastav kolonije [[Nova Španija|''Nove Španije'']], te je kasnije postalo dio [[Meksiko|Meksika]] kada je ono proglasilo nezavisnost 1821. godine. Sjedinjene Američke Države su anektirale ovo područje 1848. nakon što su pobijedile u [[Američko-meksički rat|Američko-meksičkom ratu]], te su Nevadu 1850. pripojili teritoriji Utah. Otkriće nalazišta [[srebro|srebra]] na istočnim padinama planine Davidson (žila Comstock) 1859. godine, dovelo je velikog porasta broja stanovnika, što je kasnije bilo podsticaj stvaranju teritorije Nevada 1861. njenim izdvajanjem iz teritorije Utah. Nevada je postala 36. američka savezna država 31. oktobra 1864. godine, kao druga od dvije savezne države dodane Uniji tokom građanskog rata (prva je bila [[Zapadna Virginia]]).<ref name="Rochaguy"/> Nevada u SAD je na glasu kao država vrlo liberalnih zakona. Godine 1940. stanovništvo Nevade iznosilo je tek nešto više od 110 hiljada, pa je ona ubjedljivo bila najslabije naseljena savezna država, gotovo dvostruko manje od sljedeće najmanje naseljene države.<ref name=Census1900/> Međutim, legaliziranje [[kockanje|kockanja]] i vrlo liberalni [[Bračno pravo|bračni zakoni]], "pretvorili" su Nevadu u popularno turističko odredište 20. vijeka.<ref name="biblebill"/><ref name="Priyajain"/> Nevada je jedina savezna država u SAD gdje je [[prostitucija]] dekriminalizirana, mada je nelegalna u okruzima Clark (Las Vegas), Washoe (Reno) i gradu Carson Cityju (koji, kao nezavisni grad, ne spada u nijedan okrug). Turistička industrija i danas zapošljava najveći broj radnika u ovoj saveznoj državi,<ref name="emplystats"/> dok je rudarstvo i dalje jedan od osnovnih sektora ekonomije Nevade. Ona je četvrti najveći proizvođač [[zlato|zlata]] na svijetu.<ref name="nevadamining"/> == Etimologija == Naziv savezne države potiče od [[španski jezik|španske riječi]] ''nevada'' {{IPA-es|neˈβaða|}}, u značenju "prekrivena snijegom",<ref name="wordref"/> a izvedeno je iz imena planina [[Sierra Nevada (SAD)|Sierra Nevade]] ("planinski lanac prekriven snijegom"). Većina stanovnika Nevade izgovara ime svoje države tako da u drugom slogu slovo ''a'' izgovaraju kao u engleskoj riječi ''bad'' (između ''a'' i ''e''), dok mnogi u SAD isto slovo izgovaraju kao ''a'' u ''father'' (blisko bosanskom ''a''). Iako je "čisto" ''a'' mnogo bliže španskom izgovoru ove riječi, to nije izgovor koji preferira većina stanovnika Nevade. == Geografija == [[Datoteka:CCF12262007 00003.jpg|thumb|180px|desno|Planine zapadno od Las Vegasa u pustinji Mojave]] [[Datoteka:Digital-elevation-map-nevada.gif|thumb|desno|180px|Topografska karta Nevade]] Nevada se gotovo u potpunosti nalazi unutar fiziogeografske provincije Basin and Range, gdje je presijeca veliki broj planinskih lanaca koji se pružaju u pravcu sjever-jug. Većina tih planinskih lanaca između sebe imaju endoreične doline, što je u suprotnosti sa zamišljenim izgledom pojma "Velikog bazena". Veći dio sjevernog područja države nalazi se unutar Velikog bazena, blage pustinje u kojoj ljeti vladaju vrlo visoke temperature i jako niske temperature zimi. Ponekad vlaga koja prodire u sklopu Arizonskog monsuna uzrokuje snažne ljetne oluje, dok pacifičke oluje ovo područje često prekriju snijegom. Najviša ikad zabilježena temperatura na teritoriji Nevade iznosila je 52&nbsp;°C, izmjerena 29. juna 1994. u gradu [[Laughlin (Nevada)|Laughlin]] (nadmorska visina 184 m).<ref name="ReferenceA"/> Najniža izmjerena temperatura bila je -47&nbsp;°C izmjerena 1972. u San Jacintu, koji se nalazi u sjeveroistočnom dijelu države.<ref name="ReferenceA"/> Rijeka [[Rijeka Humboldt|Humboldt]] protiče kroz državu sa istoka prema zapadu, pretežno sjevernim dijelom savezne države, te se ulijeva u istoimeno povremeno jezero u blizini [[Lovelock (Nevada)|Lovelocka]]. Nekoliko rijeka teku sa Sierra Nevada prema istoku, kao što su rijeke Walker, Truckee i Carson. Sve te rijeke su endoreični bazeni, tj. završavaju u jezerima Walker, Pyramid i Carson Sink, respektivno. Međutim, nije sva teritorija Nevada unutar Velikog bazena. Pritoke rijeke Snake teku daleko na sjever, dok rijeka [[Colorado (rijeka)|Colorado]], koja čini veći dio granice Nevade i Arizone, odvodi veliki dio voda iz južne Nevade. Planinski lanci, među kojima su neki visoki i iznad 4.000 m, okružuju bujne šume visoko iznad pustinjskih ravnica, stvarajući "nebeska ostrva" i idealne uslove za život nekih endemskih vrsta. Čak ni doline nisu na nadmorskim visinama ispod 910 m, dok neke doline u centralnoj Nevadi su i iznad 1.800 m. Južna trećina države, gdje se nalazi i Las Vegas, prostire se unutar pustinje Mojave. Ovo područje dobija mnogo manje kiše tokom zime, a ljeti pada gotovo isto kao i u područjima zahvaćena Arizonskim monsunom. Zemljište je također znatno niže nego u sjevernim područjima, uglavnom sa nadmorskom visinom ispod 1.200 m, što ima za posljedicu vrlo vruće ljetne dane i vrlo hladne zimske noći. Nevada i Kalifornija imaju ubjedljivo najdužu dijagonalnu liniju (u aspektu kardinalnih smjerova) za državnu granicu, dužine nešto više od 640&nbsp;km. Ova granica počinje približno 6,5&nbsp;km od obale jezera Tahoe (u smjeru granice), a nastavlja se na rijeku Colorado gdje se spajaju granice Nevade, Kalifornije i Arizone, približno 19&nbsp;km jugozapadno od mosta Laughlin. Najveći planinski lanac u južnom dijelu države jeste Spring Mountains, zapadno od Las Vegasa. Najniža tačka države Nevada nalazi se duž rijeke Colorado, južno od grada Laughlin. Nevada ima 172 planine čiji vrhovi (relativne visine) su viši od 610 m. Također, država je druga u SAD po broju planina, odmah nakon [[Aljaska|Aljaske]], a ispred Kalifornije, [[Montana|Montane]] i [[Washington (savezna država)|Washingtona]]. Ona je država s najviše planina od 48 kontinentalnih saveznih država (bez Aljaske i [[Havaji|Havaja]]). === Klima === [[Datoteka:NV_koppen.svg|thumb|lijevo|180px|Tipovi klime po Köppenu u Nevadi]] Prema mnogim pokazateljima, Nevada je najsušnija savezna država u SAD-u.<ref name="Osborn"/> Nju najvećim dijelom sačinjavaju [[pustinja|pustinje]] i polupustinjska područja i, uz izuzetak doline Las Vegasa, u većini države prosječni dnevni temperaturni raspon u ljetnim mjesecima iznosi približno 22&nbsp;°C (razlika između najviše dnevne i najniže noćne temperature). U sjevernoj Nevadi zime su pretežno duge i vrlo hladne, dok je zimska sezona na jugu države relativno kraća i blaža. U većem dijelu Nevade [[padavina]] je vrlo malo tokom cijele godine. Većina kišnih padavina u saveznoj državi pada na zavjetrinskoj strani Sierra Nevade (istočne i sjeveroistočne padine). Prosječne godišnje kišne padavine iznose oko 180&nbsp;mm; dok najvlažniji dijelovi države primaju oko 1000&nbsp;mm. Najviša zabilježena temperatura u Nevadi iznosila je 52&nbsp;°C, koliko je izmjereno u gradu [[Laughlin (Nevada)|Laughlin]] 29. juna 1994. godine, dok je najniža zabilježena temperatura od −46&nbsp;°C izmjerena u [[San Jacinto (Nevada)|San Jacintu]] 8. januara 1937. godine. Najviša temperatura u Nevadi od 52&nbsp;°C je treća najviša temperatura među svim saveznim američkim državama, nakon Arizone gdje rekord iznosi 53&nbsp;°C i Kalifornije gdje je izmjeren rekord od 57&nbsp;°C. === Flora i fauna === Vegetacija Nevade je vrlo raznolika i razlikuje se od područja do područja. U saveznoj državi razlikuje se šest vegetativnih zona: planinska, subplaninska, područje [[žuti bor|žutog bora]] (''Pinus ponderosa''), šume čempresa, te područja niskih pustinjskih žbunova, grmova i niske trave.<ref name="Writers"/> == Administrativna podjela == {{Glavni|Okruzi u Nevadi}} Nevada je podijeljena na političke podjedinice koje se nazivaju okruzi ({{jez-en|county}}, množ. ''counties''). Carson City je zvanično povezana (udružena) općina, međutim, po zakonu savezne države u mnoge svrhe se smatra i zasebnim okrugom. Godine 1919. bilo je samo 17 okruga u državi, čija se površina kretala između 380 i 47.030&nbsp;km<sup>2</sup>. [[Okrug Lake (Nevada)|Okrug Lake]], jedan od prvobitnih devet okruga formiranih 1861. godine, preimenovan je 1862. godine u [[Okrug Roop (Nevada)|okrug Roop]]. Dijelovi ovog okruga postali su okrug [[Okrug Lassen (Kalifornija)|Lassen]] u Kaliforniji 1864. godine. Godine 1883, okrug Washoe je pripojio preostali dio okruga Roop koji je ostao u Nevadi.<ref name="library"/> Godine 1969. okrug Ormsby je rasformiran te je zakonom osnovana udružena općina Carson City čija teritorija je obuhvatila i ranije granice okruga Ormsby. Okrug [[Okrug Bullfrog (Nevada)|Bullfrog]] formiran je 1987. godine od dijelova okruga Nye. Nakon što je osnivanje ovog okruga proglašeno neustavno, okrug je ukinut dvije godine kasnije.<ref name="library" /> Okrug Humboldt je osnovan 1856. godine izglasavanjem u zakonodavnoj skupštini teritorije Utah, a njegovo formiranje je potvrdila i zakonodavna skupština Nevade 1861. godine. Okrug Clark je najmnogoljudniji okrug u Nevadi, u kojem živi gotovo tri četvrtine stanovništva savezne države. [[Las Vegas]], kao najveći grad u Nevadi, sjedište je okruga od kako je okrug formiran 1909. godine od dijelova bivšeg okruga Lincoln. Prije toga, on je bio dio teritorije Arizona. Okrug Clark privlači najveći broj turista, procjenjuje se da je 2014. oko 44 miliona turista posjetilo ovaj okrug.<ref name="clarkcountynv"/> Okrug Washoe je drugi po broju stanovnika u Nevadi. Njegovo sjedište nalazi se u gradu [[Reno (Nevada)|Reno]]. Ovaj okrug obuhvata i metropolitansko područje Reno–Sparks. Okrug Lyon je treći okrug po broju stanovnika u saveznoj državi. On je jedan od devet prvobitnih okruga formiranih 1861. godine. Dobio je ime po Nathanielu Lyonu, prvom generalu Unije koji je poginuo tokom građanskog rata. Njegovo trenutno sjedište je u [[Yerington (Nevada)|Yeringtonu]]. Njegovo prvo sjedište bilo je proglašeno 29. novembra 1861. godine u gradiću [[Dayton (Nevada)|Daytonu]].<ref name="1stSession"/> == Historija == {{Glavni|Historija Nevade}} === Prije 1861. === [[Datoteka:Early 19th Century locomotive in Ely, Nevada.JPG|thumb|desno|180px|Skulptura predstavlja parnu lokomotivu u gradu Ely, Nevada. Prve lokomotive su imale značajnu ulogu u rudarskoj industriji Nevade]] [[Datoteka:Nevada Territory in 1861.svg|thumb|desno|180px|Teritorija Nevade 1861.]] [[Datoteka:Nevada Centennial 1951 U.S. stamp.1.jpg|thumb|desno|180px|Poštanska marka izdata povodom 100-godišnjice osnivanja prvog naselja u Nevadi]] Smatra se da je [[Francisco Garcés]] bio jedan od prvih Evropljana u ovom području,<ref name="scottforesman"/> kada je Nevada pripojena kao dio [[Špansko Carstvo|Španskog Carstva]] u sklopu sjeverozapadne teritorije kolonije [[Nova Španija|Nove Španije]]. Administrativno, područje današnje Nevade bilo je dijelom ''Provincias Internas'' vicekraljevstva Nove Španije. Kasnije je postala dijelom provincije [[Alta California]] (''Gornje Kalifornije'') 1804. godine u vrijeme kada je Kalifornija podijeljena (na današnju meksičku i američku Kaliforniju). Nakon uspjeha u [[Meksički rat za nezavisnost|Meksičkom ratu za nezavisnost]] 1821. godine, provincija Alta California postala je savezna država (teritorija) [[Meksiko|Meksika]], mada veoma slabo naseljena. Jedediah Smith prvi je istražio dolinu Las Vegas 1827. godine, dok je Peter Skene Ogden 1828. putovao i istraživao duž rijeke Humboldt. Kada su [[Crkva Isusa Krista svetaca posljednjih dana|Mormoni]] proglasili državu Deseret 1847. godine, imaju su pretenzije na cjelokupnu današnju teritoriju Nevade unutar Velikog bazena i sliva rijeke Colorado. Oni su također osnovali i prvu naseobinu Bijelaca na teritoriji Nevade 1851. godine, ''[[Genoa (Nevada)|Mormon Station]]'' (današnji grad Genoa). U junu 1855. William Bringhurst i još 29 mormonskih misionara iz Utaha došli su u područje sjeveroistočno od današnjeg centra Las Vegasa gdje su sagradili vojnu utvrdu, opasanu 45 m visokim bedemima, koja predstavlja prvu stalnu građevinu izgrađenu u dolini Las Vegas. Ta građevina ostala je pod kontrolom [[Salt Lake City]]ja sve do zime 1858/59. Kao rezultat [[Američko-meksički rat|rata između Meksika i SAD]] i [[Sporazum iz Guadalupe Hidalga|mirovnog sporazuma iz Guaddalupe Hidalga]], [[Meksiko]] je od 1848. trajno izgubio kontrolu nad područjem Alta California. SAD su dobile nova područja na kojima su nastavili upravljati kao administrativnim teritorijama. Kao dio predaje meksičkih teritorija SAD-u 1848. te kasnijoj pojavi "Zlatne groznice" u Kaliforniji koja je bila uzrokom brzog i ogromnog naseljavanja američkog Zapada, današnja Nevada je prvo evoluirala kao dio teritorije Utah, da bi se 2. marta 1861. odvojila od nje postajući samostalna teritorija Nevada. === Odvajanje od Teritorije Utah === Dana 2. marta 1861. teritorija Nevada odvojila se od teritorije Utah i usvojila ime koje i danas nosi, a koje predstavlja skraćeni naziv ''Sierra Nevade'' (španski naziv za "snijegom prekriveni planinski lanac").<ref name="etymonline"/> Stara južna granica Nevade iz 1861. obilježena je 1960-ih historijskim oznakama broj 57 i 58 u okruzima Lincoln i Nye.<ref name="markeri"/> === Savezna država 1864. === [[Datoteka:Nevada statehood 1964 stamp.tiff|180px|mini|desno|Poštanska marka američke pošte izdata povodom 100-godišnjice proglašenja Nevade saveznom državom SAD]] Osam dana prije predsjedničkih izbora u SAD 1864. Nevada je postala 36. savezna država Unije. Da bi se uštedjelo vrijeme pri slanju Ustava Nevade u [[Washington, D.C.]] putem [[Pony Express]]a, odlučeno je da se državni ustav pošalje [[telegraf]]om, što je u konačnici koštalo 3.416,77 US$, najskuplje slanje nekog dokumenta putem telegrafa.<ref name="nvonline"/> Odgovor iz Washingtona 31. oktobra 1864. glasio je "porođajni bolovi su gotovi, dijete je rođeno, Nevada je od danas primljena u Uniju". Razlog žurbe priznavanja državnosti Nevade do 31. oktobra jeste da se time pripomogne u ponovnom izboru [[Abraham Lincoln|Abrahama Licolna]] za predsjednika SAD na [[Predsjednički izbori u SAD-u 1864.|izborima 8. novembra 1864.]] i poslijeratne dominacije [[Republikanska stranka (SAD)|Republikanaca]] u američkom Kongresu,<ref name="Rocha"/> jer je ekonomija Nevade zasnovana na rudarstvu bila veoma povezana s industrijaliziranim državama Unije. Međutim, kako se ispostavilo, republikanci i Lincoln lahko bi pobijedili na izborima i bez pomoći Nevade. Nevada je jedna od dvije savezne države koje su znatno proširile svoju teritoriju nakon primanja u Uniju. (Druga je Missouri, koji je pridodao dodatne teritorije 1837. nakon kupovine Plattea.) Godine 1866. još jedan dio zapadne teritorije Utaha pripojen je Nevadi u istočnom dijelu države, čime je konačno formirana današnja istočna granica Nevade. Država je svoju južnu granicu konačno utvrdila 18. januara 1867. nakon što je pripojila dio [[Okrug Pah-Ute (Arizona)|okruga Pah-Ute]] od teritorije Arizone zapadno od rijeke Colorado, zapravo cjelokupnu današnju teritoriju južno od 37. paralele. Ovaj transfer teritorije uslijedio je nakon otkrića nalazišta zlata u tom području, jer su zvaničnici smatrali da bi savezna država Nevada mogla bolje nadzirati očekivano naseljavanje rudara i tragača za zlatom. Ovo područje uključuje većinu današnjeg okruga [[Okrug Clark (Nevada)|Clark]] kao i metropolitansko područje Las Vegasa. Rudarstvo je dugo godina obilježavalo privredu Nevade. Period tokom kojeg je pisac [[Mark Twain]] živio u Nevadi, opisao je u svom djelu ''[[Roughing It]]'', kada je rudarenje dovelo do porasta špekulacija ali i ogromnog bogaćenja pojedinaca. Međutim, i broj stanovnika i obim rudarenja značajno je opao krajem 19. vijeka. Ipak, nakon otkrića bogatih nalazišta srebra kod [[Tonopah (Nevada)|Tonopah]], kao i kasnije kod Goldfielda i Rhyolitea, ponovno je dalo podstreka za novi rast stanovništva. === Kockanje === [[Kockanje]] nije bilo zakonski regulirano u rudarskim gradićima Nevade prvih godina postojanja savezne države. Međutim, stavljeno je van zakona 1909. u sklopu nacionalnog programa protiv ilegalnog kockanja. Tokom [[Velika depresija|Velike depresije]], zbog stalnog opadanja rudarske industrije ali i pada u poljoprivrednoj proizvodnji, kockanje je ponovno legalizirano 19. marta 1931. glasanjem u zakonodavnoj skupštini. Tadašnji guverner [[Fred B. Balzar]] proglasio je tada najliberalniji zakon o razvodu u cijeloj SAD kao i zakon o legalnosti kockanja. Reforme su uslijedile samo osam dana nakon što je federalna vlada predstavila građevinske ugovore vrijedne 49 miliona US$ za izgradnju [[Hooverova brana|Bolderske brane]].<ref name="Moeal"/> === Nuklearna testiranja === [[Pokusni poligon Nevada]] (''Nevada Test Site''), nalazi se 105&nbsp;km sjeverozapadno od Las Vegasa, osnovan 11. januara 1951. u svrhu testiranja [[nuklearno oružje|nuklearnog oružja]]. Poligon se prostire na oko 3.500&nbsp;km<sup>2</sup> pustinje i planinskih područja. Testiranje nuklearnog oružja na ovom poligonu započeto je s bombom od 1 kT bačenom na [[Frenchman Flat]] 27. januara 1951. godine. Posljednji atmosferski test obavljen je 17. juli 1962. dok su podzemni testovi nuklearnog oružja nastavljeni sve do 23. septembra 1992. godine. Pokusni poligon u Nevadi mjesto je gdje je detoniran najveći broj nuklearnog oružja u SAD. Preko 80% ukupne površine Nevade u vlasništvu je federalne vlade. Jedan od osnovnih razloga za to je taj, što vlada nije dodjeljivala dovoljno velike farme (prema zakonu o besplatnoj dodjeli zemlje farmerima (''Homestead Act'')) koje bi bile samoodržive u pustinjskim uslovima koji vladaju širom Nevade. Umjesto toga, prvi kolonizatori su naseljavali zemljišta oko izvora pitke vode, kako bi njihova stoka mogla pasti na okolnom javnom zemljištu, koje je beskorisno za poljoprivredu ako na njemu nema vode. Ovakva šema rančeva i dalje tamo preovladava. == Stanovništvo == {{USCensusPop|align=right |1860= 6857 |1870= 42941 |1880= 62266 |1890= 47355 |1900= 42335 |1910= 81875 |1920= 77407 |1930= 91058 |1940= 110247 |1950= 160083 |1960= 285278 |1970= 488738 |1980= 800493 |1990= 1201833 |2000= 1998257 |2010= 2700551 |estimate= 2998039 |estyear= 2017 |align-fn=center |footnote=Izvori: 1910–2010<ref name="2010census"/>; procjena 2017.<ref name="pophouse"/> }} Popisni biro SAD procijenio je stanovništvo Nevade sa stanjem na dan 1. juli 2016. na 2.940.058 stanovnika, što predstavlja povećanje za 56.300 građana (ili 1,95%) u odnosu na procjenu iz 2015. i povećanje za 239.367 osoba (ili 8,86%) u odnosu na zvanični popis stanovništva SAD iz 2010. godine.<ref name=PopEstUS/> Nevada je imala drugi najveći procentualni porast stanovništva od 2015. do 2016. godine. Od popisa 2010. stanovništvo Nevade imalo je [[prirodni priraštaj]] od 87.581 stanovnika (neto razlika između 222.508 novorođenih i 134.927 umrlih), kao i neto povećanje zbog migracija od 146.626 stanovnika (od čega je 104.032 pridošlih unutar SAD i 42.594 pridošlih od međunarodnih migracija).<ref name="est2016"/> Statistički centar populacije Nevade nalazi se u južnom dijelu okruga [[Okrug Nye (Nevada)|Nye]].<ref name="cenpop2010"/> Centar populacije u tom okrugu nalazi se sjeverno od neinkorporiranog grada [[Pahrump (Nevada)|Pahrumpa]], 97&nbsp;km zapadno od Las Vegasa na samoj granici sa Kalifornijom, koji je zabilježio veoma brzi rast od 1980. do 2010. godine. Na popisu 2010. grad je imao 36.441 stanovnika.<ref name="pahrump"/> [[Las Vegas]] je počeo rasti od sela sa oko 100 stanovnika 1900. godine, do gradića od 10.000 stanovnika 1970. i bio je najbrže rastući grad i metropolitansko područje u SAD u periodu 1960. do 2000. godine. Od približno 1940-ih do 2003. Nevada je bila savezna država sa najbržim porastom stanovništva u SAD računajući po postotku. Između 1990. i 2000. stanovništvo Nevade poraslo je za 66% dok je ukupno stanovništvo SAD u istom periodu naraslo za 13%. Preko dvije trećine stanovnika Nevade živi u okrugu [[Okrug Clark (Nevada)|Clark]] odnosno metropolitanskom području Las Vegas–Paradise. Gradovi [[Henderson (Nevada)|Henderson]] i [[North Las Vegas (Nevada)|North Las Vegas]] su među 20 najbrže rastućih gradova u SAD sa preko 100 hiljada stanovnika. Seoska zajednica Mesquite, 105&nbsp;km sjeveroistočno od Las Vegasa bila je primjer mikropolitanskog rasta tokom 1990-ih i 2000-ih. Drugi pustinjski gradovi poput [[Indian Springs (Nevada)|Indian Springsa]] i [[Searchlight (Nevada)|Searchlighta]] smješteni na prilazima Las Vegasu također su zabilježili značajan rast. Veliki broj novih stanovnika Nevade porijeklom su iz Kalifornije, što je navelo neke starosjedioce da izraze svoje mišljenje kako je njihova država "kalifornicirana" (eng. ''californicated'').<ref name="californicated"/> === Etnički sastav === {| class="wikitable" |+ Novorođeni po rasi/etnicitetu majke |- ! Rasa ! 2013<ref name="cdc2013"/> ! 2014<ref name="cdc2014"/> ! 2015<ref name="cdc2015"/> ! 2016<ref name="cdc2016"/> |- | Bijelci: | 27.293 (77,9%) | 27.638 (77,1%) | 27.648 (76,2%) | ... |- | > Bijelci<br/>koji nisu latinoamerikanci | 14.951 (42,7%) | 15.151 (42,2%) | 14.937 (41,2%) | 13.918 (38,4%) |- | Afroamerikanci | 4.215 (12,0%) | 4.603 (12,8%) | 4.803 (13,2%) | 4.205 (11,6%) |- | Azijati | 3.097 (8,8%) | 3.145 (8,8%) | 3.337 (9,2%) | 2.666 (7,3%) |- | Pacifički ostrvljani | | | | 308 (0,8%) |- | Domorodačko stanovništvo | 425 (1,2%) | 475 (1,3%) | 510 (1,4%) | 303 (0,8%) |- | Latinoamerikanci (svih rasa) | ''12.718 (36,3%)'' | ''13.006 (36,3%)'' | ''13.225 (36,4%)'' | ''13.391 (36,9%)'' |- | '''Ukupno Nevada''' | '''35.030''' (100%) | '''35.861''' (100%) | '''36.298''' (100%) | '''36.260''' (100%) |} *Počev od 2016, podaci o novorođenim bijelcima latinoameričkog porijekla nisu prikupljani, ali su uključeni u jednu od latinoameričkih grupa, osobe latinoameričkog porijekla mogu biti bilo koje rase. === Najveći gradovi === {{Najveći gradovi | ime = Najveći gradovi u Nevadi | ime_države_u_lokativu = Nevadi | drž_ref = | list_by_pop = Najveći gradovi u Nevadi | class = nav | int_ime = Okrug | int_link = Okruzi u Nevadi | grad_1 = Las Vegas | int_1 = Okrug Clark (Nevada){{!}}Clark | stan_1 = 613.599 | img_1 = City of Las Vegas skyline.jpg | grad_2 = Henderson (Nevada){{!}}Henderson | int_2 = Okrug Clark (Nevada){{!}}Clark | stan_2 = 277.440 | img_2 = Green Valley High School, Henderson, Nevada (18193053422).jpg | grad_3 = Reno (Nevada){{!}}Reno | int_3 = Okrug Washoe (Nevada){{!}}Washoe | stan_3 = 236.995 | img_3 = Reno, Nevada photo Don Ramey Logan.jpg | grad_4 = North Las Vegas (Nevada){{!}}North Las Vegas | int_4 = Okrug Clark (Nevada){{!}}Clark | stan_4 = 230.788 | img_4 = Northlasv.jpg | grad_5 = Paradise (Nevada){{!}}Paradise | int_5 = Okrug Clark (Nevada){{!}}Clark | stan_5 = 230.000 | grad_6 = Sunrise Manor (Nevada){{!}}Sunrise Manor | int_6 = Okrug Clark (Nevada){{!}}Clark | stan_6 = 219.000 | grad_7 = Spring Valley (Nevada){{!}}Spring Valley | int_7 = Okrug Clark (Nevada){{!}}Clark | stan_7 = 193.000 | grad_8 = Enterprise (Nevada){{!}}Enterprise | int_8 = Okrug Clark (Nevada){{!}}Clark | stan_8 = 115.000 | grad_9 = Sparks (Nevada){{!}}Sparks | int_9 = Okrug Washoe (Nevada){{!}}Washoe | stan_9 = 94.708 | grad_10 = Carson City (Nevada){{!}}Carson City | int_10 = Carson City (Nevada){{!}}Carson City | stan_10 = 54.522 }} === Religija === {{bar box |title=Religija u Nevadi<ref name="pewforum"/> |titlebar= |left1=Religija |right1=postotak |float=right |bars= {{bar percent|Protestanti|#665D1E|35|35}} {{bar percent|Ateisti|#000000|28|28}} {{bar percent|Katolici|#2519F1|25|25}} {{bar percent|Mormoni|#4169E1|4|4}} {{bar percent|Jevreji|#C154C1|2|2}} {{Bar percent|Budisti|#5459C1|0.5|0.5}} {{Bar percent|Hindusi|#AAB911|0.1|0.1}} {{Bar percent|[[Musliman]]i|#12EE00|0.1|0.1}} }} Postotak stanovništva Nevade koje ide u [[Crkva|crkvu]] među najnižim je od svih saveznih država u SAD. Prema Gallupovoj anketi iz 2009. godine samo 30% stanovništva Nevade izjavilo je da posjećuje crkve svake sedmice ili gotovo svake sedmice, što je niže od prosjeka na nivou SAD koji iznosi 42% (samo četiri savezne države imaju niži postotak stanovništva koje posjećuje crkvu).<ref name="gallup125999"/> Najveće vjerske zajednice u Nevadi su: protestanti 35%, ateisti 28%, [[Rimokatolička crkva|katolici]] 25%, mormoni 4%, [[jevreji]] 2%, hindusi manje od 1%, budisti oko 0,5% te muslimani manje od 0,1% stanovništva. Dijelovi Nevade (u istočnom dijelu savezne države) nalaze se u [[Mormonski koridor|mormonskom koridoru]]. Prema broju vjernika po podacima iz 2010. najveća zajednica bila je Rimokatolička crkva sa 451.070 pripadnika, zatim [[Crkva Isusa Krista svetaca posljednjih dana]] (mormoni) sa 175.149 vjernika, Južna baptistička konvencija sa 45.535 pripadnika, budistička zajednica sa 14.727 vjernika, 1.723 pripadnika [[baha'i]] religije te oko 1.700 [[islam|muslimana]].<ref name="www.thearda.com"/> == Privreda == Ekonomija Nevade usko je vezana za [[turizam]] (pogotovo za industriju zabave i kockanja), zatim [[rudarstvo]] i uzgoj stoke. Njeni osnovni izvori prihoda pored turizma i rudarstva je proizvodnja mašina, [[Štamparstvo|štamparska]] i izdavačka industrija, prerada hrane i proizvodnja električnih aparata i opreme. Agencija za ekonomske analize<ref name="greyhill"/> procijenila je da je ukupni domaći proizvod Nevade u 2010. iznosio 126 milijardi US$. [[Bruto domaći proizvod]] Nevade po glavi stanovnika u 2009. godini iznosio je 38.578 US$, po čemu je ona 19. među svim saveznim državama u SAD.<ref name="beaitable"/> Državni dug Nevade u 2012. dostigao je 7,5 milijadi US$, odnosno 3.100 US$ po svakom poreznom obavezniku.<ref name="statedatalab"/> Prema podacima iz decembra 2014. [[Nezaposlenost|stopa nezaposlenosti]] u saveznoj državi iznosila je 6,8%.<ref name="laumstch"/> Ekonomija Nevade već dugo je vezana za industriju "poroka". Prema pisanju časopisa ''The Economist'' u izdanju od 21. augusta 2010. "''Nevada je osnovana na temeljima rudarstva a reformirana na grijesima, počev od [organiziranja ilegalnih] borbi i lahkog procesa razvoda brakova prije jednog vijeka pa sve do kasnije legalizacije kockanja i prostitucije''".<ref name="economist"/> === Rudarstvo === [[Datoteka:Goldstrike pit.jpg|180px|mini|desno|Rudnik zlata Goldstrike u blizini Elkoa]] U dijelovima države izvan metropolitanskih područja Las Vegasa i Renoa, rudarstvo i dalje igra ulogu najvažnije privredne djelatnosti. Po vrijednosti, najvažniji [[mineral]] koji se rudari je [[zlato]]. Prema podacima iz 2004. u Nevadi je iskopano 190 tona zlata ukupne vrijednosti 2,84 milijarde dolara (po tadašnjoj cijeni), po čemu ova savezna država ima 8,7% udjela u svjetskoj proizvodnji ovog metala. Na drugom mjestu je [[srebro]], kojeg je iskopano 290 tona u 2004. godini, vrijednosti 69 miliona US$ (po tadašnjoj cijeni).<ref name="nevadamining2"/> Od drugih minerala i ruda u Nevadi se najviše dobijaju [[bakar]], [[gips]], diatomi, [[litij]]<ref name="lasgenow"/> i građevinski agregati (pijesak, šljunak). I pored vrlo bogatih nalazišta, troškovi rudarenja u Nevadi općenito su vrlo visoki, a proizvodi rudarstva (plemeniti metali) vrlo su osjetljivi na kolebanja cijena na svjetskom tržištu. === Uzgoj stoke === Rančerski uzgoj stoke je osnovna ekonomska aktivnost u ruralnim područjima Nevade. Osnovni [[poljoprivreda|poljoprivredni]] proizvodi Nevade su stoka, sijeno, mliječni proizvodi, [[lucerka]] (''Medicago sativa''), luk i [[krompir]]. Prema podacima od 1. januara 2006. procjenjuje se da u Nevadi ima oko pola miliona goveda i oko 70 hiljada ovaca.<ref name="stoka"/> Većina stoke je tokom ljeta na ispaši po livadama dok se zimi mora prehranjivati. Goveda koja se tove za tržište obično se šalju van države. Od obradivog zemljišta od 196 hiljada [[hektar|ha]], preko 90% se koristi za proizvodnju sijena, uglavnom lucerke za ishranu domaćih životinja. == Saobraćaj == === Željeznički === [[Datoteka:Nevada 28.svg|180px|mini|desno|Oznaka puta 28 u Nevadi]] [[Amtrak]]ov voz ''California Zephyr'' koristi transkontinentalnu željezničku liniju kojom su ranije saobraćali vozovi ''Union Pacifica''. Tom linijom povezuje [[Chicago]] na istoku sa [[Emeryville (Kalifornija)|Emeryvilleom]] u Kaliforniji, a prolazi kroz gradove u Nevadi: Elko, Winnemucca i Reno. Kroz Las Vegas ne prolazi niti jedna putnička željeznička linija, otkako je Amtrakova linija ''Desert Wind'' prestala sa radom 1997. godine. Autobusna linija ''Amtrak Thruway Motorcoach'' pruža usluge povezivanja Las Vegasa sa željezničkim linijama u Needlesu, Los Angelesu i Bakersfieldu (Kalifornija), kao i iz Statelinea u Nevadi prema Sacramentu. Postoji veliki broj prijedloga da se ponovno uvedu linije do Los Angelesa ili prema južnoj Kaliforniji. Željeznički operator ''Union Pacific Railroad'' i dalje ima neke linije na sjeveru i jugu Nevade. === Cestovni === Magistralni put [[Interstate 15]] prolazi kroz južni dio države, povezujući Las Vegas i druge gradove. [[Interstate 215 (Nevada)|I-215]] i [[Interstate 515|I-515]] također povezuju metropolitansko područje Las Vegasa. [[Interstate 80]] se pruža kroz sjeverno područje Nevade, ugrubo prateći tok rijeke Humboldt od Utaha na istoku i rijeke Truckee zapadno, te kroz Reno prelazi u Kaliforniju. On također ima bočni pravac I-580. Kroz Nevadu također prolazi i nekoliko saveznih autoputeva (''highways''): US Route 6, US 50, US 93, US 95 i US 395. Osim toga, Nevada ima ukupno 189 puteva unutar savezne države (''Nevada state route''). Većina okruga u njoj također ima vlastiti sistem puteva (okružni putevi), mada postoji veliki broj tih puteva koji nisu označeni ili asfaltirani u seoskim sredinama. Nevada je jedna od malobrojnih saveznih država koje nemaju direktnu povezanost međudržavnim autoputem između dva najveća centra: putna saobraćajnica između Las Vegasa i Renoa je zapravo kombinacija međudržavnih i saveznih autoputeva. === Avionski === U saveznoj državi nalaze se dva veća međunarodna aerodroma. [[Međunarodni aerodrom McCarran]] ([[ICAO-Code|ICAO]]: '''KLAS''') u Las Vegasu je najprometniji aerodrom u Nevadi. Drugi međunarodni aerodrom je Reno-Tahoe ([[ICAO-Code|ICAO]]: '''KRNO'''). == Politika == Prema Ustavu savezne države Nevada, politička moć vlade je podijeljena na tri ogranka vlasti: izvršnu vlast koju čine [[Spisak guvernera Nevade|guverner Nevade]] sa svojim kabinetom, kao i drugim izabranim zvaničnicima u skladu sa Ustavom; zakonodavnu vlast koju čini Zakonodavna skupština Nevade, sastavljena iz Predstavničkog doma i Senata; te sudska vlast koju čine [[Vrhovni sud Nevade]] i sistem nižih sudova. Guverner Nevade je glavni zvaničnik Nevade,<ref name="nvc-5-1"/> na čelu je izvršnog organa vlasti i vlade savezne države,<ref name="nvc-5-1" /> a ujedno je i glavnokomandujući državnih vojnih snaga (Nacionalne garde Nevade).<ref name="nvc-5-5"/> Zakonodavna skupština Nevade je dvodomno zakonodavno tijelo sastavljeno iz Predstavničkog doma i Senata. Članovi Predstavničkog doma imaju mandat na dvije, dok članovi Senata imaju mandat od četiri godine. Oba doma Zakonodavne skupštine Nevade su od 2010. godine ograničeni s brojem mandata koje mogu obavljati, tako da su senatori i predstavnici ograničeni na najviše 12 godina službe u svakom domu (bilo da se radi o imenovanju ili izborima) a ograničenje vrijedi doživotno. Ovo ograničenje uneseno je u vidu [[amandman]]a na [[Ustav]], što je nedavno potvrđeno jednoglasnom odlukom Vrhovnog suda Nevade. Svaka sesija Zakonodavne skupštine prema ustavu traje 120 dana svake neparne godine ili duže ako guverner sazove vanrednu sesiju. Vrhovni sud Nevade predstavlja vrhovnu instancu sudske vlasti u saveznoj državi. Nadležnosti [[sud]]ova u Nevadi su podijeljene između okružnih sudova (koji imaju opću nadležnost) i općinskih i krivičnih sudova (sa ograničenim nadležnostima). Žalbe po osnovu presuda okružnih sudova podnose se direktno na Vrhovni sud Nevade, koji prema svom modelu nadležnosti, ima diskretnu mogućnost da neke slučajeve šalje Apelacionom sudu Nevade na konačnu presudu.<ref name=NevadaJudiciary_CourtOfAppeals/> Inkorporirani gradovi u Nevadi sa statusom naselja (''city''), imaju nadležnost da mogu legalizirati sve ono što nije zabranjeno državnim ili federalnim zakonima. Nedavno je pokrenuta inicijativa da se zakonima o kućnom redu u inkorporiranim gradovima Nevade dopusti veća fleksibilnost i manje ograničenja. Gradska vijeća u neinkorporiranim naseljima su ograničene lokalne vlasti, osnovana bilo referendumom lokalne zajednice bilo da ih je osnovala lokalna komisija okruga, a imaju samo savjetodavnu ulogu i u niukom slučaju ne mogu umanjiti odgovornost komisije okruga koja ih je osnovala. === Izbori === {| class="wikitable floatright" style="font-size:90%;" |+ '''Rezultati predsjedničkih izbora''' |- style="background:lightgrey;" ! Godina ! [[Demokratska stranka (SAD)|Demokrate]] ! [[Republikanska stranka (SAD)|Republikanci]] |- | style="background:#f0f0ff;"|[[Predsjednički izbori u SAD-u 2016.|2016.]] | style="background:#f0f0ff;"| '''47,92%''' ''539.260'' | style="background:#fff3f3;"| 45,50% ''512.058'' |- | style="background:#f0f0ff;"|[[Predsjednički izbori u SAD-u 2012.|2012.]] | style="background:#f0f0ff;"| '''52,36%''' ''531.373'' | style="background:#fff3f3;"| 45,68% ''463.567'' |- | style="background:#f0f0ff;"|[[Predsjednički izbori u SAD-u 2008.|2008.]] | style="background:#f0f0ff;"| '''55,15%''' ''533.736'' | style="background:#fff3f3;"| 42,65% ''412.827'' |- | style="background:#fff3f3;"|[[Predsjednički izbori u SAD-u 2004.|2004.]] | style="background:#f0f0ff;"| 47,88% ''397.190'' | style="background:#fff3f3;"|'''50,47%''' ''418.690'' |- | style="background:#fff3f3;"|[[Predsjednički izbori u SAD-u 2000.|2000.]] | style="background:#f0f0ff;"| 45,94% ''279.978'' | style="background:#fff3f3;"|'''49,49%''' ''301.575'' |- | style="background:#f0f0ff;"|[[Predsjednički izbori u SAD-u 1996.|1996.]] | style="background:#f0f0ff;"|'''45,60%''' ''203.388'' | style="background:#fff3f3;"| 44,55% ''198.775'' |- | style="background:#f0f0ff;"|[[Predsjednički izbori u SAD-u 1992.|1992.]] | style="background:#f0f0ff;"|'''37,41%''' ''189.148'' | style="background:#fff3f3;"| 34,71% ''175.828'' |} Nevada je glasala za pobjedničkog predsjedničkog kandidata na svim izborima od 1912. do 2012. osim na [[Predsjednički izbori u SAD-u 1976.|predsjedničkim izborima 1976.]] kada je glasala za [[Gerald Ford|Forda]] a pobijedio je [[Jimmy Carter]]. Ovo također uključuje i podršku za kandidate Demokratske stranke John F. Kennedyja i Lyndona Johnsona 1960. i 1964, respektivno, zatim republikanske kandidate Richarda Nixona na izborima 1968. i 1972, Ronalda Regana 1980. i 1984, Georgea H.W. Busha 1988, demokratskog kandidata [[Bill Clinton|Clintona]] na izborima [[Predsjednički izbori u SAD-u 1992.|1992.]] i [[Predsjednički izbori u SAD-u 1996.|1996.]] godine, republikanca [[George W. Bush]]a na izborima [[Predsjednički izbori u SAD-u 2000.|2000.]] i [[Predsjednički izbori u SAD-u 2004.|2004.]] kao i demokratu [[Barack Obama|Obamu]] koji je osvojio elektorske glasove Nevade oba puta na izborima [[Predsjednički izbori u SAD-u 2008.|2008.]] i [[Predsjednički izbori u SAD-u 2012.|2012.]] godine. Zbog ovakvih rezultata, Nevada je stekla status "političkog predvodnika". U periodu od 1912. do 2012. Nevada je na 27 predsjedničkih izbora glasala za pobjednika izbora 26 puta. Ipak, na izborima 2016. Nevada je izgubila "predvodnički status" kada je većina glasala za [[Hillary Clinton]], a na izborima je [[Predsjednički izbori u SAD-u 2016.|pobijedio]] [[Donald Trump]]. Nevada je bila jedna od samo tri savezne države američkog Zapada u kojima je [[John F. Kennedy]] osvojio većinu glasova na izborima [[Predsjednički izbori u SAD-u 1960.|1960]], mada vrlo tijesno.<ref name="dailykos"/> ===Porezi=== Porezni zakoni Nevade imaju svrhu da privuku nove stanovnike, preduzeća i kompanije u saveznu državu. Zbog toga, ona nema [[porez na dohodak]] niti [[porez na dobit]] preduzeća.<ref name="taxfoundation"/> Pošto Nevada ne prikuplja podatke o dohotku svojih građana, ona takve podatke ne može proslijediti federalnim institucijama kao što je [[Porezna uprava Sjedinjenih Američkih Država|Porezna uprava SAD]] (''Internal Revenue Service'').<ref name="Shaxson"/> [[Porez na promet]] u Nevadi različit je od okruga do okruga. Stopa ovog poreza na nivou cijele savezne države je 6,85%, a tu stopu primjenjuju pet okruga (Elko, Esmeralda, Eureka, Humboldt i Mineral). Međutim, dopušteno je da okruzi mogu povećati ovu stopu poreza nakon što to na referendumu izglasaju građani tog okruga ili putem odobrenja u državnoj Skupštini. U skladu s tim, primijenjena stopa poreza na promet varira po okruzima od 6,85% do 8,25%,<ref name="aktuelniporezi"/> kolika je u okrugu Clark. U okrugu Clark, u kojem se nalazi i Las Vegas, postoje četiri dodatne stope prireza (dodaje se na stopu poreza na promet): 0,25% za kontrolu poplava; 0,5% za javni prijevoz; 0,25% za infrastrukturu i 0,25% za policiju. Okrug Washoe, u kojem se nalazi grad Reno, od 1. aprila 2017. ima stopu poreza na promet od 8,265%,<ref name="aktuelniporezi"/> zbog okružnih prireza za kontrolu poplava, za željeznički projekat ReTRAC, javni prijevoz i dodatni okružni porez odobren Zakonom iz 1991. godine.<ref name="porezmapa"/> Minimalna stopa poreza na promet u Nevadi promijenjena je 1. jula 2009. godine.<ref name="poreznepublik"/> Posebna stopa za boravišnu taksu u okrugu Clark, u šta se ubraja i pojas Las Vegasa, iznosi 12%. Unutar granica gradova Las Vegas i Hederson, stopa za boravišnu taksu iznosi 13%. Prema pisanju časopisa ''BusinessWeek'', neke korporacije, između ostalih i [[Apple Inc.]], osnivale su investicione kompanije i fondove u Nevadi kako bi izbjegle plaćanje poreza.<ref name="thenation"/> == Sport == Dolina Las Vegasa sjedište je hokejaške ekipe [[Vegas Golden Knights]]a koja se takmiči u [[National Hockey League|NHL]]. U ovoj ligi počeli su igrati od sezone 2017-18. a svoje domaće utakmice igraju u [[T-Mobile Arena|T-Mobile Areni]] u [[Paradise (Nevada)|Paradiseu]], predgrađu Las Vegasa. Golden Knights su jedina veća franšiza sjeveroameričkog profesionalnog sporta u Nevadi. Osim hokeja, ekipa [[Oakland Raiders]] (trenutno sa sjedištem u Oaklandu, Kalifornija) koja igra američki fudbal, izrazila je namjeru u januaru 2017. da svoj tim premjesti u Las Vegas 2020. godine.<ref name="raiders"/> U Nevadi značajno mjesto imaju ekipe studenata sa koledža, naročito u američkom nogometu. Naročito se ističu ekipe Nevada Wolf Packs (koji predstavljaju Univerzitet Nevade iz grada Reno) i UNLV Rebels (koji predstavljaju Univerzitet Nevade iz Las Vegasa). Oba tima se takmiče u ligi Mountain West Conference. Univerzitet Nevade iz Las Vegasa je posebno bio poznat po svom košarkaškom timu koji je krajem 1980-ih i početkom 1990-ih postizao zapažene rezultate. Las Vegas je mjesto gdje su održane neke od vrlo zanimljivih bokserskih borbi, među kojima su borbe između [[Mike Tyson|Mikea Tysona]] i [[Evander Holyfield|Evandera Holyfielda]], Oscara De La Hoye protiv [[Floyd Mayweather Jr.|Floyda Mayweathera]] kao i [[Oscar De La Hoya|De La Hoyin]] meč protiv [[Manny Pacquiao|Mannyja Pacquiaoa]]. == Reference == {{refspisak|refs= <ref name="Shaxson">Nicholas Shaxson: ''Treasure Islands, Tax Havens and the Men Who Stole the World''; The Bodley Head, London, 2011, str. 92, {{ISBN|9780230341722}}</ref> <ref name="aktuelniporezi">[https://tax.nv.gov/Publications/Sales_and_Use_Tax_Publications/ Sales and use tax publications], The Department of Taxation of Nevada, pristupljeno 10. maja 2018.</ref> <ref name="porezmapa">{{cite web |url=http://tax.state.nv.us/documents/Sales_Tax_Map.pdf |title=Sales Tax Map|access-date=4. 5. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130129083550/http://www.tax.state.nv.us/documents/Sales_Tax_Map.pdf|archive-date=29. 1. 2013}}</ref> <ref name="poreznepublik">{{cite web |url=http://tax.state.nv.us/pubs.htm#Sales |title=Taxation Publications |publisher=Tax.state.nv.us |access-date=31. 7. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100813171855/http://tax.state.nv.us/pubs.htm#Sales |archive-date=13. 8. 2010}}</ref> <ref name="raiders">{{Cite news|url=http://www.nfl.com/news/story/0ap3000000795413/article/nfl-team-owners-approve-raiders-move-to-las-vegas|title=NFL owners approve Raiders' move to Las Vegas|newspaper=NFL.com|language=en|access-date=11. 5. 2018}}</ref> <ref name="taxfoundation">{{cite web|url=http://taxfoundation.org/state-tax-climate/nevada|title=The Tax Foundation – Tax Research Areas > Nevada|work=Tax Foundation|access-date=15. 9. 2010|archive-date=22. 6. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120622225631/http://taxfoundation.org/state-tax-climate/nevada|url-status=dead}}</ref> <ref name="dailykos">{{cite web|author=southdem |url=http://www.dailykos.com/story/2012/11/09/1159666/-2012-vs-1960 |title=2012 vs 1960 |publisher=Daily Kos |date=9. 11. 2012|access-date=17. 1. 2013}}</ref> <ref name="thenation">{{cite web|url=http://www.thenation.com/article/164499/agony-and-ecstasy-and-disgrace-steve-jobs |title=The Agony and Ecstasy—and 'Disgrace'—of Steve Jobs |publisher=The Nation |date=9. 11. 2011 |access-date=17. 1. 2013}}</ref> <ref name="nvc-5-5">[https://www.leg.state.nv.us/Const/NVConst.html Ustav Nevade], član. V, paragraf 5.</ref> <ref name=NevadaJudiciary_CourtOfAppeals>{{cite web |url=http://nvcourts.gov/Supreme/Court_Information/Court_of_Appeals/ |title=Court of Appeals |website=Nevada Judiciary |access-date=12. 8. 2017 |archive-date=12. 8. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812211936/http://nvcourts.gov/Supreme/Court_Information/Court_of_Appeals/ |url-status=dead }}</ref> <ref name="lasgenow">{{Cite news|url=http://www.lasvegasnow.com/news/north-americas-only-working-lithium-mine-is-in-nevada/662089846|title=North America's only working lithium mine is in Nevada|author=Patrick Walker|date=24. 2. 2017|newspaper=LASVEGASNOW|language=en|access-date=9. 5. 2018|archive-date=18. 5. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180518051655/http://www.lasvegasnow.com/news/north-americas-only-working-lithium-mine-is-in-nevada/662089846|url-status=dead}}</ref> <ref name="nvc-5-1">[https://www.leg.state.nv.us/Const/NVConst.html Ustav Nevade], član. V, paragraf 1.</ref> <ref name="nevadamining2">Nevada Mining Association, [https://web.archive.org/web/20060528062838/http://www.nevadamining.org/economics/reports/2004/2004_economic_overview.pdf ''Economic Overview of the Nevada Mining Industry 2004'']</ref> <ref name="stoka">Američko ministarstvo poljoprivrede [https://web.archive.org/web/20060523232325/http://www.nass.usda.gov/Statistics_by_State/Ag_Overview/AgOverview_NV.pdf Nevada State Agriculture Overview – 2005], arhivirano 23. maja 2006.</ref> <ref name="laumstch">{{cite web|title=Local Area Unemployment Statistics|url=http://www.bls.gov/web/laus/laumstch.htm|publisher=BLS|access-date=8. 2. 2015}}</ref> <ref name="economist">''[https://www.economist.com/node/16846362 Nevada's Senate race: Return of the prizefighter]'', ''The Economist'', 21. august 2010, str. 35</ref> <ref name="beaitable">{{cite web |url=https://www.bea.gov/iTable/iTable.cfm?ReqID=70 |title=BEA : Gross Domestic Product by State |publisher=Bea.gov |date=2. 6. 2009 |access-date=31. 7. 2010 |archive-date=2. 3. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130302074144/http://www.bea.gov/iTable/iTable.cfm?reqid=70 |url-status=dead }}</ref> <ref name="statedatalab">{{cite web |url=http://www.statedatalab.org/library/doclib/NV-2012-1.pdf |title=statedatalab.org: "The 34th worst state" Truth in Accounting |format=PDF |access-date=27. 7. 2014 |archive-date=10. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140810170050/http://www.statedatalab.org/library/doclib/NV-2012-1.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name="www.thearda.com">{{cite web |url=http://www.thearda.com/rcms2010/r/s/32/rcms2010_32_state_family_2010.asp |title=The Association of Religion Data Archives &#124; State Membership Report |publisher=www.thearda.com |access-date=22. 11. 2013 |archive-date=2. 12. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202225528/http://www.thearda.com/rcms2010/r/s/32/rcms2010_32_state_family_2010.asp |url-status=dead }}</ref> <ref name="greyhill">{{cite web|title=GDP by State|url=http://greyhill.com/gross-state-product|publisher=Greyhill Advisors|access-date=23. 9. 2011}}</ref> <ref name="pewforum">{{cite web|url=http://religions.pewforum.org/maps |title=Pew Forum on Religion & Public Life |publisher=Religions.pewforum.org |access-date=31. 7. 2010}}</ref> <ref name="gallup125999">{{cite web|url=http://www.gallup.com/poll/125999/mississippians-go-church-most-vermonters-least.aspx |title=Mississippians Go to Church the Most; Vermonters, Least |publisher=Gallup.com|access-date=27. 7. 2014}}</ref> <ref name="cdc2014">[https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr64/nvsr64_12.pdf National Vital Statistics Reports]</ref> <ref name="cdc2015">[https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr66/nvsr66_01.pdf National Vital Statistics Reports]</ref> <ref name="cdc2013">[https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr64/nvsr64_01.pdf National Vital Statistics Reports]</ref> <ref name="cdc2016">[https://www.cdc.gov/nchs/data/nvsr/nvsr67/nvsr67_01.pdf National Vital Statistics Reports]</ref> <ref name="pahrump">{{cite web |url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/32/3253800.html |title=Pahrump CDP QuickFacts from the US Census Bureau |publisher=Quickfacts.census.gov|access-date=17. 1. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117094155/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/32/3253800.html |archive-date=17. 1. 2013}}</ref> <ref name="californicated">{{cite web |author=doug |url=https://gach.co/people-moving-into-nevada-drive-clark-county-population-higher/ |title=People keep moving to Nevada... |publisher=gach.co |date=8. 8. 2008 |access-date=31. 7. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170525073500/https://gach.co/people-moving-into-nevada-drive-clark-county-population-higher/ |archive-date=25. 5. 2017}}</ref> <ref name="PopEstUS">{{cite web|url=http://www2.census.gov/programs-surveys/popest/tables/2010-2016/state/totals/nst-est2016-01.xlsx |format=xlsx |title=Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2016 (NST-EST2016-01) |date=20. 12. 2016 |publisher=Popisni biro SAD|access-date=31. 12. 2016}}</ref> <ref name="cenpop2010">{{cite web |url=http://www2.census.gov/geo/docs/reference/cenpop2010/CenPop2010_Mean_ST.txt |format=txt |title=Download the Centers of Population by State: 2010 |publisher=Popisni biro SAD|access-date=31. 12. 2016}}</ref> <ref name="2010census">{{cite web|author=Resident Population Data |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=Resident Population Data – 2010 Census |publisher=2010.census.gov |access-date=22. 12. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220045933/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |archive-date=20. 12. 2012}}</ref> <ref name="est2016">{{cite web |url=http://www2.census.gov/programs-surveys/popest/tables/2010-2016/state/totals/nst-est2016-04.xlsx |format=xlsx |title=Cumulative Estimates of the Components of Resident Population Change for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2016 (NST-EST2016-04) |date=20. 12. 2016 |publisher=Popisni biro SAD|access-date=31. 12. 2016}}</ref> <ref name="pophouse">{{cite web|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/NV,US/PST045217 |date=1. 7. 2017 |access-date=6. 5. 2018|publisher=Popisni biro SAD|title=Nevada: Population estimates}}</ref> <ref name="Moeal">Moe, Al W. ''Nevada's Golden Age of Gambling'', [https://www.amazon.com/Nevadas-Golden-Gambling-Revised-Expanded/dp/0971501904/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1322275959&sr=1-1 Puget Sound Books], 2002, str. 18</ref> <ref name="nvonline">{{cite web|url=http://www.onlinenevada.org/articles/nevada-statehood|title=Nevada Statehood|access-date=5. 5. 2018|archive-date=13. 5. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180513042723/http://www.onlinenevada.org/articles/nevada-statehood|url-status=dead}}</ref> <ref name="Rocha">Rocha Guy, [https://web.archive.org/web/20080113222250/http://dmla.clan.lib.nv.us/docs/nsla/archives/myth/myth12.htm ''Historical Myth a Month: Why Did Nevada Become A State?''], arhivirano sa [http://dmla.clan.lib.nv.us/docs/nsla/archives/myth/myth12.htm originala] 13. januara 2008.</ref> <ref name="etymonline">{{cite web |title=Online Etymology Dictionary |url=http://www.etymonline.com/index.php?search=Nevada&searchmode=none |access-date=20. 5. 2010}}</ref> <ref name="markeri">[http://shpo.nv.gov/uploads/documents/Marker_Numbers.pdf List of all markers by number], na stranici shpo.nv.gov, pristupljeno 4. maja 2018.</ref> <ref name="clarkcountynv">{{cite web |url=http://www.clarkcountynv.gov/visitors/Pages/default.aspx |title=Visitors |publisher=Clarkcountynv.gov |access-date=27. 7. 2014 |archive-date=17. 7. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004427/http://www.clarkcountynv.gov/visitors/Pages/default.aspx |url-status=dead }}</ref> <ref name="scottforesman">{{cite web|title=Explorers and Settlers in Nevada |url=http://scottforesman.com/state/nv/washoe/pdfs/g4_less03.pdf |publisher=Washoe County School District |page=2 |access-date=20. 5. 2010}}</ref> <ref name="library">{{cite web|url=http://dmla.clan.lib.nv.us/docs/nsla/archives/political/historical/hist19.htm |title=Political History of Nevada |access-date=17. 8. 2007 |work=Nevada State Library and Archives. |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927213541/http://dmla.clan.lib.nv.us/docs/nsla/archives/political/historical/hist19.htm |archive-date=27. 9. 2007}}</ref> <ref name="1stSession">{{cite book |author=Zakonodavna skupština teritorije Nevade|title=Laws of the Territory of Nevada passed at the first regular session of the Legislative Assembly |url=https://books.google.com/books?id=oq0wAQAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false |location=San Francisco, CA |publisher=Valentine & Co. |pages=289–291 |year=1862 |access-date=14. 5. 2014}}</ref> <ref name="Osborn">{{cite web|author=Osborn Liz|url=http://www.currentresults.com/Weather-Extremes/US/driest-states.php |title=Driest states |publisher=Currentresults.com |access-date=17. 1. 2013}}</ref> <ref name="Writers">{{cite book|title=Nevada: a guide to the Silver state | author=Federal Writers' Project | publisher=US History Publishers| year=1940|isbn=1-60354-027-X|page=11}}</ref> <ref name="wordref">{{cite web|url=http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=nevada|title=Nevada|access-date=24. 2. 2007|publisher=Wordreference.com|archive-date=25. 12. 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225103913/http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=nevada|url-status=dead}}</ref> <ref name="ReferenceA">National Climatic Data Center, Asheville, N.C., i Storm Phillips, Stormfax, Inc.</ref> <ref name="emplystats">[http://detr.state.nv.us/Press/UI_Rate_Releases/2010/Nov_2010_emp_stats.pdf "Nevada Employment & Unemployment Estimates for November 2010"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170525073633/http://detr.state.nv.us/Press/UI_Rate_Releases/2010/Nov_2010_emp_stats.pdf |date=25. 5. 2017 }}, "Nevada Department of Employment, Training, and Rehabilitation"</ref> <ref name="nevadamining">[http://www.nevadamining.org/faq/index.php "Frequently Asked Questions"], Nevada Mining Association, pristupljeno 7. januara 2011.</ref> <ref name="biblebill">Bible, Bill [http://www.lasvegassun.com/news/2000/aug/11/where-i-stand----bill-bible-protect-gamings-legacy/ "Protect Gaming's Legacy"], "Las Vegas Sun", 11. august 2000, pristupljeno 9. januara 2011.</ref> <ref name="Priyajain">Jain, Priya [http://www.slate.com/articles/arts/culturebox/2010/07/betty_goes_reno.html "Betty Goes Reno"], "Slate", 21. juli 2010, pristupljeno 9. januara 2011.</ref> <ref name="Rochaguy">Rocha, Guy [https://web.archive.org/web/20131024003357/http://nsla.nevadaculture.org//index.php?option=com_content&task=view&id=674&Itemid=418 "Myth No. 12 – Why Did Nevada Become a State?"] "Nevada State Library and Archives", pristupljeno 9. januara 2011.</ref> <ref name=Census1900>{{cite web|title=Race and Hispanic Origin: 1790 to 1990 by State|url=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0056/tabs15-65.pdf|website=Census.gov|publisher=Popis SAD|access-date=16. 7. 2014|access-date=30. 4. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20141121134738/http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0056/tabs15-65.pdf|archive-date=21. 11. 2014|url-status=dead}}</ref> <ref name="sage">{{Cite encyclopedia|editor=Rines, George Edwin|year=1920|title=Sage-brush State|work=Encyclopedia Americana|url=https://en.wikisource.org/wiki/The_Encyclopedia_Americana_(1920)/Sage-brush_State}}</ref> <ref name="LandFedAcresAgency">{{cite web |url=http://www.nv.blm.gov/landsales/LandFedAcresAgency.pdf |title=Federal Land Acres in Nevada | archive-url=https://web.archive.org/web/20060930112237/http://www.nv.blm.gov/landsales/LandFedAcresAgency.pdf | archive-date=30. 9. 2006|access-date=7. 5. 2009 |publisher=Američko ministarstvo unutrašnjih poslova, Biro za upravljanje zemljištem}}</ref> <ref name="CBSA-EST2011">{{cite web|url= https://www.census.gov/popest/data/metro/totals/2011/tables/CBSA-EST2011-01.csv|title= Table 1. Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas: April 1, 2010 to July 1, 2011 (CBSA-EST2011-01)|format=CSV|work= 2011 Population Estimates|publisher= Američki popisni biro, Population Division|date=24. 12. 2012|access-date=24. 12. 2012|archive-url= https://web.archive.org/web/20120427231227/http://www.census.gov/popest/data/metro/totals/2011/tables/CBSA-EST2011-01.csv|archive-date=27. 4. 2012}}</ref> <ref name="EST2011-03-32">{{cite web|url=https://www.census.gov/popest/data/cities/totals/2011/tables/SUB-EST2011-03-32.csv|title=Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places in Nevada|access-date=4. 5. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403195823/http://www.census.gov/popest/data/cities/totals/2011/tables/SUB-EST2011-03-32.csv|archive-date=3. 4. 2013}}</ref> }} == Vanjski linkovi == {{Commons|Nevada}} * {{službeni sajt}} {{Politička podjela Sjedinjenih Američkih Država}} [[Kategorija:Savezne države Sjedinjenih Američkih Država]] [[Kategorija:Nevada|*]] o4eufuhjr8r9bib671pg80x81u607oq Radio-televizija Bosne i Hercegovine 0 23338 3899264 3850510 2026-06-20T15:52:53Z Buckurisbh 182782 3899264 wikitext text/x-wiki {{Infokutija TV | ime = Radio-televizija Bosne i Hercegovine (BHRT) | logo = Logo of BHRT (1998-).svg | veličina_logoa = 160px | alt_logoa = Tamnoplavi zaobljeni pravougaonik u kojem je tekst BHRT; 'BH' je bijele, a 'RT' žute boje | tekst = | logo2 = | početak_emitiranja = {{Br separated entries|10. 4. 1945 (radio)|1. 6. 1961 (televizija)}} | kraj_emitiranja = | vrsta_emitiranja = [[Radio]] i [[televizija]] | mreža = | Osnivač = [[Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine]] | gledanost = | gledanost_god = | gledanost_izvor = | slogan = "Jedan za sve." | država = [[Bosna i Hercegovina]] | jezik = [[Bosanski jezik|Bosanski]], [[Hrvatski jezik|hrvatski]], [[Srpski jezik|srpski]] | pokrivenost = | podružnice = | sjedište = Bulevar Meše Selimovića 12, [[Sarajevo]], [[Bosna i Hercegovina]] | raniji_nazivi = | zamijenio = | zamijenjen_sa = | bratski_kanali = | web_sajt = {{URL|bhrt.ba}} | zem_dos_1 = | zem_kan_1 = | sat_dos_1 = Total TV | sat_kan_1 = Kanal 1 | kab_dos_1 = [[Telemach (Bosna i Hercegovina)|Telemach]] | kab_kan_1 = Kanal 2 (HD - 311) | sat_radio_dos_1 = | sat_radio_kan_1 = | iptv_dos_1 = Net TV Plus | iptv_kan_1 = Kanal 1 | online_dos_1 = | online_kan_1 = | kab_dos_2 = [[Telemach (Bosna i Hercegovina)|Telemach]] (analogna) | kab_kan_2 = Kanal S03 | kab_dos_3 = A1 Telekom Austria | kab_dos_4 = Telrad | kab_dos_5 = [[Mtel (Bosna i Hercegovina)|m:tel]] | kab_kan_3 = Kanal 975 | kab_kan_4 = Kanal 5 | kab_kan_5 = Kanal 53 (HD - 54) | sat_dos_2 = Msat | sat_kan_2 = Kanal 5 | kab_dos_6 = [[Logosoft]] | kab_dos_7 = HT Eronet | kab_dos_8 = [[Elta Kabel]] | kab_dos_9 = Neon solucije | kab_dos_10 = Blic net | kab_kan_6 = Kanal 1 (HD) | kab_kan_7 = Kanal 1 | kab_kan_8 = Kanal 2 | kab_kan_9 = Kanal 2 | kab_kan_10 = Kanal 3 | sat_dos_3 = Total Tv (Hrvatska) | sat_kan_3 = Kanal 352 | iptv_dos_2 = EON TV | iptv_kan_2 = Kanal 2 (HD-311) | kab_dos_11 = Blic net (MMDS) | kab_dos_12 = Moja TV | kab_dos_13 = | kab_kan_11 = Kanal 4 | kab_kan_12 = Kanal 1 (SD - 98) | kab_kan_13 = }} '''Radio-televizija Bosne i Hercegovine''' ('''BHRT'''), državna je [[radio]][[televizija]] u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Kao [[javni emiter]], BHRT je jedini član [[Evropska radiodifuzijska unija|Evropske radiodifuzione unije]] iz [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]], koji aktivno učestvuje u godišnjem izboru [[Bosna i Hercegovina na Eurosongu|bosanskohercegovačkog predstavnika]] za [[Eurosong]]. Sjedište BHRT-a nalazi se u zgradi [[RTV Dom]]a u [[Sarajevo|Sarajevu]]. == Historija == === RTV Sarajevo === {{Glavni|RTV Sarajevo}} Prvi elektronski medij koji se nakon završetka [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog i rata]] i oslobođenja [[Sarajevo|Sarajeva]] oglasio u Bosni i Hercegovini bio je Radio Sarajevo. Radio Sarajevo je sa emitovanjem programa počeo 10. aprila 1945. godine riječima: ''"Ovdje Radio Sarajevo. Smrt fašizmu - sloboda narodu!"''<ref>http://www.media.ba/bs/magazin-tehnike-i-forme/svjetski-dan-radija</ref> koje je izgovorio Đorđe Lukić, prvi tehničar i spiker ovog radija. Do kraja 1945. godine program je trajao 6 sati i emitovan je u tri bloka: jutarnjem, podnevnom i večernjem. [[Radiotelevizija Sarajevo]] osnovana je sredinom 1960-ih godina u [[Sarajevo|Sarajevu]] kao republička radiotelevizijska kuća za [[NR Bosna i Hercegovina|NR Bosnu i Hercegovinu]] a bila je članica tadašnjeg emiterskog sistema [[Jugoslavenska radiotelevizija|Jugoslavenske radiotelevizije]]. ===1992–98=== [[Datoteka:Img.jpg|mini|lijevo|250p|Logo RTVBiH od 1998. do 2000.<ref>{{Cite web|url=https://logos.fandom.com/wiki/BHT_1|title=BHT 1|website=Logopedia|language=en|access-date=30. 4. 2020}}</ref>]] Početak ratnih sukoba na području [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslavije]] RTV Sarajevo dočekuje sa izgrađenom infrastrukturom za produkciju i emitovanje tri radijska i tri televizijska kanala. Promjena imena iz "Radiotelevizija Sarajevo" u '''Radiotelevizija Bosne i Hercegovine''' ('''RTVBiH''') uslijedila je nakon početka nešto intenzivnijih [[Rat u Bosni i Hercegovini|ratnih sukoba u Bosni i Hercegovini]] 1992. godine. RTV Dom u Sarajevu napuštaju mnogobrojni radnici, odnoseći pokretnu opremu (televizijske kamere, mikrofone i sl.) Početkom [[Opsada Sarajeva|opsade Sarajeva]], RTVBiH je suočena sa stalnim razaranjem opreme, predajnika, uz stradanje radnika koji su se borili protiv medijske blokade grada [[Sarajevo|Sarajeva]], ali i cijele [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]]. U okviru RTVBiH tada djeluju tvBiH i Radio Bosne i Hercegovine. Za emitovanje programa RTV BIH u ratnim uslovima, najzaslužniji je tzv. "PEP" sa isključivo tehničkom djelatnošću (Prenos i emitovanje programa). Već 1. januara 1993. godine RTVBiH primljena je kao aktivni član [[European Broadcasting Union|Evropske emiterske unije]]. To je omogućilo da se predstavnik Bosne i Hercegovinae prvi put pojavi 1993. godine na [[Eurovision Song Contest|Euroviziji]]. Prvi predstavnik Bosne i Hercegovine na ovom takmičenju bio je [[Muhamed Fazlagić|Muhamed Fazlagić Fazla]] s pjesmom "[[Sva bol svijeta]]". Nakon završetka ratnih sukoba u BiH, popravlja se uništena i infrastruktura neophodna za funkcionisanje RTV sistema na nivou cijele Bosne i Hercegovine. ===PBSBiH 2000–2004=== Logo Javnog radiotelevizijskog servisa BiH – PBSBiH po prvi put se pojavio tokom direktnog prenosa [[Olimpijske igre 2000.|Ljetnih olimpijskih igara u Sydney-u]]. Uz donacije u opremi [[Ured visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu|OHR-a i Europske komisije u BiH]], osigurana je emisiona mreža za uspostavu televizije na nivou [[BiH|Bosne i Hercegovine]]. U noći između 11. i 12. augusta 2004. godine, realizovano je razdvajanje emisionih mreža PBSBiH (Radio-televizije BiH), RTVFBiH (Radiotelevizije Federacije BiH) i RTRS (Radiotelevizije Republike Srpske). Istovremeno se radilo na poboljšanju emisionih mreža entitetskih radiotelevizija. Od 12. augusta 2004, BHTV 1 na vlastitoj frekvenciji emituje probni test signal kombiniran s audio podlogom - program [[BH Radio 1]] i tehničkim podacima o frekvencijama za prijem novog kanala. ===BHT 1 i BH Radio 1=== 13. augusta 2004. godine iz studija u Sarajevu počelo je cjelodnevno emitiranje programa BHT 1 (PBSBiH mijenja naziv u Bosanskohercegovačka radiotelevizija - BHRT). Tačno u 18:00h, emitovan je Otvoreni program povodom [[Olimpijske igre 2004.|Ljetnih olimpijskih igara u Ateni]][[BHT 1]] emitira dešavanja i nadmetanja sa Olimpijskih igara uz informativni program (signalom pokriva preko 90% populacije u BiH). Nakon svečane ceremonije upriličene u RTV Dom-u, u 19:00 emitovano je prvo izdanje [[BHT Vijesti]] na tek uspostavljenoj nacionalnoj mreži. Prvi voditelj Vijesti bio je [[Tomislav Đurić]].<ref>http://www.ekapija.com/website/bih/page/416225</ref> ==Organizacija == BHRT se finansira iz dijela RTV takse zajedno sa ostalim javnim emiterima u BiH (50% za BHRT, 25% za RTVFBiH i 25% za RTRS).  Bosanskohercegovačka radiotelevizija se sastoji od entitetskih javnih emitera sa organizacijskim jedinicama: * [[BHT 1]] - Televizija Bosne i Hercegovine * [[BH Radio 1|BH radio 1]] - Radio Bosne i Hercegovine * [[MP BHRT]] - Muzička produkcija Radiotelevizije BiH * [[Radio Televizija Republike Srpske|RTRS]] - Televizija Republike Srpske (s dva tv kanala) * [[RTRS-Radio]] - radio Republike Srpske * [[Federalna televizija]] - televizija [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije BiH]] * [[Radio Federacije Bosne i Hercegovine]] - radio Federacije BiH ==Program== Program BHRT-a se emituje 24 sata dnevno na području cijele Bosne i Hercegovine. Većina [[radio]]-[[Televizija|televizijskog]] programa se proizvodi iz RTV doma u [[Sarajevo|Sarajevu]]. Razvijena je mreža Informativno-tehničkih centara (ITC) u drugim gradovima BiH: [[Bihać]]u, [[Banja Luka|Banjoj Luci]], [[Mostar]]u, [[Tuzla|Tuzli]], [[Zenica|Zenici]]. U planu je uspostavljanje korporacije koju bi činili svi javni emiteri u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] (BHRT, [[Federalna televizija|RTVFBiH]] i [[RTRS]]). ==Digitalizacija== Iako je bio završetak digitalizacije bio predviđen do početka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|svjetskog nogometnog prventstva 2014.]] godine, ona još nije urađena zbog problema sa [[Radiotelevizija Republike Srpske|Radiotelevizijom Republike Srpske]]. Početak emitiranja digitalnog programa je planiran do kraja 2016. godine.{{izvor}} == Finansijska kriza i prijetnja gašenjem == Tokom 2026, BHRT se suočio s najtežom finansijskom krizom od svog osnivanja, koja je zaprijetila potpunim gašenjem državnog javnog emitera.<ref>{{cite web |url=https://n1info.ba/vijesti/bhrt-danas-obustavio-program-dosli-smo-do-zida-dug-rtrs-a-104-miliona-km-ebu-prijeti-blokadom-racuna/ |title=BHRT danas obustavio program: “Došli smo do zida”, dug RTRS-a 104 miliona KM, EBU prijeti blokadom računa |website=n1info.ba |date=2026-02-25 |access-date=2026-02-26}}</ref> Uzrok krize bio je nagomilani dug prema [[Evropska radiodifuzijska unija|Evropskoj radiodifuzijskoj uniji]] (EBU) u iznosu od blizu 22 miliona KM, zbog čega je EBU najavio mogućnost blokade bankovnih računa BHRT-a do kraja februara iste godine.<ref>{{cite web |url=https://www.blic.rs/biznis/vesti/javni-servis-prekinuo-redovno-programa-muk-u-bosni/qcs8ngl |title=BHRT prekinuo redovno emitovanje programa! Poslali upozorenje: Traže hitnu reakciju nadležnih |website=blic.rs |date=2026-02-25 |access-date=2026-02-26}}</ref> Uprava BHRT-a istakla je da je glavni razlog ovakvog stanja dugogodišnje nepoštovanje Zakona o javnom RTV sistemu Bosne i Hercegovine. Naime, [[Radiotelevizija Republike Srpske]] (RTRS) po osnovu neraspodijeljene RTV takse duguje BHRT-u više od 104 miliona KM, što je u januaru 2026. potvrdilo i [[Predsjedništvo Bosne i Hercegovine]] zatraživši prinudnu naplatu tog duga.<ref>{{cite web |url=https://rtvbpk.ba/2026/01/27/predsjednistvo-bih-usvojilo-zakljucke-o-bhrt-u-traze-prinudnu-naplatu-duga-od-rtrs-a/ |title=Predsjedništvo BiH usvojilo zaključke o BHRT-u: Traže prinudnu naplatu duga od RTRS-a |website=rtvbpk.ba |date=2026-01-26 |access-date=2026-02-26}}</ref> Kao direktno upozorenje na neminovni prekid rada i apel nadležnim institucijama da hitno riješe problem finansiranja, BHRT je 25. februara 2026. privremeno obustavio emitiranje svog redovnog programa, puštajući na ekranu samo tekst upozorenja i emitirajući isključivo informativne emisije.<ref>{{cite web |url=https://6yka.com/bih/javna-televizija-u-bih-prekinula-emitovanje-programa-preko-ekrana-stoji-obavjestenje/ |title=Javna televizija u BiH prekinula emitovanje programa. Preko ekrana stoji obavještenje |website=6yka.com |date=2026-02-25 |access-date=2026-02-26}}</ref> ==Uprava== *Generalni direktor BHRT-a: Belmin Karamehmedović (v.d.)<ref>{{Cite web |url=http://www.bhrt.ba/lat/default.wbsp?p=89 |title=Arhivirana kopija |access-date=15. 2. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130824203237/http://www1234.bhrt.ba/lat/default.wbsp?p=89 |archive-date=24. 8. 2013 |url-status=dead }}</ref> *Direktorica [[BHT 1]]: Neda Tadić *Direktor [[BH Radio 1|BH Radija 1]]: Dejan Kerleta == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.bhrt.ba/ Zvanični sajt] {{Članice Evropske radiodifuzijske unije}} {{Radiotelevizijski servis Bosne i Hercegovine}} [[Kategorija:Bosanskohercegovačke TV-stanice]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačke radiostanice]] [[Kategorija:TV-stanice osnovane 1992.]] [[Kategorija:Mediji u Sarajevu]] [[Kategorija:Radiotelevizija Bosne i Hercegovine]] tocgevds6gmdpuf5wijpg0e7qhlmlia Opel 0 24893 3899401 3839821 2026-06-21T10:27:58Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899401 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Standardi}} [[Datoteka:Opel logo 2023.svg|mini|200x200piksel|Logo Opela]] [[Datoteka:Opel GT 1900, 1970 (1).jpg |mini|desno|200px|Opel GT, 1970]] '''Opel''', punog naziva '''Adam Opel AG''', jest [[Njemačka|njemački]] proizvođač automobila. Kompanija je osnovana 21. januara 1863, a automobile je počela proizvoditi tek 1899. Kompanija [[General Motors]] (GM) 1929. kupuje kompaniju [[Adam Opel]], ali nastavlja s radom pod starim imenom Adam Opel GmbH i predstavlja najveći brend General Motorsa u Europi, zajedno s [[Vauxhall]]om (u Ujedinjenom Kraljevstvu). Vozila pod Opelovim brendom proizvodile su i mnoge kompanije pod GM-om, kao što su: 1. [[Vauxhall]], (Engleska) 2. [[Chevrolet]] (SAD i Južna Amerika) 3. [[Cadilac]] (SAD) 4. [[Holden]] (Australija) 5. [[Daewoo]] (Južna Koreja) 6. [[Saab]] (proizvodio vozila na osnovu Opelovih modela, npr. Vectra A i Saabov 2-9 ) Serijske prerade u Evropi radio je [[Lotus]] ([[Lotus Omega]]), a 1997. Opel otvara vlastiti [[OPC]] (Opel Preformance Center), koji se bavi serijskim tjuniranjem Opelovih vozila. == Rana historija == Kompaniju je osnovao Adam Opel 21. januara 1863. U početku se bavila proizvodnjom kućanskih mašina i bili su najveći proizvođači šivaćih mašina. Osnivač, [[Adam Opel]] umire 1895, a njegova kompanija u to je vrijeme evropski lider u proizvodnji šivaćih mašina, a godišnje proizvode i više od 2000 bicikala. Prvi automobil je proizveden 1898, koji nije bio Opel nego [[Lutzmann]], koji je pravljen po licenci, a nazvan je "[[Opel-Litzmann]]". Međutim, dvije godine poslije, po raspadu partnerstva, Opelov sin potpisuje licencni ugovor s automobilskom industrijom "[[Darracq S.A.]]" iz francuske i poćinje proizvodnja vozila zvanih "[[Ople-Darracq]]". Automobili su bilo sastavljeni od Opelove karoserije na Darracqovoj šasiji, i pokretao ih je motor s dva cilindra. Godine 1906. Opel pokreće vlastitu proizvodnju, koju prvi put prikazuju na Hamburškom sajmu, a 1907. Opel definitivno prestaje s proizvodnjom "Opel-Darracqa". Godine 1911. fabrika je potpuno izgorjela te je sagrađena nova, opremljena najmodernijim mašinama koje su se mogle kupiti u to vrijeme, te se gasi proizvodnja šivaćih mašina. Od te godine sva proizvodnja sastoji se od proizvodnje automobila, motocikala i bicikala. Godine 1913. Opel postaje i najveći proizvođać automobila u Njemačkoj. == Preuzimanje od GM-a == U martu 1929. američka kompanija General Motors kupuje 80% dionica Opela, a već 1931. udio povećava na 100%. Porodica Opel time dobija 33,3 miliona američkih dolara. == Događaji: == [[1863]]. Kompaniju osniva Adam Opel [[1902]]. Prvi modeli prikazani na Hamburškom Motor Sajmu [[1906]]. Automobili prvi put iskljućivo samo Opel-ov dizajn [[1907]]. Prestaje proizvodnja vozila "Opel-Darracq" [[1911]]. Fabrika je totalno uništena u požaru [[1913]]. Opel je najveći automobilski proizvođać u Njemačkoj [[1919]]. Američka kompanija kupuje 80% dionica Opel-a [[1931]]. General Motors je 100%-ni vlasnik Opel-a [[1971]]. Opel otvara proizvodnju u Aziji [[2005]]. Opel poinje saradnju sa Saturn Korporacijom [[2006]]. U decembru, Opel zatvara pogon u Japanu == Opel u svijetu == Mnoga vozila, prodana širom svijeta su Opelov dizajn, uključujući modele kao što su [[Corsa]], [[Astra]], [[Vectra]] i [[Omega]]. Opelova vozila su također prodavana pod drugim GM-ovim brend imenima, kao što su, [[Vauxhall]] u Engleskoj, [[Holden]] u Australiji i [[Chevrolet]] u Južnoj Americi. Model [[Zafira]] je prodavan u Japanu kao Subaru [[Traviq]], dok je [[Omega]] u [[USA]] prodavana kao [[Cadillac Catera]]. I drugi modeli su prodavani u [[USA]] ali malo modifikovani, tako da će te prepoznati Opel u [[Saturn]]ima L-serije, [[Chevrolet Malibu]]-u i [[Cobalt]]-u. Većinu budućih Saturnovih modela očekujte da budu identični, kao [[Saturn Sky]], ili jako sličnim kao [[Aurora]], s Europskim Opel-ima. Automobil [[Pontiac LeMans]] (1989-1994), koji je i prvijenac [[Dawoo]]-a u Južnoj Koreji namijenjen izvozu u USA, je temeljen na [[Opel Kadett]]-u E (sada [[Astra]]). U [[Sjedinjenim Američkim Državama]], od 1958 do 1975-e godine, opel je nastupao pod svojim imenom i prodavan je preko [[Buick]] dilera. Najprodavaniji Opel modeli u USA su bili [[Opel kadett]] od 1964 do 1972, [[Opel Manta]] od 1971 do 1975 i sada već klasika, [[Opel GT]] od 1968 do 1973 godine (Opel brand naziv se također koristio i na [[Isuzu]] vozilima od 1976 do 1989 godina iako su s mehaničkog aspekta, to bila sasvim drugačija vozila). Opel je dugo vremena bio [[GM]]-ova najjača marka u [[Japan]]u, sa prodajom od 38000 vozila 9196-e godine, međutim brend je izgobio na ugledu dekadu poslije, te prodaja pada na siromašnih 1800 jedinica godišnje te GM 2006 godine, napokon i zatvara pogon u Japanu. == Opel u Evropi == Opel je glavni GM-ov brand naziv u Europi, osim u Engleskoj gdje nastupa pod nazivom "[[Vauxhall Motors]]". [[Vauxhall Motors]], iako je sestrinjska Opel firma, iako sada proizvode istovjetna vozila ali sa drugačijim zaštitnim znakom, nije uvijek proizvodio Opelove modele, nego je to poćelo tek 1970-ih godina, do tada [[Vauxhall]] je imao svoje sopstvene modele. Opelovo ime je u većem dijelu Engleske isćezlo 1981-e godine poslije udruživanja [[Vauxhall]]-ovih i Opel-ovih dilerskih mreža, s izuzetkom vozila [[Manta]] i [[Monza]] (kupe verzija [[Senator]]-a) koji su bili prodavani kao Opel, sve dok proizvodnja istih nije obustavljena([[Manta]] 1988-e, a [[Monza]] 1987-e godine). [[Vauxhall]] je poćeo uvoditi Opel nazive modela s izuzetkom [[Kadett]]-a koji je zamijenjen s [[Astra]], koji je [[Vauxhall]] već koristio u 1991-e. Na ostalim tržištima s desno pozicioniranim volanima u Europi, kao što su [[Irska]], [[Kipar]], i [[Malta]] glavni Gm-ov brend naziv je još uvijek Opel, međutim [[Vauxhallova]] vozila se također izvoze u [[Irsku]] kao paralelni uvoz. Bilo je predloga da [[Vauxhall]] prekine s proizvodnjom vozila pod svojim zaštitnim znakom u korist Opel-a, harmonizirajući GM marketinšku strategiju u Europi, međutim [[Vauxhall]] je to odbio tvrdeći da je njegov brand poznat u Engleskoj i mnogi kupci preferiraju njihova vozila iako se radi o identićnim Opel vozilima sa [[Vauxhall]]-ovim znakovima Opel također, kao i [[Vauxhall]]-u, tako i [[Saturn]]-u u Americi pruža dizajnersku i inženjersku pomoć. Sjedište kompanije se nalazi u [[Russelheim]]-u a ima pogone i u [[Bochum]]-u, [[Eisenach]]-i i [[Kaiserslautern]]-u kao i u Belgiji, Španiji i Portugalu. Opel vozila se također proizvode i u Engleskoj, u Vauxhallovoj fabrici u [[Ellesmere Port]]-u. Oktobra 2004 godine, radnici Opel-a stupaju u šetodnevni štrajk radi prijetnji da će biti otpušteno 12000 radnika, radi nepofitabilnosti Europskog tržišta radi loše potrošaćke potražnje. Štrajk je imao ogroman uticaj na proizvodnju. 2005 godine, Opel predstavlja i pušta u proizvodnju model Astra Dizel-Hibrid]] 2006 godine, Opel zatvara fabriku u mjestu [[Azambuja]] i proizvodnju modela [[Opel Combo]] preseljava u pogone u [[Zaragosa]]-i u Španiji, što izaziva nacionalni bojkot u [[Portugal]]u i uzrokuje javnom tužbom Portugalske vlade protiv [[General Motors]]-a == Aktuelni modeli == * [[Opel Agila|Agila]] * [[Opel Astra|Astra]] * [[Opel Combo|Combo]] * [[Opel Corsa|Corsa]] * [[Opel Meriva|Meriva]] * [[Opel Signum|Signum]] * [[Opel Tigra|Tigra Twin Top]] * [[Opel Vectra|Vectra]] * [[Opel Zafira|Zafira]] == Paleta vozila == Spisak modela koji su izašli kroz vrata [[Russelheim]]-a a i drugih tvornica širom svijeta je povelik, i svaki zaslužuje svoje mijesto u istoriji automobilizma, su po kategorijama: == Supermini automobili == * [[Chevette]] 1980-1982 * [[Corsa A]] 1983-1993 * [[Corsa B]] 1993-2000 * [[Corsa C]] 2000-2006 * [[Corsa D]] 2006- i dalje == Mali porodični automobili == * [[Olympia]] 1947-1953 * [[Olympia]] Rekord 1953-1957 * [[Olympia]] 1967-1970 * [[Kadett A]] 1962-1965 * [[Kadett B]] 1965-1973 * [[Kadett C]] 1973-1979 * [[Kadett D]] 1979-1984 * [[Kadett E]] 1984-1993 (1991 godine, "gasi" se ime Kadett i nastavlja se s nazivom "Astra") * [[Astra F]] 1991-1998 * [[Astra G]] 1998-2004 * [[Astra H]] 2004- i dalje == Veliki porodićni automobili == * [[Rekord PI]] 1957-1960 * [[Rekord PII]] 1960-1963 (Record prelazi u "poslovnu" klasu a klasu velikih porodićnih automobila nastavlja Ascona) * [[Ascona A]] 1970-1975 * [[Ascona B]] 1975-1981 * [[Ascona C]] 1981-1988 (1988-2 godine, kao i kod kadett-a, gasi se ime Ascona a klasu nastavlja Vectra) * [[Vectra A]] 1988-1995 * [[Vectra B]] 1995-2002 * [[Vectra C]] 2002-i dalje (Vectra seriju nasljeđuje Insignia) == Poslovni" automobili == * [[Rekord A]] 1963-1965 * [[Rekord B]] 1965-1966 * [[Rekord C]] 1966-1972 * [[Rekord D]] 1972-1977 * [[Rekord E]] 1977-1986 * [[Kapitän]] 1938-1940 * [[Kapitän II]] 1947-1950 * [[Kapitän III]] 1951-1953 * [[Kapitän IV]] 1954-1957 * [[Kapitän P1]] 1958-1959 * [[Kapitän P2]] 1959-1963 (1965 godine, kapitan kao i Rekord prelazi u klasu više, u "luksuzne automobile" a klasu nastavlja Commodore) * [[Commodore A]] 1967-1972 * [[Commodore B]] 1972-1978 * [[Commodore C]] 1978-1982 * [[Omega A]] 1986-1994 * [[Omega B]] 1994-2003 * [[Omega Lotus Charlton]] == Luksuzni automobili == * [[Kapitän A]] 1964-1969 * [[Kapitän B]] 1969-1977 * [[Admiral A]] 1964-1969 * [[Admiral B]] 1969-1977 * [[Diplomat A]]1964-1969 * [[Diplomat B]] 1969-1977 (Kapitän/Admiral/Diplomat pripadaju KAD platformi koja je bila u 2 serije, A i B) * [[Senator A]] 1977-1987 * [[Senator B]] 1987-1993 * [[Monza A]] 1978-1986 * [[Signum]] 2003-i dalje == Sportski automobili i kupei == * [[Opel GT]] 1968-1973 * [[Manta A]] 1970-1975 * [[Manta B1]] 1975–1981 * [[Manta B2]] 1982–1988 * [[Calibra]] 1990-1997 * [[Speedster]] 2000-2005 te nastupa povratak legendarnog kupea GT * [[Opel GT]] 2007]- i dalje * [[Tigra]] 1994-2000 * [[Tigra TwinTop]] 2004-i dalje == Mala, srednja i velika kompaktna vozila == * [[Agila A]] 2000-2007 * [[Agila B]] 2008- i dalje * [[Meriva A]] 2002-2007 * [[Zafira A]] 1999-2005 * [[Zafira B]] 2005-i dalje * [[Sintra]] 1996-1999 == Sportski terenci tj. SUV-ovi == * [[Monterey]] 1992-1999 * [[Frontera A]] 1992-1998 * [[Frontera B]] 1998-2003 (2006 godine, klasu nastavlja Antara) * [[Antara]] 2006-i dalje == Pick-up, kombi, manja teretna i dostavna vozila == * [[Combo A]] 1995-2001 * [[Combo B]] 2001-i dalje * [[Arena]] 1997-2000 * [[Vivaro]] 2001-i dalje * [[Movano A]] 1998-2003 * [[Movano B]] 2003-i dalje == Auti, studije i modeli RAK programa == * [[System Litzmann]] (1899–1901) u saradnji s Fridrikom Lutzmannom * [[Doktorwagen]] (1909) izdržljiv i popularan među doktorima * 12,3 litarski [[Rennwagen]] (1914) (ispod haube) * [[Laubrofch]] (1924–1931) * [[RAK2]] (1928) (iz RAK programa) * [[P4]] (1935 – 1937) * [[Super 6]] (1938) (2500&nbsp;cm<sup>3</sup> zapremine/ 54 KS) * [[GT2]] (1975) studija i prethodnik serijskog GT – a * [[Corsa C OPC]] (2002) * [[Concept A]] (1999) * [[Insignia]] (2003) - Sad već u serijskoj proizvodnji * [[Tech 1]] (1981) * [[GTC Geneve]] (2003) * [[Opel CD]] (1969) * [[Chronos]] (1991) * [[Filo]] (2001) * [[G90]] (1999) * [[Frogster]] (2001) * [[Trixx]] (2004) * [[Junior]] (1983) * [[Signum 1]] (1997) * [[Signum 2]] (2001) * [[Concept M]] (2002) * [[GTC]] (2007) == Ostali == * [[Chevette]] (1980 – 1982) izvorno od Vauxhalla (predhodnik Corse) * [[Bedford Blitz]] (1973 – 1987) izvorno od Bedforda i Vauxhalla (klasa mini buseva) == Vanjski linkovi == * [http://www.opel.com/ Službena stranica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110221074152/http://www.opel.com/ |date=21. 2. 2011 }} * [http://www.opel.ba/ Službena stranica za Bosnu i Hercegovinu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051118213005/http://www.opel.ba/ |date=18. 11. 2005 }} {{Commonscat}} [[Kategorija:Proizvođači automobila]] [[Kategorija:Njemački proizvođači automobila]] [[Kategorija:Njemački brendovi]] au9eg3nrcpz1l9a7am56iryl3z343r5 Noise muzika 0 29413 3899359 3543084 2026-06-21T05:40:57Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899359 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} [[Datoteka:Caviar Spectator Trio.JPG|mini|Noise u Sarajevu - koncert sarajevske grupe [[Caviar Spectator Trio]].[[Galerija IPC]], zima 2004.]] [[Datoteka:Barry Johnston.JPG|mini|Barry Johnston, noise izvođač iz St. Louisa u [[Kafe Depo]]-u [[Jusuf Hadžifejzović|Jusufa Hadžifejzovića]], [[Sarajevska zima]] 2004.]] [[Datoteka:58-klopkazapionira.jpg|mini|Klopka Za Pionira na pozornici]] '''Noise''' (fon.: ''nojz'', [[Bosanski jezik|bos]].: ''[[buka]]'') je po nekim teoretičarima ustvari antimuzički i antikulturalni odraz stavova muzičara i drugih umjetnika, kojima je neinventivnost i slabost na umjetničkoj sceni dosadila, pa se tako iz iskustava u historiji muzike i umjetnosti (posebno iskustava [[dadaizam|dadaizma]], [[jazz|free jazz]]-a, [[punk muzika|punk]]-a, [[industrija|industrijskog]] upliva u umjetnost kao i besmislenosti umjetnosti nekon [[holokaust]]a) okrenula takozvanom ukidanju umjetnosti. Neki od umjetnika koji su u muzičkom/antimuzičkom smislu ostvarili nevjerovatan zvuk kroz historiju su: [[Ludwig van Beethoven]], [[Erik Satie]], [[John Cage]], [[John Coltrane]], [[Ornette Coleman]], [[Jimy Hendrix]], [[Sun Ra]], [[Dead Kennedys]], [[MC5]], [[Gang of Four]], [[Can]], [[Faust]] i [[Throbbing Gristle]]. John Cage, poznat među svojim odanim sljedbenicima kao "otac nojza". Ironično je da je ovaj [[postmodernizam|postmoderni]] "kompozitor" najpoznatiji po svom djelu koje se zove ''4'33"'', koje je zapravo, ništa više nego četiri minute i tridesettri sekunde tišine! Vezano za noviju historiju noise-a možemo spomenuti da se ovaj pristup proširio po čitavom svijetu gdje su najpoznatije scene/epicentri stacionirane na području Japana (Masonna, Masami Akita, Acid Mothers Temple, Merzbow, K:K:Null, Keiji Haino i gomila drugih) do Čikaga (u takozvanoj noise [[indie rock|indie]] (indi) sceni odličan prikaz daju nezavisne izdavačke kuće: Load, Skin graft, Touch and go, Trubleman unlimited itd), neki od bendova preko puta "velike bare" koji se mogu povezeti sa noiseom su: Pink & Brown, The Flyng Luttenbachers, Shellac, Lightning Bolt, Laddio Bolocko, [[Sonic Youth]], do tipičnih harsh noise producanata poput: Necroanal, Mutant Apes, Nova-sak, Children In Gas Mask, Retro, Our Scouring, Audiocum i drugih. Treba napomenuti da se, naravno, ovaj zvuk ne može jednostavno opisati ili selektirati, pa se preporuča uživanje u noise-u kao u jednom od najinteresantnijih pristupa muzici (bilo [[klasična muzika|klasičnoj]], [[elektronska muzika|elektronskoj]] ili [[rock muzika|rock muzici]]), po prilici uživo. U Bosni i Hercegovini neki bendovi su na neki način dosegli interesantan i zavidan nivo oslanjajući se na iskustva noise-a kao stilske pozadine, mada ni u kom slučaju i samo njega, a to su: [[SCH]], New Faraday Collision, [[Ansambl Komedične Dignje]], [[Temple Texas]], [[Clockwise Terror]], [[Bolest Evropa]], [[dARM]], [[nordin]], [[Warm Emission]], [[Viktor Liebezeit]], [[Idlness Distribution]], Dlake i [[Vuneny]]. U Sarajevu su od početka dvijehiljaditih godina bile aktivne četiri nezavisne izdavačke kuće čiji je rad bio zasnovan na DIY principima, a usmjeren ka noiseu, eksperimentalnoj elektronskoj muzici, ambient muzici, [[Casasaur]], [[Mrtvaja]], [[Human Cross Records]], [[Zvukovina]]. == Noise pravci == === Harsh noise === [[Datoteka:Idlness distribution.JPG|mini|Idlness Distribution, sarajevski "harsh noise" duo u svom kućnom studiju, tipičnom za prljavi noise zvuk]] Prljavi, istinski bučni doprinos [[nihilizam|nihilizmu]] 20. vijeka u vidu zvučnog [[performans]]a ili [[zvučni zapis|zvučnog zapisa]], u biti čista buka. Nastaje kao ideja uporedo sa prvim "pravim" noise experimentima i takozvanom [[konkretna muzika|konkretnom muzikom]] a odlika mu je odsustvo bilo kakve muzičke estetike pa samim tim i [[avangarda|avangardnih]] stremljenja u umjetnosti. Instrumentalnih dionica upotrebljava se što manje, a poželjno je odsustvo bilo kakvog instrumentarija ili nečeg što bi ličilo na [[kompozicija|kompoziciju]]. [[muzička struktura|Strukturalni]] pristup varira zavisno od strasti i koncepta autora. === Power electronic === Noise zasnovan više na ranom [[elektronska muzika|elektronskom]] nasljeđu i moćnim [[afrička muzika|afro-uticajima]] strastvene ritmike kao i strukturalne dinamike evropske muzike 19. i 20. vijeka. Vjerovatno najpoznatiji predstavnici su engleski [[Whitehouse]] i italijanski [[Maurizio Bianchi]], čiji rani radovi obilježavaju čitav pravac svojim specifičnim mračnim odisejama i erotičnim tematikama. === Noise rock === Nešto bučniji ali i dalje rock žanr koji zavisno od pristupa uglavnom zadržava rock strukture i [[rock muzika|rock instrumentarij]]. Uglavnom ne sadržava toliko radikalan pristup zvuku, poput recimo harsh noise-a, ali neki bendovi se opasno približavaju takvom ekstremu. U BiH neki od poznatijih bendova u ovom žanru (u okvirima poznavatelja nezavisne scene) su:(rani) SCH, Dlake, Temple Texas, New Faraday Collision, Ansambl Komedične Dignje, Luxusmahr i vjerovatno još neki manje istraženi bendovi u ovom prilično nepopularnom muzičkom pravcu, kod nas i u svijetu. Neki od svjetski najpoznatijih "takozvanih" noise rock sastava su: [[Shellac]], [[Sonic Youth]], [[The Ex]], [[Lightning Bolt]], [[Melt-Banana]], [[HEALTH]], [[AIDS Wolf]], [[Black Dice]], [[No Age]], [[Acid Mothers Temple]], [[Boredoms]], [[Arab On Radar]] i mnogi drugi. == Retrospektiva == <timeline> Preset = TimeHorizontal_AutoPlaceBars_UnitYear ImageSize = width:760 Colors = id:lightGray value:gray(0.7) id:gray value:gray(0.4) id:darkGray value:gray(0.2) id:prp value:rgb(0.75,1,0) legend:Protopunk id:now value:rgb(0.75,1,1) legend:NowaveIndustrial id:noi value:rgb(0.75,1,0.75) legend:Noiserock id:sho value:rgb(0.5,1,0.75) legend:Shoegaze id:gru value:rgb(1,1,0.75) legend:Grunge id:lof value:rgb(1,0.75,0.75) legend:Lofi id:mat value:rgb(1,0.75,0) legend:MathrockPostrock id:har value:rgb(1,0.5,0) legend:Harschnoise BackgroundColors = canvas:lightGray Period = from:1965 till:2010 ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1965 gridcolor:gray Legend = orientation:vertical left:49 top:200 LineData = at:1970 color:darkGray layer:back at:1975 color:darkGray layer:back at:1980 color:darkGray layer:back at:1985 color:darkGray layer:back at:1990 color:darkGray layer:back at:1995 color:darkGray layer:back at:2000 color:darkGray layer:back at:2005 color:darkGray layer:back BarData= barset:Composers PlotData= # set defaults width:15 fontsize:M textcolor:black align:left anchor:from shift:(4,-6) barset:Composers from:1968 till:1969 color:prp text:[[Velvet Underground|Velvet Underground's White Light, White heat]] from:1969 till:1973 color:prp text:[[Stooges]] from:1971 till:2008 color:now text:[[Faust (grupa)|Faust]] from:1973 till:1974 color:prp text:[[Lou Reed|Lou Reed's Metal Machine Music]] from:1976 till:1981 color:now text:[[Throbbing Gristle]] from:1977 till:1979 color:now text:[[Theoretical girls (Glenn Branca)]] from:1977 till:2008 color:now text:[[Half Japanese]] from:1978 till:1993 color:now text:[[Public Image Ltd.]] from:1979 till:2008 color:noi text:[[The Ex (grupa)|The Ex]] from:1979 till:1987 color:noi text:[[Flipper (grupa)|Flipper]] barset:break barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip from:1990 till:1995 color:noi text:[[Flipper (grupa)|Flipper]] barset:break barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip from:2005 till:2008 color:noi text:[[Flipper (grupa)|Flipper]] from:1980 till:1985 color:noi text:[[Minutemen (grupa)|Minutemen]] from:1980 till:2008 color:now text:[[Einsturzende Neubauten]] from:1980 till:2008 color:now text:[[Merzbow]] from:1981 till:1984 color:now text:[[Birthday party]] from:1982 till:1983 color:noi text:[[The Cure|The Cure's Pornography]] from:1982 till:1984 color:now text:[[Swans (grupa)|Swans' first albums until cop]] from:1982 till:1987 color:noi text:[[Big Black]] from:1982 till:2008 color:noi text:[[Butthole Surfers]] from:1983 till:1996 color:noi text:[[Killdozer (grupa)|Killdozer]] from:1983 till:2008 color:noi text:[[Sonic Youth]] from:1985 till:1986 color:sho text:[[Jesus and the Mary Chain|Jesus and the Mary Chain's Psycho Candy]] from:1985 till:1990 color:noi text:[[Pussy Galore (grupa)|Pussy Galore]] from:1987 till:1989 color:noi text:[[Rapemen]] from:1987 till:1998 color:mat text:[[The Jesus Lizard]] from:1987 till:2002 color:noi text:[[Fugazi]] from:1988 till:1994 color:gru text:[[Nirvana]] from:1989 till:1992 color:mat text:[[Slint]] barset:break barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip barset:skip from:2005 till:2008 color:mat text:[[Slint]] from:1990 till:1993 color:lof text:[[Smog (grupa)|Smog's first 3 albums]] from:1990 till:1995 color:mat text:[[Drive Like Jehu]] from:1990 till:1998 color:mat text:[[Polvo]] from:1991 till:2002 color:noi text:[[Unwound]] from:1992 till:2000 color:har text:[[Atari Teenage Riot]] from:1992 till:2008 color:mat text:[[Shellac (grupa)|Shellac]] from:1992 till:2008 color:har text:[[Melt Banana]] from:1993 till:1998 color:noi text:[[Blonde Redhead|Blonde Redhead until Expression]] from:1995 till:2008 color:mat text:[[Mogwai (grupa)|Mogwai]] from:1995 till:2008 color:har text:[[The Locust]] from:1995 till:2008 color:noi text:[[Deerhoof]] from:1996 till:2008 color:now text:[[Neptune (grupa)|Neptune]] from:1996 till:2008 color:har text:[[Lightning Bolt]] from:1996 till:2008 color:har text:[[Wolf Eyes]] from:1997 till:2008 color:har text:[[Black Dice]] from:1999 till:2005 color:noi text:[[Mclusky]] from:1999 till:2008 color:noi text:[[The Intelligence (grupa)|The Intelligence]] from:2001 till:2008 color:noi text:[[Erase Errata]] from:2001 till:2008 color:noi text:[[Liars (grupa)|Liars]] </timeline> == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20111018052229/http://zvukovinanoise.blogspot.com/ Zvukovina (noiz lejbl, Sarajevo)] * [http://ishitnoise.com/wiki/index.php?title=Main_Page Noisepedia - Enciklopedija za noise] * [http://www.tvorac-grada.com/hczin/glavno.htm Helly Chery webzine iz Srbije sa odličnim pregledom svjetske i domaće noise (i slično) scene ] * [http://www.smellthestench.net/net.htm Smell The Stench, net lejbl iz Australije sa noise izdanjima iz čitavog svijeta uključujući i naš region] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070428044400/http://www.smellthestench.net/net.htm |date=28. 4. 2007 }} * [http://farfromshowbiz.tk/ Far From Showbiz, noise lejbl iz Poljske] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070404232050/http://www.farfromshowbiz.tk/ |date=4. 4. 2007 }} * [https://web.archive.org/web/20070302115647/http://www.nonqualityaudio.tk/ Non Quality Audio, noise lejbl iz SAD] * [http://www.discogs.com/release/935791 "Bosanski prljavi zvuk" ili "Insurrectionary Anthropology" od Sebastiana Crniča] * [https://web.archive.org/web/20080801063930/http://sebastiancrnich.fuzz.com/ Sebastian Crnich - Seoski "noise" Mangup] * [http://www.soundclick.com/bands/pagemusic.cfm?bandID=629514 Aziz Palya, buka na "čaršijski način"] * [http://www.soundclick.com/bands/pageartist.cfm?bandID=694008 Idlness Distribution mp3] * [http://www.myspace.com/deaditesrecords Deadites Records - bosanski net lejbl (eksperimental, buka i slično)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012101533/http://www.myspace.com/deaditesrecords |date=12. 10. 2007 }} * http://www.skug.at/index.php?Art_ID=3624 {{Commonscat|Noise music}} [[Kategorija:Noise muzika]] [[Kategorija:Savremena muzika]] [[Kategorija:Savremena umjetnost]] 3malc3x2ocza1mjjkb0yepxt01mf2em Dubrovačko-neretvanska županija 0 33183 3899270 3875036 2026-06-20T16:20:19Z GoodBosnian 170315 /* Geografija */ 3899270 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje | ime = Dubrovačko-neretvanska županija | naselje_vrsta = [[Županije u Hrvatskoj|Županija]] | slika_zastava = Flag of Dubrovnik-Neretva County.png | slika_grb = Dubrovnik-Neretva.svg | slika_karta = Dubrovačko-neretvanska županija in Croatia.svg | karta_opis = Geografski položaj u [[Hrvatska|Hrvatskoj]] | podjela_vrsta = Država | podjela_ime = {{ZID|Hrvatska}} | sjedište = [[Dubrovnik]] | vođa_titula = Župan | vođa_ime = Nikola Dobroslavić | vođa_partija = | površina_ukupno_km2 = 1781 | stanovništvo_ukupno = 115564 | stanovništvo_datum = [[2021.]] | stanovništvo_gustoća_km2 = 64,88 | veb-sajt = | slika = [[File:Strait between the island of Korcula and Peljesac peninsula - panoramio (2).jpg|270px|]] | slika_opis = }} '''Dubrovačko-neretvanska županija''' je najjužnija županija Republike Hrvatske. Zbog granice s [[Bosna i Hercegovina|Bosnom i Hercegovinom]] kod [[Neum]]a podijeljena je u dva dijela: dubrovački s Korčulom i neretvanski. == Historija == Dubrovačko-neretvanski kraj su ljudi davno počeli naseljavati. Prije 3000 do 4000 godina na tom su prostoru živjeli [[Iliri]]. U [[4. vijek|4.]] i [[5. vijek]]u prije nove ere Dubrovnik osvajaju [[Stara Grčka|stari Grci]]. U [[2. vijek]]u prije nove ere osvajaju ga [[Rimska imperija|Rimljani]]. Postoje jasni dokazi da je u [[15. vijek]]u postojala i [[Dubrovačka republika]]. Svaki mjesec se birao knez. [[1667]]. Dubrovnik je gotovo sravnio sa zemljom strašan potres. Nakon toga Dubrovnik je počeo nazadovati. [[1808]]. službeno je ukinuta Dubrovačka republika. Tada je Dubrovnik ušao u sastav [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarske]]. Nakon [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] Dubrovnik je ušao u sastav [[Država SHS|Države Slovenaca, Hrvata i Srba]], pa [[Kraljevina SHS|Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca]],koja je poslije nazvana [[Kraljevina Jugoslavija]]. Godine [[1939]]. Dubrovačko-neretvanska županija ulazi u sastav [[Banovina Hrvatska|Banovine Hrvatske]], a [[1941]]. postaje dio kvislinške tvorevine [[NDH|Nezavisne Države Hrvatske]]. Nakon raznih promjena imena [[1943]]. Dubrovnik postaje dio [[SFRJ|Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije]]. [[1. oktobar|1. oktobra]] [[1991]]. [[Jugoslovenska Narodna Armija]] oružano napada dubrovačko područje. Jugoslavenska Narodna Armija je zauzela Konavle, Šumet, Župu, Primorje i razarala sve do Stona. U Dubrovačko-neretvanskoj županiji spaljeno je i opljačkano 14 194 kuća. == Administrativna podjela == Dubrovačko-neretvanska županija je podijeljena na 5 [[grad]]ova i 17 općina. * Gradovi: {| class="wikitable sortable" |- ! [[Spisak gradova u Hrvatskoj|Grad]] || [[Grb]] || [[Površina]] || [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021.|Br. stanovnika]] || [[Spisak naselja u Hrvatskoj|Naselja]] |- | [[Dubrovnik]] || [[Datoteka:Dubrovnik grb grada.svg|70px]] || '''143,38&nbsp;km²''' || '''41.562''' || [[Bosanka (Dubrovnik)|Bosanka]] {{•}}[[Brsečine]] {{•}}[[Čajkovica]] {{•}}[[Čajkovići]] {{•}}[[Donje Obuljeno]] {{•}}[[Dubravica (Dubrovnik)|Dubravica]] {{•}}'''[[Dubrovnik]]''' {{•}}[[Gornje Obuljeno]] {{•}}[[Gromača]] {{•}}[[Kliševo]] {{•}}[[Knežica (Dubrovnik)|Knežica]] {{•}}[[Koločep (Dubrovnik)|Koločep]] {{•}}[[Komolac]] {{•}}[[Lopud (Dubrovnik)|Lopud]] {{•}}[[Lozica]] {{•}}[[Ljubač (Dubrovnik)|Ljubač]] {{•}}[[Mokošica]] {{•}}[[Mravinjac (Dubrovnik)|Mravinjac]] {{•}}[[Mrčevo (Dubrovnik)|Mrčevo]] {{•}}[[Nova Mokošica]] {{•}} [[Orašac (Dubrovnik)|Orašac]] {{•}}[[Osojnik (Dubrovnik)|Osojnik]] {{•}}[[Petrovo Selo (Dubrovnik)|Petrovo Selo]] {{•}}[[Pobrežje (Dubrovnik)|Pobrežje]] {{•}}[[Prijevor (Dubrovnik)|Prijevor]] {{•}}[[Rožat]] {{•}}[[Suđurađ]] {{•}}[[Sustjepan]] {{•}}[[Šipanska Luka]] {{•}}[[Šumet (Dubrovnik)|Šumet]] {{•}}[[Trsteno (Dubrovnik)|Trsteno]] {{•}}[[Zaton (Dubrovnik)|Zaton]] |- | [[Korčula (grad)|Korčula]] || [[Datoteka:Korčula (grb).gif|70px]] || '''112,31&nbsp;km²''' || '''5.415''' || [[Čara]] {{•}}'''[[Korčula (grad)|Korčula]]''' {{•}}[[Pupnat]] {{•}}[[Račišće]] {{•}}[[Žrnovo]] |- | [[Metković]] || [[Datoteka:Coat of arms Metkovic.svg|70px]] || '''50,82&nbsp;km²''' || '''15.235''' || [[Dubravica (Metković)|Dubravica]] {{•}}[[Glušci (Metković)|Glušci]] {{•}}'''[[Metković]]''' {{•}}[[Prud (Metković)|Prud]] {{•}}[[Vid (Metković)|Vid]] |- | [[Opuzen]] || [[Datoteka:Opuzen (grb).gif|70px]] || '''24,04&nbsp;km²''' || '''2.838''' || [[Buk Vlaka]] {{•}}'''[[Opuzen]]''' {{•}}[[Pržinovac]] |- | [[Ploče]] || [[Datoteka:Ploče (grb).gif|70px]] || '''142,00&nbsp;km²''' || '''8.220''' || [[Baćina (Ploče)|Baćina]] {{•}}[[Banja (Ploče)|Banja]] {{•}}[[Komin (Ploče)|Komin]] {{•}}[[Peračko Blato]] {{•}}[[Plina Jezero]] {{•}}'''[[Ploče]]''' {{•}}[[Rogotin]] {{•}}[[Staševica]] {{•}}[[Šarić Struga]] |- |} * Općine: {| class="wikitable sortable" |- ! [[Spisak općina u Hrvatskoj|Općina]] || [[Grb]] || [[Površina]] || [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021.|Br. stanovnika]] || [[Spisak naselja u Hrvatskoj|Naselja]] |- | [[Blato (Hrvatska)|Blato]] || [[Datoteka:Blato_(grb).gif|70px]] || '''66,57&nbsp;km²''' || '''3.330''' || '''[[Blato (Hrvatska)|Blato]]''' {{•}}[[Potirna]] |- | [[Dubrovačko primorje]] || [[Datoteka:Dubrovačko_primorje.png|70px]] || '''197,11&nbsp;km²''' || '''1.636''' || [[Banići]] {{•}}[[Čepikuće]] {{•}}[[Doli]] {{•}}[[Imotica]] {{•}}[[Kručica]] {{•}}[[Lisac (Dubrovačko primorje)|Lisac]] {{•}}[[Majkovi]] {{•}}[[Mravinca]] {{•}}[[Ošlje]] {{•}}[[Podgora (Dubrovačko primorje)|Podgora]] {{•}}[[Podimoć]] {{•}}'''[[Slano (Dubrovačko primorje)|Slano]]''' {{•}}[[Smokovljani]] {{•}}[[Stupa]] {{•}}[[Štedrica]] {{•}}[[Točionik (Dubrovačko primorje)|Točionik]] {{•}}[[Topolo]] {{•}}[[Trnova (Dubrovačko primorje)|Trnova]] {{•}}[[Trnovica (Dubrovačko primorje)|Trnovica]] {{•}}[[Visočani]] |- | [[Janjina (Hrvatska)|Janjina]] || [[Datoteka:Janjina_(grb).gif|70px]] || '''29,20&nbsp;km²''' || '''522''' || [[Drače (Janjina)|Drače]] {{•}}'''[[Janjina (Hrvatska)|Janjina]]''' {{•}}[[Osobjava]] {{•}}[[Popova Luka]] {{•}}[[Sreser]] |- | [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]] || [[Datoteka:Opcina_konavle_grb.gif|70px]] || '''209,73&nbsp;km²''' || '''8.607''' || [[Brotnice]] {{•}}'''[[Cavtat]]''' {{•}}[[Čilipi]] {{•}}[[Drvenik (Konavle)|Drvenik]] {{•}}[[Duba Konavoska]] {{•}}[[Dubravka (Konavle)|Dubravka]] {{•}}[[Dunave]] {{•}}[[Đurinići]] {{•}}[[Gabrili]] {{•}}[[Gruda (Konavle)|Gruda]] {{•}}[[Jasenice (Konavle)|Jasenice]] {{•}}[[Komaji]] {{•}}[[Kuna Konavoska]] {{•}}[[Lovorno]] {{•}}[[Ljuta (Konavle)|Ljuta]] {{•}}[[Mihanići]] {{•}}[[Mikulići (Konavle)|Mikulići]] {{•}}[[Močići]] {{•}}[[Molunat (Konavle)|Molunat]] {{•}}[[Palje Brdo]] {{•}} [[Pločice]] {{•}}[[Poljice (Konavle)|Poljice]] {{•}}[[Popovići (Konavle)|Popovići]] {{•}}[[Pridvorje (Konavle)|Pridvorje]] {{•}}[[Radovčići (Konavle)|Radovčići]] {{•}}[[Stravča]] {{•}}[[Šilješki]] {{•}}[[Uskoplje (Konavle)|Uskoplje]] {{•}}[[Vitaljina]] {{•}}[[Vodovađa]] {{•}}[[Zastolje]] {{•}}[[Zvekovica]] |- | [[Kula Norinska]] || [[Datoteka:Kula_Norinska_(grb).gif|70px]] || '''60,60&nbsp;km²''' || '''1.414''' || [[Borovci (Kula Norinska)|Borovci]] {{•}}[[Desne]] {{•}}[[Krvavac]] {{•}}[[Krvavac II]] {{•}}'''[[Kula Norinska]]''' {{•}}[[Matijevići (Kula Norinska)|Matijevići]] {{•}}[[Momići]] {{•}}[[Nova Sela (Kula Norinska)|Nova Sela]] {{•}}[[Podrujnica]] |- | [[Lastovo (Hrvatska)|Lastovo]] || [[Datoteka:Lastovo_(grb).gif|70px]] || '''52,80&nbsp;km²''' || '''748''' || [[Glavat (Lastovo)|Glavat]] {{•}}'''[[Lastovo (Hrvatska)|Lastovo]]''' {{•}}[[Pasadur]] {{•}}[[Skrivena Luka]] {{•}}[[Sušac (Lastovo)|Sušac]] {{•}}[[Uble (Lastovo)|Uble]] {{•}}[[Zaklopatica (Lastovo)|Zaklopatica]] |- | [[Lumbarda]] || [[Datoteka:Lumbarda.png|70px]] || '''10,70&nbsp;km²''' || '''1.209''' || '''[[Lumbarda]]''' |- | [[Mljet (Hrvatska)|Mljet]] || [[Datoteka:Grb Mljeta.svg|70px]] || '''100,20&nbsp;km²''' || '''1.062''' || '''[[Babino Polje]]''' {{•}}[[Blato (Mljet)|Blato]] {{•}}[[Goveđari]] {{•}}[[Korita (Mljet)|Korita]] {{•}}[[Kozarica (Mljet)|Kozarica]] {{•}}[[Maranovići]] {{•}}[[Okuklje]] {{•}}[[Polače]] {{•}}[[Pomena]] {{•}}[[Prožura]] {{•}}[[Prožurska Luka]] {{•}}[[Ropa]] {{•}}[[Saplunara]] {{•}}[[Sobra]] |- | [[Orebić]] || [[Datoteka:Orebić_(grb).gif|70px]] || '''113,13&nbsp;km²''' || '''3.705''' || [[Donja Banda]] {{•}}[[Kučište]] {{•}}[[Kuna Pelješka]] {{•}}[[Lovište]] {{•}}[[Nakovanj (Orebić)|Nakovanj]] {{•}}'''[[Orebić]]''' {{•}}[[Oskorušno]] {{•}}[[Pijavičino]] {{•}}[[Podgorje (Orebić)|Podgorje]] {{•}}[[Podobuče]] {{•}}[[Potomje]] {{•}}[[Stanković (Orebić)|Stanković]] {{•}}[[Trstenik (Orebić)|Trstenik]] {{•}}[[Viganj]] |- | [[Pojezerje]] || [[Datoteka:Pojezerje_(grb).gif|70px]] || '''32,60&nbsp;km²''' || '''943''' || [[Brečići]] {{•}}[[Dubrave (Pojezerje)|Dubrave]] {{•}}[[Kobiljača (Pojezerje)|Kobiljača]] {{•}}[[Mali Prolog]] {{•}}'''[[Otrić–Seoci]]''' {{•}}[[Pozla Gora]] |- | [[Slivno (Hrvatska)|Slivno]] || [[Datoteka:Slivno_(grb).gif|70px]] || '''55,50&nbsp;km²''' || '''2.046''' || [[Blace (Slivno)|Blace]] {{•}}[[Duba (Slivno)|Duba]] {{•}}[[Duboka (Slivno)|Duboka]] {{•}}[[Klek (Slivno)|Klek]] {{•}}[[Komarna]] {{•}}[[Kremena]] {{•}}[[Lovorje]] {{•}}[[Lučina (Slivno)|Lučina]] {{•}}[[Mihalj]] {{•}}[[Otok (Slivno)|Otok]] {{•}}[[Pižinovac]] {{•}}[[Podgradina (Slivno)|Podgradina]] {{•}}[[Raba (Slivno)|Raba]] {{•}}[[Slivno Ravno]] {{•}}[[Trn (Slivno)|Trn]] {{•}}[[Tuštevac]] {{•}}'''[[Vlaka (Slivno)|Vlaka]]''' {{•}}[[Zavala (Slivno)|Zavala]] |- | [[Smokvica (Hrvatska)|Smokvica]] || [[Datoteka:Smokvica (grb).gif|70px]] || '''43,48&nbsp;km²''' || '''868''' || '''[[Smokvica (Hrvatska)|Smokvica]]''' |- | [[Ston]] || [[Datoteka:Ston_(grb).gif|70px]] || '''169,51&nbsp;km²''' || '''2.491''' || [[Boljenovići]] {{•}}[[Brijesta]] {{•}}[[Broce]] {{•}}[[Česvinica]] {{•}}[[Dančanje]] {{•}}[[Duba Stonska]] {{•}}[[Dubrava (Ston)|Dubrava]] {{•}}[[Hodilje]] {{•}}[[Luka (Ston)|Luka]] {{•}}[[Mali Ston]] {{•}}[[Metohija (Ston)|Metohija]] {{•}}[[Putniković]] {{•}}[[Sparagovići]] {{•}}'''[[Ston]]''' {{•}}[[Tomislavovac]] {{•}}[[Zabrđe (Ston)|Zabrđe]] {{•}}[[Zamaslina]] {{•}}[[Zaton Doli]] {{•}}[[Žuljana]] |- | [[Trpanj]] || || '''36,70&nbsp;km²''' || '''683''' || [[Donja Vrućica]] {{•}}[[Duba Pelješka]] {{•}}[[Gornja Vrućica (Trpanj)|Gornja Vrućica]] {{•}}'''[[Trpanj]]''' |- | [[Vela Luka]] || [[Datoteka:Vela_Luka.png|70px]] || '''43,27&nbsp;km²''' || '''3.772''' || '''[[Vela Luka]]''' |- | [[Zažablje]] || || '''60,00&nbsp;km²''' || '''553''' || [[Badžula]] {{•}}[[Bijeli Vir]] {{•}}[[Dobranje (Zažablje)|Dobranje]] {{•}}[[Mislina]] {{•}}'''[[Mlinište (Zažablje)|Mlinište]]''' {{•}}[[Vidonje]] |- | [[Župa dubrovačka]] || [[Datoteka:Župa_dubrovačka_(grb).gif|70px]] || '''22,28&nbsp;km²''' || '''8.705''' || [[Brašina]] {{•}}[[Buići (Župa dubrovačka)|Buići]] {{•}}[[Čelopeci (Župa dubrovačka)|Čelopeci]] {{•}}[[Čibača]] {{•}}[[Donji Brgat]] {{•}}[[Gornji Brgat]] {{•}}[[Grbavac (Župa dubrovačka)|Grbavac]] {{•}}[[Kupari]] {{•}}[[Makoše (Župa dubrovačka)|Makoše]] {{•}}[[Mandaljena]] {{•}}[[Martinovići (Župa dubrovačka)|Martinovići]] {{•}}[[Mlini]] {{•}}[[Petrača]] {{•}}[[Plat (Župa dubrovačka)|Plat]] {{•}}[[Soline (Župa dubrovačka)|Soline]] {{•}}'''[[Srebreno]]''' {{•}}[[Zavrelje]] |- |} {| class="prettytable" width=1000px |colspan=2| {{Lokacijska karta+|Dubrovačko-neretvanska županija|width=1000 |float=center |caption=Položaj gradskih ([[Datoteka:Red pog.svg|8px]]) i općinskih sjedišta ([[Datoteka:Blue pog.svg|8px]]) na karti Dubrovačko-neretvanske županije |places= {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.65|long=18.09|label='''[[Dubrovnik|DUBROVNIK]]'''}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.96|long=17.13|label='''[[Korčula (grad)|Korčula]]'''}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=43.05|long=17.63|label='''[[Metković]]'''}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=43.02|long=17.57|position=left|label='''[[Opuzen]]'''}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=43.05|long=17.43|label='''[[Ploče]]'''}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.94|long=16.79| mark= Blue pog.svg|label=[[Blato (Hrvatska)|Blato]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.785|long=17.89| mark= Blue pog.svg|label=[[Dubrovačko primorje]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.925|long=17.428| mark= Blue pog.svg|label=[[Janjina (Hrvatska)|Janjina]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.58|long=18.22| mark= Blue pog.svg|position=right|label=[[Konavle (Hrvatska)|Konavle]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=43.03|long=17.60| mark= Blue pog.svg|label=[[Kula Norinska]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.76|long=16.90| mark= Blue pog.svg|position=left|label=[[Lastovo (Hrvatska)|Lastovo]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.92|long=17.17|| mark= Blue pog.svg|label=[[Lumbarda]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.73|long=17.559| mark= Blue pog.svg|label=[[Mljet (Hrvatska)|Mljet]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.99|long=17.17| mark= Blue pog.svg|label=[[Orebić]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=43.158|long=17.45| mark= Blue pog.svg|label=[[Pojezerje]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=43.00|long=17.51| mark= Blue pog.svg|label=[[Slivno (Hrvatska)|Slivno]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.93|long=16.90| mark= Blue pog.svg|label=[[Smokvica (Hrvatska)|Smokvica]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.838|long=17.696| mark= Blue pog.svg|position=left|label=[[Ston]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=43.01|long=17.27| mark= Blue pog.svg|label=[[Trpanj]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.96|long=16.72| mark= Blue pog.svg|position=left|label=[[Vela Luka]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.99|long=17.615| mark= Blue pog.svg|label=[[Zažablje]]}} {{Lokacijska karta~|Dubrovačko-neretvanska županija|lat=42.62|long=18.20| mark= Blue pog.svg|position=left|label=[[Župa dubrovačka]]}} }} |} == Stanovništvo == {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref name=autogenerated1>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 63.379 || 63.292 || 69.185 || 74.708 || 83.135 || 87.665 || 86.610 || 90.577 || 88.535 || 94.812 || 99.593 || 108.131 || 115.683 || 126.329 || 122.870 || 122.568 || 115.564 |- |} [[Datoteka:Dubrovnik-Neretva County Population Pyramid Census 2011 HRV.png|thumb|300px|Starosna piramida Dubrovačko-neretvanske županije prema popisu stanovništva iz 2011. g.]] == Geografija == Područje županije ima karakteristike [[sredozemna klima|sredozemne klime]] s [[klima]]tskim razlikama koje su posljedica postojanja visoke [[planina|planinske]] barijere neposredno uz obalu, niza ostrva i povremenih kontinentalnih uticaja. == Privreda == Najvažnija privredna grana Dubrovačko-neretvanske županije je [[turizam]]. Prelijepi dubrovački stari grad i čisto more privlače milione turista, pa je [[Dubrovnik]] najveća hrvatska turistička atrakcija. U [[Ston]]u je najstarija evropska solana iz [[14. vijek]]a. Dubrovačko-neretvanski kanton ima i mnogo brodogradilišta. [[Aerodrom Dubrovnik]] nalazi se u [[Čilipi]]ma, a autobuska stanica Dubrovnik na poluostrvu Lapad. Razvijeno je i [[poljoprivreda]] i ribarstvo. [[Datoteka:Pools of salt - Ston.jpg|thumb|300px|Stonska solana najstarija je u Evropi]] Važna privredna grana je i vađenje i obrada kamena, uglavnom u Dubrovačkom primorju. == Kultura == Prvi koncert Dubrovačke filharmonije održan je u Dubrovniku [[13. maj]]a [[1925]]. Odtad ta filharmonija nastupa na Dubrovačkim ljetnim igrama. Pozorište Marina Držića izgrađeno je [[1864]]. godine. Ansambl ''Linđo'' osnovan je [[1965]]. Muzeji u Dubrovniku su Pomorski muzej, Prirodoslovni muzej Biološkog instituta, Etnografski muzej itd. == Znamenitosti == Najveća znamenitost Dubrovačko-neretvanske županije je Stari Grad [[Dubrovnik]]. Opasan velikim i dugim zidinama i morem privlači turiste. Druga važna znamenitost je [[Ston]]. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Dubrovnik-Neretva County}} * [http://www.edubrovnik.org Službena stranica županije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224194449/http://www.edubrovnik.org/kartografski_prikazi/kartogrami/kartogram_administrativna_s.jpg |date=24. 2. 2007 }} {{Dubrovačko-neretvanska županija}} {{Županije u Hrvatskoj}} [[Kategorija:Županije u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Dubrovačko-neretvanska županija]] 89d4nc3fk5ndrf5xr38prb0812bo7mn Fibonaccijev broj 0 60255 3899398 3851277 2026-06-21T10:11:03Z Bosancica by MK 173186 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 3899398 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:FibonacciBlocks.svg|mini|desno|150px|Popločanje s kvadratima čije su stranice po dužini sukcesivni Fibonaccijevi brojevi]] U [[matematika|matematici]], '''Fibonaccijevi brojevi''' oblikuju [[niz]] definisan sljedećom [[rekurzivna relacija|rekurzivnom relacijom]]: :<math> F(n):= \begin{cases} 0 & \mbox{ako je } n = 0; \\ 1 & \mbox{ako je } n = 1; \\ F(n-1)+F(n-2) & \mbox{ako je } n > 1. \\ \end{cases} </math> To jest, nakon dvije početne vrijedosti, svaki sljedeći [[broj]] je zbroj dvaju prethodnika. Prvi Fibonaccijevi brojevi {{OEIS|id=A000045}}, također označeni kao ''F<sub>n</sub>'', za ''n''&nbsp;=&nbsp;0,&nbsp;1, ... , su: : 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987, 1597, 2584, 4181, 6765, 10946, 17711, 28657, 46368, 75025, 121393, 196418, 317811, 514299, 832040... Ponekad se za ovaj niz smatra da počinje na ''F''<sub>1</sub> = 1, ali uobičajenije je uključiti ''F''<sub>0</sub> = 0. Fibonaccijevi brojevi su imenovani po Leonardu od Pise, poznatom kao [[Fibonacci]], iako su ranije opisani u [[Indijska matematika|Indiji]].<ref>Parmanand Singh. Acharya Hemachandra and the (so called) Fibonacci Numbers. Math . Ed. Siwan , 20(1):28-30,1986.ISSN 0047-6269]</ref><ref>Parmanand Singh,"The So-called Fibonacci numbers in ancient and medieval India. Historia Mathematica v12 n3, 229–244,1985</ref> Ako znamo Fibonaccijeve brojeve <math>F_m</math> i <math>F_n</math> onda možemo naći broj <math>F_{m+n}</math> po formuli <math>F_{m+n}=F_{(m-1)}F_n+F_mF_{n+1}</math> Također imamo <math>F_{2n}=F_{n}(F_{n+1}+F_{n-1})</math> <math>F_{3n}= F_{n+1}^3+ F_n^3+F_{n-1}^3</math> Uopšteno <math>F_{mn}=\textstyle \sum_{k=1}^m { \binom{m}{k}(F_n^k (F_{n-1}^{m-k}}</math> ==Binetova formula== Binetova formula je eksplicitno izražavanje vrijednosti <math>F_n</math> kao [[Funkcija (matematika)|funkcije]] od <math>n</math> : <math>F_n = \frac{\left(\frac{1 + \sqrt{5}}{2}\right)^n - \left(\frac{1 - \sqrt{5}}{2}\right)^n}{\sqrt{5}} = \frac{\varphi^n - (-\varphi )^{-n}}{\varphi - (-\varphi )^{-1}} = \frac{\varphi^n - (-\varphi )^{-n}}{2\varphi - 1},</math> gdje je <math>\varphi=\frac{1 + \sqrt{5}}{2}</math> [[Zlatni rez|zlatni presjek]]. U tom slučaju <math>\varphi</math> и <math>(-\varphi )^{-1}=1-\varphi</math> su rješenja [[Jednačina|jednačine]] <math>x^2-x-1=0</math>. Iz Binetove formule za sve <math>n\geqslant 0</math>, slijedi da je <math>F_n</math> za <math>\frac{\varphi^n}{\sqrt{5}}</math> najbliže [[cijeli brojevi|cijelom broju]] tj. <math>F_n = \left\lfloor\frac{\varphi^n}{\sqrt{5}}\right\rceil</math> Za <math>n\to\infty</math> je <math>F_n\sim \frac{\varphi^n}{\sqrt{5}}</math>. Formula se može analitiči prikazati na sljedeći način : <math>F_z = \frac{1}{\sqrt{5}} \left( \varphi^z - \frac{\cos{\pi z}}{\varphi^z} \right).</math> pri tome <math> F_{z+2} = F_{z+1} + F_z </math> vrijedi za svaki [[Kompleksan broj|kompleksni broj]] == Odnos prema zlatnom odnosu == U [[Teorija brojeva|teoriji brojeva]] veliku ulogu igra broj <math>\phi =\frac{1+\sqrt{5} }{2}</math> koji je korjen jednačine <math>x^2-x-1=0</math> i <math>x^n-x^{n-1}+x^{n-2}=0</math> Iz Binetove formule <math>\frac{1} {\sqrt{5}} (\phi^n - (-\phi)^{-n})= \frac{\varphi^n-(-\varphi)^{-n}}{2 \varphi - 1}</math> Gdje je :<math>\varphi = \frac{1 + \sqrt{5}}{2} \approx 1.61803\,39887\cdots</math> :<math>\varphi^{-1} = \frac{1 - \sqrt{5}}{2} = 1 - \varphi = - {1 \over \varphi} \approx -0.61803\,39887\cdots</math> Dalje imamo <math>\varphi ^{n}=\varphi ^{n-1}+\varphi ^{n-2}</math> i <math>(\varphi^{-1})^{n}=(\varphi^{-1})^{n-1}+(\varphi^{-1})^{n-2}</math> Za sve vrijednosti a , b definišimo niz <math>U_n = a \varphi^n + b (\varphi^{-1})^n </math> Zadovoljena je i relaciija <math>U_n = a \varphi^{n-1} + b (\varphi^{-1})^{n-1}+ a \varphi^{n-2} + b (\varphi^{-1})^{n-2} =U_{n-1}+U_{n-2} </math> Neka su <math>a</math> i <math>b</math> izabrani tako da je <math>U_0=0</math> i <math>U_1=1</math>onda dobijeni niz mora biti Fibonaccijev niz. Brojevi <math>a</math> i <math>b</math> zafovoljavaju relaciju <math>a+b=0</math> <math>a \varphi^n + b (\varphi^{-1})^n=1</math> Odnosno imamo <math>a = \frac{1}{\varphi-\varphi^{-1}} = \frac{1}{\sqrt 5},\, b = -a</math> Uzimajući <math>U_0</math> i <math>U_1</math> kao početne varijable imamo <math>U_n= a \varphi^n + b (\varphi^{-1})^n=1</math> Odnosno :<math> a=\frac{U_1-U_0\varphi^{-1}}{\sqrt 5}</math> :<math> b=\frac{U_0\varphi-U_1}{\sqrt 5}</math>. Posmatrajmo sada :<math>\left|\frac{(\varphi^{-1})^{n}}{\sqrt 5}\right| < \frac{1}{2}</math> Za <math>n \geq 0</math>, broj <math>F_n</math> najbliži cio broj je <math>\frac {\varphi ^{n}}{\sqrt {5}}</math>, koji se može dobiti iz funkcije :<math>F_n=\left[\frac{\varphi^n}{\sqrt 5}\right],\ n \geq 0,</math> ili :<math>F_n=\left\lfloor\frac{\varphi^n}{\sqrt 5} + \frac{1}{2}\right\rfloor,\ n \geq 0.</math> Slično ako je F>0 Fiboniccijev broj onda možemo odrediti njegov indeks unutar niza. :<math>n(F) = \bigg\lfloor \log_\varphi \left(F\cdot\sqrt{5} + \frac{1}{2}\right) \bigg\rfloor,</math> gdje se <math>\log_\varphi(x)</math> može izračunati korištenjem [[Logaritam|logaritma]] druge baze Primjer <math>\log_\varphi(x) = \ln(x)/\ln(\varphi) = \log_{10}(x)/\log_{10}(\varphi)</math> == Osobine == Najveći zajednički djelitelj dva Fibonaccijeva broja je broj čiji je indeks jednak najvećem zajedničkom delitelju njihovih indeksa Posljedice <math>F_m</math> je djeljiv sa <math>F_n</math> ako i samo ako je <math>m</math> djeljivo sa <math>n</math>( bez <math>n=2</math>) *<math>F_m</math> je djeljivo sa <math>F_3=2</math> samo ako je <math>m=3k</math> *<math>F_m</math> je djeljivo sa <math>F_4=3</math> samo ako je <math>m=4k</math> *<math>F_m</math> je djeljivo sa <math>F_5=5</math> samo ako je <math>m=5k</math> <math>F_m</math> je prost ako je <math>m</math> [[prost broj]] sa isključenjem <math>m=4</math> :<math>F_{13} =233</math> Obratno ne važi tj ako je <math>m</math> prost broj <math>F_m</math> ne mora biti prost :<math>F{19}=4181=37*113</math> Njegov polinom <math>x^2-x-1</math> ima korjene <math>\varphi</math> i <math>-\varphi^{-1}</math> <math>\lim_{n\to\infty} \frac{F_{n+1}}{F_n} = \varphi.</math> 1964 godine Cochn je dokazao da su u nizu Fibonaccijevih brojeva jedini kvadrati brojevi sa indeksom 0,,1,2,12 <math>F_{0}=0^{2}=0</math>, <math>F_{1}=1^{2}=1</math>, <math>F_{2}=1^{2}=1</math>, <math>F_{12}=12^{2}=144 </math> '''Generirajuća''' funkcija niza fibonaccijevih brojeva je <math>x + x^2 + 2 x^3 + 3 x^4 + 5 x^5 + \dots = \sum_{n=0}^{\infty} F_n x^n = \frac{x}{1-x-x^2}</math> == Fibonnaccijev niz brojeva == Prvih 21 Fibonaccijevih brojeva <math>F_n</math> za <math>n = 0,1,2,3,....20</math><ref>[http://www.maths.surrey.ac.uk/hosted-sites/R.Knott/Fibonacci/fibtable.html The Fibonacci series] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180314041719/http://www.maths.surrey.ac.uk/hosted-sites/R.Knott/Fibonacci/fibtable.html |date=14. 3. 2018 }}: 03. april 2011.</ref> {| class="wikitable" style="text-align:right" |- | ''F''<sub>0</sub> | ''F''<sub>1</sub> | ''F''<sub>2</sub> | ''F''<sub>3</sub> | ''F''<sub>4</sub> | ''F''<sub>5</sub> | ''F''<sub>6</sub> | ''F''<sub>7</sub> | ''F''<sub>8</sub> | ''F''<sub>9</sub> | ''F''<sub>10</sub> | ''F''<sub>11</sub> | ''F''<sub>12</sub> | ''F''<sub>13</sub> | ''F''<sub>14</sub> | ''F''<sub>15</sub> | ''F''<sub>16</sub> | ''F''<sub>17</sub> | ''F''<sub>18</sub> | ''F''<sub>19</sub> | ''F''<sub>20</sub> |- | 0 | 1 | 1 | 2 | 3 | 5 | 8 | 13 | 21 | 34 | 55 | 89 | 144 | 233 | 377 | 610 | 987 | 1597 | 2584 | 4181 | 6765 |} Ovaj niz brojeva može se proširiti i na negativne brojeve. :<math>F_{n-2} = F_n - F_{n-1},</math> :<math>F_{-n} = (-1)^{n+1} F_n.</math> Niz brojeva <math>F_n</math> za <math>n=-8,-7,....0,1,2,....8 </math><ref>'''[http://research.allacademic.com/meta/p_mla_apa_research_citation/2/0/6/8/4/p206842_index.html Negafibonacci Numbers and the Hyperbolic Plane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180201075304/http://research.allacademic.com/meta/p_mla_apa_research_citation/2/0/6/8/4/p206842_index.html |date=1. 2. 2018 }}'''</ref> {| class="wikitable" style="text-align:right" |- | ''F''<sub>−8</sub> | ''F''<sub>−7</sub> | ''F''<sub>−6</sub> | ''F''<sub>−5</sub> | ''F''<sub>−4</sub> | ''F''<sub>−3</sub> | ''F''<sub>−2</sub> | ''F''<sub>−1</sub> | ''F''<sub>0</sub> | ''F''<sub>1</sub> | ''F''<sub>2</sub> | ''F''<sub>3</sub> | ''F''<sub>4</sub> | ''F''<sub>5</sub> | ''F''<sub>6</sub> | ''F''<sub>7</sub> | ''F''<sub>8</sub> |- | −21 | 13 | −8 | 5 | −3 | 2 | −1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 2 | 3 | 5 | 8 | 13 | 21 |} == Identiteti == * <math>F_1+F_2+F_3+\dots+F_n=F_{n+2}-1</math> * <math>F_1+F_3+F_5+\dots+F_{2n-1}=F_{2n}</math> * <math>F_2+F_4+F_6+\dots+F_{2n}=F_{2n+1}-1</math> * <math>F_{n+1}F_{n+2}^{}-F_nF_{n+3}=(-1)^{n}</math> * <math>F_1^2+F_2^2+F_3^2+\dots+F_{n}^2=F_nF_{n+1}</math> (см. рис.) * <math>F_n^2+F_{n+1}^2=F_{2n+1}</math> * <math>F_{2n}=F_{n+1}^2-F_{n-1}^2</math> * <math>F_{3n}=F_{n+1}^3+F_n^3-F_{n-1}^3</math> * <math>F_{5n}=25F_{n}^5+25(-1)^{n}F_n^3+5F_{n}</math> Opšte formule * <math>F_{n+m}^{}=F_{n-1}F_{m}+F_{n}F_{m+1}=F_{n+1}F_{m+1}-F_{n-1}F_{m-1}</math> * <math>F_{(k+1)n}^{}=F_{n-1}F_{kn}+F_nF_{kn+1}</math> * <math>F_n^{}=F_lF_{n-l+1}+F_{l-1}F_{n-l}</math> :: <math>F_{n+1} = \det \begin{pmatrix} 1 & 1 & 0 &\cdots & 0 \\ -1 & 1 & 1 & \ddots & \vdots\\ 0 & -1 & \ddots &\ddots & 0 \\ \vdots & \ddots & \ddots &\ddots & 1 \\ 0 & \cdots & 0 & -1 & 1 \end{pmatrix}</math>, kao i <math>\ F_{n+1} = \det \begin{pmatrix} 1 & i & 0 &\cdots & 0 \\ i & 1 & i & \ddots & \vdots\\ 0 & i & \ddots &\ddots & 0 \\ \vdots & \ddots & \ddots &\ddots & i \\ 0 & \cdots & 0 & i & 1\end{pmatrix}</math>, gdje matrice imaju oblik <math>n\times n</math>, ''i''  je imaginarna jedinica. * Fibonaccijeve brojeve možemo izraziti preko Chebyshevih polinoma : <math>F_{n+1} = (-i)^n U_n\left(\frac{-i}{2}\right),</math> : <math>F_{2n+2} = U_n\left(\frac{3}{2}\right).</math> Za bilo koji <math>n</math> <math>\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 0 \end{pmatrix}^n = \begin{pmatrix} F_{n+1} & F_n \\ F_n & F_{n-1} \end{pmatrix}.</math> Posljedica <math>(-1)^n = F_{n+1} F_{n-1} - F_n^2.</math> Formula za ponovno dobijanje Fibonaccijevih brojeva je :: <math> F_{n+1}=\frac {F_n+\sqrt{5F_n^2\pm4}}{2}</math> == Fibonnacijev niz u prirodi == Fibonaccijev niz se često povezuje i sa brojem [[fi]] (phi), ili brojem kojeg mnogi zovu i "Božanskim omjerom". Uzmemo li jedan dio Fibonaccijevog niza, 2, 3, 5, 8, te podijelimo li svaki sljedeći broj s njemu prethodnim, dobit ćemo uvijek broj približan broju 1,618(2/3=1,5; 3/5=1,66; 5/8=1,6). Broj 1,618 jeste broj fi. Odnosi mjera kod [[biljka|biljaka]], [[životinja]] i [[ljudi]], sa zapanjujućom preciznošću se približava broju fi. Slijedi nekoliko primjera broja fi i njegove povezanosti sa Fibonaccijem i prirodom: # U [[pčele|pčelinjoj]] zajednici, košnici, uvijek je manji broj mužjaka pčela nego ženki pčela. Kada bi podijelili broj ženki sa brojem mužjaka pčela, uvijek bi dobili broj fi. # [[Nautilus]] (glavonožac), u svojoj konstrukciji ima [[spirala|spirale]]. Kada bi izračunali odnos svakog spiralnog promjera prema sljedećem dobili bi broj fi. # Sjeme [[suncokret]]a raste u suprotnim spiralama. Međusobni odnosi promjera rotacije je broj fi. # Izmjerimo li čovječju dužinu od vrha glave do poda, zatim to podijelimo s dužinom od pupka do poda, dobijamo broj fi. == Također pogledajte == * [[Fibonaccijevi polinomi]] == Reference == <div class="references-small"> {{refspisak}} </div> {{stub-mat}} {{Commonscat|Fibonacci numbers}} [[Kategorija:Fibonaccijevi brojevi| ]] [[Kategorija:Cjelobrojni nizovi]] j5j94upfky2c6mdporae8ef0hkgy3s4 Nogometna reprezentacija Španije 0 76370 3899350 3894760 2026-06-21T02:51:41Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 5 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899350 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna reprezentacija | Naziv = Nogometna reprezentacija Španije | Logo = | Nadimak = ''La Furia Roja (Crvena furija)''<br /> ''La Furia''<br /> ''La Furia Española''<br />''La Roja''<ref name="Football Team Nicknames, topendsports.com">[http://www.topendsports.com/sport/soccer/team-nicknames.htm ''Football Team Nicknames, topendsports.com'']; pristupljeno: 28. mart 2014.</ref> | Federacija = {{center|''[[Nogometni savez Španije]]'' <br /> ''Real Federación Española de Fútbol (RFEF)''}} | Konfederacija = [[UEFA]] | Selektor = | Najviše nastupa = [[Sergio Ramos]] <small>(180)<ref>[https://eu-football.info/_players.php?id=185 Španija - Statistike]; pristupljeno: 15. 8. 2020.</ref></small> | Najbolji strijelac = [[David Villa]] <small>(59)<ref name="David Villa - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/dvilla-intlg.html ''David Villa - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 1. 4. 2014.</ref><ref name="David Villa, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=15 ''David Villa, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091011175330/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=15 |date=11. 10. 2009 }}; pristupljeno: 1. 4. 2014.</ref></small> | Trenutni kapiten = [[Álvaro Morata]] | FIFA trigram = ESP | FIFA rang = {{Nntr|8.|isto| |datum=20. 6. 2024}}<ref>[http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html FIFA ljestvica {{Simboli jezika|ar|arapski}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}} {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|sp|španski}}]</ref> | Najveći FIFA rang = 1 <small>(juli 2008, januar-juni 2009, novembar-decembar 2009, februar-mart 2010, juli-decembar 2010, januar-juli 2011, oktobar 2011-juli 2014)</small><ref name="Fifa rang lista za Španiju, fifa.com">[http://www.fifa.com/associations/association=esp/ranking/gender=m/index.html ''Fifa rang lista za Španiju, fifa.com'']; pristupljeno: 1. april 2014.</ref> | Najniži FIFA rang = 25 <small>(mart 1998)</small><ref name="Fifa rang lista za Španiju, fifa.com">[http://www.fifa.com/associations/association=esp/ranking/gender=m/index.html ''Fifa rang lista za Španiju, fifa.com'']; pristupljeno: 1. april 2014.</ref> |uzorak_lr1 = _esp24h |uzorak_t1 = _esp24h |uzorak_dr1 = _esp24h |uzorak_š1 = _esp24h |uzorak_č1 = |lijeva ruka1 = FF00000 |tijelo1 = FF00000 |desna ruka1 = FF00000 |šorc1 = 004080 |čarape1 = FF0000 |uzorak_lr2 = _esp24a |uzorak_t2 = _esp24a |uzorak_dr2 = _esp24a |uzorak_š2 = _esp24a |uzorak_č2 = |lijeva ruka2 = F1FF91 |tijelo2 = F1FF91 |desna ruka2 = F1FF91 |šorc2 = F1FF91 |čarape2 = F1FF91 |Prva utakmica = {{NOG|ŠPA|1785}} 1 - 0 {{NOG-D|DAN}}<br /> <small>([[Brisel]], [[Belgija]]; 28. august 1920)</small><ref name="Spain - List of Results National Team, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tabless/span-intres.html ''Spain - List of Results National Team, rsssf.com'']; pristupljeno: 1. april 2014.</ref> |Najveća pobjeda = {{NOG|ŠPA|1931}} 13 - 0 {{NOG-D|BUG}}<br /> <small>([[Madrid]], [[Španija]]; 21. maj 1933)</small><ref name="Spain - List of Results National Team, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tabless/span-intres.html ''Spain - List of Results National Team, rsssf.com'']; pristupljeno: 1. april 2014.</ref> |Najveći poraz = {{NOG|ITA|1861}} 7 - 1 {{NOG-D|ŠPA|1931}}<br /> <small>([[Amsterdam]], [[Holandija]]; 4. juni 1928.)<br />{{NOG|ENG}} 7 - 1 {{NOG-D|ŠPA|1785}}<br /> <small>([[London]], [[Engleska]]; [[9. decembar]] [[1931]].)</small><ref name="Spain - List of Results National Team, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tabless/span-intres.html ''Spain - List of Results National Team, rsssf.com'']; pristupljeno: 1. april 2014.</ref> | Broj učestvovanja na SP = 16 | Prvo učestvovanje na SP = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]]. | Najbolji rezultat na SP = Pobjednik [[Datoteka:Gold medal icon.svg|14px|Zlatna medalja]] <br /> ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]]) | Broj učestvovanja na EP = 12 | Prvo učestvovanje na EP = [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1964.|1964]]. | Najbolji rezultat na EP = Pobjednik [[Datoteka:Gold medal icon.svg|14px|Zlatna medalja]] <br /> ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1964.|1964]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|2008]] i [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|2012]]) | Broj učestvovanja na KK = 2 | Prvo učestvovanje na KK = [[FIFA Kup konfederacija 2009.|2009]]. | Najbolji rezultat na KK = Finale [[Datoteka:Silver medal icon.svg|14px|Srebrna medalja]] <br /> ([[FIFA Kup konfederacija 2013.|2013]]) }} '''Nogometna reprezentacija Španije''' predstavlja [[Španija|Španiju]] na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je ''nogometnog saveza Španije'' (''Real Federación Española de Fútbol (RFEF)''). Španija je jedna od najuspješnijih nogometnih reprezentacija u historiji. Sudjelovala je na mnogim svjetskim i evropskim prvenstvima i osvojila tri europska prvenstva. Također je osvojila [[UEFA Liga nacija|UEFA Ligu nacija]] 2022/23, stavljajući je uz [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francusku]] kao jednu od samo dvije reprezentacije koje su osvojile tri velika naslova (Svjetsko prvenstvo, Evropsko prvenstvo i Ligu nacija). Između 2008. i 2012. Španija je dostigla vrhunac svog uspjeha, osvojivši tri uzastopna naslova ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|Evropsko prvenstvo 2008]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|Svjetsko prvenstvo 2010.]] i [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|Evropsko prvenstvo 2012]]). U tom periodu mnogi su ih nazivali jednim od najboljih nogometnih reprezentacija u historiji. Jedna je od samo dvije zemlje koje su osvojile i muško i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu za žene|žensko Svjetsko prvenstvo u nogometu]]. == Historija == {| class="wikitable" style="width:30%; font-size:90%; text-align:center;" |- ! colspan=5 |Broj medalja |- !Takmičenje !![[Datoteka:Gold medal icon.svg|20px|Zlatna medalja]] !![[Datoteka:Silver medal icon.svg|20px|Srebrna medalja]] !![[Datoteka:Bronze medal icon.svg|20px|Brončana medalja]] !!Ukupno |- |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] |1 || 0 || 0 || 1 |- |align=left|[[FIFA Kup konfederacija|Kup konfederacija]] |0 || 1 || 1 || 2 |- |align=left|[[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evropsko prvenstvo]] |3 || 1 || 0 || 4 |- ! Ukupno !! 4 !! 2 !! 1 !! 7 |} Svoju prvu međunarodnu utakmicu Španija je odigrala protiv [[Nogometna reprezentacija Danske|Danske]] na [[Olimpijske igre u nogometu 1920.|Olimpijskim igrama]] 1920. godine u [[Antwerpen]]u. Najveći uspjeh u historiji postigli su osvajanjem šampionske titule na [[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evrospkim]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetskim]] prvenstvima. Španija je trostruki evropski prvak te prva momčad koja je obranila naslov evropskog prvaka. Osvojila je tri velika natjecanja uzastopno ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|EP 2008]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|SP 2010]] i [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|EP 2012.]]). === Španija na SP 2014. === {{Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014 - grupa B}} == Utakmice == {{Glavni|Utakmice nogometne reprezentacije Španije}}{{-}} === Kvalifikacije za EP 2016. === {{Glavni|Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016 - grupa C}} {{Kvalifikacije za EP u nogometu 2016 - grupa C | prošireno = da | rezultati = da | tiebreakers = da }} === Kvalifikacije za SP 2018. === {{Glavni|Kvalifikacije za SP u nogometu 2018 (UEFA) - grupa G}} {{Kvalifikacije za SP u nogometu 2018 (UEFA) - grupa G | prošireno = da | rezultati = da | tiebreakers = da }}{{-}} === [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|Kvalifikacije za EP 2020.]] === {{Glavni|Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2020 - grupa F}} {{Kvalifikacije za EP u nogometu 2020 - grupa F}} == Nastupi na turnirima == === Nastupi na Svjetskim prvenstvima === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]]'' ! style="width:1%;" rowspan="25"| !colspan=6|Kvalifikacije za <br />''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]]'' |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="90"|{{Tooltip|Runda|Runda takmičenja na turniru}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Svjetskom prvenstvu}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |{{ZD|URU}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1930.|1930]]||colspan=8 align=center|Nisu učestvovali ||colspan=6 align=center| |- |{{ZD|ITA|1861}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]]||Četvrtfinale||5||3||1||1||1||4||3||2||2||0||0||11||1 |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|1938]]||colspan=8 align=center|Povukli se||colspan=6 align=center|Povukli se |- |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1950.|1950]]||Polufinale||4||6||3||1||2||10||12||2||1||1||0||7||3 |- |{{ZD|ŠVI}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1954.|1954]]||rowspan="2" colspan=8 align=center|Nisu se kvalificirali||3||1||1||1||6||4 |- |{{ZD|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1958.|1958]]||4||2||1||1||12||8 |- |{{ZD|ČIL}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|1962]]||Grupna faza||13||3||1||0||2||2||3||4||3||1||0||7||4 |- |{{ZD|ENG}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1966.|1966]]||Grupna faza||10||3||1||0||2||4||5||3||2||0||1||5||2 |- |{{ZD|MEX}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970]]||rowspan="2" colspan=8 align=center|Nisu se kvalificirali ||6||2||2||2||10||6 |- |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|1974]]||5||2||2||1||8||6 |- |{{ZD|ARG}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1978.|1978]]||Grupna faza||10||3||1||1||1||2||2||4||3||0||1||4||1 |- |{{ZD|ŠPA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1982.|1982]]||Runda 2||12||5||1||2||2||4||5||colspan=6 align=center|Kvalificirali se kao domaćini |- |{{ZD|MEX}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]]||Četvrtfinale||7||5||3||1||1||11||4||6||4||0||2||9||8 |- |{{ZD|ITA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1990.|1990]]||Osmina finala||10||4||2||1||1||6||4||8||6||1||1||20||3 |- |{{ZD|SAD}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|1994]]||Četvrtfinale||8||5||2||2||1||10||6||12||8||3||1||27||4 |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]||Grupna faza||17||3||1||1||1||8||4||10||8||2||0||26||6 |- |{{ZD|JKO}} {{ZD|JAP}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]]||Četvrtfinale||5||5||3||2||0||10||5||8||6||2||0||21||4 |- |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|2006]]||Osmina finala||9||4||3||0||1||9||4||12||6||6||0||25||5 |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|JAR}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]]||Šampion||1||7||6||0||1||8||2||10||10||0||0||28||5 |- |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]]||Grupna faza||23||3||1||0||2||4||7||8||6||2||0||14||3 |- |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018]]|| rowspan="2" colspan=8 align=center| Učestvovat će u kvalifikacijama || rowspan="2" colspan=6 align=center| Učestvovat će u kvalifikacijama |- |-style="border-bottom:3px solid green;" |{{ZD|KAT}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]] |- |colspan=2 align=center|'''Ukupno'''||'''14/20'''||'''59'''||'''29'''||'''12'''||'''18'''||'''92'''||'''66'''||'''107'''||'''72'''||'''24'''||'''11'''||'''240'''||'''73''' |} === Nastupi na Evropskim prvenstvima === {{Rezultati nogometne reprezentacije Španije u kvalifikacijama za Evropsko prvenstvo}} === Nastupi na FIFA Kupu konfederacija === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|''[[FIFA Kup konfederacija]]'' |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="90"|{{Tooltip|Runda|Runda takmičenja na turniru}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na FIFA Kupu konfederacija}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |{{ZD|SAU}} [[Kup kralja Fahda 1992.|1992]]|| rowspan="7" colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali |- |{{ZD|SAU}} [[Kup kralja Fahda 1995.|1995]] |- |{{ZD|SAU}} [[FIFA Kup konfederacija 1997.|1997]] |- |{{ZD|MEX}} [[FIFA Kup konfederacija 1999.|1999]] |- |{{ZD|JKO}} {{ZD|JAP}} [[FIFA Kup konfederacija 2001.|2001]] |- |{{ZD|FRA}} [[FIFA Kup konfederacija 2003.|2003]] |- |{{ZD|NJE}} [[FIFA Kup konfederacija 2005.|2005]] |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|JAR}} [[FIFA Kup konfederacija 2009.|<span style="color:#FFFFFF;">2009</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">Polufinale</span>||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span>||<span style="color:#FFFFFF;">4</span>||<span style="color:#FFFFFF;">0</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">11</span>||<span style="color:#FFFFFF;">4</span> |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|BRA}} [[FIFA Kup konfederacija 2013.|2013]]||Finale||2||5||3||1||1||15||4 |- |{{ZD|RUS}} [[FIFA Kup konfederacija 2017.|2017]]||rowspan="2" colspan=8 align=center| Biće naknadno odlučeno |- |-style="border-bottom:3px solid green;" |{{ZD|KAT}} [[FIFA kup konfederacija 2021.|2021]] |- |colspan=2 align=center|'''Ukupno'''||'''2/9'''||'''10'''||'''7'''||'''1'''||'''2'''||'''26'''||'''8''' |} == Trenutni sastav == Datum: 1. april 2014. {{Nogometna reprezentacija početak (golovi)}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=4|poz=V|ime=[[Javi Martínez]]|dob={{datum rođenja i godine|1988|9|2}}|nastupi=15|golovi=0|klub=[[FC Bayern München|Bayern]]|klubnac=NJE}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=5|poz=V|ime=[[Koke (footballer born 1992)|Koke]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|1|8}}|nastupi=7|golovi=0|klub=[[Atlético Madrid]]|klubnac=ŠPA}} ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=11|poz=N|ime=[[Pedro Rodríguez Ledesma|Pedro]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|7|28}}|nastupi=38|golovi=14|klub=[[FC Barcelona|Barcelona]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija kraj}} === Nedavni pozivi u reprezentaciju === Nogometaši koji su u zadnjih 12 mjeseci igrali za reprezentaciju ili bili pozivani: {{Nogometna reprezentacija početak (golovi)}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[David de Gea]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|11|7}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|klubnac=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Álvaro Arbeloa]]|dob={{datum rođenja i godine|1983|1|17}}|nastupi=56|golovi=0|klub=[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Iñigo Martínez]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|5|17}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[Real Sociedad]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Alberto Moreno Pérez|Alberto Moreno]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|7|5}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[Sevilla FC|Sevilla]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Marc Bartra]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|1|15}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[FC Barcelona|Barcelona]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Nacho (footballer born 1990)|Nacho Fernández]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|1|18}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]|klubnac=ŠPA}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Juan Mata]]|dob={{datum rođenja i godine|1988|4|28}}|nastupi=32|golovi=9|klub=[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Isco]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|4|21}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Mario Suárez Mata|Mario Suárez]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|2|24}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[Atlético Madrid]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Javi García]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|2|8}}|nastupi=3|golovi=0|klub=[[Manchester City F.C.|Manchester City]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Beñat Etxebarria|Beñat]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|2|19}}|nastupi=4|golovi=0|klub=[[Athletic Bilbao]]|klubnac=ŠPA}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Cristian Tello]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|8|11}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[FC Barcelona|Barcelona]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija kraj}} == Dresovi kroz historiju == {| | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp1920h |uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č= | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=FFFFFF|čarape=000000|opis= ''1920–21'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp2122 |uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp2124 | lijeva ruka=FFFFFF|tijelo=FFFFFF|desna ruka=FFFFFF|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1921–22'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp2224 |uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp2124 | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1922–24'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp2431esch |uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp2124 | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1924–31'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp3138|uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp2124 | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1931–36'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp3639h|uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp3639h | lijeva ruka=FFFFFF|tijelo=FFFFFF|desna ruka=FFFFFF|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1936–38'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp3845 |uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp3639h | lijeva ruka=003060|tijelo=003060|desna ruka=003060|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1938–45'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp4547 |uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp3639h | lijeva ruka=003060|tijelo=003060|desna ruka=003060|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1945–47'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp1950|uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp3639h | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1947–59'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp1959h |uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp3639h | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=1158A3|čarape=000000|opis=''1959–79'' }} |} {| | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp1959a|uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp3639h | lijeva ruka=1158A3|tijelo=1158A3|desna ruka=1158A3|šorc=1158A3|čarape=000000|opis=''1959–79 (gostujući)'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_espana80h |uzorak_dr= |uzorak_š= |uzorak_č=_esp3639h | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=1172C1|čarape=000000|opis=''1979–81'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp1982 |uzorak_t=_esp1982h|uzorak_dr=_esp1982 |uzorak_š=_esp1282h |uzorak_č=_esp3639h | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1981–83'' }} | {{Fudbalski dres | |uzorak_lr=|uzorak_t=_esp8690h|uzorak_dr=|uzorak_š=|uzorak_č=_spain1984 | lijeva ruka=FF0000|tijelo=FF0000|desna ruka=FF0000|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1984–86'' }} | {{Fudbalski dres | |uzorak_lr=_esp8690h|uzorak_t=_esp8690h|uzorak_dr=_esp8690h|uzorak_š=_yellowsides|uzorak_č=_esp1986 | lijeva ruka=FF0000|tijelo=FF0000|desna ruka=FF0000|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1986–89'' }} | {{Fudbalski dres | |uzorak_lr=_spain1990h|uzorak_t=_spain1990h|uzorak_dr=_spain1990h|uzorak_š=_spain1990h|uzorak_č= | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1990–91'' }} | {{Fudbalski dres | |uzorak_lr=_espana92|uzorak_t=_espana1992|uzorak_dr=_espana92|uzorak_š=_espana92|uzorak_č=_esp3639h| | lijeva ruka=|tijelo=|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=000000|opis=''1991–94'' }} | {{Fudbalski dres | |uzorak_lr=_esp9496|uzorak_t=_esp9496|uzorak_dr=|uzorak_š=_spain94|uzorak_č=_spain| | lijeva ruka=|tijelo=|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=003060|opis=''1994–96'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr= |uzorak_t=_esp9698 |uzorak_dr=_esp9698 |uzorak_š=_esp9698h |uzorak_č=_esp0002 | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=003060|šorc=003060|čarape=003060|opis=''1996–98'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp9800 |uzorak_t=_esp9800h |uzorak_dr=_esp9800 |uzorak_š=_esp9800 |uzorak_č=_esp9800 | lijeva ruka=ED1C24|tijelo=ED1C24|desna ruka=ED1C24|šorc=003060|čarape=003060|opis=''1998–2000'' }} |} {| | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp9800a |uzorak_t=_esp9800a |uzorak_dr=_esp9800a |uzorak_š=_esp9800a |uzorak_č=_esp9800a | lijeva ruka=FFFFFF|tijelo=FFFFFF|desna ruka=FFFFFF|šorc=FFFFFF|čarape=FFFFFF|opis=''1998–2000 (gostujući)'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp0002h | uzorak_t=_esp0002h | uzorak_dr=_esp0002h | uzorak_š=_esp0002 | uzorak_č=_esp0002 | lijeva ruka= e80113| tijelo=e80113| desna ruka=e80113| šorc=0000FF| čarape=003060|opis=''2000–02'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp0204h | uzorak_t=_esp0204h | uzorak_dr=_esp0204h | uzorak_š=_esp0204h | uzorak_č= | lijeva ruka= e80113| tijelo=e80113| desna ruka=e80113| šorc=0000FF| čarape=003060|opis=''2002–04'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp0406 | uzorak_t=_esp0406 | uzorak_dr=_esp0406 | uzorak_š=_adidasyellow| uzorak_č=_color_3_stripes_yellow | lijeva ruka= e80113| tijelo=e80113| desna ruka=e80113| šorc=000080| čarape=000080|opis=''2004–06'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp2004a | uzorak_t=_esp2004a | uzorak_dr=_esp2004a | uzorak_š=_esp2004a|uzorak_č=_esp2004a | lijeva ruka= FFFFFF| tijelo=FFFFFF| desna ruka=FFFFFF| šorc=FFFFFF| čarape=FFFFFF|opis=''2004–06 (gostujući)'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp06h | uzorak_t=_esp0608h | uzorak_dr=_esp06h | uzorak_š=_esp06h | uzorak_č=_color_3_stripes_yellow | lijeva ruka= FF0000| tijelo=FF0000| desna ruka=FF0000| šorc=0000FF| čarape=0000FF|opis=''2006–08'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_liverpool0708a| uzorak_t=_esp06a | uzorak_dr=_liverpool0708a| uzorak_š=_esp2006a| uzorak_č=_esp06a | lijeva ruka= FFFFFF| tijelo=FFFFFF| desna ruka=FFFFFF| šorc=FFFFFF| čarape=FFFFFF|opis=''2006–08 (gostujući)'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_spainH| uzorak_t=_esp08 | uzorak_dr=_spainH| uzorak_š=_adidasyellow| uzorak_č=_color_3_stripes_yellow | lijeva ruka= e80113| tijelo=e80113| desna ruka=e80113| šorc=00003B| čarape=00003B|opis=''2008–09'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp08a | uzorak_t=_esp08a | uzorak_dr=_esp08a | uzorak_š=_esp_08_away | uzorak_č=_color 3 stripes black | lijeva ruka=FFFFFF | tijelo=FFFFFF | desna ruka=FFFFFF | šorc=FFFFFF | čarape=FFFFFF | opis=''2008–10 (gostujući)'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_spain09h | uzorak_t=_esp0910h | uzorak_dr=_spain09h | uzorak_š=_adidasyellow | uzorak_č=_color_3_stripes_yellow | lijeva ruka= e80113| tijelo=e80113| desna ruka=e80113| šorc=00003B| čarape=00003B|opis=''2009–10'' }} |} {| | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp10h | uzorak_t=_esp2010 | uzorak_dr=_esp10h | uzorak_š=_adidasyellow | uzorak_č=_esp10h | lijeva ruka= e80113| tijelo=e80113| desna ruka=e80113| šorc=0000FF| čarape=FF0000|opis=''2010–11'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp10a | uzorak_t=_esp10a | uzorak_dr=_esp10a | uzorak_š=_esp10a | uzorak_č=_spaina2010 | lijeva ruka=003366 | tijelo=003366 | desna ruka=003366 | šorc=e80113 | čarape=003366 | opis=''2010–11 (gostujući)'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp1012h | uzorak_t=_esp1012h2 | uzorak_dr=_esp1012h | uzorak_š=_adidasyellow | uzorak_č=_esp1112h | lijeva ruka= e80113| tijelo=e80113| desna ruka=e80113| šorc=000080| čarape=000080|opis=''2011–12'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp1012a| uzorak_t=_esp1012a | uzorak_dr=_esp1012a| uzorak_š=_esp10A| uzorak_č=_esp10A | lijeva ruka= FFFFFF| tijelo=FFFFFF| desna ruka=FFFFFF| šorc=FFFFFF| čarape=FFFFFF|opis=''2011–12 (gostujući)'' }} | |{{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_España12Home | uzorak_t=_España12Hesc | uzorak_dr=_España12Home | uzorak_š=_esp12h_b | uzorak_č=_esp12h | lijeva ruka= e80113| tijelo=e80113| desna ruka=e80113| šorc=0000FF| čarape=e80113|opis=''2012–13'' }} | |{{Fudbalski dres | | uzorak_lr=_esp12a | uzorak_t=_esp12aesc | uzorak_dr=_esp12a | uzorak_š=_esp12a | uzorak_č=_esp12a | lijeva ruka=FFFFFF | tijelo=FFFFFF | desna ruka=FFFFFF | šorc=0000FF | čarape=87cefa | opis=''2012–14 (gostujući)'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr = _esp1314h | uzorak_t = _esp1314h | uzorak_dr = _esp1314h | uzorak_š = _esp12h_b | uzorak_č = _esp12h | lijeva ruka = E80113 | tijelo = FFFFFF | desna ruka = E80113 | šorc = 0000FF | čarape = E80113 |opis=''2013–14'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr = _spain14h | uzorak_t = _spain14h| uzorak_dr =_spain14h | uzorak_š = _spain14h | uzorak_č = _spain14h | lijeva ruka = E80113 | tijelo = FFFFFF | desna ruka = E80113 | šorc = 0000FF | čarape = E80113 |opis=''2014–26'' }} | {{Fudbalski dres | | uzorak_lr = _spain1415a | uzorak_t = _spain1415a | uzorak_dr = _spain1415a| uzorak_š = _spain1415a | uzorak_č = _spain1415away | lijeva ruka = 000000 | tijelo = 000000 | desna ruka = 000000 | šorc = 000000 | čarape = 000000 |opis=''2014– (2026)'' }} | |} == Selektori == <small>Posljednja izmjena: 1. april 2014.</small> [[Datoteka:Luis Enrique 2014.jpg|250px|desno|mini|<small>[[Luis Enrique (nogometaš)|Luis Enrique]], aktuelni selektor</small>]] {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" width=73% |- !width=15%|Selektor !width=6%|{{Tooltip| Nac.| Nacionalnost}} !width=6%|Mandat !width=6%|{{Tooltip| UU| Ukupno utakmica kao selektor}} !width=5%|{{Tooltip| P| Pobjede}} !width=5%|{{Tooltip| N| Neriješeno}} !width=5%|{{Tooltip| P| Porazi}} !width=6%|{{Tooltip| DG| Dati golovi}} !width=6%|{{Tooltip| PG| Primljeni golovi}} !width=5%|{{Tooltip| P %| Pobjede izražene u postocima}} !width=8% class="unsortable"|Napomene |- |style="text-align: left;"|[[Francisco Bru Sanz|Francisco Bru]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1920 |5 |4 |0 |1 |9 |5 |{{#expr:4/5*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Julián Ruete]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1921–1922 |4 |4 |0 |0 |11 |2 |{{#expr:4/4*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José Berraondo]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1921–1928 |6 |2 |3 |1 |14 |12 |{{#expr:2/6*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Manuel Castro González]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1921–1927 |10 |9 |0 |1 |21 |7 |{{#expr:9/10*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José María Mateos]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1922–1933 |23 |16 |3 |4 |64 |24 |{{#expr:16/23*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Salvador Díaz Iraola]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1922 |1 |1 |0 |0 |4 |0 |{{#expr:1/1*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Argüello Brage]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1923 |2 |1 |0 |1 |3 |1 |{{#expr:1/2*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Pedro Parages]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1923–1924 |3 |1 |1 |1 |3 |1 |{{#expr:1/3*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José García Cernuda]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1923–1924 |2 |1 |1 |0 |3 |0 |{{#expr:1/2*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Colina Alvarez]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1924 |1 |1 |0 |0 |2 |1 |{{#expr:1/1*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José Rosich Rubiera]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1924 |1 |1 |0 |0 |2 |1 |{{#expr:1/1*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Julián Olave Videa]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1924 |1 |1 |0 |0 |2 |1 |{{#expr:1/1*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Fernando Gutiérrez Alzaga]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1925 |3 |3 |0 |0 |6 |0 |{{#expr:3/3*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Ricardo Cabot Montalt]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1925 |2 |2 |0 |0 |2 |0 |{{#expr:2/2*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Ezequiel Montero Román]] |{{ZD|ŠPA|1785}} |1926–1927 |4 |3 |0 |1 |9 |5 |{{#expr:3/4*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Amadeo García Salazar]] |{{ZD|ŠPA|1931}} |1934–1936 |12 |6 |2 |4 |30 |15 |{{#expr:6/12*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Eduardo Teus López]] |{{ZD|FIL|1943}}<br />{{ZD|ŠPA|1938}} |1941–1942 |6 |3 |2 |1 |15 |10 |{{#expr:3/6*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Jacinto Quincoces]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1945 |2 |1 |1 |0 |6 |4 |{{#expr:1/2*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Casas Pasarín]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1946 |1 |0 |0 |1 |0 |1 |{{#expr:0/1*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Pablo Hernández Coronado]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1947–1962 |6 |2 |0 |4 |9 |10 |{{#expr:2/6*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Guillermo Eizaguirre]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1948–1956 |19 |8 |6 |5 |40 |33 |{{#expr:8/19*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Félix Quesada]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1951 |3 |1 |2 |0 |9 |6 |{{#expr:1/3*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Iceta]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1951 |3 |1 |2 |0 |9 |6 |{{#expr:1/3*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Paulino Alcántara]] |{{ZD|FIL|1943}}<br />{{ZD|ŠPA|1945}} |1951 |3 |1 |2 |0 |9 |6 |{{#expr:1/3*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Ricardo Zamora]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1952 |2 |1 |1 |0 |6 |0 |{{#expr:1/2*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Pedro Escartín Morán]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1952–1961 |12 |7 |3 |2 |18 |10 |{{#expr:7/12*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Iribarren Cavanilles]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1953–1954 |4 |1 |2 |1 |8 |6 |{{#expr:1/4*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Ramón Melcón Bartolomé]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1955 |2 |0 |1 |1 |2 |3 |{{#expr:0/2*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José Luis del Valle]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1955 |1 |1 |0 |0 |3 |0 |{{#expr:1/1*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Emilio Jiménez Millas]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1955 |1 |1 |0 |0 |3 |0 |{{#expr:1/1*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Juan Touzón Jurjo]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1955 |1 |1 |0 |0 |3 |0 |{{#expr:1/1*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Manuel Meana]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1957–1959 |12 |7 |3 |2 |35 |16 |{{#expr:7/12*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José Luis Costa]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1959–1960 |12 |8 |0 |4 |35 |21 |{{#expr:8/12*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José Luis Lasplazas]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1959–1960 |12 |8 |0 |4 |35 |21 |{{#expr:8/12*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Ramón Gabilondo]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1959–1960 |12 |8 |0 |4 |35 |21 |{{#expr:8/12*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José Villalonga Llorente|José Villalonga]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1962–1966 |22 |9 |5 |8 |35 |28 |{{#expr:9/22*100 round 2}}% |<small>Pobjednik [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1964.|EP 1964]]</small> |- |style="text-align: left;"|[[Domingo Balmanya]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1966–1968 |11 |4 |3 |4 |11 |9 |{{#expr:4/11*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Eduardo Toba]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1968–1969 |4 |1 |2 |1 |5 |4 |{{#expr:1/4*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Molowny]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1969 |4 |2 |1 |1 |3 |3 |{{#expr:2/4*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Salvador Artigas]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1969 |4 |2 |1 |1 |3 |3 |{{#expr:2/4*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Miguel Muñoz]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1969<br />1982–1988 |63 |32 |16 |15 |104 |60 |{{#expr:32/63*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Ladislao Kubala]] |{{ZD|ŠPA|1945}} |1969–1980 |68 |30 |22 |16 |97 |59 |{{#expr:30/68*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José Santamaría]] |{{ZD|URU}}<br />{{ZD|ŠPA|1977}} |1980–1982 |24 |10 |8 |6 |31 |21 |{{#expr:10/24*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Suárez Miramontes|Luis Suárez]] |{{ZD|ŠPA}} |1988–1991 |27 |15 |4 |8 |55 |28 |{{#expr:15/27*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Vicente Miera]] |{{ZD|ŠPA}} |1991–1992 |8 |4 |2 |2 |11 |7 |{{#expr:4/8*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Javier Clemente]] |{{ZD|ŠPA}} |1992–1998 |62 |36 |20 |6 |130 |44 |{{#expr:36/62*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[José Antonio Camacho]] |{{ZD|ŠPA}} |1998–2002 |44 |28 |9 |7 |105 |37 |{{#expr:28/44*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Iñaki Sáez]] |{{ZD|ŠPA}} |2002–2004 |23 |15 |6 |2 |44 |11 |{{#expr:15/23*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Aragonés]] |{{ZD|ŠPA}} |2004–2008 |54 |38 |12 |4 |101 |31 |{{#expr:38/54*100 round 2}}% |<small>Pobjednik [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|EP 2008]]</small> |- |style="text-align: left;"|[[Vicente del Bosque]] |{{ZD|ŠPA}} |2008–2016 |114 |87 |10 |17 |254 |79 |{{#expr:87/114*100 round 2}}% |<small>Pobjednik [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|SP 2010]]<br />Pobjednik [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|EP 2012]]</small> |- |style="text-align: left;"|[[Julen Lopetegui]] |{{ZD|ŠPA}} |2016–2018 |20 |14 |6 |0 |61 |13 |{{#expr:14/20*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Fernando Hierro]] |{{ZD|ŠPA}} |2018 |4 |1 |3 |0 |7 |6 |{{#expr:1/4*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Enrique (nogometaš)|Luis Enrique]] |{{ZD|ŠPA}} |2018–2019 |7 |5 |0 |2 |26 |9 |{{#expr:5/7*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Robert Moreno]] |{{ZD|ŠPA}} |2019 |9 |7 |2 |0 |29 |4 |{{#expr:7/9*100 round 2}}% | |- |style="text-align: left;"|[[Luis Enrique (nogometaš)|Luis Enrique]] |{{ZD|ŠPA}} |2019–2022 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |{{#expr:0/1*100 round 2}}% | |} == Statistika igrača == <small>Zadnja izmjena 3. april 2014.<ref name="Nogometaši sa najviše nastupa i najbolji strijelci za nogometnu reprezentaciju Španije, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/span-recintlp.html ''Nogometaši sa najviše nastupa i najbolji strijelci za nogometnu reprezentaciju Španije, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> {{legend|#CFECEC|Aktivni reprezentativci|border=#AAAAAA}} === Najviše nastupa === {| class="wikitable" cellpadding="3" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !width="20"|# !width="250"|Nogometaš !width="70"|Br. nastupa !width="70"|Br. golova !width="120"|{{Tooltip|Prvi nastup|Prvi nastup u dresu Španije}} !width="120"|{{Tooltip|Zadnji nastup|Zadnji nastup u dresu Španije}} |- |- style="background:#cfecec;" | 1 |align=left| [[Iker Casillas]]<small><ref name="Iker Casillas Fernández - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/casillas-intl.html ''Iker Casillas Fernández - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Iker Casillas, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=4 ''Iker Casillas, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131015231703/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=4 |date=15. 10. 2013 }}; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''153''' | 0 | [[3. juni]] [[2000]] | [[5. mart]] [[2014]] |- |- style="background:#cfecec;" | 2 |align=left| [[Xavi Hernández]]<small><ref name="Xavier Hernández Creus “Xavi” - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/xavi-intlg.html ''Xavier Hernández Creus “Xavi” - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Xavi Hernández, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=159 ''Xavi Hernández, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407175348/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=159 |date=7. 4. 2014 }}; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''130''' | 13 | [[15. novembar]] [[2000]] | [[15. oktobar]] [[2013]] |- | 3 |align=left| [[Andoni Zubizarreta]]<small><ref name="Andoni Zubizarreta - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/zubizarreta-intl.html ''Andoni Zubizarreta - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''126''' | 0 | [[23. januar]] [[1985]] | [[24. juni]] [[1998]] |- |- style="background:#cfecec;" | 4 |align=left| [[Sergio Ramos]]<small><ref name="Sergio Ramos García - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/sramos-intlg.html ''Sergio Ramos García - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Sergio Ramos, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=154 ''Sergio Ramos, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407132923/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=154 |date=7. 4. 2014 }}; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''116''' | 9 | [[26. mart]] [[2005]] | [[5. mart]] [[2014]] |- |- style="background:#cfecec;" | 5 |align=left| [[Xabi Alonso]]<small><ref name="Xabi Alonso Olano - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/xabialonso-intlg.html ''Xabi Alonso Olano - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Xabi Alonso, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=158 ''Xabi Alonso, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130326132226/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=158 |date=26. 3. 2013 }}; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''110''' | 15 | [[30. april]] [[2003]] | [[5. mart]] [[2014]] |- |- style="background:#cfecec;" | 6 |align=left| [[Fernando Torres]]<small><ref name="Fernando José Sanz Torres “Fernando Torres” - Century of International Appearances, rsssf.com"/><ref name="Fernando Torres, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=157 ''Fernando Torres, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615214217/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=157 |date=15 Juni 2012 }}; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''106''' | 36 | [[6. septembar]] [[2003]] | [[30. juni]] [[2013]] |- | 7 |align=left| [[Raúl González]]<small><ref name="Raúl González Blanco - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/raul-intlg.html ''Raúl González Blanco - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''102''' | 44 | [[9. oktobar]] [[1996]] | [[6. septembar]] [[2006]] |- |- style="background:#cfecec;" | 8 |align=left| [[Carles Puyol]]<small><ref name="Carles Puyol Saforcada - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/puyol-intl.html ''Carles Puyol Saforcada - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Carles Puyol, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=149 ''Carles Puyol, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007233059/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=149 |date=7 Oktobar 2011 }}; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''100''' | 3 | [[15. novembar]] [[2000]] | [[6. februar]] [[2013]] |- |- style="background:#cfecec;" |rowspan=2| 9 |align=left| [[David Villa]]<small><ref name="David Villa - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/dvilla-intlg.html ''David Villa - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 1. april 2014.</ref><ref name="David Villa, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=15 ''David Villa, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091011175330/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=15 |date=11 Oktobar 2009 }}; pristupljeno: 1. april 2014.</ref></small> |rowspan=2|'''95''' | 56 | [[9. februar]] [[2005]] | [[19. novembar]] [[2013]] |- |- style="background:#cfecec;" |align=left| [[Andrés Iniesta]]<small><ref name="Andrés Iniesta Luján - International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/iniesta-intl.html ''Andrés Iniesta Luján - International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 1. april 2014.</ref><ref name="Andrés Iniesta, rfef.es">[http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=2 ''Andrés Iniesta, rfef.es''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018204422/http://rfef.es/index.jsp?nodo=41&jugador=2 |date=18. 10. 2012 }}; pristupljeno: 1. april 2014.</ref></small> | 10 | [[27. maj]] [[2006]] | [[5. mart]] [[2014]] |} <gallery> Casillas Spain vs England cropped.jpg|{{Center|[[Iker Casillas]]}} Xavi Euro 2012 vs France 02.jpg|{{Center|[[Xavi Hernández]]}} SergioRamos in 2010-11.jpg|{{Center|[[Sergio Ramos]]}} Xabi Alonso Euro 2012 vs France 02.jpg|{{Center|[[Xabi Alonso]]}} Puyol2011.jpg|{{Center|[[Carles Puyol]]}} Andrés Iniesta Euro 2012 vs France 01.jpg|{{Center|[[Andrés Iniesta]]}} </gallery> {{raščistiti}} === Najbolji strijelci === {| class="wikitable" cellpadding="3" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !width="20"|# !width="250"|Nogometaš !width="70"|Br. golova !width="70"|Br. nastupa !width="120"|{{Tooltip|Prvi nastup|Prvi nastup u dresu Španije}} !width="120"|{{Tooltip|Zadnji nastup|Zadnji nastup u dresu Španije}} !width="120"|{{Tooltip|PGPU|Prosjek golova po utakmici u dresu Španije}} |- |- style="background:#cfecec;" | 1 |align=left| [[David Villa]]<small><ref name="David Villa - Goals in International Matches, rsssf.com"/><ref name="David Villa, rfef.es"/></small> |'''56''' | 95 | [[9. februar]] [[2005]] | [[19. novembar]] [[2013]] | 0.589 |- | 2 |align=left| [[Raúl González]]<small><ref name="Raúl González Blanco - Goals in International Matches, rsssf.com"/></small> |'''44''' | 102 | [[9. oktobar]] [[1996]] | [[6. septembar]] [[2006]] | 0.431 |- |- style="background:#cfecec;" | 3 |align=left| [[Fernando Torres]]<small><ref name="Fernando José Sanz Torres “Fernando Torres” - Century of International Appearances, rsssf.com"/><ref name="Fernando Torres, rfef.es"/></small> |'''36''' | 106 | [[6. septembar]] [[2003]] | [[30. juni]] [[2013]] | 0.339 |- | 4 |align=left| [[Fernando Hierro]]<small><ref name="Fernando Ruiz Hierro - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/hierro-intlg.html ''Fernando Ruiz Hierro - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''29''' | 89 | [[20. septembar]] [[1989]] | [[22. juni]] [[2002]] | 0.326 |- | 5 |align=left| [[Fernando Morientes]]<small><ref name="Fernando Morientes Sánchez - International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/morientes-intl.html ''Fernando Morientes Sánchez - International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Fernando Morientes, bdfutbol.com">[http://www.bdfutbol.com/en/p/j764.html?cat=SEL ''Fernando Morientes, bdfutbol.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''27''' | 47 | [[25. mart]] [[1998]] | [[28. mart]] [[2007]] | 0.574 |- | 6 |align=left| [[Emilio Butragueño]]<small><ref name="Emilio Butragueño - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/butragueno-intlg.html ''Emilio Butragueño - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Emilio Butragueño, bdfutbol.com">[http://www.bdfutbol.com/en/p/j667.html ''Emilio Butragueño, bdfutbol.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''26''' | 69 | [[17. oktobar]] [[1984]] | [[18. novembar]] [[1992]] | 0.377 |- | 7 |align=left| [[Alfredo Di Stéfano]]<small><ref name="Alfredo Di Stéfano Laulhé - International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/distefano-intl.html ''Alfredo Di Stéfano Laulhé - International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Alfredo Di Stéfano, bdfutbol.com">[http://www.bdfutbol.com/en/p/j7349.html ''Alfredo Di Stéfano, bdfutbol.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''23''' | 31 | [[30. januar]] [[1957]] | [[10. decembar]] [[1961]] | 0.742 |- | 8 |align=left| [[Julio Salinas]]<small><ref name="Julio Salinas - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/jsalinas-intlg.html ''Julio Salinas - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Julio Salinas, bdfutbol.com">[http://www.bdfutbol.com/en/p/j1711.html ''Julio Salinas, bdfutbol.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''22''' | 56 | [[22. januar]] [[1986]] | [[22. juni]] [[1996]] | 0.411 |- | 9 |align=left| [[Míchel (nogometaš)|Míchel]]<small><ref name="José Miguel Martín González del Campo, ‘Míchel’ - International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/michel-intl.html ''José Miguel Martín González del Campo, ‘Míchel’ - International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="Míchel, bdfutbol.com">[http://www.bdfutbol.com/en/p/j1543.html ''Míchel, bdfutbol.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''21'' | 66 | [[20. novembar]] [[1985]] | [[18. novembar]] [[1992]] | 0.318 |- |- style="background:#cfecec;" | 10 |align=left| [[David Silva]]<small><ref name="Fernando José Sanz Torres “Fernando Torres” - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/ftorres-intlg.html ''Fernando José Sanz Torres “Fernando Torres” - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref><ref name="David Silva, bdfutbol.com">[http://www.bdfutbol.com/en/p/j537.html?cat=SEL ''David Silva, bdfutbol.com'']; pristupljeno: 3. april 2014.</ref></small> |'''20''' | 78 | [[6. septembar]] [[2003]] | [[2018]] | 0.256 |} <gallery> David Villa - 02.jpg|{{Center|[[David Villa]]}} Raúl Al-Sadd vs Al-Arabi 2012.jpg|{{Center|[[Raúl González]]}} Fernando Torres 2012 FIFA Club World Cup.jpg|{{Center|[[Fernando Torres]]}} Morientes.jpg|{{Center|[[Fernando Morientes]]}} Fernando Hierro 2008.jpg|{{Center|[[Fernando Hierro]]}} Di stefano real madrid cf (cropped).png|{{Center|[[Alfredo Di Stéfano]]}} </gallery> {{raščistiti}} == Također pogledajte == * [[:Kategorija:Utakmice španske nogometne reprezentacije|Utakmice španske nogometne reprezentacije]] == Reference == {{refspisak|3}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Spain national association football team}} * [http://www.rfef.es Zvanična stranica nogometnog saveza Španije] {{es simbol}} * [http://www.uefa.com/memberassociations/association=esp/ Španija] na zvaničnoj stranici UEFA-e * [http://www.fifa.com/associations/association=esp/ Španija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131219092741/http://www.fifa.com/associations/association=esp/ |date=19. 12. 2013 }} na zvaničnoj stranici FIFA-e * [http://www.rsssf.com/tabless/span-intres.html Spisak svih utakmica nogometne reprezentacije Španije (rsssf.com)] * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/span-recintlp.html Pregled igrača i strijelaca nogometne reprezentacije Španije (rsssf.com)] {{Svjetski prvaci u nogometu}} {{Evropski prvaci u nogometu}} {{Organizatori svjetskog prvenstva u nogometu}} {{Organizatori evropskog prvenstva u nogometu}} {{Sastavi nogometne reprezentacije Španije na turnirima}} {{Laureusova ekipa godine}} {{Evropske nogometne reprezentacije}} {{DEFAULTSORT:Španija}} [[Kategorija:Nogometna reprezentacija Španije|*]] 6rqkk885gay6glod439f2iw2zfq9ul5 Nebo 0 86060 3899320 3631315 2026-06-20T21:21:15Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899320 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} [[Datoteka:Cielo Matutino.jpg|mini|desno|250px|Pogled na nebo sa Zemlje]] '''Nebo''' je dio [[atmosfera|atmosfere]] ili [[svemir]]a vidljiv sa površine bilo kojeg objekta u svemiru. Najčešće se odnosi na vidljivi dio [[Zemlja|Zemljine]] atmosfere. Nebo iznad Zemlje tokom dana je plave boje kao posljedica rasijavanja [[sunčeve zrake|sunčevih zraka]] kroz [[zrak]]. Noću nebo radi nedostatka svjetlosti je crne boje. Tokom dana na nebu se može vidjeti [[Sunce]], osim ako je prekriveno oblacima. Noću na nebu su vidljivi [[Mjesec (satelit)|Mjesec]] (nekad i po danu), [[zvijezde]] i [[planete]]. Od prirodnih fenomena na nebu se mogu naći [[oblaci]], [[duge]] i [[aurore]]. Za vrijeme nepogoda vidljive su [[munje]] i [[padavine]]. Ostalo što se može naći na nebu su [[avion]]i, [[ptice]], [[insekti]] i slično. Kao rezultat ljudske aktivnosti na nebu se može vidjeti [[smog]] preko dana ili svjetlost tokom noći. == Galerija == <gallery> Datoteka:Skyshot.jpg Datoteka:Trees-sky.jpg Datoteka:Knysnasunset.jpg|Zalazak Sunca </gallery> == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Sky}} * https://web.archive.org/web/20110826203901/http://scijinks.nasa.gov/blue-sky Zašto je nebo plavo (en) * http://scholar.google.com/scholar?hl=en&lr=&q=cache:aulPiqN6uTUJ:www.awma.org/journal/pdfs/2002/6/Crit_Review.pdf+{{Mrtav link}} * [http://books.google.com/books?id=2x4CAQMEKigC&pg=PA205&dq=molecular+scattering+aerosol+in+atmosphere&hl=en&sa=X&ei=WfVGT-LlFMre0gGpyvH5DQ&ved=0CDYQ6AEwAQ#v=onepage&q=molecular%20scattering%20aerosol%20in%20atmosphere&f=false http://books.google.com/ Theoretical Fundamentals of Atmospheric Optics] * https://web.archive.org/web/20110422225321/http://weatherquesting.com/bluer-on-top.htm * https://web.archive.org/web/20030315212301/http://www.esim.ca/2002/documents/Proceedings/other2.pdf * https://web.archive.org/web/20121102041611/http://wilstar.com/skywatch.htm#indicators [[Kategorija:Nebo| ]] [[Kategorija:Meteorološke pojave]] [[Kategorija:Meteorološki koncepti]] [[Kategorija:Posmatračka astronomija]] pgfz40e5yl56pnx2lhkperu4isb9xzi Nuklearni izomer 0 87828 3899368 3802785 2026-06-21T07:00:17Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899368 wikitext text/x-wiki '''Nuklearni izomer''' predstavlja metastabilno stanje [[atomsko jezgro|atomskog jezgra]] izazvano [[pobuđeno stanje|pobuđivanjem]] jednog ili više njegovih [[nukleon]]a. Nuklearni izomer se nalazi u stanju više energije u odnosu na odgovarajući, nepobuđeni nukleus koji se naziva [[osnovno stanje]]. Prelazak nuklearnog izomera u osnovno stanje, tzv. [[relaksacija]] dovodi do oslobađanja energije. Ovaj proces nije registrovan za nuklearni izomer [[Tantal|Ta]]-180m jer se dešava jako sporo. ==Metastabilni izomeri== '''Metastabilni izomeri''' se mogu dobiti [[nuklearna fuzija|nuklearnom fuzijom]] ili drugim [[nuklearna reakcija|nuklearnim reakcijama]]. Atomska jezgra dobivena nuklearnim reakcijama se, u većini slučajeva, nalaze u pobuđenom stanju iz kojeg prelaze u osnovno stanje emisijom [[gama-zračenje|gama zračenja]]. U većini slučajeva, relaksacija do osnovnog stanja se dešava u vremenskom intervalu kraćem od jedne [[pikosekunda|pikosekunde]]. S druge strane postoje slučajevi kod kojih proces relaksacije do osnovnog stanja ne protiče brzo. Ovo se najčešće dešava zbog formiranja intermedijernog pobuđenog stanja sa [[spin]]om koji se jako razlikuje od spina osnovnog stanja. Emisija gama-zraka je prilično usporena ako se spin stanja koje je nastalo nakon emisije znatno razlikuje od spina početnog stanja, naročito ako je ekscitacijska energija mala. Metastabilni izomeri određenog [[izotop]]a se najčešće označavaju slovom "m" (ili, u slučaju postojanja više od jednog izomera, m2, m3, itd.). Oznaka se stavlja nakon [[maseni broj|masenog broja]] atoma, npr. Co-58m. Povećanje broja u oznaci (m, m2, itd.) je povezano sa povećanjem ekscitacione energije svakog od izomernih stanja (npr. Hf-177m2). Druga vrsta metastabilnog nuklearnog stanja (izomera) je tzv. '''[[Nuklearna fisija|fisioni]] izomer'''. Ovo stanje se javlja kod jezgara koja imaju [[sferoid]]ni oblik, odnosno koja su "izdužena" po jednoj osi simetrije. Sferoidna distribucija kvanto-mehaničkih stanja dovodi do otežane relaksacije izomera do osnovnog stanja. Ovakvi izomeri prelaze u osnovno stanje znatno sporije od "klasičnih" metastabilnih stanja ili podliježu [[spontana fisija|spontanoj fisiji]] sa [[vrijeme poluraspada|vremenom poluraspada]] od nekoliko [[nanosekunda|nanosekundi]] do nekoliko [[milisekunda|milisekundi]], što predstavlja znatno duže vrijeme u odnosu na "klasična" metastabilna stanja. Fisioni izomeri se najčešće označavaju slovom "f", npr. [[plutonijum|Pu]]-240f. Ovi izomeri su karakteristični za jezgra [[aktinoidi|aktinoida]]. == Relativno stabilni izomeri == Većina nuklearnih izomera je jako nestabilna i raspada se u veoma kratkom vremenu (oko 10<sup>−12</sup>&nbsp;sekundi). Relativno stabilnim izomerima se smatraju izomeri čije je vrijeme poluraspada 10<sup>−9</sup>&nbsp;sekundi ili veće. Iako ne postoji "stabilan" izomer, [[kvantna mehanika]] predviđa postojanje izomera sa neobično dugim vremenom postojanja. Neki relativno stabilni izomeri se mogu proizvesti u mjerljivim količinama. Jedini relativno stabilan nuklearni izomer koji se pojavljuje u prirodi je [[Ta-180m]]. Njegov udio u prirodnom [[tantal]]u je 1/8300, a procjenjeno vrijeme poluraspada 10<sup>15</sup> godina, što je znatno duže vrijeme od starosti [[svemir]]a. Stabilnost ovog izomera je posljedica činjenice da je ekscitaciona energija izomernog stanja niska, zbog čega su jako usporeni procesi relaksacije do Ta-180 osnovnog stanja putem emisije gama-zračenja. Također je, zbog velike razlike u spinovima, onemogućen [[beta-zraci|beta raspad]] do [[hafnij]]a ili [[volfram]]a. Porijeklo ovog izomera nije razjašnjeno, iako se vjeruje da nastaje eksplozijom [[supernova|supernove]] (kao i većina drugih [[Teški metal|teških metala]]). Prilikom relaksacije u osnovno stanje, Ta-180m emituje [[foton]] energije 75 [[Elektronvolt|keV]]. Collins<ref>{{Cite web |url=http://www.hafniumisomer.org/isomer/180ta.pdf |title=C.B. Collins et al.,'' Phys. Rev. C'', '''37''', p 2267-2269 (1988). |access-date=16. 3. 2009 |archive-date=21. 1. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121175916/http://www.hafniumisomer.org/isomer/180ta.pdf |url-status=dead }}</ref> je 1988. godine postavio hipotezu da je moguće izazvati relaksaciju Ta-180m pri čemu se emituju [[x-zraci]]. Eksperimentalnu potvrdu za ovo su dali Belic i saradnici 1999. godine.<ref>[http://prola.aps.org/abstract/PRL/v83/i25/p5242_1 D. Belic et al., ''Phys. Rev. Lett.'', '''83''', p 5242 (1999).]</ref> Još jedan prilično stabilan nuklearni izomer (sa vremenom poluraspada od 31 godinu) je [[hafnijum]]-178m2. Hf-178m2 ima najveću ekscitacionu energiju od svih dugoživućih izomera. Jedan [[gram]] čistog Hf-178-m2 sadrži oko 1330 MJ energije, što je ekvivalentno eksploziji 317 kilograma [[Trinitrotoluen|TNT-a]]. Prirodni raspad Hf-178-m2 se dešava uz emisiju gama-zračenja ukupne energije 2,45&nbsp;[[Elektronvolt|MeV]]. Kao i u slučaju Ta-180m, postoje izvještaji o [[stimulisana emisija|stimulisanoj]] relaksaciji Hf-178-m2, zbog čega se ovaj izomer izučava kao potencijalni gama-[[laser]]. Oslobađanje energije prilikom relaksacije Hf-178-m2 se dešava jako brzo, pri čemu se može dobiti ekstremno velika snaga (reda veličine jednog eksawata). Osim navedenih, postoje i drugi izomeri koji se ispituju kao potencijalni mediji za indukovanu emisiju gama zraka.<ref>{{cite web | title=UNH researchers search for stimulated gamma ray emission | work=UNH Nuclear Physics Group | date=1. 4. 1997 | url=http://einstein.unh.edu/nuclear/NucNews/graser_news.html | access-date=1. 6. 2006 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060905160103/http://einstein.unh.edu/nuclear/NucNews/graser_news.html | archive-date=5. 9. 2006 | url-status=dead }}</ref> [[Torij]]-229 ima niskoenergetski nuklearni izomer čija je energija nekoliko elektronvolti iznad osnovnog stanja. == Primjene == Izomeri [[hafnij]]a i [[tantal]]a se u nekim krugovima smatraju oružjem koje može biti iskorišteno za zaobilaženje [[Ugovor o neširenju nuklearnog oružja|Ugovora o neširenju nuklearnog oružja]], jer je u ovim izomerima moguće indukovati vrlo jako gama zračenje.<ref>[https://web.archive.org/web/20110823054905/http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn?pagename=article&contentId=A22099-2004Mar24&notFound=true Sunday Supplement Magazine ][[Washington Post]]<span> article, March 28, 2004</span></ref> [[Tehnecijum]]ovi izomeri [[Tehnecijum-99m|Tc-99m]] (sa vremenom poluraspada 6,01 sat) i Tc-95m (61 dan) imaju primjenu u [[medicina|medicini]] i [[industrija|industriji]]. == Procesi raspada == Izomeri se raspadaju do nižih energetskih stanja kroz dva izomerna prelaza: # γ (gama) zračenje (emisija visokoenergetskog fotona) # [[unutrašnja konverzija]] (energija se troši na ionizaciju atoma) ==Također pogledajte== *[[Indukovana gama-emisija]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjskilinkovi == {{Prijevod sekcija}} *[http://www.utdallas.edu/research/quantum/ Research group which presented initial claims of hafnium nuclear isomer de-excitation control.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090225181815/http://www.utdallas.edu/research/quantum/ |date=25. 2. 2009 }} - The Center for Quantum Electronics, The University of Texas at Dallas. *[[JASON Defense Advisory Group]] [http://www.fas.org/irp/agency/dod/jason/he.pdf report on high energy nuclear materials] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805013037/http://www.fas.org/irp/agency/dod/jason/he.pdf |date=5. 8. 2011 }} mentioned in the ''Washington Post'' story above *[http://scitation.aip.org/journals/doc/PHTOAD-ft/vol_57/iss_5/21_1.shtml May 2004 article in ''Physics Today'' which reviews the Hf controversy in a balanced manner.] login required? *[http://www.hafniumisomer.org/Hafnium_isomer_triggering.htm Confidence for Hafnium Isomer Triggering in 2006.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070316182840/http://www.hafniumisomer.org/Hafnium_isomer_triggering.htm |date=16. 3. 2007 }} - The Center for Quantum Electronics, The University of Texas at Dallas. *[http://www.hafniumisomer.org/isomer/isomerPubl.htm Reprints of articles about nuclear isomers in peer reviewed journals.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928081412/http://www.hafniumisomer.org/isomer/isomerPubl.htm |date=28. 9. 2007 }} - The Center for Quantum Electronics, The University of Texas at Dallas. [[Kategorija:Nuklearna hemija]] [[Kategorija:Nuklearna fizika]] 155xsx83z5oqogl6d2c5msis81klnfv Nino Rešić 0 88000 3899346 3852498 2026-06-21T01:31:40Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899346 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | ime = Nikola Rešić | pozadina = solo_izvođač | ime_po_rođenju = Amir Rešić | alias = Nino | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1964|1|22}} | mjesto_rođenja = [[Bosanska Dubica]], [[SR BiH]], [[SFRJ]] | porijeklo = [[Bosanska Dubica]] | datum_smrti = {{datum smrti i godine|2007|10|18|1964|1|22}} | mjesto_smrti = [[Bijeljina]], [[BiH]] | žanr = [[Pop-folk muzika|pop-folk]], [[Turbo-folk muzika|turbo-folk]], [[folk]] | zanimanje = Pjevač | karijera = [[1991]]—[[2007]]. | izdavač = ELITA, [[ZaM]], [[PGP RTS]], [[Diskos]], [[City Records]], [[Gold music]], [[BN music|VIP]], [[RENOME (muzička produkcija)|RENOME]] | povezani_umjetnici = [[Dragana Mirković]] | značajni_instrumenti = | alt = }} '''Amir Rešić''' (u međuvremenu '''Nikola Rešić'''; [[Kozarska Dubica]], 22. januar 1964 — [[Bijeljina]], 18. oktobar 2007), poznatiji kao '''Nino''', bio je jugoslavenski, bosanskohercegovački i srbijanski pjevač.<ref>{{Cite web|url=http://www.alo.rs/vip/estrada/popularni-pevac-umro-u-43-godini-ozenio-se-zenom-5-minuta-od-trenutka-kada-ju-je-upoznao/238031/vest|title=Popularni pevač umro u 43. godini! Oženio se ženom 5 minuta od trenutka kada ju je upoznao!|last=Alo!|website=alo|language=sr|access-date=1. 5. 2020|archive-date=1. 7. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701182436/https://www.alo.rs/vip/estrada/popularni-pevac-umro-u-43-godini-ozenio-se-zenom-5-minuta-od-trenutka-kada-ju-je-upoznao/238031/vest|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kurir.rs/stars/3404031/legendarni-nino-promenio-je-ime-2-puta-ali-i-veru-pokojni-pevac-zbog-zene-presao-u-pravoslavlje-a-onda-ga-ovo-dotuklo|title=LEGENDARNI NINO PROMENIO JE IME 2 PUTA, ALI I VERU: Pokojni pevač zbog žene prešao u PRAVOSLAVLJE, a onda ga OVO DOTUKLO|website=kurir.rs|language=sr|access-date=1. 5. 2020}}</ref> ==Biografija == Poslije školovanjа u [[Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina|SR BiH]] preselio se u Kruševac u [[Socijalistička Republika Srbija|SR Srbiju]]. Djetinstvo do 13. godine proveo je u [[Smederevska Palanka|Smederevskoj Palanci]], odakle mu je otac. Iz islama јe prešao na [[pravoslavlje]] i promijenio ime u Nikola, po kojem je dobio nadimak Nino, koji je koristio kao umjetničko ime. Iako nikada nije objasnio razloge zbog čega je promijenio vjeru, moguće da je to uradio zbog svoje pravoslavne supruge Sare Marković, ili za potrebe srpskog tržišta. Ženio se tri puta i u svakom braku dobio po jednu kćerku — Amelu, Sandru (također pjevačica) i Tamaru. Zbog dugogodišnjeg prekomjernog konzumiranja [[alkohol]]a preminuo je od perforacije [[Gušterača|gušterače]] 18. oktobra 2007.<ref>[https://web.archive.org/web/20071022043153/http://www.balkanmedia.com/magazin/4834/nikola_resic_-_nino_preminuo_u_43-oj_godini.html Балкан Медија, „Никола Решић преминуо у 43. години живота“], Приступљено 15. 4. 2013.</ref> u Opštoj bolnici u [[Bijeljina|Bijeljini]] (dva sata nakon prijema).<ref name="pressonline">{{cite news|url=http://www.balkanmedia.com/magazin/4834/nikola_resic_-_nino_preminuo_u_43-oj_godini.html|newspaper=Press|title=Umro Nino|date=19. 10. 2007|access-date=30. 11. 2010|archive-date=22. 10. 2007|archive-url=https://archive.today/20071022043153/http://www.balkanmedia.com/magazin/4834/nikola_resic_-_nino_preminuo_u_43-oj_godini.html|url-status=unfit}}</ref><ref>[http://www.kurir.rs/od-zvezde-do-ugaslog-sjaja-clanak-15179 Курир, „Од звезде до угаслог сјаја“]{{Мртва веза|date=10. 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, Приступљено 15. 4. 2013.</ref> Ukopan je na groblju Urije u [[Kozarska Dubica|Kozarskoj Dubici]].<ref>{{Cite web|url=http://www.pressonline.rs/zabava/dzet-set/22240/umro-nino.html|title=Press Online :: Džet set :: UMRO NINO{{Ботовски наслов}}|access-date=27. 11. 2016|archive-date=26. 2. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226094750/http://www.pressonline.rs/zabava/dzet-set/22240/umro-nino.html|url-status=}}</ref> == Diskografija == * ''Što mi noći nemaju svanuća'' (1992) * ''[[Što mi noći nemaju svanuća|Zbogom, mala]]'' (1993) * ''[[Usne vrele kao žar|Šta ću, mala, s tobom]]'' (1994) * ''Otrovana grehom'' (1995) * ''Tebe želim noćas'' (1996) * ''[[Tebe želim noćas|Za prošlu ljubav]]'' (1997) * ''[[Za prošlu ljubav|Ko te samo takne]]'' (1998) * ''[[Ko te samo takne|Kraljica balkana]]'' (1999) * ''[[Kraljica Balkana|Trebaš mi]]'' (2000) * ''Dvanaest meseci'' (2001) * ''[[Opet onaj stari]]'' (2003) * ''[[Novembar 05]]'' (2005) * ''[[Jedan na jedan]]'' (2006) * neobjavljene numere: "Alma", "Pasji život", "Kad bi pjesma bila" (2007) == Reference == {{refspisak}} {{stub-biog}} [[Kategorija:Rođeni 1964.]] [[Kategorija:Umrli 2007.]] [[Kategorija:Biografije, Kozarska Dubica]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački pjevači]] [[Kategorija:Srbijanski pjevači]] pamwayqsua2ii29gr24un3ubn4t9u0z Novosibirsk 0 98042 3899367 3852794 2026-06-21T06:49:42Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899367 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje |Grb = Coat of Arms of Novosibirsk.svg |Karta = Map of Russia - Novosibirsk Oblast (2008-03).svg |Država = {{ZID|Rusija}} |ImeSrednjegNivoaVlasti = Federalna jedinica |SrednjiNivoVlasti = [[Novosibirska oblast]] |Općina = |Stanovništvo = 1473754 |StanovništvoGodina = 2010 |StanovništvoUrban = |StanovništvoUrbanGodina = |StanovništvoMetro = |StanovništvoMetroGodina = |StanovništvoProcjena = |StanovništvoGodina2 = |Površina = 502.1 |Nadmorska visina = |Pozivni broj = +7 383 |Poštanski broj = 630000–630992, 901073, 901077 |Registarska oznaka = |VrstaNaselja = |Načelnik = Vladimir Gorodetski |NačelnikIzabran = |NačelnikTitula = |NačelnikStranka = |Web = www.novo-sibirsk.ru |Slika = Вокзал. Новосибирск.jpg |SlikaInfo = }} '''Novosibirsk''' ({{jez-ru|Новосибирск}}) je [[Spisak gradova u Rusiji po broju stanovnika|treći grad]] po veličini u [[Rusija|Rusiji]], nakon [[Moskva|Moskve]] i [[Sankt Peterburg]]a, i najveći grad u [[Sibir]]u, odnosno [[Azija|azijskom dijelu]] Rusije. Administrativni je centar [[Novosibirska oblast|Novosibirske oblasti]] kao i [[Sibirski federalni okrug|Sibirskog federalnog okruga]]. Sa brojem stanovnika od 1473754 (popis iz 2010. godine) najmnogoljudniji je grad azijskog dijela Rusije.<ref>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm |title=Arhivirana kopija |access-date=3. 5. 2013 |archive-date=16. 3. 2013 |archive-url=https://www.webcitation.org/6F9wueiMc?url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm |url-status=dead }}</ref> == Historija == Grad je osnovan [[1893]]. godine na budućem mjestu gdje će [[Transsibirska željeznica]] premostiti rijeku [[Ob]]. Prvobitni naziv grada je bio ''Novonikolajevsk'' u čast [[sveti Nikola|svetog Nikole]] i ruskog cara [[Nikola II|Nikole II]]. U vrijeme otvaranja mosta [[1906]]. u Novonikolajevsku je živjelo 7.800 ljudi, a već godinu dana kasnije broj stanovnika se povećao na 47.000. Ime grada je promijenjeno [[1926]]. godine.<ref>{{Cite web |url=http://www.allsiberia.com/novosibirsk/ |title=Arhivirana kopija |access-date=24. 11. 2009 |archive-date=11. 2. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080211122744/http://allsiberia.com/novosibirsk/ |url-status=dead }}</ref> == Saobraćaj == U Novosibirsku postoji [[Međunarodni aerodrom Tolmačovo]], te gradski aerodrom odakle avioni lete samo u sjeverne nedostupne tajge, riječna luka i stanica Transsibirske željeznice. Novosibirski metro je otvoren 1985. i još uvijek se gradi. Sastoji se iz 2 linije koje se ukrštaju u centru grada. Ukupno ima 13 stanica. Tramvajska mreža je zanemarena od kada je izgrađen metro. Gradska mreža trolejbusa povezuje gotovo sve gradske četvrti, iako im nedostaju nove investicije, pa je zbog toga najvažniji vid transporta autobus. Pored komunalnih linija, građane transportuju i privatni mini-autobusi. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commons|Category:Novosibirsk}} * [http://www.novo-sibirsk.ru/ Službena stranica] *[https://web.archive.org/web/20130302131832/http://en.sib.fm/ Novosibirski žurnal o životu u Sibiru] *[http://novosibirsk.rfn.ru/ Vijesti iz Novosibirska]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140404114122/http://novosibirsk.rfn.ru/ |date=4. 4. 2014 }} *[https://web.archive.org/web/20130430034838/http://mirnsk.ru/ Novosibirsk MIRNSK.Ru] *[http://free-writer.ru/pages/novosibirsk.html Novosibirsk u slikama] {{stub-grad}} {{Commonscat}} [[Kategorija:Gradovi u Rusiji]] [[Kategorija:Novosibirska oblast]] gi2k8os3tlv7u6go36qxm8k9k9izag9 Nogometne utakmice Honduras – Švicarska 0 101928 3899353 3852871 2026-06-21T04:20:23Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899353 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Utakmice [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]] - [[Nogometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] |- |align=center width=50% colspan="2"| [[Datoteka:Flag of Switzerland.svg|border|150px]] |align=center width=50% colspan="2"| |- !width=25%|Ukupno utakmica |align=center colspan="2"| '''2''' !width=25%|Ukupno utakmica |- !width=25%|Pobjede |align=center colspan="2"| '''1''' !width=25%|Porazi |- !width=25%|Neriješeno |align=center colspan="2"| '''1''' !width=25%|Neriješeno |- !width=25%|Porazi |align=center colspan="2"| '''0''' !width=25%|Pobjede |- !width=25%|Dati golovi |align=center colspan="2"| '''3''' !width=25%|Primljeni golovi |- !width=25%|Primljeni golovi |align=center colspan="2"| '''0''' !width=25%|Dati golovi |} {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=2%|# !width=14%|Datum !width=16%|Lokacija !width=20%|Domaćin !width=3%|Rezultat !width=20%|Gost !width=15%|Takmičenje !width=10%|Reference |- style="background:#ccffcc;" |align=center| 1 |align=center| 25. juni 2010. |align=left | [[Bloemfontein]] |align=right | {{NOG-D|ŠVI}} |align=center| 0 &ndash; 0 |align=left | {{NOG|HON}} |align=center| [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|SP 2010]] |align=center| <ref name="Izvještaj utakmice Švicarska - Honduras 0:0 (SP 2010), fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061492/index.html ''Izvještaj utakmice Švicarska - Honduras 0:0 (SP 2010), fifa.com'']; pristupljeno: 24. mart 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" |align=center| 2 |align=center| 25. juni 2014. |align=left | [[Manaus]] |align=right | {{NOG-D|HON}} |align=center| 0 &ndash; 3 |align=left | {{NOG|ŠVI}} |align=center| [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|SP 2014]] |align=center|<ref name="Honduras - Switzerland 0 : 3 (SP 2014), FIFA.com">[http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/38/59/46/eng_41_0625_hon-sui_fulltime.pdf ''Honduras - Switzerland 0 : 3 (SP 2014), FIFA.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140628233407/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/38/59/46/eng_41_0625_hon-sui_fulltime.pdf |date=28. 6. 2014 }}; pristupljeno: 26. juni 2014.</ref> |} ==Vanjski linkovi== * [http://www.fifa.com/associations/association=hon/fixturesresults/gender=m/index.html Utakmice honduraške nogometne reprezentacije na službenoj stranici FIFA-e] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140402044539/http://www.fifa.com/associations/association=hon/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2. 4. 2014 }} {{Simboli jezika|de|njemački}}{{Simboli jezika|en|engleski}}{{Simboli jezika|fr|francuski}}{{Simboli jezika|sp|španski}}{{Simboli jezika|pt|portugalski}} * [http://www.fifa.com/associations/association=sui/fixturesresults/gender=m/index.html Utakmice švicarske nogometne reprezentacije na službenoj stranici FIFA-e] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141009232450/http://www.fifa.com/associations/association=sui/fixturesresults/gender=m/index.html |date=9. 10. 2014 }} {{Simboli jezika|de|njemački}}{{Simboli jezika|en|engleski}}{{Simboli jezika|fr|francuski}}{{Simboli jezika|sp|španski}}{{Simboli jezika|pt|portugalski}} * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=sui/team2=hon/index.html ''Head-to-Head Švicarska - Honduras, FIFA.com'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260108111527/https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=sui/team2=hon/index.html |date=8. 1. 2026 }} == Reference== {{refspisak}} [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Hondurasa|Švicarska]] [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Švicarske|Honduras]] 3hhstpll614x8pw8n691t5c7vu0o1py Nogometna reprezentacija Alžira 0 139201 3899347 3631443 2026-06-21T02:11:37Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899347 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometna reprezentacija | Naziv = Nogometna reprezentacija Alžira | Logo = Logo nogometna reprezentacija - Alžir.png | Nadimak = {{plainlist| * {{jezik|ar|الأفناك|rtl=da}} (Pustinjske lisice) * {{jezik|ar|الخُضر|rtl=da}} (Zeleni) * {{jezik|ar|الثعلب|rtl=da}} (Lisice)<ref name="Football Team Nicknames, topendsports.com">{{cite web|last1=Wood|first1=Robert|title=Football (Soccer) Team Nicknames|url=http://www.topendsports.com/sport/soccer/team-nicknames.htm|website=Topend Sports|access-date=8. 2. 2018|date=2008}}</ref> }} | Federacija = [[Nogometni savez Alžira|AFF]] | Konfederacija = [[CAF]] | Selektor = [[Djamel Belmadi]] | Najviše nastupa = [[Lakhdar Belloumi]] (100) | Najbolji strijelac = [[Islam Slimani]] (41) | Trenutni kapiten = [[Riyad Mahrez]] | FIFA trigram = ALG | FIFA rang = 35 <small>(april 2020)</small><ref>{{cite web|title=The FIFA/Coca-Cola World Ranking - Ranking Table|url=http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html|website=FIFA.com|access-date=8. 2. 2018|date=18. 1. 2018|archive-date=15. 7. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715171048/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html|url-status=dead}}</ref> | Najveći FIFA rang = 15 <small>(oktobar 2014)</small><ref name="Fifa rang lista za Alžir, fifa.com">{{cite web|title=The FIFA/Coca-Cola World Ranking - Associations - Algeria - Men's|url=http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association=alg/men/index.html|website=FIFA.com|access-date=8. 2. 2018|date=18. 1. 2018|archive-date=30. 1. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180130060528/http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association=alg/men/index.html|url-status=dead}}</ref> | Najniži FIFA rang = 103 <small>(juni 2008)</small><ref name="Fifa rang lista za Alžir, fifa.com" /> | uzorak_lr1 = _algérie19h | uzorak_t1 = _algérie19h_AC | uzorak_dr1 = _algérie19h | uzorak_š1 = _algérie19h | uzorak_č1 = | lijeva ruka1 = FFFFFF | tijelo1 = FFFFFF | desna ruka1 = FFFFFF | šorc1 = FFFFFF | čarape1 = FFFFFF | uzorak_lr2 = _algérie19a | uzorak_t2 = _algérie19a_AC | uzorak_dr2 = _algérie19a | uzorak_š2 = _algérie18a | uzorak_č2 = _adidasfootballalgeria18a | lijeva ruka2 = 018578 | tijelo2 = 018578 | desna ruka2 = 018578 | šorc2 = 018578 | čarape2 = 23BC55 | Prva utakmica = {{ZD|TUN}} [[Nogometna reprezentacija Tunisa|Tunis]] 1–2 '''Alžir''' {{ZD|Alžir|1958}}<br />([[Tunis (grad)|Tunis]]; 1. juni 1957)<ref name="Algeria - List of International Matches, rsssf.com">{{cite web|last1=Courtney|first1=Barrie|title=Algeria - List of International Matches|url=http://www.rsssf.com/tablesa/alg-intres.html|website=rsssf.com|access-date=8. 2. 2018|date=20. 7. 2017}}</ref><ref name="World Football Elo Ratings: Algeria, eloratings.net">{{cite web|title=Algeria matches, ratings and points exchanged|url=http://www.eloratings.net/Algeria.htm|website=eloratings.net|access-date=8. 2. 2018}}</ref> | Najveća pobjeda = {{ZD|ALŽ}} '''Alžir''' 15–1 [[Nogometna reprezentacija Južnog Jemena|Južni Jemen]] {{ZD slika|Presidential standard of South Yemen 1967-1990.svg|link=Južni Jemen}}<br />([[Tripoli]], [[Libija]]; 17. august 1973)<ref name="Algeria - List of International Matches, rsssf.com" /><ref name="World Football Elo Ratings: Algeria, eloratings.net"/> | Najveći poraz = {{ZD|Istočna Njemačka}} [[Nogometna reprezentacija Istočne Njemačke|Istočna Njemačka]] 5–0 '''Alžir''' {{ZD|ALŽ}}<br />([[Cottbus]]; 21. april 1976)<ref name="Algeria - List of International Matches, rsssf.com" /><ref name="World Football Elo Ratings: Algeria, eloratings.net"/> | Broj učestvovanja na SP = 4 | Prvo učestvovanje na SP = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1982.|1982.]] | Najbolji rezultat na SP = Osmina finala: [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014.]] | Broj učestvovanja na KAN = 18 | Prvo učestvovanje na KAN = [[1968]]. | Najbolji rezultat na KAN = Pobjednik: [[Afrički kup nacija 1990.|1990.]], [[Afrički kup nacija 2019.|2019.]] }} '''Nogometna reprezentacija Alžira''' predstavlja [[Alžir]] na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je [[Nogometni savez Alžira|nogometnog saveza Alžira]] ({{jez-ar|الاتحادية الجزائرية لكرة القدم}}). Reprezentacija ima nadimak "Guerriers du Désert" ({{jez-bs|"Pustinjske lisice"}}). Reprezentacija Alžira je četrnaest puta učestvovala na [[Afrički kup nacija|Afričkom kupu nacija]]. Najbolji rezultat je ostvarila 1990. i 2019. godine kada je postala prvak. Do sada je upisala četiri nastupa na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetskom nogometnom prvenstvu]]. Službeni stadion reprezentacije je [[Stade 5 Juillet 1962.]]. ==Historija== Reprezentacija Alžira igrala je 15 puta na [[Afrički kup nacija|Afričkom kupu nacija]], prvi put [[1968]]. Isto takmičenje je osvojila [[1990]]. godine. Na Svjetskom šampionatu prvi put igraju [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1982.|1982]]. godine u [[Španija|Španiji]], kada nesretno ispadaju iz grupe, gdje su igrali zajedno s [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadnom Njemačkom]], [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austrijom]] i [[Nogometna reprezentacija Čilea|Čileom]]. U svojoj prvoj utakmici [[Alžir]] je iznenadio svijet, golovima [[Rabah Madjer|Madjera]] i [[Lakhdar Belloumi|Belloumija]] pobijedio je favorizovanu [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadnu Njemačku]]<ref name="Izvještaj utakmice Zapadna Njemačka - Alžir 1:2, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/results/matches/match=741/report.html ''Izvještaj utakmice Zapadna Njemačka - Alžir 1:2, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131121044711/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/results/matches/match=741/report.html |date=21. 11. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. U drugoj utakmici, pet dana kasnije, [[Alžir]] je poražen od [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austrije]] sa 2:0<ref name="Izvještaj utakmice Alžir - Austrija 0:2, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/results/matches/match=739/report.html ''Izvještaj utakmice Alžir - Austrija 0:2, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214102746/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/results/matches/match=739/report.html |date=14. 12. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>, tako da je ključna za njih bila treća utakmica u grupi protiv [[Nogometna reprezentacija Čilea|Čilea]]. [[Alžir]] je sjajnim nastupom sa 3:2 savladao [[Nogometna reprezentacija Čilea|Čile]]<ref name="Izvještaj utakmice Alžir - Čile 3:2, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/results/matches/match=740/report.html ''Izvještaj utakmice Alžir - Čile 3:2, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140104223355/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/results/matches/match=740/report.html |date=4. 1. 2014 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>, golovima [[Salah Assad|Assada]] i [[Tedj Bensaoula|Bensaoule]]. Kako je u posljednjoj utakmici [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] savladala [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austriju]], četiri momčadi izjednačile su se na vrhu sa po četiri boda (pobjeda je iznosila dva boda). Zbog najbolje gol razlike [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] osvojila je prvo mjesto, [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austrija]] drugo, a [[Alžir]] tek treće, ispavši tako iz daljnjeg takmičenja. Bilo je to veliko razočarenje za ovu afričku naciju. [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|Četiri godine kasnije]], u [[Meksiko|Meksiku]], [[Alžir]] nije bio ni izbliza kvalitetan kao u [[Španija|Španiji]]. U grupi s [[Nogometna reprezentacija Brazila|Brazilom]], [[Nogometna reprezentacija Španije|Španijom]] i [[Nogometna reprezentacija Sjeverne Irske|Sjevernom Irskom]], [[Alžir]] je završio kao posljednji sa samo jednim bodom. U prvoj utakmici golom [[Djamel Zidane|Djamela Zidanea]] odigrali su neriješeno sa [[Nogometna reprezentacija Sjeverne Irske|Sjevernom Irskom]]<ref name="Izvještaj utakmice Alžir - Sjeverna Irska 1:1, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/results/matches/match=379/report.html ''Izvještaj utakmice Alžir - Sjeverna Irska 1:1, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103164417/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/results/matches/match=379/report.html |date=3. 11. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>, dok su u drugoj minimalno poraženi od [[Nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]] sa 1:0<ref name="Izvještaj utakmice Brazil - Alžir 1:0, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/results/matches/match=377/report.html ''Izvještaj utakmice Brazil - Alžir 1:0, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106210557/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/results/matches/match=377/report.html |date=6. 1. 2014 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. U posljednjoj utakmici grupne faze [[Alžir]] je sa velikih 3:0 poražen od [[Nogometna reprezentacija Španije|Španije]], što je bio veliki udarac prije odlaska kući<ref name="Izvještaj utakmice Alžir - Španija 0:3, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/results/matches/match=378/report.html ''Izvještaj utakmice Alžir - Španija 0:3, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131017161746/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/results/matches/match=378/report.html |date=17. 10. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. ===Novija historija=== [[Datoteka:FIFA World Cup 2010 England Algeria.jpg|350px|thumb|lijevo|Engleska - Alžir 0:0, detalj sa utakmice SP 2010]] Na sljedeću veliku smotru [[Alžir]]ci su morali čekati 24 godine. Nakon mukotrpnih afričkih kvalifikacija, morali su igrati baraž sa [[Nogometna reprezentacija Egipta|Egiptom]] jer su rivali iz treće grupe afričkih kvalifikacija takmičenje nakon šest odigranih kola završili s istim brojem bodova (13) i istom gol-razlikom (9:4). U [[sudan]]skom [[Omdurman]]u pobijedili su [[Nogometna reprezentacija Egipta|Egipat]] 1:0.<ref name="Izvještaj utakmice Alžir - Egipat 1:0, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/preliminaries/africa/matches/round=252295/match=300112079/report.html ''Izvještaj utakmice Alžir - Egipat 1:0, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214032856/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/preliminaries/africa/matches/round=252295/match=300112079/report.html |date=14. 12. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref> Gol odluke zabio je stoper [[VfL Bochum|Bochuma]] [[Antar Yahia]] u 40. minuti zabivši iz 16-erca sjajno pod prečku loptu nakon jednog prekida. Iako su u nastavku igre [[Nogometna reprezentacija Egipta|Egipćani]], aktuelni afrički šampioni, dominirali i stvorili nekoliko izglednih situacija za gol, golman [[Alžir]]a [[Faouzi Chaouchi|Chaouchi]] ostao je nesavladan. [[Alžir]]ci su se tako kvalifikovali na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|Svjetsko nogometno prvenstvo]] u [[Južnoafrička Republika|Južnoj Africi]] [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]]. godine, treći put u historiji ove sjevernoafričke države. Međutim, slično kao i na dosadašnja dva šampionata, [[Alžir]] je također ispao u grupi, završivši na posljednjem mjestu iza [[Nogometna reprezentacija SAD-a|SAD-a]], [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleske]] i [[Nogometna reprezentacija Slovenije|Slovenije]]. U prvoj utakmici su poraženi od [[Nogometna reprezentacija Slovenije|Slovenije]] rezultatom 1-0<ref name="Izvještaj utakmice Alžir - Slovenija 0:1, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061465/report.html ''Izvještaj utakmice Alžir - Slovenija 0:1, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104043150/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061465/report.html |date=4. 11. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>, te su u drugoj utakmici [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|turnira]] odigrali iznenađujuće 0-0 sa [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleskom]]<ref name="Izvještaj utakmice Engleska -Alžir 0:0, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061464/report.html ''Izvještaj utakmice Engleska -Alžir 0:0, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131212083521/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061464/report.html |date=12. 12. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. U posljednjoj utakmici su izgubili od [[Nogometna reprezentacija SAD-a|SAD-a]] rezultatom 1-0, golom [[Landon Donovan|Donovana]] u posljednjim trenucima utakmice<ref name="Izvještaj utakmice SAD -Alžir 1:0, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061461/report.html ''Izvještaj utakmice SAD -Alžir 1:0, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104043251/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061461/report.html |date=4. 11. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. U kvalifikacijama za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|SP 2014]] [[Alžir]], nakon što je uspješno osvojio prvo mjestu u grupi ''H'', igrao je play-off sa [[Nogometna reprezentacija Burkine Faso|Burkinom Faso]]. Iako su u prvoj utakmici poraženi rezultatom 2-3 <ref name="Izvještaj utakmice Burkina Faso - Alžir 3:2, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/africa/matches/round=258316/match=300259038/report.html ''Izvještaj utakmice Burkina Faso - Alžir 3:2, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020064421/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/africa/matches/round=258316/match=300259038/report.html |date=20. 10. 2013 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>, na svom domaćem terenu uspjeli su pobijediti rezultatom 1-0 te se tako po četvrti put kvalificirati na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|Svjetsko nogometno prvenstvo]]<ref name="Izvještaj utakmice Alžir Burkina Faso 1:0, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/africa/matches/round=258316/match=300259037/report.html ''Izvještaj utakmice Alžir Burkina Faso 1:0, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140117035415/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/africa/matches/round=258316/match=300259037/report.html |date=17. 1. 2014 }}; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. Na [[Afrički kup nacija|Afričkom kupu Nacija]] [[2013]]. u prvoj utakmici [[Nogometna reprezentacija Tunisa|reprezentacija Tunisa]] svladala je [[Alžir]] [[Vahid Halilhodžić|Vahida Halilhodžića]]. Tri boda svojoj selekciji donio je [[Youssef Msakni]] sjajnim pogotkom u prvoj minuti sudačke nadoknade<ref name="Tunis - Alžir 1:0, uk.eurosport.yahoo.com">[http://uk.eurosport.yahoo.com/football/african-cup-of-nations/2013/tunisia-algeria-570679.html ''Tunis - Alžir 1:0, uk.eurosport.yahoo.com'']; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. U drugoj utakmici [[Nogometna reprezentacija Toga|Togo]] je slavio 2:0 protiv [[Alžira]] golovima [[Emmanuel Adebayor|Emmanuela Adebayora]] i [[Dové Womé]]a<ref name="Emmanuel Adebayor sets up Togo's Cup of Nations win against Algeria, theguardian.com">[http://www.theguardian.com/football/2013/jan/26/algeria-togo-africa-cup-nations ''Emmanuel Adebayor sets up Togo's Cup of Nations win against Algeria, theguardian.com'']; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. U trećoj utakmici su remizirali sa [[Nogometna reprezentacija Obale Slonovače|Obalom Slonovače]] 2-2, te završili posljednji u grupi sa samo jednim osvojenim bodom<ref name="Alžir - Obala Slonovače 2:2, wildstat.com">[http://wildstat.com/p/43/ch/AFR_ANC_2013_F/stg/1/tour/all/team1/ALG/team2/CIV ''Alžir - Obala Slonovače 2:2, wildstat.com'']; pristupljeno: 14. 1. 2014.</ref>. === Alžir na SP 2014. === {{Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014 - grupa H}} == Utakmice == {{Glavni|Utakmice nogometne reprezentacije Alžira}} == Nastupi na turnirima == === Nastupi na Svjetskim prvenstvima === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] ! style="width:1%;" rowspan="25"| !colspan=6|Kvalifikacije za <br />Svjetsko prvenstvo |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/godina|Domaćin/godina održavanja turnira}} !width="90"|{{Tooltip|Runda|Runda takmičenja na turniru}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Svjetskom prvenstvu}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |{{ZD|URU}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1930.|1930.]]||rowspan="7" colspan=8 align=center| Nisu učestvovali || rowspan="7" colspan=6 align=center| Nisu učestvovali |- |{{ZD|ITA|1861}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934.]] |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|1938.]] |- |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1950.|1950.]] |- |{{ZD|ŠVI}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1954.|1954.]] |- |{{ZD|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1958.|1958.]] |- |{{ZD|ČIL}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|1962.]] |- |{{ZD|ENG}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1966.|1966.]]||colspan=8 align=center| Povukli se ||colspan=6 align=center| Povukli se |- |{{ZD|MEX}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970.]]||rowspan="3" colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali ||2||0||1||1||1||2 |- |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|1974.]]||2||1||0||1||2||5 |- |{{ZD|ARG}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1978.|1978.]]||4||1||2||1||2||3 |- |{{ZD|ŠPA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1982.|1982.]]||Grupna faza||13||3||2||0||1||5||5||8||5||2||1||16||6 |- |{{ZD|MEX}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986.]]||Grupna faza||22||3||0||1||2||1||5||6||5||1||0||13||3 |- ||{{ZD|ITA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1990.|1990.]]||rowspan="5" colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali ||6||3||2||1||6||2 |- ||{{ZD|SAD}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|1994.]]||8||2||3||3||8||11 |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998.]]||2||1||0||1||2||3 |- |{{ZD|JKO}} {{ZD|JAP}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002.]]||10||3||3||4||13||14 |- |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|2006.]]||12||3||5||4||15||15 |- |{{ZD|JAR}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010.]]||Grupna faza||28||3||0||1||2||0||2||13||8||2||3||17||8 |- |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014.]]||Osmina finala||14||4||1||1||2||7||7||8||6||0||2||16||7 |- |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018.]]|| colspan="8" align="center" |Nisu se kvalificirali||8||2||2||4||15||12 |- |{{ZD|KAT}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] | colspan="8" |Učesvovat će u kvalifikacijama | colspan="6" |Učesvovat će u kvalifikacijama |- |colspan=2 align=center|'''Ukupno'''|| '''4/21'''||'''13'''||'''3'''||'''3'''||'''7'''||'''13'''||'''19'''||'''89'''||'''40'''||'''23'''||'''26'''||'''126'''||'''91''' |} === Nastupi na Afričkom kupu nacija === {{dvostruka slika |right|smjer = vertikalno |Tunisia vs Algeria 2013 AFCON.jpg|400px|Algeria vs Ivory Coast 2013 AFCON.jpg|400px |Tunis – Alžir 1:0, AKN 2013.|Alžir – Obala Slonovače 2:2, AKN 2013. }} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|[[Afrički kup nacija]] |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/godina|Domaćin/godina održavanja turnira}} !width="90"|{{Tooltip|Runda|Runda takmičenja na turniru}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Afričkom kupu nacija}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |{{ZD|SUD|1956}} [[Afrički kup nacija 1957.|1957.]]||rowspan="5" colspan=8 align=center| Nisu učestvovali |- |{{ZD|UAR}} [[Afrički kup nacija 1959.|1959.]] |- |{{ZD|ETI|1897}} [[Afrički kup nacija 1962.|1962.]] |- |{{ZD|GAN}} [[Afrički kup nacija 1963.|1963.]] |- |{{ZD|TUN}} [[Afrički kup nacija 1965.|1965.]] |- |{{ZD|ETI|1897}} [[Afrički kup nacija 1968.|1968.]]||Grupna faza||6||3||1||0||2||5||6 |- |{{ZD|SUD|1956}} [[Afrički kup nacija 1970.|1970.]]||rowspan="5" colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali |- |{{ZD|KAM|1961}} [[Afrički kup nacija 1972.|1972.]] |- |{{ZD|EGI|1972}} [[Afrički kup nacija 1974.|1974.]] |- |{{ZD|ETI|1975}} [[Afrički kup nacija 1976.|1976.]] |- |{{ZD|GAN}} [[Afrički kup nacija 1978.|1978.]] |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|NIG}} [[Afrički kup nacija 1980.|1980.]]||Finale||2||5||2||2||1||6||7 |- |{{ZD|LIB|1977}} [[Afrički kup nacija 1982.|1982.]]||Polufinale||4||5||2||1||2||5||6 |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|OBS}} [[Afrički kup nacija 1984.|{{color|white|1984.}}]]||{{color|white|Polufinale}}||{{color|white|3}}||{{color|white|5}}||{{color|white|3}}||{{color|white|2}}||{{color|white|0}}||{{color|white|8}}||{{color|white|1}} |- |{{ZD|EGI}} [[Afrički kup nacija 1986.|1986.]]||Grupna faza||6||3||0||2||1||2||3 |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|MAR}} [[Afrički kup nacija 1988|{{color|white|1988.}}]]||{{color|white|Polufinale}}||{{color|white|3}}||{{color|white|5}}||{{color|white|1}}||{{color|white|3}}||{{color|white|1}}||{{color|white|4}}||{{color|white|4}} |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|ALŽ}} [[Afrički kup nacija 1990.|1990.]]||Šampion||1||5||5||0||0||13||2 |- |{{ZD|SEN}} [[Afrički kup nacija 1992.|1992.]]||Grupna faza||10||2||0||1||1||1||4 |- |{{ZD|TUN}} [[Afrički kup nacija 1994.|1994.]]||colspan=8 align=center| Diskvalifikovani |- |{{ZD|JAR}} [[Afrički kup nacija 1996.|1996.]]||Četvrtfinale||5||4||2||1||1||5||3 |- |{{ZD|BUF}} [[Afrički kup nacija 1998.|1998.]]||Grupna faza||15||3||0||0||3||2||5 |- |{{ZD|GAN}} {{ZD|NIG}} [[Afrički kup nacija 2000.|2000.]]||Četvrtfinale||6||4||1||2||1||5||4 |- |{{ZD|MALI}} [[Afrički kup nacija 2002.|2002.]]||Grupna faza||15||3||0||1||2||2||5 |- |{{ZD|TUN}} [[Afrički kup nacija 2004.|2004.]]||Četvrtfinale||8||4||1||1||2||5||7 |- |{{ZD|EGI}} [[Afrički kup nacija 2006.|2006.]]||rowspan="2" colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali |- |{{ZD|GAN}} [[Afrički kup nacija 2008.|2008.]] |- |{{ZD|ANG}} [[Afrički kup nacija 2010.|2010.]]||Polufinale||4||6||2||1||3||4||10 |- |{{ZD|EKG}} {{ZD|GAB}} [[Afrički kup nacija 2012.|2012.]]||colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali |- |{{ZD|JAR}} [[Afrički kup nacija 2013.|2013.]]||Grupna faza||13||3||0||1||2||2||5 |- |{{ZD|Ekvatorijalna Gvineja}} [[Afrički kup nacija 2015.|2015.]]|| align="center" | Četvrtfinale||6||4||2||0||2||6||5 |- |{{ZD|Gabon}} [[Afrički kup nacija 2017.|2017.]]||Grupna faza||10||3||0||2||1||5||6 |- |colspan=2 align=center|'''Ukupno'''||'''17/31'''||'''60'''||'''20'''||'''19'''||'''21'''||'''72'''||'''73''' |} == Trenutni sastav == Ažurirano: 19. 11. 2014. {{Nogometna reprezentacija početak (golovi)}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Raïs M'Bolhi]]|dob={{datum rođenja i godine|1986|4|25}}|nastupi=36|golovi=0|klub=[[Philadelphia Union]]|klubnac=SAD}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Mohamed Zemmamouche]]|dob={{datum rođenja i godine|1985|3|19}}|nastupi=8|golovi=0|klub=[[USM Alger]]|klubnac=ALŽ}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Azzedine Doukha]]|dob={{datum rođenja i godine|1986|8|5}}|nastupi=5|golovi=0|klub=[[JS Kabylie]]|klubnac=ALŽ}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Madjid Bougherra]]|dob={{datum rođenja i godine|1982|10|7}}|nastupi=66|golovi=4|klub=[[Al-Fujairah SC|Al-Fujairah]]|klubnac=UAE}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Rafik Halliche]]|dob={{datum rođenja i godine|1986|9|2}}|nastupi=36|golovi=3|klub=[[Qatar SC|Qatar]]|klubnac=KAT}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Djamel Mesbah]]|dob={{datum rođenja i godine|1984|10|9}}|nastupi=33|golovi=1|klub=[[UC Sampdoria|Sampdoria]]|klubnac=ITA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Carl Medjani]]|dob={{datum rođenja i godine|1985|5|15}}|nastupi=35|golovi=2|klub=[[Trabzonspor]]|klubnac=TUR}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Essaïd Belkalem]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|1|1}}|nastupi=19|golovi=1|klub=[[Trabzonspor]]|klubnac=TUR}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Faouzi Ghoulam]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|2|1}}|nastupi=12|golovi=0|klub=[[S.S.C. Napoli|Napoli]]|klubnac=ITA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Aïssa Mandi]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|10|22}}|nastupi=10|golovi=0|klub=[[Stade de Reims|Reims]]|klubnac=FRA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Mehdi Zeffane]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|5|19}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[Olympique Lyonnais|Lyon]]|klubnac=FRA}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Medhi Lacen]]|dob={{datum rođenja i godine|1984|5|15}}|nastupi=38|golovi=0|klub=[[Getafe CF|Getafe]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Sofiane Feghouli]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|12|26}}|nastupi=29|golovi=7|klub=[[Valencia CF|Valencia]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Foued Kadir]]|dob={{datum rođenja i godine|1983|12|5}}|nastupi=23|golovi=2|klub=[[Real Betis]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Saphir Taïder]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|2|29}}|nastupi=19|golovi=3|klub=[[US Sassuolo Calcio|Sassuolo]]|klubnac=ITA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Yacine Brahimi]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|2|8}}|nastupi=15|golovi=4|klub=[[FC Porto|Porto]]|klubnac=POR}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Abdelmoumene Djabou]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|1|31}}|nastupi=12|golovi=3|klub=[[Club Africain]]|klubnac=TUN}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Nabil Bentaleb]]|dob={{datum rođenja i godine|1994|1|24}}|nastupi=9|golovi=1|klub=[[Tottenham Hotspur FC|Tottenham]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Riyad Mahrez]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|2|21}}|nastupi=9|golovi=2|klub=[[Leicester City FC|Leicester City]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Mehdi Abeid]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|8|6}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[Newcastle United FC|Newcastle United]]|klubnac=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Islam Slimani]]|dob={{datum rođenja i godine|1988|6|18}}|nastupi=30|golovi=13|klub=[[Sporting Clube de Portugal|Sporting]]|klubnac=POR}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[El Arbi Hillel Soudani]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|11|25}}|nastupi=28|golovi=11|klub=[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]]|klubnac=HRV}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Ishak Belfodil]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|1|12}}|nastupi=5|golovi=0|klub=[[Parma FC|Parma]]|klubnac=ITA}} {{Nogometna reprezentacija kraj}} == Statistika igrača == <small>Ažurirano: 30. 1. 2013.</small><ref name="Najviše nastupa nogometne reprezentacije Alžira, dzfootball.free.fr">[http://dzfootball.free.fr/EN/Joueurs/lespluscapes/top-cent.html ''Najviše nastupa nogometne reprezentacije Alžira, dzfootball.free.fr''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110620215037/http://dzfootball.free.fr/EN/Joueurs/lespluscapes/top-cent.html |date=20. 6. 2011 }}; pristupljeno: [[30. januar]] [[2014]].</ref><ref name="Najbolji strijelci nogometne reprezentacije Alžira, dzfootball.free.fr">[http://dzfootball.free.fr/EN/Joueurs/buteurs/top-cent.html ''Najbolji strijelci nogometne reprezentacije Alžira, dzfootball.free.fr''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100123234741/http://dzfootball.free.fr/Buteurs.php?Type=1 |date=23. 1. 2010 }}; pristupljeno: [[30. januar]] [[2014]].</ref> {{legend|#CFECEC|Aktivni reprezentativci|border=#AAAAAA}} {{col-begin}} {{col-2}} ===Najviše nastupa=== {| class="wikitable" cellpadding="3" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !width="20"|Br. !width="150"|Nogometaš !width="100"|Rep. karijera !width="70"|Br. nastupa !width="70"|Br. golova |- |1. |[[Lakhdar Belloumi]] |1978–1989. |'''101''' |27 |- |2. |[[Billel Dziri]] |1992–2005. |'''88''' |9 |- |rowspan="2"|3. |[[Abdelhafid Tasfaout]] |1990–2002. |rowspan="2"|'''87''' |36 |- |[[Rabah Madjer]] |1978–1992. |29 |- |5. |[[Djamel Menad]] |1980–1995. |'''81''' |29 |- |rowspan="2"|6. |[[Mahmoud Guendouz]] |1977–1986. |rowspan="2"|'''77''' |5 |- |[[Mahieddine Meftah]] |1989–2002. |4 |- |8. |[[Moussa Saïb]] |1989–2001. |'''74''' |7 |- |9. |[[Salah Assad]] |1977–1989. |'''73''' |15 |- |rowspan="2"|10. |[[Ali Fergani]] |1973–1986. |rowspan="2"|'''72''' |7 |- |[[Fodil Megharia]] |1984–1992. |0 |} {{col-2}} ===Najbolji strijelci=== {| class="wikitable" cellpadding="3" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !width="20"|Br. !width="150"|Nogometaš !width="100"|Rep. karijera !width="70"|Br. golova !width="70"|Br. nastupa |- | 1. |[[Abdelhafid Tasfaout]] |1990–2002. |'''36''' |87 |- |rowspan="2"|2. |[[Rabah Madjer]] |1978–1992. |rowspan="2"|'''29''' |87 |- |[[Djamel Menad]] |1980–1995. |81 |- | 4. |[[Lakhdar Belloumi]] |1978–1989. |'''27''' |101 |- | 5. |[[Tedj Bensaoula]] |1979–1986. |'''19''' |52 |- | 6. |[[Rafik Saifi]] |1998–2010. |'''18''' |64 |- | 7. |[[Salah Assad]] |1977–1989. |'''15''' |73 |- | 8. |[[Hacène Lalmas]] |1963–1974. |'''14''' |43 |- |rowspan="2"|9. |[[Omar Betrouni]] |1968–1978. |rowspan="2"|'''10''' |67 |- |[[Ali Meçabih]] |1995–2003. |26 |} {{col-end}} <gallery> Djamelmenad.jpg|[[Djamel Menad]] Madjer, rabah 1986.jpg|[[Rabah Madjer]] Madjid Bougherra 2011 2.jpg|[[Madjid Bougherra]] </gallery> == Također pogledajte == * [[:Kategorija:Utakmice alžirske nogometne reprezentacije|Utakmice alžirske nogometne reprezentacije]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Algeria national football team}} * [http://www.faf.dz Službeni sajt nogometnog saveza Alžira] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090704163935/http://www.faf.dz/ |date=4. 7. 2009 }} * [http://www.fifa.com/associations/association=alg/index.html/ Alžir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140708211604/http://www.fifa.com/associations/association=alg/index.html/ |date=8. 7. 2014 }} na FIFA.com {{Pobjednici Afričkog kupa nacija}} {{Sastavi nogometne reprezentacije Alžira na turnirima}} {{Afričke nogometne reprezentacije}} {{DEFAULTSORT:Alžir}} [[Kategorija:Nogometna reprezentacija Alžira|*]] 79m35m6ii1uyzahl3b5zfvx2wnkopuj Nogometna reprezentacija Armenije 0 139764 3899348 3782854 2026-06-21T02:13:09Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899348 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna reprezentacija | Naziv = Nogometna reprezentacija Armenije | Logo = Armenija FA (grb).png | Nadimak = <center>''Հավաքական (Havakakan)'' <small>(Nacionalni tim)</small><ref name="Football Team Nicknames, topendsports.com">[http://www.topendsports.com/sport/soccer/team-nicknames.htm ''Football Team Nicknames, topendsports.com'']; pristupljeno: 23. 10. 2014.</ref> | Federacija = ''Հայաստանի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիա''<br /><small>''[[Nogometni savez Armenije]]''</small> | Konfederacija = [[UEFA]] | Selektor = [[Armen Gyulbudaghyants]] | Najviše nastupa = [[Sargis Hovsepyan]] <small>(131)<ref name="Sargis Hovsepyan - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/hovsepian-intl.html ''Sargis Hovsepyan - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 23. 10. 2014.</ref></small> | Najbolji strijelac = [[Henrikh Mkhitaryan]] <small>(26)<ref name="Henrikh Mkhitaryan, transfermarkt.de">[http://www.transfermarkt.de/henrikh-mkhitaryan/nationalmannschaft/spieler/55735 ''Henrikh Mkhitaryan, transfermarkt.de'']; pristupljeno: 23. 10. 2014.</ref></small> | Trenutni kapiten = [[Henrikh Mkhitaryan]] | FIFA trigram = ARM | FIFA rang = {{Nntr|101.|nema promjena||datum=7. februar 2019.}}<ref>[http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html FIFA ljestvica {{Simboli jezika|ar|arapski}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}} {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|sp|španski}}]</ref> | Najveći FIFA rang = 30 <small>(februar 2014)</small><ref name="FIFA rang lista za Armeniju, FIFA.com">[http://www.fifa.com/associations/association=arm/ranking/gender=m/index.html ''FIFA rang lista za Armeniju, FIFA.com'']; pristupljeno: 23. 10. 2014.</ref> | Najniži FIFA rang = 159 <small>(juni 1994)</small><ref name="FIFA rang lista za Armeniju, FIFA.com" /> | uzorak_lr1 = _arm12h | uzorak_t1 = _arm12h | uzorak_dr1 = _arm12h | uzorak_š1 = _arm12h | uzorak_č1 = _arm12h | lijeva ruka1 = F33FFF | tijelo1 = FFFF33 | desna ruka1 = F55FFF | šorc1 = FFF77F | čarape1 = FF0000 | uzorak_lr2 = _arm12a | uzorak_t2 = _arm12a | uzorak_dr2 = _arm12a | uzorak_š2 = | uzorak_č2 = _color_3_stripes_black | lijeva ruka2 = FFFFFF | tijelo2 = FFFFFF | desna ruka2 = FFFFFF | šorc2 = FFFFFF | čarape2 = FFFFFF | Prva utakmica = {{NOG|ARM}} 0 - 0 {{NOG-D|MOL}} <br /> <small>([[Jerevan]], [[Armenija]]; 14. oktobar 1992)<ref name="Armenia - List of International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tablesa/arme-intres.html ''Armenia - List of International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 23. 10. 2014.</ref></small> | Najveća pobjeda = {{NOG|ARM}} 7 - 1 {{NOG-D|GUA}} <br /> <small>([[Los Angeles]], [[SAD]]; 28. maj 2016)</small> | Najveći poraz = {{NOG|ITA}} 9 - 1 {{NOG-D|ARM}} <br /> <small>([[Palermo]], [[Italija]]; 18. novembar 2019)</small><ref name="Armenia - List of International Matches, rsssf.com" /></small> | Broj učestvovanja na SP = | Prvo učestvovanje na SP = | Najbolji rezultat na SP = | Broj učestvovanja na EP = | Prvo učestvovanje na EP = | Najbolji rezultat na EP = }} '''Nogometna reprezentacija Armenije''' ([[Armenski jezik|armenski]]: ''Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական - Hayastani futboli azgayin havakakan)'') predstavlja [[Armenija|Armeniju]] na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je ''[[Nogometni savez Armenije|nogometnog saveza Armenije]]'' ([[Armenski jezik|armenski]]: ''Հայաստանի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիա''). == Historija == Svoju prvu zvaničnu utakmicu Armenija je odigrala 14. oktobra 1992. godine protiv [[Nogometna reprezentacija Moldavije|Moldavije]].<ref name="Armenia - List of International Matches, rsssf.com" /> Prve zvanične međunarodne utakmice Armenija je odigrala u kvalifikacijama za [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 1996.|Evropsko prvenstvo 1996]]. Armenija se u svojoj historiji nije uspjela kvalificirati na neki od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetskih]] ili [[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evropskih]] prvenstava. Svoje domaće utakmice Armenija uglavnom igra na stadionima [[Stadion Hrazdan|Hrazdan]] i [[Stadion Republikanski Vazgen Sargsyan|Vazgen Sargsyan]] u [[Erevan]]u. == Nastupi na prvenstvima == === [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]]'' ! style="width:1%;" rowspan="25"| !colspan=6|Kvalifikacije za <br />''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]]'' |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="120"|{{Tooltip|Runda|Runda takmičenja na turniru}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Svjetskom prvenstvu}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- | [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1930.|1930]]-[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1990.|1990]]||colspan=8 align=center|Učestvovali u sastavu [[Nogometna reprezentacija Sovjetskog saveza|Sovjetskog saveza]]||colspan=6 align=center| |- |{{ZD|SAD}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|1994]]||colspan=8 align=center|Nisu učestvovali||colspan=6 align=center|Nisu učestvovali |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]||rowspan=5 colspan=8 align=center|Nisu se kvalificirali||10||1||5||4||8||17 |- |{{ZD|JKO}} {{ZD|JAP}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]]||10||0||5||5||7||19 |- |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|2006]]||12||2||1||9||9||25 |- |{{ZD|JAR}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]]||10||1||1||8||6||22 |- |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]]||10||4||1||5||12||13 |- |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018]]|| rowspan="2" colspan=8 align=center| Učestvovat će u kvalifikacijama || rowspan="2" colspan=6 align=center| Učestvovat će u kvalifikacijama |- |-style="border-bottom:3px solid green;" |{{ZD|KAT}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]] |- |colspan=2 align=center|'''Ukupno'''||'''0/20'''||'''0'''||'''0'''||'''0'''||'''0'''||'''0'''||'''0'''||'''52'''||'''8'''||'''13'''||'''31'''||'''42'''||'''96''' |} === [[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evropsko prvenstvo]] === {{Rezultati nogometne reprezentacije Armenije u kvalifikacijama za Evropsko prvenstvo}} == Utakmice == {{Glavni|Utakmice nogometne reprezentacije Armenije}} === Kvalifikacije za EP 2016. === {{Glavni|Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016 - grupa I}} {{Kvalifikacije za EP u nogometu 2016 - grupa I | prošireno = da | rezultati = da | tiebreakers = da }} === Kvalifikacije za SP 2018. === {{Glavni|Kvalifikacije za SP u nogometu 2018 (UEFA) - grupa E}} {{Kvalifikacije za SP u nogometu 2018 (UEFA) - grupa E | prošireno = da | rezultati = da | tiebreakers = da }}{{-}} === [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|Kvalifikacije za EP 2020.]] === {{Glavni|Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2020 - grupa J}} {{Kvalifikacije za EP u nogometu 2020 - grupa J}} === [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2024.|Kvalifikacije za EP 2024.]] === {{Glavni|Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2024 – grupa D}} {{Kvalifikacije za EP u nogometu 2024 – grupa D}} == Trenutni sastav == Ažurirano: ''20. mart 2019.'' {{Nogometna reprezentacija početak (golovi)}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Arsen Beglaryan]] |dob={{datum rođenja i godine|1993|2|18}}|nastupi=14|golovi=0|klub=[[FK Luč Minsk|Luč Minsk]]|klubnac=BJE}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Aram Ayrapetyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1986|11|22}}|nastupi=8|golovi=0|klub=[[FK Bananc|Bananc]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Grigor Meliksetyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1986|8|18}}|nastupi=4|golovi=0|klub=[[FK Gandzasar Kapan|Gandzasar Kapan]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Henri Avagyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1996|1|16}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[FK Alaškert|Alaškert]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Anatoly Aivazov]]|dob={{datum rođenja i godine|1996|6|8}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[FK Bananc|Bananc]]|klubnac=ARM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#00ff7f" align="left"| |----- bgcolor="#00ff7f" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Kamo Hovhannisyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|10|5}}|nastupi=41|golovi=0|klub=[[FK Žetisu|Žetisu]]|klubnac=KAZ}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Varazdat Haroyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|8|24}}|nastupi=40|golovi=2|klub=[[FK Ural Jekaterinburg|Ural]]|klubnac=RUS}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Hovhannes Hambardzumyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|10|4}}|nastupi=27|golovi=2|klub=[[Enosis Neon Paralimni FC|Enosis]]|klubnac=KIP}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Gagik Daghbashyan]] |dob={{datum rođenja i godine|1990|10|19}}|nastupi=14|golovi=0|klub=[[FK Alaškert|Alaškert]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Hayk Ishkhanyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|6|24}}|nastupi=6|golovi=1|klub=[[Lori FC|Lori]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Artyom Khachaturov]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|6|18}}|nastupi=4|golovi=0|klub=[[Lori FC|Lori]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[André Calisir]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|6|13}}|nastupi=3|golovi=0|klub=[[IFK Göteborg|Göteborg]]|klubnac=ŠVE}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Armen Manucharyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1995|2|2}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[FK Pjunik|Pjunik]]|klubnac=ARM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#00ff7f" align="left"| |----- bgcolor="#00ff7f" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Henrikh Mkhitaryan]] [[Datoteka:Captain sports.svg|15px|Kapiten]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|1|21}}|nastupi=80|golovi=26|klub=[[Arsenal FC|Arsenal]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Gevorg Ghazaryan]]|dob={{datum rođenja i godine|1988|4|5}}|nastupi=63|golovi=11|klub=[[GD Chaves|Chaves]]|klubnac=POR}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Karlen Mkrtchyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1988|11|25}}|nastupi=51|golovi=2|klub=[[FK Pjunik|Pjunik]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Aras Özbiliz]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|3|9}}|nastupi=37|golovi=6|klub=[[Willem II (nogometni klub)|Willem II]]|klubnac=HOL}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Aras Özbiliz]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|3|18}}|nastupi=31|golovi=1|klub=[[FK Alaškert|Alaškert]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Tigran Barseghyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1993|9|22}}|nastupi=19|golovi=2|klub=[[FK Kaisar|Kaisar]]|klubnac=KAZ}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Artak Grigoryan]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|10|19}}|nastupi=17|golovi=1|klub=[[FK Alaškert|Alaškert]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Sargis Adamyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1993|5|23}}|nastupi=12|golovi=1|klub=[[SSV Jahn Regensburg|Jahn Regensburg]]|klubnac=NJE}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Alik Arakelyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1996|5|21}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[FK Pjunik|Pjunik]]|klubnac=ARM}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Edgar Babayan]]|dob={{datum rođenja i godine|1995|10|28}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[Hobro IK|Hobro]]|klubnac=DAN}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Petros Avetisyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1996|1|7}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[FK Ararat-Armenia|Ararat-Armenia]]|klubnac=ARM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#00ff7f" align="left"| |----- bgcolor="#00ff7f" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Yura Movsisyan]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|8|2}}|nastupi=38|golovi=14|klub=Bez kluba|klubnac=}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Aleksandre Karapetian]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|12|23}}|nastupi=4|golovi=2|klub=[[FC Progrès Niederkorn|Progrès Niederkorn]]|klubnac=LUX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Norberto Briasco-Balekian]]|dob={{datum rođenja i godine|1996|1|29}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[Club Atlético Huracán|Huracán]]|klubnac=ARG}} {{Nogometna reprezentacija kraj}} == Selektori kroz historiju == {| class="wikitable sortable mw-collapsible " style="text-align: center;" width=91% |- ! rowspan=2 width=25% | Selektor ! rowspan=2 width=20% class="unsortable"| Period !width=7% | {{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width=5% | {{Tooltip|P|Pobjede}} !width=5% | {{Tooltip|N|Neriješeno}} !width=5% | {{Tooltip|I|Izgubljene utakmice}} !width=7% | {{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width=7% | {{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} !width=10% | % Pobjeda |- style="background:#F0F0F0;" !&nbsp;!! !! !! !! !! !! |- |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Eduard Markarov]] | 1992–1994 | 6 | 1 | 2 | 3 | 1 | 5 | 16.7% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Samvel Darbinyan]] | 1995–1996 | 9 | 1 | 1 | 7 | 5 | 21 | 11.1% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Khoren Hovhannisyan]] | 1996–1997 | 16 | 2 | 5 | 9 | 10 | 41 | 12.5% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Souren Barseghyan]] | 1998–1999 | 14 | 4 | 2 | 8 | 11 | 19 | 28.6% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Varuzhan Sukiasyan]] | 2000–2001 | 17 | 3 | 7 | 7 | 17 | 27 | 17.6% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Andranik Adamyan]] <small>''(privremeno)''</small> | 2002 | 1 | 1 | 0 | 0 | 2 | 0 | 100% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARG}} [[Oscar López]] | 2002 | 2 | 0 | 1 | 1 | 2 | 4 | 0% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Andranik Adamyan]] <small>''(privremeno)''</small> | 2003 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 2 | 0% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|RUM}} [[Mihai Stoichiţă]] | 2003–2004 | 10 | 4 | 1 | 5 | 11 | 17 | 40% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|FRA}} [[Bernard Casoni]] | 2004–2005 | 8 | 1 | 1 | 6 | 5 | 18 | 12.5% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|HOL}} [[Henk Wisman]] | 2005–2006 | 8 | 1 | 1 | 6 | 5 | 14 | 12.5% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ŠKO}} [[Ian Porterfield]] | 2006–2007 | 10 | 2 | 4 | 4 | 5 | 9 | 20% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Vardan Minasyan]] <small>''(privremeno)''</small><br>{{ZD|ENG}} [[Tom Jones]] <small>''(privremeno)''</small> | 2007 | 6 | 1 | 1 | 4 | 2 | 8 | 16.7% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|DAN}} [[Jan B. Poulsen|Jan Poulsen]] | 2008–2009 | 12 | 3 | 4 | 5 | 9 | 19 | 25% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ARM}} [[Vardan Minasyan]] | 2009–2014 | 39 | 14 | 4 | 21 | 56 | 58 | 35.9% |- | style="text-align: left; "|{{ZD|ŠVI}} [[Bernard Challandes]] | 2014– | 7 | 1 | 1 | 5 | 7 | 21 | 14.3% |} <gallery> Algérie - Arménie - 20140531 - Bernard Challandes.jpg|<center>[[Bernard Challandes]] Minasyan.jpg|<center>[[Vardan Minasyan]] </gallery> == Statistika igrača == <small>Posljednja izmjena: 23. oktobar 2014:</small> {{col-begin}} {{col-2}} === Najviše nastupa === {| class="wikitable" width=85% style="text-align: center;" !width=5%|# !width=40%|Nogometaš !width=10%|Br. nastupa !width=10%|Br. golova !width=20%|Period |- | 1. || [[Sargis Hovsepyan]] || '''131''' || 2 || 1992–2012 |- | 2. || [[Roman Berezovsky]] || '''90''' || 0 || 1996— |- | 3. || [[Artur Petrosyan]] || '''69''' || 11 || 1992–2004 |- | 4. || [[Robert Arzumanyan]] || '''68''' || 5 || 2005— |- | 5. || [[Harutyun Vardanyan]] || '''62''' || 1 || 1994–2004 |- | 6. || [[Hamlet Mkhitaryan]] || '''56''' || 2 || 1994–2008 |- | 7. || [[Romik Khachatryan]] || '''54''' || 1 || 1997–2008 |- | 8. || [[Armen Shahgeldyan]] || '''53''' || 6 || 1992–2007 |- |rowspan="2"| 9. || [[Artur Voskanyan]] || '''51''' || 1 || 1999–2010 |- || [[Artavazd Karamyan]] || '''51''' || 2 || 2000–2010 |} {{col-2}} === Najbolji strijelci === {| class="wikitable" width=85% style="text-align: center;" !width=5%|# !width=40%|Nogometaš !width=10%|Br. golova !width=10%|Br. nastupa !width=20%|Period |- | 1. || [[Henrikh Mkhitaryan]] || '''16''' || 49 || 2007— |- | 2. || [[Artur Petrosyan]] || '''11''' || 69 || 1992–2004 |- |rowspan="2"|3. || [[Yura Movsisyan]] || '''9''' || 29 || 2010- |- || [[Gevorg Ghazaryan]] || '''9''' || 43 || 2007— |- | 5. || [[Edgar Manucharyan]] || '''8''' || 45 || 2004— |- |rowspan="2"|6. || [[Marcos Pizzelli]] || '''7''' || 39 || 2008— |- || [[Ara Hakobyan]] || '''7''' || 42 || 1998–2008 |- | 8. || [[Armen Shahgeldyan]] || '''6''' || 53 || 1992–2007 |- | rowspan="2"|9. || [[Arman Karamyan]] || '''5''' || 49 || 2000–2010 |- || [[Robert Arzumanyan]] || '''5''' || 68 || 2005— |}{{col-end}} <gallery> Sargis Hovsepyan.jpg|<center>[[Sargis Hovsepyan]] Algérie - Arménie - 20140531 - Henrikh Mkhitaryan.jpg|<center>[[Henrikh Mkhitaryan]] Algérie - Arménie - 20140531 - Roman Berezovski.jpg|<center>[[Roman Berezovsky]] Robert Arzumanyan.jpg|<center>[[Robert Arzumanyan]] Юра Мовсисян.jpg|<center>[[Yura Movsisyan]] Ghazaryan.jpg|<center>[[Gevorg Ghazaryan]] </gallery> == Također pogledajte == * [[Nogometne utakmice Armenija - Bosna i Hercegovina|Utakmice Armenija - Bosna i Hercegovina]] == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Armenia national football team}} * [http://www.faf.ad/ ''Zvanična stranica nogometnog saveza Armenije''] * [http://www.fifa.com/associations/association=arm/index.html ''Armenija na zvaničnoj stranici FIFA-e''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130904013428/http://www.fifa.com/associations/association=arm/index.html |date=4. 9. 2013 }} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/teama/team=8/profile/index.html ''Armenija na zvaničnoj stranici UEFA-e''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020230021/http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/teama/team=8/profile/index.html |date=20. 10. 2014 }} * [http://www.rsssf.com/tablesa/arme-intres.html ''Armenia - List of International Matches, rsssf.com''] * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/arme-recintlp.html ''Armenia - Record International Players, rsssf.com''] * [http://armfootball.tripod.com/id8.html ''Armenija na armfootball.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204054523/http://armfootball.tripod.com/id8.html |date=4. 12. 2013 }} * [http://www.national-football-teams.com/country/10/2014/Armenia.html ''Armenija na national-football-teams.com''] {{Evropske nogometne reprezentacije}} [[Kategorija:Nogomet u Armeniji]] [[Kategorija:Nogometna reprezentacija Armenije]] [[Kategorija:Armenske reprezentacije]] [[Kategorija:Evropske nogometne reprezentacije|Armenija]] rdjyknetogqmqipnhsujlpgtuneqixj Nogometna reprezentacija Nizozemske 0 139882 3899349 3782901 2026-06-21T02:38:31Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 4 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899349 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna reprezentacija | Naziv = Nogometna reprezentacija Nizozemske | Logo = Logo nogometnog saveza Nizozemske.svg | Nadimak = {{center|''Oranje''<ref name="Football Team Nicknames, topendsports.com">[http://www.topendsports.com/sport/soccer/team-nicknames.htm ''Football Team Nicknames, topendsports.com'']; pristupljeno: 8. februar 2014.</ref> <br /> ''Holland''<br /> ''Clockwork Orange''<ref name="Holland football facts, holland.com">[http://www.holland.com/global/tourism/article/holland-football-facts.htm ''Holland football facts, holland.com'']; pristupljeno: 8. februar 2014.</ref><br /> ''La Naranja Mecanica''<br /> ''The Flying Dutchmen''<ref name="Holland’s media-friendly football pros, rnw.nl">[http://www.rnw.nl/english/article/holland%E2%80%99s-media-friendly-football-pros ''Holland’s media-friendly football pros, rnw.nl'']; pristupljeno: 8. februar 2014.</ref>}} | Federacija = {{center|''[[Nogometni savez Nizozemske]]'' <br /> ''Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB)''}} | Konfederacija = [[UEFA]] | Selektor = [[Ronald Koeman]] | Najviše nastupa = [[Wesley Sneijder]] <small>(132) | Najbolji strijelac = [[Robin van Persie]] <small>(50)<ref name="Robin van Persie, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=1547 ''Robin van Persie, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 2. 5. 2015.</ref></small> | Trenutni kapiten = [[Virgil van Dijk]] | FIFA trigram = NED | FIFA rang = {{Nntr|14.|nema promjena| |datum=10. decembar 2020.}}<ref>[http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html FIFA ljestvica {{Simboli jezika|ar|arapski}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}} {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|sp|španski}}]</ref> | Najveći FIFA rang = 1 <small>(august-septembar 2011)</small><ref name="Fifa rang lista za Nizozemsku, fifa.com">[http://www.fifa.com/associations/association=ned/ranking/gender=m/index.html ''Fifa rang lista za Nizozemsku, fifa.com'']; pristupljeno: 8. februar 2014.</ref> | Najniži FIFA rang = 36 <small>(august 2017.) | uzorak_lr1 = _ned20h | uzorak_t1 = _ned20h | uzorak_dr1 = _ned20h | uzorak_š1 = _ned20h | uzorak_č1 = _ned20h | lijeva ruka1 = FF6100 | tijelo1 = FF6100 | desna ruka1 = FF6100 | šorc1 = FFFFFF | čarape1 = FF6100 | uzorak_lr2 = _ned20a | uzorak_t2 = _ned20a | uzorak_dr2 = _ned20a | uzorak_š2 = | uzorak_č2 = _ned20a | lijeva ruka2 = 000000 | tijelo2 = 000000 | desna ruka2 = 000000 | šorc2 = 000000 | čarape2 = 000000 | Prva utakmica = {{NOG|BEL}} 1 - 4 {{NOG-D|HOL}} <br /> <small>([[Antwerpen]], [[Belgija]]; [[30. april]] [[1905]].)</small><ref name="Netherlands - List of International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tablesn/ned-intres.html ''Netherlands - List of International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 8. februar 2014.</ref> | Najveća pobjeda = {{NOG|HOL}} 11 - 0 {{NOG-D|SMR}} <br /> <small>([[Eindhoven]], [[Nizozemska]]; [[2. septembar]] [[2011]].)</small><ref name="Netherlands - List of International Matches, rsssf.com" /> | Najveći poraz = {{NOG|ENG}} 12 - 2 {{NOG-D|HOL}} <br /> <small>([[Darlington]], [[Engleska]]; [[21. decembar]] [[1907]].)</small><ref name="Netherlands - List of International Matches, rsssf.com" /> | Broj učestvovanja na SP = 10 | Prvo učestvovanje na SP = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]]. | Najbolji rezultat na SP = Finalista <br /> ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|1974]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1978.|1978]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]].) | Broj učestvovanja na EP = 10 | Prvo učestvovanje na EP = [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1976.|1976]]. | Najbolji rezultat na EP = Pobjednik [[Datoteka:Gold medal icon.svg|14px|Zlatna medalja]] <br /> ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1988.|1988]]) }} '''Nogometna reprezentacija Nizozemske''' predstavlja [[Nizozemska|Nizozemsku]] na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je ''[[Nogometni savez Nizozemske|nogometnog saveza Nizozemske]]'' (''Koninklijke Nederlandse Voetbalbond- KNVB)''). == Historija == [[Datoteka:Nederlands elftal 1905.jpg|300px|mini|desno|260px|{{center|<small>Sastav Nizozemske uoči prve međunarodne utakmice 1905. godine</small>]] [[Nizozemska]] je svoju prvu utakmicu odigrala 30. aprila 1905. godine u [[Antwerpen]]u, [[Belgija]] protiv istoimene reprezentacije.<ref name="Netherlands - List of International Matches, rsssf.com" /> Najveći uspjeh Nizozemske na međunarodnoj sceni su tri srebrne medalje sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetskih prvenstava]] (1974, 1978. i 2010.), zlatna medalja sa [[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evropskih prvenstava]] osvojena 1988. godine u [[Zapadna Njemačka|Zapadnoj Njemačkoj]] te tri brončane medalje sa [[Olimpijske igre|Olimpijskih igara]] osvojene 1908, 1912. i 1920. godine. {| class="wikitable" style="width:30%; font-size:90%; text-align:center;" |- ! colspan=5 |Broj medalja |- !Takmičenje !![[Datoteka:Gold medal icon.svg|20px|Zlatna medalja]] !![[Datoteka:Silver medal icon.svg|20px|Srebrna medalja]] !![[Datoteka:Bronze medal icon.svg|20px|Brončana medalja]] !!Ukupno |- |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] |0 || 3 || 1 || 4 |- |align=left|[[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evropsko prvenstvo]] |1 || 0 || 4 || 5 |- |align=left|[[Olimpijske igre]] |0 || 0 || 3 || 3 |- ! Ukupno !! 1 !! 3 !! 8 !! 12 |} === Rana historija i učestvovanje na Olimpijskim igrama === Nizozemska svoj prvi nastup na nekom turniru je odigrala 1908 . godine u [[London]]u na [[Olimpijske igre|Olimpijskim igrama]] u [[Velika Britanija|Velikoj Britaniji]]. Nakon što je [[Nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] odustala od učestvovanja na turniru Nizozemska se bez odigrane utakmice našla u polufinalu. U polufinalu protivnik Holanđanima je bio organizator [[Olimpijske igre|Olimpijskih igara]] [[Nogometna reprezentacija Velike Britanije|Velika Britanija]]. ''Harold Stapley'' postiže četiri gola za domaću ekipu te Velika Britanija prolazi u finale. U utakmici za treće mjesto Nizozemska igra sa [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedskom]]. Rezultatom 2:0 Nizozemska pobijeđuje te tako osvaja brončanu medalju, prvu medalju u svojoj historiji.<ref name="Olimpijske igre - London 1908, fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/london1908/index.html ''Olimpijske igre - London 1908, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131201013446/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/london1908/index.html |date=1. 12. 2013 }}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref> [[Datoteka:Nederland België 1905.jpg|260px|mini|desno|{{center|<small>[[Nogometna reprezentacija Belgije|Belgija]] - Nizozemska 1:4, 30. april 1905.</small>}}]] [[Datoteka:Sport 1912, SFA022003856.jpg|260px|mini|desno|{{center|<small>Sastav Nizozemske na [[Olimpijske igre|OI]] 1912.</small>}}]] [[Datoteka:Nederlands elftal 10 mei 1923.jpg|desno|260px|mini|{{center|<small>Sastav Nizozemske 1923. godine</small>}}]] Četiri godine poslije Nizozemska i ovog puta učestvuje na Olimpijadi. U prvom krugu takmičenja Nizozemska je kao i prije četiri godine u svojoj prvoj utakmici igrala protiv domaćina. ''Iwar Swensson'' u trećoj minuti dovodi domaćine u vodstvo. nakon tog Nizozemska postiže dva gola i rezultatom 2:1 za Nizozemsku završava prvo poluvrijeme. U drugom poluvremenu ''Nico Bouvy'' postiže svoj drugi gol na utakmici te tako povećava prednost Nizozemskoj. Međutim, utakmica nije bila riješena, [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] postiže dva gola te rezultatom 3:3 završava regularni dio utakmice. U produžecima ''Jan Vos'' u prvoj minuti produžetaka postiže svoj drugi gol na utakmici te Nizozemska konačnim rezultatom 4:3 slavi prolazak u drugi krug turnira. U drugom kolu turnira Nizozemska se susreće sa [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austrijom]]. Već u prvom poluvremenu je bilo riješeno pitanje protivnika. Nizozemci su u prvih trideset minuta već vodili sa 3:0. Do kraja poluvremena [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austrija]] postiže gol nade. Ipak, rezultat se u drugom poluvremenu nije mijenjao te Nizozemska prolazi u polufinale. U polufinalu Nizozemska nije mogla mnogo postići protiv [[Nogometna reprezentacija Danske|Danske]]. Već na kraju prvog poluvremena [[Nogometna reprezentacija Danske|Danska]] je imala tri gola prednosti. Sve što su uspjeli Nizozemci je smanjenje rezultata pri kraju meča za konačnih 1:4. U utakmici za treće mjesto Nizozemska pruža mnogo bolju igru te protiv [[Nogometna reprezentacija Finske|Finske]] sa pet datih golova ''Jana Vosa'' sa visokih 9:0 slavi i osvaja svoju drugu brončanu medalju na [[Olimpijske igre|Olimpijskim igrama]].<ref name="Olimpijske igre - Stockholm 1912, fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/stockholm1912/index.html ''Olimpijske igre - Stockholm 1912, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140316051211/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/stockholm1912/index.html |date=16. 3. 2014 }}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref> Treći nastup na [[Olimpijske igre|Olimpijskim igrama]] Nizozemska je zabilježila u susjednoj [[Belgija|Belgiji]]. U prvom krugu takmičenja Nizozemska rezultatom 3:0 pobijeđuje [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburg]]. U četvrtfinalu protivnik Nizozemskoj je [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]]. Nakon vodstva Nizozemske [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] postiže tri gola. Do kraja prvog poluvremena Nizozemska uspjeva postići gol te tako smanjiti zaostatak. U drugom poluvremenu ''Ber Groosjohan'' postiže drugi gol na utakmici te tako dovodi utakmicu na početak. Petnaest minuta poslije [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] opet stiže u vodstvo. Dvije minute prije kraja utakmice Nizozemska drugim golom ''Jaapa Buldera'' izjednačuje rezultat. Nakon regularnog dijela te kod rezultata 4:4 igraju se produžeci. ''Jan de Natris'' u 115-oj minuti postiže gol za Nizozemsku te konačnim rezultatom 5:4 Nizozemska prolazi u naredni krug turnira. U polufinalu protivnik Nizozemske je bila [[Nogometna reprezentacija Belgije|Belgija]]. Tri gola Belgijanaca u drugom poluvremenu bila su više nego dovoljna za prolaz. I ovog puta Nizozemska je igrala utakmicu za brončanu medalju. Zbog nemira i protesta koji su vladali Nizozemska je odigrala još jednu utakmicu u borbi za medalje. Ovog puta protivnik je bila [[Nogometna reprezentacija Španije|Španija]]. [[Nogometna reprezentacija Španije|Španija]] je zasluženo slavila rezultatom 1-3 te Nizozemska na svom trećem nastupu na [[Olimpijske igre|Olimpijskim igrama]] treći put osvaja brončanu medalju.<ref name="Olimpijske igre - Antwerpen 1920, fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/antwerp1920/index.html ''Olimpijske igre - Antwerpen 1920, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131225232355/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/antwerp1920/index.html |date=25. 12. 2013 }}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref> 1924. godine u [[Paris|Parizu]] Nizozemska u svojoj prvoj utakmici [[Olimpijske igre|Olimpijskih igara]] pobijeđuje [[Nogometna reprezentacija Rumunije|Rumuniju]] rezultatom 6-0. [[Datoteka:Stade municipal du Havre - Wedstrijd Nederland-Tsjechoslowakije, WK 1938.jpg|260px|mini|desno|{{center|<small>Detalj sa utakmice [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|SP 1938]], Nizozemska - Čehoslovačka 0:0 (0:3 nakon proužetaka)</small>}}]] U četvrtfinalu protivnik Nizozemske je bila [[Nogometna reprezentacija Irske|Irska]]. Nakon regularnog dijela igre rezultat je bio neriješen, 1:1 te su se igrali produžeci. Svojim drugim golom na utakmici, Ok Formenoy odvodi Nizozemsku u polufinale. Konačan rezultat Nizozemska - [[Nogometna reprezentacija Irske|Irska]] 2:1. U polufinalu protivnik je bio [[Nogometna reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]]. Iako je Nizozemska povela na utakmici, sa dva gola u drugom poluvremenu [[Nogometna reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]] se plasirao u finale. U utakmici za brončanu medalju, Nizozemska ovog puta biva poražena. Ovog puta [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] je bila uspješnija i slavi rezultatom 1:3.<ref name="Olimpijske igre - Paris 1924, fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/paris1924/index.html ''Olimpijske igre - Paris 1924, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180202092011/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/paris1924/index.html |date=2. 2. 2018 }}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref> Četiri godine poslije Nizozemska u [[Amsterdam]]u, organizatoru tadašnjih [[Olimpijske igre|Olimpijskih igara]] na svom domaćem terenu u prvom kolu voljom žrijeba igrala je protiv [[Nogometna reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], ekipe koja je prije četiri godine osvojila zlatnu medalju i upravo Nizozemsku pobijedila u polufinalu. I ovog puta [[Nogometna reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]] slavi pobjedu te konačnim rezultatom 0:2 prolazi u naredni krug. Nizozemska se na taj način pred svojim navijačima već u prvom krugu oprašta od nastavka takmičenja.<ref name="Olimpijske igre - Amsterdam 1928, fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/amsterdam1928/index.html ''Olimpijske igre - Amsterdam 1928, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180115104114/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/amsterdam1928/index.html |date=15. 1. 2018 }}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref> === Prvo pojavljivanje na Svjetskim prvenstvima === Prvo svoje pojavljivanje na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|svjetskim prvenstvima]] Nizozemska je zabilježila [[1934]]. godine na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|Svjetskom prvenstvu]] igranom u [[Italija|Italiji]]. Nizozemska je u aprilu iste godine igrala kvalifikacione utakmice gdje se uspješno kvalificirala. Prvu utakmicu u kvalifikacijama Nizozemska je igrala protiv [[Nogometna reprezentacija Irske|Irske]]. Nizozemska je u [[Amsterdam]]u pobijedila rezultatom 5:2. Svoju drugu i posljednju utakmicu u ovim kvalifikacijama Nizozemska je odigrala u [[Belgija|Belgiji]] protiv domaćina. I ovog puta Nizozemska ostvaruje pobjedu rezultatom 4:2. Dvije utakmice, dvije pobjede, prvo mjesto na tabeli i Nizozemska se kvalificirala na svoje prvo svjetsko prvenstvo<ref name="Kvalifikacije za SP 1934, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tables/34q.html ''Kvalifikacije za SP 1934, rsssf.com'']; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref>. Svoju prvu utakmicu na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|svjetskom prvenstvu]] Nizozemska je odigrala [[27. maj|27-og maja]] [[1934]]. godine protiv [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarske]]. [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]] je rezultatom 2:3 pobijedila Nizozemsku i kvalificirala se u četvrtfinale [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|svjetskog prvenstva]], Nizozemska završava svoj nastup na turniru<ref name="Izvještaj utakmice Švicarska - Nizozemska 3:2 (SP 1934), fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=3/results/matches/match=1133/report.html ''Izvještaj utakmice Švicarska - Nizozemska 3:2 (SP 1934), fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140303084758/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=3/results/matches/match=1133/report.html |date=3. 3. 2014 }}; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref><ref name="SP 1934, fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/italy1934/matches/index.html ''SP 1934, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230012203/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/italy1934/matches/index.html |date=30. 12. 2013 }}; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref>. Četiri godine poslije, Nizozemska učestvuje i na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|svjetskom prvenstvu 1938.]] godine igranom u [[Francuska|Francuskoj]]. U kvalifikacijama, Nizozemska je u dvije utakmice ostvarila pobjedu i remi što joj je bilo dovoljno za prvo mjesto u grupi. U prvoj utakmici u [[Rotterdam]]u Nizozemska je rezultatom 4:0 pobijedila [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburg]]. Drugu utakmicu kvalifikacija Nizozemska je igrala u [[Antwerpen]]u. Neriješen rezultat protiv domaćina [[Nogometna reprezentacija Belgije|Belgije]] osigurao je Nizozemskoj put u [[Francuska|Francusku]]<ref name="Kvalifikacije za SP 1938, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tables/38q.html ''Kvalifikacije za SP 1938, rsssf.com'']; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref>. Na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|svjetskom prvenstvu 1938.]] Nizozemska je igrala protiv [[Nogometna reprezentacija Čehoslovačke|Čehoslovačke]]. U regularnom dijelu utakmice nije bilo golova te su se igrali produžeci. U produžecima bolja i uspješnija je bila [[Nogometna reprezentacija Čehoslovačke|Čehoslovačka]]. Konačan rezultat Nizozemska - [[Nogometna reprezentacija Čehoslovačke|Čehoslovačka]] 0:3 i kao prije četiri godine Nizozemska se u prvom krugu oprašta od daljnjeg učestvovanja na svjetskom prvenstvu.<ref name="Izvještaj utakmice Čeholosvačka - Nizozemska 3:0 (SP 1938), fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=5/results/matches/match=1172/report.html ''Izvještaj utakmice Čeholosvačka - Nizozemska 3:0 (SP 1938), fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116070402/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=5/results/matches/match=1172/report.html |date=16. 1. 2014 }}; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref><ref name="SP 1938, fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1938/matches/index.html ''SP 1938, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230024944/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1938/matches/index.html |date=30. 12. 2013 }}; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref> [[Datoteka:Holland - Switzerland - Football World Cup 1934.jpg|260px|mini|desno|{{center|<small>Nizozemska - [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]] na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|SP 1934]]</small>}}]] [[Datoteka:Nederlands elftal, WK 1938.jpg|260px|mini|desno|{{center|<small>Sastav Nizozemske na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|SP 1938]].</small>}}]] 1948. godine Nizozemska učestvuje na [[Olimpijske igre|Olimpijskim igrama]] održanim u [[London]]u. U preliminarnoj utakmici Nizozemska je u [[Portsmouth]]u igrala protiv [[Nogometna reprezentacija Irske|Irske]]. Pobjeda Nizozemske rezultatom 3:1 omogućilo je učestvovanje Nizozemske u prvom krugu [[Olimpijske igre|Olimpijskih igrara]]. U prvom krugu protivnik je bila ekipa [[Nogometna reprezentacija Velike Britanije|Velike Britanije]]. [[31. juli|31-og jula]] [[1948]]. odigrana je utakmica prepuna rezultatskih preokreta. Nakon vodstva Nizozemske [[Nogometna reprezentacija Velike Britanije|Velika Britanija]] prvo izjednačava rezultat u prvom te potom početkom drugog poluvremena dolazi i u vodstvo golom ''Boba Hardistya''.''Bram Appel'' svojim drugim golom na utakmici izjednačava rezultat a nedugo zatim [[Nogometna reprezentacija Velike Britanije|Velika Britanija]] golom ''Dennisa Kellehera'' opet dolazi u vodstvo. Četiri minute poslije ''Faas Wilkes''daje gol za Nizozemsku. Rezultatom 3:3 igrali su se produžeci. ''Harry McIlvenny'' postiže gol u 111-oj minuti te donosi slavlje [[Nogometna reprezentacija Velike Britanije|Velikoj Britaniji]].<ref name="Olimpijske igre - London 1948, fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/london1948/matches/index.html ''Olimpijske igre - London 1948, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517152926/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/london1948/matches/index.html |date=17. 5. 2014 }}; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref> Četiri godine poslije Nizozemska učestvuje na [[Olimpijske igre|Olimpijskim igrama]] igranim u [[Helsinki]]ju. U preliminarnoj utakmici Nizozemska igra sa [[Nogometna reprezentacija Brazila|Brazilom]]. Iako je Nizozemska povela na toj utakmici do kraja je primila čak pet golova te se već u preliminarnoj fazi oprostila od turnira.<ref name="Olimpijske igre - Helsinki (1952), fifa.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/helsinki1952/matches/index.html ''Olimpijske igre - Helsinki (1952), fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140224143903/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/helsinki1952/matches/index.html |date=24. 2. 2014 }}; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref> === Doba stagnacije i odsustva sa turnira (1953-1973) === Od 1953. do 1973. godine slijede godine stagnacije Nizozemske. Na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1950.|svjetskom prvenstvu 1950]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1954.|1954]]. godine Nizozemska uopće nije učestvovala. U kvalifikacijama za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1958.|svjetsko prvenstvo 1958]]. godine Nizozemska je bila u grupi sa [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austrijom]] i [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburgom]]. Nakon poraza u [[Beč]]u 2:3, utakmica u [[Amsterdam]]u je završena neriješenim rezultatom 1:1. Dvije pobjede protiv [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburga]] nisu bile dovoljne za prvo mjesto i plasman na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1958.|svjetsko prvenstvo 1958]]. godine u [[Švedska|Švedskoj]].<ref name="Kvalifikacije za SP 1958, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tables/58q.html ''Kvalifikacije za SP 1958, rsssf.com'']; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref> Četiri godine poslije u kvalifikacijama za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|svjetsko prvenstvo]] igranom u [[Čile]]u Nizozemska je bila u grupi sa [[Nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarskom]] i [[Nogometna reprezentacija Istočne Njemačke|Istočnom Njemačkom]]. Već u prvoj utakmici [[Nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] je pokazala svoju moć. U [[Rotterdam]]u reultatom 0:3 [[Nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] slavi. U drugoj utakmici kvalifikacija Nizozemska je odigrala neriješeno na gostovanju protiv [[Nogometna reprezentacija Istočne Njemačke|Istočne Njemačke]]. Utakmica Nizozemska - [[Nogometna reprezentacija Istočne Njemačke|Istočna Njemačka]] nije odigrana zbog administrativnih problema, igračima [[Istočna Njemačka|Istočne Njemačke]] nije bio dozvoljen ulaz u [[Nizozemska|Nizozemsku]]. Ionako je [[Nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] već bila obezbjedila put na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|svjetsko prvenstvo]] sa tri upisane pobjede te nije bilo moguće niti matematički da Nizozemska ili [[Nogometna reprezentacija Istočne Njemačke|Istočna Njemačka]] sa ovom utakmicom bilo šta promijene na vrhu tabele. Posljednju utakmicu kvalifikacija Nizozemska je odigrala u [[Budimpešta|Budimpešti]] protiv [[Nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]]. Konačan rezultat utakmice 3:3<ref name="Kvalifikacije za SP 1962, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tables/62q.html ''Kvalifikacije za SP 1962, rsssf.com'']; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref>. [[11. novembar|11-og novembra]] [[1962]]. Nizozemska je odigrala svoju prvu historijsku utakmicu u kvalifikacijama za [[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evropsko prvenstvo]]. Protivnik je bila [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]]. Rezultatom 3:1 Nizozemska slavi pobjedu. U uzvratnoj utakmici Nizozemska nije dopustila iznenađenje te neriješenim rezultatom 1:1 se kvalificirala u naredni krug kvalifikacija. Protivnik u narednom krugu je bio [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburg]]. Prva utakmica igrana u [[Amsterdam]]u završava neriješenim rezultatom 1:1. Treba napomenuti da je [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburg]] bio administrativni domaćin iako se utakmica igrala u [[Nizozemska|Nizozemskoj]]. Druga utakmica ovih dviju reprezentacija igrala se u [[Rotterdam]]u. ''Camille Dimmer'' postiže dva gola na utakmici za [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburg]] te se Nizozemska oprašta od daljnjeg učestvovanja u kvalifikacijama.<ref name="Kvalifikacije za EP 1964, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tables/64e.html ''Kvalifikacije za EP 1964, rsssf.com'']; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref> U kvalifikacijama za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1966.|svjetsko prvenstvo 1966]]. Nizozemska je bila u grupi sa [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarskom]], [[Nogometna reprezentacija Sjeverne Irske|Sjevernom Irskom]] i [[Nogometna reprezentacija Albanije|Albanijom]]. Nakon dvije pobjede protiv [[Nogometna reprezentacija Albanije|Albanije]] Nizozemska u naredne četiri utakmice osvaja samo dva boda što je bilo dovoljno tek za treće mjesto na tabeli. Nakon poraza u [[Belfast]]u te neriješenog rezultata u [[Rotterdam]]u protiv [[Nogometna reprezentacija Sjeverne Irske|Sjeverne Irske]] uslijedila je utakmica bez golova i u [[Amsterdam]]u protiv [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarske]]. Nizozemska u ovom slučaju loših rezultata trebala pobjedu u [[Bern]]u za plasman na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1966.|svjetkso prvenstvo]]. Ipak, [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]] slavi rezultatom 1:2 i Nizozemska neuspješno završava kvalifikacioni ciklus.<ref name="Kvalifikacije za SP 1966, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tables/66q.html ''Kvalifikacije za SP 1966, rsssf.com'']; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref> I u kvalifikacijama za [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1968.|Evropsko prvenstvo 1968]]. Nizozemska zauzima treće mjesto na tabeli<ref name="EP 1968, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tables/68e.html ''EP 1968, rsssf.com'']; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref>. U kvalifikacijama ja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|svjetsko prvenstvo 1970]]. godine Nizozemska je bila u grupi sa [[Nogometna reprezentacija Bugarske|Bugarskom]], [[Nogometna reprezentacija Poljske|Poljskom]] i [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburgom]]. Zadnje dvije utakmice su bile ključne za Nizozemsku gdje su u [[Poljska|Poljskoj]] doživjeli poraz, te u [[Rotterdam]]u odigrali neriješeno sa [[Nogometna reprezentacija Bugarske|Bugarskom]]<ref name="Kvalifikacije za SP 1970, fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=32/preliminaries/preliminary=27/index.html ''Kvalifikacije za SP 1970, fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131021080931/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=32/preliminaries/preliminary=27/index.html |date=21. 10. 2013 }}; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref>. U kvalifikacijama za [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1972.|Evropsko prvenstvo 1972.]] Nizozemska je bila u grupi sa [[Nogometna reprezentacija Jugoslavije|Jugoslavijom]], [[Nogometna reprezentacija Istočne Njemačke|Istočnom Njemačkom]] i [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburgom]]. Nizozemska je loše startovala u kvalifikacijama. U prve dvije utakmice osvojili su samo jedan bod. Na kraju kvalifikacija Nizozemska završava kao drugoplasirana ekipa na tabeli te [[Nogometna reprezentacija Jugoslavije|Jugoslavija]] nastavlja kao prvoplasirana ekipa kvalifikacije za [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1972.|Evropsko prvenstvo 1972]].<ref name="EP 1972, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/tables/72e.html ''EP 1972, rsssf.com'']; pristupljeno: 10. februar 2014.</ref> === Godine ''totalnog'' nogometa === Za vrijeme 1970-ih izmislila je ''Totalni nogomet''. Predvođeni izvrsnim nacionalnim igračima Johanom Cruijffom i Rinusom Michelsom, postigli su uspjeh od dva uzastopna finala svjetskog prvenstva, [[1974]]. i [[1978]]. Ali imali su nesreću da jedini u historiji dva SP-a zaredom igraju i gube finale protiv domaćina takmičenja. Na EP-u u Njemačkoj 1988. Nizozemci su postali šampioni. U finalu su svladali Sovjetski Savez sa 2:0, a golove su postigli [[Ruud Gullit]] i [[Marco van Basten]]. Van Bastenov gol definitivno je jedan od najboljih svih vremena. Izvrsnog golmana SSSR-a Rinata Dasajeva svladao je volejom iz mrtvog ugla, iz pozicije iz koje je gotovo nemoguće zatresti mrežu. Momčad se ojačala nakon osvojenog EP-a [[1988]]., došli su u polufinale EP-a [[1992]], [[2000]]. i [[2004]], a na SP-u [[1998]]. bili su četvrti. Na SP [[2010]]. osvajaju fantastično drugo mjesto. U finalu su izgubili od Španije. === Novija historija === Na Euru 2000. Nizozemska je kao suorganizator takmičenja došla do polufinala. Nakon grupne faze izbacili su Jugoslaviju u četvrtfinalu, pobijedivši ih čak 6:1. [[Patrick Kluivert]] postigao je 3 gola. U polufinalu izbacila ih je Italija, nakon boljeg izvođenja penala. Nizozemska je senzacionalno propustila Svjetsko prvenstvo u [[Japan]]u i [[Južna Koreja|Koreji]]. Zapeli su u kvalifikacijskoj grupi s [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugalom]] i [[Nogometna reprezentacija Irske|Republikom Irskom]]. Na Euru 2004. došli su do polufinala, gdje ih je izbacio Portugal. Prošli su grupu u kojoj su bili još [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]], [[Nogometna reprezentacija Češke|Češka]], i [[Nogometna reprezentacija Latvije|Latvija]] a u četvrtfinalu su izbacili [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedsku]] nakon boljeg izvođenja penala. Svjetsko prvenstvo 2006. u Njemačkoj su lako izborili, dobili su 10 utakmica i samo 2 remizirali, i to, zanimljivo, obje sa [[Nogometna reprezentacija Makedonije|Makedonijom]], koja im u tom kvalifikacijskom ciklusu očito nije ležala. Redom su stradavali Češka, [[Nogometna reprezentacija Finske|Finska]], [[Nogometna reprezentacija Andore|Andora]], [[Nogometna reprezentacija Rumunije|Rumunija]] i [[Nogometna reprezentacija Armenije|Armenija]]. Na Svjetskom prvenstvu u [[Njemačka|Njemačkoj]] došli su do osmine finala, gdje ih je izbacio Portugal. Na Euru 2008. u Austriji i Švicarskoj bili su u grupi smrti, uz [[Nogometna reprezentacija Italije|Italiju]], [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francusku]] i Rumuniju. Prosto su "pomeli" svoje protivnike, Italiju 3:0, "trikolore" 4:1, dok su se poigrali i sa Rumunima sa 2:0. U četvrtfinalu su ih zaustavili [[Nogometna reprezentacija Rusije|Rusi]], što je bila senzacija. Na SP-u u Južnoafričkoj Republici [[2010]]. bili su smješteni u grupu s Danskom, Kamerunom i Japanom. Nakon prolaska grupne faze čekao ih je Slovačka, koju su pobijedili 2:1. U četvrtfinalu su izbacili veliki Brazil, također 2:1, u polufinalu Urugvaj 3:2, da bi u finalu izgubili od Španije 1:0. Nizozemska je na Euro 2012 došla više nego superiorno, sa gol-razlikom +29, ostavivši iza sebe Švedsku. Na Euru su ponovno dobili grupu smrti, u kojoj su bili Njemačka, Danska i Portugal. U prvoj utakmici su iznenađujuće izgubili od Danske, sa 1:0, dok su u drugoj ne baš tako neočekivano izgubili od Njemačke 2:1. U trećoj utakmici izgubili su 2:1 od Portugala i iznenađujuće ispali bez osvojenog boda. Izvještaji su vrištali o nizu sukoba unutar momčadi. Selektor Van Marwijk tih je dana bio pod velikim pritiskom koji je na kraju rezultovao ostavkom. Novi selektor postao je [[Louis Van Gaal]], koji je potpisao ugovor do kraja Svjetskog prvenstva [[2014]]. godine u [[Brazil]]u. Ovo mu je drugi put da vodi Oranje, prvi put je reprezentaciju svoje zemlje vodio od [[2000]]. do [[2002]]. godine, ali tada i nije bio baš uspješan. Naime, nije ih odveo na SP 2002. godine u [[Japan]] i Južnu Koreju. == Nastupi na turnirima == === Nastupi na ''Svjetskim prvenstvima'' === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]]'' ! style="width:1%;" rowspan="25"| !colspan=6|Kvalifikacije za <br />''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]]'' |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="90"|{{Tooltip|Runda|Runda takmičenja na turniru}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Svjetskom prvenstvu}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |{{ZD|URU}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1930.|1930]]||colspan=8 align=center| Nisu učestvovali || colspan=6 align=center| |- |{{ZD|ITA|1861}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]]||Runda 1||9||1||0||0||1||2||3||2||2||0||0||9||4 |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|1938]]||Runda 1||14||1||0||0||1||0||3||2||1||1||0||5||1 |- |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1950.|1950]]||rowspan="2" colspan=8 align=center| Nisu učestvovali || rowspan="2" colspan=6 align=center| Nisu učestvovali |- |{{ZD|ŠVI}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1954.|1954]] |- |{{ZD|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1958.|1958]]||rowspan="4" colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali ||4||2||1||1||12||7 |- |{{ZD|ČIL}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|1962]]||3||0||2||1||4||7 |- |{{ZD|ENG}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1966.|1966]]||6||2||2||2||6||4 |- |{{ZD|MEX}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970]]||6||3||1||2||9||5 |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|1974]]||Finalista||2||7||5||1||1||15||3||6||4||2||0||24||2 |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|ARG}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1978.|1978]]||Finalista||2||7||3||2||2||15||10||6||5||1||0||11||3 |- |{{ZD|ŠPA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1982.|1982]]||rowspan="2" colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali ||8||4||1||3||11||7 |- |{{ZD|MEX}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]]||8||4||1||3||13||7 |- |{{ZD|ITA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1990.|1990]]||Osmina finala||15||4||0||3||1||3||4||6||4||2||0||8||2 |- |{{ZD|SAD}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|1994]]||Četvrtfinale||7||5||3||0||2||8||6||10||6||3||1||29||9 |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]||Polufinale||4||7||3||3||1||13||7||8||6||1||1||26||4 |- |{{ZD|JKO}} {{ZD|JAP}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]]||colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali||10||6||2||2||30||9 |- |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|2006]]||Osmina finala||11||4||2||1||1||3||2||12||10||2||0||27||3 |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|JAR}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]]||Finalista||2||7||6||0||1||12||6||8||8||0||0||17||2 |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]]||<span style="color:#FFFFFF;">Polufinale</span>||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">7</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">0</span>||<span style="color:#FFFFFF;">15</span>||<span style="color:#FFFFFF;">4</span>||<span style="color:#FFFFFF;">10</span>||<span style="color:#FFFFFF;">9</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">0</span>||<span style="color:#FFFFFF;">34</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span> |- |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018]]|| rowspan="2" colspan=8 align=center| Učestvovat će u kvalifikacijama || rowspan="2" colspan=6 align=center| Učestvovat će u kvalifikacijama |- |-style="border-bottom:3px solid green;" |{{ZD|KAT}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]] |- |colspan=2 align=center|'''Ukupno'''||'''10/20'''||'''50'''||'''27'''||'''12'''||'''11'''||'''86'''||'''48'''||'''115'''||'''76'''||'''23'''||'''16'''||'''275'''||'''81''' |} === Nastupi na ''Evropskim prvenstvima'' === {{Rezultati nogometne reprezentacije Nizozemske u kvalifikacijama za Evropsko prvenstvo}} === Nastupi na ''Olimpijskim igrama'' === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|''[[Nogomet na Olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]'' |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="90"|{{Tooltip|Runda|Runda takmičenja na turniru}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Olimpijskim igrama}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|UK}} [[Nogomet na Olimpijskim igrama 1908.|<span style="color:#FFFFFF;">1908.</span>]]||rowspan="3"|<span style="color:#FFFFFF;">Polufinale</span>||rowspan="3"|<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">0</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">4</span> |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|ŠVE}} [[Nogomet na Olimpijskim igrama 1912.|<span style="color:#FFFFFF;">1912.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">4</span>||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">0</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">17</span>||<span style="color:#FFFFFF;">8</span> |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|BEL}} [[Nogomet na Olimpijskim igrama 1920.|<span style="color:#FFFFFF;">1920.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">4</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">0</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">9</span>||<span style="color:#FFFFFF;">10</span> |- |{{ZD|FRA}} [[Nogomet na Olimpijskim igrama 1924.|1924]].||Polufinale||4||5||2||1||2||11||7 |- |{{ZD|HOL}} [[Nogomet na Olimpijskim igrama 1928.|1928]].||Runda 1||12||1||0||0||1||0||2 |- |{{ZD|UK}} [[Nogomet na Olimpijskim igrama 1948.|1948]].||Runda 1||9||2||1||0||1||6||5 |- |-style="border-bottom:3px solid green;" |{{ZD|FIN}} [[Nogomet na Olimpijskim igrama 1952.|1952]].||Preliminarna runda||23||1||0||0||1||1||5 |- |colspan=2 align=center|'''Ukupno'''||'''7/18'''||'''19'''||'''9'''||'''1'''||'''9'''||'''46'''||'''41''' |} == Utakmice == {{Glavni|Utakmice nogometne reprezentacije Nizozemske}} === Kvalifikacije za EP 2016. === {{Glavni|Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016 - grupa A}} {{Kvalifikacije za EP u nogometu 2016 - grupa A | prošireno = da | rezultati = da | tiebreakers = da }} === Kvalifikacije za SP 2018. === {{Glavni|Kvalifikacije za SP u nogometu 2018 (UEFA) - grupa A}} {{Kvalifikacije za SP u nogometu 2018 (UEFA) - grupa A | prošireno = da | rezultati = da | tiebreakers = da }} === [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|Kvalifikacije za EP 2020.]] === {{Glavni|Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2020 - grupa C}} {{Kvalifikacije za EP u nogometu 2020 - grupa C}} == Trenutni sastav == Datum: 17. septembar 2017. {{Nogometna reprezentacija početak (golovi)}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=1|poz=G|ime=[[Jasper Cillessen]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|4|22}}|nastupi=34|golovi=0|klub=[[FC Barcelona|Barcelona]]|klubnac=ŠPA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=22|poz=G|ime=[[Jereon Zoet]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|1|6}}|nastupi=9|golovi=0|klub=[[PSV Eindhoven]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=22|poz=G|ime=[[Maarten Stekelenburg]]|dob={{datum rođenja i godine|1982|9|22}}|nastupi=58|golovi=0|klub=[[Everton FC|Everton]]|klubnac=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=4|poz=O|ime=[[Nathan Aké]]|dob={{datum rođenja i godine|1995|2|18}}|nastupi=2|golovi=1|klub=[[AFC Bournemouth|Bournemouth]]|klubnac=ENG|}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=12|poz=O|ime=[[Daryl Janmaat]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|7|22}}|nastupi=28|golovi=0|klub=[[Watford]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=13|poz=O|ime=[[Stefan de Vrij]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|2|5}}|nastupi=33|golovi=3|klub=[[Lazio]]|klubnac=ITA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=2|poz=O|ime=[[Wesley Hoedt]]|dob={{datum rođenja i godine|1988|2|3}}|nastupi=6|golovi=0|klub=[[Southampton]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=5|poz=O|ime=[[Daley Blind]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|3|9}}|nastupi=48|golovi=2|klub=[[Manchester United FC|Manchester United]]|klubnac=HOL}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=12|poz=O|ime=[[Joël Veltman]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|1|15}}|nastupi=17|golovi=2|klub=[[AFC Ajax|Ajax]]|klubnac=HOL}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=15|poz=O|ime=[[Karim Rekik]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|8|29}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[Hertha BSC|Hertha]]|klubnac=NJE}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=20|poz=V|ime=[[Arjen Robben]]|dob={{datum rođenja i godine|1984|1|23}}|nastupi=94|golovi=34|klub=[[FC Bayern Munchen|Bayern]]|klubnac=NJE}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=14|poz=V|ime=[[Wesley Sneijder]]|dob={{datum rođenja i godine|1984|6|9}}|nastupi=132|golovi=31|klub=[[OGC Nice|Nice]]|klubnac=FRA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=8|poz=V|ime=[[Kevin Strootman]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|2|13}}|nastupi=37|golovi=3|klub=[[A.S. Roma|Roma]]|klubnac=ITA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=6|poz=V|ime=[[Stijn Schaars]]|dob={{datum rođenja i godine|1984|1|11}}|nastupi=24|golovi=0|klub=[[SC Heerenveen|Heerenveen]]|klubnac=HOL}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=19|poz=V|ime=[[Leroy Fer]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|1|5}}|nastupi=1|golovi=1|klub=[[Swansea City AFC|Swansea City]]|klubnac=WAL}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=21|poz=V|ime=[[Jordy Clasie]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|6|27}}|nastupi=17|golovi=0|klub=[[Club Brugge KV|Club Brugge]]|klubnac=HOL}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=9|poz=N|ime=[[Robin van Persie]]|dob={{datum rođenja i godine|1983|8|6}}|nastupi=102|golovi=50|klub=[[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]]|klubnac=TUR}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=7|poz=N|ime=[[Quincy Promes]]|dob={{datum rođenja i godine|1987|11|24}}|nastupi=23|golovi=4|klub=[[FK Spartak Moskva|Spartak Moskva]]|klubnac=RUS}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=17|poz=N|ime=[[Vincent Janssen]]|dob={{datum rođenja i godine|1994|5|15}}|nastupi=15|golovi=7|klub=[[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahce]]|klubnac=TUR}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=11|poz=N|ime=[[Memphis Depay]]|dob={{datum rođenja i godine|1994|2|13}}|nastupi=31|golovi=5|klub=[[Olympique Lyonnais|Lyon]]|klubnac=FRA}} {{Nogometna reprezentacija kraj}} === Nedavni pozivi u reprezentaciju === Nogometaši koji su u zadnjih 12 mjeseci igrali za reprezentaciju ili bili pozivani: {{Nogometna reprezentacija početak (golovi)}}{{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Michel Vorm]]|dob={{datum rođenja i godine|1983|10|20}}|nastupi=14|golovi=0|klub=[[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]|klubnac=VEL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Jeroen Zoet]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|01|06}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[PSV Eindhoven|PSV]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=G|ime=[[Kenneth Vermeer]]|dob={{datum rođenja i godine|1986|01|10}}|nastupi=4|golovi=0|klub=[[AFC Ajax|Ajax]]|klubnac=HOL }} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Bruno Martins Indi]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|2|8}}|nastupi=12|golovi=2|klub=[[Feyenoord]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Jetro Willems]]|dob={{datum rođenja i godine|1994|3|30}}|nastupi=11|golovi=0|klub=[[PSV Eindhoven|PSV]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Jeffrey Bruma]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|11|13}}|nastupi=7|golovi=0|klub=[[PSV Eindhoven|PSV]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Paul Verhaegh]]|dob={{datum rođenja i godine|1983|9|1}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[FC Augsburg|Augsburg]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Ricardo van Rhijn]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|06|13}}|nastupi=7|golovi=0|klub=[[AFC Ajax|Ajax]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Karim Rekik]]|dob={{datum rođenja i godine|1994|12|02}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[PSV Eindhoven|PSV]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[John Heitinga]]|dob={{datum rođenja i godine|1983|9|15}}|nastupi=87|golovi=7|klub=[[Fulham F.C.|Fulham]]|klubnac=ENG }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Erik Pieters]]|dob={{datum rođenja i godine|1988|8|7}}|nastupi=17|golovi=0|klub=[[Stoke City F.C.|Stoke City]]|klubnac=ENG }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=O|ime=[[Mike van der Hoorn]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|10|15}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[AFC Ajax|Ajax]]|klubnac=HOL }} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Siem de Jong]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|1|28}}|nastupi=6|golovi=2|klub=[[AFC Ajax|Ajax]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Davy Pröpper]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|9|2}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[Vitesse]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Ruben Schaken]]|dob={{datum rođenja i godine|1982|4|3}}|nastupi=6|golovi=2|klub=[[Feyenoord]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Adam Maher]]|dob={{datum rođenja i godine|1993|07|20}}|nastupi=5|golovi=0|klub=[[PSV Eindhoven|PSV]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Georginio Wijnaldum]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|11|11}}|nastupi=3|golovi=1|klub=[[PSV Eindhoven|PSV]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Marco van Ginkel]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|12|01}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[Chelsea F.C.|Chelsea]]|klubnac=ENG }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Tonny Trindade de Vilhena|Tonny Vilhena]]|dob={{datum rođenja i godine|1995|1|3}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[Feyenoord]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=V|ime=[[Lerin Duarte]]|dob={{datum rođenja i godine|1990|8|11}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[AFC Ajax|Ajax]]|klubnac=HOL }} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Dirk Kuyt]]|dob={{datum rođenja i godine|1980|7|22}}|nastupi=98|golovi=24|klub=[[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]]|klubnac=TUR }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Ricky van Wolfswinkel]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|01|27}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[Norwich City F.C.|Norwich City]]|klubnac=ENG }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Klaas-Jan Huntelaar]]|dob={{datum rođenja i godine|1983|08|12}}|nastupi=60|golovi=34|klub=[[FC Schalke 04|Schalke 04]]|klubnac=NJE }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Ola John]]|dob={{datum rođenja i godine|1992|5|19}}|nastupi=1|golovi=0|klub=[[Hamburger SV|Hamburger]]|klubnac=NJE }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Jean-Paul Boëtius]]|dob={{datum rođenja i godine|1994|3|22}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[Feyenoord]]|klubnac=HOL }} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=|poz=N|ime=[[Bas Dost]]|dob={{datum rođenja i godine|1989|5|31}}|nastupi=0|golovi=0|klub=[[VfL Wolfsburg]]|klubnac=NJE }} {{Nogometna reprezentacija kraj}} == Selektori == {{Col-begin-small}} {{Col-4}} * {{ZD|HOL}} [[Cees van Hasselt]] 1905–1908 * {{ZD|ENG}} [[Edgar Chadwick]] 1908–1913 * {{ZD|ENG}} [[Jimmy Hogan]] 1910 * {{ZD|ENG}} [[Tom Bradshaw (nogometaš)|Tom Bradshaw]] 1913 * {{ZD|ŠKO}} [[Billy Hunter (nogometni trener)|Billy Hunter]] 1914 * {{ZD|ENG}} [[Jack Reynolds (nogometaš)|Jack Reynolds]] 1919 * {{ZD|ENG}} [[Fred Warburton]] 1919–1923 * {{ZD|ENG}} [[Jim Waites]] 1921 * {{ZD|ENG}} [[Bob Glendenning]] 1923 * {{ZD|ENG}} [[William Townley|Billy Townley]] 1924 * {{ZD|ENG}} [[J.E. Bollington]] 1924 * {{ZD|ENG}} [[Bob Glendenning]] 1925–1940 * {{ZD|HOL}} [[Karel Kaufman]] 1946 {{Col-4}} * {{ZD|ENG}} [[Jesse Carver]] 1947–1948 * {{ZD|ŠKO}} [[Tom Sneddon (nogometni trener)|Tom Sneddon]] 1948 * {{ZD|HOL}} [[Karel Kaufman]] 1949 * {{ZD|HOL}} [[Jaap van der Leck]] 1949–1954 * {{ZD|HOL}} [[Karel Kaufman]] 1954–1955 * {{ZD|AUT}} [[Friedrich Donenfeld]] 1955 * {{ZD|AUT}} [[Max Merkel]] 1955–1956 * {{ZD|AUT}} [[Heinrich Müller (nogometaš)|Heinrich Müller]] 1956 * {{ZD|AUT}} [[Friedrich Donenfeld]] 1956–1957 * {{ZD|ENG}} [[George Hardwick]] 1957 * {{ZD|RUM}} [[Elek Schwartz]] 1957–1964 * {{ZD|ENG}} [[Denis Neville]] 1964–1966 * {{ZD|NJE}} [[Georg Keßler]] 1966–1970 {{Col-4}} * {{ZD|ČSSR}} [[František Fadrhonc]] 1970–1974 * {{ZD|HOL}} [[Rinus Michels]] 1974 * {{ZD|HOL}} [[George Knobel]] 1974–1976 * {{ZD|HOL}} [[Jan Zwartkruis]] 1976–1977 * {{ZD|AUT}} [[Ernst Happel]] 1977–1978 * {{ZD|HOL}} [[Jan Zwartkruis]] 1978–1981 * {{ZD|HOL}} [[Kees Rijvers]] 1981–1984 * {{ZD|HOL}} [[Rinus Michels]] 1984–1985 * {{ZD|HOL}} [[Leo Beenhakker]] 1985–1986 * {{ZD|HOL}} [[Rinus Michels]] 1986–1988 * {{ZD|HOL}} [[Thijs Libregts]] 1988–1990 * {{ZD|HOL}} [[Leo Beenhakker]] 1990 * {{ZD|HOL}} [[Rinus Michels]] 1990–1992 {{Col-4}} * {{ZD|HOL}} [[Dick Advocaat]] 1992–1995 * {{ZD|HOL}} [[Guus Hiddink]] 1995–1998 * {{ZD|HOL}} [[Frank Rijkaard]] 1998–2000 * {{ZD|HOL}} [[Louis van Gaal]] 2000–2002 * {{ZD|HOL}} [[Dick Advocaat]] 2002–2004 * {{ZD|HOL}} [[Marco van Basten]] 2004–2008 * {{ZD|HOL}} [[Bert van Marwijk]] 2008–2012 * {{ZD|HOL}} [[Louis van Gaal]] 2012–2014 * {{ZD|HOL}} [[Guus Hiddink]] 2014–2015 * {{ZD|HOL}} [[Danny Blind]] 2015–2017 * {{ZD|HOL}} [[Dick Advocaat]] 2017 * {{ZD|HOL}} [[Ronald Koeman]] 2018–2020 * {{ZD|HOL}} [[Frank de Boer]] 2020– {{Col-end}} <gallery> Rinus Michels op persconferentie ivm vertrek van bondscoach Kees Rijvers en diens opvolging, Bestanddeelnr 933-1361.jpg|{{center|[[Rinus Michels]]}} Bondscoach Thijs Libregts, Bestanddeelnr 934-4425.jpg|{{center|[[Thijs Libregts]]}} Dick Advocaat 2011 Russia.jpg|{{center|[[Dick Advocaat]]}} Hiddink Euro 2008.jpg|{{center|[[Guus Hiddink]]}} Danny Blind looking up.jpg|{{center|[[Danny Blind]]}} Ronald Koeman (2014) (cropped).jpg|{{center|[[Ronald Koeman]]}} FrankBoer.JPG|{{center|[[Frank de Boer]]}} </gallery> == Statistika igrača == <small>Zadnja izmjena 9. februar 2014.</small><ref name="Nogometaši sa najviše nastupa i najbolji strijelci za nogometnu reprezentaciju Nizozemske, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/ned-recintlp.html ''Nogometaši sa najviše nastupa i najbolji strijelci za nogometnu reprezentaciju Nizozemske, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref> {{legend|#CFECEC|Aktivni reprezentativci|border=#AAAAAA}} === Najviše nastupa === {| class="wikitable" cellpadding="3" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !width="20"|# !width="300"|Nogometaš !width="70"|Br. nastupa !width="70"|Br. golova !width="120"|{{Tooltip|Prvi nastup|Prvi nastup u dresu Nizozemske}} !width="120"|{{Tooltip|Zadnji nastup|Zadnji nastup u dresu Nizozemske}} |- | 1 | align="center"| [[Edwin van der Sar]]<small><ref name="Edwin van der Sar, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=617 ''Edwin van der Sar, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''130''' | 0 | [[7. juni]] [[1995]] | [[15. oktobar]] [[2008]] |- | 2 | align="center"| [[Frank de Boer]]<small><ref name="Frank de Boer - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/fdeboer-intl.html ''Frank de Boer - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Frank de Boer, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=41 ''Frank de Boer, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''112''' | 13 | [[26. septembar]] [[1990]] | [[26. juni]] [[2004]] |- |- style="background:#cfecec;" | 3 | align="center"| [[Rafael van der Vaart]]<small><ref name="Rafael van der Vaart - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/vdvaart-intl.html ''Rafael van der Vaart - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Rafael van der Vaart, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=667 ''Rafael van der Vaart, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''106''' | 6 | [[6. oktobar]] [[2001]] | |- | 4 | align="center"| [[Giovanni van Bronckhorst]]<small><ref name="Giovanni van Bronckhorst - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/vbronckhorst-intl.html ''Giovanni van Bronckhorst - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Giovanni van Bronckhorst, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=624 ''Giovanni van Bronckhorst, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''109''' | 25 | [[31. august]] [[1996]] | [[11. juli]] [[2010]] |- | 5 | align="center"| [[Phillip Cocu]]<small><ref name="Phillip Cocu - Century of International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/cocu-intl.html ''Phillip Cocu - Century of International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Phillip Cocu, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=621 ''Phillip Cocu, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''101''' | 10 | [[24. april]] [[1996]] | [[25. juni]] [[2006]] |- |- style="background:#cfecec;" | 6 | align="center"| [[Dirk Kuyt]]<small><ref name="Dirk Kuijt - International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/kuijt-intl.html ''Dirk Kuijt - International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Dirk Kuyt, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=1518 ''Dirk Kuyt, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''98''' | 24 | [[3. septembar]] [[2004]] | |- |- style="background:#cfecec;" | 7 | align="center"| [[Wesley Sneijder]]<small><ref name="Wesley Sneijder - International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/sneijder-intl.html ''Wesley Sneijder - International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Wesley Sneijder, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=1428 ''Wesley Sneijder, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''96''' | 26 | [[30. april]] [[2003]] | |- |rowspan="2"| 8 | align="center"| [[Clarence Seedorf]]<small><ref name="Clarence Seedorf - International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/ned-recintlp.html ''Clarence Seedorf - International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Clarence Seedorf, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=458 ''Clarence Seedorf, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |rowspan="2"|'''87''' | 11 | [[14. decembar]] [[1994]] | [[26. mart]] [[2008]] |- |- style="background:#cfecec;" | align="center"| [[John Heitinga]]<small><ref name="John Heitinga - International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/heitinga-intl.html ''John Heitinga - International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="John Heitinga, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=1448 ''John Heitinga, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> | 7 | [[18. februar]] [[2004]] | |- | 10 | align="center"| [[Marc Overmars]]<small><ref name="Marc Overmars - International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/overmars-intl.html ''Marc Overmars - International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Marc Overmars, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=382 ''Marc Overmars, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''86''' | 17 | [[24. februar]] [[1993]] | [[30. juni]] [[2004]] |} <gallery> Edwin van derSar playing for MUFC cropped.jpg|{{center|[[Edwin van der Sar]]}} Giovanni van Bronckhorst 005.jpg|{{center|[[Giovanni van Bronckhorst]]}} Clarence Seedorf Emirates Cup 2010.jpg|{{center|[[Clarence Seedorf]]}} Rafael van der Vaart Real Madrid.jpg|{{center|[[Rafael van der Vaart]]}} </gallery> === Najbolji strijelci === {| class="wikitable" cellpadding="3" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !width="20"|# !width="300"|Nogometaš !width="70"|Br. golova !width="70"|Br. nastupa !width="120"|{{Tooltip|Prvi nastup|Prvi nastup u dresu Nizozemske}} !width="120"|{{Tooltip|Zadnji nastup|Zadnji nastup u dresu Nizozemske}} |- |- style="background:#cfecec;" | 1 | align="center"| [[Robin van Persie]]<small><ref name="Robin van Persie, voetbalstats.nl" /><ref name="Robin van Persie - International Appearances, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/vpersie-intl.html ''Robin van Persie - International Appearances, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''41''' | 81 | [[4. juni]] [[2005]] | |- | 2 | align="center"| [[Patrick Kluivert]]<small><ref name="Patrick Kluivert - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/kluivert-intlg.html ''Patrick Kluivert - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Patrick Kluivert, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=257 ''Patrick Kluivert, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''40''' | 79 | [[16. novembar]] [[1994]] | [[5. juni]] [[2004]] |- | 3 | align="center"| [[Dennis Bergkamp]]<small><ref name="Dennis Bergkamp - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/bergkamp-intlg.html ''Dennis Bergkamp - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Dennis Bergkamp, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=26 ''Dennis Bergkamp, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''37''' | 79 | [[26. septembar]] [[1990]] | [[29. juni]] [[2000]] |- | rowspan="2"|4 | align="center"| [[Faas Wilkes]]<small><ref name="Faas Wilkes - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/wilkes-intlg.html ''Faas Wilkes - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Faas Wilkes, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=559 ''Faas Wilkes, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> | rowspan="2"|'''35''' | 38 | [[10. mart]] [[1946]] | [[14. maj]] [[1961]] |- | align="center"| [[Ruud van Nistelrooy]]<small><ref name="Ruud van Nistelrooij - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/nistelrooij-intlg.html ''Ruud van Nistelrooij - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Ruud van Nistelrooy, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=635 ''Ruud van Nistelrooy, voetbalstats.nl'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> | 70 | [[18. novembar]] [[1998]] | [[29. mart]] [[2011]] |- |- style="background:#cfecec;" | 6 | align="center"| [[Klaas-Jan Huntelaar]]<small><ref name="Klaas Jan Huntelaar - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/huntelaar-intlg.html ''Klaas Jan Huntelaar - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Klaas-Jan Huntelaar, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=1592 ''Klaas-Jan Huntelaar, voetbalstats.nl''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305090146/http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=1592 |date=5. 3. 2014 }}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''34''' | 60 | [[16. august]] [[2006]] | |- | rowspan="2"|7 | align="center"| [[Abe Lenstra]]<small><ref name="Abe Lenstra - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/lenstra-intlg.html ''Abe Lenstra - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Abe Lenstra, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=305 ''Abe Lenstra, voetbalstats.nl'']{{Mrtav link}}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> | rowspan="2"|'''33''' | 47 | [[31. mart]] [[1940]] | [[19. april]] [[1959]] |- | align="center"| [[Johan Cruyff]]<small><ref name="Johan Cruijff - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/cruijff-intlg.html ''Johan Cruijff - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Johan Cruyff, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=98 ''Johan Cruyff, voetbalstats.nl''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131215084645/http://voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=98 |date=15. 12. 2013 }}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> | 48 | [[7. septembar]] [[1966]] | [[26. oktobar]] [[1977]] |- | 9 | align="center"| [[Bep Bakhuys]]<small><ref name="Bep Bakhuys - Goals in International Matches, rsssf.com">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/bakhuys-intlg.html ''Bep Bakhuys - Goals in International Matches, rsssf.com'']; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref><ref name="Bep Bakhuys, voetbalstats.nl">[http://www.voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=15 ''Bep Bakhuys, voetbalstats.nl''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131215095800/http://voetbalstats.nl/spelernedxi.php?persid=15 |date=15. 12. 2013 }}; pristupljeno: 9. februar 2014.</ref></small> |'''28''' | 23 | [[2. decembar]] [[1928]] | [[2. maj]] [[1937]] |- |- style="background:#cfecec;" | 10 | align="center"| [[Wesley Sneijder]]<small><ref name="Wesley Sneijder - International Appearances, rsssf.com"/><ref name="Wesley Sneijder, voetbalstats.nl"/></small> |'''26''' | 96 | [[30. april]] [[2003]] | |} <gallery> Arsenal v Stoke City FC - Robin Van Persie penalty cropped.jpg|{{center|[[Robin van Persie]]}} Dennis Bergkamp Euro '96.jpg|{{center|[[Dennis Bergkamp]]}} RVN chelsea.jpg|{{center|[[Ruud van Nistelrooy]]}} Huntelaar Oranje 9.jpg|{{center|[[Klaas-Jan Huntelaar]]}} </gallery> == Dresovi kroz historiju == === Domaći dresovi === {| |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _whiteborder | uzorak_t = _collarwhite | uzorak_dr = _whiteborder | uzorak_š = | uzorak_č = | lijeva ruka= FF5F00 | tijelo = FF5F00 | desna ruka = FF5F00 | šorc = FFFFFF | čarape = 87CEFA | opis = {{center|1934}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _collar | uzorak_dr = | uzorak_š = | uzorak_č = | lijeva ruka= 000080 | tijelo = 000080 | desna ruka = 000080 | šorc = 000080 | čarape = FF6000 | opis = {{center|1934 SP}} }} | {{Fudbalski dres | uzorak_lr = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | uzorak_t = _nld74a | uzorak_dr = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | uzorak_š = _orange_stripes | uzorak_č = _color_3_stripes_black | lijeva ruka = FF6000 | tijelo = FF6000 | desna ruka = FF6000 | šorc = 000000 | čarape = FF6000 | opis = {{center|1974}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | uzorak_t = _nld74a | uzorak_dr = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | uzorak_š = _adidasonwhite | uzorak_č = _color_3_stripes_black | lijeva ruka = FF6000 | tijelo = FF6000 | desna ruka = FF6000 | šorc = FF6000 | čarape = FF6000 | opis = {{center|1974 (alt.)}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | uzorak_t = _blackcollar | uzorak_dr = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | uzorak_š = _adidasonwhite | uzorak_č = _color_3_stripes_black | lijeva ruka = FF6000 | tijelo = FF6000 | desna ruka = FF6000 | šorc = FF6000 | čarape = FF6000 | opis = {{center|1978-1980}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | uzorak_t = _blackcollar | uzorak_dr = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | uzorak_š = _black_stripes2 | uzorak_č = _color_3_stripes_black | lijeva ruka = FF6000 | tijelo = FF6000 | desna ruka = FF6000 | šorc = FF6000 | čarape = FF6000 | opis = {{center|1978 (alt.)}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _Ned1988 | uzorak_t = _Ned1988 | uzorak_dr = _Ned1988 | uzorak_š = _adidasonwhite | uzorak_č = _color_3_stripes_white | lijeva ruka = FFA500 | tijelo = FFA500 | desna ruka = FFA500 | šorc = F1771D | čarape = FF6000 | opis = {{center|1988}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _Ned1988 | uzorak_t = _Ned1988 | uzorak_dr = _Ned1988 | uzorak_š = _adidas_white | uzorak_č = _color_3_stripes_white | lijeva ruka = FFA500 | tijelo = FFA500 | desna ruka = FFA500 | šorc = FF6000 | čarape = FF6000 | opis = {{center|1988 (alt.)}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _shoulder_stripes_white_stripes_alt | uzorak_t = _3_stripes_collar_white | uzorak_dr = _shoulder_stripes_white_stripes_alt | uzorak_š = _adidasonwhite | uzorak_č = _color_3_stripes_white | lijeva ruka = F1771D | tijelo = F1771D | desna ruka = F1771D | šorc = F1771D | čarape = F1771D | opis = {{center|1990}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _whiteborder | uzorak_t = _ned94 | uzorak_dr = _whiteborder | uzorak_š = | uzorak_č = | lijeva ruka = FF9933 | tijelo = FF9933 | desna ruka = FF9933 | šorc = FFFFFF | čarape = FF9933 | opis = {{center|1994}} }} |- |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _netherlands1998h | uzorak_t = _ned98 | uzorak_dr = _netherlands1998h | uzorak_š = _netherlands1998h | uzorak_č = _band_black | lijeva ruka = D74600 | tijelo = D74600 | desna ruka = D74600 | šorc = FFFFFF | čarape = F3460C | opis = {{center|1998}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _blackborder | uzorak_t = _nether00h | uzorak_dr = _blackborder | uzorak_š = _white_stripes | uzorak_č = _band_black | lijeva ruka = FF5F00 | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FF5F00 | šorc = 000000 | čarape = FF5F00 | opis = {{center|2000}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned02h | uzorak_dr = | uzorak_š = | uzorak_č = | lijeva ruka = FF8000 | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FF8000 | šorc = 000000 | čarape = FF8000 | opis = {{center|2002}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned02h | uzorak_dr = | uzorak_š = | uzorak_č = | lijeva ruka = FF8000 | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FF8000 | šorc = FF8000 | čarape = FF8000 | opis = {{center|2002 (alt.)}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned04h | uzorak_dr = _ned04h | uzorak_š = _ned04a | uzorak_č = | lijeva ruka= FF8000 | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FF8000 | šorc = FF8000 | čarape = FF8000 | opis = {{center|2004}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned04h | uzorak_dr = _ned04h | uzorak_š = _ned04h | uzorak_č = | lijeva ruka= FF8000 | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FF8000 | šorc = FFFFFF | čarape = FF8000 | opis = {{center|2004 (alt.)}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned06h | uzorak_dr = | uzorak_š = | uzorak_č = _2_stripes_white | lijeva ruka= FF5F00 | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FF5F00 | šorc = FFFFFF | čarape = 0000FF | opis = {{center|2006}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned06h | uzorak_dr = | uzorak_š = | uzorak_č = _2_stripes_white |leftarm = FF5F00 |body = FF5F00 |rightarm = FF5F00 |shorts = FF5F00 |socks = FF5F00 | opis = {{center|2006 SP}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _nether08 | uzorak_dr = | uzorak_š = | lijeva ruka= FF4400| tijelo = FF7F00| desna ruka = FF4400| šorc = FFFFFF| čarape = 87CEFA | opis = {{center|2008}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _nether08 | uzorak_dr = | uzorak_š = | lijeva ruka= FF4400| tijelo = FF7F00| desna ruka = FF4400| šorc = FF4400| čarape = FF4400 | opis = {{center|2008 (alt.)}} }} |- |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _ned10h | uzorak_t = _ned10h | uzorak_dr = _ned10h | uzorak_š = | lijeva ruka= FF5f00| tijelo = FF5f00| desna ruka = FF5f00| šorc = 000000| čarape = FF5f00 | opis = {{center|2010}} }} | {{Fudbalski dres | uzorak_lr = _ned10h | uzorak_t = _ned10h | uzorak_dr = _ned10h | uzorak_š = | lijeva ruka= FF5f00| tijelo = FF5f00| desna ruka = FF5f00| šorc = FF5f00| čarape = FF5f00 | opis = {{center|2010 (alt.)}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _blackborder | uzorak_t = _hol12h | uzorak_dr = _blackborder | uzorak_š = | lijeva ruka= FF7F00| tijelo = 87CEFA| desna ruka = FF7F00| šorc = FF7F00| čarape = FF7F00 | opis = {{center|2012}} }} |} === Gostujući dresovi === {| |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _shoulder_stripes_orange_stripes | uzorak_t = _3_stripes_collar_orange | uzorak_dr = _shoulder_stripes_orange_stripes | uzorak_š = _adidas_white | uzorak_č =_color_3_stripes_orange | lijeva ruka = FFFFFF | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FFFFFF | šorc = FF5F00 | čarape = FFFFFF | opis = {{center|1990}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned94_away | uzorak_dr = | uzorak_š = | uzorak_č = | lijeva ruka = FFFFFF | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FFFFFF | šorc = FF9933 | čarape = FFFFFF | opis = {{center|1994}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _hol96a | uzorak_t = _hol96a | uzorak_dr = _ned96a | uzorak_č = | lijeva ruka = FFFFFF | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FFFFFF | šorc = FF9933 | čarape = FFFFFF | opis = {{center|1996}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _thinwhiteborder | uzorak_t = _ned98 away | uzorak_dr = _thinwhiteborder | uzorak_š = _white_stripes | uzorak_č = _band_black |leftarm = 0000A0 |body = 0000A0 |rightarm = 0000A0 |shorts = 0000A0 |socks = 0000A0 | opis = {{center|1998}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _nether00a | uzorak_dr = | uzorak_š = | uzorak_č = |leftarm = 0000BF |body = 0000BF |rightarm = 0000BF |shorts = 0000BF |socks = 0000BF | opis = {{center|2000}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned02a | uzorak_dr = | uzorak_š = | uzorak_č = |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = FF8000 |socks = 000000 | opis = {{center|2002}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = _ned04a | uzorak_t = _ned04a | uzorak_dr = _ned04a | uzorak_š = _ned04a | uzorak_č = | lijeva ruka= FFFFFF | tijelo = FFFFFF | desna ruka = FFFFFF | šorc = FF8000 | čarape = FFFFFF | opis = {{center|2004}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _nether06a | uzorak_dr = | uzorak_š = | lijeva ruka= FFFFFF| tijelo = FFFFFF| desna ruka = FFFFFF| šorc = 0000FF| čarape = FFFFFF | opis = {{center|2006}} }} |{{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _nether0709a | uzorak_dr = | uzorak_š = | lijeva ruka= 87CEFA| tijelo = 87CEFA| desna ruka = 87CEFA| šorc = 0047AB| čarape = FFFFFF | opis = {{center|2008}} }} | {{Fudbalski dres | uzorak_lr = _ned10a | uzorak_t = _ned10a | uzorak_dr = _ned10a | uzorak_š = | lijeva ruka= FFFFFF| tijelo = FFFFFF| desna ruka = FFFFFF| šorc = 0000FF| čarape = FFFFFF | opis = {{center|2010}} }} |- | {{Fudbalski dres | uzorak_lr = _ned10a | uzorak_t = _ned10a | uzorak_dr = _ned10a | uzorak_š = | lijeva ruka= FFFFFF| tijelo = FFFFFF| desna ruka = FFFFFF|Kit_shorts.png| čarape = FFFFFF | opis = {{center|2010 (alt.)}} }} | {{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _hol12a | uzorak_dr = | uzorak_š = | lijeva ruka= 000000| tijelo = FFFFFF| desna ruka = 000000| šorc = 000000| čarape = 000000 | opis = {{center|2012}} }} | {{Fudbalski dres | uzorak_lr = | uzorak_t = _ned2013a | uzorak_dr = | uzorak_š = | lijeva ruka= FFFFFF| tijelo = FFFFFF| desna ruka = FFFFFF| šorc = FFFFFF| čarape = FFFFFF | opis = {{center|2013}} }} |} == Reference == {{Refspisak|3}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Netherlands national association football team}} * [http://www.knvb.nl Zvanična stranica nogometnog saveza Nizozemske] * [http://www.fifa.com/associations/association=ned/index.html Nizozemska] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181017232609/https://www.fifa.com/associations/association=ned/index.html |date=17. 10. 2018 }} na zvaničnoj stranici FIFA-e * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/teama/team=95/profile/index.html Nizozemska] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019180358/http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/teama/team=95/profile/index.html |date=19. 10. 2013 }} na zvaničnoj stranici UEFA-e * [http://www.rsssf.com/tablesn/ned-intres.html Rezultati nogometne reprezentacije Nizozemske] na rsssf.com * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/ned-recintlp.html Spisak igrača sa najviše nastupa za Nizozemsku] na rsssf.com * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/ned-coach-triv.html Seletori Nizozemske] na rsssf.com * [http://www.voetbalstats.nl/ Historija nogometne reprezentacije Nizozemske] na voetbalstats.nl * [https://web.archive.org/web/20051108044742/http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/index.htm Historija Nizozemske na SP 1974.] na easynet.co.uk * [http://www.holland78.net Historija Nizozemske na SP 1978.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200330114532/http://www.holland78.net/ |date=30. 3. 2020 }} na holland78.net {{Evropski prvaci u nogometu}} {{Organizatori evropskog prvenstva u nogometu}} {{Sastavi nogometne reprezentacije Nizozemske na turnirima}} {{Evropske nogometne reprezentacije}} {{DEFAULTSORT:Nizozemska}} [[Kategorija:Nogometna reprezentacija Nizozemske|*]] ge0mvnvs7cal0gdgytyqkd9w3gdfc45 Nanotehnološke organizacije 0 144865 3899306 3847550 2026-06-20T19:50:39Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899306 wikitext text/x-wiki Ovo je spisak organizacija uključenih u [[Nanotehnologija|nanotehnologiju]]. ==Vladine organizacije== *[http://english.nanoctr.cas.cn/ Državni Centar za Nanonanuku i tehnologiju] (Kina): Nacionalni centar za nanonauku i tehnologiju, Kina (NCNST), osnovan je u decembru 2003., suosnivači su mu Kineska akademija nauka (CAS) i Ministarstvo obrazovanja, i kao institucija je posvećen fundamentalnim i primijenjenim istraživanjima u oblasti nanonauke i tehnologije, posebno one sa važnim potencijalnim primjenama.<ref>{{Cite web|url=http://english.nanoctr.cas.cn/aboutus/introduction/|title=National Center for Nanoscience and Technology, China|website=english.nanoctr.cas.cn|access-date=26. 6. 2023}}</ref> *[[Državni institut za Nanotehnologiju]] (Kanada): Nacionalni istraživački savjet Kanade Centar za istraživanje nanotehnologije (bivši Nacionalni institut za nanotehnologiju) je istraživačka institucija smještena u glavnom kampusu Univerziteta Alberta, u Edmontonu, Alberta, Kanada. Njegova primarna svrha je istraživanje nanonauke.<ref>{{Cite web|url=https://nrc.canada.ca/en/research-development/research-collaboration/research-centres/nanotechnology-research-centre|title=Nanotechnology Research Centre|last=Canada|first=National Research Council|date=7. 3. 2019|website=nrc.canada.ca|access-date=26. 6. 2023}}</ref> *[https://web.archive.org/web/20110623135616/http://www.nano.ir/en/ Iranska nanotehnološka mreža laboratorija]: Iran je prepoznao značaj nanotehnologije kao i druge pionirske zemlje i započeo svoje aktivnosti u skladu s razvojem tehnologije. U tom smislu i kao prvi korak, Studijski odbor za nanotehnologiju u Iranu započeo je svoje aktivnosti 2001. godine i konačno  Iransko vijeće za inovacije nanotehnologije (INIC) osnovano je u zemlji 2003. godine.<ref>{{Cite web|url=https://en.nano.ir/static-page/History/OFJtK1FGa1p5eW5ySVF1NFZwK2swdz09/|title=History|website=IRAN Nanotechnology Innovation Council|language=en|access-date=26. 6. 2023}}{{Mrtav link}}</ref> *[[Evropska Unija|EU]] [[Sedmi okvirni Program]] i [http://cordis.europa.eu/nanotechnology/actionplan.htm Akcioni Plan za Nanonauke nanotehnologije 2005-2009] *[[Ruska Nanotehnološka korporacija]] *[http://www.nanotec.or.th/nanoEng/ Državni Nanotehnološki Centar (NANOTEC), Tajland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150519070304/http://www.nanotec.or.th/nanoEng/ |date=19. 5. 2015 }} *[[Državna Nanotehnološka inicijativa]] (Sjedinjene Američke Države) **[[Državni Institut za rak]] [http://nano.cancer.gov Alijansa za nanotehnologiju u istraživanju [[tumor|rak]]a] **[[Državni Instituti zdravlja]] [https://web.archive.org/web/20101220190321/http://www.nihroadmap.nih.gov/nanomedicine/ Nanomedicinska mapa puta - Inicijativa] * [[Američki državni institut za standarde - Nanotehnološki Panel]] (ANSI-NSP) * [https://web.archive.org/web/20110612172119/http://www.nanoned.nl/ NanoNed Holandija] ==Grupe za zagovor i informisanje== * [http://nanosociety.us Američko nano Društvo] * [http://www.ianano.org Međunarodno udruženje za Nanotehnologiju] * [http://www.nanotech-now.com Nanotehnologija odmah (Nanotechnology Now), dnevne vijesti i informacije iz polja nanotehnologije] * [http://www.nanodaddy.com istraživačke vijesti iz nanotehnologije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240420174046/https://www.nanodaddy.com/ |date=20. 4. 2024 }} * [https://web.archive.org/web/20100123080414/http://cben.rice.edu/ Centar za biološku i okolinsku Nanotehnologiju (CBEN), Univerzitet Rice] * [[Foresight Nanotehnološki Institut]] * [http://www.nsti.org/ Institut za Nano nauku i Tehnologiju (NSTI)] * [[Centar za odgovornu Nanotehnologiju]] * [http://www.nanoindustries.com Nanotehnološka industrija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609195636/http://www.nanoindustries.com/ |date=9. 6. 2011 }} * [[Projekat nadolazećih nanotehnologija]] * [http://www.nanoethics.org/ Nanoetička Grupa] * [http://www.nanowerk.com Nanowerk, iscrpan nanotehnološki portal] * [[American Chemistry Council]] [http://www.americanchemistry.com/nanotechnology Nanotehnološki Panel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629072329/http://www.americanchemistry.com/nanotechnology |date=29. 6. 2011 }} * [http://www.mrs.org Udruženje za istraživanje materijala] * [http://www.aspbs.com Američki naučni izdavači] * [https://web.archive.org/web/20070314002422/http://icon.rice.edu/ Međunarodni savjet za Nanotehnologiju (ICON)] na Univerzitetu [[Univerzitet Rice|Rice]] * [http://www.americanelements.com/nanotech.htm Nanotechnološki istraživački i tehnički podaci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006090949/http://www.americanelements.com/nanotech.htm |date=6. 10. 2014 }} * [http://www.schau-platz.de Schau-Platz NANO, Munich, Njemačka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190120074024/https://schau-platz.de/ |date=20. 1. 2019 }} * [https://web.archive.org/web/20141222203412/http://www.nationalnano.org/ Državni Nanotehnološki proizvodni centar(NNMC)] * [http://nano.foe.org.au Prijatelji Zemlje, [[Australija|Australijski]] Nanotehnološki Projekat] * [http://www.nano.org.uk Institut za Nanotehnologiju, Stirling, Škotska, UK] * [http://www.nanoworld.org/ "Nanoworld"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727111258/http://www.nanoworld.org/ |date=27. 7. 2011 }} Rusko društvo za skenirajuću mikroskopiju i nanotehnologiju * [http://www.understandingnano.com Web sajt za razumijevanje Nanotehnologije] * [[International Council on Nanotechnology]] (ICON) Međunarodni savjet za Nanotehnologiju * Nano naučni i tehnološki Konzorcijum (NSTC) * [https://web.archive.org/web/20101207165214/http://www.phys.uidaho.edu/bantech/ Biološke primjene Nanotehnologije (BANTech), Univerzitet Idaho] * [[IEST|Institut za okolinske nauke i tehnologiju (IEST)]] * [https://web.archive.org/web/20190124211014/http://www.nanotechtraining.com/ Nano Tehnički trening i konsultacije [NTTC&#93;] * [http://www.am-fe.ift.org/cms/?pid=1000492 „IFT International Food Nanoscience Conference“ međunarodna konferencija o nanonauci o hrani, Juli 17, 2010, Chicago] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130813044218/http://www.am-fe.ift.org/cms/?pid=1000492 |date=13. 8. 2013 }} * [https://sites.google.com/site/bdnano/home Nanotehnološko društvo [[Bangladeš]]a, Dhaka, Bangladeš] ==Izdavači== * [[Američko hemijsko Društvo]] -- [http://pubs.acs.org/journals/nalefd/ Nano pisma] * [[Američki naučni izdavači]] -- [http://www.aspbs.com/journals/ Žurnal za Nanonauku i Nanotehnologiju] * [[Institut za fiziku]] -- [http://www.iop.org/EJ/journal/0957-4484 Nanotechnology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100222021522/http://www.iop.org/EJ/journal/0957-4484 |date=22. 2. 2010 }} * [http://www.aspbs.com/enn15 Enciklopedija Nanonauke i nanotehnologije] * [https://web.archive.org/web/20110703040947/http://nstc.in/Journal/ NanoTrends] - Žurnal za nanotehnologiju i njegove primjene * [[BCC Research]]—Nanotehnološki izvještaji * [[SPIE]]—Međunarodno udruženje optike i fotonike -- [http://spie.org/x3650.xml Žurnal za nanofotoniku] ==Nanotehnološke web stranice== * [http://www.nanodic.com/ Nanodictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611001616/http://www.nanodic.com/ |date=11. 6. 2011 }} - rječnik nanotehnologije * [http://www.nanowerk.com/ Nanowerk] - Nanowerk * [http://www.nanotech-now.com/ Nanotechnology Now] - Nanotehnologija odmah * [http://www.nanomagazine.co.uk/ Nano Magazine] - Nano Magazin * [http://www.nanowiki.info/ NanoWiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721225254/http://www.nanowiki.info/ |date=21. 7. 2011 }} - praćenje nanotehnologije * [http://nanoulagam.blogspot.com]- '''Nanoulagam''' slobodni nanonaučni magazin za školsku djecu na indijskim regionalnim jezicima ==Visoko obrazovanje== :''Članak [[Nanotehnološko obrazovanje]] donosi spisak univerziteta na kojima se diplomira nanotehnologija.'' * [http://nano.rice.edu/ Richard E Smalley Institut za nauku i tehnologiju na Nanoskali (Smalley Institute), Rice University] * [https://web.archive.org/web/20101207165214/http://www.phys.uidaho.edu/bantech/ Biološke primjene Nanotehnologije (BANTech), Univerzitet Idaho] * [[Univerzitet Panjab, Chandigarh]] -- [http://rsic.puchd.ac.in Univerzitetski centar za Instrumentaciju i mikroelektroniku, Univerzitet Panjab, Chandigarh] * [http://research.ncl.ac.uk/nanoscale Nauka na nanoskali & Nanotehnološka Grupa] na [[Univerzitet Newcastle|Univerzitetu Newcastle]] * [https://web.archive.org/web/20100324050550/http://www.ua.es/grupo/nanolab/ Molekularna nanotehnološka Laboratorija], [[Univerzitet Alicante]], Španija * [https://web.archive.org/web/20130613190417/http://www.nanotech.dtu.dk/english DTU Nanotech] - Odjeljenje za mikro i nanotehnologiju na [[Tehnički Univerzitet Danske|Tehničkom Univerzitetu Danske]] * [http://nano.berkeley.edu/coins/ Centar za Integrisane nanomehaničke sisteme (COINS)] i [http://nano.berkeley.edu nanonaučni i nanoinžinjerski Institut Berkeley] na [[Univerzitet California, Berkeley]] * [http://www.cinano.com Kalifornijski Institut za nanotehnologiju] * [http://www.latech.edu/ifm/ Institut za mikro proizvodnju] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526233844/http://www.latech.edu/ifm/ |date=26. 5. 2011 }} na [[Louisiana Tech University]] * [http://inbt.jhu.edu Institut za Nano Biotehnologiju] na [[Johns Hopkins University]] * [https://web.archive.org/web/20081007015247/http://albanynanotech.org/ Koledž za nauku i inžinjerstvo na nanoskali] na [[SUNY Albany]] * [https://web.archive.org/web/20080517075942/http://discoverypark.purdue.edu/wps/portal/Nanotechnology Birck Nanotehnološki Centar] na [[Univerzitet Purdue]] * [https://web.archive.org/web/20110427234351/http://www.ncn.purdue.edu/ Mreža za računarsku nanotehnologiju] na [[Univerzitet Purdue]], koji je domaćin [https://web.archive.org/web/20191215174504/https://nanohub.org/ nanoHUB.org] * [http://www.cnsi.ucla.edu/ Kalifornijski institut za nanosisteme na] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110507110437/http://www.cnsi.ucla.edu/ |date=7. 5. 2011 }} [[UCLA]] i [[UCSB]] * [[Carnegie Mellon]] [http://www.nanofab.ece.cmu.edu/ Nanofabrication Facility] * [https://web.archive.org/web/20100123080414/http://cben.rice.edu/ Centar za biološku i okolinsku nanotehnologiju (CBEN), Univerzitetu Rice ] * Centar za nanotehnologiju ([[CeNTech]]) u [[Münster]], Njemačka * [http://cns.asu.edu Centar za nanotehnologiju u društvu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719023751/http://cns.asu.edu/ |date=19. 7. 2011 }} na [[Arizona State University|ASU]] * [http://www.cns.ucsb.edu Centar za nanotehnologiju u društvu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160113085719/http://www.cns.ucsb.edu/ |date=13. 1. 2016 }} na [[University of California, Santa Barbara|UCSB]] * [[Centar za nanotehnologiju i društvo]] na [[Illinois Institut za tehnologiju]] * [https://web.archive.org/web/20110519204101/http://www.just.edu.jo/Centers/nano/Pages/default.aspx Centar za nanotehnološka istraživanja i razvoj] na [[Jordan University of Science and Technology]] (JUST) *[http://nanotextiles.human.cornell.edu/ Tekstilna nanotehnološka laboratorija] na [[Cornell University]] * [http://www.mec.cf.ac.uk/services/?view=nano_technology&style=default Proizvođački inženjerijski centar (MEC)] na [[Cardiff University]] * [http://www.mesaplus.utwente.nl/ MESA+ institut za nanotehnologiju] na [[University of Twente]] * [http://www.nanovic.com.au Nanotehnologija u konzorcijumu Victoria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200513025020/http://www.nanovic.com.au/ |date=13. 5. 2020 }} * [http://kni.caltech.edu/ Kavli Nanonaučni Institut] na [[Caltech]] * [http://www.research.cornell.edu/KIC Kavli Institut na Cornell za nauku na nanoskali] * [[Kavli Institut za nanonauku]] na [[Delft University of Technology]] u Holandiji * [http://kavli.harvard.edu Kavli Institut za Bionano nauku i tehnologiju] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101228213717/http://www.kavli.harvard.edu/ |date=28. 12. 2010 }} na [[Harvard University]] * [http://web.mit.edu/ISN/ Institut za vojničke nanotehnologije] na [[MIT]] * [[Međunarodni centar za materijale u nanoarhitektonici]] (MANA) na [[National Institute for Materials Science]] (NIMS) * [https://web.archive.org/web/20100123080414/http://cben.rice.edu/ Centar za Biološku i okolinsku Nanotehnologiju (CBEN)] na [[Rice University]] * [http://chm.pse.umass.edu Centar za Hijerarhijsku proizvodnju (CHM)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110618012637/http://chm.pse.umass.edu/ |date=18. 6. 2011 }} na [[University of Massachusetts Amherst]] * [http://www.mina.ubc.ca Mikrosistemska i nanotehnološka istraživačka grupa (MiNa)] na [[The University of British Columbia]] * [http://www.jwnc.gla.ac.uk „The James Watt“ Nanofabrikacijski centar (JWNC)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727021148/http://www.jwnc.gla.ac.uk/ |date=27. 7. 2011 }} na [[University of Glasgow]] * [http://www.unl.edu/ncmn/ Nebraska Centar za materijale i nanonauku] [[Univerzitet Nebraska–Lincoln]] * [http://www.lcn.ucl.ac.uk London Centar za nanotehnologiju] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070720033239/http://www.lcn.ucl.ac.uk/ |date=20. 7. 2007 }} * [https://web.archive.org/web/20080726024201/http://web.mit.edu/mitpep/pi/courses/nanostructured_fluids.html Nanostruktuirani fluidi i djelići] na [[MIT]] * [http://www.nanott.hacettepe.edu.tr/ Nanotehnološki i nanomedicinski Program] na Univerzitetu Hacettepe, Turska * [http://msn.bilkent.edu.tr/ Program nauke o materijalima i nanotehnologiji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726235835/http://msn.bilkent.edu.tr/ |date=26. 7. 2011 }} na Univerzitetu Bilkent, Turska * [http://www.nano.org.tr/ Državni nanotehnološki istraživački centar, Turska] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026101714/http://www.nano.org.tr/ |date=26. 10. 2008 }} * [http://www.cise.columbia.edu/nsec/ Centar za nauku i inžinjering na nanoskali], Univerzitet Columbia * [http://www.nanotech.upenn.edu/ centar za Nano/Bio sučelja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720095811/http://www.nanotech.upenn.edu/ |date=20. 7. 2011 }}, Univerzitet Pennsylvania * [http://www.nanopchem.com Pchem Associates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161212125532/http://nanopchem.com/ |date=12. 12. 2016 }}, Bensalem Pennsylvania * [https://web.archive.org/web/20130614215703/http://nanophotonics.eu/ „The ePIXnet Nanostructuring Platform for Photonic Integration“ nanostrukturna platforma za fotonsku integraciju] * [[Centar za farmaceutsku nanotehnologiju, Indija]] * [[Univerzitet Anna; „K B Chandrashekar“ istraživački centar]], [[Indija]] * [[Waterloo Institut za nanotehnologiju]] * [[Državni Institut za nauku o materijalima]] (NIMS) * [https://web.archive.org/web/20100929065926/http://www.cjnu.ac.kr/English/Academics/Under_science.jsp Laboratorija za Nano-Biomedicinu & prikaz slike] na [[Chungju državni Univerzitet]], [[Južna Koreja]]. == Također pogledajte == * [[Spisak tema u nanotehnologiji]] == Reference == {{Refspisak}}{{Nanotehnologija}} [[Kategorija:Nanotehnologija]] tdyfwlwivt64jx33ydvwzqh85uudeja Omer Muhtar 0 146169 3899395 3658940 2026-06-21T10:04:07Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899395 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Omer Muhtar | slika = Omar Mukhtar 13.jpg | veličina_slike = | opis = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1861|8|20}} | mjesto_rođenja = Janzur, Ejalet Tripolitanija, [[Osmansko Carstvo|Osmanlijsko Carstvo]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1931|9|16|1861|8|20}} | mjesto_smrti = Italijanska Libija | nacionalnost = | druga_imena = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajna_djela = }} '''Omer Muhtar''' ([[arapski jezik|arap.]]: عمر المختار ) (20. august [[1861]]. – 16. septembar 1931.) poznat pod nadimkom "Pustinjski lav", a među kolonijalnim [[Italijani]]ma kao "Matari iz Mnife"<ref>Mnifa is "a generic name for many groups of 'Clients of the Fee' (''Marabtin al-sadqan'')."A Libyan arab tribe. These are client tribes having no sacred associations and are known as ''Marabtin al-sadqan'' because they pay ''sadaqa'', a fee paid to a free tribe for protection. Peters, Emrys L. (1998) "Divine goodness: the concept of Baraka as used by the Bedouin of Cyrenaica", page 104, ''In'' Shah, A. M.; Baviskar, Baburao Shravan and Ramaswamy, E. A. (editors) (1998) ''Social Structure and Change: Religion and Kinship'' (Volume 5 of ''Social Structure and Change'') Sage Publications, Thousand Oaks, California, {{ISBN|0-7619-9255-3}}; Sage Publications, New Delhi, India, {{ISBN|81-7036-713-1}}</ref>, bio je [[Libija|libijski]] revolucionar i [[imam]], koji je u okviru [[Sufije|sufijskog reda]] [[Sanusi|Sanusa]] od 1912. organizovao i blizu 20 godina predvodio otpor starosjedilaca u [[Kirenaika|Kirenaici]] (Istočna Libija) protiv italijanske kolonizacije Libije. Italijani su ga uhvatili i objesili 1931. godine. Učitelj koji je postao general, Omar je bio istaknuta ličnost vjersko-političkog pokreta Sanusi i smatra se nacionalnim herojem Libije i simbolom otpora u [[Arapi|arapskom]] i [[Islamski svijet|islamskom svijetu]]. <ref>{{cite book |title=The Colour of Time: A New History of the World, 1850-1960 |url=https://archive.org/details/colouroftimenewh0000jone |author1=Dan Jones |author2=Marina Amaral |year=2018 |page=[https://archive.org/details/colouroftimenewh0000jone/page/241 241]}}</ref> == Rani život == Omer Muhtar je rođen u selu Janzur, istočno od grada [[Tobruk]]a u istočnoj [[Kirenaika|Kirenaici]],[[Libija]]. Rano je ostao siroče i bio usvojen od strane šejha Šerifa el Garijanija, političkog i vjerskog vođe u Kirenaici. Prvo obrazovanje je stekao u [[mekteb]]u, nakon čega je devet godina studirao na senusijskom univerzitetu u gradu [[El Jaghbub]], [[Oaza|oazi]] blizu granice sa [[Egipat|Egiptom]], koja je bila centar pokreta Sanusija. Godine 1899. zajedno sa ostalim pripadnicima sanusijskog pokreta bio je poslan u [[Čad]] kako bi se sa tamošnjim stanovništvom borio brotiv francuske okupatorske kolonijalne vlasti. == Italijanska okupacija Libije == Tokom [[Italijansko-turski rat|italijansko-turskog rata]], oktobra 1911. godine, italijanski pomorski kontingent se iskrcao na obalama Libije, koja je u to vrijeme bila pod kontrolom Osmanlijskog Carstva. Komandant italijanskih snaga je postavio ultimatum snagama koje su branile [[Tripoli]], predaju ili uništenje grada. Umjesto predaje, preostale osmanlijske snage zajedno sa domaćim vojnicima povukle su se u unutrašnjost, nakon čega su italijani zauzeli grad. Uslijedila je dvodecenijska borba italijanskih okupatora sa pokretom otpora libijskog naroda koga je predvodio Omer Muhtar. <ref name="Vandervort">{{cite book|first=Bruce|last=Vandervort|page=261|title=Wars Of Imperial Conquest In Africa, 1830-1914|year=1998|location=London|publisher=Routledge|doi=10.4324/9780203005934|isbn=978-1-135-36465-6 }}</ref> == Gerilsko ratovanje == [[Datoteka:Omar Mukhtar with the Libyan Mujahideen.jpg|thumb|250px|desno|Omer Muhtar sa svojim borcima.]] Učitelj [[Kur’an]]a po profesiji, Omer Muhtar je bio dobro upućen u [[Strategija|strategiju]] i taktiku pustinjskog [[Gerilsko ratovanje|gerilskog ratovanja]]. Shvatio je prednosti libijskih boraca na domaćem [[Pustinja|pustinjskom]] terenu koji nije odgovarao italijanskim snagama. Snage pod vođstvom Omera Muhtara, taktički mobilne i pokretljive, vršile su uspješne napade na italijanske trupe iz zasjeda prekidajući im lance snadbijevanja i komunikacije. <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1398437.stm Libya profile - Timeline], [[BBC News]] Asia, 1 November 2011</ref> U planinskom regionu [[Ghebel Akhdar]]a italijanski guverner [[Ernesto Bombelli]] formirao je snage koje su nanijele nekoliko poraza pokretu otpora u aprilu 1925. nakon čega je Omer Muhtar promijenio svoju taktiku uz pomoć podrške iz Egipta. Između 1927. i 1928. on je potpuno reorganizirao snage sanusija, što mu je donijelo riječi poštovanja od italijanskog generala Teruzzija. Novi guverner Libije od januara 1929. [[Pietro Badoglio]], nakon dugotrajnih pregovora je sklopio sporazum sa Omerom Muhtarom. Sporazum je odbačen krajem oktobra 1929. nakon čega Omer Muhtar počinje ponovnu reorganizaciju i pripremanje libijskih snaga za sukob sa generalom [[Rodolfo Graziani|Rodolfom Grazijanijem]], italijanskim vojnim komandirom od marta 1930. Masovna ofanziva protiv pokreta otpora izvedena u junu je propala, nakon čega general Graziani uz punu podršku [[Fašizam|fašističkog]] rukovodstva pravi plan o preseljenju oko 100.000 stanovnika Kirenaike u [[Koncentracijski logor|koncentracijske logore]] na obali, u blizini libijsko-egipaske granice, kako bi vojnicima pokreta otpora uskratio svaku pomoć koju su mogli dobijati od domorodačkog stanovništva. U namjeri da presječe svaku moguću pomoć iz vana, general Graziani je naredio da se podigne pojas od nekoliko stotina kilometara bodljikave žice prema granici sa Egiptom. Stanovništvo je usljed mjera prisilnog preseljavanja u koncentracijske logore bilo desetkovano, tako da je populacija u Kirenaici sa 255.000, kolika je bila 1928., spala na 142.000 u 1931. godini. Grazijanijeva akcija je obuhvatala i desetkovanje stočnog fonda, tako da je između 1930. i 1931. godine broj [[Ovca|ovaca]] i [[koza]] u Kirenaici sa 270.000 spao na svega 67.000. Akcija je za posljedicu imala veliko slabljenje snaga pokreta otpora usljed nedostatka pojačanja i ofanzivom italijanskih snaga s kopna i iz zraka. Muhtar se uz velike napore nastavio boriti, ali je naposljetku uhvaćen od italijanskih snaga 11. septembra 1931. u zasjedi. <ref name="grazaniaboutmukhtar">Rodolfo Graziani, "Cirenaica Pacificata" pg.265</ref> == Zarobljavanje i pogubljenje == [[Datoteka:Tajouri almokhtar.jpg|thumb|200px|desno|Omer Muhtar prilikom ulaska u sudnicu.]] Nakon zarobljavanja, Omer Muhtar izveden je pred vojni sud, koji mu je nakon trodnevnog suđenja 14. septembra 1931. izrekao kaznu pogubljenja vješanjem. Na pitanje da li bi na kraju imao šta reći, Omer Muhtar je citirao Kur’anski ajet: {{Citat|“Svi smo mi [[Allah]]ovi i svi ćemo se Allahu vratiti”}}. U nadi da će pokret otpora libijskog naroda protiv kolonijalne okupacije njihove zemlje prestati njegovom smrću, Italijani su Omera Muhtara javno smakli 16. septembra 1931. pred njegovom sljedbenicima u koncentracionom logoru u Suluku. <ref>{{cite book | author=Domenico Quirico | title=Lo squadrone bianco | page=313 | publisher=Edizioni Mondadori Le Scie | location=Milan | year=2002 }}</ref> == Naslijeđe == Jedno od najznačajnijih literarnih djela koje opisuje stanje u okupiranoj Libiji i borbu domaćeg stanovništva pod vođstvom Omera Muhtara protiv italijanske okupacije izašlo je iz pera [[Danska|danskog]] novinara i publiciste [[Knud Holmboe|Knuda Holmboa]]. Djelo pod nazivom ''"Desert encounter"'', (u bosanskom izdanju ''"U susret Omeru Muhtaru"'', sa prijevodom dr. [[Enes Karić|Enesa Karića]]). Otpor Omera Muhtara i njegovih snaga kao i njegove zadnje godine života predstavljeni su u filmu ''"[[Lion of the desert]]"'' (''"Pustinjski lav"'') iz 1981. godine u kojem glavnu ulogu igra [[Anthony Queen]]. Prilikom službene posjete [[Rim]]u 2009. [[Muammar el-Gaddafi]] je na svojim grudima nosio sliku Omera Muhtara. Lik Omera Muhtara nalazi se na libijskoj novčanici od deset dinara. == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * http://www.bookrags.com/biography/omar-al-mukhtar/ * http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1398437.stm * https://web.archive.org/web/20090220141340/http://ourworld.compuserve.com/homepages/dr_ibrahim_ighneiwa/resist.htm * http://www.libyanet.com/omar001.htm * https://web.archive.org/web/20061220115516/http://mathaba.net/info/blackday.htm * http://www.imdb.com/title/tt0081059/ (Pustinjski lav, film) * https://web.archive.org/web/20121221074818/http://permai1.tripod.com/umar.html {{DEFAULTSORT:Muhtar, Omer}} [[Kategorija:Biografije, Tobruk]] [[Kategorija:Rođeni 1861.]] [[Kategorija:Umrli 1931.]] miow6hwyfwqij2obehpj5ifiryzer3m Nagrada "Isidora Sekulić" 0 172890 3899301 3891378 2026-06-20T19:11:30Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899301 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nagrada | ime = Nagrada "Isidora Sekulić" | podnaslov = | trenutne_nagrade = | slika = | veličina_slike = | alt = | opis = | deskripcija = za najbolju knjigu u protekloj godini | sponzor = | datum = | lokacija = | država = [[Srbija]] | organizator = [[Savski venac (općina)|Općina Savski venac]] | voditelj = | preshow_voditelj = | nastupi = | nagrada = Plaketa, povelja i novčani iznos | godina = {{Početni datum i godine|1967|1|1}} | godina2 = | nosilac = [[Aleksandar Jerkov]] (2023) | veb-sajt = | mreža = | dužina_trajanja = | ocjene = | producent = | režiser = | najbolji_film = | najbolji_režiser = | najviše_nagrada = | najviše_nominacija = | slika2 = | slika2veličina = | alt2 = | opis2 = | prethodno = | glavno = | sljedeće = }} '''Nagrada "Isidora Sekulić"''' jugoslavenska je i srbijanska književna nagrada koju dodjeljuje [[beograd]]ska općina [[Savski venac]]. Nagrada se sastoji od plakete, povelje i novčanog iznosa. == Historija == Dobila je ime po književnici [[Isidora Sekulić|Isidori Sekulić]], a dodjeljuje se svakog juna od 1968. za najbolju knjigu objavljenu prethodne godine i ima veliki značaj u srpskoj književnosti. Do sada su proglašena ukupno 72 pobjednika, uključujući 11 žena; Za dva dobitnika napravljen je izuzetak: knjiga [[Rajko Petrov Nogo|Rajka Petrova Noga]] objavljena 1967. dobila je nagradu za treće izdanje 1984, a pripovjetke [[Vidosav Stevanović|Vidosava Stevanovića]] prvi put su objavljene u studentskom časopisu 1967. i kao knjiga 1968.<ref>{{Cite web|url=https://www.savskivenac.rs/o-savskom-vencu|title=О Савском венцу {{!}} Савски венац|website=www.savskivenac.rs|access-date=5. 8. 2024}}</ref> Predsjednici Skupštine "Fonda Isidore Sekulić" bili su [[Milan Orlić]] (2001–2005), [[Vida Ognjenović]] (2006–2008) i [[Ratko Adamović]] (2009–2016). Nakon toga, nijedan drugi predsjednik nije predložen za tu funkciju.<ref>{{Cite web|url=https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:666142-Ziri-nagrade-Isidora-Sekulic-Smenili-su-nas-sramno-i-tajno|title=Žiri nagrade "Isidora Sekulić": Smenili su nas sramno i tajno|website=NOVOSTI|access-date=5. 8. 2024}}</ref> Predsjednik žirija bio je [[Petar Arbutina]]<ref>{{Cite web|url=https://gradsubotica.co.rs/desavanje/knjizevne-veceri-sa-djordjem-kuburicem/|title=Književne večeri sa Đorđem Kuburićem|date=29. 9. 2018|website=GradSubotica|access-date=5. 8. 2024}}</ref> od 2017. do 2018, a [[Aleksandar Jerkov]] 2019. i 2021.<ref>[https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ ALEKSANDRU GATALICI KNJIŽEVNA NAGRADA "ISIDORA SEKULIĆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Wayback|url=https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012203154/https://www.savskivenac.rs/cir/aleksandru-gatalici-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic/ |date=12. 10. 2019 }} |date=20191012203154 Gradska opština Savski venac} ), Pristupljeno 12. oktobra 2019.</ref> Laureatu za 2004. pripala je i novčana nagrada od 90.000 [[Srpski dinar|dinara]],<ref>{{Cite web|url=http://www.beograd.rs/index.php?kat=beoinfo&lang=cir&sub=534553%3f|title=Награда „Исидора Секулић” Ивани Хаџи-Поповић|website=Град Београд - Званична интернет презентација {{!}} Награда „Исидора Секулић” Ивани Хаџи-Поповић|access-date=5. 8. 2024|archive-date=5. 8. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240805062248/https://www.beograd.rs/index.php?kat=beoinfo&lang=cir&sub=534553%3F|url-status=dead}}</ref> a laureatu za 2008. to je bio iznos 3.000 [[Euro|eura]] u dinarskoj protuvrijednosti.<ref>{{Cite web|url=https://www.rtv.rs/sr_lat/kultura/bajcu-nagrada-isidora-sekulic-za-roman-hamam-balkanija_134019.html|title=Bajcu nagrada "Isidora Sekulić" za roman "Hamam Balkanija"|last=Vojvodine|first=Javna medijska ustanova JMU Radio-televizija|website=JMU Radio-televizija Vojvodine|access-date=5. 8. 2024}}</ref> Nagradni fond je prvi put smanjen na dodjeli nagrade za 2017. na 120.000 dinara, prethodnih godina pobjednici su dobijali 300.000 dinara (od 2009).<ref>{{Cite web|url=https://www.politika.rs/scc/clanak/405090/Knjizevna-nagrada-Isidora-Sekulic-urucena-Ugljesi-Sajtincu|title=Књижевна награда „Исидора Секулић” уручена Угљеши Шајтинцу|website=Politika Online|access-date=5. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.blic.rs/kultura/vesti/basari-urucena-nagrada-isidora-sekulic/k4dlmd7|title=Basari uručena nagrada "Isidora Sekulić"|last=Blic|date=16. 6. 2016|website=Blic.rs|access-date=5. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rtv.rs/sr_ci/zivot/kultura/bajcu-nagrada-isidora-sekulic-za-roman-hamam-balkanija_134020.html|title=Бајцу награда "Исидора Секулић" за роман "Хамам Балканија"|last=Војводине|first=Јавна медијска установа ЈМУ Радио-телевизија|website=ЈМУ Радио-телевизија Војводине|access-date=5. 8. 2024}}</ref> == Dobitnici == {| class="wikitable sortable" |- ! Godina !! Pisac !! Djelo !Reference |- |2024. |[[Sanja Savić Milosavljević]] |''Martin udio'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.rts.rs/magazin/kultura/vesti/5733775/sanja-savic-milosavljevic-nagrada-knjizevna-isidora-sekulic.html|title=Sanja Savić Milosavljević dobitnica nagrade "Isidora Sekulić"|website=РТС|access-date=18. 7. 2025}}</ref> |- |2023. |[[Aleksandar Jerkov]] |''Istina (srpske) književnosti'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.rtv.rs/sr_ci/kultura/nagrada-isidora-sekulic-urucena-aleksandru-jerkovu_1549360.html|title=Награда "Исидора Секулић" уручена Александру Јеркову|last=Војводине|first=Јавна медијска установа ЈМУ Радио-телевизија|website=ЈМУ Радио-телевизија Војводине|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- |2022. |[[Dragan Stojanović]] |''Tripl Dablin'' |<ref>{{Cite web|url=https://savskivenac.rs/vesti-i-saopstenja/nagrada-isidora-sekulic-svecano-urucena-u-kuci-kralja-petra-0|title=НАГРАДА „ИСИДОРА СЕКУЛИЋ“ СВЕЧАНО УРУЧЕНА У КУЋИ КРАЉА ПЕТРА {{!}} Савски венац|website=savskivenac.rs|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- |2021. |[[Jovica Aćin]] |''Banja i druge poslednje priče'' |<ref>[https://beogradski.rs/nagrada-isidora-sekulic-svecano-urucena-u-kuci-kralja-petra-prvog/ Nagrada „Isidora Sekulić 2021.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625222643/https://beogradski.rs/nagrada-isidora-sekulic-svecano-urucena-u-kuci-kralja-petra-prvog/ |date=25. 6. 2022 }}“, Beogradski Portal, 25. јун 2022)</ref> |- |2020. |[[Slobodan Mandić]] |''Panonski palimpsesti'' i ''Duh priče i druga imena'' |<ref>{{Cite web|url=https://nova.rs/kultura/nagrade-isidora-sekulic-nini-savcic-i-slobodanu-mandicu/|title=Nagrade "Isidora Sekulić" Nini Savčić i Slobodanu Mandiću|last=Jovandić|first=Matija|date=27. 6. 2021|website=NOVA portal|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- |2019. |[[Nina Savić]] |''Vlasnik svega našeg'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.danas.rs/kultura/nini-savcic-nagrada-isidora-sekulic/|title=Nini Savčić nagrada “Isidora Sekulić” - Kultura - Dnevni list Danas|date=27. 6. 2021|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.arhipelag.rs/knjige/vlasnik-svega-naseg/|title=Vlasnik svega našeg {{!}} Arhipelag|last=Vučković|first=Igor|date=18. 6. 2019|language=en-US|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- | 2018. || [[Aleksandar Gatalica]] || ''Poslednji argonaut'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:798854-SENOVITI-PROSTORI-PROSLOSTI-Gatalici-urucena-nagrada-Isidora-Sekulic|title=SENOVITI PROSTORI PROŠLOSTI: Gatalici uručena nagrada "Isidora Sekulić"|website=NOVOSTI|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=perTOpt-H9M|title=- YouTube|website=www.youtube.com|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref name="Вести">{{Cite web|url=https://www.rts.rs/vesti.html|title=Вести|website=РТС|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://medjutim.dnk.org.rs/aleksandar-gatalica-poslednji-argonaut-osvajanje-nezaborava/|title=Александар Гаталица, „Последњи аргонаут“: Освајање незаборава|date=12. 7. 2019|website=Међутим, ДНK|access-date=6. 8. 2024}}{{Mrtav link}}</ref> |- | 2017. || [[Uglješa Šajtinac]] || ''Žena iz Huareza'' |<ref name="Вести"/><ref>{{Cite web|url=https://www.politika.rs/scc/clanak/405090/Knjizevna-nagrada-Isidora-Sekulic-urucena-Ugljesi-Sajtincu|title=Књижевна награда „Исидора Секулић” уручена Угљеши Шајтинцу|website=Politika Online|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.telegraf.rs/vesti/kultura/2964944-ugljesi-sajtincu-knjizevna-nagrada-isidora-sekulic|title=Uglješi Šajtincu književna nagrada "Isidora Sekulić"|last=Pančić|first=Marijana|date=7. 6. 2018|website=Telegraf.rs|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pressreader.com/serbia/nin/20180503/281599536121226|title=PressReader.com - Digital Newspaper & Magazine Subscriptions|website=www.pressreader.com|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.skd.rs/ugljesa-sajtinac-zena-iz-haureza-2017/|title=Угљеша Шајтинац: Жена из Хуареза, 2017. – Српско Књижевно Друштво|date=8. 2. 2018|language=en-US|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- | 2016. || [[Labud Dragić]] || ''Kukavičja pilad'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.politika.rs/scc/clanak/382748/Isidora-Sekulic-urucena-Labudu-Dragicu|title=„Исидора Секулић” уручена Лабуду Драгићу|last=Р|first=К.|website=Politika Online|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.beograd.rs/index.php?lang=cir&kat=beoinfo&sub=1736404-nagrada-isidora-sekulic-urucena-labudu-dragicu|title=Награда „Исидора Секулић” уручена Лабуду Драгићу|website=Град Београд - Званична интернет презентација {{!}} Награда „Исидора Секулић” уручена Лабуду Драгићу|access-date=6. 8. 2024|archive-date=6. 8. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806104727/https://www.beograd.rs/index.php?lang=cir&kat=beoinfo&sub=1736404-nagrada-isidora-sekulic-urucena-labudu-dragicu|url-status=dead}}</ref> |- | 2015. || [[Svetislav Basara]] || ''Anđeo atentata: tabloid'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.blic.rs/kultura/vesti/basari-nagrada-isidora-sekulic/fphwwx3|title=Basari nagrada "Isidora Sekulić"|last=Beta|date=2. 6. 2016|website=Blic.rs|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- | 2014. || [[David Albahari]] || ''Životinjsko carstvo'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.blic.rs/kultura/vesti/davidu-albahariju-nagrada-isidora-sekulic/kykvhvj|title=Davidu Albahariju nagrada "Isidora Sekulić"|last=Tanjug|date=25. 11. 2015|website=Blic.rs|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- | 2013. || [[Sonja Veselinović]] || ''Krosfejd'' |<ref name="Вести"/> |- | 2012. || [[Žaneta Đukić Perišić|Žaneta Đukić-Perišić]] || ''Pisac i priča – Stvaralačka biografija [[Ivo Andrić|Ive Andrića]] '' | |- | 2011. || [[Slobodan Vladušić]] || ''[[Miloš Crnjanski|Crnjanski]], megalopolis'' |<ref name="„Исидора Секулић“ Слободану Владушићу">{{cite web|url=http://rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=62971|title=„Исидора Секулић“ Слободану Владушићу|authorlink=|date=6. 6. 2012|work=|publisher=Радио-телевизија Републике Српске|pages=|format=|archive-url=|archive-date=|access-date=7. 6. 2012|quote=}}</ref> |- | 2010. || [[Vladan Matijević]] || ''Vrlo malo svetlosti'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.politika.rs/sr/clanak/178608/%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83-%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D1%83-%D0%98%D1%81%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B0-%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%9B|title=Vladanu Matijeviću „Isidora Sekulić”|last=R|first=K.|website=Politika Online|access-date=6. 8. 2024}}</ref><ref>[https://www.savskivenac.rs/lat/nagradaurucenavladanumatijevicu/ NAGRADA URUČENA VLADANU MATIJEVIĆU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191014213330/https://www.savskivenac.rs/lat/nagradaurucenavladanumatijevicu/ |date=14. 10. 2019 }}, Градска општина Савски венац, Pristupljeno 14. 10. 2019.</ref> |- | 2009. || [[Đorđe Milosavljević]] || ''Đavo i mala gospođa'' | |- | 2008. || [[Vladislav Bajac]] || ''Hamam Balkanija'' | |- | 2007. || [[Mirjana Bjelogrlić-Nikolov]] || ''Priče za dosadno popodne'' | |- | 2006. || [[Zoran Živković (pisac)|Zoran Živković]] || ''Most'' | |- | 2005. || [[Ratomir Damjanović]] || ''Džonijev solo'' |<ref>{{Cite web|url=http://www.beograd.rs/index.php?kat=beoinfo&lang=cir&sub=1237779%3f|title=У понедељак додела награде „Исидора Секулић”|website=Град Београд - Званична интернет презентација {{!}} У понедељак додела награде „Исидора Секулић”|access-date=6. 8. 2024|archive-date=6. 8. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806104728/https://www.beograd.rs/index.php?kat=beoinfo&lang=cir&sub=1237779%3F|url-status=dead}}</ref> |- | 2004. || [[Ivana Hadži-Popović]] || ''Zamka'' | |- | 2003. || [[Vladeta Jerotić]] || ''Putovanja, zapisi, sećanja'' | |- | 2002. || [[Boris Miljković]] || ''Čaj na Zameleku'' | |- | 2001. || [[Milovan Stanković]] || ''Sve o porodici Fuler'' |<ref>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/29/srpski/K01062811.shtml Мирјани Новаковић уручена награда „Исидора Секулић“ http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2002/06/26/srpski/BG02062507.shtml] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220609054825/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/29/srpski/K01062811.shtml |date=9. 6. 2022 }} („Глас јавности“, 26. јун 2002).</ref> |- | 2000. || [[Mirjana Novaković]] || ''Strah i njegov sluga'' |<ref>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/29/srpski/K01062811.shtml Мирјани Новаковић уручена награда „Исидора Секулић“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220609054825/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/06/29/srpski/K01062811.shtml |date=9. 6. 2022 }} („Глас јавности“, 28. јун 2001, Приступљено 13. 4. 2013).</ref> |- | 1999. || [[Zoran Bognar]] || ''Novi čovek'' | |- | 1998. || [[Marica Josimčević]] || ''Put kože'' | |- | 1997. || [[Ratko Adamović]] || ''Besmrtni Kaleb'' |<ref>{{Cite web|url=http://www.laguna.rs/a667_autor_ratko_adamovic_laguna.html|title=Ratko Adamović {{!}} Laguna|website=www.laguna.rs|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- | 1996. || [[Srba Mitrović]] || ''Snimci za panoramu'' | |- | 1995. || [[Milan Orlić]] || ''Iz polarne noći'' | |- | 1994. || [[Đorđe Trifunović]] || ''za celokupno delo o staroj srpskoj književnosti'' | |- | 1993. || [[Dobroslav Smiljanić]] || ''Vilin kamen'' | |- | 1992. || [[Petar Pijanović]] || ''Proza [[Danilo Kiš|Danila Kiša]]'' |<ref>{{Cite web|url=http://www.uf.bg.ac.rs/uf.bg.ac.rs/nastavnici/PetarPijanovic.htm|title=Učiteljski fakultet Beograd|website=www.uf.bg.ac.rs|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- | 1991. || [[Miroslav Maksimović]] || ''55 soneta o životnim radostima i teškoćama'' | |- | 1990. || [[Novica Petković]] || ''Ogledi iz srpske poetike'' | |- | 1989. || [[Dušan Ivanić]] || ''Modeli književnoga govora : iz istorije i poetike srpske književnosti'' | |- | 1988. || [[Jovan Radulović]] || ''Dalje od oltara'' | |- | 1987. || [[Ljubiša Jeremić]] || ''Tragički vidovi starijeg srpskog romana : od [[Jakov Ignjatović|Jakova Ignjatovića]] do [[Svetolik Ranković|Svetolika Rankovića]]'' | |- | 1986. || [[Hatidža Dizdarević-Krnjević]] || ''Lirski istočnici: iz istorije i poetike lirske narodne poezije'' | |- | 1985. || [[Danko Popović]] || ''Knjiga o Milutinu'' | |- | 1984. || [[Rajko Petrov Nogo]]|| ''Zimomora'' | |- | 1983. || [[Slobodan Zubanović]] || ''Domaći duh'' | |- | 1982. || [[Lazar Trifunović]] || ''Od impresionizma do enformela'' | |- | 1981. || [[Slobodan Rakitić]] || ''Žudnja za jugom'' | |- | 1981. || [[Nikola Milošević]] || <small> odbio da primi nagradu </small> | |- | 1980. || [[Radoslav Bratić]] || ''Sumnja u biografiju'' | |- | 1979. || [[Milovan Danojlić]] || ''Zmijin svlak'' | |- | 1978. || colspan="2" {{n/a|nije dodijeljena}} | |- | 1977. || colspan="2" {{n/a|nije dodijeljena}} | |- | 1976. || [[Tanja Kragujević]] || ''Mitsko u [[Momcilo Nastasijevic|Nastasijevićevom]] delu'' |<ref>{{cite web|title=Награда "Исидора Секулић"|url=http://www.tanjakragujevic.com/|website=Званичан веб сајт Тање Крагујевић|access-date=4. 2. 2018}}</ref> |- | 1976. || [[Dragomir Brajković]] || ''Krvava svadba u Brzavi'' | |- | 1976. || [[Mirjana Pavlović]] || ''Zajednički imenitelj'' |<ref>{{Cite web|url=http://www.skd.rs/?akcija=pisacPavlovicMirjana|title=Српско Књижевно Друштво - Сајт Српског Књижевног Друштва – репрезентативног удружења у култури|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- | 1975. || [[Mirko Magarašević]] || ''Senke besmrtnosti'' | |- | 1975. || [[Milenko Vučetić]] || ''Glasovi'' | |- | 1975. || [[Milan Komnenić]] || ''Eros i znak'' | |- | 1974. || [[Đuro Damjanović]] || ''Magla u rukama'' | |- | 1974. || [[Ibrahim Hadžić]] || ''Oformiti jedinstvenu životinju'' | |- | 1974. || [[Čedomir Mirković]]|| ''Eseji i kritike'' | |- | 1973. || [[Milorad Blečić]] || ''Kako se rađala jugoslovenska revolucionarna poezia'' | |- | 1973. || [[Miodrag Stanisavljević]]|| ''Knjiga senki'' | |- | 1973. || [[Mitko Madžunkov]] || ''Ubij govorljivog psa'' | |- | 1972. || [[Marko Nedić]]|| ''Magija poetske proze. Studija o [[Rastko Petrović|Rastku Petroviću]]'' | |- | 1972. || [[Miladin Ćulafić]] || ''Nešto'' | |- | 1971. || [[Svetozar Vlajković]] || ''Neko drugo leto'' |<ref>[http://www.svetozar.vlajkovic.com/romani.htm Романи Светозара Влајковића] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080601000324/http://www.svetozar.vlajkovic.com/romani.htm |date=1. 6. 2008 }}, Pristupljeno 13. 4. 2013.</ref> |- | 1971. || [[Radomir Andrić]] || ''Šumska crkva'' | |- | 1971. || [[Aleksandar Petrov]] || ''Poezija [[Miloš Crnjanski|Crnjanskog]] i srpsko pesništvo'' | |- | 1970. || [[Božidar Milidragović]] || ''Umetnik Zolt'' | |- | 1970. || [[Branislav Petrović]]|| ''O prokleta da si ulico Rige od Fere'' | |- | 1970. || [[Srba Ignjatović]]|| ''Salomina činija'' | |- | 1969. || [[Miroslav Josić Višnjić]] || ''Lepa Jelena'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.politika.rs/scc/clanak/5586/%D0%94%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%BE-%D1%81%D0%BA%D1%80%D0%BE%D1%98%D0%B5%D0%BD%D0%BE-%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BE-%D0%B7%D0%B0-%D1%98%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3-%D1%98%D1%83%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D0%B0|title=Добро скројено одело за једног јунака|last=Радисављевић|first=Зоран|website=Politika Online|access-date=6. 8. 2024}}</ref> |- | 1969. || [[Vito Marković]]|| ''Pakao'' | |- | 1969. || [[Bogdan A. Popović]] || ''Eseji i kritike'' | |- | 1968. || [[Jovan Hristić]] || ''Oblici moderne književnosti'' | |- | 1968. || [[Vidosav Stevanović]] || ''Refuz mrtvak'' |<ref name="#1">Југословенски савременици. Ко је ко у Југославији, Хронометар, Београд 1970.</ref> |- | 1967. || [[Ljubomir Simović]]|| ''Šlemovi'' |<ref name="#1"/> |- | 1967. || [[Svetlana Velmar Janković]] || ''Savremenici'' |<ref>Ко је ко u Srbiji: leksikon, Bibliofon,Beograd 1991.</ref> |- | 1967. || [[Živojin Pavlović]] || ''Dve večeri u jesen'' |<ref name="#1"/> |} == Reference == {{Refspisak}} {{Srpska književnost}} [[Kategorija:Jugoslavenske literarne nagrade]] [[Kategorija:Srbijanske literarne nagrade]] [[Kategorija:Nagrada Isidora Sekulić|*]] pbun1jbmd846bc1xn0nopb57e1e0e1m Norveška kruna 0 269520 3899363 3855287 2026-06-21T05:56:50Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 4 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899363 wikitext text/x-wiki {{Infokutija valuta |ime_valute =Norveška kruna |izvorno_ime =norsk krone |slika_1 =NOK_1_1942.jpg |opis_1 =Novčanica iz 1942. |slika_2 = |opis_2 = |iso_kod =NOK |korisnik_država ={{ZID|Norveška}} i njene 4 teritorije |stopa_inflacije =[[Postotak|2,0%]] (2014.) |izvor_datum_inf =<ref>{{cite web|author=[[The World Factbook]]|title=INFLATION RATE (CONSUMER PRICES)(%)|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2092.html|access-date=2. 11. 2015|language=en|archive-date=25. 12. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225142749/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2092.html%20|url-status=dead}}</ref> |najmanja_jedinica =öre |oznaka =kr |kovanice =1, 5, 10, 20 kr |novčanice =50, 100, 200, 500, 1000 kr |oznaka = |nacionalna_banka =[[Centralna banka Norveške]] (''Norges Bank'') |web_banka =www.norges-bank.no |štamparija = |web_tiskara = |kovnica = |web_kovnica = }} '''Norveška kruna''' ([[norveški jezik|nor.]] ''krona'', množ. ''kronor'') (ISO kod: ''NOK'') je službena [[valuta]] [[Norveška|Norveške]] i njenih zavisnih teritorija.Koristi se i u pograničnim predjelima sa [[Švedska|Švedske]] i [[Finska|Finske]], kao i u [[trajekt]]nim lukama [[Danska|Danske]].<ref name="finanzen">{{cite web|authors=[[finanzen.net]]|title=Norwegische Krone|url=http://www.finanzen.net/devisen/euro-norwegische_krone-kurs|access-date=2. 11. 2015|language=de}}</ref> Podijeljena je na 100 öra. Prema standardu ISO 4217 ima oznaku NOK, lokalna skraćenica ove valute je kr. Norveška kruna je po vrijednosti trgovanja u [[april]]u [[2010]]. godine bila 13. valuta u svijetu dok je tri godine prije bila na 10. mjestu.<ref>[http://www.bis.org/publ/rpfxf10t.pdf Bank for International Settlements: Triennial Central Bank Survey] str. 12</ref> Za puštanje u opticaj i kovanica i novčanica zadužena je [[Centralna banka Norveške]] ([[norveški jezik|nor.]] ''Norges Bank''). == Historija == Stvaranjem [[Skandinavska monetarna unija|skandinavske monetarne unije]] [[1873]]., koju su činile [[Švedska]], [[Danska]] i [[Norveška]], u platni promet je iste godine uvedena kruna koja je zamijenila dotadašnju valutu ''riksdaler''. Ova monetarna unija je trajala do [[1914]]. godine a nakon njenog raspada svaka članica je odlučila zadržati naziv valute s tim da su joj pridodale državni prefiks. U slučaju Norveške dotadašnja kruna je postala norveška kruna. Za vrijeme [[Nacistička Njemačka|njemačke]] okupacije Norveške tokom [[2. svjetski rat|2. svjetskog rata]], kruna je bila vezana za njemačku Reichsmark u omjeru 1 kruna = 0,6 Reichsmark u dok je poslije taj odnos iznosio 0,57. Nakon rata kurs je uspostavljen prema funti i to u odnosu 20 kruna = 1 funta (ili 4,963 kruna = 1 $). Bila je vezana i za kurs [[Britanska funta|britanske funte]] kao i [[američki dolar|američkog dolara]]. Od 1992. uveden je flekibilni kurs.<ref name="finanzen"/> == Kovanice == [[1963]]. godine u opticaj su puštene kovanice od 5 kruna, dok su [[1972]]. godine povučene kovanice od 1 i 2 öra. 1982. uvedena je nova kovanica od 25 öra a slijedeće godine i kovanica od 10 kruna. U periodu između 1994. i 1998. godine uvedene su nove kovanice od 50 öra, 1, 5, 10, i 20 kruna. Trenutno su u opticaju samo ove kovanice s izuzetkom kovanice od 50 öra koja je povučena iz prometa [[1. maj]]a [[2012]]. i njena zamjena u norveškim bankama je omogućena do [[2022]]. godine. {| class="wikitable" !Vrijednost !Slika !Masa !Prečnik !Debljina !Rub !Sastav !Lice !Naličje !Datum izdavanja |- |1 kruna<ref name="1kruna">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=1-krone coin|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Coins/1-krone-coin/|access-date=8. 11. 2015|language=en}}</ref> |[[Datoteka:1_kruna_1997.jpg|145px|frameless]] |4,35 g<ref name="1kruna"/> |21&nbsp;mm <br />(rupa u sredini 3,2&nbsp;mm)<ref name="1kruna"/> |1,7&nbsp;mm<ref name="1kruna"/> |Gladak |75[[Postotak|%]][[Bakar|Cu]]<br />25[[Postotak|%]][[Nikl|Ni]] |Krst s krune [[Harald V, kralj Norveške|Haralda V]]<ref name="1kruna"/> |Ptica na grani motiv iz crkve Hylestad Stave iz Setesdala,<br /><br />ukršteni [[pijuk]] i [[čekić]] simboli zvanične štamparije<ref name="1kruna"/> |15.9.1997<ref name="1kruna"/> |- |5 kruna<ref name="5kruna">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=5-krone coin|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Coins/5-krone-coin/|access-date=8. 11. 2015|language=en}}</ref> |[[Datoteka:5_kruna_1998.jpg|145px|frameless]] |7,85 g<ref name="5kruna"/> |26&nbsp;mm<ref name="5kruna"/> |2&nbsp;mm<ref name="5kruna"/> |Grub<ref name="5kruna"/> |75 [[Postotak|%]][[Bakar|Cu]]<br />25[[Postotak|%]][[Nikl|Ni]] |Veliki krst s brojalice reda Sv. Olava, KONGERIKET NOREG<ref name="5kruna"/> |Vrijednost,<br />ornamenti listova biljke [[acanthus|akant]] ([[Latinski jezik|lat.]] ''[[acanthus]]''),<br /><br />ukršteni [[pijuk]] i [[čekić]] simboli zvanične štamparije <ref name="5kruna"/> |15.9.1998<ref name="5kruna"/> |- |10 kruna<ref name="10kruna">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=10-krone coin|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Coins/10-krone-coin/|access-date=8. 11. 2015|language=en}}</ref> |[[Datoteka:10_kruna_1995.jpg|145px|frameless]] |6,8 g<ref name="10kruna"/> |24&nbsp;mm<ref name="10kruna"/> |2&nbsp;mm<ref name="10kruna"/> |Grub ili gladak<ref name="10kruna"/> |81[[Postotak|%]][[Bakar|Cu]]<br />10[[Postotak|%]][[Cink|Zn]]<br />9[[Postotak|%]][[Nikl|Ni]] |[[Harald V, kralj Norveške|Harald V]]<ref name="10kruna"/> |Vrijednost,<br />krov crkve,<br /><br />ukršteni [[pijuk]] i [[čekić]] simboli zvanične štamparije<ref name="10kruna"/> |15.9.1995<ref name="10kruna"/> |- |20 kruna<ref name="20kruna">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=20-krone coin|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Coins/20-krone-coin/|access-date=8. 11. 2015|language=en}}</ref> |[[Datoteka:20_kruna_1994.jpg|145px|frameless]] |9,9 g<ref name="20kruna"/> |27,5&nbsp;mm<ref name="20kruna"/> |2,2&nbsp;mm<ref name="20kruna"/> |Grub<ref name="20kruna"/> |81[[Postotak|%]][[Bakar|Cu]]<br />10[[Postotak|%]][[Cink|Zn]]<br />9[[Postotak|%]][[Nikl|Ni]] |[[Harald V, kralj Norveške|Harald V]]<ref name="20kruna"/> |Vrijednost,<br />[[pramac]] [[Viking|vikingškog broda]],<br /><br />ukršteni [[pijuk]] i [[čekić]] simboli zvanične štamparije<ref name="20kruna"/> |1.11.1994<ref name="20kruna"/> |} == Novčanice == [[1877]]. Norges Bank je pustila u platni promet novčanice u apoenima od 5, 10, 50, 100, 500 i 1000 kruna. Godine [[1917]]. uvela je i novčanicu od 1 krune kao i novčanicu od 2 krune koja se izdavala u periodu između [[1918]]. i [[1922]]. godine. Zbog nedostatka metala za kovanje kovanica, u periodu između [[1940]]. i [[1950]]. godine ponovo su puštene u promet novčanice u apoenima od 1 i 2 krune. 1963. godine, novčanica od 5 kruna je zamijenjena a isto se dešava i sa novčanicom o 10 kruna [[1984]]. godine. Novčanica od 200 kruna je uvedena u platni promet Norveške [[1994]]. godine. Trenutno su u opticaju novčanice od 50, 100, 200, 500 i 1000 kruna. {|class="wikitable" align="center" style="font-size: 90%" |+ <big>Serija novčanica u opticaju</big> !colspan="2"| Slika !!rowspan="2"| Vrijednost !!rowspan="2"| Veličina<br /> !!rowspan="2" colspan="2"| boja !!colspan="2"| Motiv !!colspan="2" rowspan="2"| Prvo izdavanje |- ! Lice !! Naličje !! Lice !! Naličje |- style="height:62px" | align="center"| [[Datoteka:VII-50-forside-200.jpg|border|150px]] | align="center" | [[Datoteka:VII-50-bakside.jpg|border|150px]] ! 50 kr | align="center"| 128 × 60 | style="5%" align="center" bgColor="#33cc00"| | [[Zelena]]<ref name="50kr">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=50-krone note|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Banknotes/50-krone-note/|access-date=4. 11. 2015|language=en|archive-date=9. 1. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180109063824/http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/banknotes/50-krone-note/|url-status=dead}}</ref> | [[Peter Christen Asbjørnsen]]<ref name="50kr"/> | [[Lokvanja]] ([[latinski jezik|lat.]] ''[[Nymphaeaceae]]'')<ref name="50kr"/> | 2008 |- style="height:62px" | align="center"| [[Datoteka:VII-100-forside-200.jpg|border|120px]] | align="center" | [[Datoteka:VII-100-bakside.jpg|border|120px]] ! 100 kr | align="center"| 136 × 65 | style="5%" align="center" bgColor="#FF0000"| | [[Crvena]]<ref name="100kr">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=100-krone note|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Banknotes/100-krone-note/|access-date=4. 11. 2015|language=en|archive-date=19. 11. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119005037/http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Banknotes/100-krone-note/|url-status=dead}}</ref> | [[Kirsten Flagstad]]<ref name="100kr"/> | Koncertna dvorana "[[Folketeatret]]" u [[Oslo|Oslu]]<ref name="100kr"/> | 2006. |- style="height:62px" | align="center"| [[Datoteka:VII-200-forside-200.jpg|border|120px]] | align="center" | [[Datoteka:VII-200-bakside.jpg|border|120px]] ! 200 kr | align="center"| 144 × 70 | style="5%" align="center" bgColor="#0000FF"| | [[Plava]]<ref name="200kr">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=200-krone note|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Banknotes/200-krone-note/|access-date=4. 11. 2015|language=en|archive-date=19. 11. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119004638/http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Banknotes/200-krone-note/|url-status=dead}}</ref> | [[Kristian Birkeland]]<ref name="200kr"/> | [[polarna regija|Sjeverna polarna regija]], [[polarna svjetlost]]<ref name="200kr"/> | 2009. |- style="height:62px" | align="center"| [[Datoteka:VII-500-forside-200.jpg|border|120px]] | align="center" | [[Datoteka:VII-500-bakside.jpg|border|120px]] ! 500 kr | align="center"| 152 × 75 | style="5%" align="center" bgColor="#FF7F00"| | [[Narandžasta]]<ref name="500kr">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=500-krone note|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Banknotes/500-krone-note/|access-date=4. 11. 2015|language=en|archive-date=19. 11. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119005047/http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Banknotes/500-krone-note/|url-status=dead}}</ref> | [[Sigrid Undset]]<ref name="500kr"/> | [[Vijenac]] iz trilogije [[Kristin Lavransdatter|Kristina Lavransdattera]]<ref name="500kr"/> | 2005. |- style="height:62px" | align="center"| [[Datoteka:VII-1000-forside-200.jpg|border|120px]] | align="center" | [[Datoteka:VII-1000-bakside.jpg|border|120px]] ! 1000 kr | align="center"| 160 × 80 | style="5%" align="center" bgColor="#800080"| | [[Ljubičasta]]<ref name="1000kr">{{cite web|authors=[[Centralna banka Norveške]]|title=1000-krone note|url=http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/Banknotes/1000-krone-note/|access-date=4. 11. 2015|language=en|archive-date=20. 5. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520005355/http://www.norges-bank.no/en/notes-and-coins/banknotes/1000-krone-note/|url-status=dead}}</ref> | [[Edvard Munch]]<ref name="1000kr"/> | Isječak iz Munchovog slikarskog djela "Sunce", naslikanog na zidu<ref name="1000kr"/> | 2004. |} == Također pogledajte == * [[Švedska kruna]] * [[Danska kruna]] * [[Estonska kruna]] * [[Islandska kruna]] == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== *{{no simbol}}{{en simbol}}[http://www.norges-bank.no/ Centralna banka Norveške] *{{no simbol}}{{en simbol}}[http://www.oslobors.no/ Berza u Oslu] {{commons|Norwegian krone|Norveška kruna}} {{Evropske valute}} {{Norveška po temama}} [[Kategorija:Evropske valute]] [[Kategorija:Norveška]] [[Kategorija:Valute u optjecaju]] [[Kategorija:Valute uvedene u 1875.]] klomzptjisw2cv5z23mqvusdqf5bs5u Nora B-52 0 352765 3899360 3855693 2026-06-21T05:46:36Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899360 wikitext text/x-wiki {{Oklopno vozilo | ime= Nora B-52 | slika=[[Datoteka:NORA-B52 M15.jpg|300 px]] | opaska=NORA-B52 M15 | posada= 4-5 | dužina= 11 m | širina= 2.95 m | visina= 3.45 m | težina= 28 tona | oklop= | primarno= 155 mm NORA-A | sekundarno= 7.62 mm mitraljez | pogon= Mercedes-Benz OM 501 LA diesel | snaga= 410 KS | suspenzija= 8x8 | cestovna_brzina= 90 km/h | omjer_snage_i_težine= | domet= 1.0 km }} '''Nora B-52''' ('''N'''ovo '''OR'''užje '''A'''rtiljerije) je [[srbija]]nska samohodna haubica bazirana na kamionu ''FAP-2632'' s pogonom 8x8. == Historija == Sredina 1980-tih godina u [[Jugoslavija|Jugoslaviji]] (u vojnom smislu) bila je karakteristična, između ostalog i po intenzivnom razvoju artiljerije. Kod poljske artiljerije, poslije uvođenja samohodne haubice sa 152&nbsp;mm M84 topom (kodno ime: NORA-A) u naoružanje [[JNA]], nastavljen je razvoj artiljerije. Sve to izvedeno je u skladu s taktičko-tehničkim zahtjevima tog doba. Tu artiljeriju sačinjavale su tri varijante: * vučna (NORA-A) - dužina cijevi od 39 kalibara, * samohodna (NORA-B) - dužina cijevi od 45 kalibara i * samopokretna (NORA-C). Također, u isto vrijeme realiziran je program konverzije vučnog topa sovjetske proizvodnje 130&nbsp;mm M48 u savremeni artiljerijski sistem od 155&nbsp;mm s cijevi dužine 45 kalibara.<ref>{{Cite web |url=http://www.military-today.com/artillery/nora_b52.htm |title=Arhivirana kopija |access-date=9. 3. 2014 |archive-date=8. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150108221823/http://www.military-today.com/artillery/nora_b52.htm |url-status=dead }}</ref> Upravo je samohodna varijanta (top-haubica) ''NORA-B'' ta koja je donjela priznanje i potvrdila status avangarde jugoslavenskim artiljerijskim stručnjacima. Taj koncept primjenjuje se i danas, te prema njemu firma ''Yugoimport SDPR'' proizvodi novi i i redizajnirani model samohodne haubice - Nora B-52. Nora-B predstavlja i prvo rješenje u svjetskim razmjerima u tzv. otvorenoj ugradnji top-haubice na točkastu platformu. Time je načinjen značajan zaokret u odnosu na do tada usvojen koncept samohodnog oružja kupolne ugradnje. Originalni koncept razvoja samohodne haubice NORA-B oslanjao se na program konverzije [[Rusija|ruskog]] topa 130&nbsp;mm [[M-46|130 mm top M-46]]. Taj program podrazumijevao je ugradnju konvertiranog topa kalibra 155 ili 152&nbsp;mm s cijevi dužine 45 kalibara na šasiju kamiona velike prohodnosti - ''FAP 2832''. Korištenjem aerodinamički optimizirane municije s plinskim generatorom, osigurano je postizanje maksimalnih dometa do 39&nbsp;km. Plinski generator smatra se jednim od uspješnijih razvojnih projekata [[Jugoslavija|jugoslavenske]] vojne industrije 1980-tih godina. == Razvoj nakon raspada SFRJ == Raspadom [[SFRJ]], stručnjaci ''Vojnotehničkog Instituta'' su kao rezultat analize savremenih trendova u razvoju artiljerijskog oružja i potreba oružanih snaga [[SRJ]], tokom 1990-tih godina nastavili razvoj u segmentu podsustava metka sa sagorivim monoblok barutnim punjenjem. Također, tražili su i novo rješenje za zatvarač sa sistemom samozaptivanja barutnih plinova i rotacijskim nosačem kapsula. "Yugoimport SDPR" je krajem 1990-ih godina prepoznao razvojni i proizvodni potencijal te značajnu šansu za prodor na svjetsko tržište samohodne artiljerije. Firma je uložila napor koji je rezultirao razvojem značajnog savremenog oružja. Uz to zadržan je i osnovni koncept ugradnje oružja na točkašku šasiju. Savremena samohodna haubica nosi oznaku ''NORA-B52K1'', te je rezultat višegodišnjih maksimalnih napora projektnog tima. Cijeli projekt finaliziran je u poduzeću "''Lola-sistem''", a uz puni angažman i suradnju s više [[srbija|srpskih]] vodećih poduzeća obrambene industrije (MBL Lučani, Sloboda, PPT i dr.).<ref>{{Cite web |url=http://www.militarija.com/?f |title=Arhivirana kopija |access-date=9. 3. 2014 |archive-date=6. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140206143017/http://www.militarija.com/?f |url-status=dead }}</ref> == Karakteristike == [[Datoteka:Bangladesh Army Nora B-52 155mm SPG (31586399521).jpg|mini|250px|desno|NORA B-52 vojske [[Bangladeš]]a.]] === Karakteristike Nore B-52 === Visoka efikasnost Nore B-52 postignuta je karakteristikama i razvojem sljedećih podsistema: * Balistički sistem zasniva se na cijevi kalibra 155&nbsp;mm, dužine 52 kalibra, zapremine [[barut]]ne komore od 23 litre, s dvokomornom plinskom kočnicom visoke efikasnosti. ** Barutna komora razvijena je na originalnom rješenju samozaptivanja, sa [[revolver]]skim nosačem kapsula. ** Razvijena je i porodica savremenih monoblok barutnih punjenja sa sagorivim čahurama. Također, u razvoju je porodica modularnih barutnih punjenja, u skladu s najnovijim standardima razvoj barutnog punjenja u zemljama [[europska unija|EU]]. ** Balistički sistem omogućava ostvarivanje maksimalnog dometa od 41&nbsp;km korištenjem municije tipa ''ERFB-BB''. [[Datoteka:Sloboda 2019 - defile 11 - Nora B-52 M-15 02.jpg|mini|desno|250px|Nora B-52 M15 [[Vojska Srbije|vojske Srbije]].]] * Visoki nivo operativne pokretljivosti s maksimalnom brzinom od 80 do 100&nbsp;km/h na kvalitetnijim putevima i do 25&nbsp;km/h na putu makadamskog tipa. [[Kamion]] ima i sposobnost svladavanja vodenih prepreka, mekog i /ili raskvašenog zemljišta. Sve je to postiguto zahvaljujući sistemu za automatsku regulaciju pritiska u pneumaticima u funkciji tvrdoće terena. * Visoka taktička pokretljivost omogućuje brzo zauzimanje vatrenog položaja na različitim vrstama terena. * Bitno je istaknuti da [[samohodna artiljerija|samohodna haubica]] zadovoljava i zahtjeve strategijske pokretljivosti. S ukupnom masom od oko 28 tona, NORA-B se može efikasno transportirati avionima [[Iljušin Il-76|Iljušin-76]] i drugim [[avion]]ima te klase, [[željeznica|željeznicom]] i sredstvima pomorskog transporta. * Uvoden je [[hidraulika|hidraulički]] sistem za učvršćenje platforme topa pri radu, koji se satoji od četvorokrakog hidraulički preklapajućeg lafeta s ugrađenim amortizerima. Njime se upravlja iz kontrolne stanice smještene na boku vozila. ** Cijev topa se hidraulički pokreće po [[azimut]]u i elevaciji. Time se smanjuje vrijeme potrebno za prelazak iz marševskog u borbeni položaj i obrnuto na svega 90 sekundi. Tako se značajno utječe na ukupnu efiaksnost oružja i sposobnost preživljavanja na bojištu kada dolazi do brzog protivničkog kontranapada. * AutomatskI punjač omogućava [[robot]]izirano dovođenje projektila i barutnog punjenja na liniju punjenja i njihovo potiskivanje u ležište [[granata|granate]]. Time se smanjuje nivo fizičkog opterećenja posade, postiže max. brzina gađanja od oko 6 granta u minuti, odnosno mogućnost opaljenja tri granate za 20 sekundi. ** Automatski punjač sadrži dva spremnika s automatskim obrtno - karuselskim nosačima municije, smještenim sa svake strane haubice, koji sadrže 12 projektila (desni) i 12 punjenja (lijevi spremnik) spremnih za ratnu upotrebu. ** Također, tu su i 24 projektila i punjenja smještena u modularnom spremniku smještenom iza kabine samohodne haubice. Omogućeno je brzo dopunjavanmje spremnika punjača, uz minimalno naprezanje posade. [[Datoteka:Sloboda 2019 - defile 11 - MGS-25 Aleksandar 01.jpg|mini|desno|250px|Prototip nove samohodne haubice 155 mm MGS-25 Aleksandar dometa 70 km.]] * Automatizacijom svih funkcija pokretanja haubice po pravcu i elevaciji (automatsko dovođenje haubice u nišansku liniju na osnovu podataka dobijenih od veze), utječe se na: ** izuzetno skraćivanje vremena od prelaska iz marševskog u borbeni položaj do opaljenja prvog projektila, ** povećanje brzine gađanja, ** mogućnost gađanja gornjom grupom uglova do 650 elevacije i ** postizanje mogućnosti manevra vatrom (jednovremeno pristizanje tri projektila na cilj). * Mogućnost djelovanja u: ** osnovnom sektoru, ** suprotnom smjeru vožnje, kao i ** u pomoćnom, preko kabine vozača. * Uvođenje savremenog sistema za upravljanje topom s komandno [[informacijski sistem|informacijskim sistemom]]. Time je omogućeno integriranje samohodne haubice NORA-B 52K1 u savremenu artiljeriju. * Mogućnost maksimalnog stepena iskoristivosti ranije navedenih visokih karakteristika borbene vrijednosti haubice, od visoke operativne pokretljivosti, velikog dometa, velike brzine gađanja do maksimalne automatizacije svih relevantih funkcija. ** Nora B-52 omogućava maksimalnu optimizaciju kompletne procedure gađanja, koja obuhvata promatranje ratišta uz mogućnost brzog prijenosa svih relevantih podataka o ciljevima do komandog mjesta. ** Tu su i dodatne sposobnosti kao što su: sposobnost brzog izbora ciljeva i proračun elementa gađanja, te prijenos elemenata gađanja do haubice. * Suvremeni komandno informacijski sistem, zasnovan je na suvremenoj informacijskoj tehnologiji i osobno razvijenim softverima. Time se omogućava komunikacija u kontinuitetu sa svim elementima topištva i razmjena svih relevantinih informacija potrebnih za izvođenje borbenog zadatka. Sve to uz minimizaciju potrebnog vremena. * Kompketna samohodna haubica, zajedno s navedenim osobinama sredstva, omogućava integraciju haubice sa svim normama i standardima [[NATO]]-a. ==Zanimljivosti== * [[Izrael]]ska kompanija ELBIT razvija artiljerijsku municiju 155mm M454 Super High Explosive sa kočećim padobranom, koja pokriva 6x veću površinu cilja u odnosu na klasične i oko 70 odsto ubojitosti kasetne municije.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=G18Rwoa7c1k Elbit Systems / 155mm M454 Super High Explosive Artillery Projectile]</ref> == Korisnici == *{{ZID|Bangladeš}}: 18 komada. *{{ZID|Kenija}}: 18 komada. *{{ZID|Mjanmar}}: 24 komada. *{{ZID|Kipar}}: 24 komada.<ref>http://www.politika.rs/sr/clanak/435110/Drustvo/Kipar-kupio-srpske-samohodne-haubice-Nora-B-52-FOTO</ref> *{{ZID|Srbija}}: 18 komada. ==Reference== {{refspisak}} ==Literatura== *{{cite journal |last1=Paligorić |first1=Anastas L.|last2= |first2= |title=Analiza koncepcije rešenja artiljerijski oruđa familije "nora" |url=https://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0042-8469/2011/0042-84691104208P.pdf|journal=Vojno tehnički glasnik (Military tehnical courier)|date=2011 |volume=LIX, No4|pages=208–247}} == Vanjski linkovi== * [https://www.youtube.com/watch?v=vAI6eXaNCW0 Simulator za top haubicu Nora B-52 (RTS Dozvolite - Zvanični kanal)] * [https://www.youtube.com/watch?v=URx1d7zpVwk Veći domet artiljerije - Oganj i Nora (RTS Dozvolite - Zvanični kanal)] * [https://www.youtube.com/watch?v=aACoR4AOb7g&t=90s Kako se prave Nora, Lazar i Miloš (RTS Dozvolite - Zvanični kanal)] [[Kategorija:Artiljerija]] 2xo954phmm9vtwbbvnlcujpalke7y8j Brotnice 0 353102 3899357 3876122 2026-06-21T05:15:15Z MaGa 29752 +slika 3899357 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Brotnice |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Brotnice.jpg |opis_slike = |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Dubrovnik-Neretva County.png|20px|border]] [[Dubrovačko-neretvanska županija|Dubrovačko-neretvanska]] |općina = [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 42| širina_minuta = 35| širina_sekundi = 39| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 18| dužina_minuta = 17| dužina_sekundi = 53| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 438 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 29 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2021.]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 20210 Cavtat |pozivni broj = (+385) 20 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} '''Brotnice''' su naseljeno mjesto u sastavu općine [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]], [[Dubrovačko-neretvanska županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine [[Dubrovnik]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021 (Konavle)|popisu stanovništva 2021]]. godine, Brotnice su imale 29 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 110 || 95 || 102 || 104 || 87 || 96 || 94 || 91 || 72 || 78 || 70 || 51 || 33 || 34 || 34 || 31 || 29 |- |} <small>'''Napomena''': ''Od 1857. do 1880. iskazivano pod imenom '''Brotnjice'''.''</small> ===Popis [[1991.]]=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Dubrovnik)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Brotnice je imalo 34 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="1" | Brotnice |- | [[1991.]] |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 34 | label1 = [[Hrvati]] 34 | value1 = 100 | color1 = #4169E1 }} |- |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Konavle}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Dubrovačko-neretvanskoj županiji]] ncf7mdan3i2lnpe7n4hs2hqx166wadq Dubravka (Konavle) 0 353157 3899397 3876129 2026-06-21T10:08:22Z MaGa 29752 +slika 3899397 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Dubravka |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Dubravka.jpg |opis_slike = |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Dubrovnik-Neretva County.png|20px|border]] [[Dubrovačko-neretvanska županija|Dubrovačko-neretvanska]] |općina = [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 42| širina_minuta = 32| širina_sekundi = 11| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 18| dužina_minuta = 25| dužina_sekundi = 29| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 440 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 261 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2021.]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 20216 Dubravka |pozivni broj = (+385) 20 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} '''Dubravka''' je naseljeno mjesto u sastavu općine [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]], [[Dubrovačko-neretvanska županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine [[Dubrovnik]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021 (Konavle)|popisu stanovništva 2021]]. godine, Dubravka je imala 261 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 543 || 581 || 562 || 561 || 580 || 568 || 481 || 500 || 495 || 479 || 423 || 366 || 349 || 313 || 265 || 295 || 261 |- |} <small>'''Napomena''': ''Od 1857. do 1953. iskazivano pod imenom '''Mrcine'''.''</small> ===Popis [[1991.]]=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Dubrovnik)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Dubravka je imalo 313 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="1" | Dubravka |- | [[1991.]] |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 313 | label1 = [[Hrvati]] 307 | value1 = 98.08 | color1 = #4169E1 | label2 = [[Jugoslaveni]] 1 | value2 = 0.31 | color2 = #8B008B | label3 = [[Bošnjaci|Muslimani]] 1 | value3 = 0.31 | color3 = #228B22 | label4 = [[Srbi]] 1 | value4 = 0.31 | color4 = #FF0000 | label5 = ostali 1 | value5 = 0.31 | color5 = #FFBF00 | label6 = nepoznato 2 | value6 = 0.63 | color6 = #A2A2D0 }} |- |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Konavle}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Dubrovačko-neretvanskoj županiji]] q915c8ug1bt4vy0z89j04utjjvgmwvp Gabrili 0 353161 3899374 3876132 2026-06-21T08:23:46Z MaGa 29752 +slika 3899374 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Gabrili |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Gabrili.jpg |opis_slike = |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Dubrovnik-Neretva County.png|20px|border]] [[Dubrovačko-neretvanska županija|Dubrovačko-neretvanska]] |općina = [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 42| širina_minuta = 34| širina_sekundi = 31| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 18| dužina_minuta = 17| dužina_sekundi = 16| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 193 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 204 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2021.]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 20213 Čilipi |pozivni broj = (+385) 20 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} '''Gabrili''' su naseljeno mjesto u sastavu općine [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]], [[Dubrovačko-neretvanska županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine [[Dubrovnik]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021 (Konavle)|popisu stanovništva 2021]]. godine, Gabrili su imali 204 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 195 || 210 || 222 || 233 || 230 || 232 || 224 || 218 || 202 || 195 || 176 || 169 || 177 || 190 || 160 || 210 || 204 |- |} ===Popis [[1991.]]=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Dubrovnik)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Gabrili je imalo 190 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="1" | Gabrili |- | [[1991.]] |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 190 | label1 = [[Hrvati]] 188 | value1 = 98.94 | color1 = #4169E1 | label2 = [[Srbi]] 2 | value2 = 1.05 | color2 = #FF0000 }} |- |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Konavle}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Dubrovačko-neretvanskoj županiji]] inztjgcbg94wmwjbbmiqm1g4i2j5uqi Mihanići 0 353175 3899388 3876139 2026-06-21T09:05:10Z MaGa 29752 +slika 3899388 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Mihanići |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Crkva sv Mihovila Mihanici (02).jpg |opis_slike = Crkva sv. Mihovila u Mihanićima |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Dubrovnik-Neretva County.png|20px|border]] [[Dubrovačko-neretvanska županija|Dubrovačko-neretvanska]] |općina = [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 42| širina_minuta = 33| širina_sekundi = 53| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 18| dužina_minuta = 20| dužina_sekundi = 04| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 265 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 109 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2021.]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 20217 Pridvorje |pozivni broj = (+385) 20 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} '''Mihanići''' su naseljeno mjesto u sastavu općine [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]], [[Dubrovačko-neretvanska županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine [[Dubrovnik]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021 (Konavle)|popisu stanovništva 2021]]. godine, Mihanići su imali 109 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 176 || 208 || 179 || 206 || 672 || 249 || 217 || 212 || 212 || 210 || 185 || 150 || 156 || 157 || 106 || 96 || 109 |- |} ===Popis [[1991.]]=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Dubrovnik)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Mihanići je imalo 157 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="1" | Mihanići |- | [[1991.]] |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 157 | label1 = [[Hrvati]] 153 | value1 = 97.45 | color1 = #4169E1 | label2 = [[Srbi]] 2 | value2 = 1.27 | color2 = #FF0000 | label3 = neopredijeljeni 2 | value3 = 1.27 | color3 = #C154C1 }} |- |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Konavle}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Dubrovačko-neretvanskoj županiji]] t9x5kwl9009ys7x8x1mebz5ud1rr5q9 Pridvorje (Konavle) 0 353216 3899392 3876147 2026-06-21T09:54:54Z MaGa 29752 +slika 3899392 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Pridvorje |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Crkva sv Srdja i Baha (1).jpg |opis_slike = Crkva sv. Srđa i Baha |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Dubrovnik-Neretva County.png|20px|border]] [[Dubrovačko-neretvanska županija|Dubrovačko-neretvanska]] |općina = [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 42| širina_minuta = 33| širina_sekundi = 04| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 18| dužina_minuta = 20| dužina_sekundi = 59| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 219 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 222 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2021.]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 20217 Pridvorje |pozivni broj = (+385) 20 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} '''Pridvorje''' je naseljeno mjesto u sastavu općine [[Konavle (Hrvatska)|Konavle]], [[Dubrovačko-neretvanska županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazilo se u sastavu stare općine [[Dubrovnik]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021 (Konavle)|popisu stanovništva 2021]]. godine, Pridvorje je imalo 222 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 433 || 450 || 441 || 458 || 466 || 412 || 378 || 358 || 382 || 379 || 359 || 310 || 249 || 266 || 255 || 236 || 222 |- |} <small>'''Napomena''': ''Od 1857. do 1971. sadrži podatke za bivša naselja '''Dragovine''' i '''Oprasi''' koja su 1900., 1910. i 1948. iskazivana kao naselja.''</small> ===Popis [[1991.]]=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Dubrovnik)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Pridvorje je imalo 266 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="1" | Pridvorje |- | [[1991.]] |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 266 | label1 = [[Hrvati]] 245 | value1 = 92.10 | color1 = #4169E1 | label2 = [[Srbi]] 8 | value2 = 3.00 | color2 = #FF0000 | label3 = neopredijeljeni 4 | value3 = 1.50 | color3 = #C154C1 | label4 = nepoznato 9 | value4 = 3.38 | color4 = #A2A2D0 }} |- |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Konavle}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Dubrovačko-neretvanskoj županiji]] gid24p5qv4mz4dr8591e2il8vnhgse4 Čepikuće 0 353460 3899257 3876193 2026-06-20T15:23:15Z MaGa 29752 +slika 3899257 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Čepikuće |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Cepikuce.jpg |opis_slike = |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Dubrovnik-Neretva County.png|20px|border]] [[Dubrovačko-neretvanska županija|Dubrovačko-neretvanska]] |općina = [[Dubrovačko primorje]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 42| širina_minuta = 51| širina_sekundi = 18| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 17| dužina_minuta = 50| dužina_sekundi = 12| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 276 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 35 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2021.]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 20231 Doli |pozivni broj = (+385) 20 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} '''Čepikuće''' su naseljeno mjesto u sastavu općine [[Dubrovačko primorje]], [[Dubrovačko-neretvanska županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazile su se u sastavu stare općine [[Dubrovnik]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021 (Dubrovačko primorje)|popisu stanovništva 2021]]. godine, Čepikuće su imale 35 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 292 || 275 || 289 || 312 || 325 || 317 || 335 || 289 || 272 || 284 || 276 || 214 || 145 || 115 || 95 || 63 || 35 |- |} ===Popis [[1991.]]=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Dubrovnik)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Čepikuće je imalo 115 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="1" | Čepikuće |- | [[1991.]] |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 115 | label1 = [[Hrvati]] 115 | value1 = 100 | color1 = #4169E1 }} |- |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Dubrovačko primorje}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Dubrovačko-neretvanskoj županiji]] l67m00z0ape2bohep929w2v13t93jhg Lisac (Dubrovačko primorje) 0 353465 3899356 3876197 2026-06-21T04:58:27Z MaGa 29752 +slika 3899356 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Lisac |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Lisac_Dubrovacko_primorje.jpg |opis_slike = |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Dubrovnik-Neretva County.png|20px|border]] [[Dubrovačko-neretvanska županija|Dubrovačko-neretvanska]] |općina = [[Dubrovačko primorje]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 42| širina_minuta = 50| širina_sekundi = 46| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 17| dužina_minuta = 48| dužina_sekundi = 47| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 229 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 23 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2021.]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 20231 Doli |pozivni broj = (+385) 20 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} '''Lisac''' je naseljeno mjesto u sastavu općine [[Dubrovačko primorje]], [[Dubrovačko-neretvanska županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Naselje Lisac pripadalo je župi [[Primorje (župa)|Primorje]] u [[Hum|Humskoj zemlji]]. Prodajom bosanskog primorja Dubrovčanima [[1399]]. i selo Lisac je prešlo u sastav [[Dubrovnik|Dubrovačke republike]]. Selo Lisac ostalo je upamćeno u historiji kao sporno u odnosima između Bosne i [[Dubrovnik]]a tokom [[1404]]. i [[1405]]. Vojvoda [[Radič Sanković]] je pristao, između ostalog i da dotadašnje njegovo selo Lisac pređe pod dubrovačku vlast. Poslije [[Rat Bosne i Dubrovnika (1403–1404)|rata Bosne i Dubrovnika]] [[1403]]-[[1404]]. svrgnut je [[kralj]] [[Stjepan Ostoja]], a Radič Sanković je ubijen. Njegove posjede preuzeo je [[Sandalj Hranić Kosača]]. Tako je kao raniji [[posjed]] porodice [[Sankovići]] selo Lisac došlo u interesni sferu vojvode Sandalja Hranića. Sandalj je preuzeo selo Lisac kao novi [[baštinik]] ranijih posjeda Sankovića, ali ga je završetkom rata i po mirovnom sporazumu iz [[1405]]. morao vratiti Dubrovčanima. Sve ono što je ranije vojvoda Radič Sanković dobio od Dubrovčana za prodaju sela Lisac, to je sada pripalo vojvodi Sandalju Hraniću. Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazio se u sastavu stare općine Dubrovnik. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021 (Dubrovačko primorje)|popisu stanovništva 2021]]. godine, Lisac je imao 23 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 218 || 251 || 226 || 261 || 281 || 276 || 259 || 233 || 197 || 196 || 178 || 156 || 97 || 52 || 34 || 36 || 23 |- |} <small>'''Napomena''': ''U 1857. i 1869. sadrži podatke za naselje [[Podgora (Dubrovačko primorje)|Podgora]].''</small> ===Popis [[1991.]]=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Dubrovnik)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Lisac je imalo 52 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="1" | Lisac |- | [[1991.]] |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 52 | label1 = [[Hrvati]] 52 | value1 = 100 | color1 = #4169E1 }} |- |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; * [[Pavao Anđelić ]], Srednjovjekovna župa Primorje u Humskoj zemlji, Tribunia 6, Trebinje 1982, 27-40. * [[Gregor Čremošnik]], Prodaja bosanskog primorja Dubrovniku god. 1399. i kralj Ostoja, Glasnik Zemaljskog muzeja 40, Sarajevo 1928, 109-126. * [[Pavo Živković]], Tvrtko II. Tvrtković, Sarajevo 1981, 35-40. * [[Esad Kurtović]], Veliki vojvoda bosanski Sandalj Hranić Kosača, Sarajevo 2009, 137-139. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Dubrovačko primorje}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Dubrovačko-neretvanskoj županiji]] [[Kategorija:Topografija srednjovjekovne Bosne]] oprfjgqoasiwib1d69jjhg4a58ibezj Visočani 0 353512 3899255 3876211 2026-06-20T15:18:07Z MaGa 29752 +slika 3899255 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Visočani |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Visocani.jpg |opis_slike = |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Dubrovnik-Neretva County.png|20px|border]] [[Dubrovačko-neretvanska županija|Dubrovačko-neretvanska]] |općina = [[Dubrovačko primorje]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 42| širina_minuta = 51| širina_sekundi = 27| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 17| dužina_minuta = 47| dužina_sekundi = 39| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 224 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 102 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2021.]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 20231 Doli |pozivni broj = (+385) 20 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} '''Visočani''' su naseljeno mjesto u sastavu općine [[Dubrovačko primorje]], [[Dubrovačko-neretvanska županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare općine [[Dubrovnik]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021 (Dubrovačko primorje)|popisu stanovništva 2021]]. godine, Visočani su imali 102 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857.]] || [[1869.]] || [[1880.]] || [[1890.]] || [[1900.]] || [[1910.]] || [[1921.]] || [[1931.]] || [[1948.]] || [[1953.]] || [[1961.]] || [[1971.]] || [[1981.]] || [[1991.]] || [[2001.]] || [[2011.]] || [[2021.]] |- | 189 || 200 || 203 || 238 || 255 || 254 || 231 || 248 || 224 || 234 || 206 || 183 || 162 || 147 || 135 || 130 || 102 |- |} ===Popis [[1991.]]=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Dubrovnik)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Visočani je imalo 147 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="1" | Visočani |- | [[1991.]] |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 147 | label1 = [[Hrvati]] 141 | value1 = 95.91 | color1 = #4169E1 | label2 = ostali 6 | value2 = 4.08 | color2 = #FFBF00 }} |- |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Dubrovačko primorje}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Dubrovačko-neretvanskoj županiji]] thfpsfb4g62btf24zlbf44rnuf5f0zu Nogometne utakmice Engleska – Kostarika 0 353660 3899352 3855762 2026-06-21T03:54:05Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899352 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Utakmice [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]] - [[Nogometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] |- |align=center width=50% colspan="2"| [[Datoteka:Flag of England.svg|border|200px]] |align=center width=50% colspan="2"| [[Datoteka:Flag of Costa Rica.svg|border|200px]] |- !width=25%|Ukupno utakmica |align=center colspan="2"| '''1''' !width=25%|Ukupno utakmica |- !width=25%|Pobjede |align=center colspan="2"| '''0''' !width=25%|Porazi |- !width=25%|Neriješeno |align=center colspan="2"| '''1''' !width=25%|Neriješeno |- !width=25%|Porazi |align=center colspan="2"| '''0''' !width=25%|Pobjede |- !width=25%|Dati golovi |align=center colspan="2"| '''0''' !width=25%|Primljeni golovi |- !width=25%|Primljeni golovi |align=center colspan="2"| '''0''' !width=25%|Dati golovi |} {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=2%|# !width=14%|Datum !width=16%|Lokacija !width=20%|Domaćin !width=3%|Rezultat !width=20%|Gost !width=15%|Takmičenje !width=10%|Reference |- style="background:#ccffcc;" |align=center| 1 |align=center| 24. juni 2014. |align=left | [[Belo Horizonte]] |align=right | {{NOG-D|KOS}} |align=center| 0 &ndash; 0 |align=left | {{NOG|ENG}} |align=center| [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|SP 2014]] |align=center| <ref name="Izvještaj utakmice Kostarika - Engleska 0:0 (SP 2014), fifa.com">[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186484/index.html ''Izvještaj utakmice Kostarika - Engleska 0:0 (SP 2014), fifa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190608081849/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round%3D255931/match%3D300186484/index.html |date=8. 6. 2019 }}; pristupljeno: 24. juni 2014.</ref> |} ==Vanjski linkovi== * [http://www.fifa.com/associations/association=crc/fixturesresults/gender=m/index.html Utakmice kostarikanske nogometne reprezentacije na službenoj stranici FIFA-e] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140409075509/http://www.fifa.com/associations/association=crc/fixturesresults/gender=m/index.html |date=9. 4. 2014 }} {{Simboli jezika|de|njemački}}{{Simboli jezika|en|engleski}}{{Simboli jezika|fr|francuski}}{{Simboli jezika|sp|španski}}{{Simboli jezika|pt|portugalski}} * [http://www.fifa.com/associations/association=eng/fixturesresults/gender=m/index.html Utakmice engleske nogometne reprezentacije‎ na službenoj stranici FIFA-e] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140912060544/http://www.fifa.com/associations/association=eng/fixturesresults/gender=m/index.html |date=12. 9. 2014 }} {{Simboli jezika|de|njemački}}{{Simboli jezika|en|engleski}}{{Simboli jezika|fr|francuski}}{{Simboli jezika|sp|španski}}{{Simboli jezika|pt|portugalski}} * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=eng/team2=crc/index.html ''Head-to-Head Engleska - Kostarika, FIFA.com'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260107115511/https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=eng/team2=crc/index.html |date=7. 1. 2026 }} == Reference== {{refspisak}} [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Kostarike|Engleska]] [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Engleske|Kostarika]] 8t9po9h4v4wpbg79hv0b67hddrwtl0j Steyr AUG 0 355039 3899239 3855835 2026-06-20T14:04:36Z CommonsDelinker 1478 Uklanjam datoteku [[c:File:AUG_A1_508mm_04.jpg|AUG_A1_508mm_04.jpg]]; na Commonsu ju je izbrisao/-la [[c:User:Krd|Krd]]; razlog: No ticket permission since 20 May 2026. 3899239 wikitext text/x-wiki {{Infokutija oružje | naziv = Steyr AUG | slika = | opis = | u službi = [[1978.]] - danas | korišten od = {{ZID|Austrija}} | ratovi = | proizvođač = Steyr Mannlicher | cijena po komadu = | broj proizvedenih primjeraka = | varijante = | težina = 3.6 kg (standardna verzija)<br/> 3.3 kg (karabinska verzija)<br/> 3.2 kg (polukarabinska verzija)<br/> 3.9 kg (HBAR)<br/> 3.3 kg (Para) | dužina = 790 mm (standardna verzija)<br/> 690 mm (karabinska verzija)<br/> 630 mm (polukarabinska verzija)<br/> 900 mm (HBAR)<br/> 665 mm (Para) | dužina cijevi = 508 mm (standardna verzija)<br/> 407 mm (karabinska verzija)<br/> 350 mm (polukarabinska verzija)<br/> 621 mm (HBAR)<br/> 420 mm (Para) | visina = | posada = | kalibar = 5.56x45 mm NATO<br>[[9 mm Parabellum]] | vrsta operacije = | domet = 300 m | max domet = 2700 m | spremnik municije = 25, 30, 32, 42 metaka | brzina paljbe = 680-750 metaka u minuti | brzina zrna = 970 m/s | okomito polje djelovanja = | vodoravno polje djelovanja = }} '''Steyr AUG''' je [[Austrija|austrijska]] [[bullpup]] automatska puška koju je razvio [[Steyr Mannlicher]]. AUG ('''Armee Universal Gewehr''' - vojna univerzalna puška) je usvojena u naoružanje vojske Austrije [[1977.]] i tada je zamijenila zastarjelu Stg58 koja je bila kopija odlične belgijske [[FN FAL]]. ==Opis i verzije puške== [[Datoteka:DM-SD-98-02822.JPEG|thumb|lijevo|AUG u rukama austrijskog vojnika.]] [[Datoteka:Steyr AUG A3.jpg|thumb|Steyr AUG A3]] AUG se sastoji od 6 osnovnih grupa. Prvu grupu čine cijev sa gasnom komorom i prednjom ručicom, druga grupa je aluminijsko kućište sa optičkim nišanom i ručicom za repetiranje, dok je treća grupa mehanizam za okidanje koji se nalazi u kundaku. Četvrtu grupu čine nosač zatvarača sa vođicama i zatvarač, peta grupa je kundak sa ručicom za okidanje, dok šestu grupu čini okvir. Steyr AUG Stg77 je dizajnirana kao modularno oružje koja se može brzo prilagoditi bilo kojoj taktičkoj situaciji koja se danas može naći na savremenom ratištu. Puška radi na principu pozajmice barutnih gasova (short-stroke piston). Modularnost se ogleda u brzoj promjeni cijevi koja se obavlja za nekoliko sekundi na terenu bez upotrebe alata. Postoje četiri dužine cijevi: kompakt dužine 305mm ili 13,8 inča, karabin dužine 407mm ili 16 inča, standardna dužine 508mm ili 20 inča i teška (HBAR) na koju su postavljene nožice dužine 621mm ili 24,4 inča. Promjena cijevi se vrši tako što se ručica za punjenje povuče u zadnji položaj i utvrdi rotiranjem udesno. Utvrđivač koji se nalazi kod prednje ručice sa desne strane se povuče nadolje i držeći prednji vertikalni rukohvat cijev zarotira udesno i cijev odvoji od kućišta. Postavljanje nove cijevi ide obrnutim redom. Cijev se postavi u kućište i zarotira u lijevo dok se ne zaključa. Nakon toga puška je spremna za upotrebu. Cijev se pravi hladnim kovanjem i sa unutrašnje strane je hromirana. Na cijevi se nalazi gasna komora postavljena sa desne strane. U gasnoj komori se nalazi gasni klip sa regulatorom i oprugom. Regulator ima tri položaja: za normalan rad, u uslovima velike zaprljanosti i zatvoren (koji se koristi kada se sa puške lansiraju trombloni). Ispod gasne komore je postavljen prednji rukohvat - ručica koja se može obarati prema naprijed osim kod kompakt modela gdje je fiksirana. Na ustima cijevi se nalazi skrivač plamena koji ima funkciju lansera tromblona. Kod teške cijevi, koja se koristi kada puška ima ulogu lahkog puškomitraljeza, su ugrađene nožice radi povećanja stabilnosti. Na kraju cijevi se nalazi osam jezičaka koji se koriste za spajanje cijevi sa kućištem. Na usta cijev se može postaviti prigušivač. Kućište (sanduk) je napravljeno od legure [[aluminij]]a sa insertima od tvrdog [[čelik]]a i to na spoju sanduka sa cijevi i vođice zatvarača. Sa gornje strane kućišta je postavljen optički nišan koji ima ulogu i ručice za nošenje. Optički nišan ima uvećanje 1,5 puta i uradila ga je firma [[Swarovski]]. Upotreba nišana je vrlo jednostavna. U slučaju oštećenja optičkog nišana postoje pomoćni mehanički nišani na samom optičkom nišanu. Kućište se jednostavno odvaja od kundaka tako što se utvrđivač koji se nalazi iznad okvira pritisne udesno i nakon toga se kućište svuče prema naprijed. Sa zadnje strane kućišta se nalazi nosač zatvarača sa zatvaračem koji se jednostavno skine povlačenjem unazad. Sa desne i lijeve strane nosača zatvarača nalaze se vođice sa povratnim oprugama. Desna je povezana sa gasnim klipom, a lijeva sa ručicom za punjenje. Zatvarač nakon ispaljenog zadnjeg metka ostaje u zadnjem položaju. Nakon ponovnog punjenja potrebno je ručicu zatvarača otpustiti iz zadnjeg položaja da krene prema naprijed i ubaci novi metak u cijev. Ručica miruje tokom paljbe ali ima mogućnost da se uspostavi čvrsta veza sa nosačem zatvarača ukoliko je potrebno. Zatvarač je rotacionog tipa i ima 7 bravica za bravljenje. Zadnja strana kundaka je i ujedno poklopac koji se uklanja da bi se izvadio mehanizam za okidanje koji se nalazi u malom kućištu. Mehanizam je napravljen sav od plastike osim opruga i utvrđivača. Interesantno rješenje je i izbora paljbe. Na Stg77 ne postoji nikakav prekidač niti preklopnik kojim izabiremo način paljbe (pojedinačna ili rafalna paljba). To se reguliše na samom okidaču. Okidač ima dva stepena povlačenja. Prvi stepen služi za pojedinačnu paljbu dok daljnjim povlačenjem na drugi stepen se ostvaruje rafalni režim paljbe. Kundak je sa ručicom za okidanje napravljen od tvrdog polimera koji ujedno objedinjuje sve komponente puške. Radi se u dvije boje zelena i crna. Štitnik okidača se proteže čitavom dužinom ručice tako da ne ograničava upotrebu puške sa debelim rukavicama. Kočnica se nalazi iznad okidača i pomjera se pritiskom sa jedne na drugu stranu kućišta. Na kućištu su ugrađena dva otvora za izbacivanje čahura tako da Stg77 mogu koristiti i desnoruki i ljevoruki strijelci. Jednostavnim prebacivanjem poklopca sa lijeve strane na desnu i zamjenom samog zatvarača koji izbacivač čahura ima na lijevu stranu dobijamo oružje koje koriste ljevoruki strijelci. Sa donje strane nalazi se otvor za okvir. Iza otvora nalazi se utvrđivač okvira koji oslobađa okvir pritiskom prema gore. Okvir je napravljen od providne tvrde plastike, tako da u svakom trenutku strijelac ima uvid sa koliko municije raspolaže. Kapaciteta okvira je 30 za pušku i 42 metka za verziju lahkog puškomitraljeza. Sam okvir se jednostavno rasklapa i čisti. Kada se postavi teška cijev (HBAR) puška ima ulogu lahkog puškomitraljeza. Tada se može izvršiti i izmjena na samom zatvaraču da puca otvorenog zatvarača radi poboljšanog hlađenja pri dužim rafalima. Ova verzija ima oznaku Steyr AUG LMG. Kod ove opcije koristi se optički nišan uvećanja 4X radi gađanja ciljeva na većim daljinama. Postoji verzija automata kalibra 9 X 19mm sa oznakom Steyr AUG 9mm. Promjene su izvršene na zatvaraču tako da automat ne radi na pozajmici barutnih gasova nego na trzaju zatvarača. Dužina cijevi kod automata je 420mm. Usadnik okvira ima dodatak tako da prihvata okvire od Austrijskih automata MPi81 i TMP. Oružje puca iz zatvorenog zatvarača. [[1997.]] godine pojavljuje se modernija verzija pod nazivom AUG A2. Spoljne modifikacije su da je uklonjen optički nišan i na njegovo mjesto postavljena Picatinny (MIL-STD-1913) šina na koju se mogu ugraditi različiti dnevni ili noćni optički nišani. Ručica za repetiranje je redizajnirana i može da se obori prema gore kada nije u upotrebi. [[2005.]] godine izlazi na tržište najnovija verzija oznake AUG A3. Sa gornje strane je ugrađena duga Picatinny (MIL-STD-1913) šina, a sa prednje strane na pozicijama 3, 6 i 9 su ugrađene kraće šine radi ugradnje svih vrsta optičkih nišana, taktičkih lampi i laserskih markera. Na donju šinu se može postaviti podcijevni lanser granata, prednja ručica ili nožice. Sam koncept oružja nije promijenjen, tako da preobuka vojnika koji su koristili AUG A1 ne predstavlja problem.<ref>http://www.zrno.ba/zrno/naoruzanje/42-oruzje/102-steyr-aug-stg77.html{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==Korisnici== [[Datoteka:Steyr AUG DM-SD-02-00601.jpg|thumb|Austrijski vojnici prilikom vježbe sa AUG puškama.]] [[Datoteka:Austeyr F88 Assault Rifle.jpg|thumb|Australski vojnik sa AUG puškom.]] *{{ZID|Argentina}} *{{ZID|Australija}} *{{ZID|Austrija}} *{{ZID|Bangladeš}} *{{ZID|Belgija}} *{{ZID|Bolivija}} *{{ZID|Brazil}} *{{ZID|Bugarska}} *{{ZID|Džibuti}} *{{ZID|Ekvador}} *{{ZID|Filipini}} *{{ZID|Gambija}} *{{ZID|Holandija}} *{{ZID|Hrvatska}} *{{ZID|Indonezija}} *{{ZID|Irska}} *{{ZID|Italija}} *{{ZID|Kamerun}} *{{ZID|Kazahstan}} *{{ZID|Luksemburg}} *{{ZID|Malezija}} *{{ZID|Maroko}} *{{ZID|Novi Zeland}} *{{ZID|Oman}} *{{ZID|Pakistan}} *{{ZID|Papua Nova Gvineja}} *{{ZID|Poljska}} *{{ZID|Saudijska Arabija}} *{{ZID|Sjedinjene Američke Države}} *{{ZID|Srbija}} *{{ZID|Tajvan}} *{{ZID|Tunis}} *{{ZID|Ujedinjeno Kraljevstvo}} *{{ZID|Ukrajina}} *{{ZID|Urugvaj}} *{{ZID|Venecuela}} ==Reference== {{refspisak}} [[Kategorija:Automatske puške]] cdv0unu1t1btk3ls3p8s09q4h33nwum 3899254 3899239 2026-06-20T14:46:25Z CommonsDelinker 1478 Uklanjam datoteku [[c:File:Steyr_AUG_A3.jpg|Steyr_AUG_A3.jpg]]; na Commonsu ju je izbrisao/-la [[c:User:Krd|Krd]]; razlog: No ticket permission achieved. 3899254 wikitext text/x-wiki {{Infokutija oružje | naziv = Steyr AUG | slika = | opis = | u službi = [[1978.]] - danas | korišten od = {{ZID|Austrija}} | ratovi = | proizvođač = Steyr Mannlicher | cijena po komadu = | broj proizvedenih primjeraka = | varijante = | težina = 3.6 kg (standardna verzija)<br/> 3.3 kg (karabinska verzija)<br/> 3.2 kg (polukarabinska verzija)<br/> 3.9 kg (HBAR)<br/> 3.3 kg (Para) | dužina = 790 mm (standardna verzija)<br/> 690 mm (karabinska verzija)<br/> 630 mm (polukarabinska verzija)<br/> 900 mm (HBAR)<br/> 665 mm (Para) | dužina cijevi = 508 mm (standardna verzija)<br/> 407 mm (karabinska verzija)<br/> 350 mm (polukarabinska verzija)<br/> 621 mm (HBAR)<br/> 420 mm (Para) | visina = | posada = | kalibar = 5.56x45 mm NATO<br>[[9 mm Parabellum]] | vrsta operacije = | domet = 300 m | max domet = 2700 m | spremnik municije = 25, 30, 32, 42 metaka | brzina paljbe = 680-750 metaka u minuti | brzina zrna = 970 m/s | okomito polje djelovanja = | vodoravno polje djelovanja = }} '''Steyr AUG''' je [[Austrija|austrijska]] [[bullpup]] automatska puška koju je razvio [[Steyr Mannlicher]]. AUG ('''Armee Universal Gewehr''' - vojna univerzalna puška) je usvojena u naoružanje vojske Austrije [[1977.]] i tada je zamijenila zastarjelu Stg58 koja je bila kopija odlične belgijske [[FN FAL]]. ==Opis i verzije puške== [[Datoteka:DM-SD-98-02822.JPEG|thumb|lijevo|AUG u rukama austrijskog vojnika.]] AUG se sastoji od 6 osnovnih grupa. Prvu grupu čine cijev sa gasnom komorom i prednjom ručicom, druga grupa je aluminijsko kućište sa optičkim nišanom i ručicom za repetiranje, dok je treća grupa mehanizam za okidanje koji se nalazi u kundaku. Četvrtu grupu čine nosač zatvarača sa vođicama i zatvarač, peta grupa je kundak sa ručicom za okidanje, dok šestu grupu čini okvir. Steyr AUG Stg77 je dizajnirana kao modularno oružje koja se može brzo prilagoditi bilo kojoj taktičkoj situaciji koja se danas može naći na savremenom ratištu. Puška radi na principu pozajmice barutnih gasova (short-stroke piston). Modularnost se ogleda u brzoj promjeni cijevi koja se obavlja za nekoliko sekundi na terenu bez upotrebe alata. Postoje četiri dužine cijevi: kompakt dužine 305mm ili 13,8 inča, karabin dužine 407mm ili 16 inča, standardna dužine 508mm ili 20 inča i teška (HBAR) na koju su postavljene nožice dužine 621mm ili 24,4 inča. Promjena cijevi se vrši tako što se ručica za punjenje povuče u zadnji položaj i utvrdi rotiranjem udesno. Utvrđivač koji se nalazi kod prednje ručice sa desne strane se povuče nadolje i držeći prednji vertikalni rukohvat cijev zarotira udesno i cijev odvoji od kućišta. Postavljanje nove cijevi ide obrnutim redom. Cijev se postavi u kućište i zarotira u lijevo dok se ne zaključa. Nakon toga puška je spremna za upotrebu. Cijev se pravi hladnim kovanjem i sa unutrašnje strane je hromirana. Na cijevi se nalazi gasna komora postavljena sa desne strane. U gasnoj komori se nalazi gasni klip sa regulatorom i oprugom. Regulator ima tri položaja: za normalan rad, u uslovima velike zaprljanosti i zatvoren (koji se koristi kada se sa puške lansiraju trombloni). Ispod gasne komore je postavljen prednji rukohvat - ručica koja se može obarati prema naprijed osim kod kompakt modela gdje je fiksirana. Na ustima cijevi se nalazi skrivač plamena koji ima funkciju lansera tromblona. Kod teške cijevi, koja se koristi kada puška ima ulogu lahkog puškomitraljeza, su ugrađene nožice radi povećanja stabilnosti. Na kraju cijevi se nalazi osam jezičaka koji se koriste za spajanje cijevi sa kućištem. Na usta cijev se može postaviti prigušivač. Kućište (sanduk) je napravljeno od legure [[aluminij]]a sa insertima od tvrdog [[čelik]]a i to na spoju sanduka sa cijevi i vođice zatvarača. Sa gornje strane kućišta je postavljen optički nišan koji ima ulogu i ručice za nošenje. Optički nišan ima uvećanje 1,5 puta i uradila ga je firma [[Swarovski]]. Upotreba nišana je vrlo jednostavna. U slučaju oštećenja optičkog nišana postoje pomoćni mehanički nišani na samom optičkom nišanu. Kućište se jednostavno odvaja od kundaka tako što se utvrđivač koji se nalazi iznad okvira pritisne udesno i nakon toga se kućište svuče prema naprijed. Sa zadnje strane kućišta se nalazi nosač zatvarača sa zatvaračem koji se jednostavno skine povlačenjem unazad. Sa desne i lijeve strane nosača zatvarača nalaze se vođice sa povratnim oprugama. Desna je povezana sa gasnim klipom, a lijeva sa ručicom za punjenje. Zatvarač nakon ispaljenog zadnjeg metka ostaje u zadnjem položaju. Nakon ponovnog punjenja potrebno je ručicu zatvarača otpustiti iz zadnjeg položaja da krene prema naprijed i ubaci novi metak u cijev. Ručica miruje tokom paljbe ali ima mogućnost da se uspostavi čvrsta veza sa nosačem zatvarača ukoliko je potrebno. Zatvarač je rotacionog tipa i ima 7 bravica za bravljenje. Zadnja strana kundaka je i ujedno poklopac koji se uklanja da bi se izvadio mehanizam za okidanje koji se nalazi u malom kućištu. Mehanizam je napravljen sav od plastike osim opruga i utvrđivača. Interesantno rješenje je i izbora paljbe. Na Stg77 ne postoji nikakav prekidač niti preklopnik kojim izabiremo način paljbe (pojedinačna ili rafalna paljba). To se reguliše na samom okidaču. Okidač ima dva stepena povlačenja. Prvi stepen služi za pojedinačnu paljbu dok daljnjim povlačenjem na drugi stepen se ostvaruje rafalni režim paljbe. Kundak je sa ručicom za okidanje napravljen od tvrdog polimera koji ujedno objedinjuje sve komponente puške. Radi se u dvije boje zelena i crna. Štitnik okidača se proteže čitavom dužinom ručice tako da ne ograničava upotrebu puške sa debelim rukavicama. Kočnica se nalazi iznad okidača i pomjera se pritiskom sa jedne na drugu stranu kućišta. Na kućištu su ugrađena dva otvora za izbacivanje čahura tako da Stg77 mogu koristiti i desnoruki i ljevoruki strijelci. Jednostavnim prebacivanjem poklopca sa lijeve strane na desnu i zamjenom samog zatvarača koji izbacivač čahura ima na lijevu stranu dobijamo oružje koje koriste ljevoruki strijelci. Sa donje strane nalazi se otvor za okvir. Iza otvora nalazi se utvrđivač okvira koji oslobađa okvir pritiskom prema gore. Okvir je napravljen od providne tvrde plastike, tako da u svakom trenutku strijelac ima uvid sa koliko municije raspolaže. Kapaciteta okvira je 30 za pušku i 42 metka za verziju lahkog puškomitraljeza. Sam okvir se jednostavno rasklapa i čisti. Kada se postavi teška cijev (HBAR) puška ima ulogu lahkog puškomitraljeza. Tada se može izvršiti i izmjena na samom zatvaraču da puca otvorenog zatvarača radi poboljšanog hlađenja pri dužim rafalima. Ova verzija ima oznaku Steyr AUG LMG. Kod ove opcije koristi se optički nišan uvećanja 4X radi gađanja ciljeva na većim daljinama. Postoji verzija automata kalibra 9 X 19mm sa oznakom Steyr AUG 9mm. Promjene su izvršene na zatvaraču tako da automat ne radi na pozajmici barutnih gasova nego na trzaju zatvarača. Dužina cijevi kod automata je 420mm. Usadnik okvira ima dodatak tako da prihvata okvire od Austrijskih automata MPi81 i TMP. Oružje puca iz zatvorenog zatvarača. [[1997.]] godine pojavljuje se modernija verzija pod nazivom AUG A2. Spoljne modifikacije su da je uklonjen optički nišan i na njegovo mjesto postavljena Picatinny (MIL-STD-1913) šina na koju se mogu ugraditi različiti dnevni ili noćni optički nišani. Ručica za repetiranje je redizajnirana i može da se obori prema gore kada nije u upotrebi. [[2005.]] godine izlazi na tržište najnovija verzija oznake AUG A3. Sa gornje strane je ugrađena duga Picatinny (MIL-STD-1913) šina, a sa prednje strane na pozicijama 3, 6 i 9 su ugrađene kraće šine radi ugradnje svih vrsta optičkih nišana, taktičkih lampi i laserskih markera. Na donju šinu se može postaviti podcijevni lanser granata, prednja ručica ili nožice. Sam koncept oružja nije promijenjen, tako da preobuka vojnika koji su koristili AUG A1 ne predstavlja problem.<ref>http://www.zrno.ba/zrno/naoruzanje/42-oruzje/102-steyr-aug-stg77.html{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==Korisnici== [[Datoteka:Steyr AUG DM-SD-02-00601.jpg|thumb|Austrijski vojnici prilikom vježbe sa AUG puškama.]] [[Datoteka:Austeyr F88 Assault Rifle.jpg|thumb|Australski vojnik sa AUG puškom.]] *{{ZID|Argentina}} *{{ZID|Australija}} *{{ZID|Austrija}} *{{ZID|Bangladeš}} *{{ZID|Belgija}} *{{ZID|Bolivija}} *{{ZID|Brazil}} *{{ZID|Bugarska}} *{{ZID|Džibuti}} *{{ZID|Ekvador}} *{{ZID|Filipini}} *{{ZID|Gambija}} *{{ZID|Holandija}} *{{ZID|Hrvatska}} *{{ZID|Indonezija}} *{{ZID|Irska}} *{{ZID|Italija}} *{{ZID|Kamerun}} *{{ZID|Kazahstan}} *{{ZID|Luksemburg}} *{{ZID|Malezija}} *{{ZID|Maroko}} *{{ZID|Novi Zeland}} *{{ZID|Oman}} *{{ZID|Pakistan}} *{{ZID|Papua Nova Gvineja}} *{{ZID|Poljska}} *{{ZID|Saudijska Arabija}} *{{ZID|Sjedinjene Američke Države}} *{{ZID|Srbija}} *{{ZID|Tajvan}} *{{ZID|Tunis}} *{{ZID|Ujedinjeno Kraljevstvo}} *{{ZID|Ukrajina}} *{{ZID|Urugvaj}} *{{ZID|Venecuela}} ==Reference== {{refspisak}} [[Kategorija:Automatske puške]] tuxb2g73tuueqk6pvnngoutd4yv990w Nataša Bekvalac 0 356952 3899312 3895522 2026-06-20T20:37:36Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899312 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | počasni_prefiks = | ime = Nataša Bekvalac | počasni_sufiks = | slika = Nataša_Bekvalac,_kuma_prajda.jpg | slika_veličina = | široka_slika = <!-- 'da' ako je široka slika, inače ostaviti prazno --> | alt = | opis = | pozadina = solo_izvođač | izvorno_ime = | izvorno_ime_jezik = | ime_po_rođenju = | alias = | datum_rođenja = {{datum rođenja i godine|1980|09|25}} | mjesto_rođenja = [[Novi Sad]], [[SFRJ]] | porijeklo = | datum_smrti = <!-- {{datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}} (datum smrti pa onda datum rođenja) --> | mjesto_smrti = | žanr = [[Pop-muzika|Pop]] | zanimanje = | instrument = | karijera = 2000–danas | izdavač = Emotion Production | povezani_umjetnici = | veb-sajt = {{URL|natasa.rs}} | značajni_instrumenti = | modul = | modul2 = | modul3 = }} '''Nataša Bekvalac''' (rođena 25. septembra 1980) srbijanska je [[Pop-muzika|pop]] pjevačica. == Karijera == Svoju muzičku karijeru započinje svojim prvim albumom ''Ne brini'' s kojim osvaja veliku pažnju slušalaca. Godine 2003. osim što je izdala novi album ''Ništa lično'' iz kojeg je pjesma "Mali signali" postala hit okušala je svoju glumačku karijeru glumeći u tinejdžerskoj seriji ''Neki novi klinci''. Nakon udaje sa Danilom Ikodinovićem i na muzičku scenu se vraća sa singlom "Dobro moje", također postaje zaštitno lice modne marke Ekstreme intimo. U novembru 2010. izdaje album ''Ne valjam''.<ref>{{Cite web |url=http://natasab.weebly.com/biografija.html |title=Arhivirana kopija |access-date=27. 4. 2014 |archive-date=29. 9. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130929135230/http://natasab.weebly.com/biografija.html |url-status=dead }}</ref> == Diskografija == === Albumi === * ''[[Ne brini]]'' (2001) * ''[[Ništa lično]]'' (2002) * ''[[Stereo ljubav]]'' (2004) * ''[[Ne valjam]]'' (2010) * ''[[Original]]'' (2016) * ''[[Mama (album)|Mama]]'' (2025) === Singlovi === * "Laži me" (2000) * "Ne brini" (2001) * "Bolja sam od nje" (2001) * "Miris" (2002) * "Mali signali" (2002) * "Neću da se zaljubim" (2003) * "25" (2004) * "Nikotin" (2005) * "Navika" (2005) * "Ponovo" (2006) * "Dobro moje" (2007) * "Dve pilule" (2008) * "300 stepeni" (2008) * "Dve u meni" (2010) * "Ne valjam" (2011) * "Gospodine" (duet sa [[Emina Jahović|Eminom Jahović]]) (2011) * "Šta ću ja" (duet sa Ognjenom Radivojevićem) (2011) * "Ja sam dobro" (2011) * "Pozitivna" (2012) * "Sluškinja" (2012) * "Gram ljubavi" (sa [[DJ Shone]]) (2012) * "Kraljica novih ljubavi" (2013) * "Bolesno te volim" (2013) * "Najgora" (2014) * "Hiljadu nula" (2016) == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * {{Discogs izvođač}} {{DEFAULTSORT:Bekvalac, Nataša}} [[Kategorija:Rođeni 1980.]] [[Kategorija:Srbijanske pjevačice]] [[Kategorija:Biografije, Novi Sad]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 8dpo4xkb8zftpaiz3hramq1vnx4414e Šablon:Zbirna tabela Premijer lige Bosne i Hercegovine 10 358012 3899323 3715544 2026-06-20T21:34:31Z Bakir123 110053 3899323 wikitext text/x-wiki Vječna tabela Premijer lige Bosne i Hercegovine je tabela koja prikazuje sveukupne rezultate svih klubova učesnika Premijer lige odigranih u sezonama od [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2002/2003.|2002/03]]. do [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2025/2026.|2025/26]]. Tabela također prikazuje broj osvojenih šampionskih titula u prvenstvu, [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu|kupu]] i [[Superkup Bosne i Hercegovine u nogometu|superkupu]] od 2002. godine. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:center; font-size: 85%" width=96% |- ! colspan=15 | Vječna tabela Premijer lige Bosne i Hercegovine (2002/03–2025/26) |- !! colspan=3 | !! colspan=3 | <small>Osvojeno prvenstvo, Kup i Superkup BiH</small> !! colspan=10 | Rezultati |- !width=5% | Br. !width=20% | Klub !width=5% | Sezone !width=5% | [[Datoteka:Star*.svg|20px|Prvak PL BiH]] !width=5% | [[Datoteka:Full Star Blue.svg|20px|Pobjednik kupa BiH]] !width=5% | [[Datoteka:Full Star Red.svg|20px|Pobjednik superkupa BiH]] !width=6%|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width=6%|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width=6%|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width=6%|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width=6%|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width=6%|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} !width=6%|{{Tooltip|+/−|Gol-razlika}} !width=6%|{{Tooltip|B|Bodovi}} !width=8%|{{Tooltip|2026/27.|Premijer liga Bosne i Hercegovine 2026/2027.}} |- |- style="background:#F0F0F0;" !&nbsp;!! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! |-bgcolor="#AFD9FF" | 1. | style="text-align:left;" | [[HŠK Zrinjski|Zrinjski]]{{efn|Zrinjski je u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2006/2007.|sezoni 2006/07.]] kažnjen oduzimanjem 1 boda.}} | 24 | 9 | 4 | 2 | 748 | 429 | 132 | 187 | 1.239 | 704 | +535 | 1.418 | {{da}} |-bgcolor="#AFD9FF" | 2. | style="text-align:left;" | [[FK Sarajevo|Sarajevo]]{{efn|Sarajevo je u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2023/2024.|sezoni 2023/24.]] kažnjeno oduzimanjem 3 boda.}} | 24 | 4 | 5 | – | 748 | 395 | 180 | 173 | 1.231 | 670 | +561 | 1.362 | {{da}} |-bgcolor="#AFD9FF" | 3. | style="text-align:left;" | [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] | 24 | 3 | 4 | – | 748 | 377 | 168 | 203 | 1.107 | 702 | +405 | 1.299 | {{da}} |-bgcolor="#AFD9FF" | 4. | style="text-align:left;" | [[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] | 24 | 2 | 3 | – | 748 | 347 | 184 | 217 | 1.096 | 767 | +329 | 1.225 | {{da}} |- | 5. | style="text-align:left;" | [[FK Borac Banja Luka|Borac]]{{efn|Borac je u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2004/2005.|sezoni 2004/05.]] kažnjen oduzimanjem 1 boda.}} | 20 | 4 | 1 | – | 623 | 321 | 110 | 192 | 863 | 599 | +264 | 1.072 | {{da}} |- | 6. | style="text-align:left;" | [[FK Sloboda Tuzla|Sloboda]]{{efn|Sloboda je u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2024/2025.|sezoni 2024/25.]] kažnjena oduzimanjem 3 boda.}} | 20 | – | – | – | 619 | 217 | 134 | 268 | 643 | 744 | −101 | 782 | {{ne}} |- | 7. | style="text-align:left;" | [[FK Velež Mostar|Velež]]{{efn|Velež je u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2021/2022.|sezoni 2021/22.]] kažnjen oduzimanjem 3 boda.}} | 18 | – | 1 | – | 561 | 206 | 135 | 220 | 673 | 677 | −4 | 750 | {{da}} |- | 8. | style="text-align:left;" | [[NK Čelik|Čelik]]{{efn|Čelik je u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2019/2020.|sezoni 2019/20.]] kažnjen oduzimanjem 3 boda.}} | 18 | – | – | – | 547 | 195 | 134 | 218 | 610 | 669 | −59 | 716 | {{da}} |- | 9. |style="text-align:left;" | [[FK Leotar|Leotar]] | 14 | 1 | – | – | 434 | 167 | 65 | 202 | 504 | 618 | −114 | 566 | {{ne}} |- | 10. | style="text-align:left;" | [[FK Radnik Bijeljina|Radnik]] | 14 | – | 1 | – | 434 | 129 | 113 | 192 | 443 | 575 | −132 | 500 | {{da}} |- | 11. | style="text-align:left;" | [[FK Slavija|Slavija]]{{efn|Slavija je u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2013/2014.|sezoni 2013/14.]] kažnjena oduzimanjem 3 boda.}} | 11 | – | 1 | – | 360 | 137 | 65 | 158 | 416 | 493 | −77 | 473 | {{ne}} |- | 12. | style="text-align:left;" | [[HŠK Posušje|Posušje]] | 12 | – | – | – | 386 | 131 | 80 | 175 | 421 | 555 | −134 | 473 | {{ne}} |- | 13. |style="text-align:left;" | [[NK Travnik|Travnik]] | 12 | – | – | – | 360 | 122 | 64 | 174 | 422 | 538 | −116 | 430 | {{ne}} |- | 14. | style="text-align:left;" | [[FK Olimpik Sarajevo|Olimpik]] | 9 | – | 1 | – | 275 | 100 | 67 | 108 | 309 | 333 | -24 | 367 | {{ne}} |- | 15. | style="text-align:left;" | [[FK Modriča|Modriča]] | 7 | 1 | 1 | – | 210 | 87 | 34 | 89 | 298 | 290 | +8 | 295 | {{ne}} |- | 16. | style="text-align:left;" | [[HNK Orašje|Orašje]] | 7 | – | 1 | – | 218 | 85 | 33 | 100 | 307 | 325 | −18 | 288 | {{ne}} |- | 17. | style="text-align:left;" | [[NK Zvijezda Gradačac|Zvijezda]] | 7 | – | – | – | 210 | 70 | 49 | 91 | 248 | 304 | −56 | 259 | {{ne}} |- | 18. | style="text-align:left;" | [[FK Rudar Prijedor|Rudar (Prijedor)]] | 8 | – | – | – | 249 | 64 | 65 | 120 | 238 | 341 | −103 | 257 | {{ne}} |- | 19. | style="text-align:left;" | [[FK Tuzla City|Tuzla City]] | 6 | – | – | – | 187 | 64 | 48 | 75 | 232 | 259 | -27 | 240 | {{ne}} |- | 20. | style="text-align:left;" | [[NK Žepče|Žepče]] | 6 | – | – | – | 188 | 62 | 32 | 94 | 192 | 274 | −82 | 218 | {{ne}} |- | 21. | style="text-align:left;" | [[FK Mladost Doboj Kakanj|Mladost (Doboj Kakanj)]] | 6 | – | – | – | 182 | 53 | 50 | 79 | 196 | 265 | −69 | 209 | {{ne}} |- | 22. | style="text-align:left;" | [[NK GOŠK Gabela|GOŠK]] | 6 | – | – | – | 191 | 45 | 46 | 100 | 176 | 315 | −139 | 181 | {{ne}} |- | 23. | style="text-align:left;" | [[NK Jedinstvo Bihać|Jedinstvo]] | 4 | – | – | – | 128 | 53 | 14 | 61 | 171 | 203 | −32 | 173 | {{ne}} |- | 24. | style="text-align:left;" | [[FK Sloga Meridian|Sloga]] | 4 | – | – | – | 135 | 44 | 25 | 66 | 133 | 196 | −63 | 157 | {{da}} |- | 25. | style="text-align:left;" | [[NK Vitez|Vitez]] | 5 | – | – | – | 154 | 39 | 34 | 81 | 126 | 210 | −84 | 151 | {{ne}} |- | 26. | style="text-align:left;" | [[FK Krupa|Krupa]] | 4 | – | – | – | 130 | 37 | 36 | 57 | 141 | 170 | −29 | 147 | {{ne}} |- | 27. | style="text-align:left;" | [[FK Budućnost Banovići|Budućnost]] | 4 | – | – | – | 128 | 39 | 21 | 68 | 139 | 199 | −60 | 138 | {{ne}} |- | 28. | style="text-align:left;" | [[FK Laktaši|Laktaši]] | 3 | – | – | – | 90 | 35 | 14 | 41 | 123 | 125 | −2 | 119 | {{ne}} |- | 29. | style="text-align:left;" | [[FK Rudar Ugljevik|Rudar (Ugljevik)]] | 3 | – | – | – | 98 | 34 | 14 | 50 | 118 | 143 | −25 | 116 | {{ne}} |- | 30. | style="text-align:left;" | [[FK Igman Konjic|Igman]] | 3 | – | – | – | 99 | 26 | 21 | 52 | 112 | 181 | −69 | 99 | {{ne}} |- | 31. | style="text-align:left;" | [[FK Glasinac Sokolac|Glasinac]] | 2 | – | – | – | 68 | 25 | 10 | 33 | 71 | 103 | −32 | 85 | {{ne}} |- | 32. | style="text-align:left;" | [[FK Drina Zvornik|Drina]] | 3 | – | – | – | 90 | 20 | 12 | 58 | 68 | 159 | −91 | 72 | {{ne}} |- | 33. | style="text-align:left;" | [[HNK Brotnjo Čitluk|Brotnjo]] | 2 | – | – | – | 68 | 19 | 14 | 35 | 76 | 114 | −38 | 71 | {{ne}} |- | 34. | style="text-align:left;" | [[FK Kozara Gradiška|Kozara]] | 2 | – | – | – | 68 | 19 | 13 | 36 | 74 | 107 | −33 | 70 | {{ne}} |- | 35. | style="text-align:left;" | [[FK Zvijezda 09|Zvijezda 09]] | 3 | – | – | – | 88 | 16 | 19 | 53 | 78 | 168 | −90 | 67 | {{ne}} |- | 36. | style="text-align:left;" | [[FK Mladost Velika Obarska|Mladost (Velika Obarska)]] | 2 | – | – | – | 60 | 14 | 17 | 29 | 42 | 82 | −40 | 59 | {{ne}} |-bgcolor=#FFD700 | 37. | style="text-align:left;" | [[FK Mladost Gacko|Mladost (Gacko)]] | 1 | – | – | – | 38 | 11 | 6 | 21 | 40 | 65 | −25 | 39 | {{ne}} |-bgcolor=#FFD700 | 38. | style="text-align:left;" | [[NK Metalleghe-BSI|Metalleghe-BSI]] | 1 | – | – | – | 32 | 7 | 11 | 14 | 25 | 34 | −9 | 32 | {{ne}} |-bgcolor=#FFD700 | 39. | style="text-align:left;" | [[NK Bosna Visoko|Bosna]] | 1 | – | – | – | 38 | 4 | 1 | 33 | 28 | 107 | −79 | 13 | {{ne}} |-bgcolor=#FFD700 | 40. | style="text-align:left;" | [[OFK Gradina Srebrenik|Gradina]] | 1 | – | – | – | 30 | 1 | 6 | 23 | 17 | 57 | −40 | 9 | {{ne}} |- !colspan=15|<small>Ažurirano: 20. juna 2026.</small> |} {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- | width="20" | [[Datoteka:Star*.svg|20px|Prvak PL BiH]] | bgcolor="#f7f8ff" align="left" | Prvak Premijer lige |- | width="20" | [[Datoteka:Full Star Blue.svg|20px|Pobjednik kupa BiH]] | bgcolor="#f7f8ff" align="left" | Pobjednik [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu|kupa]] |- | width="20" | [[Datoteka:Full Star Red.svg|20px|Pobjednik kupa BiH]] | bgcolor="#f7f8ff" align="left" | Pobjednik [[Superkup Bosne i Hercegovine u nogometu|superkupa]] |- | bgcolor="#AFD9FF" width="20" | | bgcolor="#f7f8ff" align="left" | Timovi koji su učestvovali u svim prvenstvima Premijer lige. |- | bgcolor="#FFD700" width="20" | | bgcolor="#f7f8ff" align="left" | Timovi sa jednim učešćem u Premijer ligi. |} '''Napomene:''' {{napspisak}} [[Kategorija:Šabloni Premijer lige Bosne i Hercegovine]] nczcnhmkomcq3drgxa72wt58q7w9v7y BHT 1 0 359234 3899268 3856344 2026-06-20T16:01:35Z Buckurisbh 182782 3899268 wikitext text/x-wiki {{Infokutija TV | Ime = Bosanskohercegovačka televizija (BHT 1) | logo = Logo_of_BHT_1_(2003-2012).png | width = 200px | Vrsta emitiranja = [[televizija]] | Zemlja = {{ZID|Bosna i Hercegovina}} | Sjedište = [[Sarajevo]] | Dostupnost = [[Bosna i Hercegovina]] | Vlasnik = [[Bosna i Hercegovina|BiH]] | Početak emitiranja = [[2004]]. | Slogan = "Jedan za sve." | Website = [http://www.bhrt.ba/ www.bhrt.ba] }} '''Bosanskohercegovačka televizija (BHT1)''' jest naziv za državnu [[Televizija|televiziju]] [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]], a koja je sastavni dio bosanskohercegovačke radio-televizije ([[BHRT]]-a). Sjedište BHT1 nalazi se u zgradi RTV Doma u [[Sarajevo|Sarajevu]]. Program se emituje svakodnevno u trajanju od oko 20 sati dnevno na jednom od dva službena pisma ([[latinica]] i [[ćirilica]]) i u kombinaciji tri službena jezika Bosne i Hercegovine. Ovaj televizijski kanal emituje razne programe kao što su vijesti, dokumentarni, kulturni i sportski programi, filmovi, programi za djecu, itd.<ref>{{Cite web |url=http://teve.ba/tv-program |title=Arhivirana kopija |access-date=29. 5. 2014 |archive-date=24. 5. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140524000955/http://teve.ba/tv-program |url-status=dead }}</ref> BHT1 emituje i usluge teleteksta.<ref>{{Cite web |url=http://teletext.bhrt.ba/ |title=TXT BHT 1 |access-date=29. 5. 2014 |archive-date=20. 9. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920222619/http://teletext.bhrt.ba/ |url-status=dead }}</ref> ==Trenutni programi== ===Informativni program=== *''Dnevnik'' - emituje se u 12:00, 19:00 i oko 22:00 *''Vijesti'' - emituju se u 07:00, 08:00 u okviru programa ''Jutro za sve'', 10:00 i oko 14:00 *''Regionalni dnevnik'' - lokalne vijesti iz većih [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačkih]] gradova *''Global'' - magazin o vijestima iz svijeta, poslovanju i politici * ''Euroimpuls'' - emisija posvećena [[Pristupanje Bosne i Hercegovine Evropskoj uniji|pristupanju Bosne i Hercegovine Evropskoj uniji]] * ''Na dnevnom redu'' - pregled vijesti i aktuelnih događaja iz [[Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine]] * ''Govor tišine'' - emisija za osobe sa oštećenim sluhom i govorom * ''Potrošački smjer'' - emisija o zaštiti potrošaća i potrošačkim pravima * ''TV Liberty'' ===Dijaloške emisije=== * ''Jedan'' - intervju sa raznim gostima iz Bosne i Hercegovine * ''In Medias Res'' * ''Religijski forum'' ===Zabavni program=== * ''Jutro za sve'' - jutarna emisija * ''Inbox'' - magazin o muzici i zabavi * ''Terminal 26'' - informatički magazin * ''BH gastro kutak'' - kulinarska emisija * ''Konačno petak!'' - zabavna emisija koja se emituje uživo sa Majom Miralem * ''BHRT Top 15'' - sedmična muzička emisija o top 15 trenutnih domaćih hitova * ''BHRT Plesna Lista'' - sedmična muzička emisija o top 15 trenutnih plesnih hitova * ''Narodni Studio'' - sedmična emisija o trenutnim narodnim hitovima * ''Kako da ne?'' - humoristično-obrazovna serija koja na jedinstven način nudi priliku za učenje engleskog jezika <big>'''Sportski program'''</big> * ''Svjetski kup u alpskom skijanju'' (FIS Alpine Ski World Cup) *[[Premijer liga Bosne i Hercegovine]] *[[Olimpijske igre]] * ''BHT Sport'' - vijesti o sportu ===Dokumentarni program=== * ''Putevi zdravlja'' - magazin o zdravlju, biljkama, ljepoti i wellnessu * ''Smanji gas!'' - TV emisija posvećena novostima iz [[automobilska industrija|automobilske industrije]], [[auto show]], savjetima o održavanju automobila i pričama o [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačkom]] [[Automobilizam|automobilizmu]] * ''Nova avantura'' - serija u kojoj se prikazuju prirodne zanimljivosti i geološka istraživanja * ''Identiteti'' - emisija o nacionalnim manjinama ===Kulturni program=== * ''Dimenzija više'' - sedmična emisija koja predstavlja najvažnije kulturne događaje u BiH (muzeji, izložbe, predstavljanje knjiga, koncerti klasične muzike, pozorište, te opera i balet) * ''Dimenzija više Specijal'' - emisija predstavlja sve glavne kulturne događaje tokom specijalnih festivala kao što su: [[Sarajevo Film Festival]], [[Međunarodni pozorišni festival MESS]] i [[Sarajevska zima]]. ===Dječiji program=== * ''Mini school'' - dječiji obrazovni program o crtanju i učenju [[Engleski jezik|engelskog jezika]] * ''Frenderi'' - dječiji obrazovni program sa mnogih sezona o zemljama Evrope, geografiji BiH, saobraćaju, slovima, brojevima i čuvanju okoliša * ''BeHaTe Bebe'' - dječiji kratki program gdje djeca pričaju o raznim terminima, poslovicama i izgledima * ''BeHaTeens'' - kratki program gdje tinejdžeri govore o važnim temama * ''Nema problema'' - program za tinejdžere * ''Thinking Box'' - lifestyle program za tinejdžere * ''Bez rizika'' - serija za mlade čiji je cilj osvijestiti mlade ljude o rizicima s kojima se svakodnevno suočavaju, njihovim posljedicama i prevenciji * ''BHT Slagalica'' * ''Ne znaš? Smisli!'' * ''Uradi sam, uradi sama'' * ''Latif i Mravko Travko'' ===Strane serije=== * ''Filinta bir osmanli polisiyesi'' - na bosanskom: "Filinta" * ''Mercy Street'' - na bosanskom: "Ulica milosti" * ''The Affair'' - na bosanskom: "Preljub" * ''Beautiful Beijing'' - na bosanskom: "Taj divni Peking", dokumentarac o Pekingu * ''Good Taste Chinese'' - na bosanskom: "Okusi na kineski način", dokumentarac o kineskoj hrani * Deutsche Welle serije ''Tomorrow Today'' i ''Shift'' * ''Yaprak Dökümü'' - na bosanskom: "[[Kad lišće pada]]" == Gledanost == {| class="wikitable" !Ime TV-stanice !Gledanost u % !Pozicija |- |[[Nova BH]] |2,2% |1. |- |[[BN Televizija|BN]] |1,3% |2. |- |[[OBN televizija|OBN]] |1,3% |3. |- |[[Federalna televizija|Federalna TV]] |1,2% |4. |- |[[Radiotelevizija Republike Srpske|RTRS]] |1,1% |5. |- |'''BHT1''' |1,0% |6. |} Gledanost TV stanica u BiH tokom cijelog dana u decembru 2022. godine.<ref>{{cite web|title=GODIŠNJI IZVJEŠTAJ O GLEDANOSTI TV STANICA I PROGRAMA|url=https://www.audiencemeasurement.ba/docs/Gledanost-TV-Kanala-BiH-2022-TG-4+.pdf|date= 18. 12. 2022|publisher = Audience Measurement}}</ref> == BHT 1 se emituje na: == * [[Moja TV|Moja TV (BH Telecom)]] - Kanal 1 (SD 98) * [[Telemach (Bosna i Hercegovina)|Telemach (D3, EON...)]] - Kanal 2 (HD 311) * [[A1 Telekom Austria]] - Kanal 975 * [[Telrad]] - Kanal 5 * [[Mtel (Bosna i Hercegovina)|m:tel]] - Kanal 53 (HD 54) * [[Logosoft]] - Kanal 1 * [[HT Eronet]] - Kanal 1 * [[Elta Kabel]] - Kanal 2 * [[Neon solutions]] - Kanal 2 * [[Blicnet]] - Kanal 3 (MMDS Kanal 4) ==Također pogledajte== * [[Radiotelevizija Bosne i Hercegovine]] * [[BH Radio 1]] - Javni radio servis * [[MP BHRT]] - Muzička produkcija BHRT-a ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * [http://www.bhrt.ba/ Službena stranica BHRT-a] {{Radiotelevizijski servis Bosne i Hercegovine}} [[Kategorija:Radiostanice i televizije BHRT-a]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačke TV-stanice]] [[Kategorija:TV-stanice osnovane 2004.]] [[Kategorija:Mediji u Sarajevu]] 197yqwb9xy1xr0olvnkglfqefcvh3zp Kopnena vojska Crne Gore 0 360483 3899240 3856399 2026-06-20T14:04:39Z CommonsDelinker 1478 Uklanjam datoteku [[c:File:AUG_A1_508mm_04.jpg|AUG_A1_508mm_04.jpg]]; na Commonsu ju je izbrisao/-la [[c:User:Krd|Krd]]; razlog: No ticket permission since 20 May 2026. 3899240 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vojna jedinica | ime = Kopnena vojska Crne Gore | slika = VCG-KOV.png | veličina_slike = 150px | opis_slike = | aktivan = formirana [[2006]]. | država = [[Crna Gora]] | grana = | vrsta = kopnena vojska | dio = [[Vojska Crne Gore]] | glavno_sjedište = [[Podgorica]] | nadimak = | moto = | boje = | oprema = | bitke = | web_stranica = | komandir1_oznaka = | komandir1 = pukovnik Dragutin Dakić | komandir2_oznaka = | komandir2 = | komandir3_oznaka = | komandir3 = | komandir4_oznaka = | komandir4 = }} '''Kopnena vojska Crne Gore''' je najveći vid [[Vojska Crne Gore|Vojske Crne Gore]]. Sjedište kopnene vojske je u [[Podgorica|Podgorici]]. ==Oružje i oprema== ===Pištolji=== {| border=1 style="border-collapse: |- bgcolor=ccccc !Model!!Slika!!Kalibar!!Zemlja porijekla!!Količina!!Bilješke |- | [[Zastava CZ 99]] || [[Datoteka:Crvena Zastava 99.jpg|150px]] || 9x19 mm Parabellum || {{ZID|Jugoslavija}} || || |- | [[Glock]]<ref>{{Cite web |url=http://www.gov.me/files/1256832119.pdf |title=Arhivirana kopija |access-date=16. 6. 2014 |archive-date=25. 7. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725140920/http://www.gov.me/files/1256832119.pdf |url-status=dead }}</ref> || [[Datoteka:Glock17.jpg|150px]] || 9x19 mm Parabellum || {{ZID|Austrija}} || || |- | [[Tara TM9]] || || 9x19 mm Parabellum || {{ZID|Crna Gora}} || || |} ===Automati=== {| border=1 style="border-collapse: |- bgcolor=ccccc !Model!!Slika!!Kalibar!!Zemlja porijekla!!Količina!!Bilješke |- | [[Škorpion vz.61|Zastava M84 Škorpion]] || [[Datoteka:Normal skorpion 01.jpg|150px]] || .32 ACP || {{ZID|Jugoslavija}} || || |- | [[Heckler & Koch MP5]] || [[Datoteka:MP5.jpg|150px]] || 9x19 mm Parabellum|| {{ZID|Njemačka}} || || |} ===Automatske puške=== {| border=1 style="border-collapse: |- bgcolor=ccccc !Model!!Slika!!Kalibar!!Zemlja porijekla!!Količina!!Bilješke |- | [[Zastava M70]] || [[Datoteka:Zastava M70AB2 Hunter la5.JPG|150px]] || 7.62x39 mm || {{ZID|Jugoslavija}} || || |- | [[Heckler & Koch G36]] || [[Datoteka:800px-G36bw.jpg|150px]] || 5.56x45 mm [[NATO]] || {{ZID|Njemačka}} || || |- | [[Heckler & Koch 416]] || [[Datoteka:HK416N.png|150px]] || 5.56x45 mm [[NATO]] || {{ZID|Njemačka}} || || |- | [[Steyr AUG]] || || 5.56x45 mm [[NATO]] || {{ZID|Austrija}} || || |- | [[Tara TM4]] || || 5.56x45 mm [[NATO]] || {{ZID|Crna Gora}} || || |} ===Mitraljezi=== {| border=1 style="border-collapse: |- bgcolor=ccccc !Model!!Slika!!Kalibar!!Zemlja porijekla!!Količina!!Bilješke |- | [[Zastava M72]] || [[Datoteka:M72B1.jpg|150px]] || 7.62x39 mm || {{ZID|Jugoslavija}} || || |- | [[Zastava M84]] || [[Datoteka:Zastava M84.jpg|150px]] || 7.62x54 mm || {{ZID|Jugoslavija}} || || |} ===Snajperi=== {| border=1 style="border-collapse: |- bgcolor=ccccc !Model!!Slika!!Kalibar!!Zemlja porijekla!!Količina!!Bilješke |- | [[Zastava M76]] || [[Datoteka:Zastava-M76-Full.jpg|150px]] || 7.9x57 mm || {{ZID|Jugoslavija}} || || |- | [[Zastava M91]] || [[Datoteka:Sniper Zastava M91.jpg|150px]] || 7.62x54 mm|| {{ZID|Srbija i Crna Gora}} || || |- | [[Heckler & Koch PSG1]] || [[Datoteka:PSG1 and MSG 90.jpg|150px]] || 7.62x51 mm NATO|| {{ZID|Njemačka}} || || |- | [[Zastava M93]] || [[Datoteka:Sniper Zastava M93.jpg|150px]] || 12.7x108 mm|| {{ZID|Srbija i Crna Gora}} || || |} ===Bacači granata=== {| border=1 style="border-collapse: |- bgcolor=ccccc !Model!!Slika!!Kalibar!!Zemlja porijekla!!Količina!!Bilješke |- | [[Zastava M93 BGA]] || [[Datoteka:Zastava BGA 30mm 01.jpg|150px]] || 30 mm || {{ZID|Srbija}} || || |- | [[Heckler & Koch AG36]] || [[Datoteka:GewehrAG36.jpg|150px]] || 40 mm || {{ZID|Njemačka}} || || |} ===Artiljerija=== {| class="wikitable" |- bgcolor=aabccc !Model!!Slika!!Tip!!Zemlja porijekla!!Količina!!Bilješke |- |- style="background:#efefef; color:black" |- | [[122 mm haubica D-30|D-30J]] || [[Datoteka:D-30J howitzer.jpg|150px]] || haubica 122&nbsp;mm || {{ZID|SSSR}} || 12 || |} ===Protivoklopno oružje=== {| border=1 style="border-collapse: |- bgcolor=ccccc !Model!!Slika!!Tip!!Zemlja porijekla!!Količina!!Bilješke |- | [[M79 Osa]] || [[Datoteka:M79-OSA.jpg|150px]] || RB || {{ZID|Jugoslavija}} || || |- | [[M80 Zolja]] || [[Datoteka:Zolja1.jpg|150px]] || RB || {{ZID|Jugoslavija}} || || |} ==Reference== {{refspisak}} [[Kategorija:Vojska Crne Gore]] [[Kategorija:Kopnena vojska]] ntfu43cn9m3my2ivns6kfykv1vdu50n Operacija "Zaštitni rub" 0 361628 3899405 3748420 2026-06-21T10:43:36Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899405 wikitext text/x-wiki {{starost}} [[Datoteka:Gaza closure December 2012.jpg|mini|Pojas Gaze, stanje iz decembra 2012.]] [[Datoteka:Gaza demo 2014.jpg|mini|Propalestinske demonstracije u Dublinu]] '''Operacija "Zaštitni rub"''' ([[hebrejski jezik|heb.]]: ''מִבְצָע צוּק אֵיתָ Mivẓaʿ Ẓuq ʾÉyṯan'', [[engleski jezik|eng]]: ''"Operation Protective Edge''") je vojna ofanziva [[Izraelska vojska|izraelske vojske]] u pojasu [[Gaza|Gaze]].<ref name="senior">[http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/.premium-1.604526?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter Hamas official to Haaretz: Palestinian unity government won't be dismantled]''haaretz.com'' objavljeno 12.7.2014, pristupljeno 14.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> Do sada je u Gazi poginulo najmanje 1500 osoba a najmanje 7500 je ranjeno, preko 750000 stanovnika Gaze su u bijegu.<ref>Thomas Pany, ''[http://www.heise.de/tp/artikel/44/44851/1.html Wer sich noch im Gebiet aufhielt, war ein Ziel]'' [[Heise Online]] objavljeno 5.5.2015, pristupljeno 7.5.2015 {{de simbol}}</ref> Izrael je od 8. jula izgubio 56 vojnika, dok je 6 civila poginulo.<ref name="Kerryplan"/><ref name="178-1100"/><ref name="4-222">[http://www.klix.ba/vijesti/svijet/izrael-razmislja-o-kopnenoj-invaziji-na-gazu/140717004 Izrael razmišlja o kopnenoj invaziji na Gazu], klix.ba pristupljeno 17.7.2014 </ref><ref>[http://www.oslobodjenje.ba/vijesti/evropa/sirom-turske-protesti-protiv-izraelske-ofanzive-na-gazu-u-istanbulu-intervenisala-policija Širom Turske protesti protiv izraelske ofanzive, u Istanbulu intervenisala policija], ''oslobodjenje.ba'' pristupljeno 19.7.2014 </ref><ref>[http://www.stern.de/news2/aktuell/schon-mehr-als-330-tote-im-gazastreifen-2125173.html Schon mehr als 330 tote im Gazastreifen]{{Mrtav link}}, ''stern.de'' objavljeno 19.7.2014, pristupljeno 19.7.2014</ref><ref name="Brisel">[http://www.klix.ba/vijesti/svijet/brisel-hiljade-ljudi-dalo-podrsku-palestincima-zapaljene-americka-i-izraelska-zastava/140719084 Brisel: Hiljade ljudi dalo podršku Palestincima, zapaljene američka i izraelska zastava], ''klix.ba'' objavljeno 19.7.2014, pristupljeno 19.7.2014 </ref><ref name="400/2500/13"> Hans Christian Rößler, [http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/naher-osten/tausende-palaestinenser-auf-der-flucht-vor-angriffen-13055995.html Tausende Palästinenser auf der Flucht, Dutzende getötet], ''faz.net'' objavljeno 21. 7.2014; pristupljeno: 21. 7.2014</ref><ref name="700-Hamas">[http://www.heise.de/tp/artikel/42/42346/1.html Hamas fordert die Öffnung der Grenzen Gazas], ''heise.de/tp'', objavljeno 24. 7.2014; pristupljeno 24. 7.2014 </ref><ref name="24sata" /><ref name="UNskola" /> == Povod == 12. juna 2014 nestala su tri izraelska maloljetnika koji su putovali [[autostop]]o<nowiki/>m.<ref>[http://www.theguardian.com/world/2014/jun/13/israel-search-missing-teenagers-hebron|titel=Israelis launch search around Hebron after three teenagers go missing]{{Mrtav link}}''TheGuardian.com'' objavljeno 13.7.2014, pristupljeno 13.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> Posljednji put su viđeni na raskršću kod Allon Shewuta, gdje se nalazi vojna oblast C izraelske vojske u [[Zapadna obala|Zapadnoj obali]]. Tokom potrage za nestalima, izraelska vojska je pretražila veliki broj kuća gdje žive [[Palestina|Palestinci]], od kojih je oko 300 uhapšeno. Nekoliko Palestinaca je ranjeno i ubijeno tokom te akcije. Izraelske vlasti optužile su [[Hamas]] za kidnapovanje izraelskih tinejdžera. Hamas je odbacio sve optužbe.<ref>[http://www.handelsblatt.com/politik/international/verschwundene-jugendliche-israel-nimmt-massenhaft-hamas-mitglieder-fest/10071864.html Israel nimmt massenhaft Hamas-Mitglieder fest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140727213002/http://www.handelsblatt.com/politik/international/verschwundene-jugendliche-israel-nimmt-massenhaft-hamas-mitglieder-fest/10071864.html |date=27. 7. 2014 }}''handelsblatt.com'' objavljeno 19.6.2014 pristupljeno 14. 7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Izraelski zvaničnici su izjavili da su Palestinci, zbog otmice, "otvorili vrata pakla". Eventualni dokazi o umiješanosti Hamasa nisu prikazani javnosti.<ref name="senior" /><ref name="UndamTagdanach">Oliver Eberhardt, [http://www.heise.de/tp/artikel/42/42240/1.html Und am Tag danach?] ''heise.de/tp'' objavljeno 12.7.2014, pristupljeno 15.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref><ref>Hans-Christian Rößler, [http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/naher-osten/hans-christian-roessler-sderot-13031160.html Bei lebendigem Leibe]''faz.net'' objavljeno 6.7.2014, pristupljeno 7.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> 30. juna pronađeni su leševi nestalih tinejdžera u blizini [[Hebron]]a. 2. jula su izraelski desničari kidnapovali Palestinca Mohammed Al-A'wewia, kojeg su živog spalili. Izraelska policija je 4 dana kasnije uhapsila 6 osumnjičenih Izraelaca, radilo se o maloljetnicima, i trojica su priznala krivicu.<ref>[http://www.israelnews.net/index.php/sid/223558111/scat/f81a4d9d561822ee/ht/Shin-Bet-forces-arrest-six-in-connection-with-Palestinian-teens-killing Shin Bet forces arrest six in connection with Palestinian teens killing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714194312/http://www.israelnews.net/index.php/sid/223558111/scat/f81a4d9d561822ee/ht/Shin-Bet-forces-arrest-six-in-connection-with-Palestinian-teens-killing |date=14 Juli 2014 }}''israelnews.net'' objavljeno 6.7.2014, pristupljeno 7.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref><ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/israel-verdaechtige-gestehen-mord-an-palaestinensischem-teenager-a-979749.html Drei Verdächtige gestehen Mord an palästinensischem Teenager]''spiegel.de'' objavljeno 7.7.2014, pristupljeno 11.7.2014{{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> 3. jula je izraelska vojska počela s [[avijacija|vazdušnim napadima]] na pojas Gaze, Palestinci su uzvratili kratkometnim [[raketa]]ma [[Qassam]] koje do sada nisu nijednu osobu usmrtile.<ref>[http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/1.602557 Israel strikes Gaza; Sderot hit by rocket] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140713220021/http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/1.602557 |date=13. 7. 2014 }}''haaretz.com'' objavljeno 3.7.2014, pristupljeno 7.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> Izraelski desničari vide u napadu na Gazu test za eventualni napad na [[Iran]]. Vlade [[Egipat|Egipta]], [[Jordan]]a i još nekoliko arapskih zemalja su protestovale, smatrajući da bi takva reakcija situaciju samo pogoršala.<ref>Oliver Eberthardt, [http://www.heise.de/tp/artikel/42/42253/1.html Von Gaza nach Teheran?] ''heise.de/tp'' objavljeno 14.7.2014, pristupljeno 15.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Pojedini zastupnici tvrde linije u izraelskoj vladi zahtijevali su kao odmazdu potpunu okupaciju Gaze.<ref name="UndamTagdanach" /> == Operacija Zaštitni rub == [[8. juli|8. jula]] je izraelska vosjka najavila početak ofanzive ''Protective Edge'' (bs. "zaštitni rub"). Kao cilj je naveden zaustavljanje raketiranja Izraela. Prvog dana operacije je oko 300 projektila iz pojasa Gaze ispaljeno, dok je izraelska avijacija napala i uništila oko 50 pretežno civilnih objekata.<ref>[http://www.theguardian.com/world/2014/jul/08/operation-protective-edge-israel-bombs-gaza-in-retaliation-for-rockets Reuters: "Operation Protective Edge: Israel bombs Gaza in retaliation for rockets"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714143845/http://www.theguardian.com/world/2014/jul/08/operation-protective-edge-israel-bombs-gaza-in-retaliation-for-rockets |date=14. 7. 2014 }}''theguardian.com'' objavljeno 8.7.2014, pristupljeno 10.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> Istovremeno je Izrael počeo skupljati [[pješadija|pješadiju]].<ref>[http://www.zeit.de/politik/ausland/2014-07/raketenangriffe-israel Israel bereitet Einsatz von Bodentruppen vor] objavljeno 8.7.2014, pristupljeno 10.7.2014{{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Organizacija Ujedinjenih nacija za pomoć Gazi ([[UNRWA]]) je 12. jula javila da u pojasu Gaze 70.000 ljudi nema više struje i da je u zadnjih 24 sata ubijeno više od 25 djece. Od 8.jula je ukupno 130 civila u pojasu Gaze ubijeno, od kojih 28 djece <ref>[http://www.unrwa.org/gaza-emergency The Latest Updates from Gaza] objavljeno 8.7.2014, pristupljeno 10.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> Za prekid struje je izraelska vojska navela razlog zalutalu ''Qassam'' raketu.<ref>[http://www.latimes.com/world/middleeast/la-fg-israel-ground-raid-gaza-20140713-story.html#navtype=outfit Batsheva Sobelman, Rushdi abu Alouf und Henry Chu: "Israel pounds northern Gaza Strip after warning residents to flee"]''latimes.com'' objavljeno 13.7.2014, pristupljeno 13.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> 13. jula u Gazu upadaju izraelski [[komandos]]i da bi uništili lansirne rampe. Do tog dana je oko 783 raketa ispaljeno, 143 su oborene protivraketnim sistemom [[Željezna kupola]] ([[Engleski jezik|en]]. "Iron Dome"). Izrael je dotle napao oko 1220 objekata.<ref Name="Spiegel">''[http://www.spiegel.de/politik/ausland/gazastreifen-soldaten-aus-israel-und-hamas-liefern-sich-schiesserei-a-980756.html#js-article-comments-box-pager Schießerei mit Hamas: Israel schickt Elitetruppe in den Gazastreifen]''spiegel.de'' objavljeno 13.7.2014 pristupljeno 13.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Broj raketnih napada je do 14 .jula procijenjen na oko 800, dok je izraelska avijacija izvela oko 1300 napada<ref>[http://www.theguardian.com/world/2014/jul/14/israel-drone-launched-gaza-ashdod Peter Beaumont: "Israel says it has shot down drone launched from Gaza"]''theguardian.com'' objavljeno 14.7.2014, pristupljeno 14.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> Izraelski premijer [[Benjamin Netanjahu|Netanyahu]] je 16. jula otpustio ministra odbrane [[Danny Danon|Danona]], nakon što je Danon zatražio agresivnije napade na Palestince, uključujući i [[pješadija|pješadiju]].<ref name="DannyDanon">Hans-Christian Rößler, Jerusalem "[http://www.faz.net/aktuell/politik/israel-als-netanjahu-der-kragen-platzte-13048981.html Als Netanjahu der Kragen platzte]"''faz.net'' objavljeno 16.7.2014 pristupljeno 16.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Dan prije je [[Egipat]] posredovao u prekidu vatre,dok je Netanyahu glasao za, Danon je zajedno sa ministrom vanjskih poslova [[Avigdor Lieberman|Liebermanom]] i ministrom privrede [[Naftali Bennett|Bennettom]] glasao suzdržano.<ref name="DannyDanon" /> === Kopnena ofanziva === [[Datoteka:Peace_demonstration_in_Tel_Aviv.jpg|220px|desno|mini|Demonstracije [[Arap]]a i [[Izraelac]]a u [[Tel Aviv]]u protiv vojnih operacija]] 18. jula je izraelska vojska počela s kopnenom ofanzivom koristeći [[Artiljerija|artiljeriju]], pješadiju i [[tenk]]ove. 20. jula dopisnik [[CNN]]-a Ben Wedeman je javio iz Gaze da vlada "pravi pakao" i da nema govora o "hirurškoj preciznosti" izraelskih napada. Istog dana izraelska vojska je izdala upozorenje da ne snose odgovornost za [[novinar]]e koji borave u Gazi.<ref>Thomas Pany, [http://www.heise.de/tp/artikel/42/42312/1.html Gaza: Die Hölle, wieder einmal],'' heise.de/tp'' objavljeno 20. 7 2014; pristupljeno 21. 7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> === Posljedice === Već prvog dana kopnene ofanziva poginulo je 20 Palestinaca, među njima i jedna [[beba]].<ref>[http://www.stern.de/news2/aktuell/20-tote-seit-start-von-israelischer-bodenoffensive-2124985.html 20 Tote seit Start der israelischen Bodenofensive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150522215648/http://www.stern.de/news2/aktuell/20-tote-seit-start-von-israelischer-bodenoffensive-2124985.html |date=22. 5. 2015 }}, ''stern.de'' objavljeno 18.7.2014, pristupljeno 19.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Palestinski izvori su 15. jula naveli 178 ubijenih i 1100 ranjenih osoba.<ref name="178-1100">Thomas Panny, [http://www.heise.de/tp/artikel/42/42267/1.html Netanjahu droht Hamas mit Intensivierung der Angriffe], ''heise.de/tp'' objavljeno 15.7.2014, pristupljeno 15.7.2014 </ref> <ref Name="Spiegel" /> UN biro za Prvu pomoć ''Ocha'' je naveo da su dvije trećine žrtava civili.<ref>''[http://www.faz.net/aktuell/politik/israel-und-gaza-rakete-um-rakete-13042080-p2.html Rakete um Rakete]'', faz.de objavljeno 12.7.2014 prsitupljeno 13.7.2014.</ref> Palestinski izvori navode da civili čine 70 procenata povrijeđenih, a da su dvije trećine mrtvih žene i djeca.<ref>''[http://www.sueddeutsche.de/politik/neuer-gaza-krieg-zerfetzte-welt-1.2041851-2 Angstvolle Lähmung hat sich über den Küstenstreifen gelegt]'', Süddeutsche.de objavljeno 12.7.2014 pristupljeno 13.7.2014.{{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> 17.jula 2014 je ubijeno četvoro palestinske djece dok su se igrali na plaži.<ref name="4-222"/> U Izraelu je umrla starija žena od infarkta, dok je tražila bunker.<ref>[http://www.stern.de/politik/ausland/gaza-konflikt-israel-bereitet-bodenoffensive-vor-2123150.html Israel bereitet Bodenoffensive vor]''stern.de'' objavljeno 11.jula 2014, prsitupljeno 13.7.2014.</ref> U [[Ashdod]]u je 11. jula pogođena [[benzinska pumpa]], jedan 50-godišnjak je zadobio opekotine.<ref>{{Cite web|url=https://www.deutschlandfunk.de/nahostkonflikt-obama-bietet-sich-als-vermittler-an-100.html|title=Nahostkonflikt - Obama bietet sich als Vermittler an|last=deutschlandfunk.de|date=11. 7. 2014|website=Die Nachrichten|language=de|access-date=27. 7. 2025}}</ref> 13. jula su 4 izraelska komandosa lakše povrijeđena.<ref>''[http://www.timesofisrael.com/as-hamas-war-goes-into-sixth-day-israel-steps-up-air-strikes-after-rocket-barrage-on-central-israel/ Rocket explodes in Ashkelon; teen seriously injured]'', The Times of Israel objavljeno 13.7.2014 pristupljeno 13.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> Izraelska vojska je 19. jula u sukobima s Hamasom izgubila dva vojnika.<ref>[http://www.klix.ba/vijesti/svijet/jedinice-hamasa-ubile-dvojicu-izraelskih-vojnika/140719068 Jedinice Hamasa ubile dvojicu izraelskih vojnika], ''klix.ba'' objavljeno 19.7.2014, pristupljeno 19.7.2014</ref> 21. jula poginulo je 13 izraelskih vojnika, dok su tražili provizorne [[tunel]]e u Gazi. Za samo jedan dan, od nedjelje 20. jula, izginulo je 60 Palestinaca, na hiljade su u bijegu.<ref name="400/2500/13" /> Zadnjih dana pred kraj mjeseca [[Ramazan]]a na području Zapadne obale organizovani su protesti podrške Gazi, u sukobima s izraelskom policijom 25 .jula ubijeno je 7 Palestinaca. Vojni krugovi u Izraelu smatraju da bi protesti mogli prerasti u [[Intifada|Treću intifadu]]. U [[Nablus]]u je izraelski doseljenik, prema navodima palestinskih izvora ženska osoba koja je izašla iz auta, zapucao na demonstrante prilikom čega su ubijena dva Palestinca.<ref name="Zapadnaobala7">Isabel Kershner, Michael R. Gordon [http://www.nytimes.com/2014/07/26/world/middleeast/israel-gaza-strip.html?_r=1 Israel Agrees to Pause in Assault on Gaza as Cease-Fire Deal Is Pursued]''nytimes.com'', objavljeno 25. 7.2014; pristupljeno: 27. 7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> [[Datoteka:The_home_of_the_Kware%27_family%2C_after_it_was_bombed_by_the_military.jpg|220px|desno|mini|Uništena kuća u Gazi]] 29. jula, drugog dana [[Bajram]]a, u Gazi je ubijeno 100 ljudi. To je do tada najveći broj žrtava od početka operacije. Izraelska vojska pogodila je [[Električni generator|generatore]] jedine [[Elektrana|elektrane]] koja postoji u Gazi. Proizvodnja struje je, prema direktoru elektrane ''Rafiqu Malihi'', obustavljena za oko godinu dana.<ref name="100aj">Fares Akram,[http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/07/israel-strikes-gaza-only-power-plant-201472911383591718.html "Israeli bombs kill 100 Gazans in single day"]''aljazeera.com'', objavljeno 29. 7.2014; pristupljeno: 29. 7.2014</ref> Granate, ispaljene od izraelske artiljerije pogodile su 30. jula školu UN-a u Gazi, tu se nalazilo i [[šatorsko naselje]]. Ubijeno je 40 civila među njima i dosta djece. Generalni sekretar UN-a [[Ban Ki Moon]] izjavio je da "gađanje škole i djece dok spavaju se ne može ničim opravdati", nakon što je glasnogovornica [[Bijela kuća|Bijele kuće]] [[Bernadette Meehan]] optužila Hamas za pogibiju civila, jer su navodno u podrumu škole skrivane rakete.<ref name="UNskola">[http://www.faz.net/aktuell/politik/israelischer-beschuss-von-un-schule-vereinte-nationen-angriff-ist-durch-nichts-zu-rechtfertigen-13073039.html "Vereinte Nationen: Angriff ist durch nichts zu rechtfertigen "]''faz.net'', objavljeno 30. 7.2014; pristupljeno: 2. 8.2014</ref> 31. jula izraelska vojska mobiliše dodatnih 16.000 [[rezervisti|rezervista]] čime njihov ukupan broj iznosi 86.000. Isti dan izraelska avijacija napala je [[džamija|džamiju]] u blizini škole UN-a. Palestinski predsjednik [[Mahmud Abas]] nazvao je situaciju u Gazi [[katastrofa]]lnom. [[Chris Gunnes]] glasnogovornik ''UNWRA'' zaplakao je tokom intervjua za [[Al Jazeera]]u, dok je pokušao opisati humanitarnu situaciju u Gazi.<ref>[http://www.faz.net/aktuell/israels-offensive-in-gaza-netanjahu-waffenruhe-nach-zerstoerung-der-tunnel-13073772.html "Netanjahu: Waffenruhe nach Zerstörung der Tunnel"], ''faz.net'', objavljeno 31. 7.2014; prsitupljeno: 2. 8.2014 </ref><ref>[http://www.stern.de/politik/ausland/gaza-krieg-un-mitarbeiter-bricht-vor-laufender-kamera-in-traenen-aus-2127718.html UN-Mitarbeiter bricht vor laufender Kamera in Tränen aus], ''stern.de'', objavljeno 31. 7 2014; pristupljeno: 2. 8.2014 </ref> Izraelska vojska je 2. augusta potpuno uništila [[Islamski univerzitet u Gazi]].<ref> [http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/israel-strikes-university-gaza-city-20148283821707200.html "Israel strikes university in Gaza City"], ''aljazeera.com'', objavljeno 2. 8.2014; pristupljeno: 2. 8.2014 </ref> [[Datoteka:IDF_forces_prepare_themselves_before_entering_Gaza_%2814495174358%29.jpg|220px|desno|mini|Izraelski vojnici se spremaju za Gazu]] === Posredovanje za prekid vatre === Posredovan je prvi prekid vatre u trajanju od 24 sata. Hamas je izjavio da će 27. jula od 13:00 obustaviti paljbu. Izrael je odbio produžavanje prekida vatre, nakon što je to Ban Ki Moon zahtijevao.<ref name="24sata">[http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/naher-osten/gazastreifen-israel-will-keine-neue-waffenruhe-13066951.html Israel will keine neue Waffenruhe]''faz.net'', objavljeno 27. 7.2014; pristupljeno: 28. 7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Palestinska strana postavila je sljedeće uslove<ref name="Warum die Araber Israel unterstützen" />: * puštanje Palestinaca iz zatvora koji su tokom potrage bili pohapšeni * deblokada Gaze na moru * prestanak napada na Gazu Izraelski zvaničnici su izjavili "da još nije vrijeme za to". Khaleed Meshaal, vođa Hamasa nagovijestio je da njegovi borci mogu još dugo izdržati i da će Izrael platiti visoku cijenu ako nastavi ofanzivu.<ref name="700-Hamas"/>: "''What is the price to pay? How many Israeli soldiers is Israel willing to see dead before the siege is lifted?''" (bs. "Kolika je cijena što će se platiti? Koliko mrtvih izraelskih vojnika hoće Izrael da vidi, prije nego što obustavi ofanzivu ?" ) Izraelska strana postavila je sljedeće uslove<ref name="demilitarizacija"/>: * potpunu demilitarizaciju pojasa Gaze, odnosno predaju oružja. * uništenje svih raketa * zatrpavanje tunela Predloženo je da se u tom slučaju postave posmatrači na liniji razgraničenja, ali je to od strane Izraela odbijeno. Netanyahu je, pod pritiskom desne frakcije, u izraelskom parlamentu izjavio da prekid vatre ovisi od Hamasa.<ref name="demilitarizacija">Oliver Eberhardt, [http://www.heise.de/tp/artikel/42/42288/1.html "Gaza: Der Friedensvorschlag der Hamas"] ''heise.de'', objavljeno 17. 7.2014; pristupljeno: 2. 8.2014</ref> [[Saudijska Arabija]], [[Katar]] i [[Turska]] aktivno se uključuju u posredovanje. Hamas je odbio posredovanje Egipta nakon što je u egiptska vojska 27. jula zatrpala 13 tunela koji su povezivali [[Sinajsko poluostrvo]] s pojasom Gaze.<ref name="danemozda">Oliver Eberhardt, [http://www.heise.de/tp/artikel/42/42372/1.html "Ja. Nein. Vielleicht"] ''heise.de'', objavljeno 28. 7.2014; pristupljeno: 2. 8.2014</ref> 30 .jula objavljen je zapis telefonskog razgovora Obame i Netanyahua, prema kojem je Obama zatražio da Izrael odmah obustavi napade, dok je Natanyahu uzvratio da ne ''vjeruje Saudijskoj Arabiji, Kataru i Turskoj'' i da nema prekida napada. Obje strane (SAD i Izrael) su isti dan demantovale autentičnost zapisa.<ref name="zapis">Rainer Sommer, [http://www.heise.de/tp/news/Netanyahu-erteilt-Obama-glatte-Absage-2280466.html "Netanyahu erteilt Obama glatte Absage"] ''heise.de'', objavljeno 30. 7.2014; pristupljeno: 2. 8.2014</ref> SAD šalje ministra vanjskih poslova John Kerrya. Kerry je u četvrtak 31. jula izraelskoj strani predstavio plan koje je sličan inicijativi Saudijske Arabije, Katara i Turske. Plan je od strane Izraela odbijen. Komandant Quassam brigada, Mohammed Daif, odbio je svako primirje "dokle god se Palestinci ne osjećaju sigurnim" <ref name="Kerryplan">Oliver Eberhardt, [http://www.heise.de/tp/artikel/42/42416/1.html "Gaza: Geschichten von Macht und Geld"]''heise.de'', objavljeno 31. 7.2014; pristupljeno: 2. 8.2014</ref> == Međunarodne reakcije == ===Austrija=== [[Datoteka:Wien_-_Demo_f%C3%BCr_Frieden_in_Gaza,_20._Juli_2014_(2).JPG|220px|desno|mini|Mirne demonstracije podrške Gazi u Beču]] U [[Beč]]u je 20. jula oko 11.000 ljudi mirno protestovalo u znak podrške Gazi.<ref>[http://www.krone.at/Oesterreich/Wien_11.000_Teilnehmer_bei_Gaza-Demonstration-Sind_fuer_Menschen-Story-412593 Wien: 11.000 Teilnehmer bei Gaza- Demonstration], ''krone.at'' objavljeno 20. 7.2014; pristupljeno: 2. 8..2014 </ref> === Belgija === U [[Brisel]]u okupilo se je nekoliko hiljada ljudi i dalo podršku stanovništvu u Gazi.<ref name="Brisel"/> === Bosna i Hercegovina === [[Datoteka:Mirna šetnja kao podrška Gazi u Sarajevu 18072014840.jpg|mini|Mirna šetnja za podršku Gazi u Sarajevu 18. 07. 2014.]] U Sarajevu je održana šetnja na [[Baščaršija|Baščaršiji]] u znak podrške Gazi. Prisutnima se obratio [[režiser]] [[Gradimir Gojer]] riječima da ''napad na Gazu pokazuje da [[fašizam]] u svijetu još nije pobjeđen'' ''i da građani BiH znaju po svojoj koži šta znači fašizam''.<ref>[http://www.oslobodjenje.ba/vijesti/bih/sarajlije-na-skupu-podrske-palestini-poraziti-fasizam-radi-buducnosti Sarajlije na skupu podrške Palestini: Poraziti fašizam radi budućnosti], ''oslobodjenje.ba ''pristupljeno'' ''19.7.2014 </ref> === Egipat === Vođe [[Muslimanska braća|Muslimanske braće]] i ljevičarskih organizacija su već bile pohapšene, nisu se održale masovne demonstracije protiv Izraela kao u vrijeme [[Hosni Mubarak|Mubaraka]]. Nova egipatska vlada, s generalom Al-Sisijem na čelu, podržala je poziciju Izraela a odbacila zahtjeve Hamasa.<ref name="Warum die Araber Israel unterstützen">Rainer Hermann, [http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/naher-osten/bodenoffensive-in-gaza-warum-die-araber-israel-unterstuetzen-13057105.html Bodenoffensive in Gaza: Warum die Araber Israel unterstützen], ''faz.net'' objavljeno 22. 7.2014; pristupljeno: 22. 7.2014</ref> === Sjedinjene američke države === Američki predsjednik [[Barack Obama|Obama]] je u izraelskim dnevnim novinama [[Haaretz]] pozvao obje strane da prekinu borbe.<ref>Barack Obama [http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/israel-peace-conference/1.603324 Peace is the only path to true security for Israel and the Palestinians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150919141719/http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/israel-peace-conference/1.603324 |date=19. 9. 2015 }}''haaretz.com'' objavljeno 8.7.2014, pristupljeno 8.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Vijeće sigurnosti UN-a je 12. jula pozvalo da se uspostavi prekid vatre.<ref>[http://www.stern.de/news2/aktuell/gaza-konflikt-un-sicherheitsrat-ruft-zu-waffenruhe-auf-2123535.html Gaza konflikt UN Sicherheitsrat ruft zur Waffenruhe auf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714215159/http://www.stern.de/news2/aktuell/gaza-konflikt-un-sicherheitsrat-ruft-zu-waffenruhe-auf-2123535.html |date=14. 7. 2014 }}''stern.de'' objavljeno 13.7.2014, pristupljeno 13.7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref><ref>[http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=48257#.U8IdzqGw1zA Security Council calls for Israeli-Palestinian ceasefire ]''un.org'' objavljeno 13.7.2014, pristupljeno 13.7.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> Norveški doktor Mad Gilbert koji pomaže stanovništvu u Gazi je 20.jula Obami uputio pismo pitajući ga ''Mr. Obama do you have a heart''? (bs. "gospodine Obama imate li srce?"). Pismo je završio da ovako više ne može.<ref>Mads Gilbert, [http://www.middleeastmonitor.com/articles/middle-east/12920-letter-from-gaza-by-a-norwegian-doctor Letter from Gaza by a Norwegian doctor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140721232206/https://www.middleeastmonitor.com/articles/middle-east/12920-letter-from-gaza-by-a-norwegian-doctor |date=21 Juli 2014 }}, ''middleeastmonitor.com ''objavljeno 20. 7.2014; pristupljeno 21. 7.2014</ref> === Francuska === Ministar unutrašnjih poslova F[[Francuska|rancuske]] [[Bernard Cazeneuve|Cazeneuve]] je 19. jula 2014 zatražio da se zabrane propalestinske demonstracije.<ref>[http://www.klix.ba/vijesti/svijet/francuska-postala-prva-zemlja-koja-je-zabranila-proteste-u-znak-podrske-gazi/140719016 Francuska postala prva zemlja koja je zabranila proteste u znak podrške Gazi], ''klix.ba'' objavljeno 19.7.2014, pristupljeno 19.7.2014 </ref> Uprkos upozorenju predsjednika Francuske [[Francois Hollande|Hollandea]], da će oni koji učestvuju u protestima "''snositi posljedic''e", 5000 osoba je istog dana izašlo na ulice u [[Pariz]]u, [[Marse|Marsilya]], [[Lyon]]u, [[Lill]]u i [[Nantes]]u .<ref>[http://www.oslobodjenje.ba/vijesti/evropa/uprkos-zabrani-pet-hiljada-osoba-u-parizu-protestovalo-protiv-izraleskih-napada-na-gazu Uprkos zabrani pet hiljada osoba u Parizu protestovalo protiv izraleskih napada na Gazu], ''oslobodjenje.ba'' pristupljeno 19.7.2014 </ref> === Njemačka === Kancelarka [[Angela Merkel]] izjavila je 18. jula da Izrael ima "pravo na samoodbranu".<ref>[http://newskitchen.eu/2014/07/18/merkel-israel-hat-recht-auf-selbstverteidigung/ Merkel: Israel hat Recht auf Selbstverteidigung]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}, ''newskitchen.eu, ''objavljeno 18. 7.2014; prsitupljeno 22. 7.2014</ref> Ministar vanjskih poslova [[Frank-Walter Steinmeier]] je izjavio, povodom demonstracija 22. jula u [[Berlin]]u protiv napada u Gazi, da se "neće tolerisati antiizraelske i [[Antisemitizam|antisemitske]] parole ".<ref> [http://www.spiegel.de/politik/deutschland/parolen-gegen-israel-steinmeier-verurteilt-antijuedische-vorfaelle-a-982298.html Demos in Deutschland: Steinmeier verurteilt antijüdische Parolen], ''spiegel.de'', objavljeno 22. 7.2014; pristupljeno 22. 7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Izraelski ambasador u Njemačkoj Yakov Hadas-Handelsman rekao je da su Jevreji u opasnosti kao "1938.". Sekretar Jevrejskog centralnog savjeta (njem. ''Zentralrat der Juden'') Dieter Graumann tražio je da se policija uključi ako se u internetu kritikuje Izrael ili Jevreji.<ref>[http://www.stern.de/politik/deutschland/antisemitismus-in-deutschland-botschafter-sieht-kultur-des-hasses-gegen-juden-2125719.html Botschafter sieht "Kultur des Hasses" gegen Juden], ''stern.de'', objavljeno 22. 7.2014; pristupljeno 22. 7.2014 </ref> Prema anketi objavljenoj 23. jula u njemačkom "Stern", napravljna od "forsa", većina Njemaca smatra Izrael glavnim krivcem.<ref> [http://www.stern.de/politik/ausland/stern-umfrage-deutsche-geben-israel-eine-mitschuld-am-nahost-konflikt-2124202.html Deutsche geben Israel eine Mitschuld am Nahost-Konflikt], ''stern.de'' objavljeno 23. 7.2014; pristupljeno: 23. 7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> Historičar [[Wolfgang Benz]] ne vidi porast antisemitizma, jer je on "konstantno" prisutan, dok izdavač [[Rolf Verleger]] vidi problem u "nepomirljivoj politici" (njem. ''unversöhnliche Politik'') koja ostavlja utisak da [[judaizam]] vlada svijetom (njem. ''Weltjudentum'').<ref>Peter Nowak [http://www.heise.de/tp/news/Explosion-des-Antisemitismus-oder-die-Wut-der-Verdammten-der-Erde-2265881.html Botschafter Explosion des Antisemitismus oder die Wut der Verdammten der Erde], ''heise.de/tp'', objavljeno 24. 7.2014; pristupljeno 24. 7.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref> === Turska === [[Turska|Turski]] premijer [[Recep Tayyip Erdoğan|Erdoğan]] je kritikovao [[Evropska unija|EU]] i UN a posebno [[islam]]ski svijet zbog ćutanja o pogibiji palestinske djece, te osudio jednostranu podršku Izraela.<ref>[http://www.klix.ba/vijesti/svijet/erdogan-kritikovao-eu-i-un-zasto-cutite-zar-palestinska-djeca-nisu-djeca/140718159 Erdogan kritikovao EU i UN: Zašto ćutite, zar palestinska djeca nisu djeca!?], ''klix.ba'' objavljeno 19.7.2014, pristupljeno 19.7.2014 </ref> === Velika Britanija === U [[London]]u je 100.000 ljudi protestovalo protiv napada na Gazu.<ref>[http://www.klix.ba/vijesti/svijet/london-100-000-ljudi-protestovalo-protiv-izraelskih-napada-na-gazu/140719076 London: 100.000 ljudi protestovalo protiv izraelskih napada na Gazu], ''klix.ba'' objavljeno 19.7.2014, pristupljeno 19.7.2014 </ref> == Analize == Bettina Marx kolumnistkinja na [[Deutsche Welle]] smatra da je Izrael otmicu upotrijebio kao povod da razbije jedinstvenu vladu Hamasa i [[PLO]]-a.<ref>Bettina Marx, ''[http://www.dw.de/zar-je-za-sve-kriv-samo-hamas/a-17786221?maca=bos-TB_bs_avaz_sve-4962-html-cb Zar je za sve kriv samo Hamas?], dw.de'' objavljeno 15.7.2014, pristupljeno 15.7.2014</ref>[[Zbigniew Brzezinski]], američki geostrateg izjavio je u intervjuu za CNN da Netanyahu pravi ozbiljnu grešku što ne prihvata palestinsku vladu u kojoj je zastupljen i Hamas. Brzezinski smatra da će omalovažavanje Hamasa i vojne akcije u potpunosti izolovati Izrael.<ref>[http://globalpublicsquare.blogs.cnn.com/2014/07/21/brzezinski-netanyahu-making-a-very-serious-mistake/ Brzezinski: Netanyahu 'making a very serious mistake'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140722204622/http://globalpublicsquare.blogs.cnn.com/2014/07/21/brzezinski-netanyahu-making-a-very-serious-mistake/ |date=22. 7. 2014 }}, ''globalpublicsquare.blogs.cnn.com'' objavljeno 21. 7.2014; pristupljeno 22. 7.2014</ref> David Hearst, kolumnist na ''MIDDLE EAST EYE, ''piše da Saudijska Arabija ima interes uništenja Hamasa, time bi se na [[Bliski istok|Bliskom istoku]] zadržao "[[status quo]]". Navodi da podrška SAD-a skreće pažnju javnosti od saudijsko-izraelskog saveza.<ref>David Hearst [http://www.middleeasteye.net/columns/saudi-israeli-alliance-forged-blood-601611381 Saudi Israeli alliance forged in blood] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140724072234/http://www.middleeasteye.net/columns/saudi-israeli-alliance-forged-blood-601611381 |date=24. 7. 2014 }} ''middleeasteye.net'', objavljeno 20. 7.2014; pristupljeno: 23. 7.2014</ref> Dr. Alia Brahimi s [[Oxford]]skog univerziteta je u kolumni [[Al Jazeera]]e pitala zašto isključivo Izrael ima pravo na samoodbranu dok su palestinski civili samo "živi štitovi" Hamasa. Navela je da Izrael koristi [[slogan]] na smrt osuđenog anarhiste [[Émile Henry]]ja, koji je nakon izvršenog bombaškog napada pred sudom izjavio :"''Nedužna žrtva ne postoji''" <ref>Dr. Alia Brahimi [http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2014/07/gaza-no-innocent-victims-2014726173059907457.html Gaza: No innocent victims?]''aljazeera.com'', objavljeno 25. 7.2014; pristupljeno: 27. 7.2014</ref> Abed Schokry profesor na Univerzitetu u Gazi izrazio je žaljenje zbog "dvostrukih standarda", prema kojim su Palestinci teroristi čak i kad se brane, te je izjavio da kao Palestinac zbog velikog broja žrtava ne može ostati [[objektivnost|objektivan]].<ref>Marcel Reich [http://www.handelsblatt.com/politik/international/krieg-in-gaza-sind-wir-keine-menschen-seite-all/10279492-all.html "„Sind wir keine Menschen?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140805012046/http://www.handelsblatt.com/politik/international/krieg-in-gaza-sind-wir-keine-menschen-seite-all/10279492-all.html |date=5. 8. 2014 }}''handelsblatt.com'', objavljeno 1. 8.2014; pristupljeno: 30. 8.2014</ref> == Također pogledajte == * [[Izraelsko-libanski sukob 2006.|Izraesko-libanski sukob 2006.]] * [[Jom Kipurski rat]] * [[Cionizam]] * [[Bliskoistočni sukob]] * [[AIPAC]] * [[Yasser Arafat]] * [[Libanski građanski rat]] * [[Šestodnevni rat]] == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Operation Protective Edge}} *[http://www.nytimes.com/interactive/2014/07/15/world/middleeast/toll-israel-gaza-conflict.html Broj poginulih, ranjenih. Napadi izraelske vojske i broj ispaljenih Qassam raketa]''nytimes.com'' {{Simboli jezika|en|Engleski}} *[http://live.aljazeera.com/Event/Gaza_Blog Gaza live blog]''aljazeera.com'' {{Simboli jezika|en|Engleski}} == Reference == {{refspisak|3}} [[Kategorija:2014. u Palestini]] [[Kategorija:2014. u Izraelu]] [[Kategorija:Izraelsko-arapski sukob]] [[Kategorija:Palestina]] [[Kategorija:Pojas Gaze]] [[Kategorija:Sukobi u 2014.]] [[Kategorija:Historija Izraela]] [[Kategorija:Historija Palestine]] t834yc5axeael6ugc08mgvebr2tynry Šablon:Utakmice nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine 10 365120 3899258 3839757 2026-06-20T15:35:06Z Danny 1994 70955 3899258 wikitext text/x-wiki {{Navkutija sa kolonama | ime = Utakmice nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine | naslov = [[Utakmice nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine|{{boja|#FFd700|Utakmice}}]] [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|{{boja|#FFd700|nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine}}]] | naslovstil = background-color:#070db5; color:#FFd700; border-top:#ffff00 2px solid; border-bottom:#ffff00 2px solid; | stanje = {{{stanje|}}} | podacistil = padding-top:2px; | podaciklasa = plainlist | kolonaširina = 19% | kolona1 = * {{ZD|ALB}} [[Nogometne utakmice Albanija – Bosna i Hercegovina|Albanija]] * {{ZD|ALŽ}} [[Nogometne utakmice Alžir – Bosna i Hercegovina|Alžir]] * {{ZD|AND}} [[Nogometne utakmice Andora – Bosna i Hercegovina|Andora]] * {{ZD|ARG}} [[Nogometne utakmice Argentina – Bosna i Hercegovina|Argentina]] * {{ZD|ARM}} [[Nogometne utakmice Armenija – Bosna i Hercegovina|Armenija]] * {{ZD|AUT}} [[Nogometne utakmice Austrija – Bosna i Hercegovina|Austrija]] * {{ZD|AZE}} [[Nogometne utakmice Azerbejdžan – Bosna i Hercegovina|Azerbejdžan]] * {{ZD|BHR}} [[Nogometne utakmice Bahrein – Bosna i Hercegovina|Bahrein]] * {{ZD|BAN}} [[Nogometne utakmice Bangladeš – Bosna i Hercegovina|Bangladeš]] * {{ZD|BEL}} [[Nogometne utakmice Belgija – Bosna i Hercegovina|Belgija]] * {{ZD|BJE}} [[Nogometne utakmice Bjelorusija – Bosna i Hercegovina|Bjelorusija]] * {{ZD|BRA}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Brazil|Brazil]] * {{ZD|BUG}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Bugarska|Bugarska]] * {{ZD|MNE}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Crna Gora|Crna Gora]] * {{ZD|ČEŠ}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Češka|Češka]] * {{ZD|ČIL}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Čile|Čile]] * {{ZD|DAN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Danska|Danska]] | kolona2 = * {{ZD|EGI}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Egipat|Egipat]] * {{ZD|ENG}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Engleska|Engleska]] * {{ZD|EST}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Estonija|Estonija]] * {{ZD|FAR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Farska ostrva|Farska ostrva]] * {{ZD|FIN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Finska|Finska]] * {{ZD|FRA}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Francuska|Francuska]] * {{ZD|GAN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Gana|Gana]] * {{ZD|GIB}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Gibraltar|Gibraltar]] * {{ZD|GRČ}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Grčka|Grčka]] * {{ZD|GRU}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Gruzija|Gruzija]] * {{ZD|HRV}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Hrvatska|Hrvatska]] * {{ZD|IDN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Indonezija|Indonezija]] * {{ZD|IRN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Iran|Iran]] * {{ZD|IRS}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Irska|Irska]] * {{ZD|ISL}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Island|Island]] * {{ZD|ITA}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Italija|Italija]] * {{ZD|IZR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Izrael|Izrael]] | kolona3 = * {{ZD|JAP}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Japan|Japan]] * {{ZD|JOR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Jordan|Jordan]] * {{ZD|JKO}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Južna Koreja|Južna Koreja]] * {{ZD|JAR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Južnoafrička Republika|Južnoafrička Rep.]] * {{ZD|KAN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Kanada|Kanada]] * {{ZD|KAT}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Katar|Katar]] * {{ZD|KAZ}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Kazahstan|Kazahstan]] * {{ZD|KIN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Kina|Kina]] * {{ZD|KIP}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Kipar|Kipar]] * {{ZD|KOS}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Kostarika|Kostarika]] * {{ZD|KUV}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Kuvajt|Kuvajt]] * {{ZD|LAT}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Latvija|Latvija]] * {{ZD|LIH}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Lihtenštajn|Lihtenštajn]] * {{ZD|LIT}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Litvanija|Litvanija]] * {{ZD|LUX}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Luksemburg|Luksemburg]] * {{ZD|MAĐ}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Mađarska|Mađarska]] * {{ZD|MAS}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Malezija|Malezija]] | kolona4 = * {{ZD|MLT}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Malta|Malta]] * {{ZD|MEX}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Meksiko|Meksiko]] * {{ZD|MOL}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Moldavija|Moldavija]] * {{ZD|NGA}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Nigerija|Nigerija]] * {{ZD|NIZ}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Nizozemska|Nizozemska]] * {{ZD|NOR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Norveška|Norveška]] * {{ZD|NJE}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Njemačka|Njemačka]] * {{ZD|OBS}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Obala Slonovače|O. Slonovače]] * {{ZD|OMA}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Oman|Oman]] * {{ZD|PAN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Panama|Panama]] * {{ZD|PAR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Paragvaj|Paragvaj]] * {{ZD|POL}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Poljska|Poljska]] * {{ZD|POR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Portugal|Portugal]] * {{ZD|RUM}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Rumunija|Rumunija]] * {{ZD|SMR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – San Marino|San Marino]] * {{ZD|SEN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Senegal|Senegal]] * {{ZD|SAD}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Sjedinjene Američke Države|SAD]] | kolona5 = * {{ZD|SJI}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Sjeverna Irska|S. Irska]] * {{ZD|MAK}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Sjeverna Makedonija|S. Makedonija]] * {{ZD|SLK}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Slovačka|Slovačka]] * {{ZD|SLO}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Slovenija|Slovenija]] * {{ZD|SCG}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Srbija i Crna Gora|Srbija i Crna Gora]] * {{ZD|ŠKO}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Škotska|Škotska]] * {{ZD|ŠPA}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Španija|Španija]] * {{ZD|ŠVE}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Švedska|Švedska]] * {{ZD|ŠVI}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Švicarska|Švicarska]] * {{ZD|TUN}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Tunis|Tunis]] * {{ZD|TUR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Turska|Turska]] * {{ZD|UKR}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Ukrajina|Ukrajina]] * {{ZD|URU}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Urugvaj|Urugvaj]] * {{ZD|UZB}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Uzbekistan|Uzbekistan]] * {{ZD|WAL}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Vels|Vels]] * {{ZD|VIJ}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Vijetnam|Vijetnam]] * {{ZD|ZIM}} [[Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Zimbabve|Zimbabve]] }}<noinclude> [[Kategorija:Navkutije utakmica nogometnih reprezentacija|Bosna i Hercegovina]] [[Kategorija:Navkutije nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine]] </noinclude> e6t5pv1gjzjt04wsngt8usig0nckrz8 Nogometni savez Francuske 0 370208 3899358 3857185 2026-06-21T05:28:36Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899358 wikitext text/x-wiki {{Nogometna federacija |Naziv federacije = Nogometni savez Francuske |Grb = FFF.svg |Godina osnivanja = 7. april 1919. |Država = [[Francuska]] |Konfederacije = [[FIFA]] od 1904.<br>[[UEFA]] od 1954. |Djelovanje = |Broj federacija = |Sjedište = [[Pariz]] |Predsjednik = [[Noël Le Graët]] |Web stranica = {{URL|fff.fr}} }} '''Nogometni savez Francuske''' ({{jez-fr|Fédération Française de Football}}) jest najviše nogometno tijelo u [[Francuska|Francuskoj]]. Sjedište nogometnog saveza je u [[Pariz]]u. Nogometni savez Francuske osnovan je 7. aprila 1919. godine. Član [[FIFA|FIFA-e]] je od 1904. a [[UEFA|UEFA-e]] od 1954.<ref name="French Football Federation, uefa.org">{{cite web |title=France – French Football Federation |url=http://www.uefa.com/insideuefa/member-associations/association=fra/index.html |website=[[UEFA]] |access-date=28. 6. 2018}}</ref> Nogometni savez Francuske organizira takmičenja: * [[Prva nogometna liga Francuske]] (''Ligue 1''), * [[Druga nogometna liga Francuske]] (''Ligue 2''), * [[Treća nogometna liga Francuske]] (''Championnat National''), * [[Četvrta nogometna liga Francuske]] (''Championnat de France amateur''), * [[Peta nogometna liga Francuske]] (''Championnat de France amateur 2''), * [[Šesta nogometna liga Francuske]] (''Ligue régionale de football''), * [[Sedma nogometna liga Francuske]] (''District départemental de football''), * [[Kup Francuske u nogometu]] (''Coupe de France''), * [[Ligakup Francuske u nogometu]] (''Coupe de la Ligue''), * [[Superkup Francuske u nogometu]] (''Trophée des Champions'') * [[Prva ženska nogometna liga Francuske]] (''Division 1 Féminine''), * [[Druga ženska nogometna liga Francuske]] (''Division 2 Féminine''), * [[Ženski nogometni kup Francuske]] (''Coupe de France Féminine''), * [[Mali nogomet|Futsal]] i ostala takmičenja u omladinskim kategorijama. Pod kontrolom nogometnog saveza Francuske su i nacionalne reprezentacije: [[Nogometna reprezentacija Francuske|muška]], [[Ženska nogometna reprezentacija Francuske|ženska]] te ostale reprezentacije u omladinskim kategorijama: muške [[Nogometna reprezentacija Francuske U-21|U-21]], [[Nogometna reprezentacija Francuske U-19|U-19]], [[Nogometna reprezentacija Francuske U-17|U-17]] i ženske [[Ženska nogometna reprezentacija Francuske U-19|U-19]], [[Ženska nogometna reprezentacija Francuske U-17|U-17]]. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.fff.fr/ ''Zvanična stranica nogometnog saveza Francuske''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061209133824/http://www.fff.fr/cgi-bin/historique/hist_detail.pl?nomatch=288 |date=9. 12. 2006 }} * [http://www.fifa.com/associations/association=fra/index.html ''Francuska na zvaničnoj stranici FIFA-e'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120125052902/http://www.fifa.com/associations/association=fra/index.html |date=25. 1. 2012 }} * [http://www.uefa.com/memberassociations/association=fra/index.html ''Francuska na zvaničnoj stranici UEFA-e''] {{Evropski nogometni savezi}} [[Kategorija:Nogomet u Francuskoj]] kjlhz5fjo81l9tliyx7zc97b7anob3x Nekodirajuća RNK 0 373147 3899326 3777110 2026-06-20T22:01:51Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899326 wikitext text/x-wiki '''Nekodirajuća RNK''' (''nkRNK'', ''ncRNA'') je funkcionalna [[RNK]] koja se ne [[Translacija (genetika)|translira]] u [[protein]]. Za ovu klasu RNK, rjeđe se koriste sinonimi RNK koja ne kodira protein (''npkRNK'', ''npcRNA''), neinformacijska RNK (''niRNK'', ''nmRNA'') i nefunkcijska RNK (''fRNK'', ''fRNA''). Termin ''mala RNK'' (''mRNK'', ''sRNK'') se često koristi za kratke [[bakterija|bakterijske]] ncRNk molekule. [[DNK]] sekvenca sa nekodirajućom RNK često se naziva i RNK [[gen]].<ref>Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-3-4}}.</ref><ref name="Alberts B. 2002">Alberts B. (2002)ː Molecular biology of the cell. Garland Science, New York, {{ISBN|0-8153-3218-1}}.</ref><ref name="Alberts B. 2002"/><ref>Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-1-8}}.</ref><ref>Kapur Pojskić L., Ed. (2014): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2. izdanje. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|978-9958-9344-8-3}}.</ref> Geni nekodirajuće RNK uključuju visoko rasprostranjene i funkcijski važne RNK molekule, kao što su [[transfer RNK]] (tRNK) i [[ribosomna RNK]] ([[rRNK]]), kao i RNK poput [[mala nukleolusna RNK|snoRNK]], [[mikroRNK]], [[mala interferirajuća RNK]] (inRNK), [[PIWI interagujuća RNK]] (piRNK) i duge nekodirajuće RNK (nkRNK), koje obuhvataju primjere poput [[Xist]]-a i [[HOTAIR]]-a. Broj ncRNA molekula koje su kodirane unutar ljudskog [[genom]]a nije poznat, međutim nedavne [[transkriptom]]ske i bioinformatičke studije sugeriraju postojanje hiljada takvih (ncRNK) molekula.<ref name="pmid15790807">{{cite journal |author=Cheng J, Kapranov P, Drenkow J, Dike S, Brubaker S, Patel S, Long J, Stern D, Tammana H, Helt G, Sementchenko V, Piccolboni A, Bekiranov S, Bailey DK, Ganesh M, Ghosh S, Bell I, Gerhard DS, Gingeras TR |title=Transcriptional maps of 10 human chromosomes at 5-nucleotide resolution. |url=https://archive.org/details/sim_science_2005-05-20_308_5725/page/1148 |journal=Science |volume=308 |issue=5725 |pages=1149–54 |year=2005 |pmid=15790807 |doi=10.1126/science.1108625|bibcode = 2005Sci...308.1149C }}</ref><ref name="pmid17571346">{{cite journal |author=ENCODE Project Consortium |title=Identification and analysis of functional elements in 1% of the human genome by the ENCODE pilot project. |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-06-14_447_7146/page/n63 |journal=Nature |volume=447 |issue=7146 |pages=799–816 |year=2007 |pmid=17571346 |doi=10.1038/nature05874 |last2=Birney |first2=E |last3=Stamatoyannopoulos |first3=JA |last4=Dutta |first4=A |last5=Guigó |first5=R |last6=Gingeras |first6=TR |last7=Margulies |first7=EH |last8=Weng |first8=Z |last9=Snyder |first9=M |pmc=2212820 |bibcode=2007Natur.447..799B}}</ref><ref name="pmid17568003">{{cite journal |author=Washietl S, Pedersen JS, Korbel JO, Stocsits C, Gruber AR, Hackermüller J, Hertel J, Lindemeyer M, Reiche K, Tanzer A, Ucla C, Wyss C, Antonarakis SE, Denoeud F, Lagarde J, Drenkow J, Kapranov P, Gingeras TR, Guigó R, Snyder M, Gerstein MB, Reymond A, Hofacker IL, Stadler PF |title=Structured RNAs in the ENCODE selected regions of the human genome. |journal=Genome Res |volume=17 |issue=6 |pages=852–64 |year=2007 |pmid=17568003 |doi=10.1101/gr.5650707 |pmc=1891344}}</ref><ref name= MorrisKV>{{cite book | author= Morris, KV (editor) | year=2012 | title=Non-coding RNAs and Epigenetic Regulation of Gene Expression: Drivers of Natural Selection | publisher = Caister Academic Press | isbn= 978-1-904455-94-3}}</ref> ==Otkriće i historija== [[Nukleinske kiseline]] su prvootkrivene [[1868]]. ([[Friedrich Miescher]]),<ref>{{cite journal |author=Dahm R |title=Friedrich Miescher and the discovery of DNA |journal=Dev. Biol. |volume=278 |issue=2 |pages=274–88 |date=february 2005 |pmid=15680349 |doi=10.1016/j.ydbio.2004.11.028}}</ref> a [[1939]]. RNK je implicitno pomenuta u [[biosinteza ptroteina|biosintezi proteina]].<ref>{{cite journal | journal=[[Nature]] | author=Caspersson T, Schultz J | title=Pentose nucleotides in the cytoplasm of growing tissues | url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1939-04-08_143_3623/page/602 | year=1939 | volume=143 | doi=10.1038/143602c0 | pages=602–3 | issue=3623|bibcode = 1939Natur.143..602C | last2=Schultz }}</ref> Dvije decenije poslije, [[Francis Crick]] je predvidio a funkcijsku komonentu RNK sa medijacijom [[translacija (genetika)|translacijom]]; rezonirao je da je RNK pogodnija za sparivanje baza sa [[iRNK]] transkriptom nego čisti [[polipeptid]].<ref>{{cite journal |author=CRICK FH |title=On protein synthesis |journal=Symp. Soc. Exp. Biol. |volume=12 |issue= |pages=138–63 |year=1958 |pmid=13580867 |doi= |url= }}</ref> [[Datoteka:TRNA-Phe yeast 1ehz.png|thumb|300px|Djetelinasta struktura kvaščeve [[tRNK]]<sup>Phe</sup> (''inset'') i 3D struktura određenja analizom putem X-zračenja]] Prva opisana nekodirajuća RNK bila je okarakterizirana kao [[alanin]] tRNK koja je nađena u [[kvasac|pekarskom kvascu]], a njena struktura je objavljena [[1965]].<ref name="Hol65">{{cite journal |authors=HOLLEY RW, APGAR J, EVERETT GA |title=STRUCTURE OF A RIBONUCLEIC ACID |url=https://archive.org/details/sim_science_1965-03-19_147_3664/page/1462 |journal=Science |volume=147 |issue= 3664|pages=1462–5 |date=mart 1965 |pmid=14263761 |doi= 10.1126/science.147.3664.1462 |bibcode = 1965Sci...147.1462H |author2=and others |display-authors=1 |last3=Everett |last4=Madison |last5=Marquisee |last6=Merrill |last7=Penswick |last8=Zamir }}</ref> Za proizvodnju prečišćenog uzorka alaninske [[tRNK]], [[Robert W. Holley]] i suradnnici su upotrebili 140 [[kilogram|kg]] komercijalnog pekarskog kvasca da bi dobili samo 1 [[gram|g]] prečišćene tRNA<sup>Ala</sup> za analizu.<ref name="Nobel68">{{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1968/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1968 | access-date = 28. 7. 2007 | publisher = Nobel Foundation}}</ref> Sekvencirano je 80 [[nukleotid]]a tRNA za prvu digestiju putem [[pankreas]]ne [[ribonukleaza|ribonukleaze]] (proizvedeni fragmenti završavaju [[citozin]]om ili [[uridin]]om). [[Hromatografija]] i identifikacija 5' i 3' kraje pomogla za aranžiranje fragmenata za utvrđivanje sekvence RNK.<ref name="Nobel68"/> Od tri prvobitno predložene strukture za ovu tRNK, 'djetelinasta petlja' je nezavisno predložena nekoliko sljedećih publikacija.<ref name="pmid5938777">{{cite journal |doi=10.1126/science.153.3735.531 |author=Madison JT, Everett GA, Kung H |title=Nucleotide sequence of a yeast tyrosine transfer RNA |url=https://archive.org/details/sim_science_1966-07-29_153_3735/page/530 |journal=Science |volume=153 |issue=3735 |pages=531–4 |year=1966 |pmid=5938777|bibcode = 1966Sci...153..531M |last2=Everett |last3=Kung }}</ref><ref>{{cite journal |author=Zachau HG, Dütting D, Feldmann H, Melchers F, Karau W |title=Serine specific transfer ribonucleic acids. XIV. Comparison of nucleotide sequences and secondary structure models |journal=Cold Spring Harb. Symp. Quant. Biol. |volume=31 |issue= |pages=417–24 |year=1966 |pmid=5237198 |doi= 10.1101/SQB.1966.031.01.054|url= |last2=Dütting |last3=Feldmann |last4=Melchers |last5=Karau }}</ref><ref>{{cite journal |author=Dudock BS, Katz G, Taylor EK, Holley RW |title=Primary structure of wheat germ phenylalanine transfer RNA |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=62 |issue=3 |pages=941–5 |date=mart 1969 |pmid=5257014 |pmc=223689 |doi= 10.1073/pnas.62.3.941|url= |bibcode=1969PNAS...62..941D|last2=Katz |last3=Taylor |last4=Holley }}</ref> [[Sekundarna struktura]] djetelinaste petlje obavljena je [[kristalografija|X-zračnom kristalografijom]], u dvije nezavisne istraživačke grupe, 197. Pored toga otkrivena je [[ribosomska RNK]] , a zatim URNA u ranim [[1980]]-im. Od tada, nastavlja se otkrivanje novih nekodirajućih RNK: [[snoRNK]], [[Xist]], [[CRISPR]] i još mnogih. Nedavni značajni dodaci uključuju [[riboswitch]]e i [[miRNK]], te otkriće RNK [[mehanizam (biologija)|mehanizma]]. Zajedno sa saradnicima, [[Craig C. Mello]] i [[Andrew Fire]] su [[2006]]. Dobuili [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|Nobelovu nagradu za fiziologijui ili medicinu]].<ref name="Edd01">{{cite journal |author=Eddy SR |title=Non-coding RNA genes and the modern RNA world |journal=Nat. Rev. Genet. |volume=2 |issue=12 |pages=919–29 |date=decembar 2001 |pmid=11733745 | doi=10.1038/35103511}}</ref><ref>{{cite web | title=Advanced Information: RNA interference | last=Daneholt | first=Bertil | work=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2006 | url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2006/adv.html | access-date=25. 1. 2007 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070120113455/http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2006/adv.html | archive-date=20. 1. 2007 | url-status=live }}</ref> ==Biološka uloga nkRNK== Nekodirajuće RNK obuhvataju nekoliko grupa i uključene suu mnoge ćelijske procese. Rasponi njihovod djelovanja su od ključnog značaja za održavanje konzerviranosti u svim ili većini ćelijskih životnih aktivnosti specifičnih ncRNAs za jednu ili nekoliko blisko srodnih vrsta. Šta više, konzervirane ncRNK se smatraju molekulskim fosilima ili relikvija iz [[Najbliži drevni zajednički predak|LUCA]] i hipoteze o RNK porijeklu živog svijeta. Njihove sadašnje uloge uglavnom ostaju u regulaciji protoka informacija iz [[DNK]] do [[protein]]a. ===nkRNK u translaciji=== [[Datoteka:NcRNAs-central-dogma.svg|thumb|right|300px|Ilustracija [[centralna dogma molekulske biologije|centralne dogme molekulske biologije]] sa označanim procesima u koje su uključene nkRNK. Ribonukleoproteini su prikazani crveno, a nkRNK plavo]] [[Datoteka:010 large subunit-1FFK.gif|mini|Atomska struktura 50S podjedinice ''[[Haloarcula|Haloarcula marismortui]]''.<br> Proteini su prikazani u plavom a dva RNK lanca su narandžasta i žuta<ref name=Ban>{{cite journal |author=Ban N, Nissen P, Hansen J, Moore P, Steitz T |title=The complete atomic structure of the large ribosomal subunit at 2.4 ångström resolution |url=https://archive.org/details/sim_science_2000-08-11_289_5481/page/904 |journal=Science |volume=289 |issue=5481 |pages=905–20 |year=2000 |pmid=10937989 | doi = 10.1126/science.289.5481.905|bibcode = 2000Sci...289..905B |last2=Nissen |last3=Hansen |last4=Moore |last5=Steitz }}</ref> <br>Malo zeleno polje u centru podjedinice je aktivno mjesto]] Mnoge od konzerviranih, bitnih i učestalih nkRNK su uključene u [[Translacija (genetika)|translaciju]]. [[Ribonukleoprotein]]ske (RNP) čestice pod nazivom [[ribosom]]i su mjesta translacijske 'tvornice' u ćeliji. Ribosom se sastoji od više od 60% [[rRNK|ribozomne RNK]]; sastoje se od 3 nkRNK u [[prokarioti|prokariota]] i 4 nkRNA u [[eukariota]]. Ribozomna RNK katalizira prevođenje nukleotidnih sekvenci na aminokiselinske, tj. proteinske. Drugi set nkRNA, [[RNK]], čine 'adapterske molekule" između [[iRNK]] i proteina. Pritom su [[snoRNK|H/ACA kutija i C/D kitija snoRNK]] nkRNK u [[archaea]] i [[eukariota]]. [[RNaza MRP]] je ograničena na eukariote. Obje grupe nkRNA su uključene u sazrevanje rRNK. S snoRNK su vodiči kovalentnih modifikacija rRNK, tRNK i [[snRNK]]; RNaza MRP cijepa unutrašnje transkribirane razmake 1 između 18S i 5.8S rRNK. Sveprisutni nkRNK i [[RNaza P]] su evolucijski srodnici RNaze MRP.<ref name="PMID16540690">{{cite journal |author=Zhu Y, Stribinskis V, Ramos KS, Li Y |title=Sequence analysis of RNase MRP RNA reveals its origination from eukaryotic RNase P RNA |journal=RNA |volume=12 |issue=5 |pages=699–706 |year=2006 |pmid=16540690 |doi=10.1261/rna.2284906 |pmc=1440897|last2=Stribinskis |last3=Ramos |last4=Li }}</ref> RNaza P omogućava sazrijevanje sekvence [[tRNK]], stvaranjem zrelog 5'-kraja tRNK preko mjesta u 5'-početnog elemenata prekursorske-tRNK. Još jedan sveprisutan RNP zove se [[čestica prepoznavanja signala]] (SRP) koja prepoznaje i prenosi specifičnost nastajućeg proteina u [[endoplazmatski retikulum|endoplazmatičnom retikulumu]] [[Eukarioti|eukariota]] i [[plazmamembrana|plazmamembrani]] u [[prokarioti|prokariota]]. [[Transfer RNK]] (iRNA) je RNP uključen u otklanjanje zastoja u ribosomima, označavajući nepotpune [[peptid|polipeptide]] i promociju degradacije nenormalnih iRNK. ===nkRNK u preradi RNK=== [[Datoteka:Yeast tri-snRNP.jpg|thumb|left|Electronsko-mikroscopski snimak kvaščevog [[splajsososom]]a.<br> Označeni dio kompleksa je ustvari nkRNK.]] U eukariota u [[splajsosom]]u se obavljaju [[prerada RNK|reakcije prerade RNK]], koje su bitne za uklanjanje [[intron]]skih sekvenci, a ovaj proces je potreban za formiranje zrelih molekula [[iRNK]]. U [[splajsosom]]u je drugi RNK-proteinski kompleks (RNP) često poznat kao [[snRNP]] ili tro-snRNP. Postoje dva različita oblika splajsososoma, glavni i sporedni. Komponente nkRNK glavnih splajsosoma su [[U1 snRNK|U1]], [[U2 snRNK|U2]], [[U4 snRNK|U4]], [[U5 snRNK|U5]] i [[U6 snRNAK|U6]]. Komponente nkRNK nezrelih splajsososoma su [[U11 snRNK|U11]], [[U12 snRNAK|U12]], [[U5 snRNK|U5]], [[U4atac mala splajsososomna RNK|U4atac]] i [[U6atac mala splajsosomna RNK|U6atac]]. Druga grupa introna mogu katalizirati svoje razmake iz transkripata domaćina pa se nazivaju samopreradnom RNK. Postoje dvije glavne grupe samoprerađujuće RNK: *[[I grupa katalitičkih introna]] i *[[II grupa katalitičkih introna]]. Ove nkRNK kataliziraju svoje isijecanje iz [[iRNK]], [[tRNK]] i [[rRNK]] prekursora, u širokom rasponu organizama. U [[sisar]]a je utvrđeno da snoRNK može regulirati [[alternativna prerada|alternativnu preradu]] iRNK, naprimjer snoRNK [[Mala nukleolusna RNK SNORD115|HBII-52]] regulira preradu [[5-HT2C receptor|receptora serotonina 2C]] Kod [[nematode|nematoda]], izgleda a se [[Smy]] nkRNK uključuju iRNK [[trans-prerada|trans-preradu]]. ===nkRNK u replikaciji DNK=== [[Datoteka:YRNA-Ro60.png|thumb|350px| [[TRIM21|Ro autoantigen]]ski protein (bijelo) veže kraj dvolančane Y RNK (crveno) i jednolančanu RNK (plavo). (PDB: 1YVP) [http://www.rcsb.org/pdb/explore.do?structureId=1yvp]).<ref name="pmid15907467">{{cite journal | last = Stein | first = AJ |author2=Fuchs G |author3=Fu C |author4=Wolin SL |author5=Reinisch KM | year = 2005 | title = Structural insights into RNA quality control: The Ro autoantigen binds misfolded RNAs via its central cavity | journal = Cell | volume = 121 | pages = 529&ndash;537 | pmid = 15907467 | doi = 10.1016/j.cell.2005.03.009 | issue = 4 | pmc = 1769319}}</ref>]] [[Y RNK]] su matične petlje koje su potrebne za [[replikacija DNK|replikaciju DNK]], putem interakcije sa [[hromatin]]om i inicijacije proteina (uključujući [[kompleks prepoznavanja porijekla]]).<ref name="pmid16943439">{{cite journal | author = Christov CP, Gardiner TJ, Szüts D, Krude T | title = Functional Requirement of Noncoding Y RNAs for Human Chromosomal DNA Replication | journal = Mol. Cell. Biol. | volume = 26 | issue = 18 | pages = 6993–7004 | year = 2006 | pmid = 16943439 | doi = 10.1128/MCB.01060-06| pmc = 1592862 | last2 = Gardiner | last3 = Szüts | last4 = Krude }}</ref><ref>{{cite journal|last=Zhang|first=AT|author2=Langley, AR |author3=Christov, CP |author4=Kheir, E |author5=Shafee, T |author6=Gardiner, TJ |author7= Krude, T |title=Dynamic interaction of Y RNAs with chromatin and initiation proteins during human DNA replication.|journal=Journal of Cell Science|date=Jun 15, 2011|volume=124|issue=Pt 12|pages=2058–69|pmid=21610089|doi=10.1242/jcs.086561 |pmc=3104036}}</ref> One su također komponente [[TRIM21|Ro60 ribonukleoproteinskih čestica]],<ref>{{cite journal | last1 = Hall | first1 = Adam E. | last2 = Turnbull | first2 = Carly | last3 = Dalmay | first3 = Tamas | year = 2013 | title = Y RNAs: recent developments | url = | journal = Biomolecular Concepts | volume = 4 | issue = 2| pages = 103–110 | doi = 10.1515/bmc-2012-0050 }}</ref> koje su cilj autoimunih antitijela kod pacijenata koje pogađa [[sistemski lupus erythematosus]].<ref>{{cite journal | last = Lerner | first = MR |author2=Boyle JA |author3=Hardin JA |author4=Steitz JA | year = 1981 | title = Two novel classes of small ribonucleoproteins detected by antibodies associated with lupus erythematosus | url = https://archive.org/details/sim_science_1981-01-23_211_4480/page/400 | journal = Science | volume = 211 | pages = 400&ndash;402 | pmid = 6164096 | doi = 10.1126/science.6164096 | issue = 4480| bibcode = 1981Sci...211..400L }}</ref> ===nkRNK u regulaciji gena === [[Ekspresija gena]] mnogih hiljada [[gen]]a je regulirana preko nkRNK. Ova regulacija se može javljati trans ili cis poziciji. U porastu su podaci o specijalnom tipu nkRNK zvanih [[pojačivač RNK]], koji se transkribiraju iz odgovarajuće regije gena, djelujući na promociji ekspresije gena. ==== Trans-djelujuća nkRNK ==== U viših eukariota ekspresiju gena reguliraju [[mikroRNK]]. Jedna miRNK može smanjiti nivo ekspresije stotina gena. Mehanizam kojim uspijevaju miRNK molekule da se tako ponašaju je putem parcijalne komplementarnosti jedne ili više RNK (iRNK) molekula, uglavnom u [[3 'UTR]]. Glavna funkcija miRNA je da reguliraju ekspresiju gena. Također se pokazalo da nkRNK [[RNKaza P]] utiče i na ekspresiju gena. U ljudskom jedru [[RNKaza P]] je potrebna za normalnu i efikasnu transkripciju raznih nkRNK transkribovanih [[RNK-polimeraza III|RNK polimerazom III]]. To uključuje tRNK, [[5S ribosomna RNK|5S rRNK]], [[čestica prepoznavanja signala|SRP]] RNK i [[U6 splajsososomna RNK|U6 snRNK]] gene. RNaza P obavlja svoju ulogu u transkripciji putem sudjejstva sa Pol III i [[hromatin]]ski aktivnog [[tRNK]] i 5S rRNK gena. To je pokazalo da [[7SK RNK]], [[metazoa|nkRNK metazoa]], djeluje kao negativni regulator [[RNK-polimeraza II|RNK polimeraze II]] [[faktor elongacije|faktora elongacije P-TEFb]] i da je ta aktivnost je pod uticajem puteva koji su odgovor na [[stres]]. Bakterijski ncRNK, [[6S RNK]], posebno ona koja je povezana sa RNK polimeraznim holoenzimom sadrži [[Sigma faktor|sigma70]] faktor specifičnost. Ova interakcija potiskuje ispoljavanje sigma70 zavisnog [[promotor (genetika)|promotora]] u stacionarnoj fazi rasta kolonije [[bakterija]]. Druga bakterijska nkRNK, [[OxyS RNK]] potiskuje translaciju vezivanjem za Shine-Dalgarno sekvence vremenski ograničenih [[ribosom]]skih veza. Kod ''[[Escherichia coli]]'' OxyS RNK je inducirana u odgovoru na oksidacijski stres. B2 RNK je mala nekodirajuća RNK, transkript polimeraze III, koji potiskuje transkripciju iRNK u odgovoru na šok zagrijavanja u ćelijama [[miš]]a. B2 RNK inhibira transkripciju vezanja za jezgro Pol II. Kroz ovu interakciju, B2 RNK okuplja u preinicijacijski kompleks promotora i blokira sintezu RNK. Nedavna istraživanja su pokazala da sam čin transkripcije sekvence nkRNK može imati uticaj na ekspresiju gena. Za transkripciju transkripciju nkRNA i preuređenje [[hromatin]]a u ''[[Schizosaccharomyces pombe]]'' potrebna je [[RNK polimeraza II]]. Hromatin se postepeno pretvara u otvorenu konfiguraciju, kao prepis nekoliko vrsta nkRNK.<ref name="pmid18820678">{{cite journal |author=Hirota K, Miyoshi T, Kugou K, Hoffman CS, Shibata T, Ohta K |title=Stepwise chromatin remodelling by a cascade of transcription initiation of non-coding RNAs |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2008-11-06_456_7218/page/130 |journal=Nature |volume=456 |issue=7218 |pages=130–4 |year=2008 |pmid=18820678 |doi=10.1038/nature07348|bibcode = 2008Natur.456..130H |last2=Miyoshi |last3=Kugou |last4=Hoffman |last5=Shibata |last6=Ohta }}</ref> ====Cis-djelujuća nkRNK==== Brojne nKRNK su su smještene u [[5' UTR]]i (netranslatiranim regijama) [[iRNK|protein kodirajućih gena]] i na različite način utiču na njihovu ekspresiju. Primjerice, [[riboswitch]] može direktno vezati [[mala molekula|male ciljne molekule]]; vezanje za njih utiče na aktivnost gena. [[Atenuator (genetika)|RNK vodeće]] sekvencesu nađene uzvodno od prvog gena aminokiselinskih biosintetskih [[operon]]a. Ovi [[cis-regulacijski element|RNK elementi]] jedne od dvije moguće regije kodiraju vrlo kratke [[peptid]]ne sekvence koje su bogate u krajnjim proizvodima [[aminokiselina]] operona. Kada postoji viša k regulatornih aminokiselina u ribosomu, strukture terminatora oblikuju kretanje preko vodećg transkripta da se ne ometaju. Kada postoji nedostatak odgovonih tRNK regulatornih aminokiselina, ribosomu translacija vodećih peptidnih lanaca formiraju antiterminatorske strukture. To omogućava RNK polimerazi da transkribira operon. Poznate vodeće RNK su vodeći operon [[histidin]]a, [[leucin]]a, [[treonin]]a i [[triptofan]]ski lider operon. [[Element odgovora na željezo|Elementi odgovora na željezo]] (IRE) vežu odgovarajući [[proteien]] elementa odgovora na željezo (IRP). IRE je nađen u UTR različitih [[iRNK]], čiji su producti are uključeni u [[metabolizam]] željeza. Kada je niska koncentracija željeza, IRP vežu feritin iRNK IRE, što vodi u represiju translacije. [[Unutrašnje ribosomsko ulazno mjesto|Unutrašnja ribosomska ulazna mjesta]] (IRES) su [[RNK strukture]] koje pokreću [[translacija (genetika)|translacijsku]] inicijaciju u sredini sekvence iRNK, kao dijela procesa [[sinteza proteina|sinteze proteina]]. == Također pogledajte== * [[RNK]] * [[Nukleinske kiseline]] * [[Ribozim]] == Reference == {{refspisak|3}} ==Vanjski linkovi== * [https://web.archive.org/web/20070829173837/http://jsm-research.imb.uq.edu.au/rnadb/ Sveobuhvatna baza podataka sisarske ncRNA] * [https://web.archive.org/web/20130330041331/http://rfam.sanger.ac.uk/ Rfam baza podataka] {{Commons|Noncoding DNA}} [[Kategorija:Nukleinske kiseline]] [[Kategorija:Molekularna genetika]] [[Kategorija:Nekodirajuća RNK]] 81aabxkcknibg29269kfxras4csvqsm Način sklapanja šaka 0 377580 3899317 3857670 2026-06-20T21:09:57Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899317 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:William_J._Clinton_-_NCI_Visuals_Online.jpg|mini|220px|'''''L''''' [[fenotip]] sklapanja šaka <br>([[Bill Clinton]])]] '''Način sklapanja šaka''' je određen superpozicijom svakog prsta jedne ruke nad odgovarajućim prstom druge, prilikom njihovog sklapanja u jedinstvenu formaciju. Ako se, prilikom preplitanja prstiju u sklapanjene šake svi prsti desne ruke nalaze iznad prstiju lijeve, osoba se se klasificira kao [[fenotip]] ''R'' (''right''; desni tip sklapanja), a ako su u takvoj poziciji prsti lijeve ruke onda se označava kao ''L'' (''left''; lijevi tip sklapanja). Zanimljivo je da se jednom usvojeni način ne mijenja tokom života. Pokušaji svakog pojedinca da šake spoji u alternativnu kombinaciju prstiju, rezultiraju osjećajem da to nije redovni način ove radnje. Uočeno je da se ''R'' tip češće javlja kod žena nego u muškaraca, što je dovelo do popularnih spekulacija das u sve opsobe sa ''L'' fenotipom emotivnije od onih sa ''R''.<ref>Ferronato S., Thomas D., Sadava D. Preferences for handedness, arm folding, and hand clasping in families. Hum. Hered., 24: 345-351, 1974. [PubMed: 4461659, related citations]</ref> Lai i Walsh (1965) sumnjaju da su genetički faktori su značajni u određivanju ove osobine. Posmatrali su uzorak od 18 porodica.<ref>Lai L. Y. C., Walsh R. J. (1965): The patterns of hand clasping in different ethnic groups. Hum. Biol. 37: 312-319.[PubMed: 5836191, related citations]</ref> Na osnovu komparacije serija monozigotnih I dizigotnih blizanaca, Freire-Maia (1961) je zaključio da na način sklapanja šaka utiču i određeni genetički faktori, u (možda) u značajnoj mjeri.<ref>Freire-Maia A. (1961): Twin data on hand clasping: a reanalysis. Acta Genet. Statist. Med. 10: 207-211.</ref> Falk i Ayala (1971) su našli značajnu korelaciju roditelj-potomstvo i za ovu osobinu predložili [[poligensko nasljeđivanje|model poligenskog nasljeđivanja]].<ref>Falk C. T., Ayala F. J. (1971): Genetic aspects of arm folding and hand clasping. Jpn. J. Hum. Genet. 15: 241-247.</ref> Martin je (1975) predstavio rezultate istraživanja blizanaca I našao da su genetički faktori ipak odlučujući u fenotipskom ispoljavanju ovog svojstva.<ref>Martin N. G (1975): No evidence for a genetic basis of tongue rolling or hand clasping. J. Hered., 66: 179-180. [PubMed: 1236879, related citations] [Full Text: HighWire Press]</ref> Reiss (1999) je utvrdio da 55% [[populacija|populacije]] pripada fenotipu ''L'' , a 44% ima “desni tip” sklapanja šaka; za preostalih 1% je svejedno.<ref>Pons J. (1961): Hand clasping . Ann. Hum. Genet., 25: 141-144. [PubMed: 14487797, related citations]</ref><ref>Reiss M. (1999): The genetics of hand-clasping-a review and a familial study. Ann. Hum. Biol., 26: 39-48. [PubMed: 9974082, related citations]</ref> U prilog hipotezama o značajnom uticaju [[genetika|genetičkih]] faktora na [[fenotip]]sko ispoljavanje ovog krajnje jasno razgraničenog dimorfizma idu podaci o veoma širokom rasponu variranja učestalosti fenotipova u ispitanim dijelovima svjetskog [[stanovništvo|stanovništva]].<ref name="Hadžiselimović R. 1979">Hadžiselimović R., Berberović Lj., Sofradžija A. (1979): Distribucija fenotipova načina sklapanja šaka i prekrštanja ruku u stanovništvu Bosne i Hercegovine. God.Biol. inst. Univ. u Sarajevu, 32: 101-116.</ref> ==Historija== Kod većine bilateralno simetričnih [[organizam]]a, pa i kod čovjeka, još davno je uočena pojava češće i efikasnije upotrebe lijeve ili desne strane tijela (npr. ekstremiteta). Već i površnim promatranjem grupe osoba, zapaža se da neke spretnije obavljaju neke radnje desnim ekstremitetima, dok druge, pri izvođenju istih pokreta, češće (ili isključivo) aktiviraju lijeve; veoma je mali broj onih koje su indiferentne. Uopće uzev, može se konstatirati da od „idealne“ bilateralne simetrije čovjekovog tijela ima više funkcijskih nego morfoloških i anatomskih odstupanja .<ref>Ludwig W. (1932): Das Rechts – Links Problem im Tierreich und bei Menschen. J. Springer Verlag.</ref> Ova činjenica se na određeni način odražava i u individualnom načćinu sklapanja šaka i skrštanja ruku. Lutz (1908) je prvi opisao pojavu da, pri potpunom međusobnom preplitanju, (1) svi prsti lijeve i desne šake dolaze u jedan od dva alternativna položaje: svaki prst lieve šake je iznad odgovarajućeg prta desne i (2)prsti desne šake nalaze se u superpoziciji nad prstima lijeve. Istovremeno je zapazio da po ovoj osobini nema [[asortativno parenje|asortativnog sklapanja braka]], kao i pojavu „predomimantnog“ homospecifičnog potomstva iz brakova osoba jednakog fenotipa, pa je na osnovu toga zaključio da se ovdje radi radi o nasljednom dimorfizmu.<ref>Lutz F. E. (1908): The inheritance of the manner of clasping the hands. Am. Nat., 42: 195-196.</ref> Osnovni Lutzovi zaključci su potvrđeni i u rezultatima niza autora. Koji su jedinstveni u ocjeni da je način sklapanja šaka genetički određena osobina, čije se nasljeđivanje ne može objasniti jednostavnim [[Gregor Mendel|Mendelovskim]] pravilima. Mnogo je manje autora koji smatraju da odlučujuću ulogu u određivanju ove osobile imaju okolinski faktori, ne navodeći koji .<ref>Lai L. Y. C., Walsh R. J. (1965): The patterns of hand clasping in different ethnic groups. Hum. Biol. 37: 312-319.[PubMed: 5836191, related citations],</ref> Sporadična mišljenja da na ispoljavanje fenotipova načina sklapanja šaka može uticati i [[spol]] osobe.<ref>Freire-Maia N., Quelce –Saldago A., Freire-Maia A. (1958) : Hand clasping in different ethnic groups. Hum. Biol., 30: 281-291.</ref> i starost <ref>Pons J. (1961): Hand clasping . Ann. Hum. Genet., 25: 141-144. [PubMed: 14487797, related citations],</ref>, te desnorukost/ljevorukost <ref>Downey J. E, (1926): Further observations on the manner of clasping the hands. Am.Nat., 60: 387-390.</ref> također su kontradiktorna brojnim saopćenjima ostalih autora. Veoma je mali broj osoba (0,2%,<ref>Kawabe M. (1949): A study of the mode of clasping of the hands.Trans. Sapporo Nat. Hist. Soc., 18: 49-52.</ref> ili 1% <ref>Collins E. H. (1961): The concept of relative limb dominance. Hum. Biol. 33 (4): 294-318.</ref>) koje redovno primjenjuju oba načina sklapanja šaka, a jednom usvojeni način se, izgleda, rijetko mijenja. Tokom 18-mjesečnom promatranja 22 osobe, Wiener (1932)<ref>Wiener A. S. (1932): Observation on the manner of clasping the hands and folding the arms. Am Nat., 66: 365-370.</ref> ni kod jedne nije primijetio promjhenu karakterističmog fenotipa, kao ni Leguebe (1967) u toku jednogodišnjeg praćenja 10 lica.<ref>Leguebe 1967 hand clasping: étude anthropologique et génétique. Bull. Soc. Roy. Antrop. Préhist., 78: 81-107.</ref> ==Učestalost fenotipa '''R'''== ===Odabrane svjetske populacije=== {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" class="toccolours" 0.5em solid #999; 100% |- | style="background:#dfd; "|'''Populacija''' | style="background:#f3fff3; "|'''N''' |'''R''' (%) |style="background:#f3fff3; "|Reference |- |style="background:#ddffdd;fff3;'' |[[Belgija]] |644 |48,1 |Leguebe (1967)<ref>Leguebe 1967 hand clasping: étude anthropologique et génétique. Bull. Soc. Roy. Antrop. Préhist., 78: 81-107.</ref> |- | style="background:#dfd;"| [[Bosna i Hercegovina]] |10.073 |55,1 |Hadžiselimović et al. (1979)<ref name="Hadžiselimović R. 1979"/> |- |style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Bugarska]] |? |70,1 | Boev , Todorov (1970)<ref>Boev , Todorov, 1970, in: Gavrilović Ž., Božić V. (1972): Proučavanje načina sklapanja šaka i pekrštanja ruku kod stanovništva u Vojvodini. Genetika, 4 (1): 59-61.</ref> |- | style="background:#dfd;"|[[Grčka]] |? |81, 2 |Pelecanos (1969)<ref>Pelecanos 1969, in: Pyżuk M. (1976): Hand clasping , and arm- and leg-folding in Polish rural population. Acta F. R. N. Univ Come., Anthropologia, 23: 219-223.</ref> |- |style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Poljska]] |771 | 48,0 | Wolanski et al. (1973)<ref>Wolanski et al 1973, in: Pyżuk M. (1976): Hand clasping , and arm- and leg-folding in Polish rural population. Acta F. R. N. Univ Come., Anthropologia, 23: 219-223.</ref> |- |style="background:#dfd;"|[[Srbija]]: [[Užice]] |2.217 |54,0 | Hadžiselimović et al.(1979)<ref name="Hadžiselimović R. 1979"/> |- |style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Srbija]]: [[Vojvodina]] |2.686 |51,9 |Gavrilović, Božić (1972)<ref>Gavrilović Ž., Božić V. (1972): Proučavanje načina sklapanja šaka i pekrštanja ruku kod stanovništva u Vojvodini. Genetika, 4 (1): 59-61.</ref> |- |style="background:#dfd;"|[[Škotska]] |598 |60,0 | Lutz (1908)<ref>Lutz F. E. (1908): The inheritance of the manner of clasping the hands. Am. Nat., 42: 195-196.</ref> |- |style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Španija]] |486 |52,1 |Pons (1961)<ref>Pons J. (1961): Hand clasping (Spanish data). Ann. Hum. Genet., 25: 141-144.</ref> |- |style="background:#dfd;"|[[Švedska]] |981 |52,1 |Beckman, Elston (1962)<ref>Beckman L. Elston R. 1962 Data on bilateral variations in man: handedness, hand clasping and arm folding in Swedes. Hum. Biol., 34: 99-103.</ref> |- |} ===Bosna i Hercegovina=== {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" class="toccolours" 0.5em solid #999; 100% |- style="text-align:center;" | style="background:#dfd; "|'''Populacija''' | style="background:#f3fff3; "|'''N''' |'''R''' (%) |- | style="background:#ddffdd;fff3;''| [[Goražde]] |502 |63,36 |- | style="background:#dfd;"|[[Hutovo]] |358 |51,68 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Memići (Kalesija)|Memići]] | 478 |50,21 |- | style="background:#dfd;"|[[Miljevina (Foča)|Miljevina]] |827 |52,96 |- | style="background:#f3fff3; "|[[Modran (Derventa)|Modran]] |541 | 53,97 |- | style="background:#dfd;"|[[Odžak (Glamoč)|Odžak]] |459 |45,97 |- |style="background:#f3fff3; "|[[Orahova (Bosanska Gradiška)|Orahova]] |453 |52,98 |- |style="background:#dfd;"|[[Posušje]] |1.078 |69,76 |- |style="background:#f3fff3; "| [[Prekaja]] |366 |51,37 |- |style="background:#dfd;"|[[Prijedor]] |353 |65,16 |- |style="background:#f3fff3; "| [[Rakitno]] |370 |57,03 |- |style="background:#dfd;"| [[Sarajevo]] |1.290 |50,16 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Strgačina]] |299 |40,13 |- |style="background:#dfd;"| [[Šiprage]] |722 |51,11 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Velika Kladuša]] |613 |52,69 |- |style="background:#dfd;" |[[Vlasenica]] |878 |54,21 |- | style="background:#f3fff3; "|'''Ukupno''' |10.073 |55,08 |} <ref name="Hadžiselimović R. 1979"/> ==Reference== {{refspisak}} ==Također pogledajte== *[[Način skrštanja ruku]] *[[Ruka]] *[[Genotip]] *[[Fenotip]] *[[Oligogensko nasljeđivanje]] ==Vanjski linkovi== * http://learn.genetics.utah.edu/content/inheritance/observable/{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150207074702/http://learn.genetics.utah.edu/content/inheritance/observable |date=7. 2. 2015 }} (en) [[Kategorija:Genetika]] [[Kategorija:Populacijska genetika]] [[Kategorija:Klasična genetika]] qpcci835vav3sdnphpups283wzretzn Način skrštanja ruku 0 377604 3899318 3857673 2026-06-20T21:10:25Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899318 wikitext text/x-wiki [[File:A_standing_male_nude_with_cloak;_arms_folded_around_a_staff._Wellcome_V0048972.jpg|mini|right|250px|Fenotip '''''L''''' načina skrštanja ruku]] '''Način skrštanja ruku''' je jedna od najjasnijih [[dinamika|dinamičko]]-[[morfologija|morfoloških]] osobenosti po kojoj se svaka osoba može svrstati u jedan od dva alternativna [[fenotip]]a. Zanimljivo je da se jednom usvojeni način prekrštanja podlaktica na grudima ne mijenja tokom života i da od neuobičajenog položaja osbe brzo odustaju, najčešće pri samom pokušaju. Dokazano je da se fenotipovi ovog svojstva nezavisno distribuiraju i kod ljevorukih i desnorukih osoba. Ako je, nakon skrštanja ruku na prsima, desna podlaktica iznad lijeve, fenotip se označabva kao ''R'' (''right''; desni tip), a u suprotnom slučaju, tj. ako je lijeva ruka pozicionirana iznad desne, to je [[fenotip]] ''L'' (''left''; lijevi tip). ==Faktori i historija== Falk i Ayala (1971) su u svojim istraživanjima našli da su ove varijante u velikoj mjeri nasljedne, iako se njihova [[genetika]] ne može pripisati postojećim Mendelovskim modelima.<ref>Falk C. T., Ayala F. J. (1971): Genetic aspects of arm folding and hand clasping. Jpn. J. Hum. Genet., 15: 241-247. [PubMed: 4461659, related citations]</ref> U tom pogledu, Ferronato et al. (1974) nisu našli značajnu korelaciju između roditelja i djece.<ref>Ferronato S., Thomas D., Sadava D. (1974): Preferences for handedness, arm folding, and hand clasping in families. Hum. Hered. 24: 345-351, 1974.</ref><ref>[[OMIM]], Victor A. McKusick : 6/4/1986,</ref> Individulni tip skrštanja ruku je nešto manje istraživan nego [[način sklapanja šaka]]. U traganju za glavnim faktorima koji odrađuju ovaj [[polimorfizam|dimorfizam]], nailazi se na iste potrškoće kao i kod sklapanja šaka. Međutim, usaglašavajući nalaze i stavove mnogih autora<ref>Wiener A. S. (1932): Observation on the manner of clasping the hands and folding the arms. Am Nat., 66: 365-370.</ref><ref>Quelce-Saldago A., Freire-Maia A., Freire-Maia N. (1961): Arm folding: A genetic trait? Jap J. Hum Genet., 6: 21-25.</ref><ref>Pons J. (1963): A contribution to the genetics of hand clasping and arm folding. Proc. Second Intern. Congr. Hum. Genet. (Roma), 1: 442-446.</ref><ref>Kawabe M. (1949): A study of the mode of clasping of the hands.Trans. Sapporo Nat. Hist. Soc., 18: 49-52.</ref><ref>Freire-Maia A., De Almeida J. (1966): Hand clasping and arm folding among African Negroes. Jum. Biol., 38 (3): 175-179.</ref><ref>Leguebe A., Martines-Fuentes A. (1968): Analyse génétique de deux caractères anthropologiques (Hand clasping and Arm folding). Tudi VII Meždunarodnogo kongresa antropologičeskih i etnografičeskih nauk, 1: 360-368.</ref> može se zaključiti da je način skrštanja ruku nasljedan i da se nasljedjuje po modelu koji se ne uklapa u koncept genetike jednostavnih mendelovskih karaktera, mada u tom pogledu ima i kontradiktornih nalaza, osnovni je zaključak da je ispoljavanja alternativnih [[fenotip]]ova ovog obilježja nezavisno od spola i uzrasta, te da nije vezano za desnorukost/ljevorukost. U prilog pretpostavkama da genetički faktori imaju značajnu ulogu u formiranjau ovog [[osobina|svojstva]] idu i podaci o veoma heterogenoj frekvenciji alternativnih fenotipova (''R'' i ''L'') u istraženom dijelu svjetskog [[stanovništvo|stanovništva]].<ref name="Hadžiselimović R. 1979">Hadžiselimović R., Berberović Lj., Sofradžija A. (1979): Distribucija fenotipova načina sklapanja šaka i prekrštanja ruku u stanovništvu Bosne i Hercegovine. God.Biol. inst. Univ. u Sarajevu, 32: 101-116.</ref> ==Učestalost fenotipa '''R'''== ===Odabrane svjetske populacije=== {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" class="toccolours" 0.5em solid #999; 100% |- | style="background:#dfd; "|'''Populacija''' | style="background:#f3fff3; "|'''N''' |'''R''' (%) |style="background:#f3fff3; "|Reference |- | style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Belgija]] |626 |43,6 |Leguebe (1967)<ref>Leguebe 1967 hand clasping: étude anthropologique et génétique. Bull. Soc. Roy. Antrop. Préhist., 78: 81-107.</ref> |- | style="background:#dfd; "| [[Bosna i Hercegovina]] |10.073 |46,5 |Hadžiselimović et al. (1979)<ref name="Hadžiselimović R. 1979"/> |- |style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Grčka]] |? |45, 4 |Pelecanos (1969)<ref>Pelecanos 1969, in: Pyżuk M. (1976): Hand clasping , and arm- and leg-folding in Polish rural population. Acta F. R. N. Univ Come., Anthropologia, 23: 219-223.</ref> |- | style="background:#dfd;"|[[Njemačka]] |304 |50,0 |Ludwig (1932)<ref>Ludwig W. (1932): Das Rechts – Links Problem im Tierreich und bei Menschen. J Springer Verlag.</ref> |- |style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Poljska]] |771 |35,3 | Wolanski et al. (1973)<ref>Wolanski et al 1973, in: Pyżuk M. (1976): Hand clasping , and arm- and leg-folding in Polish rural population. Acta F. R. N. Univ Come., Anthropologia, 23: 219-223.</ref> |- |style="background:#dfd;"|[[Srbija]]: [[Užice]] |2.217 |40,2 | Hadžiselimović et al.(1979)<ref name="Hadžiselimović R. 1979"/> |- |style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Srbija]]: [[Vojvodina]] |2.686 |45,6 |Gavrilović, Božić (1972)<ref>Gavrilović Ž., Božić V. (1972): Proučavanje načina sklapanja šaka i pekrštanja ruku kod stanovništva u Vojvodini. Genetika, 4 (1): 59-61.</ref> |- |style="background:#dfd;"|[[Španija]] |486 |41,3 |Pons (1961)<ref>Pons J. (1963): A contribution to the genetics of hand clasping and arm folding. Proc. Second Intern. Congr. Hum. Genet. (Roma), 1: 442-446.</ref> |- |style="background:#ddffdd;fff3;''|[[Švedska]] |981 |46,6 |Beckman, Elston (1962)<ref>Beckman L. Elston R. 1962 Data on bilateral variations in man: handedness, hand clasping and arm folding in Swedes. Hum. Biol., 34: 99-103.</ref> |- |} ===Bosna i Hercegovina=== {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" class="toccolours" 0.5em solid #999; 100% |- style="text-align:center;" | style="background:#dfd; "|'''Populacija''' | style="background:#f3fff3; "|'''N''' |'''R''' (%) |- | style="background:#ddffdd; ''| [[Goražde]] |988 |53,54 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Hutovo]] |358 |47,49 |- |style="background:#dfd;"|[[Memići (Kalesija)|Memići]] | 478 |46,65 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Miljevina (Foča)|Miljevina]] |827 |45,22 |- |style="background:#dfd;"|[[Modran (Derventa)|Modran]] |541 | 42,51 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Odžak (Glamoč)|Odžak]] |459 |54,03 |- |style="background:#dfd;"|[[Orahova (Bosanska Gradiška)|Orahova]] |453 |44,37 |- | style="background:#f3fff3; "|[[Posušje]] |1.078 |59,09 |- |style="background:#dfd;"|[[Prekaja]] |366 |41,26 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Prijedor]] |353 |54,11 |- |style="background:#dfd;"| [[Rakitno]] |370 |41,35 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Sarajevo]] |1.290 |46,59 |- |style="background:#dfd;"| [[Strgačina]] |299 |48,83 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Šiprage]] |722 |43,63 |- |style="background:#dfd;"| [[Velika Kladuša]] |613 |40,95 |- | style="background:#f3fff3; "| [[Vlasenica]] |878 |52,62 |- |style="background:#dfd;"|'''Ukupno''' |10.073 |46,52 |- |} <ref name="Hadžiselimović R. 1979"/> ==Reference== {{refspisak}} ==Također pogledajte== *[[Način sklapanja šaka]] *[[Fenotip]] *[[Genotip]] ==Vanjski linkovi== {{commonscat|Crossed arms}} *http://learn.genetics.utah.edu/content/inheritance/observable/{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150207074702/http://learn.genetics.utah.edu/content/inheritance/observable |date=7. 2. 2015 }}] (en) [[Kategorija:Ponašanje]] [[Kategorija:Genetika]] [[Kategorija:Populacijska genetika]] [[Kategorija:Klasična genetika]] 5b8ecrg0q1qw96t959gypqvf6uwiu06 Nagrada "Jacques Goddet" 0 391579 3899302 3743408 2026-06-20T19:13:32Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899302 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Col du Tourmalet - Stèle commémorative à Jacques Goddet.jpg|mini|Spomenik Jacquesu Goddetu na [[Col du Tourmalet]]u]] '''Nagrada "Jacques Goddet"''' jest [[novac|novčana]] nagrada koja se od 2001. dodjeljuje u okviru [[biciklizam|biciklističke]] utrke [[Tour de France]]. Nazvana je po [[Jacques Goddet|Jacquesu Goddetu]], bivšem direktoru Tour de Francea i [[Francuska|francuskom]] [[sport]]skom [[novinarstvo|novinaru]]. Dodjeljuje se biciklistu koji prvi dođe na vrh unaprijed određenog uspona na Touru (to je obično [[Col du Tourmalet]]). Od 2003. vrijednost nagrade iznosi 5000 [[euro|€]]. Prvi biciklist koji je uspio dvaput osvojiti ovu nagradu jest [[Thibaut Pinot]]. == Osvajači == {| class="wikitable" |- ! Godina !! Takmičar !! Tim |- | [[Tour de France 2001.|2001.]] || {{flagathlete|[[Sven Montgomery ]]|ŠVI}} || {{flagathlete|[[FDJ (biciklistički tim)|Française des Jeux]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2002.|2002]]<sup>1</sup> || {{flagathlete|[[Laurent Jalabert ]]|FRA}} || {{flagathlete|[[Team CSC]]|DAN}} |- | [[Tour de France 2003.|2003.]] || {{flagathlete|[[Sylvain Chavanel]]|FRA}} || {{flagathlete|[[Bonjour (biciklistički tim)|Bonjour]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2004.|2004.]] || align=center colspan=2 rowspan=2| ''Nije dodijeljena'' |- | [[Tour de France 2005.|2005.]] |- | [[Tour de France 2006.|2006.]] || {{flagathlete|[[David de la Fuente]]|ŠPA}} || {{flagathlete|[[Saunier Duval-Prodir]]|ŠPA}} |- | [[Tour de France 2007.|2007]]<sup>1</sup> || {{flagathlete|[[Rubén Pérez]]|ŠPA}} || {{flagathlete|[[Euskaltel-Euskadi]]|ŠPA}} |- | [[Tour de France 2008.|2008.]] || {{flagathlete|[[Rémy Di Gregorio]]|FRA}} || {{flagathlete|[[FDJ (biciklistički tim)|Française des Jeux]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2009.|2009.]] || <s>{{flagathlete|[[Franco Pellizotti]]|ITA}}</s> || <s>{{flagathlete|[[Liquigas]]|ITA}}</s> |- | [[Tour de France 2010.|2010.]] || {{flagathlete|[[Christophe Moreau]]|FRA}} || {{flagathlete|[[Caisse d'Epargne]]|ŠPA}} |- | [[Tour de France 2011.|2011.]] || {{flagathlete|[[Jérémy Roy]]|FRA}} || {{flagathlete|[[FDJ (biciklistički tim)|FDJ]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2012.|2012.]] || {{flagathlete|[[Thomas Voeckler]]|FRA}} || {{flagathlete|[[Team Europcar|Europcar]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2013.|2013.]] || align=center colspan=2| ''Nije dodijeljena'' |- | [[Tour de France 2014.|2014.]] || {{flagathlete|[[Blel Kadri]]|FRA}} || {{flagathlete|[[Ag2r-La Mondiale]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2015.|2015.]] || {{flagathlete|[[Rafał Majka]]|POLJ}} || {{flagathlete|[[Tinkoff|Tinkoff-Saxo]]|RUS}} |- | [[Tour de France 2016.|2016.]] || {{flagathlete|[[Thibaut Pinot]]|FRA}} || {{flagathlete|[[FDJ (biciklistički tim)|FDJ]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2017.|2017.]] || align=center colspan=2| ''Nije dodijeljena'' |- | [[Tour de France 2018.|2018.]] || {{flagathlete|[[Julian Alaphilippe]]|FRA}} || {{flagathlete|[[Deceuninck–Quick-Step|Quick-Step Floors]]|BEL}} |- | [[Tour de France 2019.|2019.]] || {{flagathlete|[[Thibaut Pinot]]|FRA}} || {{flagathlete|[[Groupama–FDJ]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2020.|2020.]] || align=center colspan=2| ''Nije dodijeljena'' |- | [[Tour de France 2021.|2021.]] || {{flagathlete|[[Pierre Latour (biciklist)|Pierre Latour]]|FRA}} || {{flagathlete|[[TotalEnergies]]|FRA}} |- | [[Tour de France 2022.|2022.]] || align=center colspan=2| ''Nije dodijeljena'' |- | [[Tour de France 2023.|2023.]] || {{flagathlete|[[Tobias Halland Johannessen]]|NOR}} || {{flagathlete|[[Uno-X Pro Cycling Team]]|NOR}} |- | [[Tour de France 2024.|2024.]] || {{flagathlete|[[Oier Lazkano]]|ŠPA}} || {{flagathlete|[[Movistar Team]]|ŠPA}} |- | [[Tour de France 2025.|2025.]] || {{flagathlete|[[Lenny Martinez (biciklist)|Lenny Martinez]]|FRA}} || {{flagathlete|[[Team Bahrain Victorious]]|BHR}} |} <sup>1</sup> – u ovim godinama nagrada nije dodijeljena na Col du Tourmaletu: * 2002: [[Col d'Aubisque]] * 2007: [[Port de Pailhères]] <del>rezultat poništen i upražnjen</del> == Reference == * [http://de.eurosport.yahoo.com/26062009/73/tour-de-france-reglement-praemien.html Tour de France – Reglement und Prämien] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090801193254/http://de.eurosport.yahoo.com/26062009/73/tour-de-france-reglement-praemien.html |date=1. 8. 2009 }} * [http://autobus.cyclingnews.com/road/ ''cyclingnews.com''] {{Tour de France}} me0vly6e8jdzi7zx84y0kh97jfo02g1 Napadi u Parizu 13. novembra 2015. 0 399805 3899307 3802610 2026-06-20T19:54:18Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899307 wikitext text/x-wiki {{Infokutija napad na civile | naziv = Napadi u Parizu 13. novembra 2015. | slika = Parisattacks.png | opis_slike = Lokacije napada | lokacija = Pariz, Francuska<br />Saint-Denis, Francuska<br />1: blizu stadiona [[Stade de France]]<br />2: Rue Bichat i rue Alibert (Le Petit Cambodge, Le Carillon)<br />3: Rue de la Fontaine-au-Roi (Casa Nostra)<br />4: Pozorište Bataclan<br />5: Rue de Charonne (La Belle Équipe)<br />Zvjezice: pojedinačni samoubilački napadi (izuzev Bataclana) | datum = 13. novembar 2015 – 14. novembar 2015. | vrijeme = 21:16 – 00:58 | vremenska_zona = [[Srednjoevropsko vrijeme|CET]] | tip = Masovno ubijanje, bombardovanje, uzimanje talaca, samoubilački napad | mrtvih = 129:<ref name="GuardNov15_2"/><br/> *Bataclan:&nbsp;89 *Le Carillon i Le Petit Cambodge:&nbsp;11 *La Casa Nostra:&nbsp;5 *Stade de France:&nbsp;6 *La Belle Équipe:&nbsp;18 7 počinioca<ref name="GuardNov15_2">{{cite news|author= Claire Phipps|newspaper=The Guardian|date=15. 11. 2015|access-date=15. 11. 2015|title=Paris attacker named as Ismaïl Omar Mostefai as investigation continues – live updates|url=http://www.theguardian.com/world/live/2015/nov/15/paris-attacker-named-investigation-continues-live-updates}}</ref> | ranjenih = 352,<ref name="BBCNewsLive">{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/live/world-europe-34815972 |title=Paris attacks updates |publisher=BBC News}}</ref> od kojih je 99 teško ranjeno<ref name="Le Monde.fr">{{cite news|title=Attaques à Paris : ce que l'on sait des attentats qui ont fait au moins 128 morts|url=http://www.lemonde.fr/societe/article/2015/11/13/fusillade-meurtriere-a-paris_4809485_3224.html|access-date=14. 11. 2015|agency=Le Monde.fr|publisher=Le Monde.fr|language=fr}}</ref> | počinitelji = [[Islamska Država]]<ref name="ISIS">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2015/11/14/world/paris-attacks/|title=ISIS claims responsibility of Paris attacks|publisher=CNN|access-date=14. 11. 2015}}</ref> | počinitelj = 7 osoba s samoubilačkim prslucima. Neki sa kalašnjikovima:<ref name="AFP summary">{{cite news |url=http://news.yahoo.com/least-120-dead-paris-attacks-investigation-source-pta-013205822.html |title=More than 120 people killed in Paris 'terror' attacks |publisher=Yahoo! News |agency=Agence France-Presse |date=13. 11. 2015 |access-date=14. 11. 2015 |author=Randolph, Eric and Simon Valmary |archive-date=14. 11. 2015 |archive-url=https://www.webcitation.org/6d1kwppjd?url=http://news.yahoo.com/least-120-dead-paris-attacks-investigation-source-pta-013205822.html;_ylt=AwrC1DFcskZWYBkAKh_QtDMD;_ylu=X3oDMTByOHZyb21tBGNvbG8DYmYxBHBvcwMxBHZ0aWQDBHNlYwNzcg-- |url-status=live }}</ref> * 3 iz [[Molenbeek]]a, [[Belgija]]<ref name=Brussels>{{cite news |date=14. 11. 2015|title=Trois des terroristes de Paris viendraient de Molenbeek: perquisitions et une arrestation sur place en ce moment |url=http://www.rtl.be/info/regions/bruxelles/trois-des-terroristes-de-paris-viendraient-de-molenbeek-perquisitions-et-une-arrestation-sur-place-en-ce-moment-770825.aspx |newspaper=RTL}}</ref> * Omar Ismaël Mostefai<ref name=FrenchExtremist>{{cite news |last1=Elgot |first1=Jessica |last2=Phipps |first2=Claire |last3=Bucks |first3=Jonathan |date=14. 11. 2015 |title=Paris attacks: Syrian who passed through Greece on refugee route one of Isis killers – live |url=http://www.theguardian.com/world/live/2015/nov/14/paris-terror-attacks-attackers-dead-mass-killing-live-updates |newspaper=The Guardian |access-date=14. 11. 2015 |quote=The French newspaper Libération reports that one of the terrorists who carried out the Bataclan shooting has been confirmed as a French extremist who was known to police.}}</ref> * Ahmed Almuhamed * Mohammed Almuhamed * Abbdulakbak B. | osumnjičenici = | osumnjičenik = | oružja = [[AK-47|Kalašnjikovi]],<ref name="CNN International">{{cite web |title=Paris attacks: More than 100 killed in gunfire and blasts, French media say |publisher=CNN |date=14. 11. 2015 |url=http://edition.cnn.com/2015/11/13/world/paris-shooting/index.html |access-date=14. 11. 2015}}</ref> ručne bombe i samoubilački prsluci }} U večernjim satima 13. novembra 2015, niz [[Terorizam|terorističkih]] napada ([[Ubistvo|masovno ubijanje]], [[samoubilački napad]]i i [[Talac|uzimanje talaca]]) dogodili su se u [[Pariz]]u, [[Francuska]] i njegovom sjevernom predgrađu [[Saint-Denis]]. S početkom u 21:16 [[Srednjoevropsko vrijeme|CET]],<ref name="20minutes CH 2015">{{cite web |title = Soudain, l'une des bombes explose en plein match|url = http://www.20min.ch/ro/news/monde/story/Soudain--l-une-des-bombes-explose-en-plein-match-27994743|website = 20 minutes|access-date = 14. 11. 2015|quote = On entend clairement, sur cette vidéo, la détonation de 21h16|language = fr}}</ref> dogodilo se šest masovnih ubijanja i tri zasebna samoubilačka napada blizu francuskog nacionalnog stadiona [[Stade de France]].<ref name="20minutes CH 2015" /><ref name="Nossiter 2015">{{cite news |last1 = Nossiter|first1 = Adam|last2 = Gladstone|first2 = Rick|url = http://www.nytimes.com/2015/11/14/world/europe/paris-shooting-attacks.html|title = Paris Attacks Kill More Than 100, Police Say; Border Controls Tightened|website = The New York Times|date = 13. 11. 2015|access-date = 13. 11. 2015}}</ref> Najsmrtonosniji napad dogodio se u pozorištu [[Bataclan]] gdje su počinioci uzeli taoce i sukobili se s policijom sve do 00:58. Ubijeno je najmanje 129 osoba, od kojih je 89 ubijeno u pozorištu [[Bataclan]].<ref name="GuardNov153">{{cite news|last1 = Rawlinson|first1 = Kevin|title = Fatal shootings and explosion reported in Paris – live|url = http://www.theguardian.com/world/live/2015/nov/13/shootings-reported-in-eastern-paris-live|access-date = 13. 11. 2015|work = The Guardian|date = 13. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20181226110154/https://www.theguardian.com/world/live/2015/nov/13/shootings-reported-in-eastern-paris-live+|archive-date = 26. 12. 2018|url-status = dead}}</ref><ref name="BBCNov152">{{cite news |title = Paris shootings: Casualties in city centre and explosion at the Stade de France|url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-34814203|access-date = 13. 11. 2015|publisher = BBC News|date = 13. 11. 2015}}</ref><ref name="BBC News 2015">{{cite web |title = Paris shootings and explosions near the Stade de France kill 18|publisher = BBC News|date = 13. 11. 2015|url = http://www.bbc.com/news/world-europe-34814203|access-date = 13. 11. 2015}}</ref> Ozlijeđeno je još 352 osoba, te ih je 99 u kritičnom stanju.<ref name="(now) (earlier) 2015">{{cite web |author = Claire Phipps|author2 = Kevin Rawlinson|title = All attackers dead, police say, after shootings and explosions kill at least 150 in Paris – live updates|website = The Guardian|date = 13. 11. 2015|url = http://www.theguardian.com/world/live/2015/nov/13/shootings-reported-in-eastern-paris-live|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> Pored civila ubijeno je i sedam napadača, te vlasti i dalje tragaju za mogućim saučesnicima koji su na slobodi. Francuska je već bila na velikom stepenu pripravnosti od [[Januarski napadi u Parizu 2015.|januarskih napada u Parizu]] koji su usmrtili 17 osoba među kojima su bili civili i policajci.<ref name="AFP summary5">{{cite news|url = http://news.yahoo.com/least-120-dead-paris-attacks-investigation-source-pta-013205822.html|title = More than 120 people killed in Paris 'terror' attacks|publisher = Yahoo! News|agency = Agence France-Presse|date = 13. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015|author = Randolph, Eric and Simon Valmary|archive-date=14. 11. 2015|archive-url = https://www.webcitation.org/6d1kwppjd?url=http://news.yahoo.com/least-120-dead-paris-attacks-investigation-source-pta-013205822.html;_ylt=AwrC1DFcskZWYBkAKh_QtDMD;_ylu=X3oDMTByOHZyb21tBGNvbG8DYmYxBHBvcwMxBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--|url-status = live}}</ref> [[Francuski predsjednik]] [[François Hollande]] proglasio je [[vanredno stanje]] i postavio privremene kontrole na državne granice.<ref name="GuardNov153"/> Dana 13. novembra, [[Islamska Država]] sebe je proglasila odgovornom za napade.<ref>{{cite web|url = http://www.france24.com/fr/urgent/20151114-lorganisation-etat-islamique-revendique-attentats-paris|title = L'organisation État islamique revendique les attentats de Paris|date = 14. 11. 2015|publisher = France 24|language = fr|access-date = 14. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151114163337/http://www.france24.com/fr/urgent/20151114-lorganisation-etat-islamique-revendique-attentats-paris|archive-date=14. 11. 2015|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.disclose.tv/news/islamic_state_releases_official_statement_we_did_it_and_paris_is_just_the_start_of_a_storm/124426|title = ISLAMIC STATE RELEASES OFFICIAL STATEMENT: 'WE DID IT AND PARIS IS JUST THE START OF A STORM'|date = 14. 11. 2015|publisher = DiscloseTv|access-date = 14. 11. 2015|archive-date = 16. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151116015616/http://www.disclose.tv/news/islamic_state_releases_official_statement_we_did_it_and_paris_is_just_the_start_of_a_storm/124426|url-status = dead}}</ref> Motiv im je bio francusko učešće u [[Građanski rat u Siriji|građanskom ratu u Siriji]] i [[Građanski rat u Iraku|Iraku]].<ref>{{cite web|last1 = Dalton|first1 = Matthew|last2 = Varela|first2 = Thomas|last3 = Landauro|first3 = Inti|title = Paris Attacks Were an 'Act of War' by Islamic State, French President François Hollande Says|url = http://www.wsj.com/articles/paris-attacks-were-an-act-of-war-by-islamic-state-french-president-francois-hollande-says-1447498080|website = The Wall Street Journal|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015|quote = Islamic State claimed responsibility for the attacks on a social media account, but didn't provide specific information that would allow the claim to be verified. It said the attacks were retaliation for French airstrikes against the group in Syria and Iraq.}}</ref> Hollande je izjavio da je napade organizirala Islamska Država<ref>{{cite news|last1 = Nossiter|first1 = Adam|last2 = Breeden|first2 = Aurelien|last3 = Bennhold|first3 = Katrin|title = Three Teams of Coordinated Attackers Carried Out Assault on Paris, Officials Say; Hollande Blames ISIS|url = http://www.nytimes.com/2015/11/15/world/europe/paris-terrorist-attacks.html|access-date = 14. 11. 2015|work = The New York Times|date = 14. 11. 2015}}</ref> s "unutrašnjom pomoći,"<ref name="thomsonreutersfoundation">{{cite web|url = http://www.reuters.com/article/2015/11/14/us-france-shooting-hollande-idUSKCN0T30JG20151114|title = Hollande says Paris attacks 'an act of war' by Islamic State|publisher = Thomson Reuters Foundation|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015|archive-date = 14. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151114214350/http://www.reuters.com/article/2015/11/14/us-france-shooting-hollande-idUSKCN0T30JG20151114|url-status = dead}}</ref> te napad je opisao "ratnim činom."<ref>{{cite web|title = Paris attacks: Hollande blames Islamic State for 'act of war'|url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-34820016|publisher = BBC News|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015}}</ref> Napadi su najsmrtonosniji u Francuskoj od [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]<ref name="Telegraph">{{cite web|last1 = Fraser|first1 = Isabelle|last2 = Henderson|first2 = Barney|title = Paris shooting: terrorists attack French capital – as it happened on Friday Nov 13|url = http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11995543/Paris-shooting-terrorists-attack-french-capital-as-it-happened-on-Friday-Nov-13.html|work = The Telegraph|access-date = 14. 11. 2015}}</ref><ref name="CTV">{{cite web|last1 = Slaughter|first1 = Graham|title = Paris on edge: Recent terror attacks in France|url = http://www.ctvnews.ca/world/paris-on-edge-recent-terror-attacks-in-france-1.2657928|website = CTV News|publisher = CTV news|access-date = 14. 11. 2015|archive-date = 17. 2. 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20170217024536/http://www.ctvnews.ca/world/paris-on-edge-recent-terror-attacks-in-france-1.2657928|url-status = dead}}</ref> i najsmrtonosniji u [[Evropska unija|Evropskoj uniji]] od [[Napadi u Madridu 11. marta 2004.|napada u Madridu 11. marta 2004]].<ref name="NYT act of war">{{cite news |last1 = Nossiter|first1 = Adam|last2 = Breeden|first2 = Aurelien|last3 = Clark|first3 = Nicola|title = Paris Attacks Were an 'Act of War' by ISIS, Hollande Says|url = http://www.nytimes.com/2015/11/15/world/europe/paris-terrorist-attacks.html|website = The New York Times|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015}}</ref> == Pozadina == Francuske oružane snage umiješale su se u sukobe u [[Građanski rat u Iraku|Iraku]] i [[Građanski rat u Siriji|Siriji]] zračnim udarima 19. septembra 2014. pod kodnim imenom Opération Chammal ({{Bs|Operacija Chammal}}). U oktobru 2015, Francuska je po prvi put pogodila mete u [[Sirija|Siriji]].<ref>{{cite web |title = Middle east – 'Terrorists have no passports,' French PM says of Syria air strikes|url = http://www.france24.com/en/20151012-france-pm-valls-terrorists-have-no-passports-air-strikes-french-jihadists-syria|publisher = France 24|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> [[Islamska Država]] naročito je spomenula zračne napade kad su sebe proglasili odgovornim za napade.<ref>{{cite news|title = ISIS expresses fury over French airstrikes in Syria; France says they will continue|url = http://www.ctvnews.ca/world/isis-expresses-fury-over-french-airstrikes-in-syria-france-says-they-will-continue-1.2658642|work = CTV News|date = 14. 11. 2015}}</ref> Francuska je već bila na velikom stepenu pripravnosti od napada na ''Charlie Hebdo'' i povezanih napadu početkom januara 2015.<ref name="AFP summary" /> Države je povećala mjere sigurnosti u iščekivanju [[Ujedinjene nacije|UN]]-ove konferencije o [[Promjena klime|promjeni klime]] koja se treba održati u Parizu od 30. novembra do 11. decembra 2015, te je ponovo postavila granične kontrole na sedam dana prije napada.<ref name="AFP summary" /> Januarski napad na ''Charlie Hebdo'' dogodio se u 11. okrugu grada, gdje je smješteno pozorište Bataclan.<ref name="Goldstein 2015">{{cite web |last = Goldstein|first = Sasha|title = At least 26 dead after explosion, shooting reported in Paris|website = NY Daily News|date = 13. 11. 2015|url = http://www.nydailynews.com/news/world/dead-explosions-shooting-reported-paris-article-1.2434381|access-date = 13. 11. 2015}}</ref> Dogodilo se i nekoliko manjih napada širom Francuske u 2015: probadanje tri vojnika koja su čuvala centar [[Jevreji|Jevrejske]] mjesne zajednice u [[Nica|Nicu]],<ref>{{cite web|title = French soldiers wounded in Nice Jewish centre attack|url = http://www.bbc.com/news/world-europe-31118020|publisher = BBC News|access-date = 14. 11. 2015|date = 3. 2. 2015}}</ref> pokušaj miniranja fabrike koji je doveo do stradanja jednog zaposlenika u [[Saint-Quentin-Fallavier]] u junu,<ref>{{cite web|last1 = Walker|first1 = Peter|last2 = Malik|first2 = Shiv|title = France launches terror inquiry after decapitated body found in factory attack|url = http://www.theguardian.com/world/2015/jun/26/one-dead-in-attack-on-french-factory|website = The Guardian|access-date = 14. 11. 2015|date = 26. 6. 2015}}</ref> te pucnjava i probadanje u vozu u augustu.<ref>{{cite web|last1 = Chrisafis|first1 = Angelique|title = France train attack: Americans overpower gunman on Paris express|url = http://www.theguardian.com/world/2015/aug/21/amsterdam-paris-train-gunman-france|website = The Guardian|access-date = 14. 11. 2015|location = Pariz, Francuska|date = 22. 8. 2015}}</ref> Već više od 40 godina, vlasnici pozorišta Bataclan bila su [[Jevreji|Jevrejska]] braća, Pascal i Joel Laloux, sve dok ga nisu prodali u septembru 2015.<ref name="BataclanJewish">{{cite news|url = http://www.nytimes.com/live/paris-attacks-live-updates/paris-theater-had-been-owned-by-a-jewish-family/|title = Paris Theater Had Been Owned by a Jewish Family|author = Dan Bilefsky|newspaper = The New York Times|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> Za razlog su naveli prijetnje zbog javne podrške Izraela. Upravo zbog ove podrške, pozorište je dobilo prijetnje od grupe naziva "Islamska vojska."<ref>{{cite web|url = http://www.lepoint.fr/societe/le-bataclan-une-cible-regulierement-visee-14-11-2015-1981544_23.php|title = Pourquoi le Bataclan est-il régulièrement visé ?|work = Le Point|access-date = 14. 11. 2015}}</ref><ref>{{cite web|title = French mag: Bataclan an Islamist target due to Jewish owners|url = http://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/french-mag-bataclan-an-islamist-target-due-to-jewish-owners/|website = The Times of Israel|access-date = 14. 11. 2015}}</ref><ref>{{cite web|title = Fransk magasin: - Bataclan har jødiske eiere|url = http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/Fransk-magasin---Bataclan-har-jodiske-eiere-8243620.html|website = Aftenposten|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> Prije ovog napada, Islamska Država i njihove grane djelovanja sebe su proglasili odgovornim za razne smrtonosne napade koji su se dogodili nekoliko sedmica prije napada. Dana 12. novembra 2015, dva samoubilačka napada dogodila su se u [[Bejrut]]u, [[Liban]], usmrtivši 43 osobe. Dana 31. oktobra 2015, let Metrojeta 9268, u kojem su uglavnom bili [[Rusija|ruski]] putnici, srušio se u [[Sinaj]]u, [[Egipat]], usmrtivši 224 osobe. Sinajska grana djelovanja Islamske Države sebe je proglasila odgovornim. Također je prijavljeno da je [[Sjedinjene Američke Države|američka]] [[bespilotna letjelica]] ubila glavnog dželata [[Islamska Država|Islamske Države]], Džihada Johna,<ref>{{cite news |url = http://www.theguardian.com/uk-news/2015/nov/13/us-air-strike-targets-mohammed-emwazi-uk-terrorist-known-as-jihadi-john|title = 'Jihadi John': high degree of certainty US airstrike killed Mohammed Emwazi, sources say|work = The Guardian|date = 13. 11. 2015}}</ref> te da su [[Kurdi|kurdske]] snage preuzele kontrolu Sinjara.<ref>{{cite web|url = http://edition.cnn.com/2015/11/13/middleeast/iraq-free-sinjar-isis/index.html|title = Sinjar has been liberated from ISIS, Kurds say|author = Jason Hanna and Ed Payne, CNN|date = 13. 11. 2015|publisher = CNN|access-date = 13. 11. 2015}}</ref> == Napadi == {{quote box |title=Hronologija napada |align=right |width=25% |quote= 13. novembar: * '''21:16''' – Prva eksplozija u stadionu Stade de France.<ref name="reuterstimeline">{{cite news|1 = |title = Timeline of Paris attacks according to public prosecutor|url = http://www.reuters.com/article/2015/11/14/us-france-shooting-timeline-idUSKCN0T31BS20151114#h8KRqimXftutLeR3.97|access-date = 15. 11. 2015|work = Reuters|first1 = Sybille|last1 = de la Hamaide|publisher = Thomson Reuters|date = 14. 11. 2015|archive-date = 28. 4. 2020|archive-url = https://web.archive.org/web/20200428191138/https://www.reuters.com/article/us-france-shooting-timeline/timeline-of-paris-attacks-according-to-public-prosecutor-idUSKCN0T31BS20151114#h8KRqimXftutLeR3.97|url-status = dead}}</ref> * '''21:20''' – Druga eksplozija u stadionu Stade de France.<ref name="reuterstimeline" /> * '''21:25''' – Pucnjava u ruei Bichat.<ref name="reuterstimeline" /> * '''21:32''' – Pucnjava u ruei de la Fontaine-au-Roi.<ref name="reuterstimeline" /> * '''21:36''' – Pucanjava u ruei de Charonne.<ref name="reuterstimeline" /> * '''21:40''' – Samoubilački napad u bulevaru Voltaire.<ref name="reuterstimeline" /> * '''21:40''' – Četiri napadača ulaze u pozorište Bataclan i počinju ubijati ljude.<ref name="reuterstimeline" /> * '''21:53''' – Treći samoubilački napad kod stadiona Stade de France.<ref name="reuterstimeline" /> * '''22:00''' – Napadači uzimaju taoce u Bataclanu.<ref name="LeFigaro">{{cite web|title = Hollande : "Un acte de guerre commis par une armée terroriste"|url = http://www.lefigaro.fr/actualites/2015/11/13/01001-20151113LIVWWW00406-fusillade-paris-explosions-stade-de-france.php|website = Le Figaro|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> 14. novembar: * '''00:20''' – Sigurnosne snage ulaze u Bataclan.<ref name="reuterstimeline" /> * '''00:58''' – Francuska policija okončava opsadu Bataclana.<ref name="LeFigaro" /> }} Napadi su se dogodili u 7 distrikta,<ref>{{cite web |title = EN DIRECT. Fusillades à Paris : assaut terminé au Bataclan|url = http://www.lepoint.fr/une-fusillade-en-plein-paris-plusieurs-morts-13-11-2015-1981515_19.php|website = Le Point|access-date = 14. 11. 2015|language = fr}}</ref> u kojima je izvršeno četiri [[Samoubilački napad|samoubilačkih napada]] i šest pucnjava.<ref name="Ing Fieldstadt Press 2015">{{cite news |last = Ing|first = Nancy|last2 = Fieldstadt|first2 = Elisha|agency = Associated Press|title = Dozens Dead, Hostages Held in Multiple Paris Attacks|publisher = NBC News|date = 13. 11. 2015|url = http://www.nbcnews.com/news/world/french-police-report-paris-shootout-explosion-n463186|access-date = 13. 11. 2015}}</ref><ref name="Shapiro 2015">{{cite web |last = Shapiro|first = Emily|title = Several Dead After Explosions and Shootings in Paris|website = ABC News|date = 13. 11. 2015|url = http://abcnews.go.com/International/paris-shootings-explosions-leave-dead-source/story?id=35186222|access-date = 13. 11. 2015}}</ref> Dogodile su se tri eksplozije blizu francuskog nacionalnog stadiona [[Stade de France]], te još jedna blizu [[Bulevar Voltaire|bulevaru Voltaire]]; dvoje osoba odgovornih za pucnjavu u pozorištu Bataclan također su detonirali svoje samoubilačke prsluke nakon što su završili s okršajem s policijom.<ref>{{Cite web|title = Paris Attacks|url = http://abcnews.go.com/International/paris-attacks-raid-ends-bataclan-concert-hall-hostages/story?id=35190509|website = ABC News|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015|last = Shapiro|first = Emily}}</ref> Prijavljena su pucanja u blizini rue Aliberta, rue de la Fontaine-au-Roi, rue de Charonne, [[Pozorište|pozorišta]] [[Bataclan]], i avenije Republike ({{jez-fr|avenue de la République}}).<ref name="Goldstein 2015"/><ref>{{cite web|title = Developing story {{!}} Paris Attacked by Islamic Terrorists, 150+ Killed|url = https://www.indrastra.com/2015/11/DS-Paris-Attacked-by-Islamic-Terrorists-150-killed-0422.html|website = www.indrastra.com|publisher = IndraStra Global|access-date = 14. 11. 2015}}</ref><ref>{{cite web|title = Paris Terror Attacks|url = http://heavy.com/news/2015/11/paris-terror-terrorist-attacks-shooting-explosions-locations-map-sites-timeline-where-when-cafes-theater-concert-stadium-restaurant-cambodge-bataclan-republique/|website = heavy.com|access-date = 14. 11. 2015}}</ref><ref>{{cite web|title = As It Happened|url = http://www.thelocal.fr/20151113/several-dead-in-paris-shootings|website = thelocal.fr|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> === Eksplozije kod Stade de Francea === Došlo je tri eksplozije u kojem je poginulo pet osoba, blizu francuskog nacionalnog stadiona [[Stade de France]], koji se nalazi u predgrađu [[Saint-Denis]].<ref name="AFP summary" /> Eksplozije su se dogodile u 21:16, 21:20 i 21:53.<ref>Vincent Vantighem,&nbsp;"Attacks&nbsp; in Paris: The course of events of this Friday night, hour by&nbsp;hour"&nbsp;&nbsp;[archive]&nbsp;on&nbsp;20minutes.fr,<time>14. 11. 2015</time></ref> U 21:20, svega 20 minuta nakon početka međunarodne prijateljske [[nogomet]]ne utakmice između [[Francuska|Francuske]] i [[Njemačka|Njemačke]] na kojoj je prisustvovao [[Predsjednik Francuske|francuski predsjednik]] [[François Hollande]], u obližnjem kafiću došlo je do eksplozije u kojoj je ozlijeđeno ili ubijeno najmanje 10 osoba.<ref name="BBCNov152"/><ref name="Alter 2015">{{cite news|last = Alter|first = Charlotte|title = Dozens Feared Dead in Night of Violence in Paris|website = Time|date = 13. 11. 2015|url = http://time.com/4112277/shootings-explosion-reported-in-paris/|access-date = 13. 11. 2015|archive-date = 13. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151113223348/http://time.com/4112277/shootings-explosion-reported-in-paris/|url-status = dead}}</ref> Prvi terorist usmrtio je tri navijača detoniranjem samoubilačkog prsluka dok je ulazio u stadion. Hollande je evakuiran sa stadiona po završetku poluvremena, dok je [[Ministar vanjskih poslova Njemačke|njemački ministar vanjskih poslova]] ostao,<ref name="Nossiter 2015" /><ref name="GuardNov153"/> nakon čega se Hollande sreo sa svojim [[Ministar unutrašnjih poslova Francuske|ministrom unutrašnjih poslova]], Bernardom Cazeneuveom, kako bi prikladno odgovorio na vanrednu situaciju.<ref name="Haaretz story">{{cite web|url = http://www.haaretz.com/world-news/1.685943|title = At Least 35 Dead, More Than 100 Hostages Taken in Multiple Paris Attacks|work = Haaretz|date = 13. 11. 2015|access-date = 13. 11. 2015|archive-date = 14. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151114051652/http://www.haaretz.com/world-news/1.685943|url-status = dead}}</ref> Treća eksplozija dogodila kod obližnjeg [[McDonald's]]a.<ref name="Telegraph What">{{Cite web |url = http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11995246/Paris-shooting-What-we-know-so-far.html|newspaper = The Daily Telegraph|title = Paris terror attacks: Everything we know so far on Sunday morning|access-date = 15. 11. 2015|date = 15. 11. 2015|last = Edward Malnick, Eleanor Steafel, Andrew Trotman i Nicola Harley}}</ref> Dvije eksplozije mogle su se čuti na televizijskom prijenosu utakmice; francuske vlasti informirali su oba trenera o novonastaloj kriznoj situaciji,<ref name="SoccerCoaches">{{cite news|url = http://www.nytimes.com/2015/11/15/world/europe/stade-de-france-paris-soccer.html?ribbon-ad-idx=5&rref=world/europe&module=Ribbon&version=context&region=Header&action=click&contentCollection=Europe&pgtype=article|title = As Paris Attacks Unfolded, Players and Fans at Soccer Stadium Remained Unaware|author = Sam Borden|newspaper = The New York Times|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> dok igračima i publici ništa nije rečeno dok se igra nije završila,<ref name="AFP summary"/><ref name="National Post 2015-12">{{cite web |title = 'It's a horror': Hollande orders French borders closed after Paris terror attack leaves at least 149 dead|website = National Post|date = 13. 11. 2015|url = http://news.nationalpost.com/news/shootout-at-paris-restaurant-leaves-several-dead-police|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> jer su treneri odlučili informaciju zadržati za sebe.<ref name="SoccerCoaches" /> Navijači su dovedeni na teren nakon utakmice gdje su čekali evakucija dok je policija nadgledala sve okolne izlaze.<ref name="AFP summary"/> Sigurnosni izvori potvrdili su da su sve tri eksplozije bile samoubilačke.<ref name="AFP summary" /> Novine ''[[The Wall Street Journal|Wall Street Journal]]'' izvijestile su da je najmanje jedan od napadača imao kartu za nogometnu utakmicu, ali ga je sigurnosna provjera omela da uđe u stadion, te je na posljetku tu i detonirao svoj prsluk. Napadi su se dogodili na sedam mjeseci prije održavanja [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|Evropskog prvenstva u nogometu]] u Francuskoj.<ref>{{cite web|last1 = Robinson|first1 = Joshua|last2 = Landauro|first2 = Inti|title = Paris Attacks: Suicide Bomber Wearing an Explosive Vest Was Blocked From Entering Stade de France Soccer Venue|url = http://www.wsj.com/articles/attacker-tried-to-enter-paris-stadium-but-was-turned-away-1447520571|work = The Wall Street Journal|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015}}</ref> === Rue Bichat i rue Alibert === Prvi pucnji dogodili su se na [[ruei Bichat]] i [[Rue Alibert|Alibert]] blizu [[Kanal Svetog Martina|kanala Svetog Martina]] u 10. okrugu Pariza. U 21:20, napadači su pucali na osobe ispred kafića Le Carillon.<ref name="Stanglin 2015">{{cite web |last = Stanglin|first = Doug|title = At least 46 dead in attacks in central Paris|website = USA Today|date = 13. 11. 2015|url = http://www.usatoday.com/story/news/world/2015/11/13/multiple-deaths-reported-after-shootings-explosions-paris/75727746/|access-date = 13. 11. 2015}}</ref> Zatim su prešli rueu Bichat i napali restoran Le Petit Cambodge. Francuska policija navodi da je u restoranu ubijeno 11 osoba.<ref name="GuardNov153"/> Napadači su zatim pobjegli u jednom ili dva vozila.<ref name="National Post 2015-12"/> Poznato je da je jedno od vozila imalo belgijske tablice.<ref name="Le Monde">{{cite news|last1 = Le Monde|first1 = Editors|title = Rue Bichat : " On pensait que c'étaient des pétards. C'étaient des scènes de guerre "|url = http://www.lemonde.fr/attaques-a-paris/article/2015/11/14/rue-bichat-on-ecoutait-de-la-musique-quand-on-a-entendu-ce-qu-on-pensait-etre-des-petards_4809562_4809495.html|access-date = 14. 11. 2015|work = Le Monde|date = 14. 11. 2015}}</ref> Ljekari i medicinske sestre iz obližnje bolnice Saint-Loius bili su u Le Carillonu kad je došlo do napada te su pružili prvu pomoć osobama ranjenim u napadu.<ref name="Le Monde" /> === Rue de la Fontaine-au-Roi === Muškarac je ispalio metke iz automatske vojne puške s terase [[italija]]nskog restorana La Casa Nostra, koji se nalazi na ruei de la Fontaine-au-Roi, južno od rue Bichat.<ref name="BBC What">{{cite web|url = http://www.bbc.com/news/world-europe-34818994|title = Paris attacks: What we know|publisher = BBC News|access-date = 15. 11. 2015}}</ref> Pariski javni tužilac obavijestio je da je ubijeno pet osoba, a da ih je pet ozlijeđeno.<ref name="GuardNov153"/> Očevidac je vidio počinioca da puca u kratkim rafalima.<ref name="GuardianCasaNostra">{{cite news|url = http://www.theguardian.com/world/2015/nov/14/paris-attack-witness-he-was-dressed-in-black-professional-shooting-and-killing|title = Paris Attack Witness|newspaper = The Guardian|access-date = 15. 11. 2015}}</ref> === Rue de Charonne === U 21:50,<ref name="BBC What" /> dva napadača pucala su u periodu od nekoliko minuta na terasu restorana La Belle Équipe u ruei de Charonne u 11. okrugu Pariza, te su se vratili u automobil i napustili mjesto zločina.<ref name="BBCNov152"/> Policija je potvrdila da je 18 osoba nastradalo.<ref name="GuardNov153"/><ref name="Reuters summary">{{cite news|url = http://www.reuters.com/article/2015/11/14/us-france-shooting-idUSKCN0T22IU20151114|title = At least 120 dead in Paris attacks, Hollande declares emergency|agency = Reuters|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015|author = Melander, Ingrid and Marine Pennetier|archive-date = 14. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151114231821/http://www.reuters.com/article/2015/11/14/us-france-shooting-idUSKCN0T22IU20151114|url-status = dead}}</ref> === Bulevar Voltaire === Još jedan napadač 11. okruga Pariza detonirao je svoj prsluk na bulevaru Voltaire blizu palače de la Nation.<ref name="AFP summary"/> U 21:40, otišao i u kafić Comptoir Voltaire i naručio piće prije nego što je detonirao samoubilački prsluk i izvršio [[samoubistvo]]. Teško je povrijeđeno 15 osoba.<ref name="BBC What"/><ref>{{cite web|title = A Nation, le kamikaze s'est fait sauter en passant la commande|work = L'Express|date = 14. 11. 2015|url = http://www.lexpress.fr/actualite/societe/fait-divers/a-nation-le-kamikaze-s-est-fait-sauter-en-passant-la-commande_1735885.html}}</ref> === Masakr u pozorištu Bataclan === [[Datoteka:Bataclan, 50 boulevard Voltaire, Paris 18 July 2015 - panoramio 1.jpg|mini|desno|Pozorište Bataclan 2015.]] Došlo je masovnog ubijanja i uzimanja taoca u pozorištu [[Bataclan]] u bulevaru Voltaire 11. okruga Pariza. Američka grupa [[Eagles of Death Metal]] svirala je pred publikom od 1.500 ljudi.<ref name="Nossiter 2015" /><ref name="GuardNov153"/> Grupu su osudili protu-Izraelski aktivisti BDS ([[Engleski jezik|engleska]] skraćenica za "Bojkot, lišavanje i sankcije") jer su svirali u [[Izrael]]u.<ref>{{cite web|url = http://www.jpost.com/Israel-News/Culture/Concert-review-The-Eagles-of-Death-Metal-408838|title = Concert review: The Eagles of Death Metal|work = Jerusalem Post|access-date = 12. 7. 2015}}</ref> Grupa je odsvirala pet pjesmama nakon čega su se dogodile eksplozije koje su zbunile dio publike koji je mislio da su eksplozije dio nastupa.<ref>{{cite news|url = http://www.nytimes.com/2015/11/15/world/europe/paris-terror-attacks-a-display-of-absolute-barbarity.html|title = France Confronts ‘Absolute Barbarity’|author = Andrew Higgins and Milan Schreuer|newspaper = The New York Times|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> U otprilike 21:45, svega sat vremena nakon početka koncerta,<ref>{{cite web|url = http://www.bataclan.fr/events.php?id=1059&annee=2015&mois=11|title = Eagles of Death Metal at Le Bataclan|publisher = Bataclan|access-date = 14. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151115233115/http://www.bataclan.fr/events.php?id=1059&annee=2015&mois=11|archive-date=15. 11. 2015|url-status = dead}}</ref> u dvoranu su ušla tri muškarca s maskama i [[AK-47|kalašnjikovima]].<ref name="AFP summary"/> Očevidac je izjavio da je vidio naoružane muškarca kako ulaze u Bataclan i nasumice pucaju u publiku. Napad je trajao 20 minuta, te svjedoci navode da su napadači također bacali granate u publiku.<ref name="Nossiter5">{{cite news|last1 = Nossiter|first1 = Adam|last2 = Higgins|first2 = Andrew|title = 'Scene of Carnage' Inside Sold-Out Paris Concert Hall|url = http://www.nytimes.com/2015/11/14/world/europe/paris-attacks.html|access-date = 14. 11. 2015|work = The New York Times|date = 13. 11. 2015}}</ref> Radijski novinar, Julien Pearce, koji je bio na koncertu, opisao je napadače mirnim i ustrajalim rekavši [[CNN]]-u da su napadači kalašnjikove ponovo napunili tri ili četiri puta.<ref name="Nossiter 2015" /> Oko 22 sata, napadači su počeli prikupljati taoce dok se policija nagomilavala izvan koncertne dvorane.<ref name="Nossiter 2015"/> Uzeli su između 60 do 100 taoca.<ref name="GuardNov153"/><ref name="Goldstein 2015"/> Članovi grupe uspjeli su pobjeći bez ozljeda. Svjedok koji je uspio pobjeći rekao je novinaru da su napadači spominjali [[Sirija|Siriju]].<ref>{{cite news|first = Adam|last = Nossiter|url = http://www.nytimes.com/live/paris-attacks-live-updates/survivors-of-hostage-siege-taken-to-hospitals-or-police-station/|title = Survivors of Hostage Siege Taken to Hospitals or Police Station|work = The New York Times|date = 13. 11. 2015|access-date = 13. 11. 2015|location = Pariz, Francuska|quote = one of them shouted, "What you are doing in Syria, you are going to pay for it now!"}}</ref> Drugi svjedok rekao je da je napadač uzvikao: "Ovo je zbog svog zla koje je Holland načinio muslimanima širom svijeta."<ref>{{cite news|last = Higgins|first = Andrew|url = http://www.nytimes.com/live/paris-attacks-live-updates/this-is-because-of-all-the-harm-done-by-hollande-to-muslims/|title = This Is Because of all the Harm Done by Hollande to Muslims|work = The New York Times|date = 13. 11. 2015|access-date = 13. 11. 2015}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11995227/Paris-shooting-Many-feared-dead-live.html|title = Paris shooting: Scores killed and injured after 'Kalashnikov and grenade attacks' across French capital with dozens of hostages taken – Further suggested links to Syria|quote = "I clearly heard them say 'It's the fault of (French President Francois) Hollande, it's the fault of your president, he should not have intervened in Syria'. They also spoke about Iraq," said Pierre Janaszak|work = The Daily Telegraph|date = 13. 11. 2015|access-date = 15. 11. 2015|archive-date = 13. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151113212158/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11995227/Paris-shooting-Many-feared-dead-live.html|url-status = dead}}</ref> Došlo je do daljnih napada na policiju i na osobe koje su prve pristigle nakon dojava da je došlo do pucanjave u pozorištu.<ref>{{cite web|title = Paris shooting: Several killed and injured after 'Kalashnikov and grenade attacks' across French capital|url = http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11995227/Paris-shooting-Many-feared-dead-live.html|website = Daily Telegraph|access-date = 13. 11. 2015|archive-date = 13. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151113212158/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11995227/Paris-shooting-Many-feared-dead-live.html|url-status = dead}}</ref> Nakon što je policija dobila dojave da su napadači počeli ubijati taoce, u 15 minuta poslije ponoći, silom su ušli u pozorište.<ref name="AFP summary"/><ref name="Nossiter 2015"/> Opsada se okonačala u 00:58.<ref>{{cite web |url = http://www.lefigaro.fr/actualites/2015/11/13/01001-20151113LIVWWW00406-fusillade-paris-explosions-stade-de-france.php|title = Attaques terroristes à Paris: des dizaines de morts, l'état d'urgence décrété|work = Le Figaro|quote = Selon plusieurs sources concordantes, l'assaut est terminé au Bataclan. Selon BFM-TV, deux terroristes auraient été tués.|access-date = 15. 11. 2015}}</ref> Prvi policijski izvještaji ukazali su da je 100 ljudi ubijeno u pozorištu;<ref name="Haaretz story" /> brojka je kasnije ispravljena na 87.<ref name="GuardNov153"/> Napadači su sami sebe usmrtili detoniravši samoubilačke prsluke.<ref name="AFP summary" /><ref name="Nossiter5"/> Jednog od napadača pogodila je policija, te mu se prsluk detonirao kad je pao.<ref name="AFP summary"/> Cijelo područje je zatvoreno odmah nakon napada.<ref>{{cite web|first = Emily|last = Shapiro|url = http://abcnews.go.com/International/100-dead-explosions-shootings-hostage-situation-paris/story?id=35186222|title = Paris Attacks: At Least 120 Dead After 'Terrorists' Stage Multiple Attacks and Take Hostages|publisher = ABC News|date = 13. 11. 2015|access-date = 13. 11. 2015}}</ref> Postupak identifikacije žrtava i uklanjanje tijela iz pozorišta trajao je deset sati; proces je usporen zato što su neki od posjetioca svoje papire ostavili u garderobi Bataclana.<ref name="Fansten14Nov">{{cite news|work = Libération|title = Attentats: le pire des scénarios|url = http://www.liberation.fr/france/2015/11/14/le-pire-des-scenarios_1413500|first1 = Emmanuel|last1 = Fansten|first2 = Willy|last2 = Le Devin|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> == Žrtve == Napadi su [[Smrt|usmrtili]] najmanje 129 osobu i ozlijedile 352, od kojih je najmanje 99 u kritičnom stanju.<ref>{{cite news|url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-34814203|publisher = BBC News|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015|title = Paris attacks: Bataclan and other assaults leave many dead}}</ref> Francuska [[Muzika|muzička]] publikacija ''[[Les Inrockuptibles]]'' objavila je da je u Bataclanu ubijen njihov muzički kritičar Guillaume B. Decherf.<ref>{{cite news |url = http://www.lesinrocks.com/2015/11/14/actualite/guillaume-b-decherf-a-ete-tue-hier-au-bataclan-11787998|title = Guillaume B. Decherf a été tué hier au Bataclan|date = 14. 11. 2015|website = Les Inrockuptibles|publisher = Les Inrockuptibles|language = fr|trans-title=Guillaume B. Decherf was killed yesterday at the Bataclan|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> Među žrtvama bilo je najmanje 19 stranih državljana. [[Ministarstvo vanjskih poslova Švedske]] izjavilo je da je najmanje jedan švedski državljanin ubijen a da je jedan ozlijeđen. Prema navodima [[Belgija|belgijskog]] [[Ministar vanjskih poslova Belgije|ministra vanjskih poslova]] [[Didier Reynders|Didiera Reyndersa]], ubijena su dva [[Belgijanci|Belgijanca]] iz [[Liège]]a i jedan Franco-Belgijanac.<ref>{{cite news |url = http://www.lameuse.be/1423449/article/2015-11-14/elif-dogan-et-milko-jozic-deux-liegeois-ont-perdu-la-vie-dans-les-attentats-de-p|title = Elif Dogan et Milko Jozic, deux Liégeois, ont perdu la vie dans les attentats de Paris|date = 14. 11. 2015|website = La Meuse|publisher = Copiepresse|language = fr|trans-title=Elif Dogan and Milko Jozic, two people from Liège, lost their lives in the Paris attacks|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> [[Premijer Španije|Zamjenska premijerka]] [[Španija|Španije]], [[Soraya Sáenz de Santamaría]], izjavila je da su francuske vlasti identificirale jednog španskog državljanina među žrtvama u pozorištu Bataclan.<ref>{{cite news|url = http://www.elmundo.es/espana/2015/11/14/5646f5eeca4741ec718b461d.html|work = El Mundo|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015|title = Fallecido en los atentados de París el español Juan Alberto González Garrido|trans-title=The Spaniard Juan Alberto González Garrido died in the Paris attacks|language = es}}</ref> [[Portugal]]ske vlasti potvrdile su da je ubijen jedan portugalski državljanin.<ref>{{cite news|url = http://www.dn.pt/mundo/interior/portugues-entre-as-vitimas-do-atentado-terrorista-4885207.html|newspaper = Diário de Notícias|access-date = 14. 11. 2015|date = 14. 11. 2015|title = Português morto em atentados tinha 63 anos e trabalhava na cidade|trans-title = Portuguese killed in attacks was 63 and worked in the city|language = pt|archive-date = 16. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151116130655/http://www.dn.pt/mundo/interior/portugues-entre-as-vitimas-do-atentado-terrorista-4885207.html|url-status = dead}}</ref> Rumunski ministar vanjskih poslova potvrdio je da su ubijena dva [[Rumuni|Rumuna]].<ref>{{cite news|url = http://www.romaniatv.net/romania-indoliata-de-cele-mai-sangeroase-atentate-cine-sunt-cei-doi-romani-morti-in-paris_256879.html|title = ATENTATE FRANŢA. Cine sunt cei doi români morţi la Paris: "Au murit sub ploaia de gloanţe" VIDEO|trans-title=FRANCE ATTACKS. Who are the two dead Romanians in Paris: "They died under a rain of bullets" VIDEO|language = ro}}</ref> Također je potvređno da je ubijen jedan državljanin [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-a.<ref>{{cite web|url = http://web.csulb.edu/sites/newsatthebeach/2015/11/cal-state-long-beach-student-killed-in-paris-attacks/|title = Cal State Long Beach Student Killed in Paris Attacks|work = csulb.edu|date = 14. 11. 2015|location = Long Beach, Kalifornija|access-date = 15. 11. 2015|archive-date = 16. 11. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151116133700/http://web.csulb.edu/sites/newsatthebeach/2015/11/cal-state-long-beach-student-killed-in-paris-attacks/|url-status = dead}}</ref> [[Vanjski ured Ujedinjenog Kraljevstva]] potvrdio je da je ubijen jedan državljanin [[Ujedinjenog Kraljevstva]].<ref>{{cite web |url = http://www.itv.com/news/2015-11-14/british-man-killed-in-paris-terror-attack-named-as-nick-alexander/|title = British man killed in Paris terror attack named as Nick Alexander|publisher = ITV News|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.bbc.co.uk/news/uk-34821001|title = Paris attacks: Briton confirmed among dead|work = bbc.co.uk/news|publisher = BBC News|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> [[Ministarstvo vanjskih poslova Čilea|Ministarstvo vanjskih poslova]] [[Čile]]a potvrdilo je smrt troje čileanskih državljana.<ref>{{cite news |url = http://www.emol.com/noticias/Nacional/2015/11/14/759222/Cancilleria-confirma-segundo-chileno-fallecido-en-atentados-en-Paris.html|title = Cancillería confirma que tres chilenos fallecieron en atentados en París|date = 14. 11. 2015|website=emol.com|publisher = El Mercurio Online|language = es|trans-title=Ministry confirms that three Chileans died in the attacks in Paris|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> [[Julie Bishop]], [[Australija|australijska]] [[Ministar vanjskih poslova Australije|ministarka vanjskih poslova]], medijima je izjavila da je jedan [[Australijanci|Australijanac]] povrijeđen u napadima.<ref>{{cite news|title = PARIS ATTACKS: One Australian confirmed injured in horrific terror attacks|newspaper = 7 News|url = https://au.news.yahoo.com/a/30093213/state-of-emergency-declared-in-paris-as-dozens-kiled-in-shootings-explosions/|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015}}</ref> Predstavnik [[Meksiko|meksičke vlade]] objavio je da su dva [[Meksikanci|Meksikanca]] ubijena dok je jedan povrijeđen.<ref name="GuardNov14">{{cite news|author = Chris Johnston, Ben Quinn, and Raya Jalabi|newspaper = The Guardian|date = 14. 11. 2015|access-date = 14. 11. 2015|title = Paris terror attacks: victims include US and UK citizens – live updates|url = http://www.theguardian.com/world/live/2015/nov/14/paris-terror-attacks-live-news-updates-isis-france}}</ref> [[Irska]] ambasada u Parizu potvrdila je da je najmanje jedan [[Irci|Irac]] zadobio teške tjelesne povrede u jednom od napada.<ref>{{cite web |url = http://www.rte.ie/news/2015/1114/741957-ireland-paris-attacks/|title = Irishman undergoes surgery after Bataclan attack|publisher = Raidió Teilifís Éireann|date = 15. 11. 2015|access-date = 15. 11. 2015}}</ref> == Reference == {{Refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commons category|November 2015 Paris attacks}} * [http://www.diplomatie.gouv.fr/en/the-ministry-of-foreign-affairs/article/paris-attacks-statement-by-president-francois-hollande Izjava francuskog predsjednika Françoisa Hollandea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151116140100/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/the-ministry-of-foreign-affairs/article/paris-attacks-statement-by-president-francois-hollande |date=16. 11. 2015 }} u ministarstvu vanjskih poslova Francuske * [http://www.france24.com/en/20151114-paris-attacks-timeline-events-terrorism-islamic-state-group-france Sažetak] i [http://www.france24.com/en/20151114-live-blog-string-deadly-shootings-rock-paris ažuriranja uživo] na web-stranici novinske agencije [[France 24]] * [http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11995246/Paris-shooting-What-we-know-so-far.html Sažetak] i [http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11996678/Paris-terror-attacks-victims-isil-suspects-Syria-arrests-live.html ažuriranja uživo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151116030634/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/11996678/Paris-terror-attacks-victims-isil-suspects-Syria-arrests-live.html |date=16. 11. 2015 }} na web-stranici novinske agencije ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' * [http://www.nytimes.com/2015/11/14/world/europe/paris-attacks-what-we-know-and-dont-know.html Sažetak] i [http://www.nytimes.com/live/paris-attacks-live-updates/ ažuriranja uživo] na web-stranici novinske agencije ''[[The New York Times]]'' * [http://www.bbc.com/news/world-europe-34818994 Sažetak] na web-stranici BBC vijesti * [http://www.cnn.com/specials/paris-terror-attacks Sažetak] na web-stranici novinske agencije [[CNN]] [[Kategorija:Teroristički incidenti u 2015.]] [[Kategorija:Terorizam u Francuskoj]] [[Kategorija:2015. u Francuskoj]] sbll1t8cvfvemb873y701tm92fn8j27 Nogometne utakmice Bosna i Hercegovina – Švicarska 0 416862 3899237 3899128 2026-06-20T13:37:34Z Semso98 54573 Odbijena posljednja izmjena teksta korisnika [[Posebno:Doprinosi/~2026-35869-83|~2026-35869-83]] i vraćeno na izmjenu 3899122 korisnika Z1KA 3899237 wikitext text/x-wiki Prvu zvaničnu utakmicu Švicarska i Bosna i Hercegovina su odigrale 29. marta 2016. u [[Zürich]]u gdje je Bosna i Hercegovina zabilježila pobjedu rezultatom 2-0. Golove na utakmici su postigli [[Edin Džeko]] u 14, i [[Miralem Pjanić]] u 57. minuti utakmice. [[Danijel Graovac]] i [[Haris Duljević]] zabilježili su debitantske nastupe za Bosnu i Hercegovinu. == Statistika == {{Prikaz utakmica nogometnih reprezentacija |ekipa1 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] |ekipa2 = [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]] |Zastava ekipe 1 = {{ZD|BIH|veličina=x140px}} |Zastava ekipe 2 = {{ZD|ŠVI|veličina=x140px}} |Broj utakmica = 2 |Broj pobjeda ekipe 1 = 1 |Broj neriješenih rezultata = 0 |Broj pobjeda ekipe 2 = 1 |Broj datih golova ekipe 1 = 3 |Broj datih golova ekipe 2 = 4 }} == Utakmice == {{Header prikaza utakmica nogometnih reprezentacija}} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 1. | Datum = 29. mart 2016. | Lokacija = [[Zürich]], [[Švicarska]] | Domaćin = {{NOG-D|ŠVI}} | Rezultat = 0–2 | Gost = {{NOG|BIH}} | Takmičenje = Prijateljska utakmica | Reference = <ref>{{cite web |title=Switzerland 0-2 Bosnia and Herzegovina {{!}} Friendly Match |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/2019549/ |website=UEFA.com |access-date=21. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 2. | Datum = 18. juni 2026. | Lokacija = [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]], [[SAD]] | Domaćin = {{NOG-D|ŠVI}} | Rezultat = 4–1 | Gost = {{NOG|BIH}} | Takmičenje = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetsko prvenstvo 2026.]] | Reference = <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446|title=Switzerland vs Bosnia-Herzegovina|date=18. 6. 2026|website=fifa.com|publisher=[[FIFA]]|access-date=4. 6. 2026}}</ref> }} |} == Detalji utakmica == === 2016. === {{Sklopiva nogometna kutija | datum = 29. mart | vrijeme = 20:30 [[UTC+01:00|UTC+1]] | runda = [[Prijateljska utakmica|Prijateljska]] | rezultat = 0–2 | izvještaj = https://www.worldfootball.net/match-report/co571/fifa-friendlies/ma2512845/switzerland_bosnia-herzegovina/lineup/ | tim1 = {{NOG-D|SUI}} | golovi1 = | tim2 = {{NOG|BIH}} | golovi2 = [[Edin Džeko|Džeko]] {{gol|14}}<br>[[Miralem Pjanić|Pjanić]] {{gol|57}} | stadion = [[Stadion Letzigrund]] | lokacija = [[Zürich]], Švicarska | gledalaca = 17.000 | sudac = [[Sébastien Delferière]] ([[Nogometni savez Belgije|Belgija]]) | ishod = POB }} === 2026. === {{Sklopiva nogometna kutija | runda = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|Svjetsko prvenstvo 2026.]] | datum = 18. juni | vrijeme = {{UTZ|12:00|−7}} | tim1 = {{NOG-D|SUI}} | rezultat = 4–1 | tim2 = {{NOG|BIH}} | izvještaj = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 | golovi1 = *[[Johan Manzambi|Manzambi]] {{gol|74|90}} *[[Rubén Vargas|Vargas]] {{gol|84}} *[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{gol|90+7|pen.}} | golovi2 = *[[Ermin Mahmić|Mahmić]] {{goal|90+3}} | lokacija = [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]], Sjedinjene Američke Države | stadion = [[Stadion "SoFi"]] | gledalaca = 70.026 | sudac = [[João Pinheiro (sudac)|João Pinheiro]] ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) | ishod = POR }} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://eu-football.info/_matches.php?id=26&oppo=194 Bosna i Hercegovina–Švicarska] na EU-Football.info * [https://www.national-football-teams.com/encounter/teams/26/180/Bosnia_Herzegovina_vs_Switzerland.html Bosna i Hercegovina–Švicarska] na National-Football-Teams.com {{Utakmice nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine}} [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine|Švicarska]] [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Švicarske|Bosna i Hercegovina]] bdqqmeyu70r2b608gqy8k8s5oykcvn8 3899238 3899237 2026-06-20T13:38:13Z Semso98 54573 /* Detalji utakmica */ 3899238 wikitext text/x-wiki Prvu zvaničnu utakmicu Švicarska i Bosna i Hercegovina su odigrale 29. marta 2016. u [[Zürich]]u gdje je Bosna i Hercegovina zabilježila pobjedu rezultatom 2-0. Golove na utakmici su postigli [[Edin Džeko]] u 14, i [[Miralem Pjanić]] u 57. minuti utakmice. [[Danijel Graovac]] i [[Haris Duljević]] zabilježili su debitantske nastupe za Bosnu i Hercegovinu. == Statistika == {{Prikaz utakmica nogometnih reprezentacija |ekipa1 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] |ekipa2 = [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]] |Zastava ekipe 1 = {{ZD|BIH|veličina=x140px}} |Zastava ekipe 2 = {{ZD|ŠVI|veličina=x140px}} |Broj utakmica = 2 |Broj pobjeda ekipe 1 = 1 |Broj neriješenih rezultata = 0 |Broj pobjeda ekipe 2 = 1 |Broj datih golova ekipe 1 = 3 |Broj datih golova ekipe 2 = 4 }} == Utakmice == {{Header prikaza utakmica nogometnih reprezentacija}} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 1. | Datum = 29. mart 2016. | Lokacija = [[Zürich]], [[Švicarska]] | Domaćin = {{NOG-D|ŠVI}} | Rezultat = 0–2 | Gost = {{NOG|BIH}} | Takmičenje = Prijateljska utakmica | Reference = <ref>{{cite web |title=Switzerland 0-2 Bosnia and Herzegovina {{!}} Friendly Match |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/2019549/ |website=UEFA.com |access-date=21. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 2. | Datum = 18. juni 2026. | Lokacija = [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]], [[SAD]] | Domaćin = {{NOG-D|ŠVI}} | Rezultat = 4–1 | Gost = {{NOG|BIH}} | Takmičenje = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetsko prvenstvo 2026.]] | Reference = <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446|title=Switzerland vs Bosnia-Herzegovina|date=18. 6. 2026|website=fifa.com|publisher=[[FIFA]]|access-date=4. 6. 2026}}</ref> }} |} == Detalji utakmica == {{Sklopiva nogometna kutija | datum = 29. mart 2016. | vrijeme = 20:30 [[UTC+01:00|UTC+1]] | runda = [[Prijateljska utakmica|Prijateljska]] | rezultat = 0–2 | izvještaj = https://www.worldfootball.net/match-report/co571/fifa-friendlies/ma2512845/switzerland_bosnia-herzegovina/lineup/ | tim1 = {{NOG-D|SUI}} | golovi1 = | tim2 = {{NOG|BIH}} | golovi2 = [[Edin Džeko|Džeko]] {{gol|14}}<br>[[Miralem Pjanić|Pjanić]] {{gol|57}} | stadion = [[Stadion Letzigrund]] | lokacija = [[Zürich]], Švicarska | gledalaca = 17.000 | sudac = [[Sébastien Delferière]] ([[Nogometni savez Belgije|Belgija]]) | ishod = POB }} {{Sklopiva nogometna kutija | runda = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|Svjetsko prvenstvo 2026.]] | datum = 18. juni 2026. | vrijeme = {{UTZ|12:00|−7}} | tim1 = {{NOG-D|SUI}} | rezultat = 4–1 | tim2 = {{NOG|BIH}} | izvještaj = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 | golovi1 = *[[Johan Manzambi|Manzambi]] {{gol|74|90}} *[[Rubén Vargas|Vargas]] {{gol|84}} *[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{gol|90+7|pen.}} | golovi2 = *[[Ermin Mahmić|Mahmić]] {{goal|90+3}} | lokacija = [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]], Sjedinjene Američke Države | stadion = [[Stadion "SoFi"]] | gledalaca = 70.026 | sudac = [[João Pinheiro (sudac)|João Pinheiro]] ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) | ishod = POR }} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://eu-football.info/_matches.php?id=26&oppo=194 Bosna i Hercegovina–Švicarska] na EU-Football.info * [https://www.national-football-teams.com/encounter/teams/26/180/Bosnia_Herzegovina_vs_Switzerland.html Bosna i Hercegovina–Švicarska] na National-Football-Teams.com {{Utakmice nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine}} [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine|Švicarska]] [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Švicarske|Bosna i Hercegovina]] tuscxtyry6zscr3q04oavb5kuxy3g67 Orhideje 0 419884 3899410 3898903 2026-06-21T11:51:53Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899410 wikitext text/x-wiki {{taksokvir |boja=lightgreen |naziv = ''Orchidaceae'' | fossil_range = {{fossil range|80|0}}[[Kreda|Kasna kreda]] – Sadašnjost | slika = Haeckel Orchidae.jpg | slika_opis = Prikaz orhideja [[Ernst Haeckel|Ernsta Haeckela]] u ''{{lang|de|[[Kunstformen der Natur]]}}'', 1904 | regnum = [[Plantae]] | unranked_divisio = [[Angiosperme]] | unranked_classis = [[Monokotiledine]] | ordo = [[Asparagales]] | familia = '''Orchidaceae''' | familia_autorstvo = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]<ref name=APGIII2009>{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract |format=PDF |access-date=26. 6. 2013 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |date= |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract |archive-date=25. 5. 2017 |url-status=dead }}</ref> <br>Tipski rod: '''''[[Orchis]]'''''<br>'''Potporodice''': * [[Apostasioideae]] <small>Horaninov</small> * [[Cypripedioideae]] <small>Kosteletzky</small> * [[Epidendroideae]] <small>Kosteletzky</small> * [[Orchidoideae]] <small>Eaton</small> * [[Vanilloideae]] <small>Szlachetko</small> | range_map = Orchidaceae.png | range_map_caption = Distribution range of family Orchidaceae }} [[Datoteka:Orchidaceae.png|mini|thumb|300px|Rasprostranjenje predstavnika porodice ''Orchidaceae'']] '''Orhideje''' ([[latinski jezik|lat.]] ''Orchidaceae'') su raznolika i kosmopolitski rasprostranjena [[porodica (biologija)|porodica]] [[cvjetnica]], sa često šarenim i mirisnim cvjetovima. '''Porodica orhideja''' uključuje veoma heterogene biljke sa (često) osebujnim načinom [[oprašivanje|(samo)oprašivanja]], koje je prilagođene datim uvjetima okruženja, od tropskih do ledenih [[geografska širina|geografskih širina]].<ref name="Sofradzija">{{cite book|author=Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. |year=2004|title= Biologija 1.|publisher= Svjetlost, Sarajevo|isbn=9958-10-686-8}}</ref>. Skupa sa ''[[Asteraceae]]'', orhideje su jedna od dvije najveće porodice cvjetnica. Uključuju oko 28.000 dosad prihvaćenih [[vrsta]], iz oko 763 [[rod (biologija)|roda]].<ref name="Christenhusz-Byng2016">{{cite journal |author1=Christenhusz, M. J. M. |author2=Byng, J. W. |lastauthoramp=yes | year=2016 | title = The number of known plants species in the world and its annual increase | journal = Phytotaxa | volume = 261 | pages = 201–217 | url = http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598 | doi = 10.11646/phytotaxa.261.3.1 | issue = 3 | publisher = Magnolia Press }}</ref><ref name=WCSP>{{cite web|url=http://data.kew.org/cgi-bin/vpfg1992/genlist.pl?ORCHIDACEAE|title=WCSP|work=World Checklist of Selected Plant Families|access-date=2015|archive-date=28. 12. 2012|archive-url=https://archive.today/20121228032913/http://data.kew.org/cgi-bin/vpfg1992/genlist.pl?ORCHIDACEAE|url-status=dead}}</ref> Budući da se, opisivanjem novih vrsta, porodica povećava, njihovo određivanje je i dalje diskutabilno, jer potvrđeni podaci o članovima te ogromne porodice stalno pristižu. Bez obzira na to, broj orhidejskih vrsta gotovo je jednak broju [[košljoriba]], a više ih je nego dva puta od broja vrsta [[ptica]] i oko četiri puta više nego [[sisar]]skih. Porodica obuhvata oko 6-11% svih [[sjemenjača]].<ref>{{cite journal |author1=Yohan Pillon |author2=Mark W. Chase |lastauthoramp=yes |year=2007 |title=Taxonomic exaggeration and its effects on orchid conservation |url=https://archive.org/details/sim_conservation-biology_2007-02_21_1/page/263 |journal=Conservation Biology |volume=21 |issue=1 |pages=263–265 |doi=10.1111/j.1523-1739.2006.00573.x |pmid=17298532}}</ref> Najveći rodovi su ''[[Bulbophyllum]]'' (2.000 vrsta), ''[[Epidendrum]]'' (1.500 vrsta), ''[[Dendrobium]]'' (1.400 vrsta) i ''[[Pleurothallis]]'' (1.000 vrsta). Porodica također uključuje raznolike rodove ''[[Vanilla (rod)|Vanilla]]'' (tipska vrsta: [[Vanilla planifolia|vanilija]]), ''[[Orchis]]'' (tipski rod) i veoma česte kultivirane biljake, kao što su one iz rodova '' [[Phalaenopsis]] '' i '' [[Cattleya]] ''. Osim toga, nakon kultivacije tropskih vrsta, u 19. stoljeću (za [[hortikultura|hortikulturu]]), proizvedeno je više od 100.000 [[hibrid (biologija)|hibrida]] i [[kultivar]]a. == Opis == [[Datoteka:Orchid high resolution.jpg|thumb|Slika orhideje, sa visokom rezolucijom]] Orhideje su lahko razlikuju od drugih biljaka, po nekim vrlo uočljivim, zajednički izvedenim osobenostima ili "[[Sinapomorfija|apomorfijama]]". Među njima su: *[[simetrija|bilateralna simetrija]] cvijeta ([[zigomorfnost|zigomorfne]]), *mnogi [[resupinacija|resupinantni]] cvjetovi, sa gotovo uvijek jako modificiranim [[latica]]ma (''labellum''), *spojeni [[prašnik|prašnici]] i [[karpela|karpele]] i *vrlo sitne [[sjeme]]nke. === Stabljika i korijenje=== [[Datoteka:Anacamptis fragrans.JPG|thumb|Klijanje sjemena umerene orhideje '' Anacamptis coriophora''. Protokorm je prvi organ koji će se razviti u pravo korijenje i lišće.]] Sve orhideje su [[višegodišnja biljka|višegodišnje]] [[biljke]] koje nemaju nikakve trajne [[Lignin|drvenaste]] strukture. Mogu rasti u skladu sa dva obrasca: * '''[[Monopodijski rast|Monopodijski]]''': Stabljika raste iz jednog pupoljka, a lišće se dodaje na tjemenu, svake godine, paa stabljika raste uvis u skladu s tim. Stabljika orhideje sa monopodijskim rastom može dostići nekoliko metara dužine, kao u rodovima ''[[Vanda]]'' i ''[[Vanilla (rod)|Vanilla]]''. *'''[[Simpodijski rast|Simpodijski]]''': Simpodijske orhideje imaju rast naprijed (najnoviji razvoj) i unazad (najstariji rast).<ref>Nash, N., and Frownie, S. (2008). ''Complete guide to orchids.'' (Meredith Publishing Group) p. 12.</ref> Biljka proizvodi niz susjednih izdanaka koji rastu do određene veličine, cvajetaju i onda prestaju rasti i zamjenjuju se. Ove orhideje rastu bočno, a ne vertikalno, prema površinu njihove podloge. Rast se nastavlja do razvoja novih izbojaka, sa svojim lišćem i korijenjem. Niču od ili pored onih iz prethodne godine, kao u rodu ''[[Cattleya]]''. Dok je novi izbojak u razvoju, [[rizom]]i mogu ponovo početi svoj rast iz takozvanih 'okaca', nerazvijenih pupoljaka, granajući se na taj način. Simpodijske orhideje mogu imati vidljive [[pseudolukovice]] pridružene s je od strane [[rizom]]a, koje duž vrha ili samo ispod tla. [[Datoteka:Orchis lactea rhizotubers.jpg|thumb|right|''[[Anacamptis lactea]]'' sa dva gomolja]] Uzemljene orhideje mogu biti [[rizom|rhizomaste]] ili formiraju [[izdanak|izdanke]] ili [[gomolj]]e. Korijenove kape ovih orhideja su glatke i bijele. Neke simpodijske zemne orhideje, kao što su rodovi ''[[Orchis]]'' i ''[[Ophrys]]'', imaju dva podzemna [[korijen|gomoljasta korijena]]. Jedan se koristi kao rezerva hrane za zimski period i za razvoj drugog, iz kojeg se razvija vidljiv prirast. U toplim i stalno vlažnim [[klima]]tima, mnoge uzemljene orhideje ne trebaju pseudolukovice. [[Epifit]]ne orhideje, one koje rastu uz podršku, imaju modificirane [[vazdušni korijen|vazdušne korjenove]] koji ponekad mogu biti dugi nekoliko metara. U starijim dijelovima korijena, nalazi se modificirana sunđerasta [[epiderma]], pod nazivom [[velamen]], sa funkcijom apsorbiranja vlage. Građena je od mrtvih ćelija i može biti srebrnasto-siva, bijela ili smeđa. U nekim orhidejama, velamen uključuje spužvasta i vlaknasta tijela u blizini prostora između ćelija, pod nazivom tilosomi. Ćelije korijenskog epiderma rastu pod pravim uglom u odnosu na os korijena kako bi mu omogućile da se čvrsto stisne na podršku. Nutrijenti za epifitne orhideje uglavnom dolaze iz mineralne prašine, organskih nanosa, životinjskog izmeta i drugih međunakupina na površinama njihove podloge. [[Datoteka:Pseudobulbe.jpg|thumb|upright|Pseudolukovica orhideje ''Prosthechea fragrans'']] Osnova stabljike simpodijskih epifita ili u nekih vrsta, suština celokupne stabljike može biti zadebljala da formira [[pseudolukovica|pseudolukovicu]] koja sadrži hranjive tvari i vodu za suhe periode. Pseudolukovica ima glatku površinu sa izdužnim brazdama, a može imati različite oblike, često konusne ili duguljaste. Njena veličina je vrlo varijabilna; u nekih malih vrsta roda ''[[Bulbophyllum]]'', može biti najduža do dva milimetra, dok kod najveće orhideja na svijetu, ''[[Grammatophyllum speciosum]]'' (gigantska orhideja), može dostići do tri metra. Neke vrste roda ''[[Dendrobium]]'' imaju duge, štapičaste pseudolukovice sa kratkim, zaobljenim listovima po cijeloj dužini; neke druge orhideje imaju skrivene ili izuzetno male pseudolukovice, potpuno uključene unutar lišća. Sa starenjem, pseudolukovica odbacuje lišće i postaje uspavana. U ovoj fazi, često se naziva leđna lukovica. Ona dalje održava hranu za biljke, ali onda glavna pseudolukovica obično preuzima iskorištavanje posljednje rezerve akumulirane u uspavanoj lukovici, koja na kraju također ugine. Pseudolukovica obično živi oko pet godina. Orhideje bez uočljive pseudolukopvice također imaju izrasline, kao pojedinačne komponente simpodijskih biljaka. === Listovi === Kao i većina [[monokotiledona]], orhideje uglavnom imaju jednostavno [[list|lišće]] sa paralelnim [[vena]]ma, iako neke ''[[Vanilloideae]]'' imaju mrežaste [[list|žilice]]. Listovi mogu biti jajoliki, lancetasti ili okruglasti i vrlo varijabilne veličine na pojedinim biljkama. Njihove karakteristike su često dijagnostičke za određivanje vrsta. Na stabljici su obično naizmjenični, često savijeni po dužini uz centar ("plikati"), a nemaju [[palistić]]e (sporedne lisiće). Listovi orhideja često imaju [[silicij|silikatna]] tijela zvana stegmata u ovojnici [[provodni snopić|provodnih snopić]] (nema ih u [[Orchidoideae]]) i vlaknaste su. Struktura listova odgovara specifičnim staništima biljke. Vrste koje obično žive u suncu ili rastu na lokacijama koje mogu biti povremeno vrlo suhe, imaju debele, kožaste listove, a lamine pokrivene voštanom [[kutikula|kutikulom]] da održe mogućnost snabdijevanje vodom. Vrste koje žive u hladu, s druge strane, imaju duge, tanke listove. Listovi većine orhideje su višegodišnji, to jest, oni žive nekoliko godina, dok drugi, posebno onih orhideja sa skladišnim listovima, kao u '' [[Catasetum]] '', opadaju godišnje i razvijalu novi listovi, zajedno s novim pseudolukovicama. Listovi nekih orhideja smatraju se ukrasnim. Listovi ''Macodes sanderiana'', poluuzemljenih ili stjenovitih ("[[litofita]]") orhideje, ispoljavaju pjenušavo srebrenaste i zlataste šare na svjetlo-zelenoj pozadini. Listovi ''Psychopsis limminghei'' su svjetlo smeđe-zeleni, s bordo-pjegastim oznakama, stvorenim od cvijetnih pigmenata. Atraktivna šara na listovima orhideje [[gospina cipelica]] (lady's slipper) iz tropskih i suptropskih dijelova Azije ('' [[Paphiopedilum]] ''), je posljedica neujednačene distribucije [[hlorofil]]a. Također, ''Phalaenopsis schilleriana'' je pastelno ružičasta orhideje sa upadljivim listovima tamno-zelene i svjetlo-zelene boje. Dragulj orhideja (''Ludisia discolor'') uzgaja se više zbog šarenog lišća nego zbog bijelih cvjetiova. Neke orhideje, kao '' [[Dendrophylax lindenii]]'' (duh orhideja), ''[[Aphyllorchis]]'' i ''[[Taeniophyllum]]'' zavise od zelenila korijena za [[fotosinteza|fotosintezu]], a zbog nedostatka normalno razvijenog lišća, kao i kod svh [[heterotrof]]nih vrsta. Orhideje roda '' [[Corallorhiza]] '' (orhideje koralnog korijena) nemaju listova, pa svoje korijene omotavaju oko korijena zrelih stabala i koriste specializirane gljive za sakupljanje šećera.<ref>{{cite web |author=Jenny King |title=The coralroot orchid |url=http://www.exploresmos.org/nature/orchids-northern-washington-state/ |work=Orchids in Northern Washington State |publisher=Silvercrown Mountain Outdoor School |access-date=10. 6. 2011 |archive-date=21. 10. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111021054855/http://www.exploresmos.org/nature/orchids-northern-washington-state/ |url-status=dead }}</ref> [[Datoteka:Flor de Orquídea - Orchid Flower.JPG|thumb|Kultivar ''[[Vanda]]'']] === Cvjetovi === ''Orchidaceae'' su porodica sa dobro poznatim mnogim strukturnim varijacijama [[cvijet|cvjetova]]. Neke orhideje imaju samo jedan cvijet, ali većinom ga imaju u obliku grozdaste [[cvast]]i, ponekad sa širokim brojem cvjetova. Cvjetne stabljike mogu biti bazne, tj. proizvedene iz baze [[gomolj]]a, kao što je u ''[[Cymbidium]]'', apikalne, što znači da rastu iz tjemena glavnog stabla, kao što je u ''[[Cattleya]]'' ili pazušne iz krila lisnog pazuha, kao u ''[[Vanda]]''. Kao [[apomorfija]] [[kladus]]a, cvjetovi orhideja su primitivno [[zigomorfnost|zigomorfni]] ([[simetrija|bilateralno simetrični]]), iako u nekim rodovima kao ''[[Mormodes]]'', ''[[Ludisia]]'', i ''[[Macodes]]'', ova vrsta simetrije može biti teško uočljiva. [[Datoteka:Orchis sambicina anatomia.jpg|left|thumb|''Dactylorhiza sambucina'']] Cvijet orhideja, kao i većina cvjetova kod monokoliledona, ima dva pršljena sterilnih elemenata. Spoljni ima tri [[lap]]a, a unutrašnji svitak ima tri [[latica|latice]]. Lapovi su obično vrlo slični laticama, pa se zovu [[tepal]]i ('''1'''), ali mogu biti i potpuno različiti. Medijalne latice, zvane [[labelum (botanika)|labelum]] ili usne ('''6'''), koje su uvijek modificirane i proširene, zapravo su gornje medijalnie latice. Međutim, kako se cvijet razvija, podrasli [[jajnik]] ('''7''') ili [[peteljka (botanika)|peteljka]] obično rotira za 180 °, tako da labellum dolazi u donjem dijelu cvijeta, čime je postao pogodan kao platforma za oprašivače. Ova karakteristika, pod nazivom [[resupinacija]], javlja se primitivno u porodici i smatra se [[apomorfija|apomorfnom]], izvedenom karakteristikom svih Orchidaceae. Torzija jajnika je vrlo vidljiva iz prikazanih uzdužnih presjeka prikazano (''vidi sliku''). Neke orhideje su sekundarno izgubile ovu resupinaciju, kao npr. u rodu ''[[Zygopetalum]] '' i vrsti '' [[Epidendrum secundum]] ''. [[Datoteka:VanillaFlowerLongitudinalSection-en.png|thumb|upright=1.3|Uzdužni presjek cvijeta ''[[Vanilla planifolia]]'']] Normalni oblik latica može se naći u rodu ''Cattleya'', gdje one čine trokut. U rodu ''[[Paphiopedilum]]'' (Venerine papuče), donja dva čašična lista su spojeni u [[sinsepal]], a usne su dobile oblik cipelice. U rodu ''[[Masdevallia]]'', svi češični listići su spojeni. Cvjetovi orhideja s abnormalnim brojem latica za usne, zovu se pelorijski. [[Pelorija]] je genetička kontrolirana osobina, ali na njeno ispoljavanje utiču i ekološki faktori, a može se pojaviti i slučajno. [[Datoteka:Cattleya photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|left|Kultivar ''[[Laelia]]'' sa normalnim oblikom latica]] Primitivni cvjerovi orhideja imaju tri prašnika, ali ova situacija je ograničena na rod ''[[Neuwiedia]]''. Vrste roda ''[[Apostasia]]'', iz grupe [[Cypripedioideae]] imaju dva prašnika, od kojih je jedan (centralni) sterilan i sveden na [[staminod]]. Sve ostale orhideje, kladusa pod nazivom ''Monandria'', zadržale su samo centralni prašnik, a drugi se svodi na [[staminod]]e ('''4'''). Filamenti prašnika su uvijek prirasli (spojeni) na [[karpela|niti]] za oblikovanje cilindričnih struktura nazvanih ginostemij ili [[kolona (botanika)|kolonu]] ('''2'''). U primitivnim oblicima [[Apostasioideae]], ova fuzija je samo parcijalna; u [[Vanilloideae]], je duboka, a u [[Orchidoideae]] i [[Epidendroideae]] je potpuna. [[Karpel|Žig]] ('''9''') je vrlo asimetričnan, kao i svi njegovi režnjevi, kiji pognuti prema centru cvijeta i leže na dnu kolone. U potporodicama ''Apostasioideae'', ''Cypripedioideae'' i ''Vanilloideae'' [[polen]] se oslobađa u vidu pojedinačnih zrna, kao i u većine drugih biljaka. U drugim potfamilijama, koje čine veliku većinu orhideja, prašnik ('''3''') nosi dva polinija. Polinij je voskasta masa koja polenova zrna drži zajedno, kao ljepilo, [[alkaloid]] [[viscin]], koji sadrži i celulozna vlakana i mukopolisaharide. Svaki polinij je povezan sa niti koja može biti u obliku [[kaudkul]]a, kao u '' [[Dactylorhiza]] '' ili '' [[Habenaria]] '' ili '' [[struk ( botanika)|struka]] '', kao što je u rodu ''Vanda''. Kaudikuli ili strukovi omogućavaju polinaciju na viscidij, ljepljivi jastučić koji održava poliniju na tijelu [[oprašivač]]a. Na gornjem rubu stigme (žiga) jednoanterske orhideje, ispred antersje kape, imaju ispust zvani [[rostelum]] ('''5'''), vitko proširenje koje je uključeno u složene mehanizme oprašivanja. Kao što je pomenuto, [[jajnik (biljka)|jajnik]] je uvijek donji, odnosno plodnica je podrasla (nalazi iza cvijeta). Plodnica je tro[[karpel]]na, sa jednim ili, rjeđe, tri dijela i tjemenom [[placenta]]cijom (pazušnom u potporodici ''Apostasioideae''). U 2011. godini, otkriveno je da član roda ''[[Bulbophyllum]]'', ''[[Bulbophyllum nocturnum]]'' cvjeta noću.<ref>{{cite web |url=http://www.australiangeographic.com.au/journal/worlds-first-night-flowering-orchid-discovered-in-papua-new-guinea.htm/ |title=World's first night-flowering orchid discovered |author=Tom Lawrie |publisher=Australian Geographic |date=23. 11. 2010 |access-date=26. 5. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111130073555/http://www.australiangeographic.com.au/journal/worlds-first-night-flowering-orchid-discovered-in-papua-new-guinea.htm |archive-date=30. 11. 2011 |url-status=dead }}</ref> === Oprašivanje === Složene mehanizme koje su orhideje evoluirale kako bi se postiglo [[alogamija|unakrsno oprašivanje]], ispitivao je i [[Charles Darwin]], a koje je opisao knjizi „Oplodnju orhideja“ (''Fertilisation of Orchids'', 1862). Orhideje su razvile visoko specijalizirane sisteme [[oprašivanje|oprašivanja]], u kojima su šanse za oprašivanja često rijetke, tako da cvjetovi obično ostaju osjetljivi jako dugo, čineći neoprašene cvjetove dugotrajno prijemčivim. Većina orhideje otpušta polen u jednoj masi. Svaki put kada oprašivanje uspije, biva oplođeno na hiljade ovula. Oprašivači su često vizualno privučeni oblikom i bojama labeluma (usana) cvijeta. Međutim, neke vrste roda ''[[Bulbophyllum]]'' privlače mužjake vinske mušice (''[[Bactrocera]]'' spp.) isključivo putem cvjetne hemikalije koja istodobno djeluje kao nagrada cvijeta (npr. [[metil eugenol]], malinski [[keton]] ili [[zingeron]]) za obavljeno oprašivanje.<ref>{{cite journal |author1=Tan K.H. |author2=Nishida R. | year=2000 | title = Mutual reproductive benefits between a wild orchid, ''Bulbophyllum patens'', and ''Bactrocera'' fruit flies via a floral synomone | url = | journal = Journal of Chemical Ecology | volume = 26 | issue = | pages = 533–546 }}, '''28''':1161-1172 and '''31'''(3): 509-519.</ref> Cvjetovi mogu proizvoditi atraktivne mirise. Iako je odsutan u većini vrsta, [[nektar]] se može proizvesti u [[mamuza (biologija)|mamuzama]] labeluma ('''8''' na slici gore), na mjestu lapova ili u pregradama jajnika, sa najtipičnijim položajem kod ''[[Asparagales]]'' (šparogolike orhideje). U orhideja koje proizvode polinije, oprašivanje se događa u nekoj od varijanti sljedećeg redoslijeda: kada oprašivač ulazi u cvijet, dotakne viscidij, koji odmah zadrži na svom tijelu, obično na glavi ili abdomenu. Dok napuštai cvijet, povlači pollinij iz prašnika, jer je povezan s viscidijem preko kaudikula ili stručka. Kaudikul se savija i pollinij se pomiče prema naprijed i prema dolje. Kada oprašivač uđe u slijedeći cvijet iste vrste, polinij zauzima takav položaj da će se držati za žig drugog cvijeta, odmah ispod rosteluma i obavi oprašivanje. Vlasnici orhideja su u mogućnosti da potaknu reprodukcijski proces olovkom, malim kistom ili drugim sličnim predmetom. [[Datoteka:Ophrys apifera flower2.jpg|thumb|left|upright|''[[Ophrys apifera]]'' je (skoro) samooprašivač]] Neke orhideje uglavnom ili u potpunosti su [[samooprašivanje|samooprašivači]], a posebno u hladnijim područjima gdje su oprašivači posebno rijetki. Ako u cvijet nije došao oprašivač, kaudikul može presušiti, a polinije tada padaju direktno na stigme (žigove). U suprotnom, prašnik može rotirati i zatim unijeti stigmu u šupljine cveta (kao u ''[[Holcoglossum amesianum]]''). „Cipelicasta orhideja“ ''[[Paphiopedilum parishii]]'' razmnožava se samooplodnjom. Ovo se dešava kada se prašnik promjeni iz čvrstog u tečno stanje i direktno kontaktira sa površinom žiga tučka, bez pomoći bilo kojeg oprašivača ili cvjetnog pribora.<ref name="pmid22649529">{{cite journal |authors=Chen LJ, Liu KW, Xiao XJ, Tsai WC, Hsiao YY, Huang J, Liu ZJ |title=The anther steps onto the stigma for self-fertilization in a slipper orchid |journal=PLoS ONE |volume=7 |issue=5 |pages=e37478 |year=2012 |pmid=22649529 |pmc=3359306 |doi=10.1371/journal.pone.0037478 |url=}}</ref> Usne (abelum) u potporodici ''[[Cypripedioideae]]'' su u obliku pipalice i imaju ulogu klopke za dolazeće insekte. Izlaz im jedino vodi preko antera u kojima je polen za oprašivanje. Kod nekih, izuzetno specijaliziranih orhideja, poput bjeloglavog roda ''[[Ophrys]]'' labelum je prilagođen bojom, oblikom i mirisom koji privlači male insekte putem [[mimikrija|mimikrije]] za prijemčivu ženku. Oprašivanje se događa u pokušaju insekata da se pare s cvijetom. Mnoge orhideje neotropske biogeografske zone oprašuju male [[euglossini|orhidejske pčele]], koje posjećuju cvjetove skupljajući hlapljive hemikalije koje učestvuju u sintezi [[feromon]]skih atraktanata. Primijećeno je da mužjaci nekih vrsta, kao što su ''[[Euglossa imperialis]]'' ili ''[[Eulaema merian]]'' periodično napuštaju svoje teritorije za hranom s aromatskim spojevima, kao što je cineol, da bi sintetizirali feromon za privlačenje i parenje sa ženkama.<ref>Kimsey, Lynn Siri. "The behaviour of male orchid bees (Apidae, Hymenoptera, Insecta) and the question of leks." Animal Behaviour 28.4 (1980): 996-1004.</ref><ref>{{Cite journal|title = Species-specific attraction to pheromonal analogues in orchid bees|url = http://link.springer.com/article/10.1007/s00265-006-0227-8|journal = Behavioral Ecology and Sociobiology|date = 19. 7. 2006|issn = 0340-5443|pages = 833–843|volume = 60|issue = 6|doi = 10.1007/s00265-006-0227-8|first = Yvonne|last = Zimmermann|first2 = David W.|last2 = Roubik|first3 = Thomas|last3 = Eltz}}</ref> Svaki tip građe orhideja ostavlja polinije na drugom dijelu tijela različitih vrsta pčela, tako da one provedu odgovarajuće vrijeme za unakrsno oprašivanje. Rijetka [[saprofitsaprofitska]] orhideja bez [[hlorofil]]a raste u potpunosti pod zemljom, u Australiji, '' [[Rhizanthella slateri]] '', nikada nije izložena svjetlosti, a za oprašivanje ovisi o [[mrav]]ima i drugim podzemnim insekatima. ''[[Catasetum]]'', rod o kojem je široko raspravljao i [[Charles Darwin|Darwin]], zapravo ispušta svoje ljepljive polinije s eksplozivnom silom kada ih dodirne [[insekt]], odbacujući pritom oprašivača sa cvijeta. Nakon oprašivanja, lapovi i latice blijede i vehnu, ali obično ostaju prikačeni na jajniku. === Plodovi i sjemenke === [[Datoteka:Kapselquerschnitte Orchideen.png|thumb|Poprečni presjek orhidejske kapsule pokazuje uzdužne proreze]] Jajnik se razvija se obično u [[kapsula (olod)|kapsuli]] koja je raspuknuta sa od tri ili šest uzdužnih proreza, dok je preostali dio zatvoren na oba kraja. [[Sjeme]]nke su uglavnom gotovo mikroskopske veličine i veoma brojne, u nekih vrsta i preko milion zrna po kapsuli. Nakon zrenja, raspukne i raznese u sićušne čestice prašine ili spore. One nemaju [[endosperm]]a i ulaze u simbiotski odnos sa raznim [[mikoriza|mikoriznim]] [[basidiomicete|bazidiomicetnim]] [[gljiva]]ma koje im pružaju potrebne hranjive tvari za klijanje, tako da su sve vrste orhideja [[mikoheterotrof]]ne, za vrijeme klijanja i, za održavanje životnog ciklusa, oslanjaju se na gljive. [[Datoteka:Closeup of the blossom of a Phalaenopsis.jpg|thumb|upright|Poklopac cvijeta u rodu ''Phalaenopsis'']] Pošto je vjerovatnoća za sjeme da susretne prikladnu gljivu je vrlo mala, samo mali djelić ukupnog sjemenja uspije klijati i razviti se u odrasle biljke. U uzgoju, klijavost obično traje nekoliko sedmics. Razvijene su [[Hortikultura|hortikulturne]] tehnike za klijanje sjemena orhideje na vještačkom hranjivom mediju, koje eliminiraju potrebu učešća gljiva za klijanje i uveliko pomaže razmnožavanju ukrasnih orhideja. Uobičajeni medij za sjetvu orhideja u vještačkim uvjetima je [[agar-agar]]ni [[gel]] u kombinaciji s izvorom [[ugljikohidrat]]ne energije. Izvor ugljikohidrata može biti kombinacija diskretnih šećera ili se mogu dobiti iz drugih izvora, kao što su [[banana]], [[ananas]], [[breskve]] ili čak [[paradajz]]ni pire ili [[kokos|kokosova voda]]. Nakon pripreme, agarni medij se izlije u epruvete za ispitivanje ili staklenke, koje se zatim u autoklavu (ili kuhanjem u loncu) steriliziraju sa medijem. Nakon kuhanja, hlađenjem, medij postaje gel. ===Nespolno razmnožavanje=== Neke vrste, kao što su u rodovima ''Phalaenopsis'', ''Dendrobium'' i '' Vanda '', proizvode ogranke ili sadnice formirane od jednog od [[čvor (botanika)|čvorova]] uz matičnu peteljku, putem akumulacije hormona rasta u tom trenutku. Ovi izdanci su poznati kao ''[[keiki]]''. === Etimologija === Tipski [[rod (biologija)|rod]] (tj. rod po kojem je imenovana porodica) je '' [[Orchis]] ''. Naziv roda dolazi od [[starogrčki jezik|starogrčke riječi]] ὄρχις - ''órhis'', što doslovno znači [[testis]], zbog oblika blizanačkih [[gomolj]]a nekih vrsta roda ''Orchis''.<ref>{{cite book |author=Joan Corominas |year=1980 |title=Breve Diccionario Etimológico de la Lengua Castellana |publisher=Ed. Gredos |isbn=84-249-1332-9 |page=[https://archive.org/details/brevediccionario00colo/page/328 328] |url=https://archive.org/details/brevediccionario00colo/page/328 }}</ref><ref>{{Cite book |last1=Hyam |first1=R. |last2=Pankhurst |first2=R.J. |year=1995 |title=Plants and their names : a concise dictionary |url=https://archive.org/details/plantstheirnames0000hyam |publication-place=Oxford |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866189-4 |lastauthoramp=yes }}</ref> The term "orchid" was introduced in 1845 by [[John Lindley]] in ''School Botany'',<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=orchid Online Etymology Dictionary, "orchid"].</ref> as a shortened form of ''Orchidaceae''.<ref>{{Cite book |last1=Grigson |first1=G. |year=1973 |title=A Dictionary of English Plant Names |url=https://archive.org/details/dictionaryofengl0000grig |publication-place=London |publisher=Allen Lane |isbn=0-7139-0442-9 }}</ref> == Ekologija == Većina orhideja su [[višegodišnja biljka|višegodišnja]] [[aerofit]]e, koje rastu usidrene na [[stablo|stablima]] ili [[grm]]ovima u [[tropi]]ma i suptropima. Vrste, kao što je ''[[Angraecum]] sororium '' su [[litofite]],<ref name="Whitman">{{cite journal |author=Melissa Whitman, Michael Medler, Jean Jacques Randriamanindry & Elisabeth Rabakonandrianina |year=2011 |title=Conservation of Madagascar's granite outcrop orchids: influence of fire and moisture |journal=Lankesteriana |volume=11 |issue=1 |pages=55–67 |url=http://lankesteriana.org/lankesteriana/LANKESTERIANA%2011%281%29/9_Whitman%20et%20al.%202011.pdf |doi=10.15517/lank.v11i1.18315}}</ref> koje rastu na stijenama ili vrlo stjenovitom tlu. Druge orhideje (uključujući većinu '' Orchidaceae'' umjerenog pojasa) su prizemne i mogu se naći u stanišnim područjima kao što su travnjaci i šume. Nekim orhidejama, kao što su u rodovima ''[[Neottia]]'' i ''[[Corallorhiza]]'', nedostaje [[hlorofil]], tako da ne mogu fotosuntetizira. Umjesto toga, takve vrste dobijaju energiju i hranjive tvari koje proizvode [[parazitizam|parasitirajuće]] gljivice tla preko formiranja [[mikoriza|orhidejskih mikoriza]]. Uključene su one gljivice koje ulaze u [[Ektomikoriza|ektomikorizu]], s drvećem i drugim parazitima drvenastih biljaka, kao što su one iz roda ''[[Armillaria]]'', koje su [[saprotrof]]i.<ref name="leake05">{{cite journal |author=Jonathan R. Leake |year=2005 |title=Plants parasitic on fungi: unearthing the fungi in myco-heterotrophs and debunking the 'saprophytic' plant myth |journal=Mycologist |volume=19 |issue=3 |pages=113–122 |doi=10.1017/S0269915X05003046}}</ref> Ove orhideje su poznate kao [[miko-heterotrofni organizam|miko-heterotrofni organizmi]], ali su nekad bile (pogrešno) opisane kao saprofiti jer se vjerovalo da svoju prehranu stiču tako što se razlažu organske tvari. Iako postoji samo nekoliko vrsta bezhlorofilnih [[Parazitske biljke|holoparazita]], sve orhideje su, tokom klijanja i rasta klijanaca, miko-heterotrofi, a odrasle biljke čak i fotosintetski autotrofi jer mogu i dalje dobiti ugljik iz njihovih [[mikoriza|mikoriznih]] i gljivica. == Rasprostranjenje == ''Orchidaceae'' [[Kosmopolitska distribucija|kosmopolitski]] rasprostranjene i javljaju se na gotovo svim [[stanište (ekologija)|staništima]] osim [[glečer]]a. Najbogatija raznolikost rodova i vrsta orhideja može se naći u [[tropi]]ma, ali se također nalaze i iznad [[Arktički krug|arktičkog kruga]], u južnoj [[Patagonija|Patagoniji]], a dvije vrste roda ''[[Nematoceras ]]'' na otoku [[Macquarie]] na [[54. Južna paralelapara|54 ° južno]]. Slijedeći popis daje grubi pregled distribucije njihovih rodova: * [[Okeanija]]: 50 do 70; * [[Sjeverna Amerika]]: 20 do 26; * Tropska Amerika: 212 do 250; * Tropska [[Azija]]: 260 do 300; * Tropska [[Afrika]]: 230 do 270; *[[Evropa]] i umjerena Azija: 40 do 60. == Upotreba == [[Datoteka:2007-12-17AdventFlowerShop02.jpg|thumb|upright| Kao ukrasno cvijeće]] [[Datoteka:Blc. Paradise Jewel 'Flame' Orchid bloom.JPG|thumb|left|upright| Cvijet orhideje ''Brassolaeliocattleya''<br> Rajski/džennetski dragulj – 'plamena' hibridna orhideja. <br>Cvjet u alijansi '' [[Cattleya]] '' često se koristi u [[gornji dio ženske odjeće|gornjem dijelu ženske odjeće]].]] === Parfimerija === [[Miris]] orhideja često analiziraju proizvođači [[parfem]]a (primjenom [[tehnologija|vrhunske tehnologije]] i [[gasna tečna hromatografija|gasnomtečnom hromatografijom]] / [[masena spektrometrija masenom spektrometrijom]]) za identifikaciju potencijalno mirisnih hemikalija.<ref>{{cite journal|pmid=26886766|pmc=4757410|year=2016|author1=Gross|first1=K|title=Why Do Floral Perfumes Become Different? Region-Specific Selection on Floral Scent in a Terrestrial Orchid|journal=PLoS ONE|volume=11|issue=2|pages=e0147975|last2=Sun|first2=M|last3=Schiestl|first3=F. P.|doi=10.1371/journal.pone.0147975}}</ref> === Hortikultura === Druga važna upotreba orhideja je njihov uzgoj za uživanje u cvijeću. Većina uzgajanih orhideje su [[tropi|tropske]] ili [[suptropi|suptropske]], ali ima ih dosta koje rastu u hladnijim klimatima, a koje se mogu naći na tržištu. Od dostupnih sjevernoameričkih vrsta, u rasadnicima se mogu naći ''[[Ophrys apifera]]'' (pčelinja orhideja), ''[[Gymnadenia conopsea]]'' (mirisna orhideja), ''[[Anacamptis pyramidalis]]'' (piramidna orhideja) i '' [[Dactylorhiza fuchsii]] '' (općepoznata pjegava orhideja) Orhideje svih vrsta također često traž kolekcionari, kako vrste, tako i hibride. Širom svijeta su osnovane mnoge stotine društava i klubova. To mogu biti mali, lokalni klubovi, kao što je ‘Sutherland Shire Orchid Society<ref>[http://www.ssos.org.au/ Sutherland Shire Orchid Society]</ref>, ili veće, nacionalne organizacije kao što je Američko orhidejsko društvo (American Orchid Society). Oba služe da podstaknu uzgoj i sakupljanje orhideja, ali neki idu i dalje, koncentrirajući se na očuvanje ili istraživanja. Termin "botanička orhideja" labavo označava one sa malim cvjetovima, tropske orhideje iz pri nekoliko rodova koji se ne uklapaju u kategoriju "cvjećarskih " orhideja. Nekoliko od tih rodova sadrži ogroman broj vrsta. Neki od njih, kao što su ''[[Pleurothallis]]'' i ''[[Bulbophyllum]]'', sadrže oko 1700 i 2000 vrsta i često su vegetativno vrlo raznolike. Primarna upotreba izraza je među orhidejskim hobistima koji žele da opišu neobične vrste, iako se koristie za razlikovanje prirodnih vrste orhideja od hortikulturno stvorenih [[hibrid (biologija)|hibrida]]. === Upotreba u ishrani=== [[Datoteka:Vanilla fragrans 4.jpg|thumb|right|Sušenje plodova vaniije]] Osušene [[sjeme]]nke iz mahune jedne orhideje roda, '' [[Vanilla]] '' (posebno '' [[Vanilla planifolia]] ''), su komercijalno važne kao aroma za [[pečenje]], proizvodnju [[parfem]]ai [[aromaterapija|aromaterapiju]]. Podzemni gomolji zemaljskih orhideja, uglavnom '' [[Orchis mascula]] '' (rana ljubičasta orhideja), melju se u prah i koristite za kuhanje, kao što je topli napitak ''[[salep]]'' ili u turska zamrznute poslastica '' [[Salepi dondurma|dondurma]]''. Tvrdi se da ime ''salep'' dolazi iz arapskog izraza '' ḥasyu al-tha`lab '' (= "lisica testisa"), ali se češće čini da naziv dolazi direktno iz arapskog imena '' saḥlab ''. Sličnost u izgledu sda testisima prirodno čini da se ''salep'' smatra afrodizijakom. Osušeno lišće ''Jumellea fragrans'' se koristi za aromu ruma na otoku [[Reunion]]. Neke saprofitske vrste orhideja grupe ''[[Gastrodia]]'' imaju krompirast gomolja i konzumiraju se kao hrana izvornih naroda u [[Australija|australiji]], a mogu se i uspješno uzgajati, posebno '' [[Gastrodia sesamoides]] ''. Divlje sastojine ovih biljaka i dalje se mogu naći u istim oblastima [[Aboridžinai|aboridžinskih]] naselja, kao što je [[Ku-ring-gai Chase National Park]] u [[Australija|Australiji]]. Aboridžini nalaze biljke u staništima posmatranjem gdje je [[bandikuti]] izgreban u potrazi za gomoljima, nakon otkrivanja biljke mirisom (pod zemljom).<ref>{{cite book|last1=Zola|first1=Nellie|last2=Gott|first2=Beth|title=Koorie Plants, Koorie People: Traditional Aboriginal Food, Fibre and Healing Plants of Victoria|date=1992|publisher=Koorie Heritage Trust Incorporated|isbn=978-1-875606-10-8|page=38}}</ref>|group=Note}} === Upotreba u tradicijskoj medicini === Orhideje se koriste u tradicijskojoj medicine, za liječenje mnogih bolesti i tegoba. Korištene su kao izvor [[biljni preparat|biljnih preparata]] u Kini od 2.800 godine p.n.e. '' [[Gastrodia elata]] '' je jedna od tri orhideje koje su navedene u najrarijim poznatim kineskim zapisima o ljekovitim materijama ('' Shennon bencaojing '' = Materia Medica), koji potiču iz oko 100. godine nove ere. [[Theophrastus]] orhideje spominje u svojom zapisu “Upit u biljke “(''Enquiry into Plants''), 372-286 godina p.n.e. == Kulturna simbolika == Orhideje imaju mnoge asocijacije sa simboličkim vrijednostima. Naprimjer, orhideja je Cvijetni Grad [[Shaoxing]], Kina. ''[[Cattleya mossiae]]'' je nacionalni [[venecuela]]nski cvijet, a '' [[Cattleya trianae]] '' je nacionalni cvijet [[Kolumbija|Kolumbije]]. [[Vanda 'Miss Joaquim'|''Vanda'' 'Miss Joaquim']] je nacionalni cvijet [[Singapur]]a, '' [[Guarianthe skinneri]] '' je nacionalni cvijet [[Kostarika|Kostarike]], a '' [[Rhyncholaelia digbyana]] '' [[Honduras]]a.<ref>{{cite web| url=http://www.angelfire.com/ca5/mas/simbolos/simb001.html | title=Simbolos Patrios | access-date=22. 6. 2008|language=es}}</ref> ''[[Prosthechea cochleata]]'' je the nacionalni cvijet [[Belize]]a, gdje je poznata kao ''crna orhidej''.<ref name="Government of Belize">{{cite web |url=http://www.governmentofbelize.gov.bz/ab_symbols.html |title=National Symbols |publisher=Government of Belize |access-date=6. 4. 2008 |work= |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012043935/http://www.governmentofbelize.gov.bz/ab_symbols.html |archive-date=12. 10. 2007 |url-status=dead }}</ref> ''[[Lycaste skinneri]]'' ima bijelu paletu (alba) koja je nacionalni cvijet [[Gvatemala|Gvatemale]], poznatiji kao ''Monja Blanca '' (bijelo podne). [[Panama|Panamski]] nacionalnom cvijet je ''orhideja sveti duh”' '(''[[Peristeria elata]]''), ili "cvijes svetog duha". Prirodne orhideje [[Mediteran]]a su prikazani na '' [[Ara Pacis]] '' u [[Rim]]u, što je do sada jedini poznati primjer orhideja u drevnoj umjetnosti, a najraniji je u Evropskoj umjetnosti .{{#tag:ref|The symbolic (or even religious) meaning of the ''Ara Pacis'' orchids is not yet known.<ref>{{cite journal |author=Jarrett A. Lobelli |year=2012 |title=The Emperor's orchids |journal=Archaeology |volume=66 |issue=1 |page=16 |url=http://www.archaeology.org/1301/trenches/roman_ara_pacis_altar_flowers.html |archive-url=https://www.webcitation.org/6CsSIPBE3?url=http://www.archaeology.org/1301/trenches/roman_ara_pacis_altar_flowers.html |archive-date=13. 12. 2012 |access-date=1. 12. 2016 |url-status=live }}</ref> === Evolucija === Studija u naučnom časopisu ''[[Nature (časopis)|Nature]]'' iznijela je hipotezu da izvor orhideja seže mnogo dublje u prošlost nego što se prvobitno očekivalo.<ref name="Origin of the orchids">{{cite journal | author=Santiago R. Ramírez, Barbara Gravendeel, Rodrigo B. Singer, Charles R. Marshall & Naomi E. Pierce| title=Dating the origin of the Orchidaceae from a fossil orchid with its pollinator| journal=Nature | date= 2007| volume=448| url=http://www.nature.com/nature/journal/v448/n7157/abs/nature06039.html| pages=1042–1042| doi=10.1038/nature06039 | pmid=17728756 | issue=7157}}</ref> Fosil izumrle vrsta pčele bez žaoke, ''Proplebeia dominicana '', pronađen je zarobljen u [[miocen]]skom [[ćilibar]]u od prije 15-20 miliona godina. Pčela je na krilima nosila [[polen]] prethodno nepoznatog taksona orhideje ''[[Meliorchis caribea]]''. Ovo otkriće je prvi dokaz fosilizianih orhideje do danas i pokazuje da su tada [[insekt]]i bili aktivni [[oprašivač]]i orhideja. Ova izumrls orhideja, ''M. caribea'', je svrstana u okvire postojećeg plemena ''[[Cranichideae]]'', poplemena ‘’[[Goodyerinae]]’’ (potfamilija ''[[Orchidoideae]]''). Genetičko sekvenciranje ukazuje das u orhideje možda nastala i ranije, prije 76-84 miliona godina tokom [[kreda (period)|kasne krede]].<ref>[http://ir.lib.ncku.edu.tw/bitstream/987654321/108263/2/An%20overview%20of%20the%20Phalaenopsis%20orchid%20genome%20by%20BAC%20end%20sequence%20analysis.pdf "An overview of the ''Phalaenopsis'' orchid genome by BAC sequence analysis" (pdf format)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140320133049/http://ir.lib.ncku.edu.tw/bitstream/987654321/108263/2/An%20overview%20of%20the%20Phalaenopsis%20orchid%20genome%20by%20BAC%20end%20sequence%20analysis.pdf |date=20. 3. 2014 }}.</ref> Prema [[Mark W. Chase|Marku W. Chaseu]] i saradnicima (2001), ukupni [[biogeografija|biogeografski]] i [[filogeneza|filogenetski]] obrasci ''Orchidaceae'' pokazuju da su čak i stariji i mogu se vratiti u prošlost na oko 100 miliona godina.<ref>{{cite book |author=Mark W. Chase |year=2001 |chapter=The origin and biogeography of Orchidaceae |editor=A. M. Pridgeon |editor2=P. J. Cribb |editor3=M. W. Chase |editor4=F. Rasmussen |series=Genera Orchidacearum |volume=2 |title=Orchidoideae (Part 1) |pages=1–5 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-850710-9}}</ref> Metodom [[molekulski sat|molekulskog sata]], bilo je moguće odrediti starost glavnih grana porodice orhideja. Ovo je također potvrdilo da je potporodica ''[[Vanilloideae]]'' [[kladus|grana]] na baznoj dihotomiji [[monandroid]]nih orhideja, a mora da su se razvili vrlo rano u evoluciji porodice. S obzirom na to da se potfamilija javlja u tropskim i suptropskim područjima, od tropske Amerike do tropske Azije, Nove Gvineje i zapadne Afrike, a kontinenati su se počeli dijeliti prije oko 100 miliona godina, do značajnih biotskih razmjena mora da je došlo nakon ove podjele (starost roda ''Vanilla'' procjenjuje se na 60 do 70 miliona godina) == Taksonomija == [[Taxonomija]] ove porosice se konstantno mijenja, jer nove studije i dalje razjašnjavaju odnose između vrsta i grupa vrsta, u više [[takson]]a i nekoliko [[Taksonomski rang|rangova]] koji budu priznati. ''Orchidaceae'' se danas svrstavaju u [[red (biologija)|red]] [[Asparagales]], [[APG III sistem]]a, iz 2009.<ref name=APGIII2009 /> Prepoznato je pet [[potporodica]]. Naredni [[kladogram]] zasniva se na [[APG sistem]]u od [[1998]]. On predstavlja viđenje većine botaničara do tog vremena. Podržavaju ga i rezultati morfoloških istraživanja, ali nikada nije dobio snažnu podršku u [[filogenetika|molekulsko-filogenetičkim]] studijama. {{clade|style=font-size:80%;line-height:75% |1={{clade|1='''[[Apostasioideae]]''': 2 roda sa 16 vrsta, Jugozapadna [[Azija]] |2={{clade|1='''[[Cypripedioideae]]''': 5 rodova 130 vrsta, od umjerenih područja do tropslih [[Amerika]] i tropske Azije|label2=&nbsp;Monandrae&nbsp; |2={{clade|1='''[[Vanilloideae]]''': 15 rodova i 180 vrsta, vlažnih tropskih suptropskih regija, istočna [[Sjeverna Amerika]] |2={{clade|1='''[[Epidendroideae]]''': više od 500 rosova, sa oko 20.000 vrsta, kosmopolitsko rasprostranjenje |2='''[[Orchidoideae]]''': 208 rodova i 3.630 vrsta, kosmopolitska porodica }}}}}}}}}} {{clade|style=font-size:80%;line-height:75% |1={{clade|1='''[[Apostasioideae]]''' |2={{clade|1='''[[Vanilloideae]]''' |2={{clade|1='''[[Cypripedioideae]]''' |2={{clade|1='''[[Epidendroideae]]''' |2='''[[Orchidoideae]]''' }}}}}}}}}} === Rodovi=== {{Glavni|Spisak prirodnih rodoca Orchidaceae}} {{div col|colwidth=9em}} * ''[[Aa (plant)|Aa]]'' * ''[[Abdominea]]'' * ''[[Acampe]]'' * ''[[Acanthephippium]]'' * ''[[Aceratorchis]]'' * ''[[Acianthus]]'' * ''[[Acineta]]'' * ''[[Acrorchis]]'' * ''[[Ada (plant)|Ada]]'' * ''[[Aerangis]]'' * ''[[Aeranthes]]'' * ''[[Aerides]]'' * ''[[Aganisia]]'' * ''[[Agrostophyllum]]'' * ''[[Amitostigma]]'' * ''[[Anacamptis]]'' * ''[[Ancistrochilus]]'' * ''[[Angraecum]]'' * ''[[Anguloa]]'' * ''[[Ansellia]]'' * ''[[Aorchis]]'' * ''[[Aplectrum]]'' * ''[[Arachnis (plant)|Arachnis]]'' * ''[[Arethusa (plant)|Arethusa]]'' * ''[[Armodorum]]'' * ''[[Ascocenda]]'' * ''[[Ascocentrum]]'' * ''[[Ascoglossum]]'' * ''[[Australorchis]]'' * ''[[Auxopus]]'' * ''[[Baptistonia]]'' * ''[[Barkeria]]'' * ''[[Barlia]]'' * ''[[Bartholina]]'' * ''[[Beloglottis]]'' * ''[[Biermannia]]'' * ''[[Bletilla]]'' * ''[[Brassavola]]'' * ''[[Brassia]]'' * ''[[Bulbophyllum]]'' * ''[[Calanthe]]'' * ''[[Calypso (plant)|Calypso]]'' * ''[[Catasetum]]'' * ''[[Cattleya]]'' * ''[[Cirrhopetalum]]'' * ''[[Cleisostoma]]'' * ''[[Clowesia]]'' * ''[[Coelogyne]]'' * ''[[Coryanthes]]'' * ''[[Cycnoches]]'' * ''[[Cymbidium]]'' * ''[[Cyrtopodium]]'' * ''[[Cypripedium]]'' * ''[[Dactylorhiza]]'' * ''[[Dendrobium]]'' * ''[[Disa (plant)|Disa]]'' * ''[[Dracula (plant)|Dracula]]'' * ''[[Encyclia]]'' * ''[[Epidendrum]]'' * ''[[Epipactis]]'' * ''[[Eria]]'' * ''[[Eulophia]]'' * ''[[Gongora]]'' * ''[[Goodyera]]'' * ''[[Grammatophyllum]]'' * ''[[Gymnadenia]]'' * ''[[Habenaria]]'' * ''[[Herschelia]]'' * ''[[Ionopsis]]'' * ''[[Laelia]]'' * ''[[Lepanthes]]'' * ''[[Liparis (plant)|Liparis]]'' * ''[[Ludisia]]'' * ''[[Lycaste]]'' * ''[[Masdevallia]]'' * ''[[Maxillaria]]'' * ''[[Meliorchis]]'' * ''[[Mexipedium]]'' * ''[[Miltonia]]'' * ''[[Mormodes]]'' * ''[[Odontoglossum]]'' * ''[[Oeceoclades]]'' * ''[[Oncidium]]'' * ''[[Ophrys]]'' * ''[[Orchis]]'' * ''[[Paphiopedilum]]'' * ''[[Papilionanthe]]'' * ''[[Paraphalaenopsis]]'' * ''[[Peristeria (plant)|Peristeria]]'' * ''[[Phaius]]'' * ''[[Phalaenopsis]]'' * ''[[Pholidota (plant)|Pholidota]]'' * ''[[Phragmipedium]]'' * ''[[Platanthera]]'' * ''[[Pleione (plant)|Pleione]]'' * ''[[Pleurothallis]]'' * ''[[Pomatocalpa]]'' * ''[[Promenaea]]'' * ''[[Pterostylis]]'' * ''[[Renanthera]]'' * ''[[Renantherella]]'' * ''[[Restrepia]]'' * ''[[Restrepiella]]'' * ''[[Rhynchostylis]]'' * ''[[Roezliella]]'' * ''[[Saccolabium]]'' * ''[[Sarcochilus]]'' * ''[[Satyrium (plant)|Satyrium]]'' * ''[[Selenipedium]]'' * ''[[Serapias]]'' * ''[[Sobralia]]'' * ''[[Sophronitis]]'' * ''[[Spiranthes]]'' * ''[[Stanhopea]]'' * ''[[Stelis]]'' * ''[[Thrixspermum]]'' * ''[[Tolumnia]]'' * ''[[Trias (plant)|Trias]]'' * ''[[Trichocentrum]]'' * ''[[Trichoglottis]]'' * ''[[Vanda]]'' * ''[[Vanilla (genus)|Vanilla]]'' * ''[[Yoania]]'' * ''[[Zeuxine]]'' * ''[[Zygopetalum]]'' {{div col end}} ==Bosanskohercegovačke orhideje== {{div col|2}} *''[[Anacamptis pyramidalis]]'' (L.) Richard *''[[Cephalanthera damasonium]]'' (Miller) Druce *''[[Cephalanthera longifolia]]'' (L.) Fritsch *''[[Cephalanthera rubra]] (L.) Richard *''[[Coeloglossum viride]] (L.) Hartman *''[[Corallorhiza trifida]]'' Châtel. *''[[Cypripedium calceolus]] L. *''[[Dactylorhiza incarnata]]'' (L.) Soó *''[[Epipactis atrorubens]]'' (Hofm.) Besser *''[[Epipogium aphyllum]]'' Sw. *''[[Goodyera repebs]]'' (L.) R. Br. *''[[Himantoglossum carpinum]]'' (M.-Bieb) Spreng *''[[Neotia cordata]]'' (L.) L. C. M. Richard *''[[Orchis insectifera]]'' L. *''[[Orchis militaris]]'' L. *''[[Orchis palustris]]'' Jacq. *''[[Orchis spitzelii]]'' Sauter ex W. D. J. Koch (L.) Richard) *''[[Spiranthes spiralis]]'' (L.) Chevall. *''[[Dactylorhiza cordigera]]'' (Soó) Fries subsp. ''bosniaca'' (Beck) Soó *''[[Dactylorhiza maculata]]'' (L.) Soó subsp. ''maculata'' *''[[Dactylorhiza maculata]]'' (L.) Soó subsp. ''transilvanica'' (Schur) Soó *''[[Dactylorhiza majalis]]'' (Rchb.) Hunt et Summerh *''[[Dactylorhiza saccifera]]'' (Brongniart) Soó *''[[Dactylorhiza sambucuna]]'' (L.) Soó *''[[Dactylorhiza fuchsii]]'' (Druce) Soó *''[[Epipactis helleborine]]'' (L.) Crantz *''[[Epipactis microphylla]]'' (Ehrh.) Sw *''[[Epipactis palustris]]'' (L.) Cr. *''[[Gymnadenia albida]]'' (L.) L. C. M. Richard *''[[Gymnadenia conopsea]]'' (L.) R. Brown *''[[Gymnadenia odoratissima]]'' (L.) Richard *''[[Gymnadenia rhellicani]]'' (Teppner & E. Klein) Teppner & E. Klein *''[[Limodorum abortivum]]'' (L.) Sw. *''[[Neottia nidus-avis]]'' (L.) Rich *''[[Neottia ovata]]'' (L.) Bluff& Fingerhuth *''[[Ophrys apifera]]'' Huds. *''[[Ophrys scolopax]]'' Cav. subsp. ''cornuta'' (Stev.) Cam. *''[[Orchis coriophora]]'' L. *''[[Orchis morio]]'' L. *''[[Orchis ovalis]]'' F. W. Schmidt ex Mayer *''[[Orchis pallens]]'' L. *''[[Orchis picta]]'' Loiseleur *''[[Orchis purpurea]]'' Huds. *''[[Orchis simia]]'' Lamarck *''[[Orchis tridentata]]'' Scop. *''[[Orchis ustulata]]'' L. *''[[Platanthera bifolia]]'' (L.) *''[[Platanthera chlorantha]]'' (Custer) Reichenbach *''[[Traunsteinera globosa]]'' (L.) Rchb.<ref name=<“du“>{{cite book|author= Šoljan D., Muratović E., Abadžić S. |year=2014|title=Orhideje planina oko Sarajeva.|publisher= Dobra knjiga|place=Sarajevo| isbn= 978-9958-27-210-3}}</ref> {{div col end}} ==Dopunske slike== <gallery mode="packed" heights=" 88px" caption="Odabrani kultivari"> A and B Larsen orchids - Cattleya Mrs Mahler Mem Fred Tompkins 659-9.jpg|'Mrs Mahler Mem Fred Tompkins' A and B Larsen orchids - Cattleya Queen Sirikhit Diamond Crown DSCN4414.JPG|'Queen Sirikhit Diamond Crown' A and B Larsen orchids - Cattleya Hawaiian Wedding Song Virgin 674-23.jpg|'Hawaiian Wedding Song Virgin' Blc Chia-lin.jpg|'Chia-lin' Orchids in the Botanical Garden of Peradeniya 03.JPG --> A and B Larsen orchids - Cattleya Hawaian Variable Prasan 336-2.jpg|Hawaian Variable Prasan A and B Larsen orchids - Cattleya Barbara Belle DSCN8696.JPG|'Barbara Belle' Cattleya Beaumesnil Parme 1001 Orchids.jpg|Beaumesnil 'Parme' A and B Larsen orchids - Cattleya Chocolate Drop x Pao de Acucar 507-21.jpg|'Chocolate Drop' x 'Pao de Acucar' Cattleya Empress Frederick C mossiae.jpg|'Empress Frederick'<br /> × ''[[Cattleya mossiae]]'' Cattleya Hermine.jpg|'Hermine' A and B Larsen orchids - Cattleya Little AngelDSCN3349.JPG|'Little Angel' A and B Larsen orchids - Cattleya Marjorie Hausermann York 812-4.jpg|'Marjorie Hausermann York' A and B Larsen orchids - Cattleya Miva Breeze Alize 930-23.jpg|'Miva Breeze Alize' Blc Nobiles carnival.jpg|'Nobile's carnival' Cattleya Pernell George Barnett "Yankee Clipper" (3072486817).jpg|Pernell George Barnett 'Yankee Clipper' Cattleya Portia.jpg|'Portia' </gallery> ==Također pogledajte == * [[Cvjetnica]] * [[Angiosperme]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commons category|Orchidaceae}} * [http://www.theplantlist.org/browse/A/Orchidaceae/ Orchidaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107060907/http://www.theplantlist.org/browse/A/Orchidaceae/ |date=7. 11. 2015 }} at [http://www.theplantlist.org/ ''The Plant List''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190523171514/http://www.theplantlist.org/ |date=23. 5. 2019 }} * [http://delta-intkey.com/angio/www/orchidac.htm Orchidaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200156/http://delta-intkey.com/angio/ |date=3. 1. 2007 }} at [http://delta-intkey.com/angio/ ''The Families of Flowering Plants (DELTA)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/ |date=3. 1. 2007 }} * [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/orders/asparagalesweb.htm#Orchidaceae Orchidaceae] at the [http://www.mobot.org/mobot/research/apweb/ ''Angiosperm Phylogeny Website''] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10638 Orchidaceae] at the online [http://www.fna.org/ ''Flora of North America''] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=10638 Orchidaceae] at the online [https://web.archive.org/web/20010609191902/http://hua.huh.harvard.edu/china/ ''Flora of China''] * [http://greif.uni-greifswald.de/floragreif/?flora_search=Taxon&action=genus&fam=Orchidaceae Orchidaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150710035406/http://greif.uni-greifswald.de/floragreif/?flora_search=Taxon&action=genus&fam=Orchidaceae |date=10. 7. 2015 }} at the online [http://greif.uni-greifswald.de/floragreif/ ''Guide to the Flora of Mongolia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129202437/http://greif.uni-greifswald.de/floragreif/ |date=29. 1. 2013 }} * [http://www.zimbabweflora.co.zw/speciesdata/family.php?family_id=161 Orchidaceae] at the online [http://www.zimbabweflora.co.zw/index.php ''Flora of Zimbabwe''] * [http://florabase.calm.wa.gov.au/browse/profile/22787 Orchidaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991012214509/http://florabase.calm.wa.gov.au/ |date=12. 10. 1999 }} at the online [http://florabase.calm.wa.gov.au/ ''Flora of the Western Australian''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991012214509/http://florabase.calm.wa.gov.au/ |date=12. 10. 1999 }} * [http://floraseries.landcareresearch.co.nz/pages/Taxon.aspx?id=_5200364d-6ee3-40d1-9031-4539ee3c4a22&fileName=Flora%202.xml Orchidaceae] at the online [http://floraseries.landcareresearch.co.nz/pages/index.aspx ''Flora of New Zealand''] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20170525032751/http://floraseries.landcareresearch.co.nz/pages/index.aspx |date=25. 5. 2017 }} * [http://www.chileflora.com/Florachilena/FloraEnglish/PIC_FAMILIES_SIMPLE_Orchidaceae.php Orchidaceae] at [http://www.chileflora.com/ ''Chileflora''] * [http://www.epidendra.org/ EPIDENDRA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160921152901/http://www.epidendra.org/ |date=21. 9. 2016 }} The Global Orchid Information Network * [https://web.archive.org/web/20080519203242/http://www.flmnh.ufl.edu/herbarium/orchidatol/ Orchid Tree of Life] at the [http://www.flmnh.ufl.edu/ ''Florida Museum of Natural History''] * [http://www.orchid.unibas.ch/iconography.search.php World Orchid Iconography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141007022017/https://orchid.unibas.ch/iconography.search.php |date=7. 10. 2014 }} at the [http://www.orchid.unibas.ch/ ''Swiss Orchid Foundation''] * [http://libx.bsu.edu/cdm4/collection.php?CISOROOT=/BrckrOrchd Dr. C.E. Bracker Orchid Photographs] at [http://libx.bsu.edu/ ''Ball State University'']. * [http://apps.rhs.org.uk/horticulturaldatabase/orchidregister/ International Orchid Register] at the [https://web.archive.org/web/20090627034217/http://www.rhs.org.uk/plants/registration_orchids.asp ''Royal Horticultural Society (RHS)''] * [http://www.orchidconservationcoalition.org/ Orchid Conservation Coalition] A grassroots movement towards orchid conservation * [https://web.archive.org/web/20150127102829/http://www.orchidsofindonesia.com/ Orchids of Indonesia] Photos of Indonesia native orchids * [http://www.juliantrubin.com/schooldirectory/orchidologists.html Orchidology Milestones: Famous Orchidologists and Notable Contributions] * [http://orchid.org.uk/ orchid.org.uk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702093201/https://www.orchid.org.uk/ |date=2. 7. 2019 }}, The North of England Orchid Society * [https://web.archive.org/web/20150208124453/http://europeanorchidcouncil.eu/index.html European Orchid Council] * [https://web.archive.org/web/20180331035738/http://comocuidardeorquideas.info/orquideas-de-honduras/ Orquídeas de Honduras] The web for the Orchids of Honduras * [http://www.orkidelerimiz.com/ Orkidelerimiz – Orchids of Turkey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141222041008/http://www.orkidelerimiz.com/ |date=22. 12. 2014 }} A Systematic approach on Anatolian Orchids by Nejdet BOZKURT * [https://web.archive.org/web/20160406133333/https://bigbooklet.com/orchids.html Addition information about Orchids from "Oxford Junior Encyclopedia"] * [http://data.kew.org/cgi-bin/vpfg1992/genlist.pl?ORCHIDACEAE Orchidaceae]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230307164953/http://data.kew.org/cgi-bin/vpfg1992/genlist.pl?ORCHIDACEAE |date=7. 3. 2023 }} {{color|green|At:}} [http://data.kew.org/vpfg1992/genlist.html#M monocots] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120912170625/http://data.kew.org/vpfg1992/genlist.html#M |date=12. 9. 2012 }} {{color|green|At:}} [http://data.kew.org/vpfg1992/genlist.html List Genera within a Family] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120912170625/http://data.kew.org/vpfg1992/genlist.html |date=12. 9. 2012 }} {{color|green|At:}} [http://data.kew.org/vpfg1992/vascplnt.html Vascular Plant Families and Genera] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120915220115/http://data.kew.org/vpfg1992/vascplnt.html |date=15. 9. 2012 }} {{color|green|At:}} [http://apps.kew.org/wcsp/about.do About the Checklist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120911002823/http://apps.kew.org/wcsp/about.do |date=11. 9. 2012 }} {{color|green|At:}} [http://apps.kew.org/wcsp/home.do World Checklist of Selected Plant Families] {{color|green|At:}} [http://epic.kew.org/datasources.htm#NAMES Plant Names] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910162710/http://epic.kew.org/datasources.htm#NAMES |date=10. 9. 2012 }} {{color|green|At:}} [http://epic.kew.org/datasources.htm Data Sources] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910162710/http://epic.kew.org/datasources.htm |date=10. 9. 2012 }} {{color|green|At:}} [http://epic.kew.org/index.htm ePIC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910161005/http://epic.kew.org/index.htm |date=10. 9. 2012 }} {{color|green|At:}} [https://web.archive.org/web/20150518093008/http://www.kew.org/science-conservation/scientific-research-data/resources-and-databases/databases Databases] {{color|green|At:}} [https://web.archive.org/web/20150518085948/http://www.kew.org/science-conservation/scientific-research-data/resources-and-databases Resources and databases] {{color|green|At:}} [https://web.archive.org/web/20150509143050/http://www.kew.org/science-conservation/research-data Scientific research and data] {{color|green|At:}} [http://www.kew.org/science-conservation Science and conservation] {{color|green|At:}} [http://www.kew.org/ Kew Gardens] [[Kategorija:Orhideje]] [[Kategorija:Asparagales]] [[Kategorija:Cvjetovi]] [[Kategorija:Biljke i oprašivači]] nukpujb1kecv04yljftes3p1gjo5q8e Naftno inženjerstvo 0 423494 3899298 3830023 2026-06-20T19:02:25Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899298 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Contour map software screen snapshot of isopach map for 8500ft deep OIL reservoir with a Fault line.jpg|thumb|Primjer mapa koje se koriste za istraživanje rezervi nafte, kako bi se utvrdilo gdje je povoljno bušiti.<br/> Ova pregledna mapa struktura napravljena je pomoću [[softver]]a za konturne karte na dubinama od oko 2.600 m za plin i [[naftne rezerve|rezerve nafte]] u polju Erath, Vermilion Parish, Erath, [[Louisiana]].<br/> Konture kružne tanke crvene linije na vrhu u sredini karte ukazuju na rezervoar nafte. Zbog toga što plin lebdi iznad nafte, konturna tanka crvena linija označava kontaktnu zonu plin/nafta.]] '''Naftno inženjerstvo''' je polje [[inženjerstvo|inženjerstva]] koje se bavi aktivnostima koje se odnose na proizvodnju [[ugljikovodik]]a, koji mogu biti [[sirova nafta]] ili [[prirodni plin]]. Smatra se da istraživanje i proizvodnja spadaju u [[naftna industrija|''uzvodni'']] sektor industrije nafte i plina. Istraživanja [[ugljikovodik]]a i naftno inženjerstvo su u industriji nafte i plina dvije glavne discipline o podzemnim izvorima, koje se usredsređuju na maksimiziranje ekonomskog oporavka ugljikovodika iz podzemnih rezervoara. [[Naftna geologija]] i [[geofizika]] usredsređene su na pružanje statičkog opisa akumulacije ugljikovodičnih stijena, a naftno inženjerstvo je usredsređeno na procjenu nadoknadivog obima ovog resursa pomoću detaljnog razumijevanja fizičkog ponašanja ulja, vode i plina u poroznim stijenama pod vrlo visokim [[Pritisak|pritiskom]]. Zajedničkim naporima geologa i naftnih inženjera širom svijeta trajanje akumulacija ugljikovodika određuje način na koji se razvija i osiromašuje rezervoar, pa obično imaju najveći uticaj na polju ekonomije. Naftno inženjertvo zahtijeva dobro poznavanje mnogih drugih srodnih disciplina, kao što su: [[geofizika]], naftna geologija, [[procjena formacija]] (dobra prijava), [[bušenje]], [[ekonomija]], [[rezervoarska simulacija]], [[rezervoarsko inženjerstvo]] i opće inženjerstvo, sistemi [[vještačko podizanje|vještačkog podizanja]], dopune nafte i plinsko inženjerstvo. Angažiranje u ovoj vrsti industrije historijski je vezano za discipline poput: [[Fizika|fizike]], hemijskog inženjerstva i rudarskog inženjerstva. Kasniji razvoj uvježbavanja obično rade naftne kompanije.<ref>{{cite web|title=Petroleum Engineering|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/454409/petroleum-engineering#toc64689|publisher=Britannica|access-date=3. 2. 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.forbes.com/2007/06/04/jobs-careers-compensation-lead-careers-cx_pm_0604jobs.html |title=America's Best- And Worst-Paying Jobs |publisher=Forbes.com |date= 4. 6. 2007|access-date=18. 12. 2011}}</ref> U 2010. Kompanija ''National Association of Colleges and Employers'' je pokazala da su naftni inženjeri najplaćeniji diplomirani studenati, sa prosječnom zaradom od 125.220 [[dolar]]a godišnje.<ref>{{cite web |url=http://www.naceweb.org/Press/Releases/Top-Paid_Majors_Among_College_Class_of_2010_(3-11-10).aspx |title=NACE: |publisher=Naceweb.org |date= |access-date=18. 12. 2011 |archive-date=13. 12. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121213095248/http://www.naceweb.org/Press/Releases/Top-Paid_Majors_Among_College_Class_of_2010_(3-11-10).aspx |url-status=dead }}</ref> Za radnike sa iskustvom, plata može ići od 170.000 do 260.000 američkih [[dolar]]a godišnje. Oni u prosjeku zarade 112.000 dolara godišnje, a oko 53,75 dolara po satu. == Vrste poslova == Naftna inženjerija se dijeli u nekoliko vrsta: * [[Rezervoarski inženjer]] radi optimizaciju proizvodnje nafte i plina putem pravilnog postavljanje cijene proizvodnje i poboljšane tehnike oporavka nafte. * [[Inženjer bušenja]] upravlja tehničkim aspektima istražnih bušenja, proizvodnim i injekcijskim bunarima. * [[Naftni inženjer|Inženjeri proizvodnje]], uključujući i [[podzemni inženjer|inženjere podzemlja]] upravljaju sučeljem između rezervoara, uključujući i perforacije, kontrolu pijeska, dubinsku kontrolu toka i dubinsku opremu za posmatranje. Također, procjenjuju metode koji spadaju u [[vještačko podizanje]]. Odaberu površinsku opremu koja razdvaja proizvedene tekućine (ulje, prirodni plin i vodu). == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.spe.org The Society of Petroleum Engineers] * [http://www.glossary.oilfield.slb.com/ Schlumberger Oilfield Glossary: An Online Glossary of Oilfield Terms] * [http://www.spee.org/ Society of Petroleum Evaluation Engineers] * [http://www.univsource.com/petroleum.htm Petroleum Engineering Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523184204/http://www.univsource.com/petroleum.htm |date=23. 5. 2013 }} * [https://web.archive.org/web/20130703034154/http://pieglobal.com/blog/forensic-petroleum-engineering-what-is-it/ What is Forensic Petroleum Engineering?] * [http://www.toppetroleumengineeringschools.org/ Petroleum Engineering - Best Petroleum Engineering Schools & Colleges, Jobs in USA] * [http://www.bestpetroleumengineeringschools.com/ About Petroleum Engineering ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314084349/http://www.bestpetroleumengineeringschools.com/ |date=14. 3. 2016 }} * [https://web.archive.org/web/20161112144732/http://bharatsarkarinaukri.in/career-opportunities-petroleum-engineering.html Career Opportunities in Petroleum Engineering] {{Oblasti inženjerstva}} [[Kategorija:Inženjerske discipline]] [[Kategorija:Naftno inženjerstvo]] [[Kategorija:Inženjerstvo]] j00ykql56pb64gread9vict4f7nhyc9 Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026. 0 447130 3899305 3898575 2026-06-20T19:48:23Z Semso98 54573 /* Nokaut-faza */ 3899305 wikitext text/x-wiki {{Tren sport}} {{Infokutija međunarodno nogometno takmičenje | naziv_turnira = Svjetsko prvenstvo u nogometu | godina = 2026. | ostali_nazivi = 2026 FIFA World Cup {{Simboli jezika|en|engleski}}<br>Copa Mundial de la FIFA 2026 {{Simboli jezika|sp|španski}}<br>Coupe du Monde de la FIFA 2026 {{Simboli jezika|fr|francuski}} | slika = 2026 FIFA World Cup logo.svg | veličina = 180px | tekst = | država = Kanada | država2 = Meksiko | država3 = Sjedinjene Američke Države | datumi = 11. juni – 19. juli | br_ekipa = 48 | konfederacije = 6 | stadioni = 16 | gradovi = 16 | šampion_drugo = | broj = | drugi_drugo = | treći_drugo = | četvrti_drugo = | utakmice = | golovi = | posjećenost = | najbolji_strijelac = | najbolji_igrač = | najbolji_mladi_nogometaš = | najbolji_golman = | prethodnasezona = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]. | sljedećasezona = ''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2030.|2030]].'' | ažurirano = 3. 4. 2026. }} '''Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.''' jest 23. izdanje [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|svjetskog prvenstva]] u [[nogomet]]u, koje se odigrava od 11. juna do 19. jula u [[Kanada|Kanadi]], [[Meksiko|Meksiku]] i [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]].<ref>{{cite news |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |access-date=9. 7. 2018 |publisher=BBC|date=13. 6. 2018 |language=engleski}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{cite web |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|first=Jeff|last=Carlise |date=10. 4. 2017 |publisher=ESPN|title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |access-date=9. 7. 2018 |language=engleski}}</ref><ref name="48teams">{{cite news|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup™ to 48 teams from 2026|publisher=FIFA|date=10. 1. 2017|access-date=9. 7. 2018|language=engleski|archive-date=10. 1. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|url-status=dead}}</ref> Turnir se zajednički ugošćava 16 gradova u tri sjevernoameričke zemlje: Kanadi, Meksiku i Sjedinjenim Američkim Državama. SAD je domaćin 60 utakmica, uključujući sve utakmice nakon osmine finala, dok susjedne Kanada i Meksiko ugošćavaju po 10 utakmica.<ref name="ESPN 20172">{{Cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|last=Carlise|first=Jeff|date=10. 4. 2017|website=ESPN|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|archive-date=11. 4. 2017|url-status=live}}</ref> Ovaj je prvi turnir koji uključuje 48 timova, proširen sa 32.<ref name="48teams2">{{Cite news|date=10. 1. 2017|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026|publisher=FIFA|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-date=10. 1. 2017|access-date=10. 1. 2017}}</ref> Počevši od ovog izdanja, FIFA je proširila svjetsko prvenstvo na 48 ekipa, što je povećanje od 16 timova u odnosu na prethodnih sedam turnira.<ref name="48teams3">{{Cite news|date=10. 1. 2017|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-date=10. 1. 2017|access-date=10. 1. 2017|publisher=FIFA}}</ref> Ekipe su podijeljene u 12 grupa po četiri, pri čemu će dvije najbolje ekipe iz svake grupe i osam najboljih trećeplasiranih proći u šesnaestinu finala, kako je odobrilo [[Vijeće FIFA|Vijeće FIFA-e]] 14. marta 2023.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Ovo je prvo proširenje i promjena formata od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]. == Format i proširenje == Ideja o proširenju turnira spominjala se još 2013, kada ju je iznio tadašnji predsjednik [[UEFA]]-e [[Michel Platini]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> a 2016. podržao ju je i predsjednik [[FIFA]]-e [[Gianni Infantino]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Protivnici prijedloga tvrdili su da je broj utakmica već dosegao neprihvatljiv nivo,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> da bi proširenje oslabilo kvalitet utakmica<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> i da je odluka prije svega politička, a ne sportska. Infantina su optuživali da je obećanje o većem broju učesnika na Svjetskom prvenstvu koristio kao sredstvo za pobjedu na [[Vanredni kongres FIFA-e 2016.|izborima za predsjednika FIFA-e]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Od ovog izdanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] prošireno je na 48 reprezentacija, što je 16 više nego na prethodnih sedam turnira.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Ekipe će biti raspoređene u 12 grupa s po četiri reprezentacije. U šesnaestinu finala prolaze po dvije najbolje ekipe iz svake grupe i osam najboljih trećeplasiranih reprezentacija, u skladu s odlukom koju je [[Vijeće FIFA-e]] odobrilo 14. marta 2023.<ref name="IMC"></ref> To je prvo proširenje i prva promjena formata Svjetskog prvenstva od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Ukupan broj utakmica povećava se sa 64 na 104, a reprezentacije koje dođu do završne četiri utakmice odigrat će po osam susreta umjesto dosadašnjih sedam. Turnir će trajati 39 dana, sedam više nego izdanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Svaka reprezentacija i dalje će u grupnoj fazi igrati tri utakmice.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Posljednji dan klupskih obaveza za igrače koji budu uvršteni u konačne spiskove reprezentacija jeste 24. maj 2026; klubovi ih moraju pustiti najkasnije 25. maja, uz izuzetke za igrače koji učestvuju u finalima kontinentalnih klupskih takmičenja do 30. maja. Zbirni period odmora, obaveznog puštanja igrača i trajanja turnira iznosi 56 dana, isto kao na prvenstvima [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]], 2014. i 2018.<ref name="IMC"/> === Razmatrani formati proširenja === Proširenje na 48 reprezentacija odobreno je još 10. januara 2017, kada je prvobitno odlučeno da turnir ima 16 grupa s po tri ekipe i ukupno 80 utakmica. Prema tom tadašnjem formatu, po dvije najbolje reprezentacije iz svake grupe prolazile bi u šesnaestinu finala.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> U kasnije napuštenom rješenju najveći mogući broj utakmica po reprezentaciji ostao bi sedam, ali bi svaka ekipa u grupi igrala jednu utakmicu manje nego ranije. Turnir bi se i dalje završavao u roku od 32 dana.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Taj format izabran je ispred još tri prijedloga, koji su predviđali od 40 do 48 reprezentacija, od 76 do 88 utakmica i od jedne do četiri zagarantovane utakmice po učesniku.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Kritičari su upozoravali da grupe s tri ekipe, u kojima dvije prolaze dalje, znatno povećavaju rizik od dogovaranja ishoda.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free}}{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414|date=3. 8. 2024}}</ref> FIFA je zato razmatrala mogućnost da se neriješene utakmice u grupnoj fazi odlučuju [[Izvođenje jedanaesteraca|izvođenjem jedanaesteraca]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> ali bi i u tom slučaju ostao dio rizika, uključujući mogućnost da ekipa namjerno izgubi izvođenje jedanaesteraca kako bi izbacila protivnika.<ref name="guyon"/> Zbog tih primjedbi FIFA je nastavila razmatrati druge modele takmičenja,<ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> a proces je završen objavom iz 2023, kada je potvrđeno da će turnir imati 12 grupa s po četiri reprezentacije. ==Stadioni== {{OSM Location map |float=right |nolabels=1 |width=450 |height=280 |coord={{coord|34|-99.5}} |zoom=3 |shapeD=circle |mark-sizeD=8 |label-sizeD=11,background,outline |label-posD=right |legendBox=,120px38px5px,5px237px,background,black |legendItem1=<b>Zapadna regija</b>,1 |legendItem2=<b>Centralna regija</b>,5,14 |legendItem3=<b>Istočna regija</b>,11,25 <!-- Western region --> |label1='''[[Los Angeles]]''' |mark-coord1={{Coord|33.95340|-118.33902}} |shape-color1=blue |label-pos1=west |mark-title1=[[Los Angeles]] |mark-description1=[[SoFi Stadium]] |label2='''[[San Francisco]]''' |mark-coord2={{Coord|37.40317|-121.96979}} |shape-color2=blue |label-pos2=west |mark-title2=[[San Francisco]] |mark-description2=[[Levi's Stadium]] |label3='''[[Seattle]]''' |mark-coord3={{Coord|47.59515|-122.33163}} |shape-color3=blue |mark-title3=[[Seattle]] |mark-description3=[[Lumen Field]] |label4='''[[Vancouver]]''' |mark-coord4={{Coord|49.27669|-123.11202}} |shape-color4=blue |label-pos4=west |mark-title4=[[Vancouver]] |mark-description4=[[BC Place]] <!-- Central region --> |label5='''[[Dallas]]''' |mark-coord5={{Coord|32.74785|-97.09283}} |shape-color5=green |label-pos5=west |mark-title5=[[Dallas]] |mark-description5=[[AT&T Stadium]] |label6='''[[Guadalajara]]''' |mark-coord6={{Coord|20.68182|-103.46241}} |shape-color6=green |label-pos6=west |mark-title6=[[Guadalajara]] |mark-description6=[[Estadio Akron]] |label7='''[[Houston]]''' |mark-coord7={{Coord|29.68486|-95.41080}} |shape-color7=green |label-pos7=west |mark-title7=[[Houston]] |mark-description7=[[NRG Stadium]] |label8='''[[Kansas City, Missouri|Kansas City]]''' |mark-coord8={{Coord|39.04893|-94.48401}} |shape-color8=green |label-pos8=west |mark-title8=[[Kansas City, Missouri|Kansas City]] |mark-description8=[[Arrowhead Stadium]] |label9='''[[Ciudad de México]]''' |mark-coord9={{Coord|19.30295|-99.15047}} |shape-color9=green |mark-title9=[[Ciudad de México]] |mark-description9=[[Estadio Azteca]] |label10='''[[Monterrey]]''' |mark-coord10={{Coord|25.66911|-100.24437}} |shape-color10=green |mark-title10=[[Monterrey]] |mark-description10=[[Estadio BBVA]] <!-- Eastern region --> |label11='''[[Atlanta]]''' |mark-coord11={{Coord|33.75541|-84.40085}} |shape-color11=red |mark-title11=[[Atlanta]] |mark-description11=[[Mercedes-Benz Stadium]] |label12='''[[Boston]]''' |mark-coord12={{Coord|42.09093|-71.26436}} |shape-color12=red |mark-title12=[[Boston]] |mark-description12=[[Gillette Stadium]] |label13='''[[Miami]]''' |mark-coord13={{Coord|25.95795|-80.23885}} |shape-color13=red |mark-title13=[[Miami]] |mark-description13=[[Hard Rock Stadium]] |label14='''[[New York]]''' |mark-coord14={{Coord|40.81352|-74.07435}} |shape-color14=red |ldx14=-2 |ldy14=7 |mark-title14=[[New York]] / [[New Jersey]] |mark-description14=[[MetLife Stadium]] |label15='''[[Philadelphia]]''' |mark-coord15={{Coord|39.90081|-75.16747}} |shape-color15=red |label-pos15=west |mark-title15=[[Philadelphia]] |mark-description15=[[Lincoln Financial Field]] |label16='''[[Toronto]]''' |mark-coord16={{Coord|43.63322|-79.41858}} |shape-color16=red |label-pos16=west |mark-title16=[[Toronto]] |mark-description16=[[BMO Field]] }} Tokom kandidacijskog postupka 41 grad s ukupno 42 postojeća i potpuno funkcionalna stadiona s redovnim korisnicima, uz izuzetak Montreala, te dva stadiona u izgradnji, u Las Vegasu i Los Angelesu, prijavili su se kao dio zajedničke kandidature. Među njima su bila tri stadiona u tri meksička grada, šest stadiona u šest kanadskih gradova i 35 stadiona u 32 grada u Sjedinjenim Američkim Državama.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> U prvom krugu otpalo je devet stadiona u devet gradova. Drugi krug suzio je izbor za još devet stadiona u šest gradova, dok su se tri grada, [[Chicago]], [[Minneapolis]] i [[Vancouver]], povukla jer FIFA nije bila spremna razgovarati o finansijskim pojedinostima organizacije.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Nakon što se [[Montreal]] u julu 2021. povukao zbog nedostatka pokrajinskog finansiranja i podrške za obnovu [[Olimpijski stadion (Montreal)|Olimpijskog stadiona]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Vancouver se u aprilu 2022. ponovo uključio u postupak kao kandidat za domaćina.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Time je konačni kandidacijski krug narastao na 24 stadiona, svaki u zasebnom gradu ili metropolitanskom području.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> FIFA je 16. juna 2022. objavila 16 gradova domaćina: dva u Kanadi, tri u Meksiku i 11 u Sjedinjenim Američkim Državama. Izabrani su [[Atlanta]], [[Boston]], [[Dallas]], [[Guadalajara]], [[Houston]], [[Kansas City]], [[Los Angeles]], [[Ciudad de México]], [[Miami]], [[Monterrey]], [[New York]] / [[New Jersey]], [[Philadelphia]], [[San Francisco Bay Area]], [[Seattle]], [[Toronto]] i [[Vancouver]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Osam od 16 izabranih stadiona ima trajnu vještačku podlogu, koja se za potrebe turnira mijenja travom pod nadzorom FIFA-e i istraživačkog tima Univerziteta Tennesseeja i Univerziteta Michigan State. U zavisnosti od klime pojedinog stadiona, koristit će se ili mješavina od 84% livadne vlasulje i 16% višegodišnjeg ljulja za hladnije uslove, ili bermudska trava za toplije uslove.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> Četiri stadiona, u Atlanti, Dallasu, Houstonu i Vancouveru, zatvoreni su objekti s pomičnim krovom i klimatizacijom. Peti takav objekt po konstrukciji, stadion u Los Angelesu, otvoren je sa strana, ali ima prozirni krov i nema klimatizaciju.<ref>{{cite news |last=Tannenwald |first=Jonathan |date=2. 11. 2022 |title=FIFA goes to college to study how to grow grass indoors for the 2026 men's World Cup |work=[[The Philadelphia Inquirer]] |url=https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-access=subscription |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107071610/https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-status=live}}</ref> FIFA je 4. februara 2024. objavila da će se finale [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026]] igrati na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford]]u, u saveznoj državi [[New Jersey]].<ref name="ESPN-Schedule">{{cite news |last=Bonagura |first=Kyle |date=4. 2. 2024 |title=2026 World Cup final set for MetLife Stadium, USMNT kicks off in L.A. |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |publisher=ESPN |access-date=4. 2. 2024 |archive-date=4. 2. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204211650/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |url-status=live}}</ref> Iako u Kanadi i Sjedinjenim Američkim Državama postoje stadioni građeni isključivo ili prvenstveno za nogomet, najveći takav stadion u SAD-u, [[Geodis Park]] u [[Nashville, Tennessee|Nashvilleu]], prima 30.000 gledalaca, što je ispod FIFA-inog minimuma od 40.000. [[BMO Field]] u Torontu proširuje se s približno 30.000 na 45.500 mjesta za potrebe turnira.<ref>{{cite news |url=https://www.mlssoccer.com/news/toronto-fc-to-expand-bmo-field-to-host-2026-world-cup-matches |title=Toronto FC to expand BMO Field to host 2026 World Cup matches |last=Cattry |first=Pardeep |publisher=Major League Soccer |date=22. 4. 2021 |access-date=24. 11. 2022 |archive-date=24. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221124015402/https://www.mlssoccer.com/news/toronto-fc-to-expand-bmo-field-to-host-2026-world-cup-matches |url-status=live}}</ref> Stadionima kao što su [[Mercedes-Benz Stadium]] u Atlanti, [[Gillette Stadium]] u Foxboroughu i [[Lumen Field]] u Seattleu zajedničko je da ih koriste i klubovi iz [[National Football League|NFL]]-a i klubovi iz [[Major League Soccer|MLS]]-a.<ref>{{cite news |date=16. 6. 2022 |title=World Cup 2026 host cities confirmed: What you need to know about the 16 venues |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4675639/world-cup-2026-host-cities-confirmed-what-you-need-to-know-about-the-16-venues |publisher=ESPN |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107072053/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4675639/world-cup-2026-host-cities-confirmed-what-you-need-to-know-about-the-16-venues |url-status=live}}</ref> Premda su kanadski i američki stadioni uglavnom namijenjeni američkom, odnosno kanadskom fudbalu, svi su više puta korišteni za nogomet i projektovani su tako da mogu primati utakmice tog sporta.<ref>{{cite news |last=Jones |first=J. Sam |date=16. 6. 2022 |title=Your guide to 2026 World Cup stadiums and locations in the US, Mexico and Canada |url=https://www.mlssoccer.com/news/your-guide-to-the-2026-world-cup-stadiums-and-locations-in-the-us-mexico-and-can |work=MLSsoccer.com |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107072054/https://www.mlssoccer.com/news/your-guide-to-the-2026-world-cup-stadiums-and-locations-in-the-us-mexico-and-can |url-status=live}}</ref> [[Ciudad de México]] jedina je prijestonica među trima državama domaćinima koja je izabrana za domaćina utakmica. [[Ottawa]] i [[Washington, D.C.]] tako su se pridružili [[Bonn]]u, prijestonici Zapadne Njemačke na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|Svjetskom prvenstvu 1974]], i [[Tokio|Tokiju]], prijestonici Japana na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|Svjetskom prvenstvu 2002]], kao rijetkim prijestonicama država domaćina bez utakmica Svjetskog prvenstva. Washington je bio kandidat, ali je zbog lošeg stanja [[FedExField]]a spojio kandidaturu s obližnjim [[Baltimore]]om; ni ta zajednička prijava nije izabrana. Iz završnog izbora ispali su i [[Cincinnati]], [[Denver]], Nashville, [[Orlando, Florida|Orlando]] i [[Edmonton]]. Ottawin predloženi stadion, [[TD Place Stadium]], ranije je eliminiran zbog nedovoljnog kapaciteta.<ref>{{Cite web |last=Platt |first=Oliver |date=7. 9. 2017 |title=Rogers Centre removed from list of potential World Cup 2026 venues |url=https://wakingthered.com/2017/09/07/1986/rogers-centre-removed-from-list-of-potential-world-cup-2026-venues/ |access-date=21. 10. 2025 |website=Waking The Red |language=en |quote=Mosaic Stadium and TD Place Stadium do not currently meet the minimum-capacity requirement}}</ref> Osam metropolitanskih područja domaćina ranije je već primalo utakmice Svjetskog prvenstva: [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]], [[Greater Los Angeles|Los Angeles]], [[San Francisco Bay Area|San Francisco]], [[New York metropolitan area|New York / New Jersey]] i [[Greater Boston|Boston]] 1994, [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]] i [[Greater Mexico City|Ciudad de México]] 1970. i 1986, te [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]] 1986. Ipak, [[Estadio Azteca]] jedini je stadion na ovom turniru koji je već bio domaćin utakmica Svjetskog prvenstva, i to 1970. i 1986; nijedan stadion korišten na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|Svjetskom prvenstvu 1994]] neće se koristiti 2026.<ref>{{cite news |first1=Chuck |last1=Booth |first2=Roger |last2=Gonzalez |title=FIFA World Cup 2026 host cities: Los Angeles, New York/New Jersey among top venues; Washington D.C. snubbed |url=https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |work=CBS Sports |date=17. 6. 2022 |access-date=27. 6. 2022 |archive-date=27. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627172342/https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |url-status=live}}</ref> [[Soldier Field]] u Chicagu, [[Cotton Bowl (stadion)|Cotton Bowl]] u Dallasu i [[Rose Bowl (stadion)|Rose Bowl]] u [[Pasadena|Pasadeni]], u području Los Angelesa, bili su jedini stadioni u kandidacijskom postupku koji su primali utakmice 1994, ali nijedan nije izabran.<ref name="bids"/> Zbog FIFA-inih pravila o sponzorskim nazivima stadiona, objekti će tokom turnira koristiti zamjenska imena, navedena u zagradama u spisku stadiona.<ref>{{cite web |last=Pelit |first=Asli |date=16. 2. 2024 |title=FIFA RULES MAY COST METLIFE $80M IN WORLD CUP FINAL BRAND VALUE |url=https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216173018/https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |archive-date=16. 2. 2024 |access-date=21. 7. 2024 |work=Sportico}}</ref><ref name="FIFA stadia">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |title=The FIFA World Cup 26 stadiums |date=15. 7. 2025 |access-date=17. 11. 2025 |publisher=FIFA |quote=Stadium official names for the FIFA World Cup 26 have been matched with Host City names and may differ from the common designation used locally.}}</ref> Kapaciteti su navedeni prema podacima koje je objavila FIFA.<ref name="FIFA stadia"/> '''Legenda''' : † označava stadion koji je korišten na prethodnim svjetskim prvenstvima. : ‡ označava zatvoreni stadion s fiksnim ili pomičnim krovom i unutrašnjom kontrolom klime. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ Spisak stadiona |- ! scope="col" | Grad ! scope="col" | Stadion ! scope="col" | Kapacitet ! scope="col" class="unsortable" | Slika |- ! style="text-align:left"| {{sort|Dallas|{{flagicon|USA}}}} [[Dallas]]<br /><small>([[Arlington (Teksas)|Arlington]], [[Teksas]])</small> | [[AT&T Stadium]]‡<br />'''{{small|(Dallas Stadium)}}''' | '''94.000''' | [[Datoteka:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Mexico City|{{flagicon|MEX}}}} [[Ciudad de México]] | [[Stadion "Azteca"|Stadion "Banorte"]]†<br />'''{{small|(Mexico City Stadium)}}''' | '''83.000''' | [[Datoteka:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|New York|{{flagicon|USA}}}} [[New York]] / [[New Jersey]]<br /><small>([[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]], [[New Jersey]])</small> | [[MetLife Stadium]]<br />'''{{small|(New York New Jersey Stadium)}}''' | '''82.500''' | [[Datoteka:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Atlanta|{{flagicon|USA}}}} [[Atlanta]] | [[Mercedes-Benz Stadium]]‡<br />'''{{small|(Atlanta Stadium)}}''' | '''75.000''' | [[Datoteka:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Kansas City|{{flagicon|USA}}}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]] | [[Arrowhead Stadium|GEHA Field at Arrowhead Stadium]]<br />'''{{small|(Kansas City Stadium)}}''' | '''73.000''' | [[Datoteka:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Houston|{{flagicon|USA}}}} [[Houston]] | [[NRG Stadium]]†<br />'''{{small|(Houston Stadium)}}''' | '''72.000''' | [[Datoteka:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|San Francisco|{{flagicon|USA}}}} [[San Francisco]]<br /><small>([[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]], [[Kalifornija]])</small> | [[Levi's Stadium]]<br />'''{{small|(San Francisco Bay Area Stadium)}}''' | '''71.000''' | [[Datoteka:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Los Angeles|{{flagicon|USA}}}} [[Los Angeles]]<br /><small>([[Inglewood, Kalifornija|Inglewood]], [[Kalifornija]])</small> | [[SoFi Stadium]]<br />'''{{small|(Los Angeles Stadium)}}''' | '''70.000''' | [[Datoteka:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Philadelphia|{{flagicon|USA}}}} [[Philadelphia]] | [[Lincoln Financial Field]]<br />'''{{small|(Philadelphia Stadium)}}''' | '''69.000''' | [[Datoteka:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Seattle|{{flagicon|USA}}}} [[Seattle]] | [[Lumen Field]]<br />'''{{small|(Seattle Stadium)}}''' | '''69.000''' | [[Datoteka:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Boston|{{flagicon|USA}}}} [[Boston]]<br /><small>([[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]], [[Massachusetts]])</small> | [[Gillette Stadium]]<br />'''{{small|(Boston Stadium)}}''' | '''65.000''' | [[Datoteka:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|Gillette Stadium]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Miami|{{flagicon|USA}}}} [[Miami]]<br /><small>([[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]], [[Florida]])</small> | [[Hard Rock Stadium]]<br />'''{{small|(Miami Stadium)}}''' | '''65.000''' | [[Datoteka:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Vancouver|{{flagicon|CAN}}}} [[Vancouver]] | [[BC Place]]†<br />'''{{small|(BC Place Vancouver)}}''' | '''54.000''' | [[Datoteka:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Monterrey|{{flagicon|MEX}}}} [[Monterrey]]<br /><small>([[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]])</small> | [[Stadion "BBVA"]]<br />'''{{small|(Estadio Monterrey)}}''' | '''53.500''' | [[Datoteka:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Guadalajara|{{flagicon|MEX}}}} [[Guadalajara]]<br /><small>([[Zapopan]])</small> | [[Stadion "Akron"]]<br />'''{{small|(Estadio Guadalajara)}}''' | '''48.000''' | [[Datoteka:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Toronto|{{flagicon|CAN}}}} [[Toronto]] | [[BMO Field]]<br />'''{{small|(Toronto Stadium)}}''' | '''45.000''' | [[Datoteka:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless]] |} ==Grupna faza== {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! {{Anchor|Kriteriji rangiranja}} Kriteriji za razrješenje izjednačenja u grupnoj fazi |- |Poredak ekipa u svakoj grupi određuje se prema broju osvojenih bodova u svim utakmicama grupe. Ako su dvije ili više ekipa izjednačene po broju bodova, primjenjuju se sljedeći kriteriji za određivanje poretka:<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha | Veći broj bodova osvojenih u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; | Bolja gol-razlika u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; | Veći broj postignutih golova u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; }} Ako su, nakon primjene kriterija a do c, ekipe i dalje izjednačene, kriteriji a do c se ponovo primjenjuju isključivo na utakmice između tih ekipa kako bi se odredio konačan poredak. Ako ni ovaj postupak ne dovede do rješenja, primjenjuju se kriteriji d do h. {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha |start=4 | Bolja gol-razlika u svim utakmicama grupe; | Veći broj postignutih golova u svim utakmicama grupe; | Više disciplinskih ("fair-play") bodova u svim utakmicama grupe (samo jedna kazna može biti primijenjena po igraču ili treneru/službenom licu u jednoj utakmici):{{unordered list | Žuti karton: −1 bod; | Indirektni crveni karton (drugi žuti karton): −3 boda; | Direktni crveni karton: −4 boda; | Žuti karton i direktni crveni karton: −5 bodova; }} | Bolja pozicija na posljednjoj [[FIFA-ina rang lista|FIFA-inoj rang listi]]; | Bolja pozicija na prethodnim FIFA-inim rang listama (redoslijedom unazad) dok se ekipe ne razdvoje. }} |} Prije završnog žrijeba, stadioni su dodijeljeni grupama. Nakon završnog žrijeba, parovima su dodijeljeni brojevi utakmica, a termini početka utakmica su potvrđeni. ''Sva vremena su lokalna.'' === Grupa A === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A6}} === Grupa B === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B6}} === Grupa C === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C6}} === Grupa D === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D6}} === Grupa E === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E6}} === Grupa F === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F6}} === Grupa G === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G6}} === Grupa H === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H6}} === Grupa I === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I6}} === Grupa J === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J6}} === Grupa K === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K6}} === Grupa L === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L6}} === Poredak trećeplasiranih === {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Trećeplasirani}} ===Kostur=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|Bracket}} ===Šesnaestina finala=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-5}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-6}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-7}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-8}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-9}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-10}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-11}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-12}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-13}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-14}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-15}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-16}} ===Osmina finala=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-5}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-6}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-7}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-8}} ===Četvrtfinale=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF4}} ===Polufinale=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|SF1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|SF2}} ===Utakmica za treće mjesto=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|3rd}} ===Finale=== {{Glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|Final}} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|FIFA World Cup 2026}} * {{Službeni sajt|http://www.fifa.com/worldcup/index.html}} {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}} {{Simboli jezika|sp|španski}} {{Simboli jezika|ar|arapski}} {{Simboli jezika|ru|ruski}} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} {{FIFA SP 2026.}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|*]] [[Kategorija:Svjetska prvenstva u nogometu|2026]] [[Kategorija:2026. u nogometu]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Kanadi]] [[Kategorija:2026. u Kanadi]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Meksiku]] [[Kategorija:2026. u Meksiku]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:2026. u Sjedinjenim Američkim Državama]] r89r6c9x2mouozwxihbkd928jr5cgfv 3899383 3899305 2026-06-21T08:59:41Z Semso98 54573 /* Kostur */ 3899383 wikitext text/x-wiki {{Tren sport}} {{Infokutija međunarodno nogometno takmičenje | naziv_turnira = Svjetsko prvenstvo u nogometu | godina = 2026. | ostali_nazivi = 2026 FIFA World Cup {{Simboli jezika|en|engleski}}<br>Copa Mundial de la FIFA 2026 {{Simboli jezika|sp|španski}}<br>Coupe du Monde de la FIFA 2026 {{Simboli jezika|fr|francuski}} | slika = 2026 FIFA World Cup logo.svg | veličina = 180px | tekst = | država = Kanada | država2 = Meksiko | država3 = Sjedinjene Američke Države | datumi = 11. juni – 19. juli | br_ekipa = 48 | konfederacije = 6 | stadioni = 16 | gradovi = 16 | šampion_drugo = | broj = | drugi_drugo = | treći_drugo = | četvrti_drugo = | utakmice = | golovi = | posjećenost = | najbolji_strijelac = | najbolji_igrač = | najbolji_mladi_nogometaš = | najbolji_golman = | prethodnasezona = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]. | sljedećasezona = ''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2030.|2030]].'' | ažurirano = 3. 4. 2026. }} '''Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.''' jest 23. izdanje [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|svjetskog prvenstva]] u [[nogomet]]u, koje se odigrava od 11. juna do 19. jula u [[Kanada|Kanadi]], [[Meksiko|Meksiku]] i [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]].<ref>{{cite news |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |access-date=9. 7. 2018 |publisher=BBC|date=13. 6. 2018 |language=engleski}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{cite web |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|first=Jeff|last=Carlise |date=10. 4. 2017 |publisher=ESPN|title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |access-date=9. 7. 2018 |language=engleski}}</ref><ref name="48teams">{{cite news|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup™ to 48 teams from 2026|publisher=FIFA|date=10. 1. 2017|access-date=9. 7. 2018|language=engleski|archive-date=10. 1. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|url-status=dead}}</ref> Turnir se zajednički ugošćava 16 gradova u tri sjevernoameričke zemlje: Kanadi, Meksiku i Sjedinjenim Američkim Državama. SAD je domaćin 60 utakmica, uključujući sve utakmice nakon osmine finala, dok susjedne Kanada i Meksiko ugošćavaju po 10 utakmica.<ref name="ESPN 20172">{{Cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|last=Carlise|first=Jeff|date=10. 4. 2017|website=ESPN|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|archive-date=11. 4. 2017|url-status=live}}</ref> Ovaj je prvi turnir koji uključuje 48 timova, proširen sa 32.<ref name="48teams2">{{Cite news|date=10. 1. 2017|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026|publisher=FIFA|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-date=10. 1. 2017|access-date=10. 1. 2017}}</ref> Počevši od ovog izdanja, FIFA je proširila svjetsko prvenstvo na 48 ekipa, što je povećanje od 16 timova u odnosu na prethodnih sedam turnira.<ref name="48teams3">{{Cite news|date=10. 1. 2017|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-date=10. 1. 2017|access-date=10. 1. 2017|publisher=FIFA}}</ref> Ekipe su podijeljene u 12 grupa po četiri, pri čemu će dvije najbolje ekipe iz svake grupe i osam najboljih trećeplasiranih proći u šesnaestinu finala, kako je odobrilo [[Vijeće FIFA|Vijeće FIFA-e]] 14. marta 2023.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Ovo je prvo proširenje i promjena formata od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]. == Format i proširenje == Ideja o proširenju turnira spominjala se još 2013, kada ju je iznio tadašnji predsjednik [[UEFA]]-e [[Michel Platini]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> a 2016. podržao ju je i predsjednik [[FIFA]]-e [[Gianni Infantino]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Protivnici prijedloga tvrdili su da je broj utakmica već dosegao neprihvatljiv nivo,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> da bi proširenje oslabilo kvalitet utakmica<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> i da je odluka prije svega politička, a ne sportska. Infantina su optuživali da je obećanje o većem broju učesnika na Svjetskom prvenstvu koristio kao sredstvo za pobjedu na [[Vanredni kongres FIFA-e 2016.|izborima za predsjednika FIFA-e]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Od ovog izdanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] prošireno je na 48 reprezentacija, što je 16 više nego na prethodnih sedam turnira.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Ekipe će biti raspoređene u 12 grupa s po četiri reprezentacije. U šesnaestinu finala prolaze po dvije najbolje ekipe iz svake grupe i osam najboljih trećeplasiranih reprezentacija, u skladu s odlukom koju je [[Vijeće FIFA-e]] odobrilo 14. marta 2023.<ref name="IMC"></ref> To je prvo proširenje i prva promjena formata Svjetskog prvenstva od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Ukupan broj utakmica povećava se sa 64 na 104, a reprezentacije koje dođu do završne četiri utakmice odigrat će po osam susreta umjesto dosadašnjih sedam. Turnir će trajati 39 dana, sedam više nego izdanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Svaka reprezentacija i dalje će u grupnoj fazi igrati tri utakmice.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Posljednji dan klupskih obaveza za igrače koji budu uvršteni u konačne spiskove reprezentacija jeste 24. maj 2026; klubovi ih moraju pustiti najkasnije 25. maja, uz izuzetke za igrače koji učestvuju u finalima kontinentalnih klupskih takmičenja do 30. maja. Zbirni period odmora, obaveznog puštanja igrača i trajanja turnira iznosi 56 dana, isto kao na prvenstvima [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]], 2014. i 2018.<ref name="IMC"/> === Razmatrani formati proširenja === Proširenje na 48 reprezentacija odobreno je još 10. januara 2017, kada je prvobitno odlučeno da turnir ima 16 grupa s po tri ekipe i ukupno 80 utakmica. Prema tom tadašnjem formatu, po dvije najbolje reprezentacije iz svake grupe prolazile bi u šesnaestinu finala.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> U kasnije napuštenom rješenju najveći mogući broj utakmica po reprezentaciji ostao bi sedam, ali bi svaka ekipa u grupi igrala jednu utakmicu manje nego ranije. Turnir bi se i dalje završavao u roku od 32 dana.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Taj format izabran je ispred još tri prijedloga, koji su predviđali od 40 do 48 reprezentacija, od 76 do 88 utakmica i od jedne do četiri zagarantovane utakmice po učesniku.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Kritičari su upozoravali da grupe s tri ekipe, u kojima dvije prolaze dalje, znatno povećavaju rizik od dogovaranja ishoda.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free}}{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414|date=3. 8. 2024}}</ref> FIFA je zato razmatrala mogućnost da se neriješene utakmice u grupnoj fazi odlučuju [[Izvođenje jedanaesteraca|izvođenjem jedanaesteraca]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> ali bi i u tom slučaju ostao dio rizika, uključujući mogućnost da ekipa namjerno izgubi izvođenje jedanaesteraca kako bi izbacila protivnika.<ref name="guyon"/> Zbog tih primjedbi FIFA je nastavila razmatrati druge modele takmičenja,<ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> a proces je završen objavom iz 2023, kada je potvrđeno da će turnir imati 12 grupa s po četiri reprezentacije. ==Stadioni== {{OSM Location map |float=right |nolabels=1 |width=450 |height=280 |coord={{coord|34|-99.5}} |zoom=3 |shapeD=circle |mark-sizeD=8 |label-sizeD=11,background,outline |label-posD=right |legendBox=,120px38px5px,5px237px,background,black |legendItem1=<b>Zapadna regija</b>,1 |legendItem2=<b>Centralna regija</b>,5,14 |legendItem3=<b>Istočna regija</b>,11,25 <!-- Western region --> |label1='''[[Los Angeles]]''' |mark-coord1={{Coord|33.95340|-118.33902}} |shape-color1=blue |label-pos1=west |mark-title1=[[Los Angeles]] |mark-description1=[[SoFi Stadium]] |label2='''[[San Francisco]]''' |mark-coord2={{Coord|37.40317|-121.96979}} |shape-color2=blue |label-pos2=west |mark-title2=[[San Francisco]] |mark-description2=[[Levi's Stadium]] |label3='''[[Seattle]]''' |mark-coord3={{Coord|47.59515|-122.33163}} |shape-color3=blue |mark-title3=[[Seattle]] |mark-description3=[[Lumen Field]] |label4='''[[Vancouver]]''' |mark-coord4={{Coord|49.27669|-123.11202}} |shape-color4=blue |label-pos4=west |mark-title4=[[Vancouver]] |mark-description4=[[BC Place]] <!-- Central region --> |label5='''[[Dallas]]''' |mark-coord5={{Coord|32.74785|-97.09283}} |shape-color5=green |label-pos5=west |mark-title5=[[Dallas]] |mark-description5=[[AT&T Stadium]] |label6='''[[Guadalajara]]''' |mark-coord6={{Coord|20.68182|-103.46241}} |shape-color6=green |label-pos6=west |mark-title6=[[Guadalajara]] |mark-description6=[[Estadio Akron]] |label7='''[[Houston]]''' |mark-coord7={{Coord|29.68486|-95.41080}} |shape-color7=green |label-pos7=west |mark-title7=[[Houston]] |mark-description7=[[NRG Stadium]] |label8='''[[Kansas City, Missouri|Kansas City]]''' |mark-coord8={{Coord|39.04893|-94.48401}} |shape-color8=green |label-pos8=west |mark-title8=[[Kansas City, Missouri|Kansas City]] |mark-description8=[[Arrowhead Stadium]] |label9='''[[Ciudad de México]]''' |mark-coord9={{Coord|19.30295|-99.15047}} |shape-color9=green |mark-title9=[[Ciudad de México]] |mark-description9=[[Estadio Azteca]] |label10='''[[Monterrey]]''' |mark-coord10={{Coord|25.66911|-100.24437}} |shape-color10=green |mark-title10=[[Monterrey]] |mark-description10=[[Estadio BBVA]] <!-- Eastern region --> |label11='''[[Atlanta]]''' |mark-coord11={{Coord|33.75541|-84.40085}} |shape-color11=red |mark-title11=[[Atlanta]] |mark-description11=[[Mercedes-Benz Stadium]] |label12='''[[Boston]]''' |mark-coord12={{Coord|42.09093|-71.26436}} |shape-color12=red |mark-title12=[[Boston]] |mark-description12=[[Gillette Stadium]] |label13='''[[Miami]]''' |mark-coord13={{Coord|25.95795|-80.23885}} |shape-color13=red |mark-title13=[[Miami]] |mark-description13=[[Hard Rock Stadium]] |label14='''[[New York]]''' |mark-coord14={{Coord|40.81352|-74.07435}} |shape-color14=red |ldx14=-2 |ldy14=7 |mark-title14=[[New York]] / [[New Jersey]] |mark-description14=[[MetLife Stadium]] |label15='''[[Philadelphia]]''' |mark-coord15={{Coord|39.90081|-75.16747}} |shape-color15=red |label-pos15=west |mark-title15=[[Philadelphia]] |mark-description15=[[Lincoln Financial Field]] |label16='''[[Toronto]]''' |mark-coord16={{Coord|43.63322|-79.41858}} |shape-color16=red |label-pos16=west |mark-title16=[[Toronto]] |mark-description16=[[BMO Field]] }} Tokom kandidacijskog postupka 41 grad s ukupno 42 postojeća i potpuno funkcionalna stadiona s redovnim korisnicima, uz izuzetak Montreala, te dva stadiona u izgradnji, u Las Vegasu i Los Angelesu, prijavili su se kao dio zajedničke kandidature. Među njima su bila tri stadiona u tri meksička grada, šest stadiona u šest kanadskih gradova i 35 stadiona u 32 grada u Sjedinjenim Američkim Državama.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> U prvom krugu otpalo je devet stadiona u devet gradova. Drugi krug suzio je izbor za još devet stadiona u šest gradova, dok su se tri grada, [[Chicago]], [[Minneapolis]] i [[Vancouver]], povukla jer FIFA nije bila spremna razgovarati o finansijskim pojedinostima organizacije.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Nakon što se [[Montreal]] u julu 2021. povukao zbog nedostatka pokrajinskog finansiranja i podrške za obnovu [[Olimpijski stadion (Montreal)|Olimpijskog stadiona]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Vancouver se u aprilu 2022. ponovo uključio u postupak kao kandidat za domaćina.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Time je konačni kandidacijski krug narastao na 24 stadiona, svaki u zasebnom gradu ili metropolitanskom području.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> FIFA je 16. juna 2022. objavila 16 gradova domaćina: dva u Kanadi, tri u Meksiku i 11 u Sjedinjenim Američkim Državama. Izabrani su [[Atlanta]], [[Boston]], [[Dallas]], [[Guadalajara]], [[Houston]], [[Kansas City]], [[Los Angeles]], [[Ciudad de México]], [[Miami]], [[Monterrey]], [[New York]] / [[New Jersey]], [[Philadelphia]], [[San Francisco Bay Area]], [[Seattle]], [[Toronto]] i [[Vancouver]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Osam od 16 izabranih stadiona ima trajnu vještačku podlogu, koja se za potrebe turnira mijenja travom pod nadzorom FIFA-e i istraživačkog tima Univerziteta Tennesseeja i Univerziteta Michigan State. U zavisnosti od klime pojedinog stadiona, koristit će se ili mješavina od 84% livadne vlasulje i 16% višegodišnjeg ljulja za hladnije uslove, ili bermudska trava za toplije uslove.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> Četiri stadiona, u Atlanti, Dallasu, Houstonu i Vancouveru, zatvoreni su objekti s pomičnim krovom i klimatizacijom. Peti takav objekt po konstrukciji, stadion u Los Angelesu, otvoren je sa strana, ali ima prozirni krov i nema klimatizaciju.<ref>{{cite news |last=Tannenwald |first=Jonathan |date=2. 11. 2022 |title=FIFA goes to college to study how to grow grass indoors for the 2026 men's World Cup |work=[[The Philadelphia Inquirer]] |url=https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-access=subscription |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107071610/https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-status=live}}</ref> FIFA je 4. februara 2024. objavila da će se finale [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026]] igrati na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford]]u, u saveznoj državi [[New Jersey]].<ref name="ESPN-Schedule">{{cite news |last=Bonagura |first=Kyle |date=4. 2. 2024 |title=2026 World Cup final set for MetLife Stadium, USMNT kicks off in L.A. |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |publisher=ESPN |access-date=4. 2. 2024 |archive-date=4. 2. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204211650/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |url-status=live}}</ref> Iako u Kanadi i Sjedinjenim Američkim Državama postoje stadioni građeni isključivo ili prvenstveno za nogomet, najveći takav stadion u SAD-u, [[Geodis Park]] u [[Nashville, Tennessee|Nashvilleu]], prima 30.000 gledalaca, što je ispod FIFA-inog minimuma od 40.000. [[BMO Field]] u Torontu proširuje se s približno 30.000 na 45.500 mjesta za potrebe turnira.<ref>{{cite news |url=https://www.mlssoccer.com/news/toronto-fc-to-expand-bmo-field-to-host-2026-world-cup-matches |title=Toronto FC to expand BMO Field to host 2026 World Cup matches |last=Cattry |first=Pardeep |publisher=Major League Soccer |date=22. 4. 2021 |access-date=24. 11. 2022 |archive-date=24. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221124015402/https://www.mlssoccer.com/news/toronto-fc-to-expand-bmo-field-to-host-2026-world-cup-matches |url-status=live}}</ref> Stadionima kao što su [[Mercedes-Benz Stadium]] u Atlanti, [[Gillette Stadium]] u Foxboroughu i [[Lumen Field]] u Seattleu zajedničko je da ih koriste i klubovi iz [[National Football League|NFL]]-a i klubovi iz [[Major League Soccer|MLS]]-a.<ref>{{cite news |date=16. 6. 2022 |title=World Cup 2026 host cities confirmed: What you need to know about the 16 venues |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4675639/world-cup-2026-host-cities-confirmed-what-you-need-to-know-about-the-16-venues |publisher=ESPN |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107072053/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4675639/world-cup-2026-host-cities-confirmed-what-you-need-to-know-about-the-16-venues |url-status=live}}</ref> Premda su kanadski i američki stadioni uglavnom namijenjeni američkom, odnosno kanadskom fudbalu, svi su više puta korišteni za nogomet i projektovani su tako da mogu primati utakmice tog sporta.<ref>{{cite news |last=Jones |first=J. Sam |date=16. 6. 2022 |title=Your guide to 2026 World Cup stadiums and locations in the US, Mexico and Canada |url=https://www.mlssoccer.com/news/your-guide-to-the-2026-world-cup-stadiums-and-locations-in-the-us-mexico-and-can |work=MLSsoccer.com |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107072054/https://www.mlssoccer.com/news/your-guide-to-the-2026-world-cup-stadiums-and-locations-in-the-us-mexico-and-can |url-status=live}}</ref> [[Ciudad de México]] jedina je prijestonica među trima državama domaćinima koja je izabrana za domaćina utakmica. [[Ottawa]] i [[Washington, D.C.]] tako su se pridružili [[Bonn]]u, prijestonici Zapadne Njemačke na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|Svjetskom prvenstvu 1974]], i [[Tokio|Tokiju]], prijestonici Japana na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|Svjetskom prvenstvu 2002]], kao rijetkim prijestonicama država domaćina bez utakmica Svjetskog prvenstva. Washington je bio kandidat, ali je zbog lošeg stanja [[FedExField]]a spojio kandidaturu s obližnjim [[Baltimore]]om; ni ta zajednička prijava nije izabrana. Iz završnog izbora ispali su i [[Cincinnati]], [[Denver]], Nashville, [[Orlando, Florida|Orlando]] i [[Edmonton]]. Ottawin predloženi stadion, [[TD Place Stadium]], ranije je eliminiran zbog nedovoljnog kapaciteta.<ref>{{Cite web |last=Platt |first=Oliver |date=7. 9. 2017 |title=Rogers Centre removed from list of potential World Cup 2026 venues |url=https://wakingthered.com/2017/09/07/1986/rogers-centre-removed-from-list-of-potential-world-cup-2026-venues/ |access-date=21. 10. 2025 |website=Waking The Red |language=en |quote=Mosaic Stadium and TD Place Stadium do not currently meet the minimum-capacity requirement}}</ref> Osam metropolitanskih područja domaćina ranije je već primalo utakmice Svjetskog prvenstva: [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]], [[Greater Los Angeles|Los Angeles]], [[San Francisco Bay Area|San Francisco]], [[New York metropolitan area|New York / New Jersey]] i [[Greater Boston|Boston]] 1994, [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]] i [[Greater Mexico City|Ciudad de México]] 1970. i 1986, te [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]] 1986. Ipak, [[Estadio Azteca]] jedini je stadion na ovom turniru koji je već bio domaćin utakmica Svjetskog prvenstva, i to 1970. i 1986; nijedan stadion korišten na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|Svjetskom prvenstvu 1994]] neće se koristiti 2026.<ref>{{cite news |first1=Chuck |last1=Booth |first2=Roger |last2=Gonzalez |title=FIFA World Cup 2026 host cities: Los Angeles, New York/New Jersey among top venues; Washington D.C. snubbed |url=https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |work=CBS Sports |date=17. 6. 2022 |access-date=27. 6. 2022 |archive-date=27. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627172342/https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |url-status=live}}</ref> [[Soldier Field]] u Chicagu, [[Cotton Bowl (stadion)|Cotton Bowl]] u Dallasu i [[Rose Bowl (stadion)|Rose Bowl]] u [[Pasadena|Pasadeni]], u području Los Angelesa, bili su jedini stadioni u kandidacijskom postupku koji su primali utakmice 1994, ali nijedan nije izabran.<ref name="bids"/> Zbog FIFA-inih pravila o sponzorskim nazivima stadiona, objekti će tokom turnira koristiti zamjenska imena, navedena u zagradama u spisku stadiona.<ref>{{cite web |last=Pelit |first=Asli |date=16. 2. 2024 |title=FIFA RULES MAY COST METLIFE $80M IN WORLD CUP FINAL BRAND VALUE |url=https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216173018/https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |archive-date=16. 2. 2024 |access-date=21. 7. 2024 |work=Sportico}}</ref><ref name="FIFA stadia">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |title=The FIFA World Cup 26 stadiums |date=15. 7. 2025 |access-date=17. 11. 2025 |publisher=FIFA |quote=Stadium official names for the FIFA World Cup 26 have been matched with Host City names and may differ from the common designation used locally.}}</ref> Kapaciteti su navedeni prema podacima koje je objavila FIFA.<ref name="FIFA stadia"/> '''Legenda''' : † označava stadion koji je korišten na prethodnim svjetskim prvenstvima. : ‡ označava zatvoreni stadion s fiksnim ili pomičnim krovom i unutrašnjom kontrolom klime. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ Spisak stadiona |- ! scope="col" | Grad ! scope="col" | Stadion ! scope="col" | Kapacitet ! scope="col" class="unsortable" | Slika |- ! style="text-align:left"| {{sort|Dallas|{{flagicon|USA}}}} [[Dallas]]<br /><small>([[Arlington (Teksas)|Arlington]], [[Teksas]])</small> | [[AT&T Stadium]]‡<br />'''{{small|(Dallas Stadium)}}''' | '''94.000''' | [[Datoteka:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Mexico City|{{flagicon|MEX}}}} [[Ciudad de México]] | [[Stadion "Azteca"|Stadion "Banorte"]]†<br />'''{{small|(Mexico City Stadium)}}''' | '''83.000''' | [[Datoteka:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|New York|{{flagicon|USA}}}} [[New York]] / [[New Jersey]]<br /><small>([[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]], [[New Jersey]])</small> | [[MetLife Stadium]]<br />'''{{small|(New York New Jersey Stadium)}}''' | '''82.500''' | [[Datoteka:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Atlanta|{{flagicon|USA}}}} [[Atlanta]] | [[Mercedes-Benz Stadium]]‡<br />'''{{small|(Atlanta Stadium)}}''' | '''75.000''' | [[Datoteka:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Kansas City|{{flagicon|USA}}}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]] | [[Arrowhead Stadium|GEHA Field at Arrowhead Stadium]]<br />'''{{small|(Kansas City Stadium)}}''' | '''73.000''' | [[Datoteka:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Houston|{{flagicon|USA}}}} [[Houston]] | [[NRG Stadium]]†<br />'''{{small|(Houston Stadium)}}''' | '''72.000''' | [[Datoteka:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|San Francisco|{{flagicon|USA}}}} [[San Francisco]]<br /><small>([[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]], [[Kalifornija]])</small> | [[Levi's Stadium]]<br />'''{{small|(San Francisco Bay Area Stadium)}}''' | '''71.000''' | [[Datoteka:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Los Angeles|{{flagicon|USA}}}} [[Los Angeles]]<br /><small>([[Inglewood, Kalifornija|Inglewood]], [[Kalifornija]])</small> | [[SoFi Stadium]]<br />'''{{small|(Los Angeles Stadium)}}''' | '''70.000''' | [[Datoteka:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Philadelphia|{{flagicon|USA}}}} [[Philadelphia]] | [[Lincoln Financial Field]]<br />'''{{small|(Philadelphia Stadium)}}''' | '''69.000''' | [[Datoteka:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Seattle|{{flagicon|USA}}}} [[Seattle]] | [[Lumen Field]]<br />'''{{small|(Seattle Stadium)}}''' | '''69.000''' | [[Datoteka:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Boston|{{flagicon|USA}}}} [[Boston]]<br /><small>([[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]], [[Massachusetts]])</small> | [[Gillette Stadium]]<br />'''{{small|(Boston Stadium)}}''' | '''65.000''' | [[Datoteka:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|Gillette Stadium]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Miami|{{flagicon|USA}}}} [[Miami]]<br /><small>([[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]], [[Florida]])</small> | [[Hard Rock Stadium]]<br />'''{{small|(Miami Stadium)}}''' | '''65.000''' | [[Datoteka:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Vancouver|{{flagicon|CAN}}}} [[Vancouver]] | [[BC Place]]†<br />'''{{small|(BC Place Vancouver)}}''' | '''54.000''' | [[Datoteka:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Monterrey|{{flagicon|MEX}}}} [[Monterrey]]<br /><small>([[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]])</small> | [[Stadion "BBVA"]]<br />'''{{small|(Estadio Monterrey)}}''' | '''53.500''' | [[Datoteka:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Guadalajara|{{flagicon|MEX}}}} [[Guadalajara]]<br /><small>([[Zapopan]])</small> | [[Stadion "Akron"]]<br />'''{{small|(Estadio Guadalajara)}}''' | '''48.000''' | [[Datoteka:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Toronto|{{flagicon|CAN}}}} [[Toronto]] | [[BMO Field]]<br />'''{{small|(Toronto Stadium)}}''' | '''45.000''' | [[Datoteka:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless]] |} ==Grupna faza== {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! {{Anchor|Kriteriji rangiranja}} Kriteriji za razrješenje izjednačenja u grupnoj fazi |- |Poredak ekipa u svakoj grupi određuje se prema broju osvojenih bodova u svim utakmicama grupe. Ako su dvije ili više ekipa izjednačene po broju bodova, primjenjuju se sljedeći kriteriji za određivanje poretka:<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha | Veći broj bodova osvojenih u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; | Bolja gol-razlika u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; | Veći broj postignutih golova u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; }} Ako su, nakon primjene kriterija a do c, ekipe i dalje izjednačene, kriteriji a do c se ponovo primjenjuju isključivo na utakmice između tih ekipa kako bi se odredio konačan poredak. Ako ni ovaj postupak ne dovede do rješenja, primjenjuju se kriteriji d do h. {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha |start=4 | Bolja gol-razlika u svim utakmicama grupe; | Veći broj postignutih golova u svim utakmicama grupe; | Više disciplinskih ("fair-play") bodova u svim utakmicama grupe (samo jedna kazna može biti primijenjena po igraču ili treneru/službenom licu u jednoj utakmici):{{unordered list | Žuti karton: −1 bod; | Indirektni crveni karton (drugi žuti karton): −3 boda; | Direktni crveni karton: −4 boda; | Žuti karton i direktni crveni karton: −5 bodova; }} | Bolja pozicija na posljednjoj [[FIFA-ina rang lista|FIFA-inoj rang listi]]; | Bolja pozicija na prethodnim FIFA-inim rang listama (redoslijedom unazad) dok se ekipe ne razdvoje. }} |} Prije završnog žrijeba, stadioni su dodijeljeni grupama. Nakon završnog žrijeba, parovima su dodijeljeni brojevi utakmica, a termini početka utakmica su potvrđeni. ''Sva vremena su lokalna.'' === Grupa A === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A6}} === Grupa B === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B6}} === Grupa C === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C6}} === Grupa D === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D6}} === Grupa E === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E6}} === Grupa F === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F6}} === Grupa G === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G6}} === Grupa H === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H6}} === Grupa I === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I6}} === Grupa J === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J6}} === Grupa K === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K6}} === Grupa L === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L6}} === Poredak trećeplasiranih === {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Trećeplasirani}} ==Nokaut-faza== ===Kostur=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|Bracket}} ===Šesnaestina finala=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-5}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-6}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-7}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-8}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-9}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-10}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-11}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-12}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-13}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-14}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-15}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-16}} ===Osmina finala=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-5}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-6}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-7}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-8}} ===Četvrtfinale=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF4}} ===Polufinale=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|SF1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|SF2}} ===Utakmica za treće mjesto=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|3rd}} ===Finale=== {{Glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|Final}} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|FIFA World Cup 2026}} * {{Službeni sajt|http://www.fifa.com/worldcup/index.html}} {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}} {{Simboli jezika|sp|španski}} {{Simboli jezika|ar|arapski}} {{Simboli jezika|ru|ruski}} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} {{FIFA SP 2026.}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|*]] [[Kategorija:Svjetska prvenstva u nogometu|2026]] [[Kategorija:2026. u nogometu]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Kanadi]] [[Kategorija:2026. u Kanadi]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Meksiku]] [[Kategorija:2026. u Meksiku]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:2026. u Sjedinjenim Američkim Državama]] maqz50ygm7h5cmntaloxjbt3zzfrdhi 3899384 3899383 2026-06-21T09:00:25Z Semso98 54573 /* Nokaut-faza */ 3899384 wikitext text/x-wiki {{Tren sport}} {{Infokutija međunarodno nogometno takmičenje | naziv_turnira = Svjetsko prvenstvo u nogometu | godina = 2026. | ostali_nazivi = 2026 FIFA World Cup {{Simboli jezika|en|engleski}}<br>Copa Mundial de la FIFA 2026 {{Simboli jezika|sp|španski}}<br>Coupe du Monde de la FIFA 2026 {{Simboli jezika|fr|francuski}} | slika = 2026 FIFA World Cup logo.svg | veličina = 180px | tekst = | država = Kanada | država2 = Meksiko | država3 = Sjedinjene Američke Države | datumi = 11. juni – 19. juli | br_ekipa = 48 | konfederacije = 6 | stadioni = 16 | gradovi = 16 | šampion_drugo = | broj = | drugi_drugo = | treći_drugo = | četvrti_drugo = | utakmice = | golovi = | posjećenost = | najbolji_strijelac = | najbolji_igrač = | najbolji_mladi_nogometaš = | najbolji_golman = | prethodnasezona = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]. | sljedećasezona = ''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2030.|2030]].'' | ažurirano = 3. 4. 2026. }} '''Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.''' jest 23. izdanje [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|svjetskog prvenstva]] u [[nogomet]]u, koje se odigrava od 11. juna do 19. jula u [[Kanada|Kanadi]], [[Meksiko|Meksiku]] i [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]].<ref>{{cite news |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |access-date=9. 7. 2018 |publisher=BBC|date=13. 6. 2018 |language=engleski}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{cite web |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|first=Jeff|last=Carlise |date=10. 4. 2017 |publisher=ESPN|title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |access-date=9. 7. 2018 |language=engleski}}</ref><ref name="48teams">{{cite news|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup™ to 48 teams from 2026|publisher=FIFA|date=10. 1. 2017|access-date=9. 7. 2018|language=engleski|archive-date=10. 1. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|url-status=dead}}</ref> Turnir se zajednički ugošćava 16 gradova u tri sjevernoameričke zemlje: Kanadi, Meksiku i Sjedinjenim Američkim Državama. SAD je domaćin 60 utakmica, uključujući sve utakmice nakon osmine finala, dok susjedne Kanada i Meksiko ugošćavaju po 10 utakmica.<ref name="ESPN 20172">{{Cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|last=Carlise|first=Jeff|date=10. 4. 2017|website=ESPN|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|archive-date=11. 4. 2017|url-status=live}}</ref> Ovaj je prvi turnir koji uključuje 48 timova, proširen sa 32.<ref name="48teams2">{{Cite news|date=10. 1. 2017|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026|publisher=FIFA|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-date=10. 1. 2017|access-date=10. 1. 2017}}</ref> Počevši od ovog izdanja, FIFA je proširila svjetsko prvenstvo na 48 ekipa, što je povećanje od 16 timova u odnosu na prethodnih sedam turnira.<ref name="48teams3">{{Cite news|date=10. 1. 2017|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-date=10. 1. 2017|access-date=10. 1. 2017|publisher=FIFA}}</ref> Ekipe su podijeljene u 12 grupa po četiri, pri čemu će dvije najbolje ekipe iz svake grupe i osam najboljih trećeplasiranih proći u šesnaestinu finala, kako je odobrilo [[Vijeće FIFA|Vijeće FIFA-e]] 14. marta 2023.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Ovo je prvo proširenje i promjena formata od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]. == Format i proširenje == Ideja o proširenju turnira spominjala se još 2013, kada ju je iznio tadašnji predsjednik [[UEFA]]-e [[Michel Platini]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> a 2016. podržao ju je i predsjednik [[FIFA]]-e [[Gianni Infantino]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Protivnici prijedloga tvrdili su da je broj utakmica već dosegao neprihvatljiv nivo,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> da bi proširenje oslabilo kvalitet utakmica<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> i da je odluka prije svega politička, a ne sportska. Infantina su optuživali da je obećanje o većem broju učesnika na Svjetskom prvenstvu koristio kao sredstvo za pobjedu na [[Vanredni kongres FIFA-e 2016.|izborima za predsjednika FIFA-e]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Od ovog izdanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] prošireno je na 48 reprezentacija, što je 16 više nego na prethodnih sedam turnira.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Ekipe će biti raspoređene u 12 grupa s po četiri reprezentacije. U šesnaestinu finala prolaze po dvije najbolje ekipe iz svake grupe i osam najboljih trećeplasiranih reprezentacija, u skladu s odlukom koju je [[Vijeće FIFA-e]] odobrilo 14. marta 2023.<ref name="IMC"></ref> To je prvo proširenje i prva promjena formata Svjetskog prvenstva od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Ukupan broj utakmica povećava se sa 64 na 104, a reprezentacije koje dođu do završne četiri utakmice odigrat će po osam susreta umjesto dosadašnjih sedam. Turnir će trajati 39 dana, sedam više nego izdanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Svaka reprezentacija i dalje će u grupnoj fazi igrati tri utakmice.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Posljednji dan klupskih obaveza za igrače koji budu uvršteni u konačne spiskove reprezentacija jeste 24. maj 2026; klubovi ih moraju pustiti najkasnije 25. maja, uz izuzetke za igrače koji učestvuju u finalima kontinentalnih klupskih takmičenja do 30. maja. Zbirni period odmora, obaveznog puštanja igrača i trajanja turnira iznosi 56 dana, isto kao na prvenstvima [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]], 2014. i 2018.<ref name="IMC"/> === Razmatrani formati proširenja === Proširenje na 48 reprezentacija odobreno je još 10. januara 2017, kada je prvobitno odlučeno da turnir ima 16 grupa s po tri ekipe i ukupno 80 utakmica. Prema tom tadašnjem formatu, po dvije najbolje reprezentacije iz svake grupe prolazile bi u šesnaestinu finala.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> U kasnije napuštenom rješenju najveći mogući broj utakmica po reprezentaciji ostao bi sedam, ali bi svaka ekipa u grupi igrala jednu utakmicu manje nego ranije. Turnir bi se i dalje završavao u roku od 32 dana.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Taj format izabran je ispred još tri prijedloga, koji su predviđali od 40 do 48 reprezentacija, od 76 do 88 utakmica i od jedne do četiri zagarantovane utakmice po učesniku.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Kritičari su upozoravali da grupe s tri ekipe, u kojima dvije prolaze dalje, znatno povećavaju rizik od dogovaranja ishoda.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free}}{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414|date=3. 8. 2024}}</ref> FIFA je zato razmatrala mogućnost da se neriješene utakmice u grupnoj fazi odlučuju [[Izvođenje jedanaesteraca|izvođenjem jedanaesteraca]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> ali bi i u tom slučaju ostao dio rizika, uključujući mogućnost da ekipa namjerno izgubi izvođenje jedanaesteraca kako bi izbacila protivnika.<ref name="guyon"/> Zbog tih primjedbi FIFA je nastavila razmatrati druge modele takmičenja,<ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> a proces je završen objavom iz 2023, kada je potvrđeno da će turnir imati 12 grupa s po četiri reprezentacije. ==Stadioni== {{OSM Location map |float=right |nolabels=1 |width=450 |height=280 |coord={{coord|34|-99.5}} |zoom=3 |shapeD=circle |mark-sizeD=8 |label-sizeD=11,background,outline |label-posD=right |legendBox=,120px38px5px,5px237px,background,black |legendItem1=<b>Zapadna regija</b>,1 |legendItem2=<b>Centralna regija</b>,5,14 |legendItem3=<b>Istočna regija</b>,11,25 <!-- Western region --> |label1='''[[Los Angeles]]''' |mark-coord1={{Coord|33.95340|-118.33902}} |shape-color1=blue |label-pos1=west |mark-title1=[[Los Angeles]] |mark-description1=[[SoFi Stadium]] |label2='''[[San Francisco]]''' |mark-coord2={{Coord|37.40317|-121.96979}} |shape-color2=blue |label-pos2=west |mark-title2=[[San Francisco]] |mark-description2=[[Levi's Stadium]] |label3='''[[Seattle]]''' |mark-coord3={{Coord|47.59515|-122.33163}} |shape-color3=blue |mark-title3=[[Seattle]] |mark-description3=[[Lumen Field]] |label4='''[[Vancouver]]''' |mark-coord4={{Coord|49.27669|-123.11202}} |shape-color4=blue |label-pos4=west |mark-title4=[[Vancouver]] |mark-description4=[[BC Place]] <!-- Central region --> |label5='''[[Dallas]]''' |mark-coord5={{Coord|32.74785|-97.09283}} |shape-color5=green |label-pos5=west |mark-title5=[[Dallas]] |mark-description5=[[AT&T Stadium]] |label6='''[[Guadalajara]]''' |mark-coord6={{Coord|20.68182|-103.46241}} |shape-color6=green |label-pos6=west |mark-title6=[[Guadalajara]] |mark-description6=[[Estadio Akron]] |label7='''[[Houston]]''' |mark-coord7={{Coord|29.68486|-95.41080}} |shape-color7=green |label-pos7=west |mark-title7=[[Houston]] |mark-description7=[[NRG Stadium]] |label8='''[[Kansas City, Missouri|Kansas City]]''' |mark-coord8={{Coord|39.04893|-94.48401}} |shape-color8=green |label-pos8=west |mark-title8=[[Kansas City, Missouri|Kansas City]] |mark-description8=[[Arrowhead Stadium]] |label9='''[[Ciudad de México]]''' |mark-coord9={{Coord|19.30295|-99.15047}} |shape-color9=green |mark-title9=[[Ciudad de México]] |mark-description9=[[Estadio Azteca]] |label10='''[[Monterrey]]''' |mark-coord10={{Coord|25.66911|-100.24437}} |shape-color10=green |mark-title10=[[Monterrey]] |mark-description10=[[Estadio BBVA]] <!-- Eastern region --> |label11='''[[Atlanta]]''' |mark-coord11={{Coord|33.75541|-84.40085}} |shape-color11=red |mark-title11=[[Atlanta]] |mark-description11=[[Mercedes-Benz Stadium]] |label12='''[[Boston]]''' |mark-coord12={{Coord|42.09093|-71.26436}} |shape-color12=red |mark-title12=[[Boston]] |mark-description12=[[Gillette Stadium]] |label13='''[[Miami]]''' |mark-coord13={{Coord|25.95795|-80.23885}} |shape-color13=red |mark-title13=[[Miami]] |mark-description13=[[Hard Rock Stadium]] |label14='''[[New York]]''' |mark-coord14={{Coord|40.81352|-74.07435}} |shape-color14=red |ldx14=-2 |ldy14=7 |mark-title14=[[New York]] / [[New Jersey]] |mark-description14=[[MetLife Stadium]] |label15='''[[Philadelphia]]''' |mark-coord15={{Coord|39.90081|-75.16747}} |shape-color15=red |label-pos15=west |mark-title15=[[Philadelphia]] |mark-description15=[[Lincoln Financial Field]] |label16='''[[Toronto]]''' |mark-coord16={{Coord|43.63322|-79.41858}} |shape-color16=red |label-pos16=west |mark-title16=[[Toronto]] |mark-description16=[[BMO Field]] }} Tokom kandidacijskog postupka 41 grad s ukupno 42 postojeća i potpuno funkcionalna stadiona s redovnim korisnicima, uz izuzetak Montreala, te dva stadiona u izgradnji, u Las Vegasu i Los Angelesu, prijavili su se kao dio zajedničke kandidature. Među njima su bila tri stadiona u tri meksička grada, šest stadiona u šest kanadskih gradova i 35 stadiona u 32 grada u Sjedinjenim Američkim Državama.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> U prvom krugu otpalo je devet stadiona u devet gradova. Drugi krug suzio je izbor za još devet stadiona u šest gradova, dok su se tri grada, [[Chicago]], [[Minneapolis]] i [[Vancouver]], povukla jer FIFA nije bila spremna razgovarati o finansijskim pojedinostima organizacije.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Nakon što se [[Montreal]] u julu 2021. povukao zbog nedostatka pokrajinskog finansiranja i podrške za obnovu [[Olimpijski stadion (Montreal)|Olimpijskog stadiona]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Vancouver se u aprilu 2022. ponovo uključio u postupak kao kandidat za domaćina.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Time je konačni kandidacijski krug narastao na 24 stadiona, svaki u zasebnom gradu ili metropolitanskom području.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> FIFA je 16. juna 2022. objavila 16 gradova domaćina: dva u Kanadi, tri u Meksiku i 11 u Sjedinjenim Američkim Državama. Izabrani su [[Atlanta]], [[Boston]], [[Dallas]], [[Guadalajara]], [[Houston]], [[Kansas City]], [[Los Angeles]], [[Ciudad de México]], [[Miami]], [[Monterrey]], [[New York]] / [[New Jersey]], [[Philadelphia]], [[San Francisco Bay Area]], [[Seattle]], [[Toronto]] i [[Vancouver]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Osam od 16 izabranih stadiona ima trajnu vještačku podlogu, koja se za potrebe turnira mijenja travom pod nadzorom FIFA-e i istraživačkog tima Univerziteta Tennesseeja i Univerziteta Michigan State. U zavisnosti od klime pojedinog stadiona, koristit će se ili mješavina od 84% livadne vlasulje i 16% višegodišnjeg ljulja za hladnije uslove, ili bermudska trava za toplije uslove.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> Četiri stadiona, u Atlanti, Dallasu, Houstonu i Vancouveru, zatvoreni su objekti s pomičnim krovom i klimatizacijom. Peti takav objekt po konstrukciji, stadion u Los Angelesu, otvoren je sa strana, ali ima prozirni krov i nema klimatizaciju.<ref>{{cite news |last=Tannenwald |first=Jonathan |date=2. 11. 2022 |title=FIFA goes to college to study how to grow grass indoors for the 2026 men's World Cup |work=[[The Philadelphia Inquirer]] |url=https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-access=subscription |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107071610/https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-status=live}}</ref> FIFA je 4. februara 2024. objavila da će se finale [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026]] igrati na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford]]u, u saveznoj državi [[New Jersey]].<ref name="ESPN-Schedule">{{cite news |last=Bonagura |first=Kyle |date=4. 2. 2024 |title=2026 World Cup final set for MetLife Stadium, USMNT kicks off in L.A. |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |publisher=ESPN |access-date=4. 2. 2024 |archive-date=4. 2. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204211650/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |url-status=live}}</ref> Iako u Kanadi i Sjedinjenim Američkim Državama postoje stadioni građeni isključivo ili prvenstveno za nogomet, najveći takav stadion u SAD-u, [[Geodis Park]] u [[Nashville, Tennessee|Nashvilleu]], prima 30.000 gledalaca, što je ispod FIFA-inog minimuma od 40.000. [[BMO Field]] u Torontu proširuje se s približno 30.000 na 45.500 mjesta za potrebe turnira.<ref>{{cite news |url=https://www.mlssoccer.com/news/toronto-fc-to-expand-bmo-field-to-host-2026-world-cup-matches |title=Toronto FC to expand BMO Field to host 2026 World Cup matches |last=Cattry |first=Pardeep |publisher=Major League Soccer |date=22. 4. 2021 |access-date=24. 11. 2022 |archive-date=24. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221124015402/https://www.mlssoccer.com/news/toronto-fc-to-expand-bmo-field-to-host-2026-world-cup-matches |url-status=live}}</ref> Stadionima kao što su [[Mercedes-Benz Stadium]] u Atlanti, [[Gillette Stadium]] u Foxboroughu i [[Lumen Field]] u Seattleu zajedničko je da ih koriste i klubovi iz [[National Football League|NFL]]-a i klubovi iz [[Major League Soccer|MLS]]-a.<ref>{{cite news |date=16. 6. 2022 |title=World Cup 2026 host cities confirmed: What you need to know about the 16 venues |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4675639/world-cup-2026-host-cities-confirmed-what-you-need-to-know-about-the-16-venues |publisher=ESPN |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107072053/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4675639/world-cup-2026-host-cities-confirmed-what-you-need-to-know-about-the-16-venues |url-status=live}}</ref> Premda su kanadski i američki stadioni uglavnom namijenjeni američkom, odnosno kanadskom fudbalu, svi su više puta korišteni za nogomet i projektovani su tako da mogu primati utakmice tog sporta.<ref>{{cite news |last=Jones |first=J. Sam |date=16. 6. 2022 |title=Your guide to 2026 World Cup stadiums and locations in the US, Mexico and Canada |url=https://www.mlssoccer.com/news/your-guide-to-the-2026-world-cup-stadiums-and-locations-in-the-us-mexico-and-can |work=MLSsoccer.com |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107072054/https://www.mlssoccer.com/news/your-guide-to-the-2026-world-cup-stadiums-and-locations-in-the-us-mexico-and-can |url-status=live}}</ref> [[Ciudad de México]] jedina je prijestonica među trima državama domaćinima koja je izabrana za domaćina utakmica. [[Ottawa]] i [[Washington, D.C.]] tako su se pridružili [[Bonn]]u, prijestonici Zapadne Njemačke na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|Svjetskom prvenstvu 1974]], i [[Tokio|Tokiju]], prijestonici Japana na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|Svjetskom prvenstvu 2002]], kao rijetkim prijestonicama država domaćina bez utakmica Svjetskog prvenstva. Washington je bio kandidat, ali je zbog lošeg stanja [[FedExField]]a spojio kandidaturu s obližnjim [[Baltimore]]om; ni ta zajednička prijava nije izabrana. Iz završnog izbora ispali su i [[Cincinnati]], [[Denver]], Nashville, [[Orlando, Florida|Orlando]] i [[Edmonton]]. Ottawin predloženi stadion, [[TD Place Stadium]], ranije je eliminiran zbog nedovoljnog kapaciteta.<ref>{{Cite web |last=Platt |first=Oliver |date=7. 9. 2017 |title=Rogers Centre removed from list of potential World Cup 2026 venues |url=https://wakingthered.com/2017/09/07/1986/rogers-centre-removed-from-list-of-potential-world-cup-2026-venues/ |access-date=21. 10. 2025 |website=Waking The Red |language=en |quote=Mosaic Stadium and TD Place Stadium do not currently meet the minimum-capacity requirement}}</ref> Osam metropolitanskih područja domaćina ranije je već primalo utakmice Svjetskog prvenstva: [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]], [[Greater Los Angeles|Los Angeles]], [[San Francisco Bay Area|San Francisco]], [[New York metropolitan area|New York / New Jersey]] i [[Greater Boston|Boston]] 1994, [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]] i [[Greater Mexico City|Ciudad de México]] 1970. i 1986, te [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]] 1986. Ipak, [[Estadio Azteca]] jedini je stadion na ovom turniru koji je već bio domaćin utakmica Svjetskog prvenstva, i to 1970. i 1986; nijedan stadion korišten na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|Svjetskom prvenstvu 1994]] neće se koristiti 2026.<ref>{{cite news |first1=Chuck |last1=Booth |first2=Roger |last2=Gonzalez |title=FIFA World Cup 2026 host cities: Los Angeles, New York/New Jersey among top venues; Washington D.C. snubbed |url=https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |work=CBS Sports |date=17. 6. 2022 |access-date=27. 6. 2022 |archive-date=27. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627172342/https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |url-status=live}}</ref> [[Soldier Field]] u Chicagu, [[Cotton Bowl (stadion)|Cotton Bowl]] u Dallasu i [[Rose Bowl (stadion)|Rose Bowl]] u [[Pasadena|Pasadeni]], u području Los Angelesa, bili su jedini stadioni u kandidacijskom postupku koji su primali utakmice 1994, ali nijedan nije izabran.<ref name="bids"/> Zbog FIFA-inih pravila o sponzorskim nazivima stadiona, objekti će tokom turnira koristiti zamjenska imena, navedena u zagradama u spisku stadiona.<ref>{{cite web |last=Pelit |first=Asli |date=16. 2. 2024 |title=FIFA RULES MAY COST METLIFE $80M IN WORLD CUP FINAL BRAND VALUE |url=https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216173018/https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |archive-date=16. 2. 2024 |access-date=21. 7. 2024 |work=Sportico}}</ref><ref name="FIFA stadia">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |title=The FIFA World Cup 26 stadiums |date=15. 7. 2025 |access-date=17. 11. 2025 |publisher=FIFA |quote=Stadium official names for the FIFA World Cup 26 have been matched with Host City names and may differ from the common designation used locally.}}</ref> Kapaciteti su navedeni prema podacima koje je objavila FIFA.<ref name="FIFA stadia"/> '''Legenda''' : † označava stadion koji je korišten na prethodnim svjetskim prvenstvima. : ‡ označava zatvoreni stadion s fiksnim ili pomičnim krovom i unutrašnjom kontrolom klime. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ Spisak stadiona |- ! scope="col" | Grad ! scope="col" | Stadion ! scope="col" | Kapacitet ! scope="col" class="unsortable" | Slika |- ! style="text-align:left"| {{sort|Dallas|{{flagicon|USA}}}} [[Dallas]]<br /><small>([[Arlington (Teksas)|Arlington]], [[Teksas]])</small> | [[AT&T Stadium]]‡<br />'''{{small|(Dallas Stadium)}}''' | '''94.000''' | [[Datoteka:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Mexico City|{{flagicon|MEX}}}} [[Ciudad de México]] | [[Stadion "Azteca"|Stadion "Banorte"]]†<br />'''{{small|(Mexico City Stadium)}}''' | '''83.000''' | [[Datoteka:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|New York|{{flagicon|USA}}}} [[New York]] / [[New Jersey]]<br /><small>([[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]], [[New Jersey]])</small> | [[MetLife Stadium]]<br />'''{{small|(New York New Jersey Stadium)}}''' | '''82.500''' | [[Datoteka:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Atlanta|{{flagicon|USA}}}} [[Atlanta]] | [[Mercedes-Benz Stadium]]‡<br />'''{{small|(Atlanta Stadium)}}''' | '''75.000''' | [[Datoteka:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Kansas City|{{flagicon|USA}}}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]] | [[Arrowhead Stadium|GEHA Field at Arrowhead Stadium]]<br />'''{{small|(Kansas City Stadium)}}''' | '''73.000''' | [[Datoteka:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Houston|{{flagicon|USA}}}} [[Houston]] | [[NRG Stadium]]†<br />'''{{small|(Houston Stadium)}}''' | '''72.000''' | [[Datoteka:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|San Francisco|{{flagicon|USA}}}} [[San Francisco]]<br /><small>([[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]], [[Kalifornija]])</small> | [[Levi's Stadium]]<br />'''{{small|(San Francisco Bay Area Stadium)}}''' | '''71.000''' | [[Datoteka:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Los Angeles|{{flagicon|USA}}}} [[Los Angeles]]<br /><small>([[Inglewood, Kalifornija|Inglewood]], [[Kalifornija]])</small> | [[SoFi Stadium]]<br />'''{{small|(Los Angeles Stadium)}}''' | '''70.000''' | [[Datoteka:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Philadelphia|{{flagicon|USA}}}} [[Philadelphia]] | [[Lincoln Financial Field]]<br />'''{{small|(Philadelphia Stadium)}}''' | '''69.000''' | [[Datoteka:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Seattle|{{flagicon|USA}}}} [[Seattle]] | [[Lumen Field]]<br />'''{{small|(Seattle Stadium)}}''' | '''69.000''' | [[Datoteka:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Boston|{{flagicon|USA}}}} [[Boston]]<br /><small>([[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]], [[Massachusetts]])</small> | [[Gillette Stadium]]<br />'''{{small|(Boston Stadium)}}''' | '''65.000''' | [[Datoteka:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|Gillette Stadium]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Miami|{{flagicon|USA}}}} [[Miami]]<br /><small>([[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]], [[Florida]])</small> | [[Hard Rock Stadium]]<br />'''{{small|(Miami Stadium)}}''' | '''65.000''' | [[Datoteka:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Vancouver|{{flagicon|CAN}}}} [[Vancouver]] | [[BC Place]]†<br />'''{{small|(BC Place Vancouver)}}''' | '''54.000''' | [[Datoteka:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Monterrey|{{flagicon|MEX}}}} [[Monterrey]]<br /><small>([[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]])</small> | [[Stadion "BBVA"]]<br />'''{{small|(Estadio Monterrey)}}''' | '''53.500''' | [[Datoteka:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Guadalajara|{{flagicon|MEX}}}} [[Guadalajara]]<br /><small>([[Zapopan]])</small> | [[Stadion "Akron"]]<br />'''{{small|(Estadio Guadalajara)}}''' | '''48.000''' | [[Datoteka:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Toronto|{{flagicon|CAN}}}} [[Toronto]] | [[BMO Field]]<br />'''{{small|(Toronto Stadium)}}''' | '''45.000''' | [[Datoteka:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless]] |} ==Grupna faza== {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! {{Anchor|Kriteriji rangiranja}} Kriteriji za razrješenje izjednačenja u grupnoj fazi |- |Poredak ekipa u svakoj grupi određuje se prema broju osvojenih bodova u svim utakmicama grupe. Ako su dvije ili više ekipa izjednačene po broju bodova, primjenjuju se sljedeći kriteriji za određivanje poretka:<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha | Veći broj bodova osvojenih u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; | Bolja gol-razlika u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; | Veći broj postignutih golova u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; }} Ako su, nakon primjene kriterija a do c, ekipe i dalje izjednačene, kriteriji a do c se ponovo primjenjuju isključivo na utakmice između tih ekipa kako bi se odredio konačan poredak. Ako ni ovaj postupak ne dovede do rješenja, primjenjuju se kriteriji d do h. {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha |start=4 | Bolja gol-razlika u svim utakmicama grupe; | Veći broj postignutih golova u svim utakmicama grupe; | Više disciplinskih ("fair-play") bodova u svim utakmicama grupe (samo jedna kazna može biti primijenjena po igraču ili treneru/službenom licu u jednoj utakmici):{{unordered list | Žuti karton: −1 bod; | Indirektni crveni karton (drugi žuti karton): −3 boda; | Direktni crveni karton: −4 boda; | Žuti karton i direktni crveni karton: −5 bodova; }} | Bolja pozicija na posljednjoj [[FIFA-ina rang lista|FIFA-inoj rang listi]]; | Bolja pozicija na prethodnim FIFA-inim rang listama (redoslijedom unazad) dok se ekipe ne razdvoje. }} |} Prije završnog žrijeba, stadioni su dodijeljeni grupama. Nakon završnog žrijeba, parovima su dodijeljeni brojevi utakmica, a termini početka utakmica su potvrđeni. ''Sva vremena su lokalna.'' === Grupa A === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A6}} === Grupa B === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B6}} === Grupa C === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C6}} === Grupa D === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D6}} === Grupa E === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E6}} === Grupa F === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F6}} === Grupa G === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G6}} === Grupa H === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H6}} === Grupa I === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I6}} === Grupa J === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J6}} === Grupa K === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K6}} === Grupa L === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L6}} === Poredak trećeplasiranih === {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Trećeplasirani}} ==Nokaut-faza== {{glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza}} ===Kostur=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|Bracket}} ===Šesnaestina finala=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-5}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-6}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-7}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-8}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-9}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-10}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-11}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-12}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-13}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-14}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-15}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-16}} ===Osmina finala=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-5}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-6}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-7}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-8}} ===Četvrtfinale=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF4}} ===Polufinale=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|SF1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|SF2}} ===Utakmica za treće mjesto=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|3rd}} ===Finale=== {{Glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|Final}} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|FIFA World Cup 2026}} * {{Službeni sajt|http://www.fifa.com/worldcup/index.html}} {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}} {{Simboli jezika|sp|španski}} {{Simboli jezika|ar|arapski}} {{Simboli jezika|ru|ruski}} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} {{FIFA SP 2026.}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|*]] [[Kategorija:Svjetska prvenstva u nogometu|2026]] [[Kategorija:2026. u nogometu]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Kanadi]] [[Kategorija:2026. u Kanadi]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Meksiku]] [[Kategorija:2026. u Meksiku]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:2026. u Sjedinjenim Američkim Državama]] jjx53umvvvxgyocipqh1o4npsntnslk Sportski centar FIS 0 448593 3899366 3804026 2026-06-21T06:39:26Z Buckurisbh 182782 3899366 wikitext text/x-wiki [[File:Sarajevo - FIS 1.jpg|mini|desno|Sarajevo - sportski centar FIS]] '''Sportski centar FIS u Sarajevu''', nekadašnji [[Sokolsko društvo|Sokolski dom društva ”Matica”]], nalazi se u Mis Irbinoj ulici, u općini [[Centar (Sarajevo)|Centar]], u [[Sarajevo|Sarajevu]], [[Bosna i Hercegovina]]. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 16. do 18. decembra 2015. godine, donijela je odluku da se zgrada proglasi za [[nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]].<ref>{{Cite web|url= http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&page=21|title= Sportski centar FIS u Sarajevu|work= kons.gov.ba|access-date= 13. 9. 2016|archive-date= 11. 12. 2025|archive-url= https://web.archive.org/web/20251211214054/http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&page=21|url-status= dead}}</ref> Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, [[Amra Hadžimuhamedović]], [[Dubravko Lovrenović]] i [[Ljiljana Ševo]] (predsjedavajuća). Sportski centar FIS (nekadašnji Sokolski dom društva ”Matica”) predstavlja najveći očuvani ”Sokolski dom” izveden u duhu [[Moderna arhitektura u Bosni i Hercegovini|moderne]] u periodu između dva svjetska rata u Sarajevu i Bosni i Hercegovini. U ovoj zgradi je [[24. oktobar|24. oktobra]] [[1946.]] godine osnovan [[FK Sarajevo|FK Sarajevo.]] == Historija == Sportski centar FIS izrađen je prema prvonagrađenom idejnom projektu iz 1936. godine [[zagreb]]ačkih arhitekata Hinka Bauera i Marijana Haberlea. Zbog nedostataka, tokom izrade izvedbenog rješenja, projekat je preinačen. Iako sadrži i neke oznake ekspresionizma, čvrsta funkcionalna koncepcija Sokolskog doma omogućila je razvoj potpuno modernog prostora građevine. Nakon toga je započeta gradnja 1938. godine, a sportski kompleks je do 1941. godine, služio potrebama Sokolskog društva ”Matica”. Nakon završetka [[Drugi svjetski rat|II svjetskog rata]], objekat zadržava izvornu namjenu i postaje dio historije razvoja sporta i fizičke kulture Bosne i Hercegovine, ali i tadašnje Jugoslavije. S obzirom na činjenicu da je u centru grada bilo izraženo pomanjkanje zatvorenih prostora pogodnih za održavanje masovnih političkih skupova, u prvim poslijeratnim godinama u dvoranama FIS-a održavani su značajni kongresi i druge vrste skupova, uporedo sa sportskim aktivnostima. Dana 24. oktobra 1946. godine u velikoj dvorani FIS-a održan je sastanak na kojem je dogovoreno spajanje Omladinskog sportskog društva “Sloboda” i Radničkog sportskog društva “Udarnik” u novo društvo, zvanično nazvano Sportsko fudbalsko društvo “Torpedo”, po istoimenom timu iz Moskve, s tim da “Torpedo“ naredne godine mijenja ime u [[FK Sarajevo|Sarajevo]], koje je ostalo do danas. Za sportski kompleks FIS je vezano i osnivanje prvih klubova borilačkih vještina ([[boks]], [[džudo]], [[karate]]) i drugih sportova ([[gimnastika]], [[atletika]]), u drugoj polovini XX vijeka. Godine 1969. sportsko-rekreacioni kompleks FIS djelimično gubi na značaju, s obzirom na to da je većina sportskih klubova prebačena u novoizgrađenu sportsku dvoranu na Skenderiji. Sportski kompleks FIS je vezan i za historiju razvoja muzičke scene u Bosni i Hercegovini. Šezdesetih godina u dvorani FIS-a, održavali su se koncerti [[Rock muzika|rok grupa]] koje će kasnije postati poznate na nivou nekadašnje Jugoslavije. == Opis == Tlocrtna osnova zgrade sportskog centra FIS je u obliku slova ”L” i sastoji se od dva pravougaona dijela različitih dimenzija i spratnosti. Fasade objekta su oblikovane pod utjecajem ideja modernog pokreta. Izvedene su kao čiste plohe sa nizovima četverokrilnih prozora. Na sjeveru je izvedena velika ostakljena ploha koja se proteže od prvog do četvrtog sprata , a u nivou trećeg sprata na južnoj i zapadnoj strani izvedeni su kružni otvori. Na objektu su izvedeni i dvokrilni i jednokrilni prozori, i na taj način su osvjetljene sporedne prostorije. == Literatura == * Alija Bejtić -Ulice i trgovi Sarajeva. Sarajevo: Muzej grada Sarajeva 1973. Godine *{{cite book |last = Milošević |first = Predrag |title = Arhitektura u kraljevini Jugoslaviji (Sarajevo 1918 -1941). |url= http://www.worldcat.org/title/arhitektura-u-kraljevini-jugoslaviji-sarajevo-1918-41/oclc/500710539 |publisher = Srpsko kulturno i prosvjetno društvo "Prosvjeta" |year = 1997 |isbn = }} == Reference == {{Refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Portal Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Sarajevu]] 6jrthbl95bgldrrd4i94i7nczwugd1e 3899369 3899366 2026-06-21T07:03:23Z AnToni 2325 3899369 wikitext text/x-wiki [[File:Sarajevo - FIS 1.jpg|mini|desno|Sarajevo - sportski centar FIS]] '''Sportski centar FIS u Sarajevu''', nekadašnji [[Sokolsko društvo|Sokolski dom društva ”Matica”]], nalazi se u Mis Irbinoj ulici, u općini [[Centar (Sarajevo)|Centar]], u [[Sarajevo|Sarajevu]], [[Bosna i Hercegovina]]. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 16. do 18. decembra 2015. godine, donijela je odluku da se zgrada proglasi za [[nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]].<ref>{{Cite web|url= http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&page=21|title= Sportski centar FIS u Sarajevu|work= kons.gov.ba|access-date= 13. 9. 2016|archive-date= 11. 12. 2025|archive-url= https://web.archive.org/web/20251211214054/http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&page=21|url-status= dead}}</ref> Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, [[Amra Hadžimuhamedović]], [[Dubravko Lovrenović]] i [[Ljiljana Ševo]] (predsjedavajuća). Sportski centar FIS (nekadašnji Sokolski dom društva ”Matica”) predstavlja najveći očuvani ”Sokolski dom” izveden u duhu [[Moderna arhitektura u Bosni i Hercegovini|moderne]] u periodu između dva svjetska rata u Sarajevu i Bosni i Hercegovini. U ovoj zgradi je 24. oktobra 1946. osnovan [[FK Sarajevo]]. == Historija == Sportski centar FIS izrađen je prema prvonagrađenom idejnom projektu iz 1936. godine [[zagreb]]ačkih arhitekata Hinka Bauera i Marijana Haberlea. Zbog nedostataka, tokom izrade izvedbenog rješenja, projekat je preinačen. Iako sadrži i neke oznake ekspresionizma, čvrsta funkcionalna koncepcija Sokolskog doma omogućila je razvoj potpuno modernog prostora građevine. Nakon toga je započeta gradnja 1938, a sportski kompleks je do 1941, služio potrebama Sokolskog društva ”Matica”. Nakon završetka [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], objekat zadržava izvornu namjenu i postaje dio historije razvoja sporta i fizičke kulture Bosne i Hercegovine, ali i tadašnje Jugoslavije. U prvim poslijeratnim godinama u dvoranama FIS-a održavani su značajni kongresi i druge vrste skupova, uporedo sa sportskim aktivnostima. Dana 24. oktobra 1946. u velikoj dvorani FIS-a održan je sastanak na kojem je dogovoreno spajanje Omladinskog sportskog društva “Sloboda” i Radničkog sportskog društva “Udarnik” u novo društvo, zvanično nazvano Sportsko fudbalsko društvo “Torpedo”, po istoimenom timu iz Moskve, s tim da “Torpedo“ naredne godine mijenja ime u [[FK Sarajevo|Sarajevo]], koje je ostalo do danas. Za sportski kompleks FIS je vezano i osnivanje prvih klubova borilačkih vještina ([[boks]], [[džudo]], [[karate]]) i drugih sportova ([[gimnastika]], [[atletika]]), u drugoj polovini 20. vijeka. Godine 1969. sportsko-rekreacioni kompleks FIS djelimično gubi na značaju, s obzirom na to da je većina sportskih klubova prebačena u novoizgrađenu sportsku dvoranu na Skenderiji. Sportski kompleks FIS je vezan i za historiju razvoja muzičke scene u Bosni i Hercegovini. Šezdesetih godina u dvorani FIS-a, održavali su se koncerti [[Rock muzika|rok grupa]] koje će kasnije postati poznate na nivou nekadašnje Jugoslavije. == Opis == Tlocrtna osnova zgrade sportskog centra FIS je u obliku slova ”L” i sastoji se od dva pravougaona dijela različitih dimenzija i spratnosti. Fasade objekta su oblikovane pod utjecajem ideja modernog pokreta. Izvedene su kao čiste plohe sa nizovima četverokrilnih prozora. Na sjeveru je izvedena velika ostakljena ploha koja se proteže od prvog do četvrtog sprata, a u nivou trećeg sprata na južnoj i zapadnoj strani izvedeni su kružni otvori. Na objektu su izvedeni i dvokrilni i jednokrilni prozori, i na taj način su osvjetljene sporedne prostorije. == Literatura == * Alija Bejtić - Ulice i trgovi Sarajeva. Sarajevo: Muzej grada Sarajeva 1973. *{{cite book |last = Milošević |first = Predrag |title = Arhitektura u kraljevini Jugoslaviji (Sarajevo 1918 -1941). |url= http://www.worldcat.org/title/arhitektura-u-kraljevini-jugoslaviji-sarajevo-1918-41/oclc/500710539 |publisher = Srpsko kulturno i prosvjetno društvo "Prosvjeta" |year = 1997 |isbn = }} == Reference == {{Refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Portal Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Sarajevu]] 4wbiguf9yabfii3aswmsqkd6pftjwg1 Oblast Burgas 0 451005 3899372 3870963 2026-06-21T07:44:27Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899372 wikitext text/x-wiki {{Geokutija|Pokrajina <!-- *** Gornji dio *** --> | ime = Oblast Burgas | izvorno_ime = ''Област Бургас'' | drugo_ime = | kategorija = [[Oblasti u Bugarskoj|oblast]] <!-- *** Simboli *** --> | zastava = | simbol = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> | država = Bugarska | zastava_države = da <!-- *** Granice, objekti što pripadaju ovaj dio i.t.d *** --> | graniči_sa = | dio = | grad = | znamenitost = | rijeka = <!-- *** Položaj *** --> | glavni_grad = [[Burgas]] <!-- *** Dimenzije *** --> | površina = 7,748.07 <!-- *** Stanovništvo *** --> | stanovništvo = 409,018<ref name="population">{{cite web |title=Popis stanovništva u Bugarskoj 2011. godine |url=http://statlib.nsi.bg:8181/isisbgstat/ssp/fulltext.asp?content=/FullT/FulltOpen/P_22_2011_T1_KN1.pdf |website=statlib.nsi.bg |publisher=Nacionalni zavod za statistiku Bugarske |access-date=3. 1. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180613133954/http://statlib.nsi.bg:8181/isisbgstat/ssp/fulltext.asp?content=%2FFullT%2FFulltOpen%2FP_22_2011_T1_KN1.pdf |archive-date=13. 6. 2018 |url-status=dead }}</ref> | stanovništvo_datum = Popis 2011. | stanovništvo_gustoća = <!-- *** Historija i administracija *** --> | osnovan = | datum = | vlada = | lider = | lider_vrsta =Guverner | partija_lidera = <!-- *** Kod *** --> | vremenska_zona = [[UTC+02:00|UTC+2]] ([[Istočnoevropsko vrijeme|EET]]) | utc_odstupanje = | vremenska_zona_DST = [[UTC+03:00|UTC+3]] ([[Istočnoevropsko ljetno vrijeme|EEST]]) | utc_offset_DST = | poštanski_broj = | pozivni broj = | kod = | kod_vrsta = <!-- *** Slobodni polji *** --> | prazno = | prazno_vrsta = | prazno1 = | prazno1_vrsta = <!-- *** Karta *** --> | karta = Burgas_in_Bulgaria.svg <!-- *** Webb stranice *** --> | web_stranica = [http://www.bsregion.org/ www.bsregion.org/] <!-- *** Bilješka *** --> | bilješka = }} '''Oblast Burgas''' ({{jez-bg|Област Бургас}}) jedna je od [[Oblasti u Bugarskoj|28 oblasti]] u [[Bugarska|Bugarskoj]]. Nalazi se na jugoistoku države i obuhvata značajan dio bugarske [[Crno more|crnomorske obale]]. Oblast se sastoji od 13 općina sa ukupno 18 gradova. [[Glavni grad|Glavni]] i najveći grad je [[Burgas]], administrativni i industrijski centar po kojem je oblast i nazvana i koji je četvrti grad po veličini u Bugarskoj. Ostali veći gradovi su: [[Ajtos]], [[Karnobat]], [[Nesebar]] i [[Pomorije]]. == Geografija == Oblast se prostire na teritoriji od 7.748,07&nbsp;km<sup>2</sup> (6,98% od ukupne površine Bugarske) i najveća je oblast. Prema podacima popisa stanovništva iz 2011. godine naseljavalo ju je 409.018 stanovnika i četvrta je najmnogoljudnija oblast Bugarske.<ref name="population"/> Osim što izlazi na obale Crnog mora oblast graniči i sa oblastima [[Oblast Varna|Varna]] i [[Oblast Šumen|Šumen]] na sjeveru i [[Oblast Sliven|Sliven]] i [[Oblast Jambol|Jambol]] na zapadu dok na jugu graniči sa [[Turska|Turskom]]. == Općine== [[Datoteka:Burgas_Oblast_map_EN.png|right|thumb|Mapa općina na području Oblasti Burgas]] Oblast se sastoji od 13 općina sa ukupno 18 urbanih i 232 ruralna naselja. U sljedećoj tabeli su dati nazivi i neki od osnovnih podataka o općinama, između ostalog i centri općina (gradska naselja su podebljana). {| class="wikitable sortable" ! Općina ! Ćirilični naziv ! Stanovništvo općine<ref name="population"/> ! Grad/selo ! Stanovništvo naselja<ref name="population"/><ref name="statistika">[http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1588#cont Bulgarian National Statistical Institute - Bulgarian towns in 2009] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20101113165731/http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1588#cont |date=13. 11. 2010 }}</ref><ref name="pop-stat">{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-cities.htm |title=„pop-stat.mashke.org“ |access-date=3. 1. 2019 |archive-date=16. 10. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016140135/http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-cities.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="Settlements 1000-5000">[http://www.nsi.bg/nrnm/index.php?ezik=en&f=8&s=1&date=29.12.2010&e=1&s1=4&c1=3&a1=1000&c=1&s2=4&c2=2&a2=5000 Bulgarian National Statistical Institute – Bulgarian Settlements 1000–5000 inhabitants – December 2009]</ref> |- | [[Aytos (općina)|Ajtos]] | Аjтос | align="right" | 30.450 | '''[[Aytos]]''' | align="right" | 21.067 |- | [[Burgas (općina)|Burgas]] |Бургас | align="right" | 206.343 | '''[[Burgas]]''' | align="right" | 193.765 |- | [[Kameno (općina)|Kameno]] |Камено | align="right" | 12.395 | '''[[Kameno (Bugarska)|Kameno]]''' | align="right" | 4.848 |- | [[Karnobat (općina)|Karnobat]] | Карнобат | align="right" | 26.576 | '''[[Karnobat]]''' | align="right" | 18.480 |- | [[Malko Tarnovo (općina)|Malko Tarnovo]] | Малко Търново | align="right" | 3.807 | '''[[Malko Tarnovo]]''' | align="right" | 2.449 |- | [[Nesebar (općina)|Nesebar]] | Несебър | align="right" | 25.311 | '''[[Nesebar]]''' | align="right" | 11.626 |- | [[Pomorije (općina)|Pomorije]] |Поморие | align="right" | 27.557 | '''[[Pomorie]]''' | align="right" | 13.569 |- | [[Primorsko (općina)|Primorsko]] |Приморско | align="right" | 7.332 | '''[[Primorsko]]''' | align="right" | 3.340 |- | [[Ruen (općina)|Ruen]] | Руен | align="right" | 28.217 | [[Ruen]] | align="right" | 2.282 |- | [[Sozopol (općina)|Sozopol]] | Созопол | align="right" | 15.578 | '''[[Sozopol]]''' | align="right" | 5.410 |- | [[Sredec (općina)|Sredec]] |Средец | align="right" | 16.261 | '''[[Sredets]]''' | align="right" | 9.238 |- | [[Sungurlare (općina)|Sungurlare]] | Сунгурларе | align="right" | 13.079 | '''[[Sungurlare]]''' | align="right" | 3.416 |- | [[Carevo (općina)|Carevo]] | Царево | align="right" | 9.413 | '''[[Carevo]]''' | align="right" | 5.884 |} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{commonscat|Burgas Province}} * [http://www.bsregion.org/ Zvanični sajt Oblasti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100914162636/http://www.bsregion.org/ |date=14. 9. 2010 }} {{Oblasti u Bugarskoj}} [[Kategorija:Oblasti u Bugarskoj|Burgas]] [[Kategorija:Oblast Burgas]] 5qrky3wqrgpbdxyf69apj2a38tgjxgs BN Televizija 0 451659 3899256 3873332 2026-06-20T15:23:07Z ~2026-36005-51 182778 /* Serije */ 3899256 wikitext text/x-wiki {{Infokutija TV | ime = BN Televizija | logo = BN televizija logo.png | veličina_logoa = | alt_logoa = | tekst = | logo2 = | početak_emitiranja = | kraj_emitiranja = | vrsta_emitiranja = | mreža = | vlasnik = RTV "BN" d.o.o. Bijeljina | format_slike = 16:9 1080i (HDTV) | gledanost = 16,60% (100%, Mareco Index - Bosna) | gledanost_god = | gledanost_izvor = | slogan = | država = Bosna i Hercegovina | jezik = Srpski | pokrivenost = | podružnice = | sjedište = Bijeljina | raniji_nazivi = | zamijenio = | zamijenjen_sa = | bratski_kanali = BN Music | veb-sajt = http://www.rtvbn.com/ | zem_dos_1 = | zem_kan_1 = | sat_dos_1 = | sat_kan_1 = | kab_dos_1 = | kab_kan_1 = | sat_radio_dos_1 = | sat_radio_kan_1 = | iptv_dos_1 = | iptv_kan_1 = | online_dos_1 = | online_kan_1 = }}'''BN Televizija''' ili '''BN TV''' je bosanskohercegovačka komercijalna televizija sa sjedištem u [[Bijeljina|Bijeljini]], [[Bosna i Hercegovina]]. BN TV je dio televizijske kompanije koja je osnovana 5. maja 1998. godine. Na kanalu je uglavnom zastupljen srpski jezik te ćirlica. Na kanalu se emitiraju vijesti te politički i edukativni programi. Kanal je trenutno jedan od najgledanijih kanala u [[Republika Srpska|Republici Srpskoj]].<ref>{{Cite web|url=http://www.rtvbn.com/televizija/gledanost/|title=Gledanost « Radio Televizija BN Radio Televizija BN|last=|first=|date=31. 5. 2015|website=web.archive.org|publisher=|access-date=9. 2. 2019|archive-date=31. 5. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130531002630/http://www.rtvbn.com/televizija/gledanost/|url-status=bot: unknown}}</ref> == Trenutni raspored == === Vijesti === * ''Dnevnik'' - glavne novosti, sport i informacije o vremenu svaki dan u 16:00 (Dnevnik 1), 19:30 (Dnevnik 2) i oko 22:30 (Dnevnik 3) * ''Novosti'' - kratke vijesti u 10:00 i 14:00 * ''Danas u Srpskoj'' - regionalne vijesti iz većih gradova Republike Srpske (u 18:00 od ponedeljka do petka) === Razgovori === * ''Globalno'' - je politički razgovor (srijedom u 8:30) * ''Crno na bijelo'' - je politički razgovor sa gostima (utorkom u 9:00) * ''Puls'' - je politički razgovor sa gostima i različnim temama (četvrtkom u 9:00) * ''Granica'' * ''Ćirilica'' === Edukativni programi === * ''Jutarnji program'' - (u 6:00 od ponedeljka do petka) * ''BN koktel'' - muzički program sa folk glazbom i gostima * ''Kao kod svoje kuće'' * ''Bez maske'' * ''Subotom u 3'' * ''Nedeljno popodne'' * ''Balkanske prevare'' * ''Ništa lično'' === Serije === * Larin izbor - hrvatska serija * Ruža vjetrova - hrvatska serija * Veliki Brat VIP 5 - reality show * Raketni majmuni (Rocket Monkeys) - kanadska serija * Dobro jutro komšija - bosanskohercegovačka serija == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Bosanskohercegovačke TV-stanice]] r9pdqxg4bbssx96u7qx4x08chroouyk Olimpia delle Tofane 0 453119 3899390 3811710 2026-06-21T09:32:41Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899390 wikitext text/x-wiki {{Infokutija skijaška staza | staza = Olimpia delle Tofane | mjesto = Cortina d'Ampezzo | planina = Tofane | država = [[Italija]] | slika = <!--S P U S T--> | start1 = 2348 m | cilj1 = 1580 m | razlika1 = 768 m | dužina1 = 2822 m | max_nagib1 = 64% | min_nagib1 = 0% | pros_nagib1 = 28,6% <!--S U P E R - G --> | start2 = 2180 m | cilj2 = 1580 m | razlika2 = 600 m | dužina2 = 2340 | max_nagib2 = 64% | min_nagib2 = 0% | pros_nagib2 = 27,9% <!--Z O I--> | godina_ZOI = 1956. | ZOI_disciplina = spust | spol = muškarci }} '''Olimpia delle Tofane''' (često samo '''Tofana''') jest [[alpsko skijanje|skijaška staza]] u [[italija]]nskoj [[Cortina d'Ampezzo|Cortini d'Ampezzo]]. Na njoj je održan muški [[spust]] na [[Zimske olimpijske igre 1956.|Zimskim olimpijskim igrama 1956.]] Danas je redovan domaćin ženskih utrka u [[Svjetski kup u alpskom skijanju|Svjetskom kupu]]. == Historija == U spomenutom [[Alpsko skijanje na Zimskim olimpijskim igrama 1956 – spust (muškarci)|olimpijskom spustu]] zlatnu medalju osvojio je [[Toni Sailer]] ispred [[Raymond Fellay|Raymonda Fellaya]] i [[Andreas Molterer|Andreasa Molterera]]. Godine [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969.|1969.]] održane su i muška i ženska utrka u neregularnim uvjetima. Iako se muške utrke više ne održavaju od [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1989/1990.|1990]], ženske su redovne još od [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1992/1993.|1993.]] Najčešće se voze tri utrke tokom jednog vikenda: spust, [[superveleslalom]] i [[veleslalom]]. Najviše uspjeha na Tofani imala je [[Sjedinjene Američke Države|Amerikanka]] [[Lindsey Vonn]], ostvarivši 12 pobjeda; ona je 24. januara 2016. prestigla [[Austrijanci|Austrijanku]] [[Renate Götschl]], koja je dotad imala deset pobjeda. == Opis staze == Start spusta jest ispod masiva [[Tofane]], kod planinskog doma [[Rifugio Pomedes]]. Prva ključna tačka jest ''Tofanaschuss'', vrlo strma padina uz veliku stijenu. Kod desnog zavoja u blizini doma Rifugio Duca d'Aosta nalazi se start superveleslaloma. Odatle staza vodi kroz šumovito područje. Nakon lijevog zavoja slijede dva prijelaza, ''Primo Muro'' i ''Secondo Muro'', s veleslalomskim startom, poprečnom ''Diagonalom'' i S-zavojem ''La grande S'', još jednom ključnom tačkom. Na prolazu ''Bus de ra Pales'' staza izlazi iz šume, a zatim do cilja slijede dugi lijevi i desni zavoj. Cilj je na 1.560 m [[nadmorska visina|nadmorske visine]] u blizini centra Cortine d'Ampezzo, na donjoj stanici žičare Gilardon-Roncato.<ref>{{cite web |url=http://www.cortinaclassic.com/EN/pista.php |title=Olimpia delle Tofane secrets |publisher=cortinaclassic.com |access-date=22. 1. 2019 |archive-date=29. 11. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181129234013/http://www.cortinaclassic.com/EN/pista.php |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == === Muškarci === ==== Spust ==== {| class="wikitable" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Datum ! Takmičenje ! Prvi ! Drugi ! Treći |- | 3. 2. 1956. || [[Alpsko skijanje na Zimskim olimpijskim igrama 1956 – spust (muškarci)|ZOI 1956.]] || {{flagIOCathlete|[[Toni Sailer]]|AUT|1956|Zimskim}} || {{flagIOCathlete|[[Raymond Fellay]]|SUI|1956|Zimskim}} || {{flagIOCathlete|[[Anderl Molterer]]|AUT|1956|Zimskim}} |-style="background:#EFEFEF" | colspan="5" | <div align="center">...</div> |- | 9. 2. 1969. || [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969.|Svjetski kup]] || {{ZD|ŠVI}} [[Jos Minsch]] || {{ZD|FRA}} [[Jean-Pierre Augert]] || {{ZD|ŠVI}} [[Peter Rohr]] |-style="background:#EFEFEF" | colspan="5" | <div align="center">...</div> |- | 3. 2. 1990. || [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1989/1990.|Svjetski kup]] || {{ZD|ITA}} [[Kristian Ghedina]] || {{ZD|ŠVI}} [[Daniel Mahrer]] || {{ZD|AUT}} [[Helmut Höflehner]] |- | 4. 2. 1990. || [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1989/1990.|Svjetski kup]] || {{ZD|AUT}} [[Helmut Höflehner]] || {{ZD|ŠVI}} [[Franz Heinzer]]<br/>{{ZD|NOR}} [[Atle Skårdal]] || |-style="background:#EFEFEF" | colspan="5" | <div align="center">...</div> |} ==== Superveleslalom ==== {| class="wikitable" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Datum ! Takmičenje ! Prvi ! Drugi ! Treći |- | 28. 1. 2023. || [[Svjetski kup u alpskom skijanju 2022/2023.|Svjetski kup]] || {{ZD|ŠVI}} [[Marco Odermatt]] || {{ZD|NOR}} [[Aleksander Aamodt Kilde]] || {{ZD|ITA}} [[Mattia Casse]] |- | 29. 1. 2023. || [[Svjetski kup u alpskom skijanju 2022/2023.|Svjetski kup]] || {{ZD|ŠVI}} [[Marco Odermatt]] || {{ZD|ITA}} [[Dominik Paris]] || {{ZD|AUT}} [[Daniel Hemetsberger]] |} === Žene === ==== Spust ==== {| class="wikitable" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Datum ! Prva ! Druga ! Treća |- |12. 12. 1974. || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|SAD}} [[Cindy Nelson]] || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] |-align="left" |16. 12. 1975. || {{ZD|SRNJ}} [[Evi Mittermaier]] || {{ZD|AUT}} [[Brigitte Totschnig]] || {{ZD|ŠVI}} [[Bernadette Zurbriggen]] |-align="left" |15. 12. 1976. || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|LUKS}} [[Elena Matous]] || {{ZD|AUT}} [[Brigitte Totschnig]] |-align="left" |9. 1. 1993. || {{ZD|NJE}} [[Regina Häusl]] || {{ZD|ŠVI}} [[Heidi Zurbriggen]] || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] |-align="left" |15. 1. 1993. || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] || {{ZD|FRA}} [[Carole Merle]] || {{ZD|AUT}} [[Barbara Sadleder]] |-align="left" |14. 1. 1994. || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] || {{ZD|AUT}} [[Veronika Wallinger]] || {{ZD|KAN}} [[Kate Pace]] |-align="left" |20. 1. 1995. || {{ZD|NJE}} [[Michaela Gerg]] || {{ZD|SAD}} [[Picabo Street]] || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] |-align="left" |22. 1. 1995. || {{ZD|SAD}} [[Picabo Street]] || {{ZD|ITA}} [[Barbara Merlin]] || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] |-align="left" |19. 1. 1996. || {{ZD|SAD}} [[Picabo Street]] || {{ZD|ŠVE}} [[Pernilla Wiberg]] || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] |-align="left" |20. 1. 1996. || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] || {{ZD|SAD}} [[Picabo Street]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] |-align="left" |23. 1. 1997. || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] <br /> {{ZD|ŠVI}} [[Heidi Zurbriggen]] || || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] |-align="left" |22. 1. 1998. || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|FRA}} [[Florence Masnada]] |-align="left" |21. 1. 1999. || {{ZD|FRA}} [[Régine Cavagnoud]] || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] || {{ZD|NJE}} [[Hilde Gerg]] |-align="left" |22. 1. 2000. || {{ZD|FRA}} [[Régine Cavagnoud]] || {{ZD|AUT}} [[Tanja Schneider]] || {{ZD|SLO}} [[Mojca Suhadolc]] |-align="left" |19. 1. 2001. || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] || {{ZD|ŠVI}} [[Heidi Zurbriggen]] || {{ZD|FRA}} [[Régine Cavagnoud]] |-align="left" |26. 1. 2002. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] || {{ZD|ITA}} [[Daniela Ceccarelli]] |-align="left" |18. 1. 2003. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|SAD}} [[Kirsten Clark]] || {{ZD|AUT}} [[Michaela Dorfmeister]] |-align="left" |17. 1. 2004. || {{ZD|NJE}} [[Hilde Gerg]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|FRA}} [[Carole Montillet]] |-align="left" |18. 1. 2004. || {{ZD|FRA}} [[Carole Montillet]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn|Lindsey Kildow]] |-align="left" |15. 1. 2005. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|HRV}} [[Janica Kostelić]] || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn|Lindsey Kildow]] |-align="left" |16. 1. 2005. || {{ZD|AUT}} [[Michaela Dorfmeister]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|NJE}} [[Hilde Gerg]] |-align="left" |28. 1. 2006. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|SAD}} [[Julia Mancuso]] || {{ZD|AUT}} [[Elisabeth Görgl]] |-align="left" |20. 1. 2007. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|SAD}} [[Julia Mancuso]] || {{ZD|FRA}} [[Marie Marchand-Arvier]] |-align="left" |19. 1. 2008. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|ŠVE}} [[Anja Pärson]] || {{ZD|KAN}} [[Emily Brydon]] |-align="left" |24. 1. 2009. || {{ZD|ŠVI}} [[Dominique Gisin]] || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|ŠVE}} [[Anja Pärson]] |-align="left" |23. 1. 2010. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|NJE}} [[Maria Riesch]] || {{ZD|ŠVI}} [[Nadja Kamer]] <br />{{ZD|ŠVE}} [[Anja Pärson]] |-align="left" |22. 1. 2011. || {{ZD|NJE}} [[Maria Höfl-Riesch|Maria Riesch]] || {{ZD|SAD}} [[Julia Mancuso]] || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] |-align="left" |14. 1. 2012. || {{ZD|ITA}} [[Daniela Merighetti]] || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|NJE}} [[Maria Höfl-Riesch]] |-align="left" |19. 1. 2013. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|SLO}} [[Tina Maze]] || {{ZD|SAD}} [[Leanne Smith]] |-align="left" |24. 1. 2014. || {{ZD|NJE}} [[Maria Höfl-Riesch]] || {{ZD|LIH}} [[Tina Weirather]] || {{ZD|AUT}} [[Nicole Schmidhofer]] |-align="left" |25. 1. 2014. || {{ZD|SLO}} [[Tina Maze]] || {{ZD|ŠVI}} [[Marianne Abderhalden]] || {{ZD|LIH}} [[Tina Weirather]] |-align="left" |16. 1. 2015. || {{ZD|ITA}} [[Elena Fanchini]] || {{ZD|KAN}} [[Larisa Yurkiw]] || {{ZD|NJE}} [[Viktoria Rebensburg]] |-align="left" |18. 1. 2015. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|AUT}} [[Elisabeth Görgl]] || {{ZD|ITA}} [[Daniela Merighetti]] |-align="left" |23. 1. 2016. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|KAN}} [[Larisa Yurkiw]] || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut]] |-align="left" |28. 1. 2017. || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut]] || {{ZD|ITA}} [[Sofia Goggia]] || {{ZD|SLO}} [[Ilka Štuhec]] |-align="left" |19. 1. 2018. || {{ZD|ITA}} [[Sofia Goggia]] || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|SAD}} [[Mikaela Shiffrin]] |-align="left" |20. 1. 2018. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|LIH}} [[Tina Weirather]] || {{ZD|SAD}} [[Jacqueline Wiles]] |-align="left" |18. 1. 2019. || {{ZD|AUT}} [[Ramona Siebenhofer]] || {{ZD|SLO}} [[Ilka Štuhec]] || {{ZD|AUT}} [[Stephanie Venier]] |-align="left" |19. 1. 2019. || {{ZD|AUT}} [[Ramona Siebenhofer]] || {{ZD|AUT}} [[Nicole Schmidhofer]] || {{ZD|SLO}} [[Ilka Štuhec]] |-bgcolor="#EFEFEF" align="left" |13. 2. 2021<ref name="Cortina 2021">Utrka na [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2021.|Svjetskom prvenstvu 2021.]]</ref> || {{ZD|ŠVI}} [[Corinne Suter]] || {{ZD|NJE}} [[Kira Weidle]] || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut-Behrami]] |-align="left" |22. 1. 2022. || {{ZD|ITA}} [[Sofia Goggia]] || {{ZD|AUT}} [[Ramona Siebenhofer]] || {{ZD|ČEŠ}} [[Ester Ledecká]] |-align="left" |20. 1. 2023. || {{ZD|ITA}} [[Sofia Goggia]] || {{ZD|SLO}} [[Ilka Štuhec]] || {{ZD|NJE}} [[Kira Weidle]] |-align="left" |21. 1. 2023. || {{ZD|SLO}} [[Ilka Štuhec]] || {{ZD|NOR}} [[Kajsa Vickhoff Lie]] || {{ZD|ITA}} [[Elena Curtoni]] |-align="left" |26. 1. 2024. || {{ZD|AUT}} [[Stephanie Venier]] || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut-Behrami]] || {{ZD|AUT}} [[Christina Ager]] <br/> {{ZD|ITA}} [[Sofia Goggia]] <br/> {{ZD|KAN}} [[Valérie Grenier]] |-align="left" |27. 1. 2024. || {{ZD|NOR}} [[Ragnhild Mowinckel]] || {{ZD|SAD}} [[Jacqueline Wiles]] || {{ZD|ITA}} [[Sofia Goggia]] |-align="left" |18. 1. 2025. || {{ZD|ITA}} [[Sofia Goggia]] || {{ZD|NOR}} [[Kajsa Vickhoff Lie]] || {{ZD|ITA}} [[Federica Brignone]] |- | 8. 2. 2026.<br/>([[Alpsko skijanje na Zimskim olimpijskim igrama 2026 – spust (žene)|ZOI 2026]]) || {{flagIOCathlete|[[Breezy Johnson]]|USA|2026|Zimskim}} || {{flagIOCathlete|[[Emma Aicher]]|GER|2026|Zimskim}} || {{flagIOCathlete|[[Sofia Goggia]]|ITA|2026|Zimskim}} |} ==== Superveleslalom ==== {| class="wikitable" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Datum ! Prva ! Druga ! Treća |- |16. 1. 1993. || {{ZD|AUT}} [[Ulrike Maier]] || {{ZD|FRA}} [[Carole Merle]] || {{ZD|AUT}} [[Sylvia Eder]] |-align="left" |15. 1. 1994. || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] || {{ZD|AUT}} [[Ulrike Maier]] || {{ZD|KAN}} [[Kerrin Lee-Gartner]] |-align="left" |17. 1. 1994. || {{ZD|ŠVE}} [[Pernilla Wiberg]] <br /> {{ZD|SLO}} [[Alenka Dovžan]] || || {{ZD|AUT}} [[Ulrike Maier]] |-align="left" |25. 1. 1997. || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] || {{ZD|ŠVE}} [[Pernilla Wiberg]] || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] |-align="left" |23. 1. 1998. || {{ZD|FRA}} [[Mélanie Suchet]] || {{ZD|NJE}} [[Regina Häusl]] || {{ZD|ITA}} [[Karen Putzer]] |-align="left" |24. 1. 1998. || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|ITA}} [[Isolde Kostner]] |-align="left" |22. 1. 1999. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|NJE}} [[Martina Ertl]] || {{ZD|FRA}} [[Régine Cavagnoud]] |-align="left" |20. 1. 2001. || {{ZD|FRA}} [[Régine Cavagnoud]] || {{ZD|KAN}} [[Mélanie Turgeon]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] |-align="left" |15. 1. 2002. || {{ZD|NJE}} [[Hilde Gerg]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|AUT}} [[Alexandra Meissnitzer]] |-align="left" |15. 1. 2003. || {{ZD|FRA}} [[Carole Montillet]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|NJE}} [[Hilde Gerg]] |-align="left" |17. 1. 2003. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|AUT}} [[Alexandra Meissnitzer]] || {{ZD|KAN}} [[Mélanie Turgeon]] |-align="left" |14. 1. 2004. || {{ZD|KAN}} [[Geneviève Simard]] || {{ZD|NJE}} [[Maria Riesch]] || {{ZD|NJE}} [[Hilde Gerg]] |-align="left" |16. 1. 2004. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|NJE}} [[Martina Ertl]] || {{ZD|NJE}} [[Hilde Gerg]] |-align="left" |12. 1. 2005. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|ŠVE}} [[Anja Pärson]] || {{ZD|NJE}} [[Martina Ertl]] |-align="left" |14. 1. 2005. || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn|Lindsey Kildow]] || {{ZD|AUT}} [[Silvia Berger]] |-align="left" |27. 1. 2006. || {{ZD|ŠVE}} [[Anja Pärson]] || {{ZD|SAD}} [[Julia Mancuso]] || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn|Lindsey Kildow]] |-align="left" |19. 1. 2007. || {{ZD|SAD}} [[Julia Mancuso]] || {{ZD|AUT}} [[Nicole Hosp]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] |-align="left" |20. 1. 2008. || {{ZD|AUT}} [[Maria Holaus]] || {{ZD|SAD}} [[Julia Mancuso]] || {{ZD|AUT}} [[Nicole Hosp]] |-align="left" |21. 1. 2008. || {{ZD|NJE}} [[Maria Höfl-Riesch|Maria Riesch]] || {{ZD|AUT}} [[Elisabeth Görgl]] || {{ZD|AUT}} [[Renate Götschl]] |-align="left" |26. 1. 2009. || {{ZD|ŠVE}} [[Jessica Lindell Vikarby]] || {{ZD|AUT}} [[Anna Veith|Anna Fenninger]] || {{ZD|ŠVI}} [[Andrea Dettling]] |-align="left" |20. 1. 2010. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|ŠVI}} [[Fabienne Suter]] || {{ZD|ŠVE}} [[Anja Pärson]] |-align="left" |21. 1. 2011. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|ŠVE}} [[Anja Pärson]] || {{ZD|AUT}} [[Anna Veith|Anna Fenninger]] |-align="left" |23. 1. 2011. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|NJE}} [[Maria Höfl-Riesch|Maria Riesch]] || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut]] |-align="left" |15. 1. 2012. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|NJE}} [[Maria Höfl-Riesch]] || {{ZD|SLO}} [[Tina Maze]] |-align="left" |20. 1. 2013. || {{ZD|NJE}} [[Viktoria Rebensburg]] || {{ZD|AUT}} [[Nicole Schmidhofer]] || {{ZD|SLO}} [[Tina Maze]] |-align="left" |23. 1. 2014. || {{ZD|AUT}} [[Elisabeth Görgl]] || {{ZD|NJE}} [[Maria Höfl-Riesch]] || {{ZD|AUT}} [[Nicole Hosp]] |-align="left" |26. 1. 2014. || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut]] || {{ZD|LIH}} [[Tina Weirather]] || {{ZD|NJE}} [[Maria Höfl-Riesch]] |-align="left" |19. 1. 2015. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|AUT}} [[Anna Veith|Anna Fenninger]] || {{ZD|LIH}} [[Tina Weirather]] |-align="left" |24. 1. 2016. || {{ZD|SAD}} [[Lindsey Vonn]] || {{ZD|LIH}} [[Tina Weirather]] || {{ZD|NJE}} [[Viktoria Rebensburg]] |-align="left" |29. 1. 2017. || {{ZD|SLO}} [[Ilka Štuhec]] || {{ZD|ITA}} [[Sofia Goggia]] || {{ZD|AUT}} [[Anna Veith|Anna Fenninger]] |-align="left" |21. 1. 2018. || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut]] || {{ZD|ITA}} [[Johanna Schnarf]] || {{ZD|AUT}} [[Nicole Schmidhofer]] |-align="left" |20. 1. 2019. || {{ZD|SAD}} [[Mikaela Shiffrin]] || {{ZD|LIH}} [[Tina Weirather]] || {{ZD|AUT}} [[Tamara Tippler]] |-bgcolor="#EFEFEF" align="left" |11. 2. 2021<ref name="Cortina 2021"/> || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut-Behrami]] || {{ZD|ŠVI}} [[Corinne Suter]] || {{ZD|SAD}} [[Mikaela Shiffrin]] |-align="left" |23. 1. 2022. || {{ZD|ITA}} [[Elena Curtoni]] || {{ZD|AUT}} [[Tamara Tippler]] || {{ZD|ŠVI}} [[Michelle Gisin]] |-align="left" |22. 1. 2023. || {{ZD|NOR}} [[Ragnhild Mowinckel]] || {{ZD|AUT}} [[Cornelia Hütter]] || {{ZD|ITA}} [[Marta Bassino]] |-align="left" |28. 1. 2024. || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut-Behrami]] || {{ZD|AUT}} [[Stephanie Venier]] || {{ZD|FRA}} [[Romane Miradoli]] |-align="left" |19. 1. 2025. || {{ZD|ITA}} [[Federica Brignone]] || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut-Behrami]] || {{ZD|ŠVI}} [[Corinne Suter]] |- | 8. 2. 2026.<br/>([[Alpsko skijanje na Zimskim olimpijskim igrama 2026 – superveleslalom (žene)|ZOI 2026]]) || {{flagIOCathlete|[[Federica Brignone]]|ITA|2026|Zimskim}} || {{flagIOCathlete|[[Romane Miradoli]]|FRA|2026|Zimskim}} || {{flagIOCathlete|[[Cornelia Hütter]]|AUT|2026|Zimskim}} |} ==== Veleslalom ==== {| class="wikitable" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Datum ! Prva ! Druga ! Treća |- |10. 1. 1993. || {{ZD|FRA}} [[Carole Merle]] || {{ZD|AUT}} [[Anita Wachter]] || {{ZD|ITA}} [[Deborah Compagnoni]] |-align="left" |16. 1. 1994. || {{ZD|AUT}} [[Anita Wachter]] || {{ZD|ITA}} [[Deborah Compagnoni]] || {{ZD|FRA}} [[Leïla Piccard]] |-align="left" |23. 1. 1995. || {{ZD|AUT}} [[Anita Wachter]] || {{ZD|ŠVI}} [[Vreni Schneider]] || {{ZD|SLO}} [[Špela Pretnar]] |-align="left" |21. 1. 1996. || {{ZD|AUT}} [[Anita Wachter]] || {{ZD|ŠVE}} [[Erika Hansson]] || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] |-align="left" |26. 1. 1997. || {{ZD|ITA}} [[Deborah Compagnoni]] || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] || {{ZD|ŠVI}} [[Sonja Nef]] |-align="left" |25. 1. 1998. || {{ZD|NJE}} [[Martina Ertl]] || {{ZD|NJE}} [[Katja Seizinger]] || {{ZD|FRA}} [[Sophie Lefranc-Duvillard]] |-align="left" |24. 1. 1999. || {{ZD|AUT}} [[Alexandra Meissnitzer]] || {{ZD|NJE}} [[Martina Ertl]] || {{ZD|AUT}} [[Anita Wachter]] |-align="left" |23. 1. 2000. || {{ZD|ŠVE}} [[Anna Ottosson]] || {{ZD|LIH}} [[Birgit Heeb]] <br /> {{ZD|KAN}} [[Allison Forsyth]] || |-align="left" |21. 1. 2001. || {{ZD|ŠVI}} [[Sonja Nef]] || {{ZD|KAN}} [[Allison Forsyth]] || {{ZD|AUT}} [[Michaela Dorfmeister]] |-align="left" |27. 1. 2002. || {{ZD|NOR}} [[Stina Hofgård Nilsen]] || {{ZD|NOR}} [[Andrine Flemmen]] || {{ZD|ITA}} [[Karen Putzer]] |-align="left" |19. 1. 2003. || {{ZD|ŠVE}} [[Anja Pärson]] || {{ZD|HRV}} [[Janica Kostelić]] || {{ZD|ITA}} [[Karen Putzer]] |-align="left" |29. 1. 2006. || {{ZD|AUT}} [[Nicole Hosp]] || {{ZD|KAN}} [[Geneviève Simard]] || {{ZD|AUT}} [[Elisabeth Görgl]] |-align="left" |21. 1. 2007. || {{ZD|ITA}} [[Karen Putzer]] || {{ZD|SAD}} [[Julia Mancuso]] || {{ZD|ITA}} [[Denise Karbon]] |-align="left" |25. 1. 2009. || {{ZD|AUT}} [[Kathrin Zettel]] || {{ZD|AUT}} [[Michaela Kirchgasser]] || {{ZD|AUT}} [[Elisabeth Görgl]] |-align="left" |24. 1. 2010. || {{ZD|FIN}} [[Tanja Poutiainen]] || {{ZD|NJE}} [[Viktoria Rebensburg]] || {{ZD|NJE}} [[Kathrin Hölzl]] |-bgcolor="#EFEFEF" align="left" |18. 2. 2021.<ref name="Cortina 2021"/> || {{ZD|ŠVI}} [[Lara Gut-Behrami]] || {{ZD|SAD}} [[Mikaela Shiffrin]] || {{ZD|AUT}} [[Katharina Liensberger]] |- | 15. 2. 2026.<br/>([[Alpsko skijanje na Zimskim olimpijskim igrama 2026 – veleslalom (žene)|ZOI 2026]]) || {{flagIOCathlete|[[Federica Brignone]]|ITA|2026|Zimskim}} || {{flagIOCathlete|[[Sara Hector]]|SWE|2026|Zimskim}}<br/> {{flagIOCathlete|[[Thea Louise Stjernesund]]|NOR|2026|Zimskim}} || |} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.cortinaclassic.com/ Sajt posvećen utrkama Svjetskog kupa u Cortini d'Ampezzo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190628102902/http://www.cortinaclassic.com/ |date=28. 6. 2019 }} * [http://data.fis-ski.com/alpine-skiing/calendar.html?place_search=cortina+d%27ampezzo&seasoncode_search=all&sector_search=AL&date_search=&gender_search=&category_search=WC&codex_search=&nation_search=&disciplinecode_search=&search=Search&limit=50&date_from=begin Rezultati utrka u Cortini d'Ampezzo] na [[FIS]]-u {{coord|46|32|6|N|12|7|13|E|display=title}} {{Staze Svjetskog kupa u alpskom skijanju}} [[Kategorija:Skijaške staze u Italiji]] [[Kategorija:Staze Svjetskog kupa u alpskom skijanju]] f8z975t7xk03ccbt90afyn0x48w91ty OpenVPN 0 453827 3899402 3709408 2026-06-21T10:30:49Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899402 wikitext text/x-wiki {{Infokutija softver|naziv=OpenVPN|logo=Ovpntech logo-s REVISED.png|snimak_ekrana=|autor=James Yonan|programer=OpenVPN project / OpenVPN Inc.|prvo_izdanje={{Start date and age|df=yes|2001|5|13}}<ref>OpenVPN Change Log - [https://openvpn.net/vpn-server-resources/release-notes/ OpenVPN Release Notes]</ref>|programski_jezik=[[C (programming language)|C]]|operativni_sistem=|platforma={{Plainlist| * [[Windows XP]] ili noviji<ref name="OVPN">{{cite web|title=Downloads|url=https://openvpn.net/index.php/open-source/downloads.html|website=openvpn.net|access-date=2. 2. 2016}}</ref> * [[OS X Mountain Lion|OS X 10.8]] ili noviji * [[Android 4.0]] ili noviji<ref>{{cite web|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=net.openvpn.privatetunnel|title=Private Tunnel VPN - Android Apps on Google Play|publisher=}}</ref></small> * [[iOS 6]] ili noviji<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/app/private-tunnel-vpn/id854725970|title=Private Tunnel VPN|date=23. 10. 2014|work=App Store}}</ref> * [[Linux]]<ref>{{cite web|url=https://openvpn.net/index.php/access-server/docs/admin-guides/182-how-to-connect-to-access-server-with-linux-clients.html|title=How to connect to Access Server from a Linux computer|publisher=}}</ref> * [[*BSD]]<ref>{{cite web|url=https://www.freebsd.org/cgi/ports.cgi?query=openvpn&stype=all|title=FreeBSD Ports Search|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://openports.se/net/openvpn|title=OpenBSD Ports|publisher=|access-date=31. 5. 2019|archive-date=1. 2. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201034538/https://openports.se/net/openvpn|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ftp.netbsd.org/pub/pkgsrc/current/pkgsrc/net/openvpn/README.html|title=The NetBSD Packages Collection: net/openvpn|publisher=}}</ref> }}|jezici=|žanr=[[Virtual private network|VPN]]|licenca=[[GNU General Public License]]|veb-sajt={{URL|https://openvpn.net/index.php/open-source.html}}}}'''OpenVPN''' je komercijalni<ref>[https://openvpn.net/pricing/?p=aws openvpn.net: Pricing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190531123722/https://openvpn.net/pricing/?p=aws |date=31. 5. 2019 }}, retrieved 12 December 2018</ref> softver [[Softver otvorenog koda|otvorenog koda]] koji implementira tehnike [[Virtualna privatna mreža|virtualne privatne mreže]] (VPN) za stvaranje sigurnih veza. Koristi prilagođeni sigurnosni protokol<ref name="openvpn-protocol">{{Cite web|url=http://openvpn.net/index.php/open-source/documentation/security-overview.html|title=OpenVPN Security Overview|access-date=28. 9. 2011|archive-date=28. 9. 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928030849/http://openvpn.net/index.php/open-source/documentation/security-overview.html|url-status=dead}}</ref> koji koristi [[SSL]]/[[TLS]] za razmjenu ključeva za šifriranje. Sposoban je da zaobiđe [[NAT (računarska mreža)|prevodioce mrežnih adresa]] (NAT) i [[Hardverski firewall|firewalle]]. Napisao ga je James Yonan i objavljen je pod [[GNU licenca za slobodnu dokumentaciju|GNU General Public License]] (GPL).<ref>LinuxSecurity.com - [http://www.linuxsecurity.com/content/view/117363/49/ OpenVPN: An Introduction and Interview with Founder, James Yonan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190115081512/http://www.linuxsecurity.com/content/view/117363/49 |date=15. 1. 2019 }}</ref> == Platforme == Dostupan je na [[Solaris operativni sistem|Solaris]], [[Linux]], [[OpenBSD]], [[FreeBSD]], [[NetBSD]], QNX, [[MacOS]] i [[Spisak verzija Microsoft Windowsa|Windows XP i novijim]] operativnim sistemima.<ref>{{Cite web|url=https://openvpn.net/index.php/open-source/downloads.html|title=Downloads|website=openvpn.net|publisher=OpenVPN|access-date=6. 8. 2015}}</ref> OpenVPN je dostupan za mobilne telefone operativnih sistema [[iOS]] i [[Android (operativni sistem)|Android]]. Značajni [[firmware]] paketi s OpenVPN integracijom su: {| class="wikitable" ! Firmware paket ! Cijena ! Razvoj ! Referenca |- | [[DD-WRT]] | Besplatno | NewMedia-NET GmbH | <ref>dd-wrt.com - [http://www.dd-wrt.com/wiki/index.php/OpenVPN OpenVPN]</ref> |- | [[Gargoyle (router firmware)|Gargoyle]] | Besplatno | Eric Bishop | <ref>[https://www.gargoyle-router.com/wiki/doku.php?id=openvpn&s Gargoyle Wiki - OpenVPN]</ref> |- | [[OpenWrt]] | Besplatno | Mnogi - razvija ga volonterska zajednica | <ref>{{Cite web|url=https://openwrt.org/docs/guide-user/services/vpn/openvpn/server.setup|title=OpenVPN (Server Setup) - OpenWrt Wiki|date=|publisher=openwrt.org|access-date=11. 6. 2018}}</ref> |- | [[OPNsense]] | Besplatno | Deciso BV | <ref>{{Cite web|url=https://opnsense.org/opnsense-17-1-released/|title=opnsense.org - OPNsense 17.1 Release Announcement|access-date=31. 5. 2019|archive-date=6. 8. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806180814/https://opnsense.org/opnsense-17-1-released/|url-status=dead}}</ref> |- | [[pfSense]] | Besplatno | Rubicon Communications, LLC (Netgate) | |- | [[Tomato (firmware)|Tomato]] | Besplatno | Keith Moyer | <ref>{{Cite web|url=http://tomatovpn.keithmoyer.com/|title=TomatoVPN|date=|publisher=Tomatovpn.keithmoyer.com|access-date=30. 7. 2012}}</ref><ref>LinksysInfo.org – [http://www.linksysinfo.org/forums/showthread.php?t=59416 VPN build with Web GUI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230217040723/http://www.linksysinfo.org/forums/showthread.php?t=59416 |date=17. 2. 2023 }}</ref> |- |} OpenVPN je integrisan u [[SoftEther VPN]], softversku implementaciju VPN servera. == Također pogledajte == * [[OpenConnect]] * [[OpenSSH]] * [[UDP hole punching]], tehnika za uspostavljanje [[UDP]] "veza" između firewall i čvorova sa NAT-om. * PPTP ([[Point-to-Point Tunneling Protocol|Point-to-Point) protokol za tuneliranje]], Microsoft metoda za implementaciju VPN-a * [[Secure Socket Tunneling Protocol]] (SSTP) Microsoft metoda za implementaciju PPP-a preko SSL VPN-a * [[SoftEther VPN]] == Reference == {{Refspisak|30em}} == Vanjski linkovi == * * {{Cite web|url=https://archive.org/details/HantsLUG_openvpn|title=OpenVPN presentation and demonstration|last=Bridgett|first=Adrian|date=Feb 2, 2008|website=Archive|publisher=Hampshire Linux User Group}} [http://hantslug.org.uk/wiki/TechTalks Tech Talks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190529050858/http://www.hantslug.org.uk/wiki/TechTalks |date=29. 5. 2019 }} [[Kategorija:Virtualne privatne mreže]] fhpjfu8uriy0lm1bqx5i8gurjnqwveo Ambasada Republike Poljske u Sarajevu 0 462790 3899236 3871698 2026-06-20T12:56:35Z Niegodzisie 108450 3899236 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Ambasada RP w Sarajewie (2023).jpg|desno|mini|Ambasada Republike Poljske u Sarajevu (2023)]] '''Ambasada Republike Poljske u Sarajevu''' ([[Poljski jezik|polj.]] ''Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Sarajewie'') je diplomatsko predstavništvo Republike Poljske u Bosni i Hercegovini. Ambasada se nalazi u Sarajevu, u ulici Višnjik 20. == Diplomatski odnosi == Ministarstvo vanjskih poslova imenovalo je [[Franciszek Kruszelnicki|Franciszeka Kruszelnickog]] 23. septembra 1919. počasnim konzulom Republike Poljske<ref name=":3">{{Cite book|last=Lis|first=Tomasz Jacek|title=Działalność pierwszego polskiego konsulatu honorowego w Sarajewie|work=W kręgu dyplomacji i polityki : w 100-lecie nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską a Jugosławią|publisher=Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego|year=2020|isbn=978-83-8018-328-5|location=Bydgoszcz|pages=42–57|language=pl|oclc=1242165575}}</ref> (prema drugom izvoru, u novembru 1918. godine).<ref name=":1">{{Citation|title=Z żałobnej karty. Ś. p. Franciszek Kruszelnicki|url=https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/211670|publisher=Pomorska Spółdzielnia Wydawnicza|date=3. 6. 1934|access-date=6. 5. 2021|first=|last=|website=Dzień Pomorski|language=pl|page=7}}</ref> Konzulat se nalazio u prestižnoj [[Vila Mandić|vili Mandić]] u Petrakijinoj ulici. Glavni zadatak Kruszelnickog bio je organizovati repatrijaciju Poljaka koji su živjeli u Bosni u Poljsku. To je, između ostalog, uključivalo organizovanje željezničkog prevoza, potvrđivanje identiteta ljudi koji odlaze, kao i davanje viza. Ova institucija se bavila i tipičnim konzularnim poslovima koji su bili vezani za npr. izdavanje dokumenata ili potvrda poljskog državljanstva galicijskih seljaka koji su živjeli u sjevernoj Bosni. Nakon realizovanog osnovnog zadatka, u januaru 1921. konzulat je prestao sa radom.<ref name=":3" /> Republika Poljska je 30. aprila 1992. godine priznala Bosnu i Hercegovinu kao nezavisnu i suverenu državu. 22. decembra 1995. godine između ove dvije države uspostavljeni su puni diplomatski odnosi.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.pl/web/bosnaihercegovina/bih|title=Poljska u Bosni i Hercegovini > Bilateralni odnosi > Bosna i Hercegovina|last=|first=|date=|website=gov.pl|publisher=|access-date=24. 4. 2020}}</ref> Ambasada je osnovana 2001. godine.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.pl/web/bosniaihercegowina/relacje-dwustronne|title=Polska w Bośni i Hercegowinie > Relacje dwustronne > Bośnia i Hercegowina|last=|first=|date=|website=gov.pl|publisher=|language=pl|access-date=24. 4. 2020}}</ref> 2022–2024 godine bio je otvoren Konzulat Republike Poljske u Mostaru, na čelu kojeg bio je počasni konzul [[Husein Oručević]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.pl/web/bosnaihercegovina/otvaranje-poljskog-poasnog-konzulata-u-mostaru|title=Počasni konzulat Poljske u Mostaru zvanično otvoren|date=9. 11. 2022|website=Poljska u Bosni i Hercegovini - Portal Gov.pl|language=bs|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117170820/https://www.gov.pl/web/bosnaihercegovina/otvaranje-poljskog-poasnog-konzulata-u-mostaru|archive-date=17. 11. 2022|access-date=26. 11. 2022}}</ref> == Ambasadori == * 1996–1999 – [[Jan Tombiński]] (ambasador u [[Slovenija|Sloveniji]], akreditiran i u BiH) * 1999–2001 – [[Maciej Szymański]] (ambasador u Sloveniji, akreditiran i u BiH) * 2001–2005 – [[Leszek Hensel]] * 2005–2010 – [[Andrzej Tyszkiewicz]] * 2011–2012 – [[Jerzy Chmielewski]] * 2013–2018 – [[Andrzej Krawczyk]] * 2018–2023 – [[Jarosław Lindenberg]]<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.pl/web/bosniaihercegowina/personel|title=Personel - Polska w Bośni i Hercegowinie|last=|first=|date=22. 4. 2020|website=gov.pl|publisher=|access-date=24. 4. 2020|archive-date=22. 4. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422190403/https://www.gov.pl/web/bosniaihercegowina/personel|url-status=bot: unknown}}</ref> * 2023–2025 – [[Andrzej Jasionowski]] * 2025–2026 – Wojciech Skrobisz (otpravnik poslova)<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20251129134031/https://www.gov.pl/web/bosniaihercegowina/personel|title=Personel - Polska w Bośni i Hercegowinie - Portal Gov.pl|website=Polska w Bośni i Hercegowinie|language=pl|access-date=2026-06-20}}</ref> * od 2026 – [[Marcin Czapliński]] (otpravnik poslova)<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20260620124841/https://www.gov.pl/web/bosniaihercegowina/ambasador|title=Ambasador - Polska w Bośni i Hercegowinie - Portal Gov.pl|website=Polska w Bośni i Hercegowinie|language=pl|access-date=2026-06-20}}</ref> == Također pogledajte == * [[Odnosi Bosne i Hercegovine i Poljske]] * [[Poljaci u Bosni i Hercegovini]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.gov.pl/web/bosnaihercegovina/ Službena stranica Ambasade Republike Poljske u Sarajevu] {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Diplomatska predstavništva Republike Poljske u svijetu|Sarajevo]] [[Kategorija:Diplomatska predstavništva u Bosni i Hercegovini|Poljska]] [[Kategorija:Građevine u Sarajevu]] [[Kategorija:Odnosi Bosna i Hercegovina–Poljska]] a58k2upo5htcmdvcltehnlntdr3lopf Osmanska arhitektura u Bosni i Hercegovini 0 464217 3899235 3899234 2026-06-20T12:25:29Z Srđan 73336 3899235 wikitext text/x-wiki '''Osmanska arhitektura''' nastala je u [[Mala Azija|Maloj Aziji]] pod uticajem [[Islamska umjetnost|islamske umjetnosti]], a razvijala se i širila istovremeno s vojnim osvajanjima [[Osmansko Carstvo|Osmanskog Carstva]].<ref>[https://de.scribd.com/doc/52673223/osmanska-arhitektura Osmanska arhitektura]</ref> Kad se pojavila na [[Balkan]]u i u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], još je bila u fazi razvoja, bez ustaljene forme i građevne tradicije. Kada se pogledaju spomenici iz XV vijeka, još uvijek se vidi neodređenost formi, traženje novih i boljih oblika. Početna faza ove arhitekture (starocarigradski stil) traje na cijelom području osmanske države do polovine XVI stoljeća, sve do [[Mimar Sinan|Kodža Mimar Sinana]] i njegovih glasovitih učenika. Nakon toga arhitektura ima sasvim jasno izbalansirane oblike i građevnu tradiciju.<ref name="BejtićA">{{Cite web |url= https://de.scribd.com/document/346650792/Alija-Bejtic-Spomenici-Osmanlijske-Arhitekture-u-Bosni-i-Hercegovini |title= Alija Bejtić: Spomenici osmanlijske arhitekture u Bosni i Hercegovini |work=Muzej grada Sarajeva, Sarajevo, 1973 |access-date= 13. 9. 2016}}</ref> U tom periodu u Bosni i cijelom Osmanskom Carstvu nastao je najveći broj arhitektonskih spomenika i umjetničkih predmeta, te se zbogtoga taj vremenski period naziva zlatni vijek osmanske arhitekture i umjetnosti. Razvoj arhitekture tekao je sa širenjem države i jačanjem njene ekonomske moći. Najznačajniji period u osmanskoj arhitekturi ili klasični period osmanske arhitekture (1501-1703), obilježila su dva velika graditelja, odnosno, dvije graditeljske škole čiji su oni rodonačelnici, a to su mimar Hajrudin i mimar Sinan, najveći neimar ne samo klasičnog nego uopće osmasnkog arhitektonskog stila. [[Mimar Hajrudin (stariji)|Mimar Hajrudin]] gradi u vrijeme sultana [[Bajazita II]] (1482–1512), s najvažnijom džamijom sultana Bajazita II (1501) u [[Istanbul]]u na Bajazitovom trgu. Ova džamija, ima centralno prostorno rješenje sa konstuktivnim sistemom pod uticajem [[Aja Sofija|Aja Sofije]], i svi ostali neimari toga perioda rade u mimar-Hajredinovom stilu. [[Mimar Sinan]] (1490–1588) označava najveći uspon osmanske arhitekture. Prva njegova [[džamija Šahzade]] (1548) nije velika, ali je izvanredne konstrukcije. Predpostavlja se da je njegova najznačajnija osobina, čistoća i smjelost u konstrukciji, došla do izražaja još u početku graditeljske karijere, kada je radio kao konstruktor – inženjer na izgradnji vojnih tvrđava i utvrđenja. U Bosni i Hercegovini je po njegovim projektima izgrađen [[Most Mehmed-paše Sokolovića]] u [[Višegrad]]u i [[Karađoz-begova džamija]] u Mostaru. Njegov učenik [[Mimar Hajrudin]] mlađi sagradio je [[stari most]] u Mostaru Poslije poraza pod [[Beč]]om osmanska država doživljava stalne neuspjehe, koje prati i opadanje građevne umjetnosti. Nema više onih bogatih zadužbina i sjajnih spomenika XVI stoljeća i sve se svodi na popravke i podizanje manjih objekata. Domaći graditelji, primajući orijentalne oblike, uvijek su ih prilagođavali ekonomskim prilikama svoje sredine i domaćim tradicijama i tako ih transformirali u gotovo specifičan arhitektonski izraz. Poznata su dvojica domaćih graditelja, Nedžar Hadži Ibrahim i Sinan, koji su živjeli u Sarajevu u XVI vijeku i ostavili dvije male džamije kao svoje zadužbine. Dunđeri su bili isključivo domaći ljudi, i upravo su oni, gradeći stambene kuće, male džamije, dućane i male magaze, doprinijeli fizionomiji gradova iz turskog doba koja je potpuno dobila osmanski pečat. Bosanski namjesnik [[Gazi Husrev-beg]] za gradnju svojih zadužbina angažovao je majstore iz [[Dalmacija|Dalmacije]] i [[Dubrovnik]]a pa zidovi nekih njegovih građevina isti su kao zidovi dubrovačkih građevina toga vremena.<ref name="NRedžić">{{Cite web |url= https://de.scribd.com/document/245963499/Husref-Redzic-Islamska-umjetnost |title= Nusref Redžić: Islamska umjetnost |work=Izdavački zavod Jugoslavija – Beograd 1967 |access-date= 13. 9. 2016}}</ref> Nijedan spomenik ove arhitekture u Bosni i Hercegovini ne odlikuje se svojom glomaznošću već se skladno ukomponirao u svoju sredinu. Oni su više strukturni, pejzažni i slikoviti, nego što su monumentalni. I koliko god je ta [[arhitektura]] u svojoj biti bila vezana za orijentalne oblike, ona je u Bosni poprimila i specifičnu, domaću notu, pa se može i nazvati bosanskohercegovačka arhitektura orijentalnog tipa.<ref>{{Cite web |url=http://majkaidijete.ba/edukacija-2/arhitektura/item/1867-osmanski-arhitektonski-stilovi-prete%C4%8De-bosanskog-arhitektonskog-sloga |title=Osmanski arhitektonski stilovi |access-date=29. 8. 2021 |archive-date=20. 9. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200920004732/http://majkaidijete.ba/edukacija-2/arhitektura/item/1867-osmanski-arhitektonski-stilovi-prete%C4%8De-bosanskog-arhitektonskog-sloga |url-status=dead }}</ref> Hrišćanski dio stanovništva i dalje je gradio sakralne objekte u ranijim stilovima, jer je postojala tradicija u ovoj arhitekturi. Naselja su se počela graditi po novom principu podjele na zanatsko-trgovački dio – čaršiju i stambeni dio naselja – mahalu. Do ovoga je došlo zbog toga što u predosmansko doba nije bilo pravih gradskih naselja. Arhitektura je bila najrazvijenija umjetnost u Osmanskom Carstvu. Vladarev dvor i institucija vakufa bili su glavni nosioci gradnje javnih i sakralnih objekata, za razliku od hrišćanskih zemalja gdje je crkvena organizacija glavni nosilac arhitektonske djelatnosti. [[File:Livno-Stari most.jpg|mini|desno|[[Most na Dumanu]] u [[Livno|Livnu]] iz XVII stoljeća]] == Mostovi == Mostovi iz osmanskog perioda predstavljaju remek-djelo ne samo tadašnjeg graditeljstva nego i današnjice zahvaljujući metodologiji izgradnje. Tokom svog postojanja izloženi su različitim razarajućim utjecajima: poplave, djelovanja snažnih bujica, miniranja, bombardovanja, te od stalnog utjecaja saobraćaja koji se odvija preko mosta. Nekoliko mostova u cijelosti je prebačeno na nove lokacije. Obavljena saniranja i rekonstrukcije ponekad su se pokazale neadekvatnim i na određeni način narušili njihov autentični izgled, a u nekim slučajevima čak i doprinijeli daljnjoj degradaciji. <ref name="Azra">{{Cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/322204057_MOSTOVI_U_DOBA_OSMANSKOGA_CARSTVA_U_BOSNI_I_HERCEGOVINI_BRIDGES_FROM_THE_OTTOMAN_PERIOD_IN_BOSNIA_AND_HERZEGOVIN |title=Azra Kurtovic, Naida Ademović - MOSTOVI U DOBA OSMANSKOGA CARSTVA U BOSNI I HERCEGOVINI |work=Univerzitet u Sarajevu |access-date= 13. 9. 2019}}</ref> Brojni su mostovi iz osmanskog perioda, a najpoznatiji su: * [[Stari most]] u Mostaru * [[Most Mehmed-paše Sokolovića]] u Višegradu. Zajedno sa Starim mostom u Mostaru, nalazi se na [[UNESCO]]-ovoj [[Spisak Svjetske baštine u Bosni i Hercegovini|listi mjesta svjetske baštine u Bosni i Hercegovini]].<ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=769 |title=Most Mehmed-paše Sokolovića |work=kons.gov.ba |access-date=13. 3. 2016 |archive-date=22. 1. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200122205637/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=769 |url-status=dead }}</ref> * [[Stari most (Konjic)|Stari most u Konjicu]] * [[Most na Žepi]] je sredinom XX stoljeća prebačen na novu lokaciju, da ne bi bio pokriven vodom novostvorenog vještačkog jezera<ref name="Žepa">{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2519 |title=Azra Kurtovic, Naida Ademović - MOSTOVI U DOBA OSMANSKOGA CARSTVA U BOSNI I HERCEGOVINI |work=Komisija za nacionalne spomenike |access-date=13. 9. 2019 |archive-date=20. 8. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180820234909/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2519 |url-status=dead }}</ref>. Isto se desilo i sa [[Arslanagića most]]om kod [[Trebinje|Trebinja]]. [[File:BiH, Sarajevo - Svrzina kuća 1.jpg|mini|desno|Svrzina kuća u Sarajevu – tipična gradska kuća iz osmanskog perioda]] == Stambena gradska kuća == {{Glavni|Gradska bosanska kuća osmanskog doba|Kuća u Hercegovini iz osmanskog doba}} Nova stambena kuća koju su donijele Osmanlije predstavljala je razvijeniji tip u odnosu na zatečenu drvenu kuću seoskog tipa. Kuća je jasno raščlanjena na prizemlje od kamena i sprat od drveta sa ispunom od ćerpiča ili od dasaka oblijepljenih malterom. Do sprata vodi drveno stepenište u otvoreni prostor divanhane. Sobe su niske sa drvenom tavanicom. Na podu je prostrt ćilim, sredina sobe je slobodna. U njoj porodica danju objeduje na niskim sinijama, a noću spava na dušecima prostrtim po ćilimu. Posteljina je danju u uzidanim drvenim ormarima. Ispod prozora je sećija sa šiljtetima i jastucima. Sobe su doksatno izbačene iznad prizemlja. Doksat izražava savladavanje sile teže, težnja za lebdenjem. Krov je kosi i četvorovodni. U početku su kuće bile odmaknute od ulice i okrenute ka bašti. Vremenom su se primicale ulici, da bi se u XIX vijeku gradile sa doksatom iznad ulica. Bogatije kuće imale su dva dvorišta: muško, sa ekonomskim dijelom, i žensko, porodično, s bunarom ili česmom i cvijećem. Bogatija vlastela gradila je i ishodne kuće za potrebe odmora u ljetnom periodu, sličnih arhitektonskih rješenja.<ref name="Zildžić">{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3009 |title=Zildžića kuća |work=Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BiH |access-date=29. 10. 2017 |archive-date=28. 6. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200628135929/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3009 |url-status=dead }}</ref> [[File:Sarajevo Tram-Stop Bascarsija 2011-10-28.jpg|mini|desno|Čekrekjčina potkupolna džamija u Sarajevu]] [[File:Begova dzamija.jpg|mini|desno|Gazi Husrev-begova džamija u Sarajevu, sa kupolom i polukupolom]] [[File:Suleimania Mosque.JPG|mini|desno|[[Šarena džamija (Travnik)|Sulejmanija džamija u Travniku]], sa četverovodnim krovom u stubovima i prodajnim prostorom u prizemlju]] == Džamija == Džamije u Bosni i Hercegovini nose sve oznake osmanske arhitekture, ali su skromnijih dimenzija. Izuzev dvije, sve su u tlocrtu kvadratnih dimenzija sa središnjim molitvenim prostorom. U sredini prednjeg zida molitvenog prostora nalazi se [[mihrab]], polukružna niša, gdje stoji [[imam]] dok predvodi molitvu. U desnom prednjem uglu je [[minber]] ili propovijedaonica u vidu uzdignutog jednokrakog stubišta. Pozadi je mahvil, uzdignuti prostor gdje za vrijeme klanjanja stoji [[mujezin]]. Ispred ulaza je sofa ili trijem, kao smišljeni psihički posrednik između ulice (svijeta buke) i džamije (mjesta tišine) <ref name="BejtićA"/> [[Munara]] je obavezni arhitektonski dio džamije, koja se prvenstveno nalazi sa desne strane. Razlikuju se po visini, veličini i obliku presjeka i materijalu od kojeg su izgrađene (drvo, kamen). Postoji nekoliko vrsta džamija. '''Jednoprostorna potkupolna džamija''' je jednostavna arhitektonska kompozicija, sa malobrojnim elementima konstrukcije, raščlanjenosti pa i dekoracije. * [[Džamija Muslihudina Čekrekčije|Čekrekčijina džamija]] u Sarajevu iz 1526. Najstarija sačuvana potkupolna džamija u Sarajevu je Čekrekči Muslihudinova džamija. Ova džamija je po mnogo čemu posebna. Njoj nedeostaje uobičajeni trijem specifičan za potkupolne džamije. Umjesto tijema, s prednje strane džamije, nalaze se trgovačke radnje koje su ukomponirane u džamijsku cjelinu. Specifičnost ove džamije je i munara koja je uvučena u centralni kubus objekta. Čekrekčijina džamija objedinjuje tradiciju bursanskog i ranocarigradskog stila, što ukazuje da je riječ o gradnji koja prethodi klasičnom osmanskom arhitektonskom stilu.<ref>[https://akos.ba/osmanska-arhitektura-u-srcu-sarajeva-sarajevske-potkupolne-dzamije/ Sarajevske potkupolne džamije]</ref> * [[Jeni džamija]] u Travniku iz 1549. * [[Aladža džamija]] u [[Foča|Foči]] iz 1550. '''Džamiji sa kupolom i polukupolom''' pripadaju samo dvije: * [[Gazi Husrev-begova džamija]] u Sarajevu iz 1531, po projektu glavnog osmanskog mimara Adžema Esira Alija. Sama godina izgradnje džamije upućeuje na prelazni period u osmanskoj arhitekturi, te je ona jedan od posljednjih objekata građenih u ranocarigradskom stilu. * [[Ferhat-pašina džamija]] u [[Banja Luka|Banjoj Luci]]. Poseban i najbrojniji tip su '''džamije sa četverovodnim krovom''' i ravnom drvenom tavanicom. Dijele se u dva podtipa: tip jednoprostorne džamije, koji preovladava, i tip džamije sa stupovima. Ovom drugom tipu u Bosni pripada desetak džamija velikih dimenzija koje se javljaju u Bosni u posljednjim stoljećima osmanske uprave. Ovaj tip džamija predstavlja novo tlocrtno rješenje gdje stupovi nose tavanicu i mahvil postavljen duž prednjeg i dva bočna zida. Arhitektonski najznačajnija džamija ovog tipa u Bosni i Hercegovini je: * [[Šarena džamija (Travnik)|Sulejmanija džamija u Travniku]] (Šarena džamija), izgrađena 1815. na temeljima mnogo starije. U prizemlju je ispod čitave džamije kameni bezistan u kojem je ranije bilo 10 dućana, koji su danas uklonjeni. Molitveni prostor je iznad bezistana. * [[Džamija šejha Magribije|Magribija džamija]] u Sarajevu * [[Gazanferija džamija]] u Banjoj Luci [[Datoteka:Baščaršija - panoramio (1).jpg|mini|desno|Brusa bezistan]] == Bezistan == Bezistan je složena riječ od [[Arapski jezik|arapskog]] ''bezz'' i [[Perzijski jezik|perzijskog]] nastavka (i)stan, a znači mjesto gdje se bez ili platno prodaje (od [[Svila|svile]], [[pamuk]]a i [[lan]]a). Kasnije je korišten za prodaju i druge skupocjene robe. Bezisteni su vrlo solidno građene zgrade. Zidani su od kamena i presvedeni kupolama ili bačvastim svodovima. Osnovica im je pravougaonik ili kvadrat. Zidovi su im debeli metar i više. Privredni život i graditeljska ekspanzija Sarajeva i drugih većih gradova u 16. vijeku bili su u znaku [[Trgovina|trgovine]] i [[zanat]]stva, najviše zahvaljujući poslovnoj preduzimljivosti [[Dubrovačka Republika|dubrovčana]]. Uvozi se razna tekstilna roba, [[riža]], [[papir]], čoha. Izvozi se [[vosak]], živa stoka, koža. Da bi se unaprijedila trgovina, sagrađena su tri bezistana u Sarajevu, dva u [[Travnik]]u i jedan u Banjoj Luci. * '''Mehmed-begov bezistan''', * [[Gazi Husrev-begov bezistan|Gazi Husrev-begov]] i * '''Rustem-pašin''' ([[Brusa bezistan]]) je izgrađen 1551. u Sarajevu . Njegov osnivač je [[Rustem-paša Opuković]], porijeklom iz Sarajeva ili iz njegove okoline. Ima 6 velikih kupola, promjera 7 metara (visina vrha kupole je oko 12,50 m iznad poda prizemlja bezistana), i 2 kupolice koje su izvedene od turske cigle. Kupole se oslanjaju na dva stupca. Svi prozorski otvori kao i otvori vrata imaju šembrane izvedene od fino obrađenog kamena, a krila vrata i prozorski kapci su od kovanog gvožđa. Jedini je primjerak potkupolnog bezistana na prostorima bivše [[Jugoslavija|Jugoslavije]]. Nakon [[Austro-ugarska okupacija Bosne i Hercegovine|austrougarske okupacije]] korišten je kao magacin vojničkih uniformi, trgovina manufakturne robe, paromlin, kao magacinski prostor, tržnica mliječnih proizvoda i robna kuća suvenira. Od 2001 enterijer Brusa bezistana je preuređen tako da je dobio funkciju stalne postavke [[Muzej grada Sarajeva|Muzeja grada Sarajeva]]. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 4. do 10. jula 2006. godine, donijela je odluku da se proglasi za [[nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]].<ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2841 |title=Brusa bezistan |work=kons.gov.ba |access-date=13. 9. 2016 |archive-date=30. 6. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630013726/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2841 |url-status=dead }}</ref> Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Marti Cheery, [[Amra Hadžimuhamedović]] (predsjedavajuća), [[Dubravko Lovrenović]] i [[Ljiljana Ševo]] i Tina Wik . [[File:Te%C5%A1anj_-_Tour_de_l%27horloge_1.JPG|mini|desno|Tešanjska sahat-kula i [[Tešanjska tvrđava]]]] == Kule i odžaci == {{Glavni|Kula}} Turska feudalna gospoda (spahije) gradila je po svojim imanjima posebne kamene dvorce ili kule na više spratova. Služile su za stanovanje i za odbranu. Uz kule gradili su se odžaci ili konaci kao stambeni objekti. To su redovito jednospratne zgrade. U Bosni i Hercegovini ima preko četrdeset sela i zaselaka imenom Kula i dvanaest Kulina, trideset i jedno naselje zove se Odžak, četiri Odžaci i jedno Odžačina. Poseban vid kula i građevina su [[Sahat-kula|sahat-kule]]. == Turbeta u Bosni i Hercegovini == {{Glavni|Turbe (mauzolej)}} U [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] nakon osmanskih vremena, ostala su mnoga turbeta, kao obilježje na nečije djelo i postojanje. Mnoga turbeta u Bosni i Hercegovini osim [[Historija|historijskog]] imaju i [[Religija|religiozno]] značenje. == Reference == {{Refspisak|2}} {{Commonscat|Ottoman architecture in Bosnia and Herzegovina}} [[Kategorija:Osmanska arhitektura u Bosni i Hercegovini| ]] d3f63zfuolwq2ks5ulrqbqrp6d6bt09 Nacionalni park Đerdap 0 484457 3899293 3895705 2026-06-20T18:46:52Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899293 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zaštićeno područje | naziv = Nacionalni park Đerdap | alt_naziv = | kategorija_za_IUCN = II | slika = Golubac.JPG | veličina_slike = 250px | alt_slike = | opis_slike = Tvrđava Golubac | karta = | karta_alt = | opis_karte = | veličina_karte = | reljef = da | mapframe_zoom = 9 | oznaka = | pozicija_oznake = | marker = | veličina_markera = | koordinate = {{coord|43|57|08|N|19|47|39|E|type:landmark|display=inline}} | koord_ref = | lokacija = | najbliži_grad = [[Kladovo]], [[Srbija]] | površina = 636.08 km<sup>2</sup> | oznaka = | ovlašteno = | napravljeno = | osnovano = 1975. | određeno = | br_posjetioca = | posjetioci_god = | posjetioci_ref = | upravljačko_tijelo = Nacionalni park Đerdap | upravnik = | operater = | vlasnik = | svjetska_baština = | veb-sajt = | url = | dijete = | ugrađeno = | ugrađeno1 = | ugrađeno2 = }} '''Nacionalni park Đerdap''' se nalazi u sjeveroistočnom dijelu [[Srbija|Republike Srbije]], na samoj međunarodnoj granici sa [[Rumunija|Rumunijom]]. Specifičan razvoj, vrlo povoljna đerdapska [[klima]], složena geomorfologija klisura, [[kanjon]]a i dubokih uvala, ovaj prostor izdvajaju kao jedinstveno [[Evropa|evropsko]] područje [[Flora|flore]] i [[Fauna|faune]]. [[Flora]] Đerdapa se odlikuje raznovrsnošću i bogatstvom. Na prostoru parka opstaje preko 1100 biljnih vrsta. Raznolikost staništa i zajednica se odrazila i na faunu koja poput flore, nosi obilježje reliktnosti. Na ovom prostoru se mogu sresti [[medvjed]], [[risovi|ris]], [[vuk]], [[šakal]], [[štekavac]], [[sova]] ušara, crna [[roda]] kao i mnoštvo drugih vrsta. Virovi Dunava i Đerdapskog jezera, staništa su najraznovrsnijih vrsta [[riba]] od kojih su najznačajniji: [[som]], smuđ, klen, štuka, bucov, mrena, bodorka, crvenperka, deverika, [[šaran]], kečiga. Pored Dunava, pecati se može i na jezeru Veliki Zaton (2&nbsp;km od Majdanpeka). Vrlo povoljni uslovi za život bili su razlog stalnog prisustva čovjeka o čemu svjedoče mnogi [[Arheologija|arheološki]] nalazi i kulturno-historijski spomenici, kao što su naselje [[Lepenski Vir]], [[Golubac (tvrđava)|Golubački grad]], ostaci [[Trajanov most|Trajanovog mosta]], [[Trajanova tabla|Trajanove table]], [[Granice Rimskog carstva|rimskog limes]]a, raznovrsni kasteli, do očuvanih primjera narodne [[Srbi|srpske]] [[arhitektura|arhitekture]]. Preko puta Trajanove table, koja je inače vidljiva samo sa vode, sa [[Rumunija|rumunske]] strane je crkva i 40 metara visoka, u stijeni uklesana statua koja predstavlja starog rumunskog cara Decibela (Decebalus), koji se u I vijeku borio protiv [[Rimsko Carstvo|Rimljana]]. Poslije nekoliko poraza, na kraju je 106. rimska vojska predvođena Trajanom odnijela pobjedu čime je tadašnja Rumunija postala rimska provincija, a Decibel je izvršio samoubistvo. Statua je rađena od 1994 – 2004 godine i koštala je preko milion [[dolar]]a. Na arheološkom lokalitetu "Okno" se nalazi prahistorijski [[rudnik]] (3800 – 3200 p.n.e), gde je pored 40-ak okana otkriven veliki broj alatki izrađenih od riječnih oblutaka i [[jelen]]skih rogova.<ref>{{Cite web |url=http://www.discoverserbia.org/sr/istocna-srbija/nacinalni-park-djerdap |title=Nacionalni park Đerdap - www.discoverserbia.org |access-date=9. 11. 2021 |archive-date=18. 6. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618064103/http://www.discoverserbia.org/sr/istocna-srbija/nacinalni-park-djerdap |url-status=dead }}</ref>| == Zaštićeno područje == Ukupna površina [[Nacionalni park|Nacionalnog parka]] iznosi 93.968 hektara, a zaštitnom zonom obuhvaćeno je 63.608 hektara pa je ovo najveći nacionalni park Srbije. Osnovni prirodni fenomen ovog područja je magična [[Đerdapska klisura]] kroz koju protiče rijeka [[Dunav]]. Park se prostire na oko 100&nbsp;km desne obale [[Dunav]]a od Golupca do Karataša kod [[Kladovo|Kladova]] i obuhvata uzani šumoviti brdsko planinski pojas, širine 3–9&nbsp;km uz Dunav, koji se izdiže iznad Dunava od 50-900 metara nadmorske visine. Ovo područje nacionalnim parkom je proglašeno 1975. godine.<ref>[https://npdjerdap.rs/ Nacionalni park Đerdap - npdjerdap.rs]</ref> Đerdap je međunarodno priznat i kao važno biljno područje (IPA); dominira 57 različitih, veoma složenih i raznolikih šumskih zajednica. Identifikovano je preko 1.100 vrsta i podvrsta vaskularnih biljaka, što čini više od četvrtine svih biljnih vrsta Srbije. [[File:Mali kormorani, Djerdap NP, Srbija (16).jpg|mini|180px|Mali kormorani u NP Đerdap]] [[File:Aquila pomarina orlik krzykliwyAM-crop.jpg|mini|180px|Orao kliktaš (''Aquila pomarina'')]] [[File:2014-05-18 Sterna hirundo, Killingworth Lake, Northumberland 02.jpg|mini|lijevo|180px|Obična čigra (''Sterna hirundo'')]] [[File:Chlidonias niger (Marek Szczepanek).jpg|mini|lijevo|180px|Crna čigra (''Chlidonias niger'')]] === Ramsarsko područje === Dio nacionalnog parka površine 66.525 ha, uz desnu obalu rijeke Dunav i Đerdapsku klisuru proglašen je 08.06.2020. za [[Ramsarsko područje]] pod brojem ID 2442).<ref name="ramsarser">{{Cite web |url=https://rsis.ramsar.org/ris-search/?f%5B0%5D=regionCountry_en_ss%3AEurope&f%5B1%5D=regionCountry_en_ss%3ASerbia&pagetab=1 |title= Ramsarska područja u Srbiji |work= Ramsar Sites Information Service - rsis.ramsar.org |access-date= 9. 2. 2021}}</ref><ref name="ramsar rzzp">{{Cite web |url=https://www.zzps.rs/wp/ramsarska/?script=lat |title=Ramsarska područja u Srbiji |work=Zavod za zaštitu prirode Srbije - /www.zzps.rs/ |access-date=9. 12. 2021 |archive-date=29. 12. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229151521/https://www.zzps.rs/wp/ramsarska/?script=lat |url-status=dead }}</ref> Močvarna staništa sastoje se od otvorenog rezervoara vode, rijeka, potoka, bara i močvara sa pripadajućim vodenim biljkama, trskom i rubnim zajednicama [[Vrba|vrbe]] (''Salix spp.'') i johe (''Alnus glutinosa''). Đerdap je izuzetno važan za ptice selice kao i one kojima je to stalno stanište, zbog svog geografskog položaja i činjenice da se velike vodene površine na lokalitetu rijetko smrzavaju. Zimi je prisutno i do 150.000 ptica, od kojih su većina [[patke]], [[Guska|guske]] i [[labud]]ovi. Lokalitet je također leglo za brojne zaštićene vrste kao što su obična čigra (''Sterna hirundo'') i crna čigra (''Chlidonias niger''), obe navedene u Aneksu I Direktive o pticama EU.<ref name="ramsar dunav">{{Cite web |url=https://www.zzps.rs/wp/ramsarska/?script=lat |title=Ramsarsko područje Nacionalni park Đerdap u Srbiji |work=Zavod za zaštitu prirode Srbije - /www.zzps.rs/ |access-date=9. 12. 2021 |archive-date=29. 12. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229151521/https://www.zzps.rs/wp/ramsarska/?script=lat |url-status=dead }}</ref> U posebno značajne vrste ptica za Đerdap spadaju: mali [[kormoran]] (''Phalacrocorax pygmаeus''), [[orao]] kliktavac (''Aquila pomarina''), patuljasti orao (''Hieraeetus pennatus''), belorepan (''Haliaеetus albicilla''), suri orao (''Aquila chrysaetos''), sivi [[soko]] (''Falco pereginus''), prdavac (''Crex crex''), crna [[roda]] (''Ciconia nigra''), buljina (''Bubo bubo''), uralska sova (''Strix uralensis''), [[ćuk]] (''Otus scops''), bela čiopa (''Apus melba''), daurska [[lasta]] (''Hirundo daurica'').<ref name="ramsardunav">{{Cite web |url=https://rsis.ramsar.org/ris/2442 |title= Ramsarsko područje Dunav ID 2442 |work= Ramsar Sites Information Service - rsis.ramsar.org |access-date= 9. 2. 2021}}</ref> == Reference == {{refspisak}} {{Portal|Srbija}} {{Commonscat|Iron Gate (Danube)}} {{Nacionalni parkovi u Srbiji}} {{DEFAULTSORT:Đerdap, Nacionalni park}} [[Kategorija:Nacionalni parkovi u Jugoslaviji]] [[Kategorija:Ramsarska područja u Srbiji]] [[Kategorija:Zaštićena područja osnovana 1975.]] 3dpm1crikaq0f4bbigrsq0al1rvhb22 Nedostatak beta-ketotiolaze 0 487704 3899322 3889255 2026-06-20T21:32:59Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899322 wikitext text/x-wiki {{Infokutija bolest |ime =Nedostatak beta-ketotiolaze<br>(Nedostatak 3-oksotiolaze)<br>(Nedostatak mitohondrijskog acetoacetil-koenzima tiolaze A)<br>(Nedostatak alfa-metil-acetoacetil-CoA tiolaze) | slika = L-isoleucine-skeletal.svg |veličina_slike=300px | opis_slike = [[Izoleucin]] *Oblast: [[Medicinska genetika]] | pronounce = | field = | symptoms = | complications = | onset = | duration = | types = | causes = | risks = | diagnosis = | differential = | prevention = | treatment = | medication = | prognosis = | frequency = | DiseasesDB = 29824 | ICD10 = E71.1 | ICD9 = | ICDO = | OMIM = 203750 | MedlinePlus = | eMedicineSubj = | eMedicineTopic = | MeshID = | Orphanet = 134 }} '''Nedostatak beta-ketotiolaze''' je rijedak, [[autosomno nasljeđivanje|autosomno recesivni]] [[metabolički poremećaj]] u kojem organizam ne može pravilno obraditi [[aminokiselina|aminokiselinu]] [[izoleucin]] ili produkte raspadanja [[lipid]]a.<ref>{{Cite web|url=http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?lng=en&Expert=134|title=Orphanet: Beta ketothiolase deficiency|last=RESERVED|first=INSERM US14 -- ALL RIGHTS|website=www.orpha.net|language=en|access-date=2017-07-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://omim.org/entry/203750|title=OMIM Entry - # 203750 - ALPHA-METHYLACETOACETIC ACIDURIA|website=omim.org|language=en-us|access-date=2017-07-02}}</ref> Zajedno sa [[nedostatak sukcinil-CoA:3-oksoacid CoA transferaze|nedostatkom SCOT-a]], pripada grupi poremećaja koji se nazivaju poremećaji korištenja [[keton]]a. Tipska dob početka ovog poremećaja je između 6 i 24 mjeseca. ==Simptomi i znaci== Znakovi i simptomi nedostatka beta-ketotiolaze uključuju [[povraćanje]], [[dehidracija|dehidraciju]], probleme s [[disanje]]m, ekstremni umor i povremeno [[konvulzije]]. Ove epizode se nazivaju ketoacidotisni napadi i ponekad mogu dovesti do [[koma|kome]]. Napadi se javljaju kada se spojevi koji se nazivaju [[organske kiseline]] (koji nastaju kao produkti razgradnje [[aminokiselina]] i [[masti]]) nagomilaju do toksičnih nivoa u krvi. Ovi napadi su često izazvani [[infekcija]]ma, [[gladovanje]]m (nekonzumiranjem hrane), ili u nekim slučajevima, drugim tipovima stresa. ==Genetika== [[slika:autorecessive.svg|thumb|Nedostatak beta-ketotiolaze je autosomno recesivan]] Ovo stanje se nasljeđuje po [[autosomno nasljeđivanje|autosomno recesivno]] obrascu i izuzetno je rijetko jer je prijavljeno samo kod 50 do 60 osoba širom svijeta. Nedostatak beta-ketotiolaze uzrokuju [[mutacije]] u [[gen]]u ''[[ACAT1]]''. [[Enzim]] koji stvara gen ''ACAT1'' ima esencijalnu ulogu u razgradnji proteina i masti u ishrani. Konkretno, odgovoran je za obradu [[izoleucin]]a, [[aminokiseline]] koja je dio mnogih proteina. Ovaj enzim također obrađuje [[keton]]e, koji nastaju tokom razgradnje [[masti]]. Ako mutacija u "ACAT1" genu smanjuje ili eliminira aktivnost ovog enzima, organizam nije u stanju da pravilno procesuira izoleucin i ketone. Kao posljedica toga, mogu se nakupiti štetni spojevi i uzrokovati da krv postane previše kisela ([[ketoacidoza]]), što narušava funkciju [[tkiva]], posebno u [[CNS|centralnom nervnom sistemu]]. ==Dijagnoza== U nedostatku beta-ketotiolaze, alfa-metil-beta-keto-butirat, alfa-metil-beta-OH-butirat i tiglil glicin (uzvodni metaboliti zahvaćenog enzima) mogu se akumulirati i mogu se otkriti analizom organske kiseline u urinu pomoću GC–MS. Ovo može pomoći u dijagnozi, ali za precizniju procjenu potrebno je izvršiti [[genetičko testiranje]]. ==Reference== {{refspisak}} Ovaj članak uključuje tekst iz javnog domena iz [http://ghr.nlm.nih.gov Nacionalne medicinske biblioteke SAD-a] == Vanjski linkovi == * [https://medlineplus.gov/genetics/condition/beta-ketothiolase-deficiency/ Medline Plus] * [https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/872/beta-ketothiolase-deficiency Rare Diseases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211021093827/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/872/beta-ketothiolase-deficiency |date=21. 10. 2021 }} {{Medicinski izvori | DiseasesDB = 29824 | ICD10 = E71.1 | ICD9 = | ICDO = | OMIM = 203750 | MedlinePlus = | eMedicineSubj = | eMedicineTopic = | MeshID = | Orphanet = 134 }} {{Patologija metabolizma aminokiselina}} [[Kategorija: Geni na hromosomu 11]] [[Kategorija: Poremećaji metabolizma aminokiselina]] [[Kategorija: Autosomno recesivni poremećaji]] [[Kategorija: Rijetke bolesti]] h693ly4wmfbctx34nhc3kc9lbipwndk Nekropola sveta Barbara 0 489632 3899403 3877530 2026-06-21T10:39:26Z MaGa 29752 +slika 3899403 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Svjetska baština | SB = Nekropola sveta Barbara | zvanični_naziv = | slika = Sv Barbara Dubravka (18).jpg | veličina_slike = | opis = | dio = [[Stećci (svjetska baština UNESCO-a)|Stećci - srednjovjekovni nadgrobni spomenici]] | sadrži = 1 | lokacija = [[Dubravka]], [[Dubrovnik]], {{flag|Hrvatska}} | kriterij = iii, vi | ID = 1504 | koordinate = | godina = 2016. | proširenja = | ugroženost = ne | površina = | tampon-zona = | veb-sajt = | locmapin = | opis_karte = | širina_karte = | reljef = <!-- "1" za refeljnu kartu ako je dostupna --> | dijete = <!-- "yes" ako je ova infokutija unutar neke druge --> | ugrađeno = <!-- za ugrađivanje druge infokutije unutar ove --> }} ''' Nekropola sveta Barbara''' nalazi se u na području [[Konavle|Konavla]], [[Hrvatska]]. Nekropola je na listi 28 [[Srednji vijek|srednjovjekovnih]] nekropola [[stećak]]a koje su 2016. godine proglašene [[Stećci (svjetska baština UNESCO-a)|Svjetskom baštinom UNESCO]]-a. Na listi je 20 nekropola u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], po 3 u [[Srbija|Srbiji]] i [[Crna Gora|Crnoj Gori]], i 2 u [[Hrvatska|Hrvatskoj]].<ref name="stećci">{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1504 |title= Stećci srednjovjekovni nadgrobni spomenici - 1504 |work=UNESCO: Svjetska baština - whc.unesco.org |access-date= 9. 2. 2021}}{{en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://unescobih.mcp.gov.ba/spomenici/Default.aspx?id=14274 |title=Državna komisija |access-date=20. 3. 2022 |archive-date=17. 1. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200117193937/http://www.unescobih.mcp.gov.ba/spomenici/Default.aspx?id=14274 |url-status=dead }}</ref> Ovi monolitni kameni nadgrobni spomenici (stećci) nastali su u periodu od druge polovine 12. do 16. vijeka, iako su se najintenzivnije izrađivali tokom 14. i 15. stoljeća.<ref name="Bešlagić">{{Cite web |url= https://archive.org/details/SefikBeslagicStecciKulturaIUmjetnost |title=Šefik Bešlagić: STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST|work= Sarajevo: Veselin Masleša, 1971 |access-date= 9. 2. 2017}}</ref> Stećci su izuzetno svjedočanstvo o duhovnim, umjetničkim i historijskim aspektima srednjovjekovnih kultura jugoistočne Evrope, područja u kojem su se tradicije i uticaji evropskog zapada, istoka i juga ispreplitali sa ranijim tradicijama. Ističu se po svojoj međukonfesionalnosti, a ispod njih su sahranjivani pripadnici sve tri srednjovjekovne [[Kršćanstvo|kršćanske]] zajednice, uključujući [[Pravoslavlje|pravoslavnu]], [[Katoličanstvo|katoličku]] i [[Crkva bosanska|Crkvu bosansku]]. [[File:Bosnia around 1412.png|mini|180px|lijevo|Hum 1412. god, kao dio Bosanskog kraljevstva. Konavle su pripadale feudalnim gospodarima Pavlovićima i Kosačama]] == Historija == Srednjovjekovno [[Humska zemlja|Zahumlje]] je bilo je do 1326. godine u sastavu: [[Bizantijsko Carstvo|Bizantijskog Carstva]], [[Hrvatsko Kraljevstvo|hrvatske kraljevine]], [[Raška|Raške]], [[Duklja|Duklje]], [[Srbija|srpskog carstva]] i [[Mađarska|Mađarske kraljevine]]. Od druge polovine 14. stoljeća bilo je u sastavu [[Bosansko Kraljevstvo|Bosanskog kraljevstva]]. Konavlima je u početku upravljala plemićka porodica [[Sankovići]], a kasnije su podijeljeni između [[Pavlovići|Pavlovića]] i [[Kosače|Hranić-Kosača]]. U periodu od 1419. do 1426. godine [[Dubrovačka republika]] otkupljuje Konavle, dio po dio, od obitelji [[Sandalj Hranić|Sandalja Hranića]] i Pavlovića i područje postaje sastavni dio Republike. Sokol, obližnje utvrđenje, postaje glavna vojna baza Konavala (Dubrovnik), a konavski knez prelazi u Pridvorje. Prvobitna crkva svete Barbare je vjerovatno sagrađena u srednjem vijeku, dok postojeća crkva datira iz 1899. godine. Sahranjivanje na lokalitetu nastavljeno je i u kasnijim periodima, posebno od kraja 19. do druge polovine 20. stoljeća. Međutim, to nije imalo značajnijeg utjecaja na stariji (srednjovjekovni) dio groblja, i ono je ostalo netaknuto. Čak je u novije vrijeme bilo i prilagođavanja u pogledu izbora materijala i ukrasa na nadgrobnim spomenicima. == Opis == Nekropola se nalazi u blizini konavskog sela Dubravka u neposrednoj blizini granica Hrvatske, Crne Gore i Bosne i Hercegovine. Lokalitet se gotovo kontinuirano razvijao od prahistorije. Riječ je o kompleksnom arheološkom lokalitetu sa nekoliko razvojnih faza. Osim nekropole sa stećcima, na lokalitetu se nalazi i crkva svete Barbare sagrađena 1889. godine na mjestu starije crkve. Ograđena je suhozidom uz koju se nalazi prahistorijski [[tumul]] iz [[Bronzano doba|bronzanog doba]]. U groblje se nalaze dva ulaza sa po dva srednjovjekovna nadgrobna spomenika na svakom ulazu. Neposredno uz nekropolu prolazio je put koji je povezivao primorje i Konavle sa zaleđem i [[Hum|Hercegovinom]]. Bio je u upotrebi od antičkih vremena do kasnog srednjeg vijeka.<ref name="unescost">{{Cite web |url=https://www.stecciwh.org/dubravka-sv-barbara-konavle/ |title= Sveta Barbara, Dubravka |work=UNESCO: Svjetska baština - www.stecciwh.org |access-date= 9. 2. 2021}}{{en}}</ref> Na nekropoli se nalaze 104 stećka. Dominiraju dvije vrste: sanduci i ploče. Ornamenti uključuju motive stilizirane loze, rozete i krstovi, luk i strijele, ruke i šake. Nije zabilježen nijedan natpis. == Reference == {{Refspisak}} {{Portal|Hrvatska}} {{DEFAULTSORT:Sveta Barbara, Nekropola}} [[Kategorija:Stećci svjetska baština u Hrvatskoj‎]] [[Kategorija:Dubrovnik]] [[Kategorija:Stećci u Hrvatskoj]] 4043ivteueo088d2en0pw9by5te8zym Obična varijabilna imunodeficijencija 0 489870 3899371 3889615 2026-06-21T07:40:49Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899371 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zdravstveno stanje | naziv =Obična varijabilna imunodeficijencija | sinonimi = | slika =Genetic Immunodeficiencies.svg | veličina_slike = 300px | alt = | opis_slike = Nasljedne imunodeficijencije | izgovor = | specijalnost = | simptomi = | komplikacije = Autoimunske manifestacije ([[perniciozna anemija]], [[autoimunska hemolitskka anemija]] (AHA), [[idiopatska trombocitopenična purpura]] (ITP), [[psorijaza]], [[vitiligo]], [[reumatoidni artritis]], primarna [[hipotireoza]], [[atrofijski gastritis]]. | pojava = | trajanje = | vrste = | uzroci = | rizici = | dijagnoza = | diferencijalna_dijagnoza = | prevencija = | tretman = | lijek = | prognoza = | frekvencija = 1/25.000 do 1/50.000 širom svijeta | smrtnost = }} '''Obična varijabilna imunodeficijencija''' ('''CVID''') je [[imunost|imunski poremećaj]] karakteriziran ponavljajućim [[infekcija]]ma i niskim razinama [[antitijela]], posebno u tipovima [[imunoglobulin]]a (Ig) IgG, IgM i IgA.<ref name="CVID Lib of Medicine">{{cite web|title=Common Variable Immune Deficiency|url=http://ghr.nlm.nih.gov/condition/common-variable-immune-deficiency|website=Genetics Home Reference|access-date=8. 2. 2016}}</ref> Općenito simptomi uključuju visoku osjetljivost na strane napadače, [[hronična bolest pluća|hroničnu bolest pluća]], te [[upale]] i [[infekcije]] [[probavni sistem|gastrointestinalnog trakta]].<ref name="CVID Lib of Medicine" /> Podjednako pogađa muškarce i žene. Stanje se može naći kod djece ili tinejdžera, ali se općenito ne dijagnosticira ili prepozna sve do odrasle dobi. Prosječna starost dijagnoze je između 20-50 godina. Međutim, simptomi se jako razlikuju među ljudima. "Varijabilna" se odnosi na heterogene kliničke manifestacije ovog poremećaja, koje uključuju ponavljajuće bakterijske infekcije, povećan rizik za autoimunske bolesti i [[limfom]]a, kao i gastrointestinalne bolesti.<ref name="UpToDate: CVID in adults">Cunningham-Rundles, C. Clinical manifestations, epidemiology, and diagnosis of common variable immunodeficiency in adults. In: UpToDate, Notarangelo, LD, Feldweg, AM (Eds), UpToDate, Waltham, MA, 2020. Retrieved April 08, 2020.</ref> CVID je doživotna bolest. == Znakovi i simptomi == Simptomi CVID-a razlikuju se među oboljelima. Njegove glavne karakteristike su [[hipogamaglobulinemija]] i rekurentne [[infekcije]]. Hipogamaglobulinemija se manifestuje kao značajno smanjenje nivoa [[Imunoglobulin G|IgG]] [[antitijela]], obično uz [[IgA]] antitijela. Nivoi [[IgM]] antitijela su također smanjeni kod otprilike polovine ljudi.<ref name=Herriot2008>{{cite journal |vauthors=Herriot R, Sewell WA |title=Antibody deficiency |journal=Journal of Clinical Pathology |volume=61 |issue=9 |pages=994–1000 |year=2008 |pmid=18755724 |doi=10.1136/jcp.2007.051177 |s2cid=25106807 }}</ref> Infekcije su direktna posljedica niskog nivoa antitijela u cirkulaciji, koja ih ne štite adekvatno od patogena. [[Mikroorganizmi]] koji najčešće uzrokuju infekcije kod CVID su [[bakterije]] ''[[Haemophilus influenzae]]'', ''[[Streptococcus pneumoniae]]'' i ''[[Staphylococcus aureus]]''. Kod ljudi su rjeđe izolovani [[patogen]]i ''[[Neisseria meningitidis]]'', ''[[Pseudomonas aeruginosa]]'' i ''[[Giardia lamblia]]''. Infekcije najviše pogađaju respiratorni trakt ([[nos]], sinusi, [[bronhije]], [[pluća]]) i [[uši]]; mogu se pojaviti i na drugim mjestima, kao što su [[oči]], [[koža]] i [[gastrointestinalni trakt]]. Ove infekcije reaguju na [[antibiotik]]e, ali se mogu ponoviti nakon prestanka uzimanja antibiotika. Kada se teške, ponavljajuće plućne infekcije ne liječe može se razviti i [[bronhiektazija]]. Osim infekcija, osobe sa CVID-om mogu razviti komplikacije. To uključuje: * autoimunske manifestacije, npr. [[perniciozna anemija]], [[autoimunska hemolitska anemija]] (AHA), [[idiopatska trombocitopenija purpura]] (ITP), [[psorijaza]], [[vitiligo]], [[reumatoidni artritis]], primarni [[hipotireoza]], [[atrofijski gastritis]]. Autoimunost je glavni tip komplikacija kod osoba sa K+CVID-om, javlja se u nekom obliku kod do 50% osoba; * maligne bolesti, posebno [[nehodgkinov limfom]] i [[karcinom želuca]]; * enteropatija, koja se manifestira zatamnjivanjem [[crijevna resica|crijevnih resica]] i upalom, a obično je praćena simptomima kao što su grčevi u trbuhu, [[dijareja]], [[zatvor (probava)|zatvor]] i, u nekim slučajevima, malapsorpcija i gubitak težine. Simptomi CVID enteropatije slični su onima kod [[celijakija|celijakije]], ali ne reaguju na dijetu bez glutena. Infektivni uzroci moraju biti isključeni prije nego što se postavi dijagnoza enteropatije, jer su osobe s CVID-om podložnije crijevnim infekcijama, npr. od ''[[Giardia lamblia]]''; * [[limfocit]]na infiltracija [[tkiva]] koja može uzrokovati povećanje [[limfni čvor|limfnih čvorova]] ([[limfadenopatija]]), slezene ([[splenomegalija]]) i jetre ([[hepatomegalija]]), kao i stvaranje [[granulom]]a. U plućima je to poznato kao [[granulomatozno-limfocitna intersticijska bolest pluća]]. [[Anksioznost]] i depresija mogu se pojaviti kao posljedice suočavanja s ostalim simptomima.<ref>Sanger, David E. [http://www.pia.org.uk/psychosocialstudysummary.htm "An Investigation of Coping and Psychosocial Functioning in Persons with Common Variable Immunodeficiency (CVID)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928041042/http://www.pia.org.uk/psychosocialstudysummary.htm |date=28. 9. 2011 }}, ''Barts and The London NHS Trust'', 2003, accessed August 7, 2011.</ref> Pacijenti sa CVID-om se uglavnom žale na jak [[umor]].<ref>{{cite web|url=https://www.patientslikeme.com/symptoms/show/7-fatigue?condition_id=673|title=PatientsLikeMe - Symptoms|website=www.patientslikeme.com|access-date=14. 4. 2018|archive-date=14. 4. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414234503/https://www.patientslikeme.com/symptoms/show/7-fatigue?condition_id=673|url-status=dead}}</ref> Kao i kod svakog nedostatka [[antitijela]], najčešći tipovi [[infekcija]] i bolesti uključuju uši, sinuse, nos i pluća. Uobičajene infekcije uključuju: *[[Upala pluća]] *[[Infekcije]] [[uši]]ju *[[Sinusitis]] *Hronični [[kašalj]] (traje od nekoliko sedmica do više mjeseci) *Gastrointestinalne infekcije Gastrovaskularne infekcije, kao što su infekcije ili upale su vrlo česte, u većini slučajeva. Mnogi znakovi gastrovaskularne infekcije uključuju [[bol]] u [[trbuh]]u, [[mučnine]], nadimanje, [[povraćanje]], [[dijareja|dijareju]] i gubitak težine. Mnogi pogođeni imaju smanjenu sposobnost apsorpcije hranljivih materija, uključujući [[vitamin]]e, [[protein]]e, [[mineral]]e, [[masti]] i [[šećer]] u probavnom traktu.<ref name="Common Variable Immune Deficiency">{{Cite web|title=Common Variable Immune Deficiency|url=https://rarediseases.org/rare-diseases/common-variable-immune-deficiency/|access-date=18. 11. 2021|website=NORD (National Organization for Rare Disorders)|language=en-US|archive-date=18. 11. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118185937/https://rarediseases.org/rare-diseases/common-variable-immune-deficiency/|url-status=dead}}</ref> Zbog promjena u razvoju u [[B-ćelija]]ma, neke osobe sa običnom varijabilnom imunodeficijencijom imaju nakupine limfocita u limfoidnim tkivima.<ref>{{Cite journal|last1=Giannobile|first1=J.V.|last2=Kapoor|first2=P.|last3=Brown|first3=E.E.|last4=Schroeder Jr.|first4=H.W.|date=februar 2009|title=(1) CVID Patients with HLA∗B8 or ∗B44 Have Higher Numbers of Class Switched Memory B cell Numbers than CVID Patients Without ∗B8 or ∗B44|url=http://dx.doi.org/10.1016/j.jaci.2008.12.055|journal=Journal of Allergy and Clinical Immunology|volume=123|issue=2|pages=S11|doi=10.1016/j.jaci.2008.12.055|issn=0091-6749}}</ref> To može uzrokovati blago do jako natečene limfne čvorove ili upalu slezene. Osim toga, određeni postotak osoba sa običnom varijabilnom imunodeficijencijom podložniji je razvoju određenih oblika raka, više od onih bez uobičajene varijabilne imunodeficijencije. Dva najčešća karcinoma kod pacijenata sa varijabilnom imunodeficijencijom uključuju limfom i određene [[rak želuca|karcinome želuca]].<ref name="Common Variable Immune Deficiency"/> Rizik za ove date karcinome je skoro pedeset puta veći kod pacijenata sa običnom varijabilnom imunodeficijencijom od onih bez. Početni simptomi, uključujući česte infekcije, mogu se javiti tokom adolescencije, međutim, za mnoge pacijente, simptomi i dijagnoza se možda neće pojaviti sve do odrasle dobi. Ljudi sa uobičajenom varijabilnom imunodeficijencijom imaju problema da se bore protiv [[infekcija]] zbog nedostatka proizvedenih [[antitijela]] koja se normalno odustaju od invazivnih [[mikrob]]a.<ref name="Common Variable Immune Deficiency"/> Zbog poremećenog razvoja antitijela, [[vakcine]] nisu efikasne. Ponavljajuće bakterijske infekcije općenito se nalaze u gornjim i donjim područjima respiratornog trakta. Mnogi koji imaju ponavljajuću infekciju pluća prijavljuju razvoj, hronične bolesti pluća i potencijalno po život opasne komplikacije kasnije u životu. == Dijagnoza == Prema studiji Evropskog registra, prosječna starost u kojoj su se pojavili simptomi bila je 26,3 godine.<ref name="CVID epi and research">{{cite journal|last1=Bonilla|first1=Francisco A.|last2=Geha|first2=Raif S.|title=Common Variable Immunodeficiency|journal=Pediatric Research|date=2009|volume=65|issue=5|pages=13R–19R|doi=10.1203/pdr.0b013e31819dbf88|pmid=19190529|s2cid=9361175|doi-access=free}}</ref> Prema kriterijima koje su postavili ESID (European Society for Immunodeficiency) i PAGID (Pan-American Group for Immunodeficiency), CVID se dijagnosticira ako:<ref name="Update in Understanding" /> * osoba ima izrazito smanjenje nivoa [[Immunoglobulin G|IgG]] u serumu (<4,5 g/L) i značajno smanjenje ispod donje granice normale za dob kod najmanje jednog od izotipova [[IgM]] ili [[IgA]]; * osoba ima četiri godine ili više; * osoba nema [[imunski odgovor]] na antitela na proteinske [[antigengge ili imunizaciju. Dijagnoza se uglavnom postavlja isključivanjem, tj. alternativni uzroci hipogamaglobulinemije, kao što je [[X-vezana agamaglobulinemija]], moraju biti isključeni prije nego što se može postaviti dijagnoza CVID-a. Dijagnoza je teška zbog raznolikosti fenotipova uočenih kod osoba sa CVID-om. Na primjer, nivoi imunoglobulina u serumu kod osoba sa KVID-om uvelike variraju. Generalno, ljudi se mogu grupisati na sljedeći način: nema proizvodnje imunoglobulina, samo proizvodnja imunoglobulina (Ig) M ili normalna proizvodnja IgM i IgG. Osim toga, broj [[B-ćelija]] je također vrlo varijabilan. Oko 12% ljudi nema B-ćelije koje se mogu detektovati, 12% ima smanjene razine B- ćelija, a 54% je unutar normalnog raspona. Općenito, ljudi sa CVID-om pokazuju višu frekvenciju [[bevina B-ćelija|nevinih B-ćelija]] i niže frekvencije klasa sa komutacijom [[memorija B-ćelija]]. Učestalosti drugih populacija B-ćelija, kao što su IgD [[memorijske B -ćelije]], [[prijelazne B-ćelije]] i [[CD21]] B-ćelije, također su pogođene i povezane su sa specifičnim karakteristikama bolesti. Iako se CVID često smatra serumskim imunoglobulinom i bolešću posredovanom B-ćelijama, i [[T-ćelije]] mogu pokazati abnormalno ponašanje. Pogođene osobe obično imaju niske frekvencije CD4<sup>+</sup>, markera T-ćelija, i smanjenu cirkulaciju [[rdgulatorna T-ćelija|regulatornih T-ćelija]] i [[T-ćelija prirodna ubica|iNKT ćelija]]. Primjetno, otprilike 10% ljudi pokazuje broj CD4<sup>+</sup> T-ćelija manji od 200 ćelija/mm<sup>3</sup>; ovaj konkretan fenotip CVID-a je nazvan LOCID (Kombinirana imunodeficijencija sa kasnim početkom) i ima lošiju prognozu od klasične CVID. ===Tipovi=== {| class="wikitable" style = "float: desno; margin-left:15px; text-align:center" |- ! Tip ! [[OMIM]] ! [[Gen]] |- | CVID1 | {{OMIM|607594||none}} | ''[[CD278|ICOS]]'' |- | CVID2 | {{OMIM|240500||none}} | ''[[TACI]]'' |- | CVID3 | {{OMIM|613493||none}} | ''[[CD19]]'' |- | CVID4 | {{OMIM|613494||none}} | ''[[TNFRSF13C]]'' |- | CVID5 | {{OMIM|613495||none}} | ''[[CD20]]'' |- | CVID6 | {{OMIM|613496||none}} | ''[[CD81]]'' |} Identificirani su sljedeći tipovi CVID-a, koji odgovaraju mutacijama u različitim genskim segmentima. ==Liječenje== Liječenje se sastoji od nadomjesne terapije [[imunoglobulin]]ima, koja nadoknađuje nedostajućw Ig podtipove . Ovaj tretman se daje u čestim intervalima doživotno, a smatra se da pomaže u smanjenju bakterijskih infekcija i jačanju imunske funkcije.<ref>{{cite web|title=Primary immunodeficiency|url=http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/primary-immunodeficiency/basics/treatment/con-20031958|website=Mayo Clinic|access-date=17. 2. 2016}}</ref> Prije početka terapije, donirane plazme se testiraju na poznate patogene koji se prenose krvlju, zatim se objedinjuju i obrađuju, kako bi se dobili koncentrirani uzorci [[Imunoglobulin G|IgG]]. Infuzije se mogu davati u tri različita oblika: intravenozno (IVIg):,<ref name="pmid16604243">{{cite journal |vauthors=Pourpak Z, Aghamohammadi A, Sedighipour L |display-authors=etal |title=Effect of regular intravenous immunoglobulin therapy on prevention of pneumonia in patients with common variable immunodeficiency |journal=J Microbiol Immunol Infect |volume=39 |issue=2 |pages=114–20 |year=2006 |pmid=16604243 |url=http://www.jmii.org/content/abstracts/v39n2p114.php |format=abstract |access-date=1. 3. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080929033958/http://www.jmii.org/content/abstracts/v39n2p114.php |archive-date=29. 9. 2008 |url-status=dead }}</ref> potkožno (SCIg) i unutarmišićno (IMIg). Primjena intravenskih imunoglobulina zahtijeva umetanje kanile ili igle u venu, obično u ruke ili šake. Budući da se koristi visoko koncentrirani proizvod, infuzije IVIg se vrše svake 3 – 4 sedmice. Potkožne infuzije polahko oslobađaju Ig serum ispod kože, ponovo kroz iglu, a obavljaju se svake sedmice.<ref>{{cite web|last1=Schwartz|first1=Robert A|last2=Modak|first2=Rohit|last3=Modak|first3=Prema|title=Common Variable Immunodeficiency Treatment and Management|url=http://emedicine.medscape.com/article/1051103-treatment|website=Medscape|access-date=17. 2. 2016}}</ref> IIntramuskularne infuzije se više ne koriste u širokoj upotrebi, jer mogu biti bolne i vjerojatnije će izazvati reakcije. Ljudi često doživljavaju neželjene nuspojave na infuzije imunoglobulina, uključujući: * oticanje na mjestu umetanja (često kod SCIG) * jeza * [[glavobolja]] * [[mučnina]] (često kod IVIG) * [[umor]] (često kod IVIG) * [[bolovi]] u mišićima ili bol u [[zglob]]ovima * [[groznica]] (često kod IVIG i rijetko kod SCIG) * [[koprivnjača]] (rijetko) * trombotski događaji (rijetko) * asepsni [[meningitis]] (rijetko, češći kod osoba sa SLE) * [[anafilaksni šok]] (vrlo rijetko).<ref name="immune deficiency foundation">{{cite web|title=Common Variable Immune Deficiency|url=http://primaryimmune.org/about-primary-immunodeficiencies/specific-disease-types/common-variable-immune-deficiency/|website=Immune Deficiency Foundation|access-date=16. 2. 2016}}</ref> Izgledi pacijenata uveliko variraju u zavisnosti od nivoa oštećenja [[pluća]] i drugih organa prije dijagnoze i liječenja. ==Epidemiologija== Kod [[kavkazoid]]a, CVID ima procijenjenu prevalenciju od oko 1:50.000.<ref>{{eMedicine|derm|870|Common Variable Immunodeficiency : Article by Robert A Schwartz}}</ref> Čini se da je bolest manje rasprostranjena među Azijatima i Afroamerikancima. Muškarci i žene su podjednako pogođeni; međutim, među djecom preovlađuju dječaci. Nedavno istraživanje ljudi u Evropi sa primarnim imunodeficijencijama pokazalo je da 30% ima CVID, za razliku od ostalih imunodeficijencija. Oko 10–25% ljudi je nasljedilo bolest, obično preko autosomno-dominantno nasljeđivanje. S obzirom na rijetkost bolesti, još uvijek nije moguće generalizirati prevalenciju bolesti među etničkim i rasnim grupama. CVID skraćuje životni vijek; ali nijedna dosadašnja studija nema zabilježenu srednju starost. Jedna studija sugerira da je srednja dob smrti za muškarce i žene sa 42, odnosno sa 44 godine, ali većina pacijenata uključenih u studiju je još uvijek živa. Oni ljudi s pratećim poremećajima imali su najgoru prognozu, a oni ljudi sa CVID-om samo su imali česte [[infekcije]], imali su najdužu stopu preživljavanja, sa očekivanim životnim vijekom gotovo jednakim općoj populaciji [[UK|Ujedinjenog Kraljevstva]].<ref>{{Cite journal|last1=Chapel|first1=Helen|last2=Cunningham-Rundles|first2=Charlotte|date=1. 6. 2009|title=Update in understanding common variable immunodeficiency disorders (CVIDs) and the management of patients with these conditions|journal=British Journal of Haematology|language=en|volume=145|issue=6|pages=709–727|doi=10.1111/j.1365-2141.2009.07669.x|issn=1365-2141|pmc=2718064|pmid=19344423}}</ref> Osim toga, osobe s CVID-om s jednom ili više neinfektivnih komplikacija imaju 11 puta veći rizik od smrti u odnosu na osobe samo sa infekcijama. ==Historija== Imunodeficijencije obuhvataju mnoge bolesti i genetički su defekti koji utiču na [[imunski sistem]]. Postoji otprilike 150 imunodeficijencija koje obuhvataju preko 120 genetičkih defekata.<ref name="Update in Understanding">{{cite journal|last1=Chapel|first1=Helen|last2=Cunningham-Rundles|first2=Charlotte|title=Update in understanding common variable immunodeficiency disorders (CVIDs) and the management of patients with these conditions|journal=British Journal of Haematology|date=2009|volume=145|issue=6|pages=709–727|doi=10.1111/j.1365-2141.2009.07669.x|pmid=19344423|pmc=2718064}}</ref> [[Charles Alderson Janeway|Charlesu Janewayu Sr.]] općenito se pripisuje prvi opis slučaja CVID-a, 1953. godine.<ref>{{cite journal |vauthors=Janeway CA, Apt L, Gitlin D | year = 1953 | title = Agammaglobulinemia | journal = Trans Assoc Am Physicians | volume = 66 | pages = 200–2 | pmid = 13136263 }}</ref> Slučaj je uključivao 39-godišnjaka koji je imao rekurentne infekcije, bronhiektazije i meningitis.<ref name="CVID new look at old disease">{{cite journal|last1=Park|first1=Miguel A|last2=Ti|first2=James T|last3=Hagan|first3=John B|last4=Maddox|first4=Daniel E|last5=Abraham|first5=Roshini S|title=Common variable immunodeficiency: a new look at an old disease|journal=The Lancet|date=2008|volume=372|issue=9637|pages=9–15|doi=10.1016/s0140-6736(08)61199-x |pmid=18692715|s2cid=205951889}}</ref> Iako je opisana 1953. godine, nije postojala standardna definicija CVID-a sve do 1990-ih, što je izazvalo široku konfuziju tokom postavljanja dijagnoze. Tokom 1990-ih, Evropsko društvo za imunodeficijencije (ESID) i Panamerička grupa za imunodeficijenciju (PAGID) razvili su dijagnostičke kriterije, uključujući minimalnu starost za postavljanje dijagnoze i potrebu da se isključe druga stanja, kako bi opisali bolest. Ovi kriteriji su objavljeni 1999. godine i od tada su neki aspekti, poput povećanja minimalne starosne dobi, promijenjeni. ==Reference== {{refspisak}} * {{cite journal |author1=Moris G. |author2=Garcia-Monco JC | year = 1999 | title = The Challenge of Drug-Induced Aseptic Meningitis | journal = Archives of Internal Medicine | volume = 159 | issue = 11| pages = 1185–1194 | doi = 10.1001/archinte.159.11.1185 | pmid = 10371226 | doi-access = free }} (IVIG and Aseptic Meningitis, association with SLE) == Vanjski linkovi == {{Medicinski izvori | DiseasesDB = 3274 | ICD10 = {{ICD10|D|83||d|80}} | ICD9 = {{ICD9|279.06}} | ICDO = | OMIM = 607594 | OMIM_mult = {{OMIM|240500||none}} {{OMIM|613493||none}} {{OMIM|613494||none}} {{OMIM|613495||none}} {{OMIM|613496||none}} | MedlinePlus = | eMedicineSubj = ped | eMedicineTopic = 444 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|derm|870}} | MeshID = D017074 | Orphanet = 1572 }} * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/bookshelf/br.fcgi?book=gene&part=cvid GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Common Variable Immune Deficiency Overview] {{Imunski poremećaji}} {{Nedostatak receptora ćelijske površine}} {{Portal|Biologija|Medicina}} [[Kategorija:Nasljedne bolesti i poremećaji]] [[Kategorija:Neinfektivna stanja kože povezana s imunodeficijencijom]] [[Kategorija:Pretežni nedostaci antitijela]] 6wjhmq6l0mleawwcyr64gdxynbaueto Nagrada "Holweck" 0 505151 3899300 3891375 2026-06-20T19:10:37Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899300 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nagrada | ime = Nagrada "Holweck" | podnaslov = | trenutne_nagrade = | slika = | veličina_slike = | alt = | opis = | deskripcija = evropska nagrada za fiziku | sponzor = [[Société Française de Physique]], Institut za fiziku | datum = | lokacija = | država = | organizator = [[Société Française de Physique]], Institut za fiziku | voditelj = | preshow_voditelj = | nastupi = | nagrada = | godina = {{Početni datum i godine|1945||}} | godina2 = | nosilac = [[Amaury Triaud]] | veb-sajt = | mreža = | dužina_trajanja = | ocjene = | producent = | režiser = | najbolji_film = | najbolji_režiser = | najviše_nagrada = | najviše_nominacija = | slika2 = | slika2veličina = | alt2 = | opis2 = | prethodno = | glavno = | sljedeće = }} '''Medalja i nagrada Fernand Holweck''' je glavna evropska nagrada za fiziku koju svake godine zajednički dodjeljuju Britanski [[institut za fiziku]] (IOP) i [[Société Française de Physique]] (SFP).<ref name="Award">{{Cite web|url=http://www.iop.org/about/awards/bilateral/holweck/page_38477.html|title=Fernand Holweck Medal and Prize|publisher=Institute of Physics|access-date=14. 1. 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.cirs.info/prix-fiche,langue.eng-id.854.html|title=Scientific prizes and awards / Physics - Holweck Medal and Prize|publisher=International Center for Scientific Research|access-date=14. 4. 2024|archive-date=27. 11. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127051808/http://www.cirs.info/prix-fiche,langue.eng-id.854.html|url-status=dead}}</ref><ref name="125years">{{Cite book|last=Lewis|first=John|title=125 Years: The Physical Society & The Institute of Physics|publisher=Taylor & Francis Ltd|year=1999|isbn=9780750306096|page=235}}</ref> To je jedna od četiri Grand Prix-a SFP-a i jedna od četiri Međunarodne bilateralne nagrade IOP-a, koja se sastoji od zlatne medalje i novčane nagrade od 3000 €. == Historija == Nagrada je ustanovljena 1945. godine kao spomen na [[Fernand Holweck|Fernanda Holwecka]] i druge francuske fizičare koje su proganjali ili ubili nacisti tokom [[Nemačka okupacija Francuske tokom Drugog svetskog rata|njemačke okupacije Francuske tokom Drugog svjetskog rata]], od 1940. do 1945.<ref name="Award"/> Prvobitno je to bila nagrada od 150 funti.<ref>{{Cite book|title=The Grants Register 1983–1985|publisher=Palgrave Macmillan|year=1982|isbn=1349049751|page=996}}</ref> Dodjeljuje se za istaknuti rad u eksperimentalnoj fizici (što odražava Holweckov naučni interes) ili u teorijskoj fizici koja je usko povezana s eksperimentiranjem.<ref name="125years"/><ref>{{Cite book|last=Group|first=Gale|url=https://books.google.com/books?id=9mo7AQAAIAAJ|title=Awards, Honors & Prizes: International and Foreign 1997|date=1. 11. 1996|publisher=Gale / Cengage Learning|isbn=978-0-7876-0879-8|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gZE9AQAAIAAJ|title=British Science News|date=1947|publisher=British Council, Science Department|language=en}}</ref> Nagrada Holweck dodjeljuje se svake godine, naizmenično francuskom fizičaru i britanskom ili irskom fizičaru. Godine 1974. dodijeljene su dvije nagrade za obilježavanje stogodišnjice ova dva društva.<ref name="Award"/> Holweckovi laureati uključuju nekoliko dobitnika [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]].<ref name="Award" /> Nagrada je privukla povećanu medijsku pažnju 2014. kada je dodijeljena iranskom fizičaru [[Ramin Golestanian|Raminu Golestanianu]]. [[Datoteka:Fernand_Holweck.jpg|desno|mini| Fernand Holweck]] == Spisak dobitnika medalje == {| class="wikitable sortable" |+Spisak dobitnika medalje<ref>{{Cite web|url=http://www.iop.org/about/awards/bilateral/holweck/medallists/page_38481.html|title=Holweck medal recipients|publisher=Institute of Physics|access-date=14. 1. 2020}}</ref> !Godina !Dobitnik !Referenca |- |1946. |[[Charles Sadron]] | |- |1947. |[[Edward Neville da Costa Andrade]] | |- |1948. |[[Yves Rocard]] | |- |1949. |[[Leslie Fleetwood Bates]] |<ref>{{Cite journal|date=1. 3. 1949|title=Holweck Prize and Medal : Prof. L. F. Bates|journal=Nature|volume=163|issue=4143|pages=475|bibcode=1949Natur.163R.475.|doi=10.1038/163475b0|doi-access=free}}</ref> |- |1950. |[[Pierre Jacquinot]] | |- |1951. |[[Thomas Ralph Merton]] | |- |1952. |[[Louis Néel]] | |- |1953. |[[J. A. Ratcliffe|John Ashworth Ratcliffe]] | |- |1954. |[[Alfred Kastler]] |<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=epctAAAAIAAJ|title=Laboratory Practice - Google Books|date=23. 3. 2007|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1955. |[[Nicholas Kurti]] | |- |1956. |[[Jean Paul Mathieu]] | |- |1957. |[[Denys Haigh Wilkinson]] | |- |1958. |[[Anatole Abragam]] | |- |1959. |[[Robert Hanbury Brown]] | |- |1960. |[[Jean Brossel]] | |- |1961. |[[Alfred Brian Pippard]] | |- |1962. |[[Jean-François Denisse]] | |- |1963. |[[Frederick Charles Frank]] | |- |1964. |[[Jacques Friedel]] | |- |1965. |[[Martin Ryle]] | |- |1966. |[[Raimond Castaing]] | |- |1967. |[[Heinrich Gerhard Kuhn]] | |- |1968. |[[Pierre-Gilles de Gennes]] |<ref>{{cite web|url=https://www.iucr.org/people/nobel-prize/degennes|title=P.G. de Gennes|publisher=IUCr|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1969. |[[Alan Howard Cottrell]] | |- |1970. |[[Pierre Connes]] | |- |1971. |[[Dennis Gabor]] |<ref>{{cite journal|year=1971|title=1971 Holweck Medal goes to Dennis Gabor|url=https://physicstoday.scitation.org/doi/abs/10.1063/1.3022398|journal=Physics Today|volume=24|issue=10|page=63|doi=10.1063/1.3022398|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1972. |[[Lionel Solomon]] | |- |1973. |[[Brian David Josephson]] |<ref>{{cite journal|year=1973|title=IOP presents awards to four physicists|url=https://physicstoday.scitation.org/doi/abs/10.1063/1.3128241|journal=Physics Today|volume=26|issue=9|pages=67–73|doi=10.1063/1.3128241|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1974. |[[Philippe Nozières]] [[Antony Hewish]] |<ref>{{cite journal|year=1974|title=Hewish and Nozieres receive Holweck Medals|url=https://physicstoday.scitation.org/doi/abs/10.1063/1.3128834|journal=Physics Today|volume=27|issue=8|pages=67–68|doi=10.1063/1.3128834|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1975. |[[Evry Schatzman]] | |- |1976. |[[Harry Elliot]] |<ref>{{cite journal|year=1976|title=Harry Elliot receives British and French medal|url=https://physicstoday.scitation.org/doi/abs/10.1063/1.3023640|journal=Physics Today|volume=29|issue=8|page=72|bibcode=1976PhT....29h..72.|doi=10.1063/1.3023640|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1977. |[[Maurice Goldman (physicist)|Maurice Goldman]] | |- |1978. |[[William Frank Vinen]] |<ref>{{cite journal|year=1978|title=European societies honor Vinen and Walther|url=https://physicstoday.scitation.org/doi/abs/10.1063/1.2995197|journal=Physics Today|volume=31|issue=9|page=68|doi=10.1063/1.2995197|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1979. |[[André Blandin]] | |- |1980. |[[David James Thouless]] | |- |1981. |[[René Turlay]] | |- |1982. |[[Raymond Hide]] | |- |1983. |[[Gérard Toulouse]] | |- |1984. |[[Brebis Bleaney]] |<ref>{{cite journal|year=1984|title=Max Born Prize to Faessler; Holweck medal to Bleaney|url=https://physicstoday.scitation.org/doi/abs/10.1063/1.2915941|journal=Physics Today|volume=37|issue=11|page=117|bibcode=1984PhT....37Q.117.|doi=10.1063/1.2915941|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1985. |[[Denis Jérome]] | |- |1986. |[[Gareth Gwyn Roberts]] | |- |1987. |[[Edouard Fabre (scientist)|Edouard Fabre]] |<ref>{{cite journal|author=Physics Bulletin|date=26. 2. 2015|title=Awards: Holweck Medal and Prize - IOPscience|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/0031-9112/38/6/012|journal=Physics Bulletin|publisher=Iopscience.iop.org|volume=38|issue=6|pages=208|doi=10.1088/0031-9112/38/6/012|access-date=14. 1. 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.the-scientist.com/happenings/happenings-63489|title=Happenings &#124; The Scientist Magazine|publisher=TheScientist|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117080253/https://www.the-scientist.com/happenings/happenings-63489|archive-date=17. 1. 2022|url-status=dead|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |1988. |[[Peter Hirsch]] | |- |1989. |[[Eric Varoquaux]] | |- |1990. |[[Roger Cowley]] |<ref>{{cite journal|last=Birgeneau|first=Robert J.|year=2017|title=Roger Arthur Cowley. 24 February 1939 — 27 January 2015|journal=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society|publisher=royalsocietypublishing.org|volume=63|pages=137–157|doi=10.1098/rsbm.2017.0011|s2cid=67431706|doi-access=free}}</ref> |- |1991. |[[Alain Aspect]] | |- |1992. |[[Donald Hill Perkins]] | |- |1993. |[[David Ruelle]] | |- |1994. |[[Lawrence John Challis]] | |- |1995. |[[Pierre Léna]] | |- |1996. |[[John Wickham Steeds]] | |- |1997. |[[Jean-Pierre Briand]] | |- |1998. |[[William Gelletly]] | |- |1999. |[[Oriol Bohigas Martí|Oriol Bohigas]] | |- |2000. |[[Frank Read|Frank Henry Read]] | |- |2001. |[[Pierre Coullet]] | |- |2002. |[[John Pethica|John Bernard Pethica]] | |- |2003. |[[Catherine Brechignac]] | |- |2004. |[[Adrian Wyatt|Adrian F G Wyatt]] | |- |2005. |[[Philippe Monod]] | |- |2006. |[[Julia Higgins]] | |- |2007. |[[Jean-Pierre Hulin]] | |- |2008. |[[Denis Weaire]] | |- |2009. |[[Christian Colliex]] |<ref>{{cite web|url=https://www.lps.u-psud.fr/spip.php?article1320&lang=en|title=Laboratoire de Physique des Solides - UMR 8502 - Christian Colliex is awarded Hollweck Prize 2009|publisher=Lps.u-psud.fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20090616145128/http://www.lps.u-psud.fr/spip.php?article1320&lang=en|archive-date=16. 6. 2009|url-status=dead|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |2010. |[[Steven T. Bramwell]] | |- |2011. |[[Joël Cibert]] | |- |2012. |[[Helen Gleeson]] |<ref>{{cite web|url=https://www.lcinet.kent.edu/ILCS/main/news/files/f5290b7861d4141be2399a84e91abb8f-29.html|title=Holweck Prize awarded to Helen Gleeson &#124; ILCS news|publisher=Lcinet.kent.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724064904/https://www.lcinet.kent.edu/ILCS/main/news/files/f5290b7861d4141be2399a84e91abb8f-29.html|archive-date=24. 7. 2021|url-status=dead|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |2013. |[[Alexandre Bouzdine]] | |- |2014. |[[Ramin Golestanian]] |<ref name="irandaily">{{cite news|url=http://www.iran-daily.com/News/656.html|work=Iran Daily|title=Iranian wins Holweck medal|date=22. 8. 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://realiran.org/iranian-physics-wins-the-2014-holweck-medal/|title=Iranian Physics Wins the 2014 Holweck Medal|date=23. 8. 2014|publisher=Real Iran|access-date=14. 1. 2020|archive-date=15. 1. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115211609/http://realiran.org/iranian-physics-wins-the-2014-holweck-medal/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ictp.it/about-ictp/media-centre/news/news-archive/2014/9/matter_of_equilibrium.aspx|title=ICTP - A Matter of Equilibrium|publisher=Ictp.it|archive-url=https://web.archive.org/web/20200509155158/https://www.ictp.it/about-ictp/media-centre/news/news-archive/2014/9/matter_of_equilibrium.aspx|archive-date=9. 5. 2020|url-status=dead|access-date=14. 1. 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ictp-ecar.org/news/scientific-council-member-receives-prestigious-award/|title=Scientific Council Member Receives Prestigious Award|date=4. 9. 2014|publisher=Ictp-ecar.org|access-date=14. 1. 2020}}</ref> |- |2015. |[[Isabelle Ledoux-Rak]] |<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=WWU7AQAAIAAJ|title=Awards, honors, and prizes - Paul Wasserman, Janice W. McLean, Gale Research Company - Google Books|date=11. 11. 2009|publisher=Gale / Cengage Learning|isbn=9781414418995|access-date=14. 1. 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sfpnet.fr/holweck-2015-prize-giving|title=Holweck 2015 Prize Giving - Société Française de Physique|date=30. 9. 2015|publisher=Sfpnet.fr|access-date=14. 1. 2020|archive-date=18. 8. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818110051/https://www.sfpnet.fr/holweck-2015-prize-giving|url-status=dead}}</ref> |- |2016. |[[Zoran Hadžibabić]] |<ref>{{cite web|url=https://www.amop.phy.cam.ac.uk/Holweck|title=Holweck Prize awarded to Prof Hadzibabic &#124; Atomic, Mesoscopic and Optical Physics|date=10. 5. 2019|publisher=Amop.phy.cam.ac.uk|access-date=14. 1. 2020|archive-date=14. 1. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114213636/https://www.amop.phy.cam.ac.uk/Holweck|url-status=dead}}</ref> |- |2017. |[[Victor Malka]] | |- |2018. |[[Marina Galand]] |<ref>{{cite web|url=https://www.sfpnet.fr/holweck-prize-2018-awarded-to-marina-galand|title=Holweck Prize 2018 awarded to Marina Galand|website=www.sfpnet.fr|publisher=Société Française de Physique|access-date=28. 12. 2019}}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.imperial.ac.uk/news/183596/space-physicist-galand-wins-fernand-holweck/|title=Space Physicist Galand wins the Fernand Holweck Medal and Prize|last=Wade|first=Jess|date=8. 12. 2017|website=Imperial News|publisher=Imperial College London}}</ref> |- |2019. |[[Xavier Garbet]] |<ref>{{cite web|url=https://www.sfpnet.fr/the-iop-sfp-holweck-prize-2019-awarded-to-xavier-garbet|title=The IOP-SFP Holweck Prize 2019 awarded to Xavier Garbet|date=25. 11. 2019|website=www.sfpnet.fr|publisher=Société Française de Physique}}{{Mrtav link}}</ref> |- |2020. |[[Charles Adams]] |<ref>{{cite web|url=https://www.sfpnet.fr/the-iop-sfp-holweck-prize-2020-awarded-to-charles-adams|title=The IOP-SFP Holweck Prize 2020 awarded to Charles Adams|date=27. 11. 2020|website=www.sfpnet.fr|publisher=Société Française de Physique|access-date=14. 4. 2024|archive-date=23. 7. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240723002500/https://www.sfpnet.fr/the-iop-sfp-holweck-prize-2020-awarded-to-charles-adams|url-status=dead}}</ref> |- |2021. |[[Guy Le Lay]] | |- |2022. |[[Philippe Claudin]] i [[Bruno Andreotti]] |<ref>{{Cite web|url=https://www.iop.org/about/awards/international-bilateral-awards/fernand-holweck-medal-and-prize-recipients|title=Fernand Holweck Medal and Prize recipients {{!}} Institute of Physics|website=www.iop.org|language=en|access-date=18. 7. 2025}}</ref> |- |2023. |[[Amaury Triaud]] | |- |2024. |[[Ludovic Berthier]] | |} == Reference == {{Refspisak}} [[Kategorija:Naučne nagrade]] feqxdk5lsdiv93067l8qhvbjvyo0794 Olga Ripakova 0 514108 3899389 3839816 2026-06-21T09:26:32Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899389 wikitext text/x-wiki {{Infokutija atletičar | ime = Olga Ripakova | slika = Olga Rypakova Memorial Van Damme 2010.jpg | veličina_slike = 250px | opis_slike = Ripakova na [[Memorijal Van Damme|Memorijalu Van Damme]] [[Memorijal Van Damme 2010.|2010.]] | puno_ime = Olga Sergejevna Ripakova | nadimak = | nacionalnost = | disciplina = [[Sedmoboj]], [[skok u dalj]], [[troskok]] | klub = | trener = | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1984|11|30}} | mjesto_rođenja = [[Öskemen]], [[Sovjetski Savez]] | prebivalište = | datum_smrti = | mjesto_smrti = | visina = 183 cm | masa = 62 kg <!-- ** Možete samo koristiti {{{najbolji_rezultat1}}}; onda je {{{najbolj_rezultat_sport1}}}: "Lični najbolji rezultat" ** Ako koristite {{{najbolji_rezultat_sport1}}} ili {{{najbolji_rezultat2-4}}} morate upisati nešto u {{{najbolji_rezultat_sport1}}} ** --> | najbolji_rezultat_sport1 = Troskok | najbolji_rezultat1 = 15,25 m (2010) | najbolji_rezultat_sport2 = Skok u dalj | najbolji_rezultat2 = 6,85 m (2007) | najbolji_rezultat_sport3 = Sedmoboj | najbolji_rezultat3 = 6113 bodova (2006) | najbolji_rezultat_sport4 = Petoboj | najbolji_rezultat4 = 4582 boda (2006) | šabloni_medalja = {{MedaljaSport|[[Atletika]]}} {{MedaljaDržava|{{ZID|Kazahstan}}}} {{MedaljaTakmičenje|[[Olimpijske igre]]}} {{MedaljaZlato|[[Olimpijske igre 2012.|London 2012.]]|[[Atletika na Olimpijskim igrama 2012 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaSrebro|[[Olimpijske igre 2008.|Peking 2008.]]|[[Atletika na Olimpijskim igrama 2008 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaBronza|[[Olimpijske igre 2016.|Rio de Janeiro 2016.]]|[[Atletika na Olimpijskim igrama 2016 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaTakmičenje|[[Svjetsko prvenstvo u atletici|Svjetsko prvenstvo]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2011.|Daegu 2011.]]|[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2011 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2015.|Peking 2015.]]|[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2015 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|London 2017.]]|[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaTakmičenje|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici|Svjetsko dvoransko prvenstvo]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2010.|Doha 2010.]]|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2010 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2012.|Istanbul 2012.]]|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2012 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008.|Valencia 2008.]]|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaTakmičenje|[[Azijsko prvenstvo u atletici|Azijsko prvenstvo]]}} {{MedaljaZlato|[[Azijsko prvenstvo u atletici 2007.|Amman 2007.]]|[[Azijsko prvenstvo u atletici 2007 – skok u dalj (žene)|skok u dalj]]}} {{MedaljaZlato|[[Azijsko prvenstvo u atletici 2007.|Amman 2007.]]|[[Azijsko prvenstvo u atletici 2007 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaTakmičenje|[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici|Azijsko dvoransko prvenstvo]]}} {{MedaljaZlato|[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008.|Doha 2008.]]|troskok}} {{MedaljaZlato|[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2016.|Doha 2016.]]|troskok}} {{MedaljaBronza|[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2016.|Doha 2016.]]|skok u dalj}} {{MedaljaTakmičenje|[[Azijske igre]]}} {{MedaljaZlato|[[Atletika na Azijskim igrama 2006.|Doha 2006.]]|sedmoboj}} {{MedaljaZlato|[[Atletika na Azijskim igrama 2010.|Guangzhou 2010.]]|[[Atletika na Azijskim igrama 2010 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaZlato|[[Atletika na Azijskim igrama 2014.|Incheon 2014.]]|[[Atletika na Azijskim igrama 2014 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaZlato|[[Atletika na Azijskim igrama 2018.|Jakarta–Palembang 2018.]]|[[Atletika na Azijskim igrama 2018 – troskok (žene)|troskok]]}} {{MedaljaSrebro|[[Atletika na Azijskim igrama 2010.|Guangzhou 2010.]]|[[Atletika na Azijskim igrama 2010 – skok u dalj (žene)|skok u dalj]]}} {{MedaljaBronza|[[Atletika na Azijskim igrama 2006.|Doha 2006.]]|[[Atletika na Azijskim igrama 2006 – skok u dalj (žene)|skok u dalj]]}} {{MedaljaTakmičenje|[[Azijske dvoranske igre]]}} {{MedaljaZlato|[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2005.|Pattaya 2005.]]|petoboj}} {{MedaljaZlato|[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2009.|Hanoi 2009.]]|skok u dalj}} {{MedaljaZlato|[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2009.|Hanoi 2009.]]|troskok}} {{MedaljaTakmičenje|[[Kontinentalni kup u atletici|Kontinentalni kup]]}} {{MedaljaZlato|[[Kontinentalni kup u atletici 2010.|Split 2010.]]|troskok}} {{MedaljaSrebro|[[Kontinentalni kup u atletici 2018.|Ostrava 2018.]]|troskok}} {{MedaljaTakmičenje|[[Svjetske vojne igre]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetske vojne igre 2019.|Wuhan 2019.]]|[[Atletika na Svjetskim vojnim igrama 2019.|troskok]]}} | aktualizirano = 30. 1. 2025. }} '''Olga Sergejevna Ripakova''' (rođ. '''Aleksejeva''') nekadašnja je [[kazahstan]]ska [[Atletika|atletičarka]]. Počela je kao [[sedmoboj]]ka da bi se kasnije prebacila prvo na [[skok u dalj]], a zatim i na [[troskok]], nakon 2007. == Karijera == === Počeci: Višeboji i prelazak na horizontalne skokove === Prvi juniorski nastup na svjetskom nivou imala je sa 16 godina, završivši na 11. mjestu u kvalifikacijama za skok u dalj na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2000.|Svjetskom juniorskom prvenstvu 2000.]] Bila je uspješnija u sedmoboju: završila je četvrta na [[Svjetsko kadetsko prvenstvo u atletici 2001.|Svjetskom kadetskom prvenstvu 2001.]] i osvojila srebro na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2002.|Svjetskom juniorskom prvenstvu]] sljedeće godine iza [[Carolina Klüft|Caroline Klüft]], tadašnje zvijezde u usponu. Te godine postala je i prvakinja Kazahstana u sedmoboju.<ref name=Bio>{{cite web |url= http://www.iaaf.org/athletes/biographies/country=KAZ/athcode=180150/index.html |title= Olga Ripakova – biografija |publisher= IAAF |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> Ustrajala je u višebojima i počela se takmičiti na međunarodnom nivou, završivši peta s najboljim ličnim rezultatom sezone na [[Multistars]]u 2003,<ref>{{cite web |url= http://www.multistars.it/Epta2003.htm |title= Multistars 2003 |website= multistars.it |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> a postala je dvoranska prvakinja Kazahstana u petoboju 2004.<ref name=Bio/> Prvi seniorski nastup na velikim takmičenjima imala je u septembru 2005. u skoku u dalj na [[Azijsko prvenstvo u atletici 2005.|Azijskom prvenstvu]] u [[Incheon]]u, završivši na četvrtom mjestu. Dva mjeseca kasnije osvojila je svoje prvo zlato, popevši se na vrh postolja u petoboju na [[Azijske dvoranske igre 2005.|Azijskim dvoranskim igrama]]. Nastavljajući s petobojem, osvojila je zlato na [[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2006.|Azijskom dvoranskom prvenstvu 2006]], postavivši [[Azijski rekordi u atletici|rekord Azije]] i [[Rekordi Azijskih dvoranskih prvenstava u atletici|Azijskih dvoranskih prvenstava]] od 4582 boda. Dospjevši prvi put na svjetsku dvoransku pozornicu, učestvovala je na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2006.|Svjetskom prvenstvu 2006]], ali se nije dalje popravila i zauzela je sedmo mjesto sa 4368 bodova. Predstavljala je Aziju prvi put na [[Svjetski kup u atletici 2006.|Svjetskom kupu 2006]], ali je u skoku u dalj uspjela skočiti samo 6,21 m, završivši na osmom mjestu. No, u sljedećim sedmicama ostvarila je napredak, skočivši 6,63 m (novi lični rekord) za drugo mjesto na [[Šareni atletski miting u Daeguu|Šarenom mitingu]] u [[Daegu]]u.<ref>{{cite web |author1= Mirko Jalava |author2= Chris Turner |date= 29. 9. 2006 |url= http://www.iaaf.org/news/Kind=2/newsId=36418.html |title= UPDATED – Spearmon blasts to 19.65 in Daegu to become the third quickest 200m runner all-time |publisher= IAAF |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> Na [[Azijske igre 2006.|Azijskim igrama 2006.]] pomjerila je svoje granice u sedmoboju osvojivši zlatnu medalju s 5955 bodova, a zatim je učestvovala i u skoku u dalj,<ref>{{cite web |author= Elshadai Negash |date= 9. 12. 2006 |url= http://www.iaaf.org/news/Kind=2/newsId=37009.html |title= Jamal on course for double, while track debutant takes 10,000m title – Asian Games, Day Three |publisher= IAAF |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> osvojivši bronzu samo dan nakon završetka sedmoboja.<ref>{{cite web |author= Elshadai Negash |date= 10. 12. 2006 |url= http://www.iaaf.org/news/Kind=2/newsId=37027.html |title= Ramzi and Simpson defeated in Doha – Asian Games, Day Four |publisher= IAAF |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> Brzi niz velikih takmičenja definisao je njenu sezonu 2007. Počela je tako što je osvojila dva zlata u horizontalnim skokovima na [[Azijsko prvenstvo u atletici 2007.|Azijskom prvenstvu 2007.]] u julu, što je uključivalo [[Rekordi azijskih prvenstava u atletici|rekord prvenstava]] i [[Rekordi Kazahstana u atletici|državni rekord]] od 14,69 m u troskoku.<ref>{{cite web |url= http://www.iaaf.org/news/newsid=40083.html |title= Asian Championships Review – China’s "B" team prevails |publisher= IAAF |date= 31. 7. 2007 |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> Sljedećeg mjeseca na [[Univerzijada 2007.|Univerzijadi]] donijela je svojoj zemlji prvu atletsku zlatnu medalju na takmičenju s ličnim rekordom od 6,85 m u skoku u dalj.<ref>{{cite web |author= Javier Clavelo Robinson |date= 11. 8. 2007 |url= http://www.iaaf.org/news/Kind=2/newsId=40208.html |title= Rypakova leaps 6.85m – World University Games day 2 |publisher= IAAF |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> Tri sedmice kasnije učestvovala je na svom prvom [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2007.|Svjetskom prvenstvu]]. Odlučila se takmičiti u [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2007 – troskok (žene)|troskoku]] i u kvalifikacijama je bila četvrta. Međutim, nije mogla ponoviti takvu formu u finalu i završila je 11. Namjeravala je završiti godinu nastupom na [[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2007.|Azijskim dvoranskim igrama]], ali se povukla iz takmičenja. === Svjetska dvoranska i olimpijska viceprvakinja (2008) === Sezonu 2008. počela je novim uspjehom u dvorani: osvojila je svoje drugo zlato i postavila svoj drugi rekord prvenstava na [[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008.|Azijskom prvenstvu]], ovog puta u troskoku (14,23 m). Ubrzo je uslijedilo [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008.|Svjetsko prvenstvo]]. Iako je sa 14,58 m postavila novi azijski dvoranski rekord, to nije bilo dovoljno da nadmaši [[Marija Šestak|Mariju Šestak]], koja je osvojila bronzanu medalju.<ref>{{cite web |author= Chris Turner |date= 8. 3. 2008 |url= http://www.iaaf.org/WIC08/news/kind=100/newsid=43895.html |title= Savigne secures last round gold with 15.05m |publisher= IAAF |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> Slične mješovite rezultate ostvarila je na ljeto u [[Peking]]u, kada je prvi put predstavljala Kazahstan na [[Atletika na Olimpijskim igrama 2008.|Olimpijskim igrama]]. Učestvovala je u oba takmičenja u horizontalnim skokovima i zabilježila novi azijski rekord od 15,11 m u troskoku. Uprkos tome, ostala je desetak centimetara iza bronzane [[Hrysopiyi Devetzi]]. Olimpijske nastupe okončala je lošim izdanjem u kvalifikacijama u skoku u dalj, ne plasiravši se u finale. No, 11 godina kasnije, na njen rođendan, uručena joj je srebrna medalja u troskoku nakon naknadne diskvalifikacije Devetzi i [[Tatjana Lebedjeva|Tatjane Lebedjeve]], čiji su uzorci krvi iz 2007. i 2008. bili pozitivni na zabranjene supstance na ponovljenim testiranjima 2016. i 2017.<ref>{{cite web |url= http://www.ekathimerini.com/212375/article/ekathimerini/sports/triple-jumper-devetzi-stripped-of-her-2008-olympic-bronze |title= Triple-jumper Devetzi stripped of her 2008 Olympic bronze |website= eKathimerini.com |author= George Georgakopoulos |date= 28. 9. 2016 |access-date= 10. 11. 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url= https://www.olympic.org/news/ioc-sanctions-two-athletes-for-failing-anti-doping-test-at-beijing-2008 |title= IOC sanctions two athletes for failing anti-doping test at Beijing 2008 |date= 25. 1. 2017 |access-date= 10. 11. 2024 |language=en}}</ref> Sljedeće godine nastupila je na svom [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2009.|drugom svjetskom prvenstvu]], ali nije mogla bolje od desetog mjesta u troskoku s 13,91 m. Unatoč ovom skromnom nastupu na svjetskoj sceni, ostala je dominantna na kontinentalnom nivou osvojivši zlatne medalje i u skoku u dalj i u troskoku na [[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2009.|Azijskim dvoranskim igrama]] (postavivši dva [[Rekordi Azijskih dvoranskih igara u atletici|rekorda Igara]] i pomogavši Kazahstanu da završi na vrhu tabele osvajača atletskih medalja).<ref>{{cite web |author1= Bob Ramsak |author2= Ram. Murali Krishnan |date= 2. 11. 2009 |url= http://www.iaaf.org/WIC10/news/kind=100/newsid=54814.html |title= Andreyev's 5.60m vault the highlight as Asian Indoor Games conclude in Hanoi |publisher= IAAF |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> Na svom posljednjem prvenstvu te godine odbranila je titulu u troskoku na [[Azijsko prvenstvo u atletici 2009.|Azijskom prvenstvu]] (14,53 m), pobijedivši [[Xu Tingting (troskokašica)|Xu Tingting]] i [[Irina Litvinjenko|Irinu Litvinjenko]]. === Svjetska dvoranska prvakinja s 15,25 m (2010) === Početkom 2010. postala je državna dvoranska prvakinja u skoku u dalj i troskoku,<ref name=Bio/> a na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2010.|Svjetskom dvoranskom prvenstvu]] odlučila se takmičiti u troskoku. U [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2010 – troskok (žene)|finalu]]&nbsp;je kompletirala niz ličnih rekorda, boreći se protiv braniteljice titule [[Yargelis Savigne]] za zlatnu medalju. Osiguravši prvo mjesto u četvrtoj seriji sa 14,93 m i oslobođena pritiska, u posljednjoj seriji dosegnula je novi nivo skočivši 15,14 m, što ju je dovelo na treće mjesto svih vremena u dvorani nakon bivših svjetskih prvakinja [[Ashia Hansen|Ashie Hansen]] i Lebedjeve.<ref>{{cite web |author= Bob Ramsak |date= 13. 3. 2010 |url= http://www.iaaf.org/WIC10/news/kind=108/newsid=55959.html |title= Event Report – Women's Triple Jump Final |publisher= IAAF |access-date= 16. 3. 2010 |language=en}}</ref> Iste sezone pobijedila je na dva mitinga [[Dijamantna liga 2010.|Dijamantne lige]]: u [[Zlatni Grand Prix Šangaja 2010.|Šangaju]] i u finalu u [[Memorijal Van Damme 2010.|Briselu]]. Na kraju je u ukupnom poretku imala jednak broj bodova kao Savigne, ali Kubanka je sakupila više pobjeda (četiri), pa je Ripakova ostala druga.<ref>{{cite web |url= http://www.diamondleague.com/IAAF-Diamond-Race/Overview-Disciplines/Triple-Jump-Women-Discipline/Triple-Jump---Women/?Template=News |title= Poredak u troskoku u Dijamantnoj ligi 2010 |website= diamondleague.com |date= 27. 8. 2010 |language=en}}</ref> [[Datoteka:Olga Rypakova.jpg|mini|lijevo|250px|Ripakova na mitingu u Londonu 2011.]] Izabrana je u azijsko-pacifički tim za [[Kontinentalni kup u atletici 2010.|Kontinentalni kup]], održan u [[Split]]u 2010, gdje je ostvarila najbolji rezultat godine – 15,25 m,<ref>{{cite web |url= http://www.eurosport.fr/athletisme/mpm-pour-rupakova_sto2455467/flashnews.shtml |title= MPM pour Rypakova |website= eurosport.fr |date= 4. 9. 2010 |language=fr}}</ref> nadmašivši za 16&nbsp;cm troskok Savigne iz [[Herculis 2010.|Monaka]] pet sedmica prije, čime je dospjela na sedmo mjesto svih vremena.<ref>{{cite web |url= http://www.iaaf.org/statistics/toplists/inout=o/age=n/season=0/sex=W/all=y/legal=A/disc=TJ/detail.html |title= Triple jump All Time |website= iaaf.org |access-date= 5. 9. 2010 |language=en}}</ref> Na [[Londonski Grand Prix 2011.|mitingu]] u [[London]]u početkom augusta 2011. povrijedila je nogu i morala je prekinuti s treninzima. Ipak, uspjela se vratiti na vrijeme za [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2011.|Svjetsko prvenstvo]] u [[Daegu]]u krajem tog mjeseca, odakle se vratila sa srebrom zahvaljujući troskoku od 14,89 m u petoj seriji, ostavši samo 5&nbsp;cm iza Ukrajinke [[Olha Saladuha|Olhe Saladuhe]].<ref>{{cite web |language=en |url= http://daegu2011.iaaf.org/documents/pdf/4147/AT-TJ-W-f--A--.RS1.pdf |title= Rezultati ženskog troskoka na SP 2011. |date= 1. 9. 2011 |website= daegu2011.iaaf.org |access-date= 5. 11. 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20111203173745/http://daegu2011.iaaf.org/documents/pdf/4147/AT-TJ-W-f--A--.RS1.pdf |archive-date= 3. 12. 2011}}</ref> U tom troskoku odrazila se 15&nbsp;cm od daske, zbog čega je ostala bez zlatne medalje. Također je ponovo bila druga u ukupnom poretku [[Dijamantna liga 2011.|Dijamantne lige]].<ref>{{cite web |language=en |url= http://www.iaaf.org/competitions/dlm/standings/sex=W/disc=TJ/detail.html#TJW |title= Dijamantna liga 2011: ukupni poredak u ženskom troskoku |website= iaaf.org |access-date= 5. 11. 2011}}</ref> === Olimpijsko zlato (2012) === Iako je tokom zimske sezone imala povredu leđa, osvojila je srebrnu medalju na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2012.|Svjetskom dvoranskom prvenstvu 2012.]] u [[Istanbul]]u. Sa 14,63 m nije uspjela odbraniti titulu iz Dohe 2010, ostavši iza naturalizovane 40-godišnje [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanke]] [[Yamilé Aldama|Yamilé Aldame]] za 19&nbsp;cm. Ljetnu sezonu otvorila je pobjedom na [[Atletski Super Grand Prix Katara 2012.|mitingu]] u Dohi sa 14,33 m. Sezonu je završila kao prva u generalnom poretku [[Dijamantna liga 2012.|Dijamantne lige]] s 24 boda, ponajviše zahvaljujući pobjedama u Dohi, [[Adidas Grand Prix 2012.|New Yorku]], [[Athletissima 2012.|Lozani]] i [[Memorijal Van Damme 2012.|Bruxellesu]]. Na [[Olimpijske igre 2012.|Olimpijske igre]] u Londonu došla je kao velika favoritkinja. Ta je očekivanja i opravdala osvojivši zlato u [[Atletika na Olimpijskim igrama 2012 – troskok (žene)|troskoku]] sa 14,98 m ispred [[Kolumbija|Kolumbijke]] [[Caterine Ibargüen]] i Saladuhe, tadašnje aktuelne svjetske prvakinje.<ref>{{cite web |language=fr |title= De l'or pour Rypakova |work= [[L'Équipe]] |date= 5. 8. 2012 |url= https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/De-l-or-pour-rypakova/303988 |access-date= 29. 10. 2017}}</ref> Osim što je postala prva kazahstanska olimpijska pobjednica u toj disciplini, također je svojoj zemlji donijela prvu zlatnu medalju u atletici nakon pobjede [[Olga Šišigina|Olge Šišigine]] na [[Atletika na Olimpijskim igrama 2000 – 100 m s preponama|100 m s preponama]] u [[Sydney]]ju [[Olimpijske igre 2000.|2000.]]<ref>{{cite web |title= IAAF: Beijing near-miss leads to London triumph for Rypakova |website= iaaf.org |url= https://www.iaaf.org/news/feature/beijing-near-miss-leads-to-london-triumph-for |access-date= 29. 10. 2017 |language=en}}</ref> === Povratak (2014) i bronza na SP u Pekingu (2015) === Nastavila je s treninzima u oktobru, ali je mjesec i po kasnije morala prekinuti zbog [[Trudnoća|trudnoće]]. Zbog toga je u maju 2013. objavila da će tu sezonu pauzirati. Na stazu se vratila 24. augusta 2014. na [[Britanski Grand Prix 2014 (atletika)|mitingu]] [[Dijamantna liga 2014.|Dijamantne lige]] u [[Birmingham]]u, osvojivši drugo mjesto sa 14,37 m. Učestvovala je na [[Atletika na Azijskim igrama 2014.|Azijskim igrama]] u [[Incheon]]u krajem godine i odbranila titulu iz 2010. zahvaljujući troskoku od 14,32 m. Daleko od forme iz 2012, na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo]] u Pekingu stigla je sa šestim rezultatom sezone u svijetu (14,48 m). Lahko prošavši kvalifikacije sa 14,33 m, u finalu je osvojila bronzanu medalju troskokom od 14,77 m, i to u posljednjoj seriji.<ref>{{cite web |title= Championnats du monde : Caterine Ibarguen garde son titre au triple saut |url= https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Championnats-du-monde-caterine-ibarguen-garde-son-titre-au-triple-saut/584515 |work= L'Équipe |date= 24. 8. 2015 |access-date= 21. 11. 2023 |language=fr}}</ref> Nadmašile su je Ibargüen (14,90 m) i [[Izrael]]ka [[Hana Knjazjeva-Minjenko]] (14,78 m). Na završnom mitingu [[Dijamantna liga 2015.|Dijamantne lige]], [[Memorijal Van Damme 2015.|Memorijalu Van Damme]] u [[Bruxelles]]u, bila je peta sa 14,26 m, ali je završila na drugom mjestu u ukupnom poretku, iza Ibargüen. === Treća olimpijska medalja (2016) === U prvom nastupu u sezoni 2016, na [[Atletski Super Grand Prix Katara 2016.|mitingu]] [[Dijamantna liga 2016.|Dijamantne lige]] u Dohi, ostvarila je normu za Olimpijske igre u [[Rio de Janeiro|Rio de Janeiru]] sa 14,61 m, ali je ipak zauzela treće mjesto (iza Ibargüen i [[Yulimar Rojas]]).<ref>{{cite web |title= Ibarguen and Rojas triple jump duel provides Doha highlight |url= http://www.iaaf.org/news/report/idl-doha-ibarguen-taylor |publisher= IAAF |access-date= 4. 6. 2016 |language=en}}</ref> Dana 2. juna bila je druga na [[Golden Gala 2016.|mitingu]] u [[Rim]]u (14,51 m), ponovo iza Ibargüen.<ref>{{cite web |title= Ibarguen extends her winning streak to 34 in Rome |url= http://www.iaaf.org/news/report/idl-rome-ibarguen-van-niekirk |publisher= IAAF |access-date= 4. 6. 2016}}</ref> Tri dana kasnije revanširala se Kolumbijki u [[Britanski Grand Prix 2016 (atletika)|Birminghamu]] sa 14,61 m, prekinuvši njenu seriju od 34 uzastopne pobjede.<ref>{{cite web |language=fr |title= Le triple saut du meeting de Birmingham pour Olga Rypakova |url= https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Le-triple-saut-du-meeting-de-birmingham-pour-olga-rypakova/690212 |work= L'Equipe |access-date= 5. 6. 2016}}</ref> Na [[Olimpijske igre 2016.|Olimpijskim igrama]] u [[Brazil]]u branila je titulu. U prvoj seriji skočila je 14,73 m i preuzela vodstvo. No, kasnije su je nadmašile Ibargüen i Rojas sa 15,17 m, odnosno 14,98 m. Ripakova se do kraja popravila samo za centimetar, tako da nije odbranila zlato, ali je osvojila drugu uzastopnu olimpijsku medalju, bronzu.<ref>{{cite web |title= Catherine Ibargüen ouvre le compteur de la Colombie au triple saut! |url= https://www.olympic.org/fr/news/catherine-ibarguen-ouvre-le-compteur-de-la-colombie-au-triple-saut |date= 14. 8. 2016 |access-date= 20. 8. 2016 |language=fr}}</ref> Razočaranoj, ali i odlučnoj da bude bolja na [[Olimpijske igre 2020.|2020.]] u [[Tokio|Tokiju]],<ref name=":4">{{cite web |language= en |title= Doping scandal affected atmosphere at Rio Olympics – Olga Rypakova |url= http://www.inform.kz/en/doping-scandal-affected-atmosphere-at-rio-olympics-olga-rypakova_a2958236 |website= inform.kz |access-date= 13. 2. 2018 |archive-date= 13. 2. 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180213202626/http://www.inform.kz/en/doping-scandal-affected-atmosphere-at-rio-olympics-olga-rypakova_a2958236 |url-status= dead }}</ref> ipak joj je čestitao [[Predsjednik Kazahstana|predsjednik]] [[Nursultan Nazarbajev]], koji ju je nazvao "majkom heroinom".<ref>{{cite web |language= en |title= Nazarbayev named Olga Rypakova mother-heroine |url= http://www.inform.kz/en/nazarbayev-named-olga-rypakova-mother-heroine_a2941917 |website= inform.kz |access-date= 13. 2. 2018 |archive-date= 13. 2. 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180213204402/http://www.inform.kz/en/nazarbayev-named-olga-rypakova-mother-heroine_a2941917 |url-status= dead }}</ref> Dana 9. septembra bila je druga na [[Memorijal Van Damme 2016.|Memorijalu Van Damme]] sa 14,41 m iza Ibargüen i tako još jednom osigurala drugo mjesto u generalnom poretku Dijamantne lige.<ref>{{cite web |language=fr |title= Meeting de Bruxelles : Caterine Ibarguen remporte le triple-saut |url= https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Meeting-de-bruxelles-caterine-ibarguen-remporte-le-triple-saut/725782 |work= L'Equipe |access-date= 10. 9. 2016}}</ref> === Nova svjetska medalja (2017) === Na Atletskom kupu Kazahstana 14. maja 2017. postavila je najbolji rezultat godine u svijetu sa 14,45 m,<ref>{{cite web |language=en |title= Mondo: Coleman, un giorno da leone |website= piemonte.fidal.it |date= 15. 5. 2017 |url= http://piemonte.fidal.it/content/FIDAL-Mondo-Coleman-un-giorno-da-leone/107029 |access-date= 18. 5. 2017}}</ref> ali ga je samo tri dana kasnije nadmašila Rojas sa 14,67 m. U [[Međunarodni miting "Mohammed VI" 2017.|Rabatu]] je sredinom jula postigla 14,20 m,<ref>{{cite web |language=es |title= Caterine Ibargüen ganó el salto triple en la Liga de Diamante de Rabat |work= [[El Tiempo]] |date= 15. 7. 2017 |url= http://www.eltiempo.com/deportes/otros-deportes/caterine-ibargueen-se-impone-en-rabat-de-la-liga-diamante-2017-109622 |access-date= 2. 8. 2017}}</ref> a zatim 14,12 m u [[Herculis 2017.|Monaku]].<ref>{{cite web |title= Triple Jump Result – Herculis |url= https://www.iaaf.org/competitions/iaaf-diamond-league/herculis-6039/results/women/triple-jump/final/result#resultheader |publisher=IAAF |access-date= 2. 8. 2017 |language=en}}</ref> Na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetskom prvenstvu]] u Londonu u kvalifikacijama je ostvarila najbolji troskok – 14,57 m.<ref>{{cite web |title= The Latest: Ibarguen, Rypakova qualify in triple jump |work= Star Tribune |date= 5. 8. 2017 |url= http://m.startribune.com/the-latest-walsh-s-1st-throw-puts-him-into-shot-put-final/438685683/?section=sports |access-date= 5. 8. 2017 |language= en |archive-date= 5. 8. 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170805220312/http://m.startribune.com/the-latest-walsh-s-1st-throw-puts-him-into-shot-put-final/438685683/?section=sports |url-status= dead }}</ref> U finalu, kao i u Pekingu 2015. i na Olimpijskim igrama prethodne godine, osvojila je bronzu sa 14,77 m, iza Rojas i Ibargüen. To joj je bila treća medalja sa svjetskih prvenstava.<ref>{{cite web |title= La Vénézuélienne Yulimar Rojas s'empare du titre au triple saut |publisher= [[Eurosport]] |date= 7. 8. 2017 |url= http://www.eurosport.fr/athletisme/mondiaux/2017/la-venezuelienne-yulimar-rojas-s-empare-du-titre-au-triple-saut_sto6281432/story.shtml |access-date= 8. 8. 2017 |language=fr}}</ref> Pola mjeseca kasnije, na [[Weltklasse Zürich 2017.|mitingu]] u [[Zürich]]u, završnom takmičenju [[Dijamantna liga 2017.|Dijamantne lige]] i u novom formatu, u kojem pobjednik završnog mitinga osvaja trofej, osvojila je titulu pobijedivši sa 14,55 m ispred svjetske prvakinje Rojas i četverostruke braniteljice titule Ibargüen. To joj je bila druga ukupna pobjeda nakon 2012.<ref>{{cite web |title= IAAF: Jebet threatens world steeplechase record in Zurich |url= https://www.iaaf.org/news/report/jebet-miller-uibo-zurich-diamond-league |publisher= IAAF |access-date= 25. 8. 2017 |language=en}}</ref> Na kraju sezone osvojila je dvostruku krunu na [[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2017.|Azijskim dvoranskim igrama]], gdje je skočila 6,43 m<ref>{{cite web |title= Kazakhs off to strong start at Asian Indoor Games in Ashgabat |url= https://www.iaaf.org/news/report/asian-indoor-games-2017 |publisher= IAAF |access-date= 23. 9. 2017 |language=en}}.</ref> i 14,32 m,<ref name=":1">{{cite web |title= Rypakova secures Asian Indoor Games jumps double in Ashgabat |url= https://www.iaaf.org/news/report/rypakova-asian-indoor-games-jumps-double |publisher= IAAF |access-date= 23. 9. 2017 |language= en}}</ref> što joj je drugi takav uspjeh nakon 2009.<ref name=":1" /> === Treća uzastopna azijska titula (2018) === Propustivši zimsku sezonu kako bi se fokusirala na svoj cilj za ovu godinu, [[Azijske igre 2018.|Azijske igre]], otišla je na pripreme u [[Tajland]] u februaru,<ref>{{cite web |language= ru |title= Olga Rypakova and Varvara Nazarova are going to the training camp in Bangkok on February 14th |website= altayproteam.kz |date= 12. 2. 2018 |url= https://altayproteam.kz/en/news/olga-rypakova-and-varvara-nazarova-are-going-to-the-training-camp-in-bangkok-on-february-14th |access-date= 3. 6. 2018 |archive-date= 18. 6. 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180618175725/https://altayproteam.kz/en/news/olga-rypakova-and-varvara-nazarova-are-going-to-the-training-camp-in-bangkok-on-february-14th |url-status= dead }}</ref> a zatim u [[Turska|Tursku]] u maju.<ref>{{cite web |language= en |title= Diamond League in Shanghai |url= https://altayproteam.kz/en/news/diamond-league-in-shanghai |access-date= 3. 6. 2018 |website= altayproteam.kz |date= 9. 5. 2018 |archive-date= 18. 6. 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180618175438/https://altayproteam.kz/en/news/diamond-league-in-shanghai |url-status= dead }}</ref> U prvom ljetnom nastupu, na [[Bislett igre 2018.|Bislett igrama]] u [[Oslo|Oslu]] 7. juna, završila je tek na šestom mjestu sa skromnih 14,12 m,<ref>{{cite web |language=es |title= Caterine Ibargüen ganó la parada de la Liga Diamante en Oslo |website= ElEspectador.com |date= 7. 6. 2018 |url= https://www.elespectador.com/deportes/otros-deportes/caterine-ibarguen-gano-la-parada-de-la-liga-diamante-en-oslo-articulo-793047 |access-date= 18. 6. 2018}}</ref> dok je 30. juna bila osma na [[Pariski atletski miting 2018.|Pariskom mitingu]] sa 14,25 m.<ref>{{cite web |language=es |title=Caterine Ibargüen, reina en París |website= LaPatria.com |date= 30. 6. 2018 |url= http://www.lapatria.com/deportes/caterine-ibarguen-reina-en-paris-418921 |access-date= 2. 7. 2018}}</ref> Na [[Atletika na Azijskim igrama 2018.|Azijskim igrama]] u [[Jakarta|Jakarti]] 30. augusta ušla je u historiju osvojivši treću uzastopnu titulu u troskoku: s već osiguranom zlatnom medaljom, zahvaljujući rezultatu 14,00 m u prvoj seriji, popravila je svoj najbolji rezultat sezone na 14,26 m u posljednjoj. Tako je osvojila svoju šestu medalju u karijeri na Azijskim igrama.<ref>{{cite web |title= Asian Games ends on a high as Qatari quartet breaks long-standing Asian 4x400m record |url= https://www.iaaf.org/news/report/asian-games-qatar-4x400-record |publisher= IAAF |access-date= 31. 8. 2018 |language=en}}</ref> === Nositeljica zastave na OI 2020. === Prvobitno prijavljena za [[Azijsko prvenstvo u atletici|Azijsko prvenstvo 2019.]] u Dohi, odustala je od učešća nekoliko dana kasnije zbog povrede. Na stazu se vratila 30. juna, a olimpijsku normu ostvarila je rezultatom 14,37 m.<ref>{{cite web |language= ru |title= Ольга Рыпакова выполнила квалификационный норматив на Олимпиаду |url= https://www.zakon.kz/4975562-olga-rypakova-vypolnila.html |website= Zakon.kz |date= 30. 6. 2019 |access-date= 4. 7. 2019 |archive-date= 4. 7. 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190704151845/https://www.zakon.kz/4975562-olga-rypakova-vypolnila.html |url-status= dead }}</ref> Povreda ju je, međutim, spriječila da postiže bolje rezultate tokom cijele sezone: na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetskom prvenstvu 2019]], također u glavnom gradu Katara, za plasman u finale nedostajala su joj tri centimetra; zauzela je 13. mjesto u kvalifikacijama sa 14,09 m. Osvajačica medalja na svim velikim prvenstvima od 2015, prvi put od debija u disciplini 2007. nije se uspjela plasirati u finale nekog velikog takmičenja. Tri sedmice kasnije osvojila je zlatnu medalju na [[Svjetske vojne igre 2019.|Svjetskim vojnim igrama]] u [[Wuhan]]u s rezultatom 14,19 m. S [[boks]]erom [[Kamšibek Kunkabajev|Kamšibekom Kunkabajevom]] izabrana je da bude [[Spisak nosilaca zastave Kazahstana na Olimpijskim igrama|nositeljica]] [[Zastava Kazahstana|zastave Kazahstana]] na [[Ceremonija otvaranja Olimpijskih igara 2020.|ceremoniji otvaranja]] [[Olimpijske igre 2020.|Olimpijskih igara 2020.]] u [[Tokio|Tokiju]].<ref>{{cite web |language=en |title= NOC Kazakhstan announced its Olympic team Flag bearers at Tokyo |url= https://olympic.kz/en/article/21368-opredeleny-znamenostsy-olimpiyskoy-sbornoy-kazakhstana-v-tokio |website= olympic.kz |access-date= 17. 2. 2023}}</ref> Tokom tih Igara, četvrtih u karijeri, bila je daleko od svog nivoa i eliminisana je u kvalifikacijama, završivši na 24. mjestu s 13,69 m. === Povlačenje (2023) === Daleko od staza u 2022, po završetku [[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2023.|Azijskog dvoranskog prvenstva]] u [[Astana|Astani]] 12. februara 2023. objavila je da završava karijeru.<ref>{{cite web |url= https://www.inform.kz/en/olympic-champion-olga-rypakova-ends-career_a4034785 |title= Olympic champion Olga Rypakova ends career |date= 13. 2. 2023 |website= inform.kz |language=en}}</ref> == Privatni život == [[Datoteka:Stamps of Kazakhstan, 2013-03.jpg|mini|desno|200px|Ripakova na kazahstanskoj poštanskoj markici iz 2013.]] Diplomirala je na Kazahstanskoj akademiji za sport i turizam kao atletska trenerica. Od 2003. u braku je s [[Denis Ripakov|Denisom Ripakovom]], njenim trenerom i bivšim državnim dvoranskim rekorderom na [[400 metara|400 m]]. Imaju kćer [[Anastasija Ripakova|Anastasiju]] (2004), skakačicu u dalj, koja je učestvovala na svjetskim i azijskim prvenstvima, i sina Kirila (2013). Žive u [[Almati]]ju, gdje su se i upoznali. Otac joj je bio [[desetoboj]]ac.<ref name=":4"/> Govori [[Ruski jezik|ruski]] i [[engleski jezik]].<ref>{{cite web |language=en-GB |title=RYPAKOVA Olga |url=https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/RYPAKOVA-Olga-3029144/ |website=Asian Games 2018 |access-date=25. 8. 2018 |archive-date=25. 8. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180825212531/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/RYPAKOVA-Olga-3029144/ |url-status=dead }}</ref> == Priznanja i nagrade == Vrlo je poznata u svojoj zemlji i članica je [[Kazahstanski atletski savez|Kazahstanskog atletskog saveza]]. U njenom rodnom gradu [[Öskemen]]u ({{ru|Ust-Kamenogorsk}}) izgrađen je sportski kompleks u njenu čast, Arena "Olga Ripakova". [[Poštanska marka|Poštanske marke]] s njenim likom puštene su u promet u Kazahstanu 2013, u čast njene pobjede na Olimpijskim igrama prethodne godine. Godine 2017. bila je rangirana na sedmo mjesto među najvećim poslovnim i sportskim zvijezdama u Kazahstanu, u izboru kazahstanskog izdanja magazina ''[[Forbes (magazin)|Forbes]]''.<ref>{{cite web |language= en |title= Olga Rypakova is represented in the ranking of Forbes Kazakhstan "20 stars of show business and sport" |website= altayproteam |date= 7. 12. 2017 |url= https://altayproteam.kz/en/news/olga-rypakova-is-represented-in-the-ranking-of-forbes-kazakhstan-%E2%80%9C20-stars-of-show-business-and-sport%E2%80%9D |access-date= 29. 1. 2025 |archive-date= 23. 11. 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20231123082452/https://altayproteam.kz/en/news/olga-rypakova-is-represented-in-the-ranking-of-forbes-kazakhstan-%E2%80%9C20-stars-of-show-business-and-sport%E2%80%9D |url-status= dead }}</ref> == Rezultati na velikim takmičenjima == {| class="wikitable" ! Godina ! Takmičenje ! Lokacija ! Plasman ! Disciplina ! Rezultat |- |2000. |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2000.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{ZD|ČIL}} [[Santiago de Chile]] |align=center|23. (kv) |Skok u dalj |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2000 – skok u dalj (žene)|5,63 m]] {{small|(+0,1&nbsp;m/s)}} |- |2001. |[[Svjetsko kadetsko prvenstvo u atletici 2001.|Svjetsko kadetsko prvenstvo]] |{{ZD|MAĐ}} [[Debrecen]] |align=center|4. |Sedmoboj |5198 bodova |- |2002. |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2002.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{ZD|JAM}} [[Kingston]] |bgcolor="silver" align=center|2. |Sedmoboj |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2002 – sedmoboj|5727 bodova]] |- |2003. |[[Atletika na Univerzijadi 2003.|Univerzijada]] |{{ZD|JKO}} [[Daegu]] |align=center|8. |Sedmoboj |[[Atletika na Univerzijadi 2003 – sedmoboj|5690 bodova]] |- |rowspan=3|2005. |[[Atletika na Univerzijadi 2005.|Univerzijada]] |{{ZD|TUR}} [[İzmir]] |align=center|14. (kv) |Skok u dalj |[[Atletika na Univerzijadi 2005 – skok u dalj (žene)|6,11 m]] |- |[[Azijsko prvenstvo u atletici 2005.|Azijsko prvenstvo]] |{{ZD|JKO}} [[Incheon]] |align=center|4. |Skok u dalj |[[Azijsko prvenstvo u atletici 2005 – skok u dalj (žene)|6,50 m]] |- |[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2005.|Azijske dvoranske igre]] |{{ZD|TAJ}} [[Bangkok]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Petoboj |[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2005.#Petoboj|3954 boda]] |- |rowspan=5|2006. |[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2006.|Azijsko dvoransko prvenstvo]] |{{ZD|TAJ}} [[Pattaya]] |bgcolor="gold" align=center| 1. |Petoboj |[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2006 – rezultati#Petoboj|4582 boda]] |- |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2006.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{ZD|RUS}} [[Moskva]] |align=center|7. |Petoboj |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2006 – petoboj|4368 bodova]] |- |[[Svjetski atletski kup 2006.|Svjetski kup]] |{{ZD|GRČ}} [[Atina]] |align=center|8. |Skok u dalj |6,21 m<ref>Predstavljala Aziju.</ref> |- |rowspan=2|[[Atletika na Azijskim igrama 2006.|Azijske igre]] |rowspan=2|{{ZD|KAT}} [[Doha]] |bgcolor="cc9966" align=center|3. |Skok u dalj |[[Atletika na Azijskim igrama 2006 – skok u dalj (žene)|6,49 m]] |- |bgcolor=gold align=center|1. |Sedmoboj |[[Atletika na Azijskim igrama 2006 – sedmoboj|5955 bodova]] |- |rowspan=4|2007. |rowspan=2|[[Azijsko prvenstvo u atletici 2007.|Azijsko prvenstvo]] |rowspan=2|{{ZD|JOR}} [[Amman]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Skok u dalj |[[Azijsko prvenstvo u atletici 2007 – skok u dalj (žene)|6,66 m]] (v) |- |bgcolor="gold" align=center|1. |Troskok |[[Azijsko prvenstvo u atletici 2007 – troskok (žene)|14,69 m]] ([[Rekordi Azijskih prvenstava u atletici|CR]]) |- |[[Atletika na Univerzijadi 2007.|Univerzijada]] |{{ZD|TAJ}} [[Bangkok]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Skok u dalj |[[Atletika na Univerzijadi 2007 – skok u dalj (žene)|6,85 m]] (PB) |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2007.|Svjetsko prvenstvo]] |{{ZD|JAP}} [[Osaka]] |align=center|10. |Troskok |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2007 – troskok (žene)|14,32 m]] |- |rowspan=4|2008. |[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008.|Azijsko dvoransko prvenstvo]] |{{ZD|KAT}} [[Doha]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Troskok |[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008 – Rezultati#Troskok 2|14,23 m]] |- |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{ZD|ŠPA}} [[Valencia]] |bgcolor="cc9966" align=center|3. |Troskok |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2008 – troskok (žene)|14,58 m]] |- |rowspan=2|[[Olimpijske igre 2008.|Olimpijske igre]] |rowspan=2|{{ZD|KIN}} [[Peking]] |align=center|29. (kv) |Skok u dalj |[[Atletika na Olimpijskim igrama 2008 – skok u dalj (žene)|6,30 m]] |- |bgcolor="silver" align=center|2. |Troskok |[[Atletika na Olimpijskim igrama 2008 – troskok (žene)|15,11 m]] |- |rowspan=4|2009. |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2009.|Svjetsko prvenstvo]] |{{ZD|NJE}} [[Berlin]] |align=center|11. |Troskok |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2009 – troskok (žene)|13,91 m]] |- |rowspan=2|[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2009.|Azijske dvoranske igre]] |rowspan=2|{{ZD|VIJ}} [[Hanoi]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Skok u dalj |[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2009.|6,58 m]] |- |bgcolor="gold" align=center|1. |Troskok |[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2009.#Troskok 2|14,40 m]] |- |[[Azijsko prvenstvo u atletici 2009.|Azijsko prvenstvo]] |{{ZD|KIN}} [[Guangzhou]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Troskok |[[Azijsko prvenstvo u atletici 2009 – troskok (žene)|14,53 m]] |- |rowspan=4|2010. |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2010.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{ZD|KAT}} [[Doha]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Troskok |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2010 – troskok (žene)|15,14 m]] (AR) |- |[[Kontinentalni kup u atletici 2010.|Kontinentalni kup]] |{{ZD|HRV}} [[Split]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Troskok |[[Kontinentalni kup u atletici 2010 – rezultati|15,25 m]]<ref>Predstavljala Aziju-Pacifik.</ref> (AR, CR) |- |rowspan=2|[[Atletika na Azijskim igrama 2010.|Azijske igre]] |rowspan=2|{{ZD|KIN}} [[Guangzhou]] |bgcolor="silver" align=center|2. |Skok u dalj |[[Atletika na Azijskim igrama 2010 – skok u dalj (žene)|6,50 m]] |- |bgcolor=gold align=center|1. |Troskok |[[Atletika na Azijskim igrama 2010 – troskok (žene)|14,78 m]] |- |2011. |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2011.|Svjetsko prvenstvo]] |{{ZD|JKO}} [[Daegu]] |bgcolor="silver" align=center|2. |Troskok |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2011 – troskok (žene)|14,89 m]] |- |rowspan=3|2012. |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2012.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{ZD|TUR}} [[Istanbul]] |bgcolor=silver align=center|2. |Troskok |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2010 – troskok (žene)|14,63 m]] |- |[[Atletika na Olimpijskim igrama 2012.|Olimpijske igre]] |{{ZD|UK}} [[London]] |bgcolor=gold align=center|1. |Troskok |[[Atletika na Olimpijskim igrama 2012 – troskok (žene)|14,98 m]] |- | colspan=2 | [[IAAF Dijamantna liga|Dijamantna liga]] | bgcolor=gold align=center|1. |Troskok | [[IAAF Dijamantna liga 2012.|detalji]] |- |2014. |[[Atletika na Azijskim igrama 2014.|Azijske igre]] |{{ZD|JKO}} [[Incheon]] |bgcolor=gold align=center|1. |Troskok |[[Atletika na Azijskim igrama 2010 – troskok (žene)|14,32 m]] |- |2015. |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo]] |{{ZD|KIN}} [[Peking]] |style="background:#cc9966" align=center|3. |Troskok |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2015 – troskok (žene)|14,77 m]] |- |rowspan=3|2016. |rowspan=2|[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2016.|Azijsko dvoransko prvenstvo]] |rowspan=2|{{ZD|KAT}} [[Doha]] |bgcolor="cc9966" align=center|3. |Skok u dalj |[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2016 – rezultati#Skok u dalj 2|6,22 m]] |- |bgcolor="gold" align=center|1. |Troskok |[[Azijsko dvoransko prvenstvo u atletici 2016 – rezultati#Troskok 2|14,32 m]] |- |[[Atletika na Olimpijskim igrama 2016.|Olimpijske igre]] |{{ZD|BRA}} [[Rio de Janeiro]] |bgcolor=cc9966 align=center|3. |Troskok |[[Atletika na Olimpijskim igrama 2016 – troskok (žene)|14,74 m]] |- |rowspan=4|2017. |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetsko prvenstvo]] |{{ZD|UK}} [[London]] |style="background:#cc9966" align=center|3. |Troskok |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017 – troskok (žene)|14,77 m]] |- |rowspan=2|[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2017.|Azijske dvoranske igre]] |rowspan=2|{{ZD|TKM}} [[Aşgabat]] |bgcolor="gold" align=center|1. |Skok u dalj |[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2017 – skok u dalj (žene)|6,43 m]] |- |bgcolor="gold" align=center|1. |Troskok |[[Atletika na Azijskim dvoranskim igrama 2017 – troskok (žene)|14,32 m]] |- | colspan=2 | [[IAAF Dijamantna liga|Dijamantna liga]] | bgcolor=gold align=center|1. |Troskok | [[IAAF Dijamantna liga 2017.|detalji]] |- |2018. |[[Atletika na Azijskim igrama 2018.|Azijske igre]] |{{ZD|INDN}} [[Jakarta]] |bgcolor=gold align=center|1. |Troskok |[[Atletika na Azijskim igrama 2018 – troskok (žene)|14,26 m]] |- |2019. |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetsko prvenstvo]] |{{ZD|KAT}} [[Doha]] |align=center|13. (kv) |Troskok |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019 – troskok (žene)|14,09 m]] |- |2021. |[[Atletika na Olimpijskim igrama 2020.|Olimpijske igre]] |{{ZD|JAP}} [[Tokio]] |align=center|24. (kv) |Troskok |[[Atletika na Olimpijskim igrama 2020 – troskok (žene)|13,69 m]] |} == Lični rekordi == {| class="wikitable" border="1" cellspacing="2" cellpadding="1" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+Lični rekordi |- bgcolor="cccccc" ! scope=col colspan=2| Disciplina ! scope=col| Rezultat ! scope=col| Lokacija ! scope=col| Datum |- |rowspan=2|Skok u dalj |Vani |6,85 m |{{ZD|TAJ}} [[Bangkok]] |10. 8. 2007. |- |Dvorana |6,58 m |{{ZD|VIJ}} [[Hanoi]] |2. 11. 2009. |- |rowspan=2|Troskok |Vani |15,25 m '''[[Azijski rekordi u atletici|AR]]''' |{{ZD|HRV}} [[Split]] |4. 9. 2010. |- |Dvorana |15,14 m '''[[Azijski rekordi u atletici|AR]]''' |{{ZD|KAT}} [[Doha]] |13. 3. 2010. |- |Sedmoboj |Vani |6113 bodova |{{ZD|KAZ}} [[Almati]] |2006. |- |Petoboj |Dvorana |4582 boda '''[[Azijski rekordi u atletici|AR]]''' |{{ZD|TAJ}} [[Pattaya]] |10. 2. 2006. |} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Olga Rypakova}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14288693 Profil] na [[World Athletics]]u * [https://olympics.com/en/athletes/olga-rypakova Olimpijski profil] {{S-start}} {{Redoslijed | prije = [[Ruslan Žaparov]] | naslov = [[Spisak nosilaca zastave Kazahstana na Olimpijskim igrama|Nositeljica zastave Kazahstana]]: <br/> [[Olimpijske igre 2020.|Tokio 2020.]] | poslije = [[Olga Safronova]]<br/>[[Aslanbek Šimbergenov]] }} {{S-end}} {{Olimpijske pobjednice u troskoku}} {{Svjetske dvoranske prvakinje u troskoku}} {{Azijske prvakinje u skoku u dalj}} {{Azijske prvakinje u troskoku}} {{Pobjednice IAAF Kontinentalnog kupa u troskoku}} {{Najbolji rezultat sezone u troskoku - žene}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Ripakova, Olga}} [[Kategorija:Rođeni 1984.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Öskemen]] [[Kategorija:Kazahstanske sedmobojke]] [[Kategorija:Kazahstanski skakači u dalj]] [[Kategorija:Kazahstanski troskokaši]] [[Kategorija:Kazahstanski olimpijci]] [[Kategorija:Atletičari na Ljetnim olimpijskim igrama 2008.]] [[Kategorija:Atletičari na Ljetnim olimpijskim igrama 2012.]] [[Kategorija:Atletičari na Ljetnim olimpijskim igrama 2016.]] [[Kategorija:Atletičari na Ljetnim olimpijskim igrama 2020.]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Kazahstan)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Kazahstan)]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Kazahstan)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Ljetnim olimpijskim igrama 2008.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Ljetnim olimpijskim igrama 2012.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Ljetnim olimpijskim igrama 2016.]] [[Kategorija:Zaslužni majstori sporta Kazahstana]] 31dw0j9c56wm0xjtkawsc7sbvtyhptn Razgovor:Genocid u Pojasu Gaze 1 514510 3899411 3766347 2026-06-21T11:56:49Z جودت 182806 /* Neutrality */ novi odlomak 3899411 wikitext text/x-wiki {{Azijski mjesec 2024 - članak}} == Neutrality == Hello everyone, the article's writing style needs to be changed as it doesn't reflect the overwhelming consensus that Israel committ genocide in Gaza. Please translate the English version [[:en:Gaza_genocide|here]], as it is neutral, well-sourced, and also to update the data. The article's bias towards the Israeli side, while there is a consensus that genocide is occurring in Gaza, is unacceptable. [[Korisnik:جودت|جودت]] ([[Razgovor s korisnikom:جودت|razgovor]]) 13:56, 21 juni 2026 (CEST) 0ebiu8m6bsg3edhtjjtboo9neb181zc Natrij u biologiji 0 525209 3899314 3890522 2026-06-20T20:53:47Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899314 wikitext text/x-wiki [[Slika:Sodium-potassium pump.svg|thumb|200x200px| [[Natrij-kalijeva pumpa]], ključni enzim za regulaciju nivoa natrija i [[kalij u biologiji|kalija]] u ćelijama]] Natrijevi ioni ({{chem2|Na+}}) su neophodni u malim količinama za neke vrste [[biljke|biljaka]],<ref name=":0">{{cite journal |first1=Tsuyoshi |last1=Furumoto |date=24 Aug 2011 |volume=476 |issue=7361 |pages=472–475 |journal=[[Nature]] |title=A plastidial sodium-dependent pyruvate transporter |doi=10.1038/nature10250 |pmid=21866161 |bibcode=2011Natur.476..472F |s2cid=205225645 |url=https://pub.uni-bielefeld.de/record/2915158 }} </ref> ali [[natrij]] kao [[nutrijent]] je općenito potreban u većim količinama<ref name=":0" /> [[životinje|životinjama]], zbog njihove upotrebe za generiranje [[akcijski potencijal|nervnih impulsa]] i za održavanje ravnoteže [[elektrolit]]a i [[ravnotrža soli i tedkućine|ravnoteže tekućine]]. Kod životinja, ioni natrija su neophodni za prethodno spomenute funkcije i za aktivnost [[srce|srca]] i određene [[metabolizam|metaboličke]] funkcije.<ref> {{cite book |last1=Pohl |first1=Hanna R. |last2=Wheeler |first2=John S. |first3=H. Edward |last3=Murray |editor=Astrid Sigel, Helmut Sigel and Roland K. O. Sigel |title=Interrelations between Essential Metal Ions and Human Diseases |series=Metal Ions in Life Sciences |volume=13 |year=2013 |publisher=Springer |pages=29–47 |chapter=Chapter 2. Sodium and Potassium in Health and Disease |doi=10.1007/978-94-007-7500-8_2 |pmid=24470088 |isbn=978-94-007-7499-5 }}</ref> [[Zdravstveni efekti soli]] odražavaju šta se dešava kada tijelo ima previše ili premalo natrija. Karakteristične koncentracije [[natrij]]a u [[modelni organizam|modelnim organizmima]] su: 10&nbsp;[[molarna koncentracija|mM]] u ''[[E. coli]]'', 30&nbsp;mM u pupajućim [[kvasci]]ma, 10&nbsp;mM u [[sisar]]kim ćelijama i100&nbsp;mM u [[krvna plazma|krvnoj plzmi]] <ref>{{cite web|url = http://book.bionumbers.org/what-are-the-concentrations-of-different-ions-in-cells/|title =Cell Biology by the Numbers: What are the concentrations of different ions in cells? |website =book.bionumbers.org|first1= Ron|last1= Milo|first2= Rob |last2=Philips|access-date=8. 3. 2017}}</ref> [[znojenje]] zbog fizičke aktivnosti i da li je osoba prilagođena klimi Osim toga, natrijevi ioni su neophodni za nekoliko ćelijskih procesa. Oni su odgovorni za ko-transport glukoze u simportu [[natrij-glukoza]], koriste se za održavanje polarnosti membrane uz pomoć natrij-kalij pumpe i upareni su s vodom kako bi razrijedili sluz u lumenu disajnih puteva kada [[aktivni transport]]ni receptor [[cistasta fibroza|cistaste fibroze]] premješta [[hlorid]]ne ione u disajne puteve.<ref name=":1"/> == Distribucija natrija kod vrsta == {{glavni|Halotolerancija}} ===Ljudi=== Minimalna fiziološka potreba za natrijumom je između 115 i 500&nbsp;mg dnevno, ovisno o stanju.<ref>{{cite book |author=National Research Council (US) Subcommittee on the Tenth Edition of the Recommended Dietary Allowances |editor=National Academies Press (US) |title=Recommended Dietary Allowances |year=1989 |publisher=National Academies Press (US) |chapter=10 |doi=10.17226/1349 |pmid=25144070 |quote=Thus, a minimum average requirement for adults can be estimated under conditions of maximal adaptation and without active sweating as no more than 5&nbsp;mEq/day, which corresponds to 115&nbsp;mg of sodium or approximately 300&nbsp;mg of sodium chloride per day. In consideration of the wide variation of patterns of physical activity and climatic exposure, a safe minimum intake might be set at 500&nbsp;mg/day. [Note: Table 11-1 seems to clarify that 500&nbsp;mg refers to sodium, not sodium chloride] |isbn=978-0-309-04633-6 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/recommendeddieta0000nati }}</ref> [[Natrij-hlorid]] je glavni izvor natrija u ishrani i koristi se kao začin i konzervans, kao što je za kiseljenje i sušeno meso; većina dolazi iz prerađene hrane.<ref>{{cite web|url=http://health.ltgovernors.com/sodium-and-potassium-health-facts.html|title=Sodium and Potassium Quick Health Facts|access-date=7. 11. 2011|archive-date=7. 5. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200507184304/http://health.ltgovernors.com/sodium-and-potassium-health-facts.html|url-status=dead}}</ref> [[Adekvatan unos]] za natrij je 1,2 prema 1.5&nbsp;g dnevno,<ref>{{cite book|title=Dietary Reference Intakes: Water, Potassium, Sodium, Chloride, and Sulfate|url=https://www.nap.edu/read/10925/chapter/1|publisher=Food and Nutrition Board, Institute of Medicine, United States National Academies|date=2005|doi=10.17226/10925 |isbn=978-0-309-09169-5 |access-date=21. 10. 2016}}</ref> ali u prosjeku ljudi u Sjedinjenim Državama konzumiraju 3,4 g dnevno,<ref name=aha/><ref>{{cite book|author1=U.S. Department of Agriculture|author2=U.S. Department of Health and Human Services|author1=United States Department of Agriculture|author2=United States Department of Health and Human Services|title=Dietary Guidelines for Americans, 2010|page=22|edition=7th|date=decembar 2010|publisher=U.S. Government Printing Office |url=http://www.cnpp.usda.gov/Publications/DietaryGuidelines/2010/PolicyDoc/PolicyDoc.pdf|access-date=23. 11. 2011|isbn=978-0-16-087941-8|oclc=738512922|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110206111821/http://www.cnpp.usda.gov/Publications/DietaryGuidelines/2010/PolicyDoc/PolicyDoc.pdf|archive-date=6. 2. 2011}}</ref> minimalna količina koja podstiče [[hipertenzija|hipertenziju]].<ref>{{cite journal|pmid=15369026|year=2004|last1=Geleijnse|first1=J. M.|last2=Kok|first2=F. J.|last3=Grobbee|first3=D. E.|title=Impact of dietary and lifestyle factors on the prevalence of hypertension in Western populations|volume=14|issue=3|pages=235–239|journal=European Journal of Public Health|doi=10.1093/eurpub/14.3.235|doi-access=free}}</ref> Note that salt contains about 39.3% sodium by mass<ref>[https://books.google.com/books?id=bcU8AAAAQBAJ&pg=PA48 General, Organic, and Biochemistry: An Applied Approach]</ref>{{--}}ostatak je [[hlor]] i druge hemikalije u tragovima; stoga bi [[Tolerantna gornja granica unosa]] od 2,3 g natrija bila oko 5,9 g soli - oko 1 čajne kašike.<ref>[http://www.traditionaloven.com/culinary-arts/cooking/table-salt/convert-gram-g-to-tea-spoon-tsp.html Table Salt Conversion]</ref> Prosječna dnevna ekskrecija natrija je između 40 i 220 mEq.<ref>{{Cite web |title=Sodium - Urine |url=https://www.ucsfhealth.org/Medical%20Tests/003599 |access-date=29. 4. 2022 |website=ucsfhealth.org |language=en}}</ref> Normalni nivoi natrija u serumu su između približno 135 i 145 [[ekvivalent (hemija)|mEq]]/L (135 do 145&nbsp;mmol/L). Nivo natrija u serumu manji od 135 mEq/L kvalifikuje se kao [[hiponatremija]], koja se smatra teškom kada je nivo natrija u serumu ispod 125 mEq/L.<ref>{{cite web|url=http://www.mayoclinic.com/health/hyponatremia/DS00974 |title=Hyponatremia |publisher=MayoClinic.com |access-date=1. 9. 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://emedicine.medscape.com/article/242166-overview |title=Hyponatremia |publisher=Medscape |access-date=30. 6. 2013}}</ref> [[Renin-angiotenzinski sistem]] i [[atrijski natriuretski peptid]] indirektno regulišu količinu [[transdukcija signala|signalne transdukcije]] u ljudskom [[CNS|centralnom nervnom sistemu]], što zavisi od kretanja natrijevih jona preko membrane nervnih ćelija, u svim nervima. Natrij je stoga važan u funkciji [[neuron]]a i [[osmoreulacija|osmoregulaciji između ćelija i [[vanćelijska tečnost|ekstraćelijske tečnosti]]; distribucija natrijevih iona je posredovana kod svih životinja [[Na+/K+-ATPaza|natri-kalijskim pumpama]], koje su aktivni transporteri [[pumpa za rastvorene supstance|pumpe za rastvorene supstance]], pumpajući jone protiv gradijenta, i natrij-kalijski kanali.<ref>{{cite book|last=Campbell|first=Neil|title=Biology|url=https://archive.org/details/biology0000camp_b7z1|year=1987|isbn=0-8053-1840-2|page=[https://archive.org/details/biology0000camp_b7z1/page/794 795]|publisher=Benjamin/Cummings}}</ref> Poznato je da su natrijumski kanali manje selektivni u poređenju sa kalijskim kanalima. Natrij je najistaknutiji kation u vanćelijskoj tečnosti: u 15 L te tečnosti kod osobe od 70&nbsp;kg nalazi se oko 50 grama natrija, što je 90% ukupnog sadržaja natrija u tijelu. Neki potentni neurotoksini, poput [[batrahotoksin]]a, povećavaju permeabilnost natrijskih iona kroz [[ćelijska membrana|ćelijske membrane]] u [[nerv]]ima i [[mišić]]ima, uzrokujući masivnu i nepovratnu depolarizaciju membrana sa potencijalno fatalnim posljedicama. Međutim, lijekovi sa manjim efektima na kretanje natrijskih iona u nervima mogu imati različite farmakološke efekte koji se kreću od antidepresivnih do antiepilepsijskih djelovanja. ===Ostale životinje=== Budući da samo neke biljke trebaju natrij, i to u malim količinama, potpuno [[biljna ishrana]] će uglavnom biti vrlo siromašna natrijem. To zahtijeva od nekih [[biljojed]]a da dobiju natrij iz [[mineralno lizanje|solnih lizanja]] i drugih mineralnih izvora. Potreba životinja za natrijem je vjerovatno razlog za visoko očuvanu sposobnost da [[okus]]e natrijev ion kao "slani". Receptori za čisti slani okus najbolje reaguju na natrij; inače, receptori reaguju samo na nekoliko drugih malih monovalentnih kationa ({{chem2|Li+}}, {{chem2|NH4+}} i donekle na {{chem2|K+}}). [[kalcij]]ski ion (Ca<sup>2+</sup>) također ima slan, a ponekad i gorak okus za neke ljude, ali, kao i kalij, može izazvati i druge okuse. Natrijevi ioni imaju raznoliku i važnu ulogu u mnogim fiziološkim procesima, djelujući na regulaciju [[volumen krvi|volumena krvi]], [[krvni pritisak|krvnog pritiska]], [[osmotski pritisak|osmotske ravnoteže]] i [[pH]].<ref name="aha">{{cite web | url=https://sodiumbreakup.heart.org/how_much_sodium_should_i_eat | title=How much sodium should I eat per day? | publisher=American Heart Association | date=2016 | access-date=21. 10. 2016 | archive-date=31. 8. 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190831204644/https://sodiumbreakup.heart.org/how_much_sodium_should_i_eat | url-status=dead }}</ref> === Biljke === {{glavni|Kontrola slanosti tla|Tolerancija usjeva na sol|Halofit|Tolerancija usjeva na morsku vodu}} Kod [[C4 biljke|C4 biljaka]], natrij je [[mikronutrijent]] koji pomaže u metabolizmu, posebno u regeneraciji [[fosfoenolpiruvična kiselina|fosfoenolpiruvata]] (uključene u biosintezu različitih aromatskih spojeva i u [[fiksacija ugljika|fiksaciju ugljika]]) i sintezu [[hlorofil]]a.<ref>{{cite web|last=Kering|first=M. K.|url=https://mospace.umsystem.edu/xmlui/bitstream/handle/10355/7201/research.pdf?sequence=3|title=Manganese Nutrition and Photosynthesis in NAD-malic enzyme C4 plants Ph.D. dissertation|publisher=University of Missouri-Columbia|year=2008|access-date=9. 11. 2011}}</ref> U drugim slučajevima, on zamjenjuje kalij u nekoliko uloga, kao što su održavanje [[turgor]]a i pomaganje u otvaranju i zatvaranju [[stoma]].<ref>{{cite journal|last1=Subbarao|first1=G. V.|last2=Ito|first2=O.|last3=Berry|first3=W. L.|last4=Wheeler|first4=R. M.|title=Sodium—A Functional Plant Nutrient|journal=Critical Reviews in Plant Sciences| volume=22| pages=391–416| year=2003|doi=10.1080/07352680390243495|issue=5|s2cid=85111284 }}</ref> Višak natrija u tlu ograničava unos vode zbog smanjenog [[vodni potencijal|vodnog potencijala]], što može rezultirati uvenućem; slične koncentracije u [[citoplszma|citoplazmi]] mogu dovesti do inhibicije enzima, što zauzvrat uzrokuje nekrozu i hlorozu.<ref>{{cite journal| last1=Zhu|first1=J. K.|title=Plant salt tolerance|journal=Trends in Plant Science|volume=6|issue=2|pages=66–71|year=2001|pmid=11173290|doi=10.1016/S1360-1385(00)01838-0}}</ref> Da bi izbjegle ove probleme, biljke su razvile mehanizme koji ograničavaju unos natrija preko korijena, skladište ga u ćelijskim [[vakuola]]ma i kontrolišu ga na velikim udaljenostima;<ref>{{cite web|url=http://www.plant-biology.com/salt-ion-toxicity.php|title=Plants and salt ion toxicity|publisher=Plant Biology|access-date=2. 11. 2010}}</ref> višak natrija se može skladištiti i u starom biljnom tkivu, ograničavajući oštećenje novog rasta. Iako tek treba utvrditi koliko se višak natrija unosi u [[ksilem]]. Međutim, antiporter CHX21 može se pripisati aktivnom unošenju natrija u ksilem.<ref>{{Cite journal |last=Maathuis |first=Frans J. M. |date=1. 3. 2014 |title=Sodium in plants: perception, signalling, and regulation of sodium fluxes |journal=Journal of Experimental Botany |volume=65 |issue=3 |pages=849–858 |doi=10.1093/jxb/ert326 |pmid=24151301 |issn=0022-0957|doi-access=free }}</ref> == Ravnoteža natrija i vode == Natrij je primarni [[kation]] (pozitivno naelektrisani ion) u ekstracelularnim tečnostima kod životinja i ljudi. Ove tečnosti, kao što su [[krvna plazma]] i vanćelijske tečnosti u drugim tkivima, kupaju ćelije i obavljaju transportne funkcije za hranjive materije i otpadne materije. Natrij je također glavni kation u [[slana voda|morskoj vodi]], iako je koncentracija tamo oko 3,8 puta veća nego što je normalno u vanćelijskim tjelesnim tečnostima. === Ravnoteža natrija i vode kod ljudi === {{glavni|Hiponatremija|Hipernatremija|Diuretik|Vazopresin}} Iako je sistem za održavanje optimalne ravnoteže [[soli]] i vode u tijelu složen,<ref>{{cite book |last1=Clausen |first1=Michael Jakob Voldsgaard |last2=Poulsen |first2=Hanne |editor1-first=Lucia|editor1-last=Banci |series=Metal Ions in Life Sciences |volume=12 |pages=41–67 |chapter= Chapter 3 Sodium/Potassium Homeostasis in the Cell |title=Metallomics and the Cell |year=2013 |publisher=Springer |isbn=978-94-007-5560-4|doi=10.1007/978-94-007-5561-1_3|pmid=23595670 }} electronic-book {{ISBN|978-94-007-5561-1}} {{issn|1559-0836}} electronic-{{issn|1868-0402}}</ref> jedan od primarnih načina na koji ljudsko tijelo prati gubitak tjelesne vode je taj što osmoreceptori u [[hipotalamus]]u osjećaju ravnotežu koncentracije natrija i vode u vaim tekućina u vannćelijskim tekućinama. Relativni gubitak tjelesne vode uzrokovat će porast koncentracije natrija više od normalne, stanje poznato kao hipernatremija. To obično rezultira žeđi. Suprotno tome, višak tjelesne vode uzrokovan pijenjem rezultirat će premalom količinom natrija u krvi (hiponatremija), stanje koje ponovo osjeća [[hipotalamus]], uzrokujući smanjenje lučenja hormona [[vazopresin]]a iz stražnjeg režnja hipofize i posljedični gubitak vode u urinu, što djeluje na vraćanje koncentracije natrija u krvi u normalu. Teško dehidrirane osobe, poput osoba spašenih iz situacija preživljavanja u okeanu ili pustinji, obično imaju vrlo visoke koncentracije natrija u krvi. Ovo se mora vrlo pažljivo i polahko vratiti u normalu, jer prebrza korekcija hipernatremije može rezultirati oštećenjem mozga usljed oticanja ćelija, jer voda naglo prelazi u ćelije sa visokim osmolarnim sadržajem. Kod ljudi je dokazano da visok unos soli smanjuje proizvodnju [[dušik-oksid]]a. ]Dušik- oksid (NO) doprinosi [[homeostaza|homeostazi]] krvnih sudova, inhibirajući kontrakciju i rast glatkih mišića krvnih sudova, agregaciju [[trombocit]]a i adheziju [[leukocit]]a na [[endotel]].<ref>{{cite journal | title = Relationship between Salt Intake, Nitric Oxide and Asymmetric Dimethylarginine and Its Relevance to Patients with End-Stage Renal Disease − |author1=Tomohiro Osanai |author2=Naoto Fujiwara |author3=Masayuki Saitoh |author4=Satoko Sasaki |author5=Hirofumi Tomita |author6=Masayuki Nakamura |author7=Hiroshi Osawa |author8=Hideaki Yamabe |author9=Ken Okumura | journal = Blood Purif | year = 2002 | volume = 20 |issue=5 | pages = 466–468 | doi = 10.1159/000063555 | pmid=12207094|s2cid=46833231 }}</ref> ===Natrij u urinu=== Budući da sistem [[hipotalamus]]/[[osmoreceptor]] obično dobro funkcionira kako bi potaknuo pijenje ili mokrenje kako bi se koncentracija natrija u tijelu vratila u normalu, ovaj sistem se može koristiti u medicinskom tretmanu za regulaciju ukupnog sadržaja tekućine u tijelu, prvo kontrolirajući sadržaj natrija u tijelu. Dakle, kada se da snažan [[diuretik]] lijek koji uzrokuje izlučivanje natrija iz [[bubreg]]a, učinak je praćen izlučivanjem vode iz tijela (gubitak vode prati gubitak natrija). To se događa jer bubrezi nisu u stanju efikasno zadržati vodu dok izlučuju velike količine natrija. Osim toga, nakon izlučivanja natrija, sistem [[osmoreceptor]]a može osjetiti sniženu koncentraciju natrija u krvi, a zatim usmjeriti kompenzacijski gubitak vode urinom kako bi se ispravilo stanje [[hiponatremije]] (nizak nivo natrija u krvi). == Natrij na ćelijskom nivou == === Natrij-kalijeva pumpa === [[Slika:Hand drawn sodium-potassium pump and ion channels..png|thumb|Ovdje je ručno nacrtan prikaz membranski vezane natrijum-kalium pumpe, a mogu se vidjeti ionski kanali natrijuma i kalijuma, zajedno sa usmjerenim kretanjem iona naznačenim strelicama.]] [[Natrij-kalijeva pumpa]] radi sa kanalima za curenje natrija i kalija, kako bi održala [[membranski potencijal]] između ćelije i vanćelijskog prostora. Natrij se kreće niz [[gradijent koncentracije]] iz [[citosol]]a u [[vanćelijski matriks]]. Kalij se kreće niz gradijent koncentracije iz vanćelijskog matriksa u [[citosol]]. Da bi se održao [[membranski potencijal]], natrij-kalijska pumpa djeluje kao oblik direktnog aktivnog transporta, gdje [[hidroliza]] [[ATP]]-a u [[ADP]] i neorganski [[fosfat]] na P-tipu [[ATPaza]] vraća tri kalijska iona iz ćelije i dva natrijska iona u ćeliju.<ref name=":1">{{Cite book |last1=Alberts |first1=B |title=Essential Cell Biology |last2=Hopkin |first2=K |last3=Johnson |first3=A |last4=Morgan |first4=D |last5=Raff |first5=M |publisher=Pearson |year=2019 |edition=5th}}</ref> Natrij-kalijska pumpa ima veliku ulogu u [[neuron]]skoj signalizaciji zbog održavanja potencijala ćelijske membrane. To stvara [[akcijski potencijal]] koji uzrokuje polarizaciju i depolarizaciju membrana neurona, otvaranjem i zatvaranjem naponski kontroliranih kanala: ovo mijenja naponski potencijal i dovodi do lučenja [[neurotransmiter]]a i konačno prijenosa signala.<ref>Ma, Yunyan. "The Significance of Sodium-Potassium Pump (Na⁺, K⁺-ATPase) in Neural Signaling." ''Highlights in Science, Engineering and Technology'' 66 (2023): 208-212.</ref> Kada pumpa ne funkcionira, pacijenti su podložni bolestima poput zatajenja srca i [[hronična opstruktivna bolest pluća|hronične opstruktivne bolesti pluća (COLD)]]. Oni koji su iskusili [[zatajenje srca]] imali su u prosjeku 40% nižu koncentraciju natrij-kalijske ATPaze. Ovaj nedostatak polarizacije membrane dovodi do nemogućnosti širenja akcijskih potencijala uobičajenom brzinom, što dovodi do smanjenog broja otkucaja srca i potencijalno do zatajenja srca.<ref>Pirahanchi Y, Jessu R, Aeddula NR. Physiology, Sodium Potassium Pump. [Updated 2023 Mar 13]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537088/</ref> Kod dijagnoza COLD-a, većina pacijenata sa smanjenom količinom magnezija i kalija također je imala smanjenu koncentraciju natrij-kalijeve pumpe u skeletnim i glatkim mišićima tokom respiratorne insuficijencije. COLD se može kratkoročno liječiti glukokortikoidima koji pojačavaju natriju-kalijevu pumpu, pomažući u podršci izdržljivosti mišića i povećanju mišićne aktivnosti tokom ovih epizoda respiratorne insuficijencije.<ref>{{Cite journal |last1=Ravn |first1=H. B. |last2=DøRup |first2=I. |date=2003 |title=The concentration of sodium,potassium pumps in chronic obstructive lung disease (COLD) patients: the impact of magnesium depletion and steroid treatment |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1365-2796.1997.69891000.x |journal=Journal of Internal Medicine |language=en |volume=241 |issue=1 |pages=23–29 |doi=10.1046/j.1365-2796.1997.69891000.x |pmid=9042090 |s2cid=28561998 |issn=0954-6820|url-access=subscription }}</ref> === Simporter natrij- glukoza === [[Slika:Conformational changes of the sodium-glucose symporter.png|thumb|Simporter natrija i glukoze se inicijalno otvara prema [[vanćelijski matriks|vanćelijskom matriksu]]. Nakon što se dva iona natrija i glukoza vežu, konformacija se zatvara prema vanćelijskom matriksu i otvara prema [[citosol]]u gdje se oslobađaju natrij i glukoza. Potvrda simportera se zatim vraća na početnu potvrdu.]] {{clear}} U [[transportni protein natrija i glukoze|simporteru natrija i glukoze]], natrij se pomiče niz svoj gradijent koncentracije kako bi pomicao glukozu uz svoj gradijent koncentracije. Natrij ima veću koncentraciju izvan ćelije i veže se za simporter, koji je u svojoj konformaciji okrenutoj prema van. Nakon što se natrijum veže, [[glukoza]] se može vezati iz vanćelijskog prostora, uzrokujući da se simporter prebaci u okludiranu formaciju (zatvoren) prije nego što se otvori prema unutrašnjosti ćelije i oslobodi dva iona natrija i jednu molekulu glukoze. Nakon što se oba oslobode, simporter se preusmjerava prema van i proces počinje ispočetka.<ref name=":1"/> Glavni primjer povećane regulacije natrij-glukoznog simportera uočava se kod pacijenata sa [[dijabetes tip 2|dijabetesom tipa 2]], gdje postoji otprilike 3-4 puta veća regulacija natrij-glukoznog simportera (SGLT1). To dovodi do priliva glukoze u ćeliju i rezultira hiperglikemijom.<ref>{{Cite journal |last1=Stearns |first1=Adam T. |last2=Balakrishnan |first2=Anita |last3=Rhoads |first3=David B. |last4=Tavakkolizadeh |first4=Ali |date=maj 2010 |title=Rapid Upregulation of Sodium-Glucose Transporter SGLT1 in Response to Intestinal Sweet Taste Stimulation |url=https://journals.lww.com/00000658-201005000-00013 |journal=Annals of Surgery |language=en |volume=251 |issue=5 |pages=865–871 |doi=10.1097/SLA.0b013e3181d96e1f |issn=0003-4932 |pmc=4123655 |pmid=20395849}}</ref> === Uloga natrija u regulatoru transporta cistaste fibroze (CFTR) === [[Slika:Functioning vs not Function CFTR.png|thumb| Na slici lijevo je prikazan funkcionalni CFTR gdje se ioni mogu kretati kroz ćelije i sluz se razrjeđuje. Na desnoj strani je nefunkcionalni CFTR koji sprječava kretanje iona i uzrokuje gušću sluz u lumenu disajnih puteva.]] [[Regulator transmembranske provodljivosti cistične fibroze|Regulator transporta cistične fibroze (CFTR)]] djeluje tako što veže dva ATP-a na A1 i A2, ATP-vezujući domen. Ovo otvara CFTR kanal i omogućava hloridnim ionima da teku u pluća i lumen disajnih puteva. Ovaj priliv negativno nabijenih hloridnih iona u lumen disajnih puteva uzrokuje da se natrijum kreće u lumen disajnih puteva kako bi se uravnotežio negativni naboj. Voda zatim ulazi sa natrijumom kako bi uravnotežila osmotski pritisak i na kraju dovodi do razrjeđivanja sluzi. U slučajevima cistične fibroze, CFTR je defektan i veže samo jedan ATP, što dovodi do toga da se kanal ne otvori i sprječava difuziju hloridnih iona u lumen disajnih puteva. Budući da hloridni ioni ne mogu difundirati, nema kretanja natrija u lumen disajnih puteva, niti potrebe za vodom da se kreće u lumen, što dovodi do guste sluzi koja začepljuje i inficira lumen disajnih puteva.<ref name=":1"/> == Također pogledajte== * [[:Kategorija:Biologija i farmakologija hemijskih elemenata|Biologija i farmakologija hemijskih elemenata]] * [[Akcijski potencijal]] * [[Kalcij u biologiji]] * [[Jod u biologiji]] * [[Magnezij u biologiji]] * [[Membranski potencijal]] * [[Kalij u biologiji]] *[[Selen u biologiji]] == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * [https://web.archive.org/web/20120211212740/http://www.brookscole.com/chemistry_d/templates/student_resources/shared_resources/animations/ion_pump/ionpump.html Brooks/Cole publishers – Sodium Potassium pump] * [http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/minerals/potassium/ Oregon State University – Micronutrient Information Center] {{Elementi u biologiji}} [[Kategorija:Biološki sistemi]] [[Kategorija:Biologija i farmakologija hemijskih elemenata]] [[Kategorija:Dijetetski minerali]] [[Kategorija:Ishrana]] [[Kategorija:Serologija]] [[Kategorija:Natrij|Biologija]] ckab35rzltzuxwpy9f6ay4shab1wdzf Narodni front oslobođenja Palestine 0 527616 3899308 3841126 2026-06-20T20:11:33Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899308 wikitext text/x-wiki {{Infokutija stranka | ime_bosanski = Narodni front oslobođenja Palestine | izvorno_ime = الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين | logo = | teskt = | skraćenica = | predsjednik = | predsjednik_osnivač = <!--Ako je predsjednik i osnivač ista osoba--> | potpredsjednik = | predsjedavajući = | generalni_sekretar = [[Ahmad Sa'adat]] | sekretar = | glasnogovornik = | osnivač = [[George Habash]] | osnovana = {{start date|1967}} | raspuštena = | prethodnik = <!--U slučaju da je naslijedila neku bivšu stranku--> | nastala_iz = <!--U slučaju da se odvojila iz neke stranke--> | nasljednik = <!--Za bivše stranke, u slučaju da je naslijedila neka stranka--> | spojena_u = <!--U slučaju da se spojila u novu stranku--> | slogan = | himna = | sjedište = [[Damask]], [[Sirija]] | adresa = | novine = | mladi_ogranak = | ženski_ogranak = | seniorski_ogranak = | broj članova = | politička_pozicija = [[Krajnja ljevica]]<ref>{{cite web |date=31. 10. 2005 |title=PFLP, DFLP, PFLP-GC, Palestinian leftists |url=https://www.cfr.org/backgrounder/pflp-dflp-pflp-gc-palestinian-leftists |website=cfr.org |location=US |publisher=Council on Foreign Relations |access-date=25. 8. 2025}}</ref> | ideologija = {{ubl|class=nowrap | [[Komunizam]] | [[Marksizam-lenjinizam]] | [[Revolucionarni socijalizam]] | [[Palestinski nacionalizam]] | [[Sekularizam]] | [[Anti-imperijalizam]] | [[Anticionzam]] | [[Panarabizam]] | [[Arapski nacionalizam]]<ref name="BBC Profile">{{cite news|title=Profile: Popular Front for the Liberation of Palestine (PFLP)|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-30099510|publisher=[[BBC News]]|date=18. 11. 2014}}</ref> | [[Jednodržavno rješenje]]<ref name="One-state solution"/> }} | religija = | nacionalno_članstvo = [[Palestinska oslobodilačka organizacija]] | regionalno_članstvo = | evropsko_članstvo = | međunarodno_članstvo = [[Međunarodni komunistički seminar]] | prazna_oznaka1 = Vojno krilo | prazni_podaci1 = [[Brigade Abu Alija Mustafe]] | prazna_oznaka2 = | prazni_podaci2 = | boje = {{Colorbox|Boja}} | sestrinske_stranke = | zastava = FPLPBandera.svg | veb-sajt = {{URL|pflp.ps/}} }} '''Narodni front oslobođenja Palestine''' (PFLP; {{Jez-ar|الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين}}, al-Jabha ash-Shaʿbiyya li-Taḥrīr Filasṭīn)<ref>{{cite web |title=Popular Front for the Liberation of Palestine {{!}} Palestinian political organization {{!}} Resistance, Activism, Liberation {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Popular-Front-for-the-Liberation-of-Palestine |website=Britannica |access-date=22. 1. 2024 |language=en |date=17. 1. 2024}}</ref> jest [[Sekularizam|sekularna]] [[Palestina (država)|palestinska]] marksističko-lenjinistička<ref>{{Cite journal |last=Brehony |first=Louis |date=26. 9. 2024 |title=Ghassan Kanafani and the Leninist Warriors of Palestine |journal=Arab Studies Quarterly |language=en |volume=46 |issue=3–4 |doi=10.13169/arabstudquar.46.3-4.0189 |issn=0271-3519|doi-access=free }}</ref> organizacija koju je 1967. osnovao [[George Habash]]. Dosljedno je bila druga najveća grupa koja je formirala [[Palestinska oslobodilačka organizacija|Palestinsku oslobodilačku organizaciju]] (PLO), gdje je najveća bila [[Fatah]]. PFLP je uglavnom zauzeo čvrst stav prema palestinskim nacionalnim težnjama, protiveći se umjerenijem stavu Fataha. Ne priznaje [[Izrael]] i promoviše rješenje jedne države za [[izraelsko-palestinski sukob]]. Vojno krilo PFLP-a naziva se [[Brigade Abu Alija Mustafa]]. PFLP je bio pionir u naoružanim otmicama aviona krajem 1960-ih i početkom 1970-ih.<ref>{{cite news |date=26. 1. 2008 |title=Popular Front for the Liberation of Palestine |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1604540.stm |access-date=4. 2. 2012 |publisher=BBC News}}</ref> U novije vrijeme, grupa je učestvovala u tekućem [[Rat u Gazi|ratu u Gazi]] zajedno s [[Hamas]]om i drugim savezničkim palestinskim frakcijama.<ref name=":2">{{Cite web |date=7. 11. 2023 |title=Not only Hamas: eight factions at war with Israel in Gaza |url=https://www.newsweek.com/not-only-hamas-eight-factions-war-israel-gaza-1841292 |access-date=22. 9. 2024 |website=Newsweek |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=PFLP says it will target British forces if they are deployed in Gaza |url=https://www.middleeasteye.net/news/pflp-says-it-will-target-british-forces-if-they-are-deployed-gaza |access-date=22. 9. 2024 |website=Middle East Eye |language=en |quote=The military wing of the PFLP, which was founded by leftists in 1967, has carried out sporadic attacks since 7 October in retaliation for Israel's assault on Gaza.}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=31. 12. 2023 |title='Operation Al-Aqsa Flood' Day 86: Israel falls in 'serious strategic trap' in Gaza as Netanyahu vows to fight 'for months' |url=https://mondoweiss.net/2023/12/operation-al-aqsa-flood-day-86-israel-falls-in-serious-strategic-trap-in-gaza-as-netanyahu-vows-to-fight-for-months/ |access-date=22. 9. 2024 |website=Mondoweiss |language=en-US}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=The Order of Battle of Hamas' Izz al Din al Qassem Brigades, Part 1: North and Central Gaza |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/order-battle-hamas%E2%80%99-izz-al-din-al-qassem-brigades-part-1-north-and-central-gaza |access-date=22. 9. 2024 |publisher=Institute for the Study of War |language=en |archive-date=10. 8. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240810130541/https://www.understandingwar.org/backgrounder/order-battle-hamas%E2%80%99-izz-al-din-al-qassem-brigades-part-1-north-and-central-gaza |url-status=dead }}</ref> [[Sjedinjene Američke Države]],<ref>{{cite web |title=Foreign Terrorist Organizations |url=https://2009-2017.state.gov/j/ct/rls/other/des/123085.htm |publisher=U.S. Department of State}}</ref> [[Japan]],<ref name="Japan_ban">{{Cite web |title=Implementation of the Measures including the Freezing of Assets against Terrorists and the Like |publisher=Japan Ministry of Foreign Affairs |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2002/7/0705.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406134416/http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2002/7/0705.html |archive-date=6. 4. 2013 |access-date=21. 11. 2013}}</ref> [[Kanada]]<ref>{{cite web |title=About the listing process |url=http://www.publicsafety.gc.ca/cnt/ntnl-scrt/cntr-trrrsm/lstd-ntts/crrnt-lstd-ntts-eng.aspx#2042 |access-date=17. 7. 2015 |website=publicsafety.gc.ca}}</ref> i [[Evropska unija]]<ref>{{cite web |title=EUR-Lex – Official Journal of the European Union |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:165:0072:0074:EN:PDF |website=lex.europa.eu}}</ref> su je označile kao [[Teroristička organizacija|terorističku organizaciju]]. [[Ahmad Sa'adat]], koji je 2006. osuđen na 30 godina zatvora u Izraelu, obavlja funkciju generalnog sekretara PFLP-a od 2001. Od 2025, PFLP bojkotuje učešće u [[Izvršni komitet Palestinske oslobodilačke organizacije|Izvršnom komitetu PLO-a]]<ref name="BBC Profile"/><ref name="middleeasteye">{{cite news|last1=Ibrahim|first1=Arwa|title=PROFILE: The Popular Front for the Liberation of Palestine|url=http://www.middleeasteye.net/news/profile-popular-front-liberation-palestine-29954131 |work=[[Middle East Eye]] |date=13. 2. 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Bringing the PFLP back into PLO fold? |url=http://www.maannews.com/Content.aspx?id=319959 |publisher=[[Ma'an News Agency]]|date=2. 10. 2010}}</ref> i [[Palestinsko nacionalno vijeće|Palestinskom nacionalnom vijeću]].<ref name="reuters">{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-israel-palestinians-plo/palestinian-forum-convenes-after-22-years-beset-by-division-idUSKBN1I1101 |title=Palestinian forum convenes after 22 years, beset by division |first=Ali|last=Sawafta |publisher=Reuters |date=30. 4. 2018 }}</ref> == Stav prema mirovnom procesu == Kada je formiran krajem 1960-ih, PFLP je podržavao utvrđenu liniju većine palestinskih gerilskih frontova i isključivao je bilo kakvo pregovaračko rješenje s Izraelom koje bi rezultiralo dvjema državama između [[Jordan (rijeka)|rijeke Jordan]] i [[Sredozemno more|Sredozemnog mora]]. Umjesto toga, George Habash, posebno, i razni drugi lideri općenito, zalagali su se za jednu državu s arapskim identitetom u kojoj [[Jevreji]] imaju pravo živjeti s istim pravima kao i svaka manjina. PFLP je proglasio da je njegov cilj "stvaranje narodne demokratske Palestine, gdje bi [[Arapi]] i Jevreji živjeli bez [[Diskriminacija|diskriminacije]], države bez klasa i nacionalnog ugnjetavanja, države koja Arapima i Jevrejima omogućava da razvijaju svoju nacionalnu kulturu". Platforma PFLP-a nikada nije pravila kompromise po ključnim tačkama kao što su svrgavanje konzervativnih ili monarhističkih arapskih država poput [[Maroko|Maroka]] i [[Jordan]]a, pravo na povratak svih palestinskih izbjeglica u njihove domove u Palestini prije 1948. ili korištenje oslobođenja Palestine kao poticaja za postizanje arapskog jedinstva - što odražava njegove početke u Pan-arapskom ANM-u. Protivio se [[Sporazum iz Osla|Sporazumu iz Osla]] i dugo vremena se protivio ideji [[Dvodržavno rješenje|dvodržavnog rješenja]] [[Izraelsko-palestinski sukob|izraelsko-palestinskog sukoba]], ali je 1999. postigao dogovor s vodstvom PLO-a u vezi s pregovorima s izraelskom vladom. Međutim, u maju 2010, generalni sekretar PFLP-a Ahmad Sa'adat pozvao je na prekid pregovora PLO-a s Izraelom, rekavši da je moguće samo rješenje s jednom državom.<ref name="One-state solution">{{cite news|url=https://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/jailed-pflp-leader-only-a-one-state-solution-is-possible-1.288412|title=Jailed PFLP leader: Only a one-state solution is possible|newspaper=Haaretz|date=29. 4. 2012|access-date=8. 5. 2012|archive-date=24. 10. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024195441/http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/jailed-pflp-leader-only-a-one-state-solution-is-possible-1.288412|url-status=dead}}</ref> U januaru 2011, PFLP je izjavio da [[Sporazum iz Camp Davida]] predstavlja "podređenost, pokornost, diktaturu i tišinu" i pozvao na društvenu i političku revoluciju u Egiptu.<ref>{{cite web|url=http://pflp.ps/english/2011/01/pflp-salutes-the-egyptian-people-and-their-struggle/|title=PFLP salutes the Egyptian people and their struggle|date=27. 1. 2011|publisher=Popular Front for the Liberation of Palestine (PFLP)|access-date=4. 2. 2012}}</ref> U decembru 2013, PFLP je izjavio: "Hamas je vitalni dio palestinskog nacionalnog pokreta, i to je stav PFLP-a."<ref>{{cite web|url=http://pflp.ps/english/2013/12/pflp-hamas-is-part-of-the-palestinian-national-movement-and-we-do-not-call-upon-them-to-abandon-their-ideology/|title=PFLP: Hamas is part of the Palestinian national movement and we do not call upon them to abandon their ideology|date=30. 12. 2013|publisher=Popular Front for the Liberation of Palestine (PFLP)|access-date=3. 1. 2013}}</ref> == Bilješke == {{notelist}} == Reference == {{Refspisak|2}} === Izvori === {{refbegin|30em}} * {{cite book |last1=Irving |first1=Sarah |title=Leila Khaled: Icon of Palestinian Liberation |date=2012 |publisher=Pluto Press |location=London |isbn=978-1-84964-673-4 |edition=PDF}} * {{cite book |last1=Sayigh |first1=Yezid |title=Armed Struggle and the Search for State |date=1997 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |isbn=0-19-829265-1 |url=https://books.google.com/books?id=8vrRd33H4cAC}} {{refend}} == Vanjski linkovi == * [https://www.marxists.org/subject/israel-palestine/index.htm#S5 Dokumenti PFLP-a] na Marksističkoj internet arhivi {{Commonscat}} {{Palestina po temama}} {{Izraelsko-palestinski sukob}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Palestina]] [[Kategorija:Političke organizacije]] r8mpcz7zt2ebp6mms612lquavck6zh0 Neredi u Jerusalemu 1920. 0 527726 3899336 3842272 2026-06-20T23:39:57Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899336 wikitext text/x-wiki {{Infokutija napad na civile | naziv = Neredi u Jerusalemu 1920. | slika = Jerusalem-nabi-moussa-april-1920.jpg | opis_slike = Nebi Musa procesija, 4. april 1920. | lokacija = [[Jerusalem]], [[Mandatna Palestina]] | meta = | koordinate = {{coord|31|47|0|N|35|13|0|E}} | datum = | vrijeme = | vremenska_zona = | tip = [[Nemiri]] | mrtvih = 5 Jevreja, 4 Arapa | ranjenih = 216 Jevreja, 18 Arapa, 7 Britanaca | žrtve = | počinitelji = | počinitelj = | osumnjičenici = | osumnjičenik = | oružja = | broj_saučesnika = | saučesnici = | branitelji = | branitelj = }} '''Neredi u Jerusalemu 1920.''' ili Neredi Nebi Musa 1920. dogodili su se u dijelu Uprave [[Administracija okupiranih neprijateljskih teritorija|okupiranih neprijateljskih teritorija pod britanskom kontrolom]] od 4. do 7. aprila 1920. u i oko Starog grada [[Jerusalem]]a. Pet Jevreja je ubijeno, a nekoliko stotina je povrijeđeno; četiri Arapa su ubijena, a 18 povrijeđeno; sedam Britanaca je povrijeđeno.<ref name=segev>{{Harvtxt|Segev|2001}}, pp. 127&ndash;144.</ref> Neredi su se poklopili s [[Festival Nebi Musa|festivalom Nebi Musa]] i nazvani su po njemu, koji se održavao svake godine na [[Uskrs]], a uslijedio je nakon rastućih tenzija u arapsko-jevrejskim odnosima. Neredi su se dogodili ubrzo nakon [[Bitka kod Tel Haija|Bitke kod Tel Haija]] usred sve većeg pritiska na arapske nacionaliste u Siriji tokom [[Francusko-sirijski rat|francusko-sirijskog rata]]. Arapske vjerski vođe održali su govore tokom festivala (na kojem se tradicionalno okupljao veliki broj muslimana na vjerskoj procesiji) koji su uključivali slogane koji su se odnosili na [[Cionizam|cionističku]] imigraciju i prethodne sukobe oko udaljenih jevrejskih sela u [[Galileja|Galileji]]. Okidač koji je procesiju pretvorio u nerede nije sa sigurnošću poznat.<ref name="FreitagFuccaro2015">{{cite book|last1=Freitag|first1=Ulrike|last2=Fuccaro|first2=Nelida|last3=Ghrawi|first3=Claudia|first4=Nora|last4= Lafi|title=Urban Violence in the Middle East: Changing Cityscapes in the Transition from Empire to Nation State|url=https://books.google.com/books?id=0NCdBAAAQBAJ&pg=PA188|date=30. 3. 2015|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-78238-584-4|page=188|quote=Dok je prva polovina povorke prolazila kroz Vrata u Jaffi, neredi su počeli između Christakijeve apoteke i banke Credit Lyonnais. Dostupni izvori ne pojašnjavaju tačan uzrok, a može se tvrditi da je više od jednog događaja djelovalo kao katalizator. U blizini arapskog skupa, neki cionisti su slušali govore. Vjerovatno je da su neki pripadali snagama samoodbrane koje je organizovao Vladimir Jabotinski, koje su do tada već imale šest stotina vojnika koji su svakodnevno izvodili vojne vježbe." Već početkom marta, Jabotinski je radio na rasplamsavanju atmosfere i počeo je javno predviđati pogrom. Neki dokazi ukazuju na to da su ovi jevrejski posmatrači bili prilično provokativni. Navodno je Jevrej gurnuo Arapina koji je nosio nacionalističku zastavu, a ovaj je pokušao pljunuti na transparent i na arapsku gomilu. Prema svjedočenju koje je prikupio francuski konzul, neki mladi Jevreji koji su stajali u blizini Jaffa kapije napali su neke Arape nakon govora koji je održao Muhammad Darwish iz Arapskog kluba (jednog od kršćansko-muslimanskih udruženja). Svi ovi izvještaji ukazuju samo na jevrejsku provokaciju; međutim, moguće je, iako neprijavljeno, da su i arapske aktivnosti izazvale nerede.}}</ref> Britanska vojna uprava Palestine kritikovana je zbog povlačenja trupa iz Jerusalema i zbog sporog vraćanja kontrole.<ref>[[s:Palin Report|Palin Report conclusions]]</ref> Kao rezultat nereda, povjerenje među Britancima, Jevrejima i Arapima je narušeno. Jedna od posljedica bila je da je jevrejska zajednica u regiji pojačala pokrete ka autonomnoj infrastrukturi i sigurnosnom aparatu paralelnom s onim britanske administracije. Nakon toga, šeici 82 sela oko grada i [[Jaffa|Jaffe]], tvrdeći da predstavljaju 70% stanovništva, izdali su dokument u kojem protestuju protiv demonstracija protiv Jevreja. Ova osuda je možda iznuđena mitom.<ref name="TSegev" >[[Tom Segev]], "[https://www.haaretz.com/weekend/the-makings-of-history/when-zionism-was-an-arab-cause-1.422991 When Zionism was an Arab cause] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925000825/http://www.haaretz.com/weekend/the-makings-of-history/when-zionism-was-an-arab-cause-1.422991 |date=25. 9. 2015 }}", at ''Haaretz'', 6 April 2012.</ref> Uprkos neredima, jevrejska zajednica je 19. aprila 1920. održala izbore za Skupštinu predstavnika među Jevrejima svuda u Palestini osim u Jerusalemu, gdje su odgođeni za 3. maj.<ref>[http://www.palestinechronicle.com/old/view_article_details.php?id=14037 Palestine Through History: A Chronology (I)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222052334/http://www.palestinechronicle.com/old/view_article_details.php?id=14037 |date=22. 12. 2017 }} The Palestine Chronicle</ref> Neredi su također prethodili [[Konferencija u San Remu|konferenciji u San Remu]], koja je održana od 19. do 26. aprila 1920, a na kojoj je trebala biti odlučena sudbina [[Bliski istok|Bliskog istoka]]. == Posljedice == [[File:Mousa-Qasem.jpg|thumb|[[Musa al-Husaini|Musa Kazim al-Husaini]], the mayor of Jerusalem, was dismissed by the British after the April riots.]] Preko 200 ljudi je izvedeno pred sud kao rezultat nereda, uključujući 39 Jevreja.<ref name=segev/> [[Musa al-Husaini|Musu Kazima al-Husainija]] je na mjestu gradonačelnika zamijenio vođa rivalskog klana Našašibi, Ragheb Bey Našašibi.<ref>Zeina B. Ghandour,[https://books.google.com/books?id=DTh6AgAAQBAJ&pg=PA128 ''A Discourse on Domination in Mandate Palestine: Imperialism, Property and Insurgency,''] Routledge 2009 pp.128,141.</ref> [[Mohammed Amin al-Husseini|Amin al-Husseini]] i [[Aref al-Aref]] su uhapšeni zbog podsticanja, ali kada su pušteni uz kauciju, obojica su pobjegli u [[Sirija|Siriju]].<ref name=Wasserstein>{{cite journal | author = Bernard Wasserstein | title = 'Clipping the Claws of the Colonisers': Arab Officials in the Government of Palestine, 1917–48 | journal = Middle Eastern Studies | volume = 13 | issue = 2 | year = 1977 | pages = 171–194 | doi=10.1080/00263207708700343}}</ref> U drugoj verziji, al-Aref je upozoren i pobjegao je prije hapšenja.<ref name=Tauber>{{cite book | author = Eliezer Ṭauber | title = The Formation of Modern Syria and Iraq | publisher = Routledge | year = 1994 | pages = 95,105}}</ref> U njihovom odsustvu, vojni sud ih je osudio na 10 godina zatvora.<ref name=Wasserstein/> Šeici iz 82 sela u područjima Jerusalema i Jaffe javno su protestovali protiv arapskih nereda, koji su izdali zvaničnu izjavu u kojoj su rekli da, po njihovom mišljenju, cionističko naseljavanje nije opasnost za njihove zajednice. Slične deklaracije će se ponavljati u telegramima poslanim u London 1922, dok su stotine šeika i muhtara davale svoj autoritet i podršku jevrejskoj imigraciji. Suština ovih stavova bila je da će takva imigracija, kako je i sam cionistički pokret potvrdio, poboljšati živote Arapa kako industrijski razvoj bude napredovao. Šeici koji su protestovali protiv nereda i kasnije slali telegrame britanskom sekretaru za kolonijalne poslove kako bi izrazili solidarnost sa cionističkim programom, ponekad su bili podmićeni da iznesu ovaj stav od strane [[Svjetska cionistička organizacija|Svjetske cionističke organizacije]]. Njihova mišljenja su pribavljana.<ref name="TSegev" /> Britanski vojnici su poslani da pretražuju [[Jevreji|Jevreje]] tražeći oružje na zahtjev palestinskog arapskog rukovodstva. Pretresli su kancelarije i stanove [[Chaim Weizmann|Chaima Weizmanna]], šefa [[Cionistička komisija|Cionističke komisije]], i Jabotinskog. U Jabotinskom domu pronašli su tri puške, dva pištolja i 250 metaka. Devetnaest muškaraca je uhapšeno, ali ne i Jabotinski, koji je svojevoljno otišao u zatvor da insistira na svom hapšenju. Vojni sudija ga je pustio na slobodu jer nije bio kod kuće kada je oružje otkriveno, ali je ponovo uhapšen nekoliko sati kasnije.<ref name=segev/> Jabotinski je, između ostalog, osuđen za posjedovanje pištolja koji je Storrs konfiskovao prvog dana nereda. Glavni svjedok je bio [[Ronald Storrs]], koji je rekao da se "ne sjeća" da mu je rečeno o organizaciji za samoodbranu. Osuđen je na 15 godina zatvora i poslan u Egipat, iako je sljedećeg dana vraćen u zatvor u Acri. Suđenje i izricanje presude Jabotinskom izazvali su pometnju, a londonska štampa, uključujući ''[[The Times]]'', protestovala je protiv toga, a ispitivan je i u britanskom parlamentu. Čak i prije nego što su se uvodnici pojavili, komandant britanskih snaga u Palestini i Egiptu, general Congreve, napisao je feldmaršalu Wilsonu da su Jevreji osuđeni mnogo strože od Arapa koji su počinili teža krivična djela. Smanjio je kaznu Jabotinskog na godinu dana, a kaznu ostalih 19 Jevreja uhapšenih s njim na šest mjeseci.<ref name=segev/> Nova civilna vlada pod [[Herbert Samuel|Herbertom Samuelom]] odobrila je opštu amnestiju početkom 1921. Međutim, Amin al-Husseini i Aref al-Aref bili su isključeni iz amnestije jer su pobjegli prije nego što su im presude izrečene. Samuel je pomilovao Amina u martu 1921. i imenovao ga za muftiju Jerusalema. Kada je sljedeće godine osnovano [[Vrhovno muslimansko vijeće]], Husayni je zatražio i dobio titulu Velikog muftije,<ref>{{harvnb|Kupferschmidt|1987|pp=19,78}}:'Ubrzo nakon toga, Britanci su počeli nazivati ​​Kamila al-Husainija velikim muftijom (''al-muftī al-akbar''), titulom koja je do tada bila nepoznata u Palestini, ali koja je vjerovatno kopirana iz Egipta. Ovaj gest je, dijelom, bio namijenjen kao nagrada za Kamilovu saradnju s Britancima, ali je možda bio namijenjen da zamijeni neku vrstu nove hijerarhije za bivšu osmansku.</ref><ref>{{harvnb|Elpeleg|2007|p=11}}:'Zahtijevao je da mu se dodijeli i titula Velikog muftije, koju su Britanci dodijelili njegovom bratu zbog saradnje s njima, te da mu plata bude veća od plate ostalih muftija. Richmond i Storrs su podržali ovu tvrdnju, tvrdeći da, budući da je, sa duhovnog i vjerskog stanovišta, status Jerusalema superiorniji u odnosu na druge regije u Palestini, muftiju Jerusalema treba smatrati poglavarom muslimanske zajednice u zemlji.</ref><ref>{{harvnb|Khalidi|2001|p=22}}:'Nakon okupacije zemlje, Britanci su stvorili potpuno novu funkciju "velikog muftije Palestine" ("al-mufti al-akbar"), koji je također bio imenovan "muftijom Jerusalema i palestinske regije" ("mufti al-Quds wal-diyar al-filistiniyya")..</ref><ref>{{harvnb|Cohen|1989|p=69}}.</ref> poziciju koja je dolazila s doživotnim mandatom.<ref>{{harvnb|Sicker|2000|pp=32f.}}; {{harvnb|Elpeleg|2007|p=48}}.</ref> Također, general Storrs postao je civilni guverner Jerusalema pod novom administracijom.<ref>{{cite journal|last=Xypolia|first=Ilia|title=Orientations and Orientalism: The Governor Sir Ronald Storrs|journal=Journal of Islamic Jerusalem Studies|year=2011|volume=11|issue=1|pages=24–43 |url=https://dergipark.org.tr/en/pub/beytulmakdis/issue/28522/306428}}</ref> Kako su neredi počeli, Britanci su privremeno zaustavili jevrejsku imigraciju u Palestinu. Također, osjećajući da Britanci nisu bili voljni braniti jevrejska naselja od kontinuiranih arapskih napada, palestinski Jevreji su osnovali jedinice za samoodbranu, koje su nazvane [[Haganah]] ("odbrana"). Nadalje, neredi su povećali osjećaj palestinskog nacionalizma unutar palestinske arapske zajednice.<ref name=segev /> == Reference == {{refspisak}} === Bibliografija === {{Refbegin}} *{{cite book| title = The Origins and Evolution of the Arab-Zionist Conflict | last = Cohen | first = Michael J. | year = 1989 | publisher = University of California Press | url = https://books.google.com/books?id=Vm5bGBka_4gC&pg=PA69 | isbn = 978-0-520-06598-7 }} *{{cite book| title = The Grand Mufti: Haj Amin Al-Hussaini, Founder of the Palestinian National Movement | last = Elpeleg | first = Zvi | year = 2007 | author-link = Zvi Elpeleg | orig-year = First published 1993 | editor-last = Himmelstein | editor-first = Shmuel | others = (trans. David Harvey) | publisher = Routledge | url = https://books.google.com/books?id=s-CLz1OvWs0C&pg=PA52 | isbn = 978-0-714-63432-6 }} *{{citation|last=Idinopulos|first=Thomas A.|title=Weathered by Miracles: A history of Palestine from Bonaparte and Muhammad Ali to Ben-Gurion and the Mufti|isbn=978-1-56663-189-1|year=1998|publisher=Ivan R. Dee|location=Chicago|url-access=registration|url=https://archive.org/details/weatheredbymirac0000idin}}. *{{cite book| chapter = The Palestinians and 1948: the underlying causes of failure | last = Khalidi | first = Rashid | year = 2001 | author-link = Rashid Khalidi | title = The war for Palestine: rewriting the history of 1948 | editor1-last = Eugene L. | editor1-first = Rogan | editor2-last = Shlaim | editor2-first = Avi | editor2-link = Avi Shlaim | publisher = Cambridge University Press | chapter-url = https://books.google.com/books?id=h3EOJGiBBpQC&pg=PR5 | pages = 12–36 | isbn = 978-0-521-79476-3 }} *{{cite book| title = The Supreme Muslim Council: Islam under the British mandate for Palestine | last = Kupferschmidt | first = Uri M. | year = 1987 | publisher = E.J. Brill | location = Leiden, New York | url = https://books.google.com/books?id=SiBkMSIZ2LYC&pg=PA127 | isbn = 978-90-04-07929-8 }} *{{cite book |last1=Halabi |first1=Awad |title=Palestinian Rituals of Identity |date=2023 |publisher=University of Texas Press |location=Austin |isbn=9781477326312 |url=https://utpress.utexas.edu/9781477326312/}} *{{cite book |last1=Laurens |first1=Henry |author-link1=Henry Laurens (scholar) |title=La Question de Palestine: L'invention de le Terre sainte |url=https://archive.org/details/laquestiondepale0000laur |trans-title=The Palestinian Question: the Invention of the Holy Land |publisher=Fayard |location=Paris |year =1999}} *{{cite book |last1= Mazza |first1=Roberto |title = Jerusalem: From the Ottomans to the British|year =2013 |publisher=[[Bloomsbury Publishing|Bloomsbury Academic]]|isbn= 978-1-780-76708-6}} *{{citation|author-link=Howard Sachar|last=Sachar|first=Howard M.|year=2006|title=A History of Israel: From the Rise of Zionism to Our Time|edition=2nd|place=New York|publisher=Alfred A. Knopf|isbn=978-0-679-76563-9|url-access=registration|url=https://archive.org/details/historyofisraelf0000sach}}. *{{citation|last=Segev|first=Tom|author-link=Tom Segev|title=One Palestine, Complete: Jews and Arabs Under the British Mandate|year=2001|publisher=Owl Books|isbn=978-0-8050-6587-9|url-access=registration|url=https://archive.org/details/onepalestinecomp00sege}}. *{{cite book| title = Pangs of the Messiah: The Troubled Birth of the Jewish State | last = Sicker | first = Martin | year = 2000 | publisher = Greenwood Publishing Group | url = https://books.google.com/books?id=fzd3u_khpq8C | isbn = 978-0-275-96638-6 }} *{{citation|last=Wasserstein|first=Bernard|year=1991|title=The British in Palestine: The Mandatory Government and the Arab-Jewish Conflict 1917-1929|publisher= Blackwell|isbn=978-0-631-17574-2}}. {{Refend}} == Vanjski linkovi == * Lenni Brenner: [http://www.marxists.de/middleast/ironwall/05-haganah.htm The Iron Wall] {{Izraelsko-palestinski sukob}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Izraelsko-arapski sukob]] [[Kategorija:Historija Palestine]] [[Kategorija:Sukobi u 1920.]] [[Kategorija:1920. u Mandatnoj Palestini]] [[Kategorija:Vojna historija Palestine]] milr52wyfozb7zsdgm12b33qwbxhnxf Nacionalni park Noosa 0 531002 3899292 3892287 2026-06-20T18:41:25Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899292 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zaštićeno područje | naziv = Nacionalni park Noosa | alt_naziv = | kategorija_za_IUCN = II | slika = Noosa head-raffi kojian-CIMG6549.JPG | veličina_slike = 250px | alt_slike = | opis_slike = Plaža na obalnoj stazi rta | karta = Australija | karta_alt = | opis_karte = | veličina_karte = 250px | reljef = da | mapframe_zoom = 9 | oznaka = | pozicija_oznake = | marker = | veličina_markera = | koordinate = {{coord|26|23|04|S|153|06|46|E|type:landmark|display=inline,title}} | koord_ref = | lokacija = [[Queensland]] | najbliži_grad = | površina = 28.83 | ovlašteno = | napravljeno = | osnovano = 1939. | ukinuto = | br_posjetioca = | posjetioci_god = | posjetioci_ref = | upravljačko_tijelo = | upravnik = [[Služba za parkove i zaštitu divljeg svijeta Queenslanda|Služba za parkove i zaštitu divljeg svijeta]] | operater = | vlasnik = | svjetska_baština = | veb-sajt = [https://parks.qld.gov.au/parks/noosa&#124; web stranica] | url = | dijete = | ugrađeno = | ugrađeno1 = | ugrađeno2 = }} '''Nacionalni park Noosa''' je [[nacionalni park]] u saveznoj državi [[Queensland]], [[Australija]], 121 km sjeverno od [[Brisbane|Brisbanea]]. Nalazi se u blizini mjesta [[Noosa Heads]], između [[Tihi okean|Tihog okeana]] i sjevernog područja urbanog razvoja regije [[Sunshine Coast]], te se proteže prema jugu, pored [[Weyba (jezero)|jezera Weyba]] do mjesta [[Coolum]].<ref name="annp">{{Cite web|url=http://www.derm.qld.gov.au/parks/noosa/about.html|title=About Noosa National Park|date=29. 4. 2010|publisher=Department of Environment and Resource Management|archive-url=https://web.archive.org/web/20101216032407/http://www.derm.qld.gov.au/parks/noosa/about.html|archive-date=16. 12. 2010|url-status=dead|access-date=23. 9. 2010}}</ref> == Geografija == Park površine 4.000 [[Hektar|hektara]] podijeljen je na četiri dijela: dio Headland, dio Peregian, dio Emu Mountain i dio East Weyba.<ref name="annp" /> Nacionalni park Noosa je najposjećeniji nacionalni park u zemlji, sa više od milion posjeta svake godine.<ref name="ntr">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/parks/publications/nrs/noosa.html|title=Noosa tourism and reserves|date=16. 9. 2010|publisher=Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts|access-date=23. 9. 2010}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.derm.qld.gov.au/media-room/2009/01/m01369.html|title=Noosa Parks Association is EPA partner at information centre|date=20. 1. 2009|work=Media Release|publisher=Department of Environment and Resource Management|archive-url=https://web.archive.org/web/20100109160933/http://www.derm.qld.gov.au/media-room/2009/01/m01369.html|archive-date=9. 1. 2010|url-status=dead|access-date=25. 9. 2010|df=dmy-all}}</ref> [[Datoteka:Lake_Weyba_(2099873732).jpg|mini|Jezero Weyba]] Nekoliko [[plaža]] u parku pruža dobre uslove za kupanje.<ref name="discover">{{Cite book|last=Hema Maps|title=Discover Australia's National Parks|publisher=Random House Australia|year=1997|isbn=1-875992-47-2|location=Milsons Point, New South Wales|pages=200}}</ref> Ove plaže nisu pod nadzorom spasilaca. Kupači trebaju biti svjesni jakih [[Morska struja|morskih struja]] u zalivu Alexandria Bay. Južni dio zaliva Alexandria Bay nezvanično dozvoljava boravak bez odjeće.<ref name="annp" /> Penjanje po stijenama, [[ribolov]], [[surfanje]] i [[ronjenje]] s maskom i disalicom su druge [[Zabava|rekreativne]] aktivnosti koje se obavljaju u parku, dok je kampovanje zabranjeno.<ref name="discover" /> == Historija == Područje koje danas čini dio Nacionalnog parka Noosa formirano je nizom [[Reljef (geografija)|reljefnih]] oblika, uključujući visoke parabolične [[pješčane dine]] iz [[Pleistocen|pleistocenske]] epohe, ali obuhvata i pješčane ravnice koje se kontinuirano formiraju još od [[Kvartar|kvartarnog]] perioda. U blizini je Hell's Gate, koji je bio litica od pješčenjaka kada su prije 190 miliona godina nastale uvale. Rani doseljenici u Noosa Heads izdvojili su [[rezervat]] radi zaštite ovog područja 1879. godine. Rezervat je zvanično proglašen nacionalnim parkom 1939. Zagovornici zaštite parka bili su aktivni početkom 1960-ih, kada je osnovano Udruženje parkova Noosa u vrijeme kada je urbani razvoj prijetio prirodnom području.<ref name="dvd">{{Cite news|url=http://www.noosanews.com.au/story/2009/11/27/dvd-shows-how-national-park-saved/|title=DVD shows how national park saved|author=Gail Forrer-Arnold|access-date=23. 9. 2010|date=27. 11. 2009|work=Noosa News|publisher=APN News & Media}}</ref> Plan upravljanja parkom objavljen je u oktobru 1999. godine.<ref name="nnpmp">{{Cite news|url=http://www.derm.qld.gov.au/services_resources/item_details.php?item_id=200873|title=Noosa National Park management plan|access-date=23. 9. 2010|date=9. 9. 2010|publisher=Department of Environment and Resource Management|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317192521/http://www.derm.qld.gov.au/services_resources/item_details.php?item_id=200873|archive-date=17. 3. 2011|url-status=dead}}</ref> Godine 2003. parku je dodato dodatnih 300 hektara područja kod mjesta Coolum.<ref name="mlnnp">{{Cite news|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200302/s788858.htm|title=More land for Noosa National Park|access-date=23. 9. 2010|date=20. 2. 2003|work=ABC News Online|publisher=Australian Broadcasting Corporation}}</ref> == Flora == Dio Headlands u parku sadrži dijelove [[Prašuma|prašume]] u kojima dominiraju [[Pinus|borovi]] vrste hoop i kauri. Također postoje područja otvorene [[Eukaliptus|eukaliptusove]] šume, wallum vrijesaka, pandanus palmi i [[Travnjak|travnjaka]].<ref name="discover" /><ref name="xqnp">{{Cite book|title=Explore Queensland's National Parks|publisher=Explore Australia Publishing|year=2008|isbn=978-1-74117-245-4|location=Prahran, Victoria|pages=49}}</ref> Dio Peregian poznat je po divljem cvijeću koje cvjeta u proljeće, posebno rijetkoj močvarnoj orhideji i biljci poznatoj kao “[[Blandfordija|božićna zvona]]”.<ref name="annp" /><ref name="xqnp" /> == Fauna == U parku živi populacija [[koala]], kao i vrste sisara poput kratkonosnog bandikuta, običnog prstenastorepog oposuma i oposuma s čupavim repom.<ref name="discover" /> Ptice poput istočnog prizemnog [[Papagaji|papagaja]], sjajnog crnog kakadua, istočnog žutog crvendaća, riđeg fantajla, satenskog sjenica-graditelja gnijezda i grimizne rozele mogu se pronaći u šumama parka.<ref name="discover" /> Uzvišenja u parku su popularno mjesto za posmatranje migracije grbavih kitova.<ref name="wne">{{Cite news|url=http://www.couriermail.com.au/lifestyle/outdoors/whales-northern-exposure/story-e6frer76-1111113845585|title=Whales' northern exposure|author=Phil Hammond|access-date=23. 9. 2010|date=29. 6. 2007|work=The Courier-Mail|publisher=Queensland Newspapers}}</ref> Nacionalni park Noosa također je stanište [[Ugrožena vrsta|ugroženih vrsta]] poput crvenog jastreba.<ref>{{Cite web|url=https://www.hunterandbligh.com.au/travel/the-weekender-noosa-queensland/|title=The Weekender: Noosa, Queensland|last=Wrigley|first=Kelseigh|date=19. 11. 2020|website=Hunter and Bligh|access-date=3. 12. 2020|archive-date=25. 11. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125113303/https://www.hunterandbligh.com.au/travel/the-weekender-noosa-queensland/|url-status=dead}}</ref> == Pješačke staze == [[Datoteka:Walkway_in_Noosa_National_park_Australia.jpg|mini|Pješačka staza u Nacionalnom parku Noosa u Australiji]] Obalna staza proteže se od [[Ušće|ušća]] rijeke Noosa duž centra grada u ulici Hastings, zatim oko rta i plaža Nacionalnog parka Noosa do plaže Sunshine Beach. Najviša tačka u parku je Noosa Hill. Jedna od pješačkih staza vodi do vrha brda visokog 147 m.<ref name="discover" /> Ukupno postoji pet pješačkih staza, od kojih je najduža duga 8 km.<ref name="qh">{{Cite web|url=http://www.queenslandholidays.com.au/things-to-see-and-do/noosa-national-park/index.cfm|title=Noosa National Park|work=queenslandholidays.com.au|publisher=Tourism Queensland|access-date=22. 9. 2010}}</ref> Druga staza vodi do Hell's Gate, jednog od rtova u parku. Ova staza je najfrekventnija u saveznoj državi Queensland.<ref name="npnhg">{{Cite news|url=http://www.couriermail.com.au/news/queensland/national-park-at-noosas-hells-gate-raped-by-heavy-machinery-and-development/story-e6freoof-1225854916896|title=National Park at Noosa's Hell's Gates 'raped' by heavy machinery and development|access-date=22. 9. 2010|date=17. 4. 2010|work=The Sunday Mail (Brisbane){{!}}The Sunday Mail|publisher=Queensland Newspapers}}</ref> == Također pogledati == * [[Nacionalni park Great Sandy]] * [[Zaštićena područja Queenslanda]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.noosaparks.org.au/ Udruženje parkova Noosa] {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Službeni sajt nije isti na Wikipodacima]] [[Kategorija:Koordinate na Wikipodacima]] [[Kategorija:IUCN kategorije II]] [[Kategorija:Nacionalni parkovi u Australiji]] 1s9ctaif2gfoq9vanl9w59ay4vaazif Teufik Buza 0 531896 3899259 3898846 2026-06-20T15:43:24Z ~2026-35865-23 182780 /* */ 3899259 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vojna osoba | ime = Tufo Buza | slika = Tufo Buza, Bosnian War, Visoko.jpg | opis_slike = Tufo Buza | puno_ime = Tufo Buza | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1950|5|13}} | mjesto_rođenja = Mali Trnovci, [[Bosna i Hercegovina]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1992|6|16|1950|5|13}} | mjesto_smrti = Krčevine kod [[Visoko]]g, [[Bosna i Hercegovina]] | pripadnost = [[Teritorijalna odbrana Republike Bosne i Hercegovine|Teritorijalna odbrana RBiH]]<br>[[Armija Republike Bosne i Hercegovine]] | čin = pukovnik {{small|(posthumno)}} | jedinica = Manevarska četa [[Stanica javne bezbjednosti|SJB]] Visoko<br>''Tufina četa'' | ratovi = [[Rat u Bosni i Hercegovini]] | odlikovanja = [[Zlatni ljiljan]]<br />Zlatna policijska značka }} '''Tufo Buza''' ([[Mali Trnovci]], 13. maj 1950 – Krčevine kod [[Visoko]]g, 16. juni 1992) bio je bosanskohercegovački [[policajac]] i komandant iz visočkog kraja, poznat kao jedan od organizatora otpora na području [[Visoko]]g u prvim mjesecima [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]]. Posthumno je odlikovan ratnim priznanjima ''Zlatni ljiljan'' i ''Zlatna policijska značka''.<ref name="Veterani">{{cite web |title=Teufik Tufo Buza – Visočki heroj i legenda |url=https://veterani.ba/naslovna/2023/06/teufik-tufo-buza-visocki-heroj-i-legenda-video/ |website=Veterani.ba |date=16. 6. 2023 |access-date=17. 3. 2026}}</ref><ref name="Visoko2023">{{cite web |title=Obilježena godišnjica pogibije komandanta Tufe Buze i saboraca Safeta Subaše i Amira Bajraktarevića |url=https://www.visoko.gov.ba/obiljezena-godisnjica-pogibije-komandanta-tufe-buze-i-saboraca-safeta-subase-i-amira-bajraktarevica-2/ |website=Grad Visoko |date=16. 6. 2023 |access-date=17. 3. 2026}}</ref> == Biografija == Rođen je u Malim Trnovcima, a živio je u Poriječanima kod [[Visoko]]g.<ref name="Veterani" /> Po zanimanju je bio policajac, a prije početka rata navodi se i kao komandir jedinice za specijalne namjene Državne bezbjednosti SFRJ u [[Beograd]]u.<ref name="Veterani" /> Od 10. aprila 1992. bio je pripadnik SJB Visoko.<ref name="Veterani" /> == Ratni put == Na početku rata učestvovao je u [[Visoko u ratu (1992–1995)|organiziranju odbrane]] na području visočke općine. U izvorima se navodi da je predvodio predstavnike Opštinskog štaba Teritorijalne odbrane Visoko na sastanku u [[Kakanj|Kaknju]] 17. maja 1992, uoči akcija poduzetih prilikom prolaska kolone [[Jugoslavenska narodna armija|JNA]].<ref name="Kakanj">{{cite web |title=Na današnji dan 1992. godine poginuo heroj Teufik Tufo Buza |url=https://kakanj.gov.ba/v5/na-danasnji-dan-1992-godine-poginuo-heroj-teufik-tufo-buza/ |website=Općina Kakanj |date=16. 6. 2021 |access-date=17. 3. 2026}}</ref> Poginuo je 16. juna 1992. u rejonu Krčevine kod Visokog kao komandir jedinice koja je kasnije prozvana ''Tufina četa''.<ref name="Veterani" /> Ukopan je 18. juna 1992. na mezarju Piskavice u Poriječanima.<ref name="Veterani" /> == Naslijeđe == Teufik Buza u Visokom se obilježava kao jedan od lokalnih ratnih heroja, a godišnjice njegove pogibije redovno se obilježavaju polaganjem cvijeća i obilaskom mjesta pogibije i mezara.<ref name="Visoko2023" /> U Visokom se po njemu zove i vojna lokacija Oružanih snaga Bosne i Hercegovine ''"Teufik Tufo Buza"''.<ref name="MODlokacija">{{cite web |title=Inspekcija Republike Srbije u Bosni i Hercegovini po Sporazumu o subregionalnoj kontroli naoružanja |url=https://os.mod.gov.ba/vijesti/?id=52223 |website=Oružane snage Bosne i Hercegovine |date=2. 11. 2023 |access-date=17. 3. 2026}}</ref> == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Buza, Teufik}} [[Kategorija:Dobitnici vojnog odlikovanja ''Zlatni ljiljan'']] [[Kategorija:Rođeni 1950.]] [[Kategorija:Umrli 1992.]] eomdapucng5wkr9q1ki1ryd3fqaz7x1 3899260 3899259 2026-06-20T15:43:42Z Quinlan83 133395 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/~2026-35865-23|~2026-35865-23]] ([[User talk:~2026-35865-23|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:Panasko|Panasko]] 3898846 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vojna osoba | ime = Teufik Buza | slika = Teufik Buza, Bosnian War, Visoko.jpg | opis_slike = Teufik Buza | puno_ime = Teufik "Tufo" Buza | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1950|5|13}} | mjesto_rođenja = Mali Trnovci, [[Bosna i Hercegovina]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1992|6|16|1950|5|13}} | mjesto_smrti = Krčevine kod [[Visoko]]g, [[Bosna i Hercegovina]] | pripadnost = [[Teritorijalna odbrana Republike Bosne i Hercegovine|Teritorijalna odbrana RBiH]]<br>[[Armija Republike Bosne i Hercegovine]] | čin = pukovnik {{small|(posthumno)}} | jedinica = Manevarska četa [[Stanica javne bezbjednosti|SJB]] Visoko<br>''Tufina četa'' | ratovi = [[Rat u Bosni i Hercegovini]] | odlikovanja = [[Zlatni ljiljan]]<br />Zlatna policijska značka }} '''Teufik "Tufo" Buza''' ([[Mali Trnovci]], 13. maj 1950 – Krčevine kod [[Visoko]]g, 16. juni 1992) bio je bosanskohercegovački [[policajac]] i komandant iz visočkog kraja, poznat kao jedan od organizatora otpora na području [[Visoko]]g u prvim mjesecima [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]]. Posthumno je odlikovan ratnim priznanjima ''Zlatni ljiljan'' i ''Zlatna policijska značka''.<ref name="Veterani">{{cite web |title=Teufik Tufo Buza – Visočki heroj i legenda |url=https://veterani.ba/naslovna/2023/06/teufik-tufo-buza-visocki-heroj-i-legenda-video/ |website=Veterani.ba |date=16. 6. 2023 |access-date=17. 3. 2026}}</ref><ref name="Visoko2023">{{cite web |title=Obilježena godišnjica pogibije komandanta Tufe Buze i saboraca Safeta Subaše i Amira Bajraktarevića |url=https://www.visoko.gov.ba/obiljezena-godisnjica-pogibije-komandanta-tufe-buze-i-saboraca-safeta-subase-i-amira-bajraktarevica-2/ |website=Grad Visoko |date=16. 6. 2023 |access-date=17. 3. 2026}}</ref> == Biografija == Rođen je u Malim Trnovcima, a živio je u Poriječanima kod [[Visoko]]g.<ref name="Veterani" /> Po zanimanju je bio policajac, a prije početka rata navodi se i kao komandir jedinice za specijalne namjene Državne bezbjednosti SFRJ u [[Beograd]]u.<ref name="Veterani" /> Od 10. aprila 1992. bio je pripadnik SJB Visoko.<ref name="Veterani" /> == Ratni put == Na početku rata učestvovao je u [[Visoko u ratu (1992–1995)|organiziranju odbrane]] na području visočke općine. U izvorima se navodi da je predvodio predstavnike Opštinskog štaba Teritorijalne odbrane Visoko na sastanku u [[Kakanj|Kaknju]] 17. maja 1992, uoči akcija poduzetih prilikom prolaska kolone [[Jugoslavenska narodna armija|JNA]].<ref name="Kakanj">{{cite web |title=Na današnji dan 1992. godine poginuo heroj Teufik Tufo Buza |url=https://kakanj.gov.ba/v5/na-danasnji-dan-1992-godine-poginuo-heroj-teufik-tufo-buza/ |website=Općina Kakanj |date=16. 6. 2021 |access-date=17. 3. 2026}}</ref> Poginuo je 16. juna 1992. u rejonu Krčevine kod Visokog kao komandir jedinice koja je kasnije prozvana ''Tufina četa''.<ref name="Veterani" /> Ukopan je 18. juna 1992. na mezarju Piskavice u Poriječanima.<ref name="Veterani" /> == Naslijeđe == Teufik Buza u Visokom se obilježava kao jedan od lokalnih ratnih heroja, a godišnjice njegove pogibije redovno se obilježavaju polaganjem cvijeća i obilaskom mjesta pogibije i mezara.<ref name="Visoko2023" /> U Visokom se po njemu zove i vojna lokacija Oružanih snaga Bosne i Hercegovine ''"Teufik Tufo Buza"''.<ref name="MODlokacija">{{cite web |title=Inspekcija Republike Srbije u Bosni i Hercegovini po Sporazumu o subregionalnoj kontroli naoružanja |url=https://os.mod.gov.ba/vijesti/?id=52223 |website=Oružane snage Bosne i Hercegovine |date=2. 11. 2023 |access-date=17. 3. 2026}}</ref> == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Buza, Teufik}} [[Kategorija:Dobitnici vojnog odlikovanja ''Zlatni ljiljan'']] [[Kategorija:Rođeni 1950.]] [[Kategorija:Umrli 1992.]] 2b9423dxv0afwqo16nmrgdrlk7qv5xn Šablon:Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026. 10 532822 3899241 3898906 2026-06-20T14:06:43Z Semso98 54573 3899241 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Grupa A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source= [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, KOR, CZE, RSA <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_MEX=2 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=3 |ga_MEX=0 |status_MEX=DA |win_RSA=0 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=1 |ga_RSA=3 |status_RSA= |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=1 |gf_KOR=2 |ga_KOR=2 |status_KOR= |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=1 |gf_CZE=2 |ga_CZE=3 |status_CZE= <!--Team definitions--> |name_MEX={{NOG|MEX}} |name_RSA={{NOG|RSA}} |name_KOR={{NOG|KOR}} |name_CZE={{NOG|CZE}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=CAN, SUI, BIH, QAT <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=0 |gf_CAN=7 |ga_CAN=1 |status_CAN=D |win_BIH=0 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=2 |ga_BIH=5 |status_BIH= |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=1 |gf_QAT=1 |ga_QAT=7 |status_QAT= |win_SUI=1 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=5 |ga_SUI=2 |status_SUI= <!--Team definitions--> |name_CAN={{NOG|CAN}} |name_BIH={{NOG|BIH}} |name_QAT={{NOG|QAT}} |name_SUI={{NOG|SUI}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_BRA=1 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=4 |ga_BRA=1 |status_BRA= |win_MAR=1 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=2 |ga_MAR=1 |status_MAR= |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=2 |gf_HAI=0 |ga_HAI=4 |status_HAI=E |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=1 |gf_SCO=1 |ga_SCO=1 |status_SCO= <!--Team definitions--> |name_BRA={{NOG|BRA}} |name_MAR={{NOG|MAR}} |name_HAI={{NOG|HAI}} |name_SCO={{NOG|SCO}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=0 |gf_USA=6 |ga_USA=1 |status_USA=DA |win_PAR=1 |draw_PAR=0 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |status_PAR= |win_AUS=1 |draw_AUS=0 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |status_AUS= |win_TUR=0 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=0 |ga_TUR=3 |status_TUR=E <!--Team definitions--> |name_USA={{NOG|USA|ime=SAD}} |name_PAR={{NOG|PAR}} |name_AUS={{NOG|AUS}} |name_TUR={{NOG|TUR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW <!--Update team results below (including date)--> |update=14. juna 2026 |win_GER=1 |draw_GER=0 |loss_GER=0 |gf_GER=7 |ga_GER=1 |status_GER= |win_CUW=0 |draw_CUW=0 |loss_CUW=1 |gf_CUW=1 |ga_CUW=7 |status_CUW= |win_CIV=1 |draw_CIV=0 |loss_CIV=0 |gf_CIV=1 |ga_CIV=0 |status_CIV= |win_ECU=0 |draw_ECU=0 |loss_ECU=1 |gf_ECU=0 |ga_ECU=1 |status_ECU= <!--Team definitions--> |name_GER={{NOG|GER}} |name_CUW={{NOG|CUW}} |name_CIV={{NOG|CIV}} |name_ECU={{NOG|ECU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=SWE, JPN, NED, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=14. juna 2026 |win_NED=0 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=2 |ga_NED=2 |status_NED= |win_JPN=0 |draw_JPN=1 |loss_JPN=0 |gf_JPN=2 |ga_JPN=2 |status_JPN= |win_SWE=1 |draw_SWE=0 |loss_SWE=0 |gf_SWE=5 |ga_SWE=1 |status_SWE= |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=1 |gf_TUN=1 |ga_TUN=5 |status_TUN= <!--Team definitions--> |name_NED={{NOG|NED}} |name_JPN={{NOG|JPN}} |name_SWE={{NOG|SWE}} |name_TUN={{NOG|TUN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NZL, IRN, BEL, EGY <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_BEL=0 |draw_BEL=1 |loss_BEL=0 |gf_BEL=1 |ga_BEL=1 |status_BEL= |win_EGY=0 |draw_EGY=1 |loss_EGY=0 |gf_EGY=1 |ga_EGY=1 |status_EGY= |win_IRN=0 |draw_IRN=1 |loss_IRN=0 |gf_IRN=2 |ga_IRN=2 |status_IRN= |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=0 |gf_NZL=2 |ga_NZL=2 |status_NZL= <!--Team definitions--> |name_BEL={{NOG|BEL}} |name_EGY={{NOG|EGY}} |name_IRN={{NOG|IRN}} |name_NZL={{NOG|NZL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=URU, KSA, ESP, CPV <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_ESP=0 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=0 |ga_ESP=0 |status_ESP= |win_CPV=0 |draw_CPV=1 |loss_CPV=0 |gf_CPV=0 |ga_CPV=0 |status_CPV= |win_KSA=0 |draw_KSA=1 |loss_KSA=0 |gf_KSA=1 |ga_KSA=1 |status_KSA= |win_URU=0 |draw_URU=1 |loss_URU=0 |gf_URU=1 |ga_URU=1 |status_URU= <!--Team definitions--> |name_ESP={{NOG|ESP}} |name_CPV={{NOG|CPV}} |name_KSA={{NOG|KSA}} |name_URU={{NOG|URU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NOR, FRA, SEN, IRQ <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_FRA=1 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=3 |ga_FRA=1 |status_FRA= |win_SEN=0 |draw_SEN=0 |loss_SEN=1 |gf_SEN=1 |ga_SEN=3 |status_SEN= |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=1 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=4 |status_IRQ= |win_NOR=1 |draw_NOR=0 |loss_NOR=0 |gf_NOR=4 |ga_NOR=1 |status_NOR= <!--Team definitions--> |name_FRA={{NOG|FRA}} |name_SEN={{NOG|SEN}} |name_IRQ={{NOG|IRQ}} |name_NOR={{NOG|NOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, JOR, ALG <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_ARG=1 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=3 |ga_ARG=0 |status_ARG= |win_ALG=0 |draw_ALG=0 |loss_ALG=1 |gf_ALG=0 |ga_ALG=3 |status_ALG= |win_AUT=1 |draw_AUT=0 |loss_AUT=0 |gf_AUT=3 |ga_AUT=1 |status_AUT= |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=1 |gf_JOR=1 |ga_JOR=3 |status_JOR= <!--Team definitions--> |name_ARG={{NOG|ARG}} |name_ALG={{NOG|ALG}} |name_AUT={{NOG|AUT}} |name_JOR={{NOG|JOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, COD, POR, UZB <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_POR=0 |draw_POR=1 |loss_POR=0 |gf_POR=1 |ga_POR=1 |status_POR= |win_COD=0 |draw_COD=1 |loss_COD=0 |gf_COD=1 |ga_COD=1 |status_COD= |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=1 |gf_UZB=1 |ga_UZB=3 |status_UZB= |win_COL=1 |draw_COL=0 |loss_COL=0 |gf_COL=3 |ga_COL=1 |status_COL= |hth_COD = Fair-play bodovi: DR Kongo −1, Portugal −3. |hth_POR = COD <!--Team definitions--> |name_POR={{NOG|POR}} |name_COD={{NOG|COD}} |name_UZB={{NOG|UZB}} |name_COL={{NOG|COL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, GHA, PAN, CRO <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_ENG=1 |draw_ENG=0 |loss_ENG=0 |gf_ENG=4 |ga_ENG=2 |status_ENG= |win_CRO=0 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=2 |ga_CRO=4 |status_CRO= |win_GHA=1 |draw_GHA=0 |loss_GHA=0 |gf_GHA=1 |ga_GHA=0 |status_GHA= |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=1 |gf_PAN=0 |ga_PAN=1 |status_PAN= <!--Team definitions--> |name_ENG={{NOG|ENG}} |name_CRO={{NOG|CRO}} |name_GHA={{NOG|GHA}} |name_PAN={{NOG|PAN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Trećeplasirani={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Bodovi; 2) Gol-razlika; 3) Postignuti golovi; 4) Fair-play bodovi; 5) Posljednja [[FIFA-ina rang lista]]; 6) Prethodne FIFA-ine rang liste. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrC, GrD, GrF, GrG, GrK, GrH, GrA, GrB, GrE, GrL, GrI, GrJ <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_GrA=0 |draw_GrA=1 |loss_GrA=1 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |status_GrA= |win_GrB=0 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=2 |ga_GrB=5 |status_GrB= |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=1 |gf_GrC=1 |ga_GrC=1 |status_GrC= |win_GrD=1 |draw_GrD=0 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |status_GrD= |win_GrE=0 |draw_GrE=0 |loss_GrE=1 |gf_GrE=0 |ga_GrE=1 |status_GrE= |win_GrF=0 |draw_GrF=1 |loss_GrF=0 |gf_GrF=2 |ga_GrF=2 |status_GrF= |win_GrG=0 |draw_GrG=1 |loss_GrG=0 |gf_GrG=1 |ga_GrG=1 |status_GrG= |win_GrH=0 |draw_GrH=1 |loss_GrH=0 |gf_GrH=0 |ga_GrH=0 |status_GrH= |win_GrI=0 |draw_GrI=0 |loss_GrI=1 |gf_GrI=1 |ga_GrI=3 |status_GrI= |win_GrJ=0 |draw_GrJ=0 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=1 |ga_GrJ=3 |status_GrJ= |win_GrK=0 |draw_GrK=1 |loss_GrK=0 |gf_GrK=1 |ga_GrK=1 |status_GrK= |win_GrL=0 |draw_GrL=0 |loss_GrL=1 |gf_GrL=0 |ga_GrL=1 |status_GrL= |hth_GrG = Fair-play bodovi: Belgija −2, Portugal −3. |hth_GrK = GrG |hth_GrE = Fair-play bodovi: Ekvador −1, Panama −2. |hth_GrL = GrE |hth_GrI = FIFA Ranking: Senegal 15, Jordan 63. |hth_GrJ = GrI <!--Team definitions--> |name_GrA={{NOG|CZE}} |name_GrB={{NOG|BIH}} |name_GrC={{NOG|SCO}} |name_GrD={{NOG|PAR}} |name_GrE={{NOG|ECU}} |name_GrF={{NOG|NED}} |name_GrG={{NOG|BEL}} |name_GrH={{NOG|ESP}} |name_GrI={{NOG|SEN}} |name_GrJ={{NOG|JOR}} |name_GrK={{NOG|POR}} |name_GrL={{NOG|PAN}} <!--Group definitions--> |show_groups=T |group_GrA=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa A|A]] |group_GrB=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|B]] |group_GrC=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa C|C]] |group_GrD=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa D|D]] |group_GrE=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa E|E]] |group_GrF=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa F|F]] |group_GrG=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa G|G]] |group_GrH=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa H|H]] |group_GrI=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa I|I]] |group_GrJ=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa J|J]] |group_GrK=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa K|K]] |group_GrL=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa L|L]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Grupa A|Grupa B|Grupa C|Grupa D|Grupa E|Grupa F|Grupa G|Grupa H|Grupa I|Grupa J|Grupa K|Grupa L|Trećeplasirani}} [[Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Tabele grupa]] </noinclude> 1or3przjz2hf8mp8jh9lxd7eyd1uwsn 3899295 3899241 2026-06-20T19:00:09Z Semso98 54573 3899295 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Grupa A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source= [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, KOR, CZE, RSA <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_MEX=2 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=3 |ga_MEX=0 |status_MEX=DA |win_RSA=0 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=1 |ga_RSA=3 |status_RSA= |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=1 |gf_KOR=2 |ga_KOR=2 |status_KOR= |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=1 |gf_CZE=2 |ga_CZE=3 |status_CZE= <!--Team definitions--> |name_MEX={{NOG|MEX}} |name_RSA={{NOG|RSA}} |name_KOR={{NOG|KOR}} |name_CZE={{NOG|CZE}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=CAN, SUI, BIH, QAT <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=0 |gf_CAN=7 |ga_CAN=1 |status_CAN=D |win_BIH=0 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=2 |ga_BIH=5 |status_BIH= |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=1 |gf_QAT=1 |ga_QAT=7 |status_QAT= |win_SUI=1 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=5 |ga_SUI=2 |status_SUI= <!--Team definitions--> |name_CAN={{NOG|CAN}} |name_BIH={{NOG|BIH}} |name_QAT={{NOG|QAT}} |name_SUI={{NOG|SUI}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_BRA=1 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=4 |ga_BRA=1 |status_BRA= |win_MAR=1 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=2 |ga_MAR=1 |status_MAR= |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=2 |gf_HAI=0 |ga_HAI=4 |status_HAI=E |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=1 |gf_SCO=1 |ga_SCO=1 |status_SCO= <!--Team definitions--> |name_BRA={{NOG|BRA}} |name_MAR={{NOG|MAR}} |name_HAI={{NOG|HAI}} |name_SCO={{NOG|SCO}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=0 |gf_USA=6 |ga_USA=1 |status_USA=DA |win_PAR=1 |draw_PAR=0 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |status_PAR= |win_AUS=1 |draw_AUS=0 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |status_AUS= |win_TUR=0 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=0 |ga_TUR=3 |status_TUR=E <!--Team definitions--> |name_USA={{NOG|USA|ime=SAD}} |name_PAR={{NOG|PAR}} |name_AUS={{NOG|AUS}} |name_TUR={{NOG|TUR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW <!--Update team results below (including date)--> |update=14. juna 2026 |win_GER=1 |draw_GER=0 |loss_GER=0 |gf_GER=7 |ga_GER=1 |status_GER= |win_CUW=0 |draw_CUW=0 |loss_CUW=1 |gf_CUW=1 |ga_CUW=7 |status_CUW= |win_CIV=1 |draw_CIV=0 |loss_CIV=0 |gf_CIV=1 |ga_CIV=0 |status_CIV= |win_ECU=0 |draw_ECU=0 |loss_ECU=1 |gf_ECU=0 |ga_ECU=1 |status_ECU= <!--Team definitions--> |name_GER={{NOG|GER}} |name_CUW={{NOG|CUW}} |name_CIV={{NOG|CIV}} |name_ECU={{NOG|ECU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NED, SWE, JPN, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_NED=1 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=7 |ga_NED=3 |status_NED= |win_JPN=0 |draw_JPN=1 |loss_JPN=0 |gf_JPN=2 |ga_JPN=2 |status_JPN= |win_SWE=1 |draw_SWE=0 |loss_SWE=1 |gf_SWE=6 |ga_SWE=6 |status_SWE= |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=1 |gf_TUN=1 |ga_TUN=5 |status_TUN= <!--Team definitions--> |name_NED={{NOG|NED}} |name_JPN={{NOG|JPN}} |name_SWE={{NOG|SWE}} |name_TUN={{NOG|TUN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NZL, IRN, BEL, EGY <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_BEL=0 |draw_BEL=1 |loss_BEL=0 |gf_BEL=1 |ga_BEL=1 |status_BEL= |win_EGY=0 |draw_EGY=1 |loss_EGY=0 |gf_EGY=1 |ga_EGY=1 |status_EGY= |win_IRN=0 |draw_IRN=1 |loss_IRN=0 |gf_IRN=2 |ga_IRN=2 |status_IRN= |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=0 |gf_NZL=2 |ga_NZL=2 |status_NZL= <!--Team definitions--> |name_BEL={{NOG|BEL}} |name_EGY={{NOG|EGY}} |name_IRN={{NOG|IRN}} |name_NZL={{NOG|NZL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=URU, KSA, ESP, CPV <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_ESP=0 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=0 |ga_ESP=0 |status_ESP= |win_CPV=0 |draw_CPV=1 |loss_CPV=0 |gf_CPV=0 |ga_CPV=0 |status_CPV= |win_KSA=0 |draw_KSA=1 |loss_KSA=0 |gf_KSA=1 |ga_KSA=1 |status_KSA= |win_URU=0 |draw_URU=1 |loss_URU=0 |gf_URU=1 |ga_URU=1 |status_URU= <!--Team definitions--> |name_ESP={{NOG|ESP}} |name_CPV={{NOG|CPV}} |name_KSA={{NOG|KSA}} |name_URU={{NOG|URU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NOR, FRA, SEN, IRQ <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_FRA=1 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=3 |ga_FRA=1 |status_FRA= |win_SEN=0 |draw_SEN=0 |loss_SEN=1 |gf_SEN=1 |ga_SEN=3 |status_SEN= |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=1 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=4 |status_IRQ= |win_NOR=1 |draw_NOR=0 |loss_NOR=0 |gf_NOR=4 |ga_NOR=1 |status_NOR= <!--Team definitions--> |name_FRA={{NOG|FRA}} |name_SEN={{NOG|SEN}} |name_IRQ={{NOG|IRQ}} |name_NOR={{NOG|NOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, JOR, ALG <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_ARG=1 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=3 |ga_ARG=0 |status_ARG= |win_ALG=0 |draw_ALG=0 |loss_ALG=1 |gf_ALG=0 |ga_ALG=3 |status_ALG= |win_AUT=1 |draw_AUT=0 |loss_AUT=0 |gf_AUT=3 |ga_AUT=1 |status_AUT= |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=1 |gf_JOR=1 |ga_JOR=3 |status_JOR= <!--Team definitions--> |name_ARG={{NOG|ARG}} |name_ALG={{NOG|ALG}} |name_AUT={{NOG|AUT}} |name_JOR={{NOG|JOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, COD, POR, UZB <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_POR=0 |draw_POR=1 |loss_POR=0 |gf_POR=1 |ga_POR=1 |status_POR= |win_COD=0 |draw_COD=1 |loss_COD=0 |gf_COD=1 |ga_COD=1 |status_COD= |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=1 |gf_UZB=1 |ga_UZB=3 |status_UZB= |win_COL=1 |draw_COL=0 |loss_COL=0 |gf_COL=3 |ga_COL=1 |status_COL= |hth_COD = Fair-play bodovi: DR Kongo −1, Portugal −3. |hth_POR = COD <!--Team definitions--> |name_POR={{NOG|POR}} |name_COD={{NOG|COD}} |name_UZB={{NOG|UZB}} |name_COL={{NOG|COL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, GHA, PAN, CRO <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_ENG=1 |draw_ENG=0 |loss_ENG=0 |gf_ENG=4 |ga_ENG=2 |status_ENG= |win_CRO=0 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=2 |ga_CRO=4 |status_CRO= |win_GHA=1 |draw_GHA=0 |loss_GHA=0 |gf_GHA=1 |ga_GHA=0 |status_GHA= |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=1 |gf_PAN=0 |ga_PAN=1 |status_PAN= <!--Team definitions--> |name_ENG={{NOG|ENG}} |name_CRO={{NOG|CRO}} |name_GHA={{NOG|GHA}} |name_PAN={{NOG|PAN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Trećeplasirani={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Bodovi; 2) Gol-razlika; 3) Postignuti golovi; 4) Fair-play bodovi; 5) Posljednja [[FIFA-ina rang lista]]; 6) Prethodne FIFA-ine rang liste. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrC, GrD, GrF, GrG, GrK, GrH, GrA, GrB, GrE, GrL, GrI, GrJ <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_GrA=0 |draw_GrA=1 |loss_GrA=1 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |status_GrA= |win_GrB=0 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=2 |ga_GrB=5 |status_GrB= |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=1 |gf_GrC=1 |ga_GrC=1 |status_GrC= |win_GrD=1 |draw_GrD=0 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |status_GrD= |win_GrE=0 |draw_GrE=0 |loss_GrE=1 |gf_GrE=0 |ga_GrE=1 |status_GrE= |win_GrF=0 |draw_GrF=1 |loss_GrF=0 |gf_GrF=2 |ga_GrF=2 |status_GrF= |win_GrG=0 |draw_GrG=1 |loss_GrG=0 |gf_GrG=1 |ga_GrG=1 |status_GrG= |win_GrH=0 |draw_GrH=1 |loss_GrH=0 |gf_GrH=0 |ga_GrH=0 |status_GrH= |win_GrI=0 |draw_GrI=0 |loss_GrI=1 |gf_GrI=1 |ga_GrI=3 |status_GrI= |win_GrJ=0 |draw_GrJ=0 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=1 |ga_GrJ=3 |status_GrJ= |win_GrK=0 |draw_GrK=1 |loss_GrK=0 |gf_GrK=1 |ga_GrK=1 |status_GrK= |win_GrL=0 |draw_GrL=0 |loss_GrL=1 |gf_GrL=0 |ga_GrL=1 |status_GrL= |hth_GrG = Fair-play bodovi: Belgija −2, Portugal −3. |hth_GrK = GrG |hth_GrE = Fair-play bodovi: Ekvador −1, Panama −2. |hth_GrL = GrE |hth_GrI = FIFA Ranking: Senegal 15, Jordan 63. |hth_GrJ = GrI <!--Team definitions--> |name_GrA={{NOG|CZE}} |name_GrB={{NOG|BIH}} |name_GrC={{NOG|SCO}} |name_GrD={{NOG|PAR}} |name_GrE={{NOG|ECU}} |name_GrF={{NOG|NED}} |name_GrG={{NOG|BEL}} |name_GrH={{NOG|ESP}} |name_GrI={{NOG|SEN}} |name_GrJ={{NOG|JOR}} |name_GrK={{NOG|POR}} |name_GrL={{NOG|PAN}} <!--Group definitions--> |show_groups=T |group_GrA=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa A|A]] |group_GrB=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|B]] |group_GrC=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa C|C]] |group_GrD=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa D|D]] |group_GrE=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa E|E]] |group_GrF=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa F|F]] |group_GrG=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa G|G]] |group_GrH=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa H|H]] |group_GrI=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa I|I]] |group_GrJ=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa J|J]] |group_GrK=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa K|K]] |group_GrL=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa L|L]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Grupa A|Grupa B|Grupa C|Grupa D|Grupa E|Grupa F|Grupa G|Grupa H|Grupa I|Grupa J|Grupa K|Grupa L|Trećeplasirani}} [[Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Tabele grupa]] </noinclude> 6pengirh72z2xw4clk6dmkhe28jenig 3899296 3899295 2026-06-20T19:01:13Z Semso98 54573 3899296 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Grupa A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source= [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, KOR, CZE, RSA <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_MEX=2 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=3 |ga_MEX=0 |status_MEX=DA |win_RSA=0 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=1 |ga_RSA=3 |status_RSA= |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=1 |gf_KOR=2 |ga_KOR=2 |status_KOR= |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=1 |gf_CZE=2 |ga_CZE=3 |status_CZE= <!--Team definitions--> |name_MEX={{NOG|MEX}} |name_RSA={{NOG|RSA}} |name_KOR={{NOG|KOR}} |name_CZE={{NOG|CZE}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=CAN, SUI, BIH, QAT <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=0 |gf_CAN=7 |ga_CAN=1 |status_CAN=D |win_BIH=0 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=2 |ga_BIH=5 |status_BIH= |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=1 |gf_QAT=1 |ga_QAT=7 |status_QAT= |win_SUI=1 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=5 |ga_SUI=2 |status_SUI= <!--Team definitions--> |name_CAN={{NOG|CAN}} |name_BIH={{NOG|BIH}} |name_QAT={{NOG|QAT}} |name_SUI={{NOG|SUI}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_BRA=1 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=4 |ga_BRA=1 |status_BRA= |win_MAR=1 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=2 |ga_MAR=1 |status_MAR= |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=2 |gf_HAI=0 |ga_HAI=4 |status_HAI=E |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=1 |gf_SCO=1 |ga_SCO=1 |status_SCO= <!--Team definitions--> |name_BRA={{NOG|BRA}} |name_MAR={{NOG|MAR}} |name_HAI={{NOG|HAI}} |name_SCO={{NOG|SCO}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=0 |gf_USA=6 |ga_USA=1 |status_USA=DA |win_PAR=1 |draw_PAR=0 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |status_PAR= |win_AUS=1 |draw_AUS=0 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |status_AUS= |win_TUR=0 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=0 |ga_TUR=3 |status_TUR=E <!--Team definitions--> |name_USA={{NOG|USA|ime=SAD}} |name_PAR={{NOG|PAR}} |name_AUS={{NOG|AUS}} |name_TUR={{NOG|TUR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW <!--Update team results below (including date)--> |update=14. juna 2026 |win_GER=1 |draw_GER=0 |loss_GER=0 |gf_GER=7 |ga_GER=1 |status_GER= |win_CUW=0 |draw_CUW=0 |loss_CUW=1 |gf_CUW=1 |ga_CUW=7 |status_CUW= |win_CIV=1 |draw_CIV=0 |loss_CIV=0 |gf_CIV=1 |ga_CIV=0 |status_CIV= |win_ECU=0 |draw_ECU=0 |loss_ECU=1 |gf_ECU=0 |ga_ECU=1 |status_ECU= <!--Team definitions--> |name_GER={{NOG|GER}} |name_CUW={{NOG|CUW}} |name_CIV={{NOG|CIV}} |name_ECU={{NOG|ECU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NED, SWE, JPN, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_NED=1 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=7 |ga_NED=3 |status_NED= |win_JPN=0 |draw_JPN=1 |loss_JPN=0 |gf_JPN=2 |ga_JPN=2 |status_JPN= |win_SWE=1 |draw_SWE=0 |loss_SWE=1 |gf_SWE=6 |ga_SWE=6 |status_SWE= |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=1 |gf_TUN=1 |ga_TUN=5 |status_TUN= <!--Team definitions--> |name_NED={{NOG|NED}} |name_JPN={{NOG|JPN}} |name_SWE={{NOG|SWE}} |name_TUN={{NOG|TUN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NZL, IRN, BEL, EGY <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_BEL=0 |draw_BEL=1 |loss_BEL=0 |gf_BEL=1 |ga_BEL=1 |status_BEL= |win_EGY=0 |draw_EGY=1 |loss_EGY=0 |gf_EGY=1 |ga_EGY=1 |status_EGY= |win_IRN=0 |draw_IRN=1 |loss_IRN=0 |gf_IRN=2 |ga_IRN=2 |status_IRN= |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=0 |gf_NZL=2 |ga_NZL=2 |status_NZL= <!--Team definitions--> |name_BEL={{NOG|BEL}} |name_EGY={{NOG|EGY}} |name_IRN={{NOG|IRN}} |name_NZL={{NOG|NZL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=URU, KSA, ESP, CPV <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_ESP=0 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=0 |ga_ESP=0 |status_ESP= |win_CPV=0 |draw_CPV=1 |loss_CPV=0 |gf_CPV=0 |ga_CPV=0 |status_CPV= |win_KSA=0 |draw_KSA=1 |loss_KSA=0 |gf_KSA=1 |ga_KSA=1 |status_KSA= |win_URU=0 |draw_URU=1 |loss_URU=0 |gf_URU=1 |ga_URU=1 |status_URU= <!--Team definitions--> |name_ESP={{NOG|ESP}} |name_CPV={{NOG|CPV}} |name_KSA={{NOG|KSA}} |name_URU={{NOG|URU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NOR, FRA, SEN, IRQ <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_FRA=1 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=3 |ga_FRA=1 |status_FRA= |win_SEN=0 |draw_SEN=0 |loss_SEN=1 |gf_SEN=1 |ga_SEN=3 |status_SEN= |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=1 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=4 |status_IRQ= |win_NOR=1 |draw_NOR=0 |loss_NOR=0 |gf_NOR=4 |ga_NOR=1 |status_NOR= <!--Team definitions--> |name_FRA={{NOG|FRA}} |name_SEN={{NOG|SEN}} |name_IRQ={{NOG|IRQ}} |name_NOR={{NOG|NOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, JOR, ALG <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_ARG=1 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=3 |ga_ARG=0 |status_ARG= |win_ALG=0 |draw_ALG=0 |loss_ALG=1 |gf_ALG=0 |ga_ALG=3 |status_ALG= |win_AUT=1 |draw_AUT=0 |loss_AUT=0 |gf_AUT=3 |ga_AUT=1 |status_AUT= |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=1 |gf_JOR=1 |ga_JOR=3 |status_JOR= <!--Team definitions--> |name_ARG={{NOG|ARG}} |name_ALG={{NOG|ALG}} |name_AUT={{NOG|AUT}} |name_JOR={{NOG|JOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, COD, POR, UZB <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_POR=0 |draw_POR=1 |loss_POR=0 |gf_POR=1 |ga_POR=1 |status_POR= |win_COD=0 |draw_COD=1 |loss_COD=0 |gf_COD=1 |ga_COD=1 |status_COD= |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=1 |gf_UZB=1 |ga_UZB=3 |status_UZB= |win_COL=1 |draw_COL=0 |loss_COL=0 |gf_COL=3 |ga_COL=1 |status_COL= |hth_COD = Fair-play bodovi: DR Kongo −1, Portugal −3. |hth_POR = COD <!--Team definitions--> |name_POR={{NOG|POR}} |name_COD={{NOG|COD}} |name_UZB={{NOG|UZB}} |name_COL={{NOG|COL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, GHA, PAN, CRO <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_ENG=1 |draw_ENG=0 |loss_ENG=0 |gf_ENG=4 |ga_ENG=2 |status_ENG= |win_CRO=0 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=2 |ga_CRO=4 |status_CRO= |win_GHA=1 |draw_GHA=0 |loss_GHA=0 |gf_GHA=1 |ga_GHA=0 |status_GHA= |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=1 |gf_PAN=0 |ga_PAN=1 |status_PAN= <!--Team definitions--> |name_ENG={{NOG|ENG}} |name_CRO={{NOG|CRO}} |name_GHA={{NOG|GHA}} |name_PAN={{NOG|PAN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Trećeplasirani={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Bodovi; 2) Gol-razlika; 3) Postignuti golovi; 4) Fair-play bodovi; 5) Posljednja [[FIFA-ina rang lista]]; 6) Prethodne FIFA-ine rang liste. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrC, GrD, GrF, GrG, GrK, GrH, GrA, GrB, GrE, GrL, GrI, GrJ <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_GrA=0 |draw_GrA=1 |loss_GrA=1 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |status_GrA= |win_GrB=0 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=2 |ga_GrB=5 |status_GrB= |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=1 |gf_GrC=1 |ga_GrC=1 |status_GrC= |win_GrD=1 |draw_GrD=0 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |status_GrD= |win_GrE=0 |draw_GrE=0 |loss_GrE=1 |gf_GrE=0 |ga_GrE=1 |status_GrE= |win_GrF=0 |draw_GrF=1 |loss_GrF=0 |gf_GrF=2 |ga_GrF=2 |status_GrF= |win_GrG=0 |draw_GrG=1 |loss_GrG=0 |gf_GrG=1 |ga_GrG=1 |status_GrG= |win_GrH=0 |draw_GrH=1 |loss_GrH=0 |gf_GrH=0 |ga_GrH=0 |status_GrH= |win_GrI=0 |draw_GrI=0 |loss_GrI=1 |gf_GrI=1 |ga_GrI=3 |status_GrI= |win_GrJ=0 |draw_GrJ=0 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=1 |ga_GrJ=3 |status_GrJ= |win_GrK=0 |draw_GrK=1 |loss_GrK=0 |gf_GrK=1 |ga_GrK=1 |status_GrK= |win_GrL=0 |draw_GrL=0 |loss_GrL=1 |gf_GrL=0 |ga_GrL=1 |status_GrL= |hth_GrG = Fair-play bodovi: Belgija −2, Portugal −3. |hth_GrK = GrG |hth_GrE = Fair-play bodovi: Ekvador −1, Panama −2. |hth_GrL = GrE |hth_GrI = FIFA Ranking: Senegal 15, Jordan 63. |hth_GrJ = GrI <!--Team definitions--> |name_GrA={{NOG|CZE}} |name_GrB={{NOG|BIH}} |name_GrC={{NOG|SCO}} |name_GrD={{NOG|PAR}} |name_GrE={{NOG|ECU}} |name_GrF={{NOG|JPN}} |name_GrG={{NOG|BEL}} |name_GrH={{NOG|ESP}} |name_GrI={{NOG|SEN}} |name_GrJ={{NOG|JOR}} |name_GrK={{NOG|POR}} |name_GrL={{NOG|PAN}} <!--Group definitions--> |show_groups=T |group_GrA=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa A|A]] |group_GrB=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|B]] |group_GrC=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa C|C]] |group_GrD=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa D|D]] |group_GrE=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa E|E]] |group_GrF=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa F|F]] |group_GrG=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa G|G]] |group_GrH=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa H|H]] |group_GrI=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa I|I]] |group_GrJ=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa J|J]] |group_GrK=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa K|K]] |group_GrL=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa L|L]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Grupa A|Grupa B|Grupa C|Grupa D|Grupa E|Grupa F|Grupa G|Grupa H|Grupa I|Grupa J|Grupa K|Grupa L|Trećeplasirani}} [[Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Tabele grupa]] </noinclude> 9yrv97uzyvbdy6tpgz6sdqgzj63u2pl 3899376 3899296 2026-06-21T08:54:49Z Semso98 54573 3899376 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Grupa A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source= [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, KOR, CZE, RSA <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_MEX=2 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=3 |ga_MEX=0 |status_MEX=DA |win_RSA=0 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=1 |ga_RSA=3 |status_RSA= |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=1 |gf_KOR=2 |ga_KOR=2 |status_KOR= |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=1 |gf_CZE=2 |ga_CZE=3 |status_CZE= <!--Team definitions--> |name_MEX={{NOG|MEX}} |name_RSA={{NOG|RSA}} |name_KOR={{NOG|KOR}} |name_CZE={{NOG|CZE}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=CAN, SUI, BIH, QAT <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=0 |gf_CAN=7 |ga_CAN=1 |status_CAN=D |win_BIH=0 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=2 |ga_BIH=5 |status_BIH= |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=1 |gf_QAT=1 |ga_QAT=7 |status_QAT= |win_SUI=1 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=5 |ga_SUI=2 |status_SUI= <!--Team definitions--> |name_CAN={{NOG|CAN}} |name_BIH={{NOG|BIH}} |name_QAT={{NOG|QAT}} |name_SUI={{NOG|SUI}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_BRA=1 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=4 |ga_BRA=1 |status_BRA= |win_MAR=1 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=2 |ga_MAR=1 |status_MAR= |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=2 |gf_HAI=0 |ga_HAI=4 |status_HAI=E |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=1 |gf_SCO=1 |ga_SCO=1 |status_SCO= <!--Team definitions--> |name_BRA={{NOG|BRA}} |name_MAR={{NOG|MAR}} |name_HAI={{NOG|HAI}} |name_SCO={{NOG|SCO}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=0 |gf_USA=6 |ga_USA=1 |status_USA=DA |win_PAR=1 |draw_PAR=0 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |status_PAR= |win_AUS=1 |draw_AUS=0 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |status_AUS= |win_TUR=0 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=0 |ga_TUR=3 |status_TUR=E <!--Team definitions--> |name_USA={{NOG|USA|ime=SAD}} |name_PAR={{NOG|PAR}} |name_AUS={{NOG|AUS}} |name_TUR={{NOG|TUR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_GER=2 |draw_GER=0 |loss_GER=0 |gf_GER=9 |ga_GER=2 |status_GER=D |win_CUW=0 |draw_CUW=1 |loss_CUW=1 |gf_CUW=1 |ga_CUW=7 |status_CUW= |win_CIV=1 |draw_CIV=0 |loss_CIV=1 |gf_CIV=2 |ga_CIV=2 |status_CIV= |win_ECU=0 |draw_ECU=1 |loss_ECU=1 |gf_ECU=0 |ga_ECU=1 |status_ECU= <!--Team definitions--> |name_GER={{NOG|GER}} |name_CUW={{NOG|CUW}} |name_CIV={{NOG|CIV}} |name_ECU={{NOG|ECU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NED, JPN, SWE, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_NED=1 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=7 |ga_NED=3 |status_NED= |win_JPN=1 |draw_JPN=1 |loss_JPN=0 |gf_JPN=6 |ga_JPN=2 |status_JPN= |win_SWE=1 |draw_SWE=0 |loss_SWE=1 |gf_SWE=6 |ga_SWE=6 |status_SWE= |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=2 |gf_TUN=1 |ga_TUN=9 |status_TUN=E <!--Team definitions--> |name_NED={{NOG|NED}} |name_JPN={{NOG|JPN}} |name_SWE={{NOG|SWE}} |name_TUN={{NOG|TUN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NZL, IRN, BEL, EGY <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_BEL=0 |draw_BEL=1 |loss_BEL=0 |gf_BEL=1 |ga_BEL=1 |status_BEL= |win_EGY=0 |draw_EGY=1 |loss_EGY=0 |gf_EGY=1 |ga_EGY=1 |status_EGY= |win_IRN=0 |draw_IRN=1 |loss_IRN=0 |gf_IRN=2 |ga_IRN=2 |status_IRN= |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=0 |gf_NZL=2 |ga_NZL=2 |status_NZL= <!--Team definitions--> |name_BEL={{NOG|BEL}} |name_EGY={{NOG|EGY}} |name_IRN={{NOG|IRN}} |name_NZL={{NOG|NZL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=URU, KSA, ESP, CPV <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_ESP=0 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=0 |ga_ESP=0 |status_ESP= |win_CPV=0 |draw_CPV=1 |loss_CPV=0 |gf_CPV=0 |ga_CPV=0 |status_CPV= |win_KSA=0 |draw_KSA=1 |loss_KSA=0 |gf_KSA=1 |ga_KSA=1 |status_KSA= |win_URU=0 |draw_URU=1 |loss_URU=0 |gf_URU=1 |ga_URU=1 |status_URU= <!--Team definitions--> |name_ESP={{NOG|ESP}} |name_CPV={{NOG|CPV}} |name_KSA={{NOG|KSA}} |name_URU={{NOG|URU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NOR, FRA, SEN, IRQ <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_FRA=1 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=3 |ga_FRA=1 |status_FRA= |win_SEN=0 |draw_SEN=0 |loss_SEN=1 |gf_SEN=1 |ga_SEN=3 |status_SEN= |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=1 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=4 |status_IRQ= |win_NOR=1 |draw_NOR=0 |loss_NOR=0 |gf_NOR=4 |ga_NOR=1 |status_NOR= <!--Team definitions--> |name_FRA={{NOG|FRA}} |name_SEN={{NOG|SEN}} |name_IRQ={{NOG|IRQ}} |name_NOR={{NOG|NOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, JOR, ALG <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_ARG=1 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=3 |ga_ARG=0 |status_ARG= |win_ALG=0 |draw_ALG=0 |loss_ALG=1 |gf_ALG=0 |ga_ALG=3 |status_ALG= |win_AUT=1 |draw_AUT=0 |loss_AUT=0 |gf_AUT=3 |ga_AUT=1 |status_AUT= |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=1 |gf_JOR=1 |ga_JOR=3 |status_JOR= <!--Team definitions--> |name_ARG={{NOG|ARG}} |name_ALG={{NOG|ALG}} |name_AUT={{NOG|AUT}} |name_JOR={{NOG|JOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, COD, POR, UZB <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_POR=0 |draw_POR=1 |loss_POR=0 |gf_POR=1 |ga_POR=1 |status_POR= |win_COD=0 |draw_COD=1 |loss_COD=0 |gf_COD=1 |ga_COD=1 |status_COD= |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=1 |gf_UZB=1 |ga_UZB=3 |status_UZB= |win_COL=1 |draw_COL=0 |loss_COL=0 |gf_COL=3 |ga_COL=1 |status_COL= |hth_COD = Fair-play bodovi: DR Kongo −1, Portugal −3. |hth_POR = COD <!--Team definitions--> |name_POR={{NOG|POR}} |name_COD={{NOG|COD}} |name_UZB={{NOG|UZB}} |name_COL={{NOG|COL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, GHA, PAN, CRO <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_ENG=1 |draw_ENG=0 |loss_ENG=0 |gf_ENG=4 |ga_ENG=2 |status_ENG= |win_CRO=0 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=2 |ga_CRO=4 |status_CRO= |win_GHA=1 |draw_GHA=0 |loss_GHA=0 |gf_GHA=1 |ga_GHA=0 |status_GHA= |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=1 |gf_PAN=0 |ga_PAN=1 |status_PAN= <!--Team definitions--> |name_ENG={{NOG|ENG}} |name_CRO={{NOG|CRO}} |name_GHA={{NOG|GHA}} |name_PAN={{NOG|PAN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Trećeplasirani={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Bodovi; 2) Gol-razlika; 3) Postignuti golovi; 4) Fair-play bodovi; 5) Posljednja [[FIFA-ina rang lista]]; 6) Prethodne FIFA-ine rang liste. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrF, GrC, GrD, GrG, GrK, GrH, GrA, GrE, GrB, GrL, GrI, GrJ <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_GrA=0 |draw_GrA=1 |loss_GrA=1 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |status_GrA= |win_GrB=0 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=2 |ga_GrB=5 |status_GrB= |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=1 |gf_GrC=1 |ga_GrC=1 |status_GrC= |win_GrD=1 |draw_GrD=0 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |status_GrD= |win_GrE=0 |draw_GrE=1 |loss_GrE=1 |gf_GrE=0 |ga_GrE=1 |status_GrE= |win_GrF=1 |draw_GrF=0 |loss_GrF=1 |gf_GrF=6 |ga_GrF=6 |status_GrF= |win_GrG=0 |draw_GrG=1 |loss_GrG=0 |gf_GrG=1 |ga_GrG=1 |status_GrG= |win_GrH=0 |draw_GrH=1 |loss_GrH=0 |gf_GrH=0 |ga_GrH=0 |status_GrH= |win_GrI=0 |draw_GrI=0 |loss_GrI=1 |gf_GrI=1 |ga_GrI=3 |status_GrI= |win_GrJ=0 |draw_GrJ=0 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=1 |ga_GrJ=3 |status_GrJ= |win_GrK=0 |draw_GrK=1 |loss_GrK=0 |gf_GrK=1 |ga_GrK=1 |status_GrK= |win_GrL=0 |draw_GrL=0 |loss_GrL=1 |gf_GrL=0 |ga_GrL=1 |status_GrL= |hth_GrG = Fair-play bodovi: Belgija −2, Portugal −3. |hth_GrK = GrG |hth_GrI = FIFA-ina rang lista: Senegal 15, Jordan 63. |hth_GrJ = GrI <!--Team definitions--> |name_GrA={{NOG|CZE}} |name_GrB={{NOG|BIH}} |name_GrC={{NOG|SCO}} |name_GrD={{NOG|PAR}} |name_GrE={{NOG|ECU}} |name_GrF={{NOG|SWE}} |name_GrG={{NOG|BEL}} |name_GrH={{NOG|ESP}} |name_GrI={{NOG|SEN}} |name_GrJ={{NOG|JOR}} |name_GrK={{NOG|POR}} |name_GrL={{NOG|PAN}} <!--Group definitions--> |show_groups=T |group_GrA=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa A|A]] |group_GrB=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|B]] |group_GrC=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa C|C]] |group_GrD=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa D|D]] |group_GrE=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa E|E]] |group_GrF=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa F|F]] |group_GrG=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa G|G]] |group_GrH=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa H|H]] |group_GrI=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa I|I]] |group_GrJ=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa J|J]] |group_GrK=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa K|K]] |group_GrL=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa L|L]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Grupa A|Grupa B|Grupa C|Grupa D|Grupa E|Grupa F|Grupa G|Grupa H|Grupa I|Grupa J|Grupa K|Grupa L|Trećeplasirani}} [[Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Tabele grupa]] </noinclude> 798ay486wec9vxzjupeh38bhzap8s6e 3899377 3899376 2026-06-21T08:55:09Z Semso98 54573 3899377 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Grupa A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source= [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, KOR, CZE, RSA <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_MEX=2 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=3 |ga_MEX=0 |status_MEX=DA |win_RSA=0 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=1 |ga_RSA=3 |status_RSA= |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=1 |gf_KOR=2 |ga_KOR=2 |status_KOR= |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=1 |gf_CZE=2 |ga_CZE=3 |status_CZE= <!--Team definitions--> |name_MEX={{NOG|MEX}} |name_RSA={{NOG|RSA}} |name_KOR={{NOG|KOR}} |name_CZE={{NOG|CZE}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=CAN, SUI, BIH, QAT <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=0 |gf_CAN=7 |ga_CAN=1 |status_CAN=D |win_BIH=0 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=2 |ga_BIH=5 |status_BIH= |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=1 |gf_QAT=1 |ga_QAT=7 |status_QAT= |win_SUI=1 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=5 |ga_SUI=2 |status_SUI= <!--Team definitions--> |name_CAN={{NOG|CAN}} |name_BIH={{NOG|BIH}} |name_QAT={{NOG|QAT}} |name_SUI={{NOG|SUI}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_BRA=1 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=4 |ga_BRA=1 |status_BRA= |win_MAR=1 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=2 |ga_MAR=1 |status_MAR= |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=2 |gf_HAI=0 |ga_HAI=4 |status_HAI=E |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=1 |gf_SCO=1 |ga_SCO=1 |status_SCO= <!--Team definitions--> |name_BRA={{NOG|BRA}} |name_MAR={{NOG|MAR}} |name_HAI={{NOG|HAI}} |name_SCO={{NOG|SCO}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=0 |gf_USA=6 |ga_USA=1 |status_USA=DA |win_PAR=1 |draw_PAR=0 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |status_PAR= |win_AUS=1 |draw_AUS=0 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |status_AUS= |win_TUR=0 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=0 |ga_TUR=3 |status_TUR=E <!--Team definitions--> |name_USA={{NOG|USA|ime=SAD}} |name_PAR={{NOG|PAR}} |name_AUS={{NOG|AUS}} |name_TUR={{NOG|TUR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_GER=2 |draw_GER=0 |loss_GER=0 |gf_GER=9 |ga_GER=2 |status_GER=A |win_CUW=0 |draw_CUW=1 |loss_CUW=1 |gf_CUW=1 |ga_CUW=7 |status_CUW= |win_CIV=1 |draw_CIV=0 |loss_CIV=1 |gf_CIV=2 |ga_CIV=2 |status_CIV= |win_ECU=0 |draw_ECU=1 |loss_ECU=1 |gf_ECU=0 |ga_ECU=1 |status_ECU= <!--Team definitions--> |name_GER={{NOG|GER}} |name_CUW={{NOG|CUW}} |name_CIV={{NOG|CIV}} |name_ECU={{NOG|ECU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NED, JPN, SWE, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_NED=1 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=7 |ga_NED=3 |status_NED= |win_JPN=1 |draw_JPN=1 |loss_JPN=0 |gf_JPN=6 |ga_JPN=2 |status_JPN= |win_SWE=1 |draw_SWE=0 |loss_SWE=1 |gf_SWE=6 |ga_SWE=6 |status_SWE= |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=2 |gf_TUN=1 |ga_TUN=9 |status_TUN=E <!--Team definitions--> |name_NED={{NOG|NED}} |name_JPN={{NOG|JPN}} |name_SWE={{NOG|SWE}} |name_TUN={{NOG|TUN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NZL, IRN, BEL, EGY <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_BEL=0 |draw_BEL=1 |loss_BEL=0 |gf_BEL=1 |ga_BEL=1 |status_BEL= |win_EGY=0 |draw_EGY=1 |loss_EGY=0 |gf_EGY=1 |ga_EGY=1 |status_EGY= |win_IRN=0 |draw_IRN=1 |loss_IRN=0 |gf_IRN=2 |ga_IRN=2 |status_IRN= |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=0 |gf_NZL=2 |ga_NZL=2 |status_NZL= <!--Team definitions--> |name_BEL={{NOG|BEL}} |name_EGY={{NOG|EGY}} |name_IRN={{NOG|IRN}} |name_NZL={{NOG|NZL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=URU, KSA, ESP, CPV <!--Update team results below (including date)--> |update=15. juna 2026 |win_ESP=0 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=0 |ga_ESP=0 |status_ESP= |win_CPV=0 |draw_CPV=1 |loss_CPV=0 |gf_CPV=0 |ga_CPV=0 |status_CPV= |win_KSA=0 |draw_KSA=1 |loss_KSA=0 |gf_KSA=1 |ga_KSA=1 |status_KSA= |win_URU=0 |draw_URU=1 |loss_URU=0 |gf_URU=1 |ga_URU=1 |status_URU= <!--Team definitions--> |name_ESP={{NOG|ESP}} |name_CPV={{NOG|CPV}} |name_KSA={{NOG|KSA}} |name_URU={{NOG|URU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NOR, FRA, SEN, IRQ <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_FRA=1 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=3 |ga_FRA=1 |status_FRA= |win_SEN=0 |draw_SEN=0 |loss_SEN=1 |gf_SEN=1 |ga_SEN=3 |status_SEN= |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=1 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=4 |status_IRQ= |win_NOR=1 |draw_NOR=0 |loss_NOR=0 |gf_NOR=4 |ga_NOR=1 |status_NOR= <!--Team definitions--> |name_FRA={{NOG|FRA}} |name_SEN={{NOG|SEN}} |name_IRQ={{NOG|IRQ}} |name_NOR={{NOG|NOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, JOR, ALG <!--Update team results below (including date)--> |update=16. juna 2026 |win_ARG=1 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=3 |ga_ARG=0 |status_ARG= |win_ALG=0 |draw_ALG=0 |loss_ALG=1 |gf_ALG=0 |ga_ALG=3 |status_ALG= |win_AUT=1 |draw_AUT=0 |loss_AUT=0 |gf_AUT=3 |ga_AUT=1 |status_AUT= |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=1 |gf_JOR=1 |ga_JOR=3 |status_JOR= <!--Team definitions--> |name_ARG={{NOG|ARG}} |name_ALG={{NOG|ALG}} |name_AUT={{NOG|AUT}} |name_JOR={{NOG|JOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, COD, POR, UZB <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_POR=0 |draw_POR=1 |loss_POR=0 |gf_POR=1 |ga_POR=1 |status_POR= |win_COD=0 |draw_COD=1 |loss_COD=0 |gf_COD=1 |ga_COD=1 |status_COD= |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=1 |gf_UZB=1 |ga_UZB=3 |status_UZB= |win_COL=1 |draw_COL=0 |loss_COL=0 |gf_COL=3 |ga_COL=1 |status_COL= |hth_COD = Fair-play bodovi: DR Kongo −1, Portugal −3. |hth_POR = COD <!--Team definitions--> |name_POR={{NOG|POR}} |name_COD={{NOG|COD}} |name_UZB={{NOG|UZB}} |name_COL={{NOG|COL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, GHA, PAN, CRO <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_ENG=1 |draw_ENG=0 |loss_ENG=0 |gf_ENG=4 |ga_ENG=2 |status_ENG= |win_CRO=0 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=2 |ga_CRO=4 |status_CRO= |win_GHA=1 |draw_GHA=0 |loss_GHA=0 |gf_GHA=1 |ga_GHA=0 |status_GHA= |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=1 |gf_PAN=0 |ga_PAN=1 |status_PAN= <!--Team definitions--> |name_ENG={{NOG|ENG}} |name_CRO={{NOG|CRO}} |name_GHA={{NOG|GHA}} |name_PAN={{NOG|PAN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Trećeplasirani={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Bodovi; 2) Gol-razlika; 3) Postignuti golovi; 4) Fair-play bodovi; 5) Posljednja [[FIFA-ina rang lista]]; 6) Prethodne FIFA-ine rang liste. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrF, GrC, GrD, GrG, GrK, GrH, GrA, GrE, GrB, GrL, GrI, GrJ <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_GrA=0 |draw_GrA=1 |loss_GrA=1 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |status_GrA= |win_GrB=0 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=2 |ga_GrB=5 |status_GrB= |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=1 |gf_GrC=1 |ga_GrC=1 |status_GrC= |win_GrD=1 |draw_GrD=0 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |status_GrD= |win_GrE=0 |draw_GrE=1 |loss_GrE=1 |gf_GrE=0 |ga_GrE=1 |status_GrE= |win_GrF=1 |draw_GrF=0 |loss_GrF=1 |gf_GrF=6 |ga_GrF=6 |status_GrF= |win_GrG=0 |draw_GrG=1 |loss_GrG=0 |gf_GrG=1 |ga_GrG=1 |status_GrG= |win_GrH=0 |draw_GrH=1 |loss_GrH=0 |gf_GrH=0 |ga_GrH=0 |status_GrH= |win_GrI=0 |draw_GrI=0 |loss_GrI=1 |gf_GrI=1 |ga_GrI=3 |status_GrI= |win_GrJ=0 |draw_GrJ=0 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=1 |ga_GrJ=3 |status_GrJ= |win_GrK=0 |draw_GrK=1 |loss_GrK=0 |gf_GrK=1 |ga_GrK=1 |status_GrK= |win_GrL=0 |draw_GrL=0 |loss_GrL=1 |gf_GrL=0 |ga_GrL=1 |status_GrL= |hth_GrG = Fair-play bodovi: Belgija −2, Portugal −3. |hth_GrK = GrG |hth_GrI = FIFA-ina rang lista: Senegal 15, Jordan 63. |hth_GrJ = GrI <!--Team definitions--> |name_GrA={{NOG|CZE}} |name_GrB={{NOG|BIH}} |name_GrC={{NOG|SCO}} |name_GrD={{NOG|PAR}} |name_GrE={{NOG|ECU}} |name_GrF={{NOG|SWE}} |name_GrG={{NOG|BEL}} |name_GrH={{NOG|ESP}} |name_GrI={{NOG|SEN}} |name_GrJ={{NOG|JOR}} |name_GrK={{NOG|POR}} |name_GrL={{NOG|PAN}} <!--Group definitions--> |show_groups=T |group_GrA=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa A|A]] |group_GrB=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|B]] |group_GrC=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa C|C]] |group_GrD=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa D|D]] |group_GrE=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa E|E]] |group_GrF=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa F|F]] |group_GrG=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa G|G]] |group_GrH=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa H|H]] |group_GrI=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa I|I]] |group_GrJ=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa J|J]] |group_GrK=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa K|K]] |group_GrL=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa L|L]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Grupa A|Grupa B|Grupa C|Grupa D|Grupa E|Grupa F|Grupa G|Grupa H|Grupa I|Grupa J|Grupa K|Grupa L|Trećeplasirani}} [[Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Tabele grupa]] </noinclude> eep871tbx38vgjt0w161kglmyye9e9l Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B 0 532874 3899248 3898640 2026-06-20T14:18:06Z Semso98 54573 /* Švicarska – Bosna i Hercegovina */ 3899248 wikitext text/x-wiki '''Grupa B''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 12. do 24. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Kanade|Kanada]] (domaćin), [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]], [[Nogometna reprezentacija Katara|Katar]] i [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Ekipe== {| class="wikitable sortable" |- !rowspan=2| Pozicija u žrijebu !rowspan=2| Ekipa !rowspan=2| Šešir !rowspan=2| Konfederacija !rowspan=2| Način<br />kvalifikacije !rowspan=2| Datum<br />kvalifikacije !rowspan=2 data-sort-type="number"| Nastup !rowspan=2| Posljednji<br />nastup !rowspan=2| Prethodni najbolji<br />rezultat !colspan=2| [[FIFA-ina rang lista]]<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=[[FIFA]] |date=19. 11. 2025 |access-date=22. 11. 2025}}</ref> |- ! Novembar 2025.{{refn|group=nb|FIFA-ina rang lista iz novembra 2025. je korištena za određivanje [[Žrijeb Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|nosioca konačnog žrijeba]].<ref name="draw procedure">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=25. 11. 2025 |access-date=25. 11. 2025}}</ref>}} ! Juni 2026. |- | B1 || style=white-space:nowrap | {{NOG|CAN}} || 1 || [[CONCACAF]] || data-sort-value="*" | Domaćin || 14. februar 2023.{{refn|group=nb|Iako je zajednička kandidatura (Kanada, Meksiko, SAD) izabrana 13. juna 2018, automatska mjesta dodijeljena domaćinima nisu potvrđena sve do odluke [[FIFA Vijeće|FIFA Vijeća]] 14. februara 2023.<ref>{{cite news |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |publisher=[[FIFA]] |date=14. 2. 2023 |access-date=14. 2. 2023 |archive-date=14. 2. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live}}</ref>}} || 3. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="2.2" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]) || 27. ||30. |- | B2 || style=white-space:nowrap | {{NOG|BIH}} || 4{{refn|group=nb|name=Placeholder|Kako identitet pobjednika [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)|puta A drugog kruga (UEFA)]] nije bio poznat u vrijeme završnog žrijeba, pozicije na FIFA-inoj rang listi nisu uzete u obzir, te je taj privremeni učesnik u žrijebu automatski svrstan u četvrti šešir.<ref name="draw procedure"/>}} || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)#Put A|puta A drugog kruga (UEFA)]] || 31. mart 2026. || 2. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014.]] || data-sort-value="2.1" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]]) || 71.{{refn|group=nb|name=Placeholder}} ||64. |- | B3 || style=white-space:nowrap | {{NOG|QAT}} || 3 || [[Azijska nogometna konfederacija|AFC]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – četvrti krug (AFC)#Grupa A|grupe A četvrtog kruga (AFC)]] || 14. oktobar 2025. || 2. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="1.1" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]) || 51. ||56. |- | B4 || style=white-space:nowrap | {{NOG|SUI}} || 2 || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B (UEFA)|grupe B (UEFA)]] || 18. novembar 2025. || 13. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="4.3" | Četvrtfinale ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|1938]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1954.|1954]]) || 17. ||19. |} '''Bilješke''' {{refspisak|group=nb}} ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa B}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]]. * Drugoplasirana ekipa grupe B će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]]. * Trećeplasirana ekipa grupe B ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Kanada – Bosna i Hercegovina=== Ekipe se nikada ranije nisu sastale. <section begin=B1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|12}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Kanada – Bosna i Hercegovina|1–1}} |team2={{NOG|BIH}} |goals1= *[[Cyle Larin|Larin]] {{gol|78}} |goals2= *[[Jovo Lukić|Lukić]] {{gol|21}} |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=43.002 |referee=[[Facundo Tello]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 }}<section end=B1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _can26h |pattern_b = _can26h |pattern_ra = _can26h |pattern_sh = _can26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Kanada<ref name="CAN-BIH line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12458/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Canada v. Bosnia and Herzegovina |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _bih26 |pattern_b = _bih26a |pattern_ra = _bih26 |pattern_sh = |pattern_so = _bih26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}}<ref name="CAN-BIH line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''16'''||[[Maxime Crépeau]] |- |RB ||'''2''' ||[[Alistair Johnston]] || {{yel|11}} |- |CB ||'''4''' ||[[Luc de Fougerolles]] || {{yel|53}} |- |CB ||'''13'''||[[Derek Cornelius]] |- |LB ||'''22'''||[[Richie Laryea]] |- |RM ||'''17'''||[[Tajon Buchanan]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''7''' ||[[Stephen Eustáquio]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|90+1}} |- |CM ||'''8''' ||[[Ismaël Koné]] |- |LM ||'''11'''||[[Liam Millar]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''10'''||[[Jonathan David]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''12'''||[[Tani Oluwaseyi]] || || {{suboff|76}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''20'''||[[Ali Ahmed (nogometaš)|Ali Ahmed]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''24'''||[[Promise David]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''14'''||[[Jacob Shaffelburg]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Cyle Larin]] || || {{subon|76}} |- |MF ||'''21'''||[[Jonathan Osorio]] || || {{subon|90+1}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|USA}} [[Jesse Marsch]] |} |valign="top"|[[File:CAN-BIH 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Nikola Vasilj]] |- |RB ||'''7''' ||[[Amar Dedić]] |- |CB ||'''18'''||[[Nikola Katić]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''4''' ||[[Tarik Muharemović]] |- |LB ||'''5''' ||[[Sead Kolašinac]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''20'''||[[Esmir Bajraktarević]] || || {{suboff|74}} |- |CM ||'''13'''||[[Ivan Bašić]] || || {{suboff|62}} |- |CM ||'''6''' ||[[Benjamin Tahirović]] |- |LM ||'''15'''||[[Amar Memić]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''10'''||[[Ermedin Demirović]] || {{yel|44}} |- |CF ||'''25'''||[[Jovo Lukić]] || {{yel|45+1}} || {{suboff|62}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''8''' ||[[Armin Gigović]] || || {{subon|62}} |- |FW ||'''9''' ||[[Samed Baždar]] || || {{subon|62}} |- |MF ||'''14'''||[[Ivan Šunjić]] || || {{subon|74}} |- |FW ||'''19'''||[[Kerim Alajbegović]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''17'''||[[Dženis Burnić]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Sergej Barbarez]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Ismaël Koné]] (Kanada)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="CAN-BIH line-ups"/> <br />[[Juan Pablo Belatti]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />[[Gabriel Chade]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Khalid Al-Turais]] ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Mohammed Al-Bakry ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Antonio García ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nogometni savez Nikaragve|Nikaragva]]) |} ===Katar – Švicarska=== Katar se ranije susreo sa Švicarskom samo jednom, u prijateljskoj utakmici 2018, koju je dobio 1–0.<ref>{{cite web|title=Qatar national football team: record v Switzerland|url=https://www.11v11.com/teams/qatar/tab/opposingTeams/opposition/Switzerland|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|QAT}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Katar – Švicarska|1–1}} |team2={{NOG|SUI}} |goals1= *[[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] {{goal|90+5}} |goals2= *[[Breel Embolo|Embolo]] {{goal|17|pen.}} |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance=67.966 |referee=[[Saíd Martínez]] ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 }}<section end=B2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _qat26h |pattern_b = _qat26hA |pattern_ra = _qat26h |pattern_sh = _qat26h |pattern_so = _qat26hl |leftarm = 7c202b |body = 7c202b |rightarm = 7c202b |shorts = 7c202b |socks = 7c202b |title = Katar<ref name="QAT-SUI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12456/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Qatar v. Switzerland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sui26a |pattern_b = _sui26a |pattern_ra = _sui26a |pattern_sh = _sui26a |pattern_so = _sui26al |leftarm = d6e6e5 |body = d6e6e5 |rightarm = d6e6e5 |shorts = d6e6e5 |socks = d6e6e5 |title = Švicarska<ref name="QAT-SUI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Mahmud Abunada]] || {{yel|14}} |- |RB ||'''13'''||[[Ayoub Al-Oui]] || || {{suboff|60}} |- |CB ||'''2''' ||[[Pedro Miguel (nogometaš)|Pedro Miguel]] |- |CB ||'''16'''||[[Boualem Khoukhi]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LB ||'''14'''||[[Homam Ahmed]] |- |CM ||'''5''' ||[[Jassem Gaber]] || {{yel|23}} || {{suboff|60}} |- |CM ||'''4''' ||[[Issa Laye]] |- |RW ||'''8''' ||[[Edmilson Junior]] || || {{suboff|88}} |- |AM ||'''23'''||[[Assim Madibo]] || || {{suboff|79}} |- |LW ||'''11'''||[[Akram Afif]] |- |CF ||'''15'''||[[Yusuf Abdurisag]] || || {{suboff|60}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''20'''||[[Ahmed Fathy (nogometaš)|Ahmed Fathy]] || || {{subon|60}} |- |MF ||'''12'''||[[Karim Boudiaf]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''7'''||[[Ahmed Alaaeldin]] || || {{subon|60}} |- |MF ||'''26'''||[[Mohamed Manai]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''10'''||[[Hassan Al-Haydos]] || || {{subon|88}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ESP}} [[Julen Lopetegui]] |} |valign="top"|[[File:QAT-SUI 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Gregor Kobel]] |- |CB ||'''6''' ||[[Denis Zakaria]] || {{yel|42}} |- |CB ||'''5''' ||[[Manuel Akanji]] |- |CB ||'''4''' ||[[Nico Elvedi]] |- |RM ||'''20'''||[[Michel Aebischer]] || || {{suboff|66}} |- |CM ||'''8''' ||[[Remo Freuler]] || || {{suboff|89}} |- |CM ||'''10'''||[[Granit Xhaka]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LM ||'''13'''||[[Ricardo Rodriguez (nogometaš)|Ricardo Rodriguez]] || || {{suboff|89}} |- |RF ||'''17'''||[[Rubén Vargas]] || || {{suboff|79}} |- |CF ||'''7''' ||[[Breel Embolo]] |- |LF ||'''11'''||[[Dan Ndoye]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''22'''||[[Fabian Rieder]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''9'''||[[Johan Manzambi]] || || {{subon|66}} |- |FW ||'''23'''||[[Zeki Amdouni]] || || {{subon|79}} |- |MF ||'''14'''||[[Ardon Jashari]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''2'''||[[Miro Muheim]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Murat Yakin]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Mahmud Abunada]] (Katar) '''Pomoćne sudije:'''<ref name="QAT-SUI line-ups"/> <br />Walter López ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) <br />Christian Ramírez ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Oshane Nation]] ([[Nogometni savez Jamajke|Jamajka]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Caleb Wales ([[Nogometni savez Trinidada i Tobaga|Trinidad i Tobago]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Guillermo Pacheco ([[Nogometni savez Meksika|Meksiko]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Nogometni savez Meksika|Meksiko]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Leodán González]] ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) |} ===Švicarska – Bosna i Hercegovina=== Ekipe su se sastale samo jednom, u prijateljskoj utakmici 2016, koja je završena pobjedom Bosne i Hercegovine 2–0.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/bosnia-and-herzegovina/tab/opposingTeams/opposition/Switzerland/|title=Bosnia And Herzegovina national football team: record v Switzerland|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=B3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|SUI}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Švicarska – Bosna i Hercegovina|4–1}} |team2={{NOG|BIH}} |goals1= *[[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|74||90}} *[[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|84}} *[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{goal|90+7|pen}} |goals2= *[[Ermin Mahmić|Mahmić]] {{goal|90+3}} |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance=70.026 |referee=[[João Pinheiro (nogometni sudija)|João Pinheiro]] ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 }}<section end=B3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sui26h |pattern_b = _sui26h |pattern_ra = _sui26h |pattern_sh = _sui26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Švicarska<ref name="SUI-BIH line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12455/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Switzerland v. Bosnia and Herzegovina |publisher=[[FIFA]] |date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _bih26 |pattern_b = _bih26a |pattern_ra = _bih26 |pattern_sh = |pattern_so = _bih26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}}<ref name="SUI-BIH line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Gregor Kobel]] |- |RB ||'''3''' ||[[Silvan Widmer]] || || {{suboff|86}} |- |CB ||'''4''' ||[[Nico Elvedi]] || {{yel|65}} |- |CB ||'''5''' ||[[Manuel Akanji]] |- |LB ||'''13'''||[[Ricardo Rodriguez (footballer)|Ricardo Rodriguez]] |- |CM ||'''20'''||[[Michel Aebischer]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Granit Xhaka]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CM ||'''8''' ||[[Remo Freuler]] |- |RF ||'''11'''||[[Dan Ndoye]] || || {{suboff|72}} |- |CF ||'''7''' ||[[Breel Embolo]] || || {{suboff|89}} |- |LF ||'''22'''||[[Fabian Rieder]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''15'''||[[Djibril Sow]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''17'''||[[Rubén Vargas]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''9''' ||[[Johan Manzambi]] || || {{subon|72}} |- |DF ||'''25'''||[[Luca Jaquez]] || || {{subon|86}} |- |FW ||'''26'''||[[Cedric Itten]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Murat Yakin]] |} |valign="top"|[[File:SUI-BIH 2026-06-18.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Nikola Vasilj]] |- |RB ||'''7''' ||[[Amar Dedić]] || {{yel|59}} |- |CB ||'''18'''||[[Nikola Katić]] |- |CB ||'''4''' ||[[Tarik Muharemović]] || {{sent off|0|80}} |- |LB ||'''5''' ||[[Sead Kolašinac]] |- |RM ||'''15'''||[[Amar Memić]] |- |CM ||'''14'''||[[Ivan Šunjić]] || || {{suboff|85}} |- |CM ||'''6''' ||[[Benjamin Tahirović]] || || {{suboff|63}} |- |LM ||'''19'''||[[Kerim Alajbegović]] || || {{suboff|90+1}} |- |CF ||'''10'''||[[Ermedin Demirović]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''11'''||[[Edin Džeko]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{yel|61}} || {{suboff|63}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''13'''||[[Ivan Bašić]] || || {{subon|63}} |- |MF ||'''20'''||[[Esmir Bajraktarević]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''25'''||[[Jovo Lukić]] || || {{subon|85}} |- |MF ||'''16'''||[[Amir Hadžiahmetović]] || || {{subon|85}} |- |MF ||'''26'''||[[Ermin Mahmić]] || || {{subon|90+1}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Sergej Barbarez]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Johan Manzambi]] (Švicarska)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="SUI-BIH line-ups"/> <br />Bruno Jesus ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) <br />Luciano Maia ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Yusuke Araki]] ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Jun Mihara ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Dennis Higler]] ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Tomasz Kwiatkowski ([[Nogometni savez Poljske|Poljska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Fu Ming]] ([[Nogometni savez Kine|Kina]]) |} ===Kanada – Katar=== Ekipe su se prethodno sastale jednom, 2022, u prijateljskoj utakmici koju je Kanada dobila 2–0.<ref>{{cite web|title=Canada national football team: record v Qatar|url=https://www.11v11.com/teams/canada/tab/opposingTeams/opposition/Qatar|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|CAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Kanada – Katar|Utakmica 27}} |team2={{NOG|QAT}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 }}<section end=B4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _can26t |pattern_b = _can26t |pattern_ra = _can26t |pattern_sh = _can26t |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Kanada }} |{{Football kit |pattern_la = _qat26a |pattern_b = _qat26aA |pattern_ra = _qat26a |pattern_sh = _qat26a |pattern_so = _adidasonwhitel |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = 7c202b |title = Katar }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Švicarska – Kanada=== Jedini susret ovih ekipa odigran je 2002, u prijateljskoj utakmici koju je Kanada dobila 3–1.<ref>{{cite web|title=Switzerland national football team: record v Canada|url=https://www.11v11.com/teams/switzerland/tab/opposingTeams/opposition/Canada|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|SUI}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Švicarska – Kanada|Utakmica 51}} |team2={{NOG|CAN}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 }}<section end=B5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sui26h |pattern_b = _sui26h |pattern_ra = _sui26h |pattern_sh = _sui26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Švicarska }} |{{Football kit |pattern_la = _can26a |pattern_b = _can26a |pattern_ra = _can26a |pattern_sh = _can26a |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Kanada }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Bosna i Hercegovina – Katar=== Ekipe su se sastale dva puta: Katar je 2000. pobijedio 2–0, a njihov posljednji susret 2010. završen je neriješeno 1–1.<ref>{{cite web |title=Bosnia & Herzegovina vs Qatar H2H Results |url=https://eu-football.info/_matches.php?id=26&oppo=162 |website=eu-football.info |access-date=3. 4. 2026 |language=en}}</ref> <section begin=B6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|BIH}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Bosna i Hercegovina – Katar|Utakmica 52}} |team2={{NOG|QAT}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 }}<section end=B6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bih26 |pattern_b = _bih26h |pattern_ra = _bih26 |pattern_sh = |pattern_so = _bih26hl |leftarm = 001970 |body = 001970 |rightarm = 001970 |shorts = 001970 |socks = 001970 |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}} }} |{{Football kit |pattern_la = _qat26a |pattern_b = _qat26aA |pattern_ra = _qat26a |pattern_sh = _qat26a |pattern_so = _adidasonwhitel |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = 7c202b |title = Katar }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group B}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa B]] 4qzxburwlbi6mh0w6mt7od6a2grc6mi 3899249 3899248 2026-06-20T14:22:48Z Semso98 54573 /* Kanada – Katar */ 3899249 wikitext text/x-wiki '''Grupa B''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 12. do 24. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Kanade|Kanada]] (domaćin), [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]], [[Nogometna reprezentacija Katara|Katar]] i [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Ekipe== {| class="wikitable sortable" |- !rowspan=2| Pozicija u žrijebu !rowspan=2| Ekipa !rowspan=2| Šešir !rowspan=2| Konfederacija !rowspan=2| Način<br />kvalifikacije !rowspan=2| Datum<br />kvalifikacije !rowspan=2 data-sort-type="number"| Nastup !rowspan=2| Posljednji<br />nastup !rowspan=2| Prethodni najbolji<br />rezultat !colspan=2| [[FIFA-ina rang lista]]<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=[[FIFA]] |date=19. 11. 2025 |access-date=22. 11. 2025}}</ref> |- ! Novembar 2025.{{refn|group=nb|FIFA-ina rang lista iz novembra 2025. je korištena za određivanje [[Žrijeb Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|nosioca konačnog žrijeba]].<ref name="draw procedure">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=25. 11. 2025 |access-date=25. 11. 2025}}</ref>}} ! Juni 2026. |- | B1 || style=white-space:nowrap | {{NOG|CAN}} || 1 || [[CONCACAF]] || data-sort-value="*" | Domaćin || 14. februar 2023.{{refn|group=nb|Iako je zajednička kandidatura (Kanada, Meksiko, SAD) izabrana 13. juna 2018, automatska mjesta dodijeljena domaćinima nisu potvrđena sve do odluke [[FIFA Vijeće|FIFA Vijeća]] 14. februara 2023.<ref>{{cite news |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |publisher=[[FIFA]] |date=14. 2. 2023 |access-date=14. 2. 2023 |archive-date=14. 2. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live}}</ref>}} || 3. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="2.2" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]) || 27. ||30. |- | B2 || style=white-space:nowrap | {{NOG|BIH}} || 4{{refn|group=nb|name=Placeholder|Kako identitet pobjednika [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)|puta A drugog kruga (UEFA)]] nije bio poznat u vrijeme završnog žrijeba, pozicije na FIFA-inoj rang listi nisu uzete u obzir, te je taj privremeni učesnik u žrijebu automatski svrstan u četvrti šešir.<ref name="draw procedure"/>}} || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)#Put A|puta A drugog kruga (UEFA)]] || 31. mart 2026. || 2. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014.]] || data-sort-value="2.1" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]]) || 71.{{refn|group=nb|name=Placeholder}} ||64. |- | B3 || style=white-space:nowrap | {{NOG|QAT}} || 3 || [[Azijska nogometna konfederacija|AFC]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – četvrti krug (AFC)#Grupa A|grupe A četvrtog kruga (AFC)]] || 14. oktobar 2025. || 2. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="1.1" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]) || 51. ||56. |- | B4 || style=white-space:nowrap | {{NOG|SUI}} || 2 || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B (UEFA)|grupe B (UEFA)]] || 18. novembar 2025. || 13. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="4.3" | Četvrtfinale ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|1938]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1954.|1954]]) || 17. ||19. |} '''Bilješke''' {{refspisak|group=nb}} ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa B}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]]. * Drugoplasirana ekipa grupe B će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]]. * Trećeplasirana ekipa grupe B ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Kanada – Bosna i Hercegovina=== Ekipe se nikada ranije nisu sastale. <section begin=B1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|12}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Kanada – Bosna i Hercegovina|1–1}} |team2={{NOG|BIH}} |goals1= *[[Cyle Larin|Larin]] {{gol|78}} |goals2= *[[Jovo Lukić|Lukić]] {{gol|21}} |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=43.002 |referee=[[Facundo Tello]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 }}<section end=B1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _can26h |pattern_b = _can26h |pattern_ra = _can26h |pattern_sh = _can26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Kanada<ref name="CAN-BIH line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12458/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Canada v. Bosnia and Herzegovina |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _bih26 |pattern_b = _bih26a |pattern_ra = _bih26 |pattern_sh = |pattern_so = _bih26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}}<ref name="CAN-BIH line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''16'''||[[Maxime Crépeau]] |- |RB ||'''2''' ||[[Alistair Johnston]] || {{yel|11}} |- |CB ||'''4''' ||[[Luc de Fougerolles]] || {{yel|53}} |- |CB ||'''13'''||[[Derek Cornelius]] |- |LB ||'''22'''||[[Richie Laryea]] |- |RM ||'''17'''||[[Tajon Buchanan]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''7''' ||[[Stephen Eustáquio]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|90+1}} |- |CM ||'''8''' ||[[Ismaël Koné]] |- |LM ||'''11'''||[[Liam Millar]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''10'''||[[Jonathan David]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''12'''||[[Tani Oluwaseyi]] || || {{suboff|76}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''20'''||[[Ali Ahmed (nogometaš)|Ali Ahmed]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''24'''||[[Promise David]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''14'''||[[Jacob Shaffelburg]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Cyle Larin]] || || {{subon|76}} |- |MF ||'''21'''||[[Jonathan Osorio]] || || {{subon|90+1}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|USA}} [[Jesse Marsch]] |} |valign="top"|[[File:CAN-BIH 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Nikola Vasilj]] |- |RB ||'''7''' ||[[Amar Dedić]] |- |CB ||'''18'''||[[Nikola Katić]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''4''' ||[[Tarik Muharemović]] |- |LB ||'''5''' ||[[Sead Kolašinac]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''20'''||[[Esmir Bajraktarević]] || || {{suboff|74}} |- |CM ||'''13'''||[[Ivan Bašić]] || || {{suboff|62}} |- |CM ||'''6''' ||[[Benjamin Tahirović]] |- |LM ||'''15'''||[[Amar Memić]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''10'''||[[Ermedin Demirović]] || {{yel|44}} |- |CF ||'''25'''||[[Jovo Lukić]] || {{yel|45+1}} || {{suboff|62}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''8''' ||[[Armin Gigović]] || || {{subon|62}} |- |FW ||'''9''' ||[[Samed Baždar]] || || {{subon|62}} |- |MF ||'''14'''||[[Ivan Šunjić]] || || {{subon|74}} |- |FW ||'''19'''||[[Kerim Alajbegović]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''17'''||[[Dženis Burnić]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Sergej Barbarez]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Ismaël Koné]] (Kanada)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="CAN-BIH line-ups"/> <br />[[Juan Pablo Belatti]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />[[Gabriel Chade]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Khalid Al-Turais]] ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Mohammed Al-Bakry ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Antonio García ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nogometni savez Nikaragve|Nikaragva]]) |} ===Katar – Švicarska=== Katar se ranije susreo sa Švicarskom samo jednom, u prijateljskoj utakmici 2018, koju je dobio 1–0.<ref>{{cite web|title=Qatar national football team: record v Switzerland|url=https://www.11v11.com/teams/qatar/tab/opposingTeams/opposition/Switzerland|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|QAT}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Katar – Švicarska|1–1}} |team2={{NOG|SUI}} |goals1= *[[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] {{goal|90+5}} |goals2= *[[Breel Embolo|Embolo]] {{goal|17|pen.}} |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance=67.966 |referee=[[Saíd Martínez]] ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 }}<section end=B2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _qat26h |pattern_b = _qat26hA |pattern_ra = _qat26h |pattern_sh = _qat26h |pattern_so = _qat26hl |leftarm = 7c202b |body = 7c202b |rightarm = 7c202b |shorts = 7c202b |socks = 7c202b |title = Katar<ref name="QAT-SUI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12456/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Qatar v. Switzerland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sui26a |pattern_b = _sui26a |pattern_ra = _sui26a |pattern_sh = _sui26a |pattern_so = _sui26al |leftarm = d6e6e5 |body = d6e6e5 |rightarm = d6e6e5 |shorts = d6e6e5 |socks = d6e6e5 |title = Švicarska<ref name="QAT-SUI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Mahmud Abunada]] || {{yel|14}} |- |RB ||'''13'''||[[Ayoub Al-Oui]] || || {{suboff|60}} |- |CB ||'''2''' ||[[Pedro Miguel (nogometaš)|Pedro Miguel]] |- |CB ||'''16'''||[[Boualem Khoukhi]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LB ||'''14'''||[[Homam Ahmed]] |- |CM ||'''5''' ||[[Jassem Gaber]] || {{yel|23}} || {{suboff|60}} |- |CM ||'''4''' ||[[Issa Laye]] |- |RW ||'''8''' ||[[Edmilson Junior]] || || {{suboff|88}} |- |AM ||'''23'''||[[Assim Madibo]] || || {{suboff|79}} |- |LW ||'''11'''||[[Akram Afif]] |- |CF ||'''15'''||[[Yusuf Abdurisag]] || || {{suboff|60}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''20'''||[[Ahmed Fathy (nogometaš)|Ahmed Fathy]] || || {{subon|60}} |- |MF ||'''12'''||[[Karim Boudiaf]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''7'''||[[Ahmed Alaaeldin]] || || {{subon|60}} |- |MF ||'''26'''||[[Mohamed Manai]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''10'''||[[Hassan Al-Haydos]] || || {{subon|88}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ESP}} [[Julen Lopetegui]] |} |valign="top"|[[File:QAT-SUI 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Gregor Kobel]] |- |CB ||'''6''' ||[[Denis Zakaria]] || {{yel|42}} |- |CB ||'''5''' ||[[Manuel Akanji]] |- |CB ||'''4''' ||[[Nico Elvedi]] |- |RM ||'''20'''||[[Michel Aebischer]] || || {{suboff|66}} |- |CM ||'''8''' ||[[Remo Freuler]] || || {{suboff|89}} |- |CM ||'''10'''||[[Granit Xhaka]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LM ||'''13'''||[[Ricardo Rodriguez (nogometaš)|Ricardo Rodriguez]] || || {{suboff|89}} |- |RF ||'''17'''||[[Rubén Vargas]] || || {{suboff|79}} |- |CF ||'''7''' ||[[Breel Embolo]] |- |LF ||'''11'''||[[Dan Ndoye]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''22'''||[[Fabian Rieder]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''9'''||[[Johan Manzambi]] || || {{subon|66}} |- |FW ||'''23'''||[[Zeki Amdouni]] || || {{subon|79}} |- |MF ||'''14'''||[[Ardon Jashari]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''2'''||[[Miro Muheim]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Murat Yakin]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Mahmud Abunada]] (Katar) '''Pomoćne sudije:'''<ref name="QAT-SUI line-ups"/> <br />Walter López ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) <br />Christian Ramírez ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Oshane Nation]] ([[Nogometni savez Jamajke|Jamajka]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Caleb Wales ([[Nogometni savez Trinidada i Tobaga|Trinidad i Tobago]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Guillermo Pacheco ([[Nogometni savez Meksika|Meksiko]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Nogometni savez Meksika|Meksiko]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Leodán González]] ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) |} ===Švicarska – Bosna i Hercegovina=== Ekipe su se sastale samo jednom, u prijateljskoj utakmici 2016, koja je završena pobjedom Bosne i Hercegovine 2–0.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/bosnia-and-herzegovina/tab/opposingTeams/opposition/Switzerland/|title=Bosnia And Herzegovina national football team: record v Switzerland|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=B3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|SUI}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Švicarska – Bosna i Hercegovina|4–1}} |team2={{NOG|BIH}} |goals1= *[[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|74||90}} *[[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|84}} *[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{goal|90+7|pen}} |goals2= *[[Ermin Mahmić|Mahmić]] {{goal|90+3}} |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance=70.026 |referee=[[João Pinheiro (nogometni sudija)|João Pinheiro]] ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 }}<section end=B3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sui26h |pattern_b = _sui26h |pattern_ra = _sui26h |pattern_sh = _sui26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Švicarska<ref name="SUI-BIH line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12455/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Switzerland v. Bosnia and Herzegovina |publisher=[[FIFA]] |date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _bih26 |pattern_b = _bih26a |pattern_ra = _bih26 |pattern_sh = |pattern_so = _bih26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}}<ref name="SUI-BIH line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Gregor Kobel]] |- |RB ||'''3''' ||[[Silvan Widmer]] || || {{suboff|86}} |- |CB ||'''4''' ||[[Nico Elvedi]] || {{yel|65}} |- |CB ||'''5''' ||[[Manuel Akanji]] |- |LB ||'''13'''||[[Ricardo Rodriguez (footballer)|Ricardo Rodriguez]] |- |CM ||'''20'''||[[Michel Aebischer]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Granit Xhaka]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CM ||'''8''' ||[[Remo Freuler]] |- |RF ||'''11'''||[[Dan Ndoye]] || || {{suboff|72}} |- |CF ||'''7''' ||[[Breel Embolo]] || || {{suboff|89}} |- |LF ||'''22'''||[[Fabian Rieder]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''15'''||[[Djibril Sow]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''17'''||[[Rubén Vargas]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''9''' ||[[Johan Manzambi]] || || {{subon|72}} |- |DF ||'''25'''||[[Luca Jaquez]] || || {{subon|86}} |- |FW ||'''26'''||[[Cedric Itten]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Murat Yakin]] |} |valign="top"|[[File:SUI-BIH 2026-06-18.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Nikola Vasilj]] |- |RB ||'''7''' ||[[Amar Dedić]] || {{yel|59}} |- |CB ||'''18'''||[[Nikola Katić]] |- |CB ||'''4''' ||[[Tarik Muharemović]] || {{sent off|0|80}} |- |LB ||'''5''' ||[[Sead Kolašinac]] |- |RM ||'''15'''||[[Amar Memić]] |- |CM ||'''14'''||[[Ivan Šunjić]] || || {{suboff|85}} |- |CM ||'''6''' ||[[Benjamin Tahirović]] || || {{suboff|63}} |- |LM ||'''19'''||[[Kerim Alajbegović]] || || {{suboff|90+1}} |- |CF ||'''10'''||[[Ermedin Demirović]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''11'''||[[Edin Džeko]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{yel|61}} || {{suboff|63}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''13'''||[[Ivan Bašić]] || || {{subon|63}} |- |MF ||'''20'''||[[Esmir Bajraktarević]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''25'''||[[Jovo Lukić]] || || {{subon|85}} |- |MF ||'''16'''||[[Amir Hadžiahmetović]] || || {{subon|85}} |- |MF ||'''26'''||[[Ermin Mahmić]] || || {{subon|90+1}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Sergej Barbarez]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Johan Manzambi]] (Švicarska)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="SUI-BIH line-ups"/> <br />Bruno Jesus ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) <br />Luciano Maia ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Yusuke Araki]] ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Jun Mihara ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Dennis Higler]] ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Tomasz Kwiatkowski ([[Nogometni savez Poljske|Poljska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Fu Ming]] ([[Nogometni savez Kine|Kina]]) |} ===Kanada – Katar=== Ekipe su se prethodno sastale jednom, 2022, u prijateljskoj utakmici koju je Kanada dobila 2–0.<ref>{{cite web|title=Canada national football team: record v Qatar|url=https://www.11v11.com/teams/canada/tab/opposingTeams/opposition/Qatar|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|CAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Kanada – Katar|6–0}} |team2={{NOG|QAT}} |goals1= *[[Cyle Larin|Larin]] {{goal|16}} *[[Jonathan David|J. David]] {{goal|29||45+3||90+2}} *[[Nathan Saliba|Saliba]] {{goal|64}} *[[Mohamed Manai|Manai]] {{goal|75|a.g.}} |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance=52.497 |referee=[[Cristián Garay]] ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 }}<section end=B4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _can26t |pattern_b = _can26t |pattern_ra = _can26t |pattern_sh = _can26t |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Kanada<ref name="CAN-QAT line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12459/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Canada v. Qatar |publisher=[[FIFA]] |date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _qat26a |pattern_b = _qat26a |pattern_ra = _qat26a |pattern_sh = _qat26a |pattern_so = _qat26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = 7c202b |title = Katar<ref name="CAN-QAT line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''16'''||[[Maxime Crépeau]] |- |RB ||'''2''' ||[[Alistair Johnston]] |- |CB ||'''4''' ||[[Luc de Fougerolles]] || || {{suboff|71}} |- |CB ||'''13'''||[[Derek Cornelius]] || {{yel|9}} || {{suboff|46}} |- |LB ||'''22'''||[[Richie Laryea]] |- |RM ||'''17'''||[[Tajon Buchanan]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''8''' ||[[Ismaël Koné]] || || {{suboff|56}} |- |CM ||'''7''' ||[[Stephen Eustáquio]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LM ||'''20'''||[[Ali Ahmed (nogometaš)|Ali Ahmed]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''10'''||[[Jonathan David]] |- |CF ||'''9''' ||[[Cyle Larin]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |DF ||'''15'''||[[Moïse Bombito]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''25'''||[[Nathan Saliba]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''14'''||[[Jacob Shaffelburg]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''12'''||[[Tani Oluwaseyi]] || || {{subon|71}} |- |DF ||'''23'''||[[Niko Sigur]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|USA}} [[Jesse Marsch]] |} |valign="top"|[[File:CAN-QAT 2026-06-18.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Mahmud Abunada]] |- |RB ||'''13'''||[[Ayoub Al-Oui]] |- |CB ||'''2''' ||[[Pedro Miguel (nogometaš)|Pedro Miguel]] |- |CB ||'''16'''||[[Boualem Khoukhi]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LB ||'''14'''||[[Homam Ahmed]] || {{sent off|0|33}} |- |CM ||'''5''' ||[[Jassem Gaber]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''23'''||[[Assim Madibo]] || {{sent off|0|51}} |- |CM ||'''4''' ||[[Issa Laye]] |- |RF ||'''8''' ||[[Edmilson Junior]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''15'''||[[Yusuf Abdurisag]] || || {{suboff|40}} |- |LF ||'''11'''||[[Akram Afif]] || || {{suboff|59}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |DF ||'''18'''||[[Sultan Al-Brake]] || || {{subon|40}} |- |MF ||'''26'''||[[Mohamed Manai]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''20'''||[[Ahmed Fathy (nogometaš)|Ahmed Fathy]] || {{yel|62}} || {{subon|46}} {{suboff|87}} |- |DF ||'''25'''||[[Al-Hashmi Al-Hussain]] || || {{subon|59}} |- |DF ||'''3''' ||[[Lucas Mendes (nogometaš)|Lucas Mendes]] || || {{subon|87}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ESP}} [[Julen Lopetegui]] |} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Jonathan David]] (Kanada)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="CAN-QAT line-ups"/> <br />José Retamal ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />Miguel Rocha ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Kevin Ortega (nogometni sudija)|Kevin Ortega]] ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Michael Orué ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Juan Lara (nogometni sudija)|Juan Lara]] ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Rodolpho Toski]] ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />Nicolás Gallo ([[Nogometni savez Kolumbije|Kolumbija]]) |}--> ===Švicarska – Kanada=== Jedini susret ovih ekipa odigran je 2002, u prijateljskoj utakmici koju je Kanada dobila 3–1.<ref>{{cite web|title=Switzerland national football team: record v Canada|url=https://www.11v11.com/teams/switzerland/tab/opposingTeams/opposition/Canada|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|SUI}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Švicarska – Kanada|Utakmica 51}} |team2={{NOG|CAN}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 }}<section end=B5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sui26h |pattern_b = _sui26h |pattern_ra = _sui26h |pattern_sh = _sui26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Švicarska }} |{{Football kit |pattern_la = _can26a |pattern_b = _can26a |pattern_ra = _can26a |pattern_sh = _can26a |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Kanada }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Bosna i Hercegovina – Katar=== Ekipe su se sastale dva puta: Katar je 2000. pobijedio 2–0, a njihov posljednji susret 2010. završen je neriješeno 1–1.<ref>{{cite web |title=Bosnia & Herzegovina vs Qatar H2H Results |url=https://eu-football.info/_matches.php?id=26&oppo=162 |website=eu-football.info |access-date=3. 4. 2026 |language=en}}</ref> <section begin=B6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|BIH}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Bosna i Hercegovina – Katar|Utakmica 52}} |team2={{NOG|QAT}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 }}<section end=B6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bih26 |pattern_b = _bih26h |pattern_ra = _bih26 |pattern_sh = |pattern_so = _bih26hl |leftarm = 001970 |body = 001970 |rightarm = 001970 |shorts = 001970 |socks = 001970 |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}} }} |{{Football kit |pattern_la = _qat26a |pattern_b = _qat26aA |pattern_ra = _qat26a |pattern_sh = _qat26a |pattern_so = _adidasonwhitel |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = 7c202b |title = Katar }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group B}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa B]] cw9jl7gc76ae7owsv807lfowxmg3c4v Niki Moutsopoulos 0 532926 3899345 3831063 2026-06-21T01:05:29Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899345 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naučnik | ime = Niki Moutsopoulos | izvorno_ime = Νίκη Μουτσόπουλος | jezik_izvornog_imena = el | mjesto_rođenja = | prebivalište = [[Sjedinjene Američke Države]] | polje = [[oralna imunologija]], [[parodontologija]], [[imunologija]] | radna_institucija = [[Nacionalni instituti za zdravlje Sjedinjenih Američkih Država]]<br>[[Nacionalni institut za alergije i zarazne bolesti]]<br>[[Nacionalni institut za dentalna i kraniofacijalna istraživanja]] | alma_mater = [[Aristotelov univerzitet u Solunu]]<br>[[Univerzitet Maryland]] | poznat_po = istraživanja oralno-sluznične barijere, [[periodontitis]]a i imuniteta domaćin–mikrobiom | nagrade = članica Henry Kunkel Society (2022)<ref name="NIAIDBio">{{cite web |title=Niki M. Moutsopoulos, D.D.S., Ph.D. |url=https://www.niaid.nih.gov/research/niki-m-moutsopoulos-dds-phd-human-barrier-immunity-section |website=National Institute of Allergy and Infectious Diseases |date=20. 2. 2025 |access-date=4. 4. 2026}}</ref><br>članica National Academy of Medicine (2024)<ref name="NIAIDBio"/><ref name="NAM2024">{{cite web |title=National Academy of Medicine Elects 100 New Members |url=https://nam.edu/programs/membership/election-of-new-members/ |website=National Academy of Medicine |date=21. 10. 2024 |access-date=4. 4. 2026 }}{{Mrtav link}}</ref> }} '''Niki Moutsopoulos''' ({{jez-el|Νίκη Μουτσόπουλος}}) grčka je [[parodontologija|parodontologinja]] i [[imunologija|imunologinja]] koja djeluje u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]]. Povezana je s [[Nacionalni instituti za zdravlje Sjedinjenih Američkih Država|Nacionalnim institutima za zdravlje]] (NIH), gdje vodi istraživanja usmjerena na imunitet oralne sluznice, interakcije domaćina i mikrobioma te upalne bolesti usne šupljine, posebno [[periodontitis]].<ref name="NIAIDBio"/><ref name="NIDCRBio">{{cite web |title=Niki Moutsopoulos, D.D.S., Ph.D. |url=https://www.nidcr.nih.gov/research/conducted-at-nidcr/investigators/niki-moutsopoulos |website=National Institute of Dental and Craniofacial Research |access-date=4. 4. 2026}}</ref> == Obrazovanje i karijera == Diplomu doktora dentalne medicine stekla je 1998. na [[Aristotelov univerzitet u Solunu|Aristotelovom univerzitetu u Solunu]]. Specijalizaciju iz parodontologije završila je na [[Univerzitet Maryland|Univerzitetu Maryland]], gdje je također doktorirala iz imunologije radeći u laboratoriji unutar NIH-ovog [[Nacionalni institut za dentalna i kraniofacijalna istraživanja|Nacionalnog instituta za dentalna i kraniofacijalna istraživanja]].<ref name="IRP">{{cite web |title=Niki M. Moutsopoulos, D.D.S., Ph.D. |url=https://irp.nih.gov/pi/niki-m-moutsopoulos |website=NIH Intramural Research Program |date=25. 11. 2024 |access-date=4. 4. 2026 }}{{Mrtav link}}</ref> U okviru NIH-a razvila je kliničko-translacijski istraživački program posvećen oralnoj barijernoj imunosti. Prema službenim biografijama, bila je povezana i s NIDCR-om i s [[Nacionalni institut za alergije i zarazne bolesti|NIAID-om]], gdje vodi laboratorijske cjeline posvećene imunosti domaćina i mikrobiomu te imunosti na mukoznim barijerama.<ref name="NIAIDBio"/><ref name="IRP"/> == Naučni rad == Istraživački rad Niki Moutsopoulos fokusiran je na oralnu sluznicu kao mjesto stalnog kontakta između organizma, hrane, udahnutih čestica i [[mikrobiota|mikrobiote]]. U tom okviru proučava kako se održava ravnoteža između tolerancije prema neškodljivim antigenima i zaštitnog upalnog odgovora prema patogenima.<ref name="NIAIDBio"/><ref name="NIDCRBio"/> Posebno je poznata po radovima o [[periodontitis]]u kao modelu hronične upale oralne sluznice. U preglednom radu o tkivno specifičnom imunitetu na oralnoj mukoznoj barijeri prikazala je kako lokalni imuni pejzaž gingive utiče na nastanak i održavanje oralnih upalnih bolesti.<ref name="OralBarrier">{{cite journal |last1=Moutsopoulos |first1=Niki M. |last2=Konkel |first2=Joanne E. |title=Tissue-Specific Immunity at the Oral Mucosal Barrier |journal=Trends in Immunology |year=2018 |volume=39 |issue=4 |pages=276–287 |doi=10.1016/j.it.2017.08.005 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28923364/}}</ref> U kliničkim i translacijskim studijama bavila se i rijetkim imunološkim sindromima koji pogađaju usnu šupljinu. Jedna od takvih studija analizirala je subgingivalne mikrobne zajednice kod pacijenata s leukocitnom adhezijskom deficijencijom i njihovu ulogu u patogenezi teškog periodontitisa.<ref name="LADstudy">{{cite journal |last1=Moutsopoulos |first1=Niki M. |last2=Konkel |first2=Joanne |last3=Sarmadi |first3=Marjan |title=Subgingival microbial communities in Leukocyte Adhesion Deficiency and their relationship with local immunopathology |journal=PLoS Pathogens |year=2015 |volume=11 |issue=3 |pages=e1004698 |doi=10.1371/journal.ppat.1004698 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25741691/}}</ref> Noviji radovi njene grupe usmjereni su na ćelijske i citokinske mehanizme oralne imunopatologije. U radu objavljenom 2024. pokazano je da epitelno porijeklom [[interleukin 23|interleukin-23]] ima važnu ulogu u nastanku oralne mukozne upale.<ref name="IL23">{{cite journal |last1=Kim |first1=Tae Sung |last2=Moutsopoulos |first2=Niki M. |title=Epithelial-derived interleukin-23 promotes oral mucosal immunopathology |journal=Immunity |year=2024 |volume=57 |issue=4 |pages=859–875.e11 |doi=10.1016/j.immuni.2024.02.010 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38513665/}}</ref> == Priznanja == Moutsopoulos je 2022. izabrana u Henry Kunkel Society, a 2024. u [[National Academy of Medicine]].<ref name="NIAIDBio"/><ref name="NAM2024"/> Ta priznanja odražavaju njen doprinos savremenoj oralnoj imunologiji i kliničko-translacijskim istraživanjima mukoznih barijera.<ref name="IRP"/> == Odabrani radovi == * {{cite journal |last1=Moutsopoulos |first1=Niki M. |last2=Konkel |first2=Joanne E. |title=Tissue-Specific Immunity at the Oral Mucosal Barrier |journal=Trends in Immunology |year=2018 |volume=39 |issue=4 |pages=276–287 |doi=10.1016/j.it.2017.08.005 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28923364/}} * {{cite journal |last1=Moutsopoulos |first1=Niki M. |last2=Konkel |first2=Joanne |last3=Sarmadi |first3=Marjan |title=Subgingival microbial communities in Leukocyte Adhesion Deficiency and their relationship with local immunopathology |journal=PLoS Pathogens |year=2015 |volume=11 |issue=3 |pages=e1004698 |doi=10.1371/journal.ppat.1004698 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25741691/}} * {{cite journal |last1=Williams |first1=David W. |last2=Moutsopoulos |first2=Niki M. |title=Human oral mucosa cell atlas reveals a stromal-neutrophil axis regulating tissue immunity |journal=Cell |year=2021 |volume=184 |issue=15 |pages=4090–4104.e15 |doi=10.1016/j.cell.2021.05.013 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34129837/}} * {{cite journal |last1=Kim |first1=Tae Sung |last2=Moutsopoulos |first2=Niki M. |title=Epithelial-derived interleukin-23 promotes oral mucosal immunopathology |journal=Immunity |year=2024 |volume=57 |issue=4 |pages=859–875.e11 |doi=10.1016/j.immuni.2024.02.010 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38513665/}} == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Moutsopoulos, Niki}} [[Kategorija:Grčki naučnici]] [[Kategorija:Grčki ljekari]] [[Kategorija:Živi ljudi]] qq43sl6g1ovtm8kce4s6x394damnpfa Nidal Čelik 0 532958 3899342 3898602 2026-06-21T00:51:04Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899342 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Nidal Čelik | slika = Čelik rcl asse 2425.png | punoime = | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i godine|2006|7|17}} | rodnigrad = [[Sarajevo]] | rodnadržava = [[Bosna i Hercegovina|BiH]] | datumsmrti = <!-- {{Datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}} (datum smrti pa onda datum rođenja) --> | gradsmrti = | državasmrti = | visina = 192&nbsp;cm | pozicija = [[Odbrambeni igrač (nogomet)|Stoper]] | trenutniklub = [[RC Lens|Lens]] | brojnadresu = 4 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 2017–2023. | omladinskipogoni = [[FK Sarajevo|Sarajevo]] | godine1 = 2023–2025. | klubovi1 = [[FK Sarajevo|Sarajevo]] | nastupi(golovi)1 = 25 (0) | godine2 = 2025–danas | klubovi2 = [[RC Lens|Lens]] | nastupi(golovi)2 = 7 (0) | reprezentacija = Da | nacionalnegodine1 = 2021. | nacionalneekipe1 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-15|BiH U-15]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 4 (0) | nacionalnegodine2 = 2022–2023. | nacionalneekipe2 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-17|BiH U-17]] | nacionalninastupi(golovi)2 = 12 (1) | nacionalnegodine3 = 2023–2024. | nacionalneekipe3 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-19|BiH U-19]] | nacionalninastupi(golovi)3 = 12 (0) | nacionalnegodine4 = 2023-2024. | nacionalneekipe4 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-21|BiH U-21]] | nacionalninastupi(golovi)4 = 7 (0) | nacionalnegodine5 = 2024-danas | nacionalneekipe5 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|BiH]] | nacionalninastupi(golovi)5 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjeuređivanje = 6. 4. 2026 }} '''Nidal Čelik''' (17. juli 2006) [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] je profesionalni nogometaš koji igra kao stoper za francuski [[RC Lens|Lens]] i [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|reprezentaciju Bosne i Hercegovine]]. Profesionalnu karijeru započeo je u [[FK Sarajevo|Sarajevu]], prije nego što se pridružio Lensu 2025. == Klupska karijera == === Sarajevo === Čelik je prošao omladinsku akademiju matičnog kluba Sarajeva, kojem se pridružio 2017. U julu 2022. potpisao je svoj prvi profesionalni ugovor s timom.<ref>{{cite news|url=https://faktor.ba/sport/fudbal/petnaestogodisnjak-potpisao-profesionalni-ugovor-sa-sarajevom/129108|title=Petnaestogodišnjak potpisao profesionalni ugovor sa Sarajevom|website=faktor.ba|date=8. 7. 2022|access-date=8. 7. 2022|language=bs}}</ref> Profesionalno je debitovao u utakmici kupa protiv [[HNK Sloga Gornji Vakuf-Uskoplje|Sloge Uskoplje]] 27. septembra 2023. u dobi od 17 godina.<ref>{{cite news|url=https://klix.ba/sport/nogomet/sarajevo-rutinski-pobijedilo-slogu-u-gornjem-vakufu-i-plasiralo-se-medju-16-ekipa-u-kupu-bih/230927128|title=Sarajevo rutinski pobijedilo Slogu u Gornjem Vakufu i plasiralo se među 16 ekipa u Kupu BiH|website=klix.ba|date=27. 9. 2023|access-date=28. 9. 2023|language=bs}}</ref> Dva mjeseca kasnije, debitovao je u ligi protiv [[NK GOŠK Gabela|GOŠK Gabele]].<ref>{{cite news|url=https://sportsport.ba/fudbal/sarajevo-s-tri-gola-pocastilo-gosk-bordo-tim-preskocio-zrinjski-na-tabeli/464304|title=Sarajevo s tri gola počastilo GOŠK: Bordo tim preskočio Zrinjski na tabeli|website=sportsport.ba|date=9. 12. 2023|access-date=12. 12. 2023|language=bs}}</ref> Potpisao je novi trogodišnji ugovor s timom u junu 2024.<ref>{{cite news|url=https://scsport.ba/nidal-celik-produzio-ugovor-do-2027-godine|title=Nidal Čelik produžio ugovor do 2027. godine|website=scsport.ba|date=29. 6. 2024|access-date=1. 7. 2024|language=bs}}</ref> U novembru je imenovan za kapitena tima.<ref>{{cite news|url=https://avaz.ba/sport/nogomet/937366/sarajevo-ima-novog-kapitena-objavljen-snimak-reakcije-igraca-kada-im-je-zekic-saopcio-odluku|title=Sarajevo ima novog kapitena, objavljen snimak reakcije igrača kada im je Zekić saopćio odluku|website=avaz.ba|date=1. 11. 2024|access-date=1. 11. 2024|language=bs}}</ref> === Lens === U februaru 2025, prešao je u francuski klub [[RC Lens|Lens]] s ugovorom do juna 2029.<ref>{{cite news|url=https://klix.ba/sport/nogomet/nidal-celik-ostvario-najveci-transfer-u-historiji-bh-lige-i-presao-u-lens-za-25-miliona-eura/250202051|title=Nidal Čelik ostvario najveći transfer u historiji bh. lige i prešao u Lens za 2,5 miliona eura|website=klix.ba|date=3. 2. 2025|access-date=4. 2. 2025|language=bs}}</ref> Zvanični debi za tim imao je 14. februara 2026. protiv [[Paris FC]].<ref>{{cite news|url=https://oslobodjenje.ba/sport/fudbal/ino-fudbal/ligue-1/nidal-celik-fenomenalnim-potezom-iznenadio-i-komentatora-arena-sport-kakva-hladnokrvnost-1113481|title=Nidal Čelik fenomenalnim potezom iznenadio i komentatora Arene Sport: Kakva hladnokrvnost|website=oslobodjenje.ba|date=14. 2. 2026|access-date=16. 2. 2026|language=bs|archive-date=16. 2. 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260216094105/https://www.oslobodjenje.ba/sport/fudbal/ino-fudbal/ligue-1/nidal-celik-fenomenalnim-potezom-iznenadio-i-komentatora-arena-sport-kakva-hladnokrvnost-1113481/|url-status=dead}}</ref> == Reprezentacijska karijera == Čelik je predstavljao Bosnu i Hercegovinu na svim mlađim nivoima.<ref>{{cite news|url=https://reprezentacija.ba/446420-kapiten-sarajeva-je-najmladji-zmaj-dijeliti-svlacionicu-sa-ovim-igracima-je-ostvarenje-sna|title=Kapiten Sarajeva je najmlađi Zmaj: Dijeliti svlačionicu sa ovim igračima je ostvarenje sna|website=reprezentacija.ba|date=14. 11. 2024|access-date=16. 11. 2024|language=bs}}</ref> U novembru 2024. dobio je svoj prvi seniorski poziv za utakmice UEFA Lige nacija A sezone 2024/25 protiv [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]] i [[Nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]].<ref>{{cite news|url=https://n1info.ba/sport/nogomet/selektor-barbarez-uputio-nove-pozive-u-reprezentaciju-bih-zamijenit-ce-povrijedjene-kolasinca-i-radeljica|title=Selektor Barbarez uputio nove pozive u reprezentaciju BiH, zamijenit će povrijeđene Kolašinca i Radeljića|website=n1info.ba|date=9. 11. 2024|access-date=12. 11. 2024|language=bs}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Nidal Čelik}} {{Sastav Bosne i Hercegovine na SP 2026. u nogometu}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Čelik, Nidal}} [[Kategorija:Rođeni 2006.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Sarajevo]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački nogometaši]] [[Kategorija:Sportisti iz Sarajeva]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački sportisti 21. vijeka]] [[Kategorija:Nogometaši Sarajeva]] [[Kategorija:Nogometaši Lensa]] 0gfjuh2pii1om83bj9d7qz1h2pco1xj Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A 0 533015 3899246 3898627 2026-06-20T14:13:14Z Semso98 54573 /* Češka – Južnoafrička Republika */ 3899246 wikitext text/x-wiki '''Grupa A''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 11. do 24. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Meksika|Meksiko]] (domaćin), [[Nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]], [[Nogometna reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] i [[Nogometna reprezentacija Češke|Češka]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Ekipe== {| class="wikitable sortable" |- !rowspan=2| Pozicija u žrijebu !rowspan=2| Ekipa !rowspan=2| Šešir !rowspan=2| Konfederacija !rowspan=2| Način<br />kvalifikacije !rowspan=2| Datum<br />kvalifikacije !rowspan=2 data-sort-type="number"| Nastup !rowspan=2| Posljednji<br />nastup !rowspan=2| Prethodni najbolji<br />rezultat !colspan=2| [[FIFA-ina rang lista]]<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=[[FIFA]] |date=19. 11. 2025 |access-date=22. 11. 2025}}</ref> |- ! Novembar 2025.{{refn|group=nb|FIFA-ina rang lista iz novembra 2025. je korištena za određivanje [[Žrijeb Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|nosioca konačnog žrijeba]].<ref name="draw procedure">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=25. 11. 2025 |access-date=25. 11. 2025}}</ref>}} ! Juni 2026. |- | A1 || style=white-space:nowrap | {{NOG|MEX}} || 1 || [[CONCACAF]] || data-sort-value="*" | Domaćin || 14. februar 2023.{{refn|group=nb|Iako je zajednička kandidatura (Kanada, Meksiko, SAD) izabrana 13. juna 2018, automatska mjesta dodijeljena domaćinima nisu potvrđena sve do odluke [[FIFA Vijeće|FIFA Vijeća]] 14. februara 2023.<ref>{{cite news |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |publisher=[[FIFA]] |date=14. 2. 2023 |access-date=14. 2. 2023 |archive-date=14. 2. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live}}</ref>}} || 18. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="4.2" | Četvrtfinale ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]]) || 15. || 14. |- | A2 || style=white-space:nowrap | {{NOG|RSA}} || 3 || [[CAF]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C (CAF)|grupe C (CAF)]] || 14. oktobar 2025. || 4. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010.]] || data-sort-value="1.3" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]]) || 61. || 60. |- | A3 || style=white-space:nowrap | {{NOG|KOR}} || 2 || [[Azijska nogometna konfederacija|AFC]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – treći krug (AFC)#Grupa B|grupe B trećeg kruga (AFC)]] || 5. juni 2025. || 12. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="5.1" | Četvrto mjesto ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]]) || 22. || 25. |- | A4 || style=white-space:nowrap | {{NOG|CZE}}{{refn|group=nb|Češka se između 1919. i 1992. takmičila kao dio Čehoslovačke.}} || 4{{refn|group=nb|name=Placeholder|Kako identitet pobjednika [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)|puta D drugog kruga (UEFA)]] nije bio poznat u vrijeme završnog žrijeba, pozicije na FIFA-inoj rang listi nisu uzete u obzir, te je taj privremeni učesnik u žrijebu automatski svrstan u četvrti šešir.<ref name="draw procedure"/>}} || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)#Put D|puta D drugog kruga (UEFA)]] || 31. mart 2026. || 10. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|2006.]] || data-sort-value="7.2" | Drugoplasirani ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|1962]]) || 44.{{refn|group=nb|name=Placeholder}} || 40. |} '''Bilješke''' {{refspisak|group=nb}} ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa A}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe A će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]]. * Drugoplasirana ekipa grupe A će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]]. * Trećeplasirana ekipa grupe A ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Meksiko – Južnoafrička Republika=== Ekipe su se sastajale četiri puta, a posljednji put utakmica je završena neriješenom rezultatom 1–1 na otvaranju [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|Svjetskog prvenstva 2010]], kada je Južnoafrička Repbulika bila domaćin.<ref>{{cite web|title=Mexico national football team: record v South Africa |url=https://www.11v11.com/teams/mexico/tab/opposingTeams/opposition/South%20Africa|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Mexico vs. South Africa Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/mexico_vs_south_africa.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> Ova utakmica će slučajno otvoriti još jedno prvenstvo tačno 16 godina kasnije. <section begin=A1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|11}} |time=13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Meksiko – Južnoafrička Republika|2–0}} |team2={{NOG|RSA}} |goals1= *[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{gol|9}} *[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{gol|67}} |goals2= |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance=80.824 |referee=[[Wilton Sampaio]] ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 }}<section end=A1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _mex26h |pattern_b = _mex26h |pattern_ra = _mex26h |pattern_sh = _mex26h |pattern_so = _mex26hl |leftarm = 3a7257 |body = 3a7257 |rightarm = 3a7257 |shorts = ffffff |socks = DE0000 |title = Meksiko<ref name="MEX-RSA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12452/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group A – Mexico v. South Africa |publisher=[[FIFA]] |date=June 11, 2026 |access-date=June 11, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h2 |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = fce53d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}}<ref name="MEX-RSA line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Raúl Rangel (nogometaš)|Raúl Rangel]] |- |RB ||'''15'''||[[Israel Reyes]] |- |CB ||'''3''' ||[[César Montes]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{sent off|0|90+2}} |- |CB ||'''5''' ||[[Johan Vásquez (nogometaš)|Johan Vásquez]] |- |LB ||'''23'''||[[Jesús Gallardo]] |- |DM ||'''6''' ||[[Érik Lira]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''8''' ||[[Álvaro Fidalgo]] || || {{suboff|66}} |- |CM ||'''26'''||[[Brian Gutiérrez]] || {{yel|23}} || {{suboff|66}} |- |RF ||'''25'''||[[Roberto Alvarado]] |- |CF ||'''9''' ||[[Raúl Jiménez]] || || {{suboff|76}} |- |LF ||'''16'''||[[Julián Quiñones]] || || {{suboff|79}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''19'''||[[Gilberto Mora (nogometaš)|Gilberto Mora]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''24'''||[[Luis Chávez (nogometaš)|Luis Chávez]] || || {{subon|66}} |- |DF ||'''4''' ||[[Edson Álvarez]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''14'''||[[Armando González (nogometaš)|Armando González]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''10'''||[[Alexis Vega (nogometaš)|Alexis Vega]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Javier Aguirre]] |} |valign="top"|[[File:MEX-RSA 2026-06-11.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ronwen Williams]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''21'''||[[Ime Okon]] |- |CB ||'''19'''||[[Nkosinathi Sibisi]] || {{yel|74}} |- |CB ||'''14'''||[[Mbekezeli Mbokazi]] |- |RWB||'''20'''||[[Khuliso Mudau]] |- |LWB||'''6''' ||[[Aubrey Modiba]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''23'''||[[Jayden Adams]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Sphephelo Sithole]] || {{sent off|0|49}} |- |CM ||'''4''' ||[[Teboho Mokoena (nogometaš)|Teboho Mokoena]] || {{yel|17}} |- |CF ||'''9''' ||[[Lyle Foster]] || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''15'''||[[Iqraam Rayners]] || || {{suboff|76}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''5''' ||[[Thalente Mbatha]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''11'''||[[Themba Zwane]] || {{sent off|0|84}} || {{subon|61}} |- |FW ||'''7''' ||[[Oswin Appollis]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''17'''||[[Evidence Makgopa]] || || {{subon|76}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BEL}} [[Hugo Broos]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Julián Quiñones]] (Meksiko)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=11 June 2026 |access-date=11 June 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="MEX-RSA line-ups"/> <br />Bruno Pires ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />Bruno Boschilia ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Juan Gabriel Benítez]] ([[Nogometni savez Paragvaja|Paragvaj]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Eduardo Cardozo ([[Nogometni savez Paragvaja|Paragvaj]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Nicolás Gallo ([[Nogometni savez Kolubmije|Kolubmija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Juan Lara ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Jérôme Brisard]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) |} ===Južna Koreja – Češka=== Ekipe su odigrale tri utakmice, a posljednji put u prijateljskoj utakmici 2016. Južna Koreja je pobijedila rezultatom 2–1.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/Korea+Republic/|title=Czech Republic national football team: record v Korea Republic|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=A2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|11}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|KOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Južna Koreja – Češka|2–1}} |team2={{NOG|CZE}} |goals1= *[[Hwang In-beom]] {{goal|67}} *[[Oh Hyeon-gyu]] {{goal|80}} |goals2= [[Ladislav Krejčí (nogometaš)|Krejčí]] {{goal|59}} |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance=44,985 |referee= [[Amin Omar|Amin Mohamed Omar]] ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 }}<section end=A2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _kor26h |pattern_b = _kor26h |pattern_ra = _kor26h |pattern_sh = _kor26h |pattern_so = _kor26hl |leftarm = FF354F |body = FF354F |rightarm = FF354F |shorts = FF354F |socks = D20010 |title = {{nowrap|Južna Koreja}}<ref name="KOR-CZE line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12450/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group A – Korea Republic v. Czechia |publisher=[[FIFA]] |date=June 11, 2026 |access-date=June 11, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cze26a |pattern_b = _cze26a |pattern_ra = _cze26a |pattern_sh = _cze26a |pattern_so = _cze26al |leftarm = e9e9e9 |body = e9e9e9 |rightarm = e9e9e9 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Češka}}<ref name="KOR-CZE line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Kim Seung-gyu]] |- |CB ||'''2''' ||[[Lee Han-beom]] |- |CB ||'''4''' ||[[Kim Min-jae (nogometaš)|Kim Min-jae]] |- |CB ||'''3''' ||[[Lee Gi-hyuk]] || {{yel|90+6}} |- |RM ||'''22'''||[[Seol Young-woo]] |- |CM ||'''6''' ||[[Hwang In-beom]] || || {{suboff|84}} |- |CM ||'''8''' ||[[Paik Seung-ho]] || || {{suboff|84}} |- |LM ||'''13'''||[[Lee Tae-seok]] || || {{suboff|69}} |- |RF ||'''19'''||[[Lee Kang-in]] |- |CF ||'''7''' ||[[Son Heung-min]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|69}} |- |LF ||'''10'''||[[Lee Jae-sung]] || || {{suboff|62}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''11'''||[[Hwang Hee-chan]] || || {{subon|62}} |- |MF ||'''25'''||[[Eom Ji-sung]] || || {{subon|69}} |- |FW ||'''18'''||[[Oh Hyeon-gyu]] || || {{subon|69}} |- |MF ||'''24'''||[[Kim Jin-gyu (nogometaš)|Kim Jin-gyu]] || || {{subon|84}} |- |DF ||'''16'''||[[Park Jin-seob (nogometaš)|Park Jin-seob]] || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Hong Myung-bo]] |} |valign="top"|[[File:KOR-CZE 2026-06-11.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Matěj Kovář]] |- |CB ||'''6''' ||[[Štěpán Chaloupek]] |- |CB ||'''4''' ||[[Robin Hranáč]] |- |CB ||'''7''' ||[[Ladislav Krejčí (footballer, born 1999)|Ladislav Krejčí]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |RWB||'''5''' ||[[Vladimír Coufal]] |- |LWB||'''20'''||[[Jaroslav Zelený]] |- |CM ||'''22'''||[[Tomáš Souček]] |- |CM ||'''17'''||[[Lukáš Provod]] || || {{suboff|63}} |- |RF ||'''24'''||[[Alexandr Sojka]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''10'''||[[Patrik Schick]] || || {{suboff|63}} |- |LF ||'''15'''||[[Pavel Šulc]] || || {{suboff|63}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Adam Hložek]] || || {{subon|63}} |- |MF ||'''18'''||[[Michal Sadílek]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''19'''||[[Tomáš Chorý]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''13'''||[[Mojmír Chytil]] || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Miroslav Koubek]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Hwang In-beom]] (Južna Koreja)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="KOR-CZE line-ups"/> <br />Mahmoud Abouregal ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />Ahmed Hossam Taha ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Juan Gabriel Calderón]] ([[Nogometni savez Kostarike|Kostarika]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Juan Carlos Mora ([[Nogometni savez Kostarike|Kostarika]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Mahmoud Ashour ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Joe Dickerson]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Marco Di Bello]] ([[Nogometni savez Italije|Italija]]) |} ===Češka – Južnoafrička Republika=== Ekipe su se sastale samo jednom, na [[FIFA Kup konfederacija 1997.|FIFA Kupu konfederacija 1997]], gdje je utakmica završena neriješeno 2–2.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/South+Africa/|title=Czech Republic national football team: record v South Africa|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=A3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CZE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Češka – Južnoafrička Republika|1–1}} |team2={{NOG|RSA}} |goals1= *[[Michal Sadílek|Sadílek]] {{goal|6}} |goals2= *[[Teboho Mokoena (nogometaš)|Mokoena]] {{goal|83|pen.}} |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance=67.442 |referee=[[Tori Penso]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 }}<section end=A3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cze26h |pattern_b = _cze26h |pattern_ra = _cze26h |pattern_sh = _cze26h |pattern_so = _cze26hl |leftarm = F6090F |body = F6090F |rightarm = F6090F |shorts = 0000EC |socks = 000000 |title = Češka }} |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = 21835d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Meksiko – Južna Koreja=== Ekipe su se ranije sastale 15 puta, uključujući dva puta na svjetskim prvenstvima, pri čemu je Meksiko pobijedio u obje utakmice: 3–1 na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|prvenstvu 1998.]] u Francuskoj i 2–1 na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|izdanju 2018.]] u Rusiji. Njihov posljednji susret 2025. završio je neriješeno 2–2.<ref>{{cite web|title=Mexico national football team: record v South Korea|url=https://www.11v11.com/teams/mexico/tab/opposingTeams/opposition/Korea%20Republic|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Mexico vs. South Korea Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/mexico_vs_south_korea.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=A4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Meksiko – Južna Koreja|Utakmica 28}} |team2={{NOG|KOR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 }}<section end=A4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _mex26t |pattern_b = _mex26t |pattern_ra = _mex26t |pattern_sh = _mex26t |pattern_so = _mex26tl |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Meksiko }} |{{Football kit |pattern_la = _kor26a |pattern_b = _kor26a |pattern_ra = _kor26a |pattern_sh = _kor26a |pattern_so = _kor26al |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = {{nowrap|Južna Koreja}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Češka – Meksiko=== Ekipe su se sastale samo jednom 2000, kada je Češka pobijedila rezultatom 2–1.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/Mexico/|title=Czech Republic national football team: record v Mexico|website=www.11v11.com}}</ref> Prethodnica Češke, Čehoslovačka, igrala je protiv Meksika na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|Svjetskom prvenstvu 1962.]] u utakmici u kojoj je postigla gol već nakon 15 sekundi, što je drugi najbrži gol u historiji svjetskih prvenstava, ali se Meksiko vratio i pobijedio 3–1. <section begin=A5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|CZE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Češka – Meksiko|Utakmica 53}} |team2={{NOG|MEX}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 }}<section end=A5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cze26h |pattern_b = _cze26h |pattern_ra = _cze26h |pattern_sh = _cze26h |pattern_so = _cze26hl |leftarm = F6090F |body = F6090F |rightarm = F6090F |shorts = 0000EC |socks = 000000 |title = Češka }} |{{Football kit |pattern_la = _mex26a |pattern_b = _mex26a |pattern_ra = _mex26a |pattern_sh = _mex26a2 |pattern_so = _mex26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Meksiko }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Južnoafrička Republika – Južna Koreja=== Ovo će biti prvi put da se ove dvije ekipe sastaju. <section begin=A6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|RSA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Južnoafrička Republika – Južna Koreja|Utakmica 54}} |team2={{NOG|KOR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 }}<section end=A6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h2 |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = fce53d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}} }} |{{Football kit |pattern_la = _kor26h |pattern_b = _kor26h |pattern_ra = _kor26h |pattern_sh = _kor26h |pattern_so = _kor26hl |leftarm = FF354F |body = FF354F |rightarm = FF354F |shorts = FF354F |socks = D20010 |title = {{nowrap|Južna Koreja}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Grupa A}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa A]] i2dr44kpqrx8ni91vwe01m7iaf0g32m 3899247 3899246 2026-06-20T14:13:51Z Semso98 54573 /* Meksiko – Južna Koreja */ 3899247 wikitext text/x-wiki '''Grupa A''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 11. do 24. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Meksika|Meksiko]] (domaćin), [[Nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]], [[Nogometna reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] i [[Nogometna reprezentacija Češke|Češka]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Ekipe== {| class="wikitable sortable" |- !rowspan=2| Pozicija u žrijebu !rowspan=2| Ekipa !rowspan=2| Šešir !rowspan=2| Konfederacija !rowspan=2| Način<br />kvalifikacije !rowspan=2| Datum<br />kvalifikacije !rowspan=2 data-sort-type="number"| Nastup !rowspan=2| Posljednji<br />nastup !rowspan=2| Prethodni najbolji<br />rezultat !colspan=2| [[FIFA-ina rang lista]]<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=[[FIFA]] |date=19. 11. 2025 |access-date=22. 11. 2025}}</ref> |- ! Novembar 2025.{{refn|group=nb|FIFA-ina rang lista iz novembra 2025. je korištena za određivanje [[Žrijeb Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|nosioca konačnog žrijeba]].<ref name="draw procedure">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=25. 11. 2025 |access-date=25. 11. 2025}}</ref>}} ! Juni 2026. |- | A1 || style=white-space:nowrap | {{NOG|MEX}} || 1 || [[CONCACAF]] || data-sort-value="*" | Domaćin || 14. februar 2023.{{refn|group=nb|Iako je zajednička kandidatura (Kanada, Meksiko, SAD) izabrana 13. juna 2018, automatska mjesta dodijeljena domaćinima nisu potvrđena sve do odluke [[FIFA Vijeće|FIFA Vijeća]] 14. februara 2023.<ref>{{cite news |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |publisher=[[FIFA]] |date=14. 2. 2023 |access-date=14. 2. 2023 |archive-date=14. 2. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live}}</ref>}} || 18. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="4.2" | Četvrtfinale ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]]) || 15. || 14. |- | A2 || style=white-space:nowrap | {{NOG|RSA}} || 3 || [[CAF]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C (CAF)|grupe C (CAF)]] || 14. oktobar 2025. || 4. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010.]] || data-sort-value="1.3" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]]) || 61. || 60. |- | A3 || style=white-space:nowrap | {{NOG|KOR}} || 2 || [[Azijska nogometna konfederacija|AFC]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – treći krug (AFC)#Grupa B|grupe B trećeg kruga (AFC)]] || 5. juni 2025. || 12. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="5.1" | Četvrto mjesto ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]]) || 22. || 25. |- | A4 || style=white-space:nowrap | {{NOG|CZE}}{{refn|group=nb|Češka se između 1919. i 1992. takmičila kao dio Čehoslovačke.}} || 4{{refn|group=nb|name=Placeholder|Kako identitet pobjednika [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)|puta D drugog kruga (UEFA)]] nije bio poznat u vrijeme završnog žrijeba, pozicije na FIFA-inoj rang listi nisu uzete u obzir, te je taj privremeni učesnik u žrijebu automatski svrstan u četvrti šešir.<ref name="draw procedure"/>}} || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)#Put D|puta D drugog kruga (UEFA)]] || 31. mart 2026. || 10. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|2006.]] || data-sort-value="7.2" | Drugoplasirani ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|1962]]) || 44.{{refn|group=nb|name=Placeholder}} || 40. |} '''Bilješke''' {{refspisak|group=nb}} ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa A}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe A će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]]. * Drugoplasirana ekipa grupe A će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]]. * Trećeplasirana ekipa grupe A ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Meksiko – Južnoafrička Republika=== Ekipe su se sastajale četiri puta, a posljednji put utakmica je završena neriješenom rezultatom 1–1 na otvaranju [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|Svjetskog prvenstva 2010]], kada je Južnoafrička Repbulika bila domaćin.<ref>{{cite web|title=Mexico national football team: record v South Africa |url=https://www.11v11.com/teams/mexico/tab/opposingTeams/opposition/South%20Africa|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Mexico vs. South Africa Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/mexico_vs_south_africa.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> Ova utakmica će slučajno otvoriti još jedno prvenstvo tačno 16 godina kasnije. <section begin=A1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|11}} |time=13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Meksiko – Južnoafrička Republika|2–0}} |team2={{NOG|RSA}} |goals1= *[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{gol|9}} *[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{gol|67}} |goals2= |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance=80.824 |referee=[[Wilton Sampaio]] ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 }}<section end=A1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _mex26h |pattern_b = _mex26h |pattern_ra = _mex26h |pattern_sh = _mex26h |pattern_so = _mex26hl |leftarm = 3a7257 |body = 3a7257 |rightarm = 3a7257 |shorts = ffffff |socks = DE0000 |title = Meksiko<ref name="MEX-RSA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12452/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group A – Mexico v. South Africa |publisher=[[FIFA]] |date=June 11, 2026 |access-date=June 11, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h2 |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = fce53d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}}<ref name="MEX-RSA line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Raúl Rangel (nogometaš)|Raúl Rangel]] |- |RB ||'''15'''||[[Israel Reyes]] |- |CB ||'''3''' ||[[César Montes]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{sent off|0|90+2}} |- |CB ||'''5''' ||[[Johan Vásquez (nogometaš)|Johan Vásquez]] |- |LB ||'''23'''||[[Jesús Gallardo]] |- |DM ||'''6''' ||[[Érik Lira]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''8''' ||[[Álvaro Fidalgo]] || || {{suboff|66}} |- |CM ||'''26'''||[[Brian Gutiérrez]] || {{yel|23}} || {{suboff|66}} |- |RF ||'''25'''||[[Roberto Alvarado]] |- |CF ||'''9''' ||[[Raúl Jiménez]] || || {{suboff|76}} |- |LF ||'''16'''||[[Julián Quiñones]] || || {{suboff|79}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''19'''||[[Gilberto Mora (nogometaš)|Gilberto Mora]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''24'''||[[Luis Chávez (nogometaš)|Luis Chávez]] || || {{subon|66}} |- |DF ||'''4''' ||[[Edson Álvarez]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''14'''||[[Armando González (nogometaš)|Armando González]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''10'''||[[Alexis Vega (nogometaš)|Alexis Vega]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Javier Aguirre]] |} |valign="top"|[[File:MEX-RSA 2026-06-11.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ronwen Williams]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''21'''||[[Ime Okon]] |- |CB ||'''19'''||[[Nkosinathi Sibisi]] || {{yel|74}} |- |CB ||'''14'''||[[Mbekezeli Mbokazi]] |- |RWB||'''20'''||[[Khuliso Mudau]] |- |LWB||'''6''' ||[[Aubrey Modiba]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''23'''||[[Jayden Adams]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Sphephelo Sithole]] || {{sent off|0|49}} |- |CM ||'''4''' ||[[Teboho Mokoena (nogometaš)|Teboho Mokoena]] || {{yel|17}} |- |CF ||'''9''' ||[[Lyle Foster]] || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''15'''||[[Iqraam Rayners]] || || {{suboff|76}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''5''' ||[[Thalente Mbatha]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''11'''||[[Themba Zwane]] || {{sent off|0|84}} || {{subon|61}} |- |FW ||'''7''' ||[[Oswin Appollis]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''17'''||[[Evidence Makgopa]] || || {{subon|76}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BEL}} [[Hugo Broos]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Julián Quiñones]] (Meksiko)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=11 June 2026 |access-date=11 June 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="MEX-RSA line-ups"/> <br />Bruno Pires ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />Bruno Boschilia ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Juan Gabriel Benítez]] ([[Nogometni savez Paragvaja|Paragvaj]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Eduardo Cardozo ([[Nogometni savez Paragvaja|Paragvaj]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Nicolás Gallo ([[Nogometni savez Kolubmije|Kolubmija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Juan Lara ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Jérôme Brisard]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) |} ===Južna Koreja – Češka=== Ekipe su odigrale tri utakmice, a posljednji put u prijateljskoj utakmici 2016. Južna Koreja je pobijedila rezultatom 2–1.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/Korea+Republic/|title=Czech Republic national football team: record v Korea Republic|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=A2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|11}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|KOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Južna Koreja – Češka|2–1}} |team2={{NOG|CZE}} |goals1= *[[Hwang In-beom]] {{goal|67}} *[[Oh Hyeon-gyu]] {{goal|80}} |goals2= [[Ladislav Krejčí (nogometaš)|Krejčí]] {{goal|59}} |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance=44,985 |referee= [[Amin Omar|Amin Mohamed Omar]] ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 }}<section end=A2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _kor26h |pattern_b = _kor26h |pattern_ra = _kor26h |pattern_sh = _kor26h |pattern_so = _kor26hl |leftarm = FF354F |body = FF354F |rightarm = FF354F |shorts = FF354F |socks = D20010 |title = {{nowrap|Južna Koreja}}<ref name="KOR-CZE line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12450/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group A – Korea Republic v. Czechia |publisher=[[FIFA]] |date=June 11, 2026 |access-date=June 11, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cze26a |pattern_b = _cze26a |pattern_ra = _cze26a |pattern_sh = _cze26a |pattern_so = _cze26al |leftarm = e9e9e9 |body = e9e9e9 |rightarm = e9e9e9 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Češka}}<ref name="KOR-CZE line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Kim Seung-gyu]] |- |CB ||'''2''' ||[[Lee Han-beom]] |- |CB ||'''4''' ||[[Kim Min-jae (nogometaš)|Kim Min-jae]] |- |CB ||'''3''' ||[[Lee Gi-hyuk]] || {{yel|90+6}} |- |RM ||'''22'''||[[Seol Young-woo]] |- |CM ||'''6''' ||[[Hwang In-beom]] || || {{suboff|84}} |- |CM ||'''8''' ||[[Paik Seung-ho]] || || {{suboff|84}} |- |LM ||'''13'''||[[Lee Tae-seok]] || || {{suboff|69}} |- |RF ||'''19'''||[[Lee Kang-in]] |- |CF ||'''7''' ||[[Son Heung-min]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|69}} |- |LF ||'''10'''||[[Lee Jae-sung]] || || {{suboff|62}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''11'''||[[Hwang Hee-chan]] || || {{subon|62}} |- |MF ||'''25'''||[[Eom Ji-sung]] || || {{subon|69}} |- |FW ||'''18'''||[[Oh Hyeon-gyu]] || || {{subon|69}} |- |MF ||'''24'''||[[Kim Jin-gyu (nogometaš)|Kim Jin-gyu]] || || {{subon|84}} |- |DF ||'''16'''||[[Park Jin-seob (nogometaš)|Park Jin-seob]] || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Hong Myung-bo]] |} |valign="top"|[[File:KOR-CZE 2026-06-11.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Matěj Kovář]] |- |CB ||'''6''' ||[[Štěpán Chaloupek]] |- |CB ||'''4''' ||[[Robin Hranáč]] |- |CB ||'''7''' ||[[Ladislav Krejčí (footballer, born 1999)|Ladislav Krejčí]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |RWB||'''5''' ||[[Vladimír Coufal]] |- |LWB||'''20'''||[[Jaroslav Zelený]] |- |CM ||'''22'''||[[Tomáš Souček]] |- |CM ||'''17'''||[[Lukáš Provod]] || || {{suboff|63}} |- |RF ||'''24'''||[[Alexandr Sojka]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''10'''||[[Patrik Schick]] || || {{suboff|63}} |- |LF ||'''15'''||[[Pavel Šulc]] || || {{suboff|63}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Adam Hložek]] || || {{subon|63}} |- |MF ||'''18'''||[[Michal Sadílek]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''19'''||[[Tomáš Chorý]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''13'''||[[Mojmír Chytil]] || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Miroslav Koubek]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Hwang In-beom]] (Južna Koreja)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="KOR-CZE line-ups"/> <br />Mahmoud Abouregal ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />Ahmed Hossam Taha ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Juan Gabriel Calderón]] ([[Nogometni savez Kostarike|Kostarika]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Juan Carlos Mora ([[Nogometni savez Kostarike|Kostarika]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Mahmoud Ashour ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Joe Dickerson]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Marco Di Bello]] ([[Nogometni savez Italije|Italija]]) |} ===Češka – Južnoafrička Republika=== Ekipe su se sastale samo jednom, na [[FIFA Kup konfederacija 1997.|FIFA Kupu konfederacija 1997]], gdje je utakmica završena neriješeno 2–2.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/South+Africa/|title=Czech Republic national football team: record v South Africa|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=A3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CZE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Češka – Južnoafrička Republika|1–1}} |team2={{NOG|RSA}} |goals1= *[[Michal Sadílek|Sadílek]] {{goal|6}} |goals2= *[[Teboho Mokoena (nogometaš)|Mokoena]] {{goal|83|pen.}} |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance=67.442 |referee=[[Tori Penso]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 }}<section end=A3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cze26h |pattern_b = _cze26h |pattern_ra = _cze26h |pattern_sh = _cze26h |pattern_so = _cze26hl |leftarm = F6090F |body = F6090F |rightarm = F6090F |shorts = 0000EC |socks = 000000 |title = Češka }} |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = 21835d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Meksiko – Južna Koreja=== Ekipe su se ranije sastale 15 puta, uključujući dva puta na svjetskim prvenstvima, pri čemu je Meksiko pobijedio u obje utakmice: 3–1 na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|prvenstvu 1998.]] u Francuskoj i 2–1 na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|izdanju 2018.]] u Rusiji. Njihov posljednji susret 2025. završio je neriješeno 2–2.<ref>{{cite web|title=Mexico national football team: record v South Korea|url=https://www.11v11.com/teams/mexico/tab/opposingTeams/opposition/Korea%20Republic|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Mexico vs. South Korea Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/mexico_vs_south_korea.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=A4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Meksiko – Južna Koreja|1–0}} |team2={{NOG|KOR}} |goals1= *[[Luis Romo|Romo]] {{goal|50}} |goals2= |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance=45.522 |referee=[[Gustavo Tejera]] ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 }}<section end=A4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _mex26t |pattern_b = _mex26t |pattern_ra = _mex26t |pattern_sh = _mex26t |pattern_so = _mex26tl |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Meksiko }} |{{Football kit |pattern_la = _kor26a |pattern_b = _kor26a |pattern_ra = _kor26a |pattern_sh = _kor26a |pattern_so = _kor26al |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = {{nowrap|Južna Koreja}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Češka – Meksiko=== Ekipe su se sastale samo jednom 2000, kada je Češka pobijedila rezultatom 2–1.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/Mexico/|title=Czech Republic national football team: record v Mexico|website=www.11v11.com}}</ref> Prethodnica Češke, Čehoslovačka, igrala je protiv Meksika na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|Svjetskom prvenstvu 1962.]] u utakmici u kojoj je postigla gol već nakon 15 sekundi, što je drugi najbrži gol u historiji svjetskih prvenstava, ali se Meksiko vratio i pobijedio 3–1. <section begin=A5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|CZE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Češka – Meksiko|Utakmica 53}} |team2={{NOG|MEX}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 }}<section end=A5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cze26h |pattern_b = _cze26h |pattern_ra = _cze26h |pattern_sh = _cze26h |pattern_so = _cze26hl |leftarm = F6090F |body = F6090F |rightarm = F6090F |shorts = 0000EC |socks = 000000 |title = Češka }} |{{Football kit |pattern_la = _mex26a |pattern_b = _mex26a |pattern_ra = _mex26a |pattern_sh = _mex26a2 |pattern_so = _mex26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Meksiko }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Južnoafrička Republika – Južna Koreja=== Ovo će biti prvi put da se ove dvije ekipe sastaju. <section begin=A6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|RSA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Južnoafrička Republika – Južna Koreja|Utakmica 54}} |team2={{NOG|KOR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 }}<section end=A6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h2 |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = fce53d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}} }} |{{Football kit |pattern_la = _kor26h |pattern_b = _kor26h |pattern_ra = _kor26h |pattern_sh = _kor26h |pattern_so = _kor26hl |leftarm = FF354F |body = FF354F |rightarm = FF354F |shorts = FF354F |socks = D20010 |title = {{nowrap|Južna Koreja}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Grupa A}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa A]] 3ke9guhl7l3qyrlk13v0vwrnevq7e6b Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C 0 533137 3899250 3898672 2026-06-20T14:23:57Z Semso98 54573 /* Škotska – Maroko */ 3899250 wikitext text/x-wiki '''Grupa C''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 13. do 24. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]], [[Nogometna reprezentacija Maroka|Maroko]], [[Nogometna reprezentacija Haitija|Haiti]] i [[Nogometna reprezentacija Škotske|Škotska]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> Brazil, Maroko i Škotska su već igrali zajedno u [[1998 FIFA World Cup Group A|grupi A]] [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|Svjetskog prvenstva 1998]], što je ujedno bilo i posljednje učešće Škotske na svjetskim prvenstvima do ovog izdanja. ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa C}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe C će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]]. * Drugoplasirana ekipa grupe C će igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]]. * Trećeplasirana ekipa grupe C ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna, [[UTC−04:00|UTC−4]] ([[Istočna vremenska zona (Sjeverna Amerika)|EDT]]).<ref name="match schedule"/> ===Brazil – Maroko=== Ekipe su se prethodno sastale tri puta, uključujući jednom na svjetskom prvenstvu, kada je Brazil pobijedio 3–0 u grupnoj fazi [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]. Posljednji put su se ekipe sastale 2023. u prijateljskoj utakmici, kada je Maroko ostvario pobjedu 2–1 (svoju prvu).<ref>{{cite web|title=Brazil national football team: record v Morocco|url=https://www.11v11.com/teams/brazil/tab/opposingTeams/opposition/Morocco|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Brazil vs. Morocco Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/brazil_vs_morocco.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=C1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|BRA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Brazil – Maroko|1–1}} |team2={{NOG|MAR}} |goals1= *[[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|32}} |goals2= *[[Ismael Saibari|Saibari]] {{goal|21}} |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance=80.663 |referee=[[Slavko Vinčić]] ([[Nogometni savez Slovenije|Slovenija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Brazil<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Maroko<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Alisson Becker|Alisson]] |- |RB ||'''24'''||[[Roger Ibañez]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Marquinhos]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||[[Gabriel Magalhães]] |- |LB ||'''16'''||[[Douglas Santos (nogometaš)|Douglas Santos]] |- |CM ||'''5''' ||[[Casemiro]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Bruno Guimarães]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''11'''||[[Raphinha]] |- |AM ||'''20'''||[[Lucas Paquetá]] || || {{suboff|61}} |- |LW ||'''7''' ||[[Vinícius Júnior]] |- |CF ||'''25'''||[[Igor Thiago]] || || {{suboff|61}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''17''' ||[[Fabinho (nogometaš)|Fabinho]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''13''' ||[[Danilo (nogometaš)|Danilo]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''9''' ||[[Matheus Cunha]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''21''' ||[[Luiz Henrique (nogometaš)|Luiz Henrique]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18''' ||[[Danilo (nogometaš)|Danilo Santos]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ITA}} [[Carlo Ancelotti]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Yassine Bounou]] |- |RB ||'''2''' ||[[Achraf Hakimi]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''14'''||[[Issa Diop (nogometaš)|Issa Diop]] |- |CB ||'''18'''||[[Chadi Riad]] |- |LB ||'''3''' ||[[Noussair Mazraoui]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''6''' ||[[Ayyoub Bouaddi]] |- |CM ||'''24'''||[[Neil El Aynaoui]] |- |RW ||'''10'''||[[Brahim Díaz]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''23'''||[[Bilal El Khannouss]] || || {{suboff|80}} |- |LW ||'''8''' ||[[Azzedine Ounahi]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Ismael Saibari]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Chemsdine Talbi]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''15''' ||[[Samir El Mourabet]] || || {{subon|64}} |- |DF ||'''26''' ||[[Anass Salah-Eddine]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''21''' ||[[Ayoube Amaimouni]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Soufiane Rahimi]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Mohamed Ouahbi]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Vinícius Júnior]] (Brazil)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />Tomaž Klančnik ([[Nogometni savez Slovenije|Slovenija]]) <br />Andraž Kovačič ([[Nogometni savez Slovenije|Slovenija]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Sandro Schärer]] ([[Nogometni savez Švicarske|Švicarska]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Stéphane De Almeida ([[Nogometni savez Švicarske|Švicarska]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Bastian Dankert]] ([[Nogometni savez Njemačke|Njemačka]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Willy Delajod]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Ivan Bebek]] ([[Nogometni savez Hrvatske|Hrvatska]]) |} ===Haiti – Škotska=== Ekipe se nikada ranije nisu sastale. <section begin=C2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=21:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|HAI}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Haiti – Škotska|0–1}} |team2={{NOG|SCO}} |goals1= |goals2= *[[John McGinn|McGinn]] {{goal|28}} |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance=64.146 |referee=[[Mustapha Ghorbal]] ([[Nogometni savez Alžira|Alžir]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Haiti<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Škotska<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Johny Placide]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |RB ||'''2''' ||[[Carlens Arcus]] |- |CB ||'''4''' ||[[Ricardo Adé]] |- |CB ||'''5''' ||[[Hannes Delcroix]] |- |LB ||'''8''' ||[[Martin Expérience]] |- |RM ||'''11'''||[[Louicius Deedson]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Danley Jean Jacques]] |- |CM ||'''10'''||[[Jean-Ricner Bellegarde]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Ruben Providence]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Frantzdy Pierrot]] |- |CF ||'''18'''||[[Wilson Isidor]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''21'''||[[Josué Casimir]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Lenny Joseph]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Yassin Fortuné]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|FRA}} [[Sébastien Migné]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Angus Gunn]] |- |RB ||'''2''' ||[[Aaron Hickey]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Grant Hanley]] |- |CB ||'''13'''||[[Jack Hendry (nogometaš)|Jack Hendry]] |- |LB ||'''3''' ||[[Andy Robertson]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |RM ||'''17'''||[[Ben Gannon-Doak]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Scott McTominay]] |- |CM ||'''19'''||[[Lewis Ferguson]] |- |LM ||'''7''' ||[[John McGinn]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Lawrence Shankland]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Ché Adams]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |DF ||'''22'''||[[Nathan Patterson (nogomtaš)|Nathan Patterson]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Ryan Christie]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Lyndon Dykes]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Kenny McLean]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Findlay Curtis]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Steve Clarke]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />Mokrane Gourari ([[Nogometni savez Alžira|Alžir]]) <br />Abbes Akram Zerhouni ([[Nogometni savez Alžira|Alžir]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Alejandro Hernández Hernández]] ([[Nogometni savez Španije|Španija]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />José Enrique Naranjo Pérez ([[Nogometni savez Španije|Španija]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Abdullah Al-Shehri ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Mohammed Obaid Khadim ([[Nogometni savez Ujedinjenih Arapskih Emirata|UAE]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />Fedayi San ([[Nogometni savez Švicarske|Švicarska]]) |} ===Škotska – Maroko=== Jedini susret ovih ekipa odigran je u njihovoj posljednjoj utakmici grupne faze na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|Svjetskom prvenstvu 1998]], kada je Maroko pobijedio 3–0.<ref>{{cite web|title=Scotland national football team: record v Morocco|url=https://www.11v11.com/teams/scotland/tab/opposingTeams/opposition/Morocco|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Morocco vs. Scotland Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/morocco_vs_scotland.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=C3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|19}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|SCO}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Škotska – Maroko|0–1}} |team2={{NOG|MAR}} |goals1= |goals2= *[[Ismael Saibari|Saibari]] {{goal|2}} |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance=64.146 |referee=[[Ilgiz Tantashev]] ([[Nogometni savez Uzbekistana|Uzbekistan]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Škotska }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Maroko }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Brazil – Haiti=== Ekipe su se prethodno sastale tri puta, a posljednji put 2016. Brazil je pobijedio 7–1 u grupnoj fazi [[Copa América Centenario|Copa Américe Centenario]].<ref>{{cite web|title=Brazil national football team: record v Haiti|url=https://www.11v11.com/teams/brazil/tab/opposingTeams/opposition/Haiti|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=C4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|19}} |time=20:30 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|BRA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Brazil – Haiti|Utakmica 29}} |team2={{NOG|HAI}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Brazil }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Haiti }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Škotska – Brazil=== Ekipe su se sastajale u deset navrata, uključujući četiri susreta na svjetskim prvenstvima, svi u prvom krugu. Njihov prvi susret završio je neriješeno 0–0 na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|Svjetskom prvenstvu 1974]], nakon čega je Brazil pobijedio u naredna tri susreta u grupnoj fazi: 4–1 ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1982.|1982]]), 1–0 ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1990.|1990]]) i 2–1 u utakmici otvaranja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|Svjetskog prvenstva 1998.]]<ref>{{cite web|title=Scotland vs. Brazil Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/scotland_vs_brazil.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> Njihov posljednji susret odigran je 2011, kada je Brazil pobijedio 2–0 u prijateljskoj utakmici i zadržao niz bez poraza u međusobnim susretima.<ref>{{cite web|title=Scotland national football team: record v Brazil|url=https://www.11v11.com/teams/scotland/tab/opposingTeams/opposition/Brazil|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=C5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|SCO}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Škotska – Brazil|Utakmica 49}} |team2={{NOG|BRA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 }}<section end=C5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Škotska }} |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h1 |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Brazil }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Maroko – Haiti=== Ekipe se nikada ranije nisu sastale. <section begin=C6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|MAR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Maroko – Haiti|Utakmica 50}} |team2={{NOG|HAI}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 }}<section end=C6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Maroko }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26H |pattern_b = _hai26H1 |pattern_ra = _hai26H |pattern_sh = _hai26H |pattern_so = _hai26Hl |leftarm = 0000FF |body = 0000FF |rightarm = 0000FF |shorts = 0000FF |socks = 0000FF |title = Haiti }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group C}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa C]] 3r53qls4sxlp4i4df3cg55pwdgbi7v7 3899251 3899250 2026-06-20T14:24:41Z Semso98 54573 /* Brazil – Haiti */ 3899251 wikitext text/x-wiki '''Grupa C''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 13. do 24. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]], [[Nogometna reprezentacija Maroka|Maroko]], [[Nogometna reprezentacija Haitija|Haiti]] i [[Nogometna reprezentacija Škotske|Škotska]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> Brazil, Maroko i Škotska su već igrali zajedno u [[1998 FIFA World Cup Group A|grupi A]] [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|Svjetskog prvenstva 1998]], što je ujedno bilo i posljednje učešće Škotske na svjetskim prvenstvima do ovog izdanja. ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa C}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe C će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]]. * Drugoplasirana ekipa grupe C će igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]]. * Trećeplasirana ekipa grupe C ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna, [[UTC−04:00|UTC−4]] ([[Istočna vremenska zona (Sjeverna Amerika)|EDT]]).<ref name="match schedule"/> ===Brazil – Maroko=== Ekipe su se prethodno sastale tri puta, uključujući jednom na svjetskom prvenstvu, kada je Brazil pobijedio 3–0 u grupnoj fazi [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]. Posljednji put su se ekipe sastale 2023. u prijateljskoj utakmici, kada je Maroko ostvario pobjedu 2–1 (svoju prvu).<ref>{{cite web|title=Brazil national football team: record v Morocco|url=https://www.11v11.com/teams/brazil/tab/opposingTeams/opposition/Morocco|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Brazil vs. Morocco Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/brazil_vs_morocco.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=C1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|BRA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Brazil – Maroko|1–1}} |team2={{NOG|MAR}} |goals1= *[[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|32}} |goals2= *[[Ismael Saibari|Saibari]] {{goal|21}} |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance=80.663 |referee=[[Slavko Vinčić]] ([[Nogometni savez Slovenije|Slovenija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 }}<section end=C1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = 4080FF |socks = FFFFFF |title = Brazil<ref name="BRA-MAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12465/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Brazil v. Morocco |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Maroko<ref name="BRA-MAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Alisson Becker|Alisson]] |- |RB ||'''24'''||[[Roger Ibañez]] || {{yel|43}} || {{suboff|46}} |- |CB ||'''4''' ||[[Marquinhos]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||[[Gabriel Magalhães]] |- |LB ||'''16'''||[[Douglas Santos (nogometaš)|Douglas Santos]] |- |CM ||'''5''' ||[[Casemiro]] || {{yel|37}} || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Bruno Guimarães]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''11'''||[[Raphinha]] |- |AM ||'''20'''||[[Lucas Paquetá]] || || {{suboff|61}} |- |LW ||'''7''' ||[[Vinícius Júnior]] |- |CF ||'''25'''||[[Igor Thiago]] || || {{suboff|61}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''17''' ||[[Fabinho (nogometaš)|Fabinho]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''13''' ||[[Danilo (nogometaš)|Danilo]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''9''' ||[[Matheus Cunha]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''21''' ||[[Luiz Henrique (nogometaš)|Luiz Henrique]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''18''' ||[[Danilo (nogometaš)|Danilo Santos]] || || {{subon|80}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ITA}} [[Carlo Ancelotti]] |} |valign="top"|[[File:BRA-MAR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Yassine Bounou]] |- |RB ||'''2''' ||[[Achraf Hakimi]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''14'''||[[Issa Diop (nogometaš)|Issa Diop]] |- |CB ||'''18'''||[[Chadi Riad]] |- |LB ||'''3''' ||[[Noussair Mazraoui]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''6''' ||[[Ayyoub Bouaddi]] |- |CM ||'''24'''||[[Neil El Aynaoui]] |- |RW ||'''10'''||[[Brahim Díaz]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''23'''||[[Bilal El Khannouss]] || || {{suboff|80}} |- |LW ||'''8''' ||[[Azzedine Ounahi]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''11'''||[[Ismael Saibari]] || || {{suboff|89}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Chemsdine Talbi]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''15''' ||[[Samir El Mourabet]] || || {{subon|64}} |- |DF ||'''26''' ||[[Anass Salah-Eddine]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''21''' ||[[Ayoube Amaimouni]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Soufiane Rahimi]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Mohamed Ouahbi]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Vinícius Júnior]] (Brazil)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="BRA-MAR line-ups"/> <br />Tomaž Klančnik ([[Nogometni savez Slovenije|Slovenija]]) <br />Andraž Kovačič ([[Nogometni savez Slovenije|Slovenija]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Sandro Schärer]] ([[Nogometni savez Švicarske|Švicarska]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Stéphane De Almeida ([[Nogometni savez Švicarske|Švicarska]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Bastian Dankert]] ([[Nogometni savez Njemačke|Njemačka]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Willy Delajod]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Ivan Bebek]] ([[Nogometni savez Hrvatske|Hrvatska]]) |} ===Haiti – Škotska=== Ekipe se nikada ranije nisu sastale. <section begin=C2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=21:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|HAI}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Haiti – Škotska|0–1}} |team2={{NOG|SCO}} |goals1= |goals2= *[[John McGinn|McGinn]] {{goal|28}} |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance=64.146 |referee=[[Mustapha Ghorbal]] ([[Nogometni savez Alžira|Alžir]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 }}<section end=C2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Haiti<ref name="HAI-SCO line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12462/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group C – Haiti v. Scotland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sco26a |pattern_b = _sco26aA |pattern_ra = _sco26a |pattern_sh = _sco26a2 |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = fa4d4f |body = fa4d4f |rightarm = fa4d4f |shorts = 4C2882 |socks = fa4d4f |title = Škotska<ref name="HAI-SCO line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Johny Placide]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |RB ||'''2''' ||[[Carlens Arcus]] |- |CB ||'''4''' ||[[Ricardo Adé]] |- |CB ||'''5''' ||[[Hannes Delcroix]] |- |LB ||'''8''' ||[[Martin Expérience]] |- |RM ||'''11'''||[[Louicius Deedson]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''17'''||[[Danley Jean Jacques]] |- |CM ||'''10'''||[[Jean-Ricner Bellegarde]] || {{yel|39}} |- |LM ||'''15'''||[[Ruben Providence]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Frantzdy Pierrot]] |- |CF ||'''18'''||[[Wilson Isidor]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''21'''||[[Josué Casimir]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''16'''||[[Lenny Joseph]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''19'''||[[Yassin Fortuné]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|FRA}} [[Sébastien Migné]] |} |valign="top"|[[File:HAI-SCO 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Angus Gunn]] |- |RB ||'''2''' ||[[Aaron Hickey]] || {{yel|46}} || {{suboff|75}} |- |CB ||'''5''' ||[[Grant Hanley]] |- |CB ||'''13'''||[[Jack Hendry (nogometaš)|Jack Hendry]] |- |LB ||'''3''' ||[[Andy Robertson]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |RM ||'''17'''||[[Ben Gannon-Doak]] || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''4''' ||[[Scott McTominay]] |- |CM ||'''19'''||[[Lewis Ferguson]] |- |LM ||'''7''' ||[[John McGinn]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''20'''||[[Lawrence Shankland]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''10'''||[[Ché Adams]] || || {{suboff|75}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |DF ||'''22'''||[[Nathan Patterson (nogomtaš)|Nathan Patterson]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''11'''||[[Ryan Christie]] || || {{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Lyndon Dykes]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''23'''||[[Kenny McLean]] || {{yel|90+5}} || {{subon|82}} |- |FW ||'''25'''||[[Findlay Curtis]] || {{yel|90+1}} || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Steve Clarke]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:'''<ref name="HAI-SCO line-ups"/> <br />Mokrane Gourari ([[Nogometni savez Alžira|Alžir]]) <br />Abbes Akram Zerhouni ([[Nogometni savez Alžira|Alžir]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Alejandro Hernández Hernández]] ([[Nogometni savez Španije|Španija]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />José Enrique Naranjo Pérez ([[Nogometni savez Španije|Španija]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Abdullah Al-Shehri ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Mohammed Obaid Khadim ([[Nogometni savez Ujedinjenih Arapskih Emirata|UAE]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />Fedayi San ([[Nogometni savez Švicarske|Švicarska]]) |} ===Škotska – Maroko=== Jedini susret ovih ekipa odigran je u njihovoj posljednjoj utakmici grupne faze na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|Svjetskom prvenstvu 1998]], kada je Maroko pobijedio 3–0.<ref>{{cite web|title=Scotland national football team: record v Morocco|url=https://www.11v11.com/teams/scotland/tab/opposingTeams/opposition/Morocco|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Morocco vs. Scotland Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/morocco_vs_scotland.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=C3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|19}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|SCO}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Škotska – Maroko|0–1}} |team2={{NOG|MAR}} |goals1= |goals2= *[[Ismael Saibari|Saibari]] {{goal|2}} |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance=64.146 |referee=[[Ilgiz Tantashev]] ([[Nogometni savez Uzbekistana|Uzbekistan]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 }}<section end=C3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Škotska }} |{{Football kit |pattern_la = _mrc26a |pattern_b = _mrc26a |pattern_ra = _mrc26a |pattern_sh = _mrc26a |pattern_so = _mrc26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Maroko }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Brazil – Haiti=== Ekipe su se prethodno sastale tri puta, a posljednji put 2016. Brazil je pobijedio 7–1 u grupnoj fazi [[Copa América Centenario|Copa Américe Centenario]].<ref>{{cite web|title=Brazil national football team: record v Haiti|url=https://www.11v11.com/teams/brazil/tab/opposingTeams/opposition/Haiti|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=C4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|19}} |time=20:30 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|BRA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Brazil – Haiti|3–0}} |team2={{NOG|HAI}} |goals1= *[[Matheus Cunha|Cunha]] {{goal|23||36}} *[[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|45+3}} |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance=68.324 |referee=[[Alejandro Hernández Hernández]] ([[Nogometni savez Španije|Španija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 }}<section end=C4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bra26a |pattern_b = _bra26a |pattern_ra = _bra26a |pattern_sh = _bra26a1 |pattern_so = |leftarm = 2A4A9F |body = 2A4A9F |rightarm = 2A4A9F |shorts = 2A4A9F |socks = 0F0F0F |title = Brazil }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26A |pattern_b = _hai26A1 |pattern_ra = _hai26A |pattern_sh = _hai26A |pattern_so = _hai26Al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Haiti }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Škotska – Brazil=== Ekipe su se sastajale u deset navrata, uključujući četiri susreta na svjetskim prvenstvima, svi u prvom krugu. Njihov prvi susret završio je neriješeno 0–0 na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|Svjetskom prvenstvu 1974]], nakon čega je Brazil pobijedio u naredna tri susreta u grupnoj fazi: 4–1 ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1982.|1982]]), 1–0 ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1990.|1990]]) i 2–1 u utakmici otvaranja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|Svjetskog prvenstva 1998.]]<ref>{{cite web|title=Scotland vs. Brazil Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/scotland_vs_brazil.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> Njihov posljednji susret odigran je 2011, kada je Brazil pobijedio 2–0 u prijateljskoj utakmici i zadržao niz bez poraza u međusobnim susretima.<ref>{{cite web|title=Scotland national football team: record v Brazil|url=https://www.11v11.com/teams/scotland/tab/opposingTeams/opposition/Brazil|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=C5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|SCO}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Škotska – Brazil|Utakmica 49}} |team2={{NOG|BRA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 }}<section end=C5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sco26h |pattern_b = _sco26hA |pattern_ra = _sco26h |pattern_sh = _sco26h |pattern_so = _sco26hl |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Škotska }} |{{Football kit |pattern_la = _bra26h |pattern_b = _bra26h |pattern_ra = _bra26h |pattern_sh = _bra26h1 |pattern_so = _bra26hl |leftarm = FFE540 |body = FFE540 |rightarm = FFE540 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Brazil }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Maroko – Haiti=== Ekipe se nikada ranije nisu sastale. <section begin=C6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|MAR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C#Maroko – Haiti|Utakmica 50}} |team2={{NOG|HAI}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 }}<section end=C6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _mrc26h |pattern_b = _mrc26h |pattern_ra = _mrc26h |pattern_sh = _mrc26h2 |pattern_so = _mrc26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Maroko }} |{{Football kit |pattern_la = _hai26H |pattern_b = _hai26H1 |pattern_ra = _hai26H |pattern_sh = _hai26H |pattern_so = _hai26Hl |leftarm = 0000FF |body = 0000FF |rightarm = 0000FF |shorts = 0000FF |socks = 0000FF |title = Haiti }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group C}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa C]] pxk6ep7kqu9gbbyrgra3zavk0xfmck7 Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D 0 533138 3899252 3898673 2026-06-20T14:25:44Z Semso98 54573 /* SAD – Australija */ 3899252 wikitext text/x-wiki '''Grupa D''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 12. do 25. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država|Sjedinjene Američke Države]] (domaćin), [[Nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]], [[Nogometna reprezentacija Australije|Australija]] i [[Nogometna reprezentacija Turske|Turska]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa D}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe D će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]]. * Drugoplasirana ekipa grupe D će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]]. * Trećeplasirana ekipa grupe D ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna, [[UTC−07:00|UTC−7]] ([[Pacifička vremenska zona|PDT]]).<ref name="match schedule"/> ===SAD – Paragvaj=== <section begin=D1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|12}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#SAD – Paragvaj|4–1}} |team2={{NOG|PAR}} |goals1= *[[Damián Bobadilla|Bobadilla]] {{gol|7|a.g.}} *[[Folarin Balogun|Balogun]] {{gol|31||45+5}} *[[Giovanni Reyna|Reyna]] {{gol|90+8}} |goals2= *[[Maurício (nogometaš)|Maurício]] {{gol|73}} |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance=70.492 |referee=[[Danny Makkelie]] ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = SAD<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Paragvaj<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Matt Freese]] |- |RB ||'''16'''||[[Alex Freeman]] |- |CB ||'''3''' ||[[Chris Richards (nogometaš)|Chris Richards]] |- |CB ||'''13'''||[[Tim Ream]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LB ||'''5''' ||[[Antonee Robinson]] |- |CM ||'''4''' ||[[Tyler Adams]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Malik Tillman]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Sergiño Dest]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Weston McKennie]] |- |LW ||'''10'''||[[Christian Pulisic]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Folarin Balogun]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''14'''||[[Sebastian Berhalter]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Timothy Weah]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Ricardo Pepi]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Giovanni Reyna]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Mauricio Pochettino]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Orlando Gill]] |- |RB ||'''4''' ||[[Juan José Cáceres]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Gustavo Gómez]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||[[Omar Alderete]] |- |LB ||'''6''' ||[[Júnior Alonso]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Diego Gómez (nogometaš)|Diego Gómez]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Andrés Cubas]] |- |CM ||'''16'''||[[Damián Bobadilla]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Miguel Almirón]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Antonio Sanabria]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Julio Enciso (nogometaš)|Julio Enciso]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''11'''||[[Maurício (nogometaš)|Maurício]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Álex Arce]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Ramón Sosa]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Kaku (nogometaš)|Kaku]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Gustavo Velázquez]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Gustavo Alfaro]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Folarin Balogun]] (SAD)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />Hessel Steegstra ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />Hessel Steegstra ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Yusuke Araki]] ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Jun Mihara ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Carlos del Cerro Grande]] ([[Nogometni savez Španije|Španija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Dennis Higler]] ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Khamis Al-Marri]] ([[Nogometni savez Katara|Katar]]) |} ===Australija – Turska=== <section begin=D2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=21:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|AUS}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#Australija – Turska|2–0}} |team2={{NOG|TUR}} |goals1= *[[Nestory Irankunda|Irankunda]] {{goal|27}} *[[Connor Metcalfe|Metcalfe]] {{goal|75}} |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance=52.497 |referee=[[Jesús Valenzuela]] ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Australija<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Turska<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Patrick Beach]] |- |CB ||'''3''' ||[[Alessandro Circati]] |- |CB ||'''19'''||[[Harry Souttar]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''21'''||[[Cameron Burgess]] |- |RWB||'''4''' ||[[Jacob Italiano]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Jordan Bos]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Connor Metcalfe]] |- |CM ||'''24'''||[[Paul Okon-Engstler]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Aiden O'Neill]] |- |LM ||'''17'''||[[Nestory Irankunda]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Mohamed Touré (nogometaš)|Mohamed Touré]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''23'''||[[Nishan Velupillay]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Tete Yengi]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Jason Geria]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Jackson Irvine]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Aziz Behich]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Tony Popovic]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Uğurcan Çakır]] |- |RB ||'''2''' ||[[Zeki Çelik]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Merih Demiral]] |- |CB ||'''14'''||[[Abdülkerim Bardakcı]] |- |LB ||'''20'''||[[Ferdi Kadıoğlu]] |- |CM ||'''10'''||[[Hakan Çalhanoğlu]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CM ||'''16'''||[[İsmail Yüksek]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Arda Güler]] |- |AM ||'''6''' ||[[Orkun Kökçü]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Barış Alper Yılmaz]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Kerem Aktürkoğlu]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''11'''||[[Kenan Yıldız]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Yunus Akgün]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Salih Özcan]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Mert Müldür]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Deniz Gül]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ITA}} [[Vincenzo Montella]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Nestory Irankunda]] (Australia)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />Jorge Urrego ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />Tulio Moreno ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Kevin Ortega (nogometni sudija)|Kevin Ortega]] ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Michael Orué ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nogometni savez Nikaragve|Nikaragva]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Juan Soto (nogometni sudija)|Juan Soto]] ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Fu Ming]] ([[Nogometni savez Kine|Kina]]) |} ===SAD – Australija=== <section begin=D3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|19}} |time=12:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#SAD – Australija|2–0}} |team2={{NOG|AUS}} |goals1= *[[Cameron Burgess|Burgess]] {{goal|11|a.g.}} *[[Alex Freeman|Freeman]] {{goal|43}} |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance=66.925 |referee=[[Felix Zwayer]] ([[Nogometni savez Njemačke|Njemačka]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = SAD }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Australija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Turska – Paragvaj=== <section begin=D4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|19}} |time=20:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|TUR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#Turska – Paragvaj|Utakmica 31}} |team2={{NOG|PAR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 }}<section end=D4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Turska }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Paragvaj }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Turska – SAD=== <section begin=D5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|TUR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#Turska – SAD|Utakmica 59}} |team2={{NOG|USA|ime=SAD}} |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 }}<section end=D5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Turska }} |{{Football kit |pattern_la = _usa26a |pattern_b = _usa26a |pattern_ra = _usa26a |pattern_sh = _usa26a |pattern_so = |leftarm = 090b02 |body = 090b02 |rightarm = 090b02 |shorts = 090b02 |socks = 090b02 |title = SAD }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Paragvaj – Australija=== <section begin=D6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|PAR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#Paragvaj – Australija|Utakmica 60}} |team2={{NOG|AUS}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 }}<section end=D6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _par26h |pattern_b = _par26h |pattern_ra = _par26h |pattern_sh = _par26h2 |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Paragvaj }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Australija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group D}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa D]] s2af65uvg8bgidfev2r8yyz6z1dbxe1 3899253 3899252 2026-06-20T14:26:44Z Semso98 54573 /* Turska – Paragvaj */ 3899253 wikitext text/x-wiki '''Grupa D''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 12. do 25. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država|Sjedinjene Američke Države]] (domaćin), [[Nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]], [[Nogometna reprezentacija Australije|Australija]] i [[Nogometna reprezentacija Turske|Turska]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa D}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe D će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]]. * Drugoplasirana ekipa grupe D će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]]. * Trećeplasirana ekipa grupe D ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna, [[UTC−07:00|UTC−7]] ([[Pacifička vremenska zona|PDT]]).<ref name="match schedule"/> ===SAD – Paragvaj=== <section begin=D1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|12}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#SAD – Paragvaj|4–1}} |team2={{NOG|PAR}} |goals1= *[[Damián Bobadilla|Bobadilla]] {{gol|7|a.g.}} *[[Folarin Balogun|Balogun]] {{gol|31||45+5}} *[[Giovanni Reyna|Reyna]] {{gol|90+8}} |goals2= *[[Maurício (nogometaš)|Maurício]] {{gol|73}} |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance=70.492 |referee=[[Danny Makkelie]] ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 }}<section end=D1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FCFAF5 |title = SAD<ref name="USA-PAR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12467/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – USA v. Paraguay |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Paragvaj<ref name="USA-PAR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''24'''||[[Matt Freese]] |- |RB ||'''16'''||[[Alex Freeman]] |- |CB ||'''3''' ||[[Chris Richards (nogometaš)|Chris Richards]] |- |CB ||'''13'''||[[Tim Ream]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LB ||'''5''' ||[[Antonee Robinson]] |- |CM ||'''4''' ||[[Tyler Adams]] || {{yel|59}} |- |CM ||'''17'''||[[Malik Tillman]] || || {{suboff|82}} |- |RW ||'''2''' ||[[Sergiño Dest]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||[[Weston McKennie]] |- |LW ||'''10'''||[[Christian Pulisic]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Folarin Balogun]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''14'''||[[Sebastian Berhalter]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Timothy Weah]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9 '''||[[Ricardo Pepi]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''7''' ||[[Giovanni Reyna]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Mauricio Pochettino]] |} |valign="top"|[[File:USA-PAR 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Orlando Gill]] |- |RB ||'''4''' ||[[Juan José Cáceres]] || {{yel|9}} || {{suboff|79}} |- |CB ||'''15'''||[[Gustavo Gómez]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||[[Omar Alderete]] |- |LB ||'''6''' ||[[Júnior Alonso]] || {{yel|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||[[Diego Gómez (nogometaš)|Diego Gómez]] || {{yel|79}} || {{suboff|79}} |- |CM ||'''14'''||[[Andrés Cubas]] |- |CM ||'''16'''||[[Damián Bobadilla]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Miguel Almirón]] || {{yel|53}} || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Antonio Sanabria]] || || {{suboff|62}} |- |CF ||'''19'''||[[Julio Enciso (nogometaš)|Julio Enciso]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''11'''||[[Maurício (nogometaš)|Maurício]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''18'''||[[Álex Arce]] || {{yel|88}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''7 '''||[[Ramón Sosa]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''17'''||[[Kaku (nogometaš)|Kaku]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''2''' ||[[Gustavo Velázquez]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Gustavo Alfaro]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Folarin Balogun]] (SAD)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="USA-PAR line-ups"/> <br />Hessel Steegstra ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />Hessel Steegstra ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Yusuke Araki]] ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Jun Mihara ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Carlos del Cerro Grande]] ([[Nogometni savez Španije|Španija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Dennis Higler]] ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Khamis Al-Marri]] ([[Nogometni savez Katara|Katar]]) |} ===Australija – Turska=== <section begin=D2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=21:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|AUS}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#Australija – Turska|2–0}} |team2={{NOG|TUR}} |goals1= *[[Nestory Irankunda|Irankunda]] {{goal|27}} *[[Connor Metcalfe|Metcalfe]] {{goal|75}} |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance=52.497 |referee=[[Jesús Valenzuela]] ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 }}<section end=D2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Australija<ref name="AUS-TUR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12472/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group D – Australia v. Türkiye |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _tur26a |pattern_b = _tur26a |pattern_ra = _tur26a |pattern_sh = _tur26a |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Turska<ref name="AUS-TUR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||[[Patrick Beach]] |- |CB ||'''3''' ||[[Alessandro Circati]] |- |CB ||'''19'''||[[Harry Souttar]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''21'''||[[Cameron Burgess]] |- |RWB||'''4''' ||[[Jacob Italiano]] || || {{suboff|74}} |- |LWB||'''5''' ||[[Jordan Bos]] || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''8''' ||[[Connor Metcalfe]] |- |CM ||'''24'''||[[Paul Okon-Engstler]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''13'''||[[Aiden O'Neill]] |- |LM ||'''17'''||[[Nestory Irankunda]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Mohamed Touré (nogometaš)|Mohamed Touré]] || || {{suboff|74}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''23'''||[[Nishan Velupillay]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''26'''||[[Tete Yengi]] || || {{subon|74}} |- |DF ||'''6''' ||[[Jason Geria]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''22'''||[[Jackson Irvine]] || || {{subon|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Aziz Behich]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Tony Popovic]] |} |valign="top"|[[File:AUS-TUR 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Uğurcan Çakır]] |- |RB ||'''2''' ||[[Zeki Çelik]] || || {{suboff|80}} |- |CB ||'''3''' ||[[Merih Demiral]] |- |CB ||'''14'''||[[Abdülkerim Bardakcı]] |- |LB ||'''20'''||[[Ferdi Kadıoğlu]] |- |CM ||'''10'''||[[Hakan Çalhanoğlu]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CM ||'''16'''||[[İsmail Yüksek]] || || {{suboff|80}} |- |RW ||'''8''' ||[[Arda Güler]] |- |AM ||'''6''' ||[[Orkun Kökçü]] || || {{suboff|62}} |- |LW ||'''21'''||[[Barış Alper Yılmaz]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''7''' ||[[Kerem Aktürkoğlu]] || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''11'''||[[Kenan Yıldız]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Yunus Akgün]] || {{yel|86}} || {{subon|62}} |- |MF ||'''5''' ||[[Salih Özcan]] || || {{subon|80}} |- |DF ||'''18'''||[[Mert Müldür]] || || {{subon|80}} |- |FW ||'''9''' ||[[Deniz Gül]] || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ITA}} [[Vincenzo Montella]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Nestory Irankunda]] (Australia)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="AUS-TUR line-ups"/> <br />Jorge Urrego ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />Tulio Moreno ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Kevin Ortega (nogometni sudija)|Kevin Ortega]] ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Michael Orué ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nogometni savez Nikaragve|Nikaragva]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Juan Soto (nogometni sudija)|Juan Soto]] ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Fu Ming]] ([[Nogometni savez Kine|Kina]]) |} ===SAD – Australija=== <section begin=D3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|19}} |time=12:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#SAD – Australija|2–0}} |team2={{NOG|AUS}} |goals1= *[[Cameron Burgess|Burgess]] {{goal|11|a.g.}} *[[Alex Freeman|Freeman]] {{goal|43}} |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance=66.925 |referee=[[Felix Zwayer]] ([[Nogometni savez Njemačke|Njemačka]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 }}<section end=D3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _usa26h |pattern_b = _usa26h |pattern_ra = _usa26h |pattern_sh = _usa26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 212d45 |socks = FCFAF5 |title = SAD }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26h2 |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFBB00 |title = Australija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Turska – Paragvaj=== <section begin=D4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|19}} |time=20:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|TUR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#Turska – Paragvaj|0–1}} |team2={{NOG|PAR}} |goals1= |goals2= *[[Matías Galarza (nogometaš)|Galarza]] {{goal|2}} |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance=68.827 |referee=[[Iván Barton]] ([[Nogometni savez El Salvadora|El Salvador]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 }}<section end=D4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Turska }} |{{Football kit |pattern_la = _par26A |pattern_b = _par26A |pattern_ra = _par26A |pattern_sh = _par26A |pattern_so = _par26al |leftarm = 000060 |body = 000060 |rightarm = 000060 |shorts = 000060 |socks = 232532 |title = Paragvaj }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Turska – SAD=== <section begin=D5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|TUR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#Turska – SAD|Utakmica 59}} |team2={{NOG|USA|ime=SAD}} |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 }}<section end=D5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tur26h |pattern_b = _tur26h |pattern_ra = _tur26h |pattern_sh = _tur26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Turska }} |{{Football kit |pattern_la = _usa26a |pattern_b = _usa26a |pattern_ra = _usa26a |pattern_sh = _usa26a |pattern_so = |leftarm = 090b02 |body = 090b02 |rightarm = 090b02 |shorts = 090b02 |socks = 090b02 |title = SAD }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Paragvaj – Australija=== <section begin=D6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=19:00 <includeonly>[[UTC−07:00|UTC−7]]</includeonly> |team1={{NOG-D|PAR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D#Paragvaj – Australija|Utakmica 60}} |team2={{NOG|AUS}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 }}<section end=D6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _par26h |pattern_b = _par26h |pattern_ra = _par26h |pattern_sh = _par26h2 |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Paragvaj }} |{{Football kit |pattern_la = _aus26h |pattern_b = _aus26h |pattern_ra = _aus26h |pattern_sh = _aus26H |pattern_so = |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = 07563E |socks = FFFFFF |title = Australija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group D}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa D]] t3d0rk5rlur1w1o0kcie2zrwyg9qotn Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E 0 533139 3899381 3898857 2026-06-21T08:58:16Z Semso98 54573 /* Njemačka – Obala Slonovače */ 3899381 wikitext text/x-wiki '''Grupa E''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 14. do 25. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]], [[Nogometna reprezentacija Curaçaa|Curaçao]], [[Nogometna reprezentacija Obale Slonovače|Obala Slonovače]] i [[Nogometna reprezentacija Ekvadora|Ekvador]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa E}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe E će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]]. * Drugoplasirana ekipa grupe E će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]]. * Trećeplasirana ekipa grupe B ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe LE]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Njemačka – Curaçao=== <section begin=E1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Njemačka – Curaçao|7–1}} |team2={{NOG|CUW}} |goals1= *[[Felix Nmecha|Nmecha]] {{goal|6}} *[[Nico Schlotterbeck|Schlotterbeck]] {{goal|38}} *[[Kai Havertz|Havertz]] {{goal|45+5|pen.|88}} *[[Jamal Musiala|Musiala]] {{goal|47}} *[[Nathaniel Brown (nogometaš)|Brown]] {{goal|68}} *[[Deniz Undav|Undav]] {{goal|78}} |goals2= *[[Livano Comenencia|Comenencia]] {{goal|2}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.021 |referee=[[Jalal Jayed]] ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 }}<section end=E1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ger26h |pattern_b = _ger26hA |pattern_ra = _ger26h |pattern_sh = _ger26h |pattern_so = _ger26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 000000 |socks = FFFFFF |title = Njemačka<ref name="GER-CUW line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12473/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group E – Germany v. Curaçao |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cur26h |pattern_b = _cur26hA |pattern_ra = _cur26h |pattern_sh = _cur26h2 |pattern_so = _cur26hl |leftarm = 344fc0 |body = 344fc0 |rightarm = 344fc0 |shorts = FFFF00 |socks = 344fc0 |title = Curaçao<ref name="GER-CUW line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Manuel Neuer]] |- |CB ||'''6''' ||[[Joshua Kimmich]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|83}} |- |CB ||'''4''' ||[[Jonathan Tah]] || || {{suboff|72}} |- |CB ||'''15'''||[[Nico Schlotterbeck]] |- |RM ||'''23'''||[[Felix Nmecha]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Jamal Musiala]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''5''' ||[[Aleksandar Pavlović (nogometaš)|Aleksandar Pavlović]] |- |LM ||'''18'''||[[Nathaniel Brown (nogometaš)|Nathaniel Brown]] || || {{suboff|72}} |- |RF ||'''19'''||[[Leroy Sané]] |- |CF ||'''7''' ||[[Kai Havertz]] |- |LF ||'''17'''||[[Florian Wirtz]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''26'''||[[Deniz Undav]] || || {{subon|64}} |- |DF ||'''22'''||[[David Raum]] || || {{subon|72}} |- |DF ||'''2''' ||[[Antonio Rüdiger]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''8''' ||[[Leon Goretzka]] || || {{subon|72}} |- |DF ||'''3''' ||[[Waldemar Anton]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Julian Nagelsmann]] |} |valign="top"|[[File:GER-CUW 2026-06-14.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Eloy Room]] |- |RB ||'''5''' ||[[Sherel Floranus]] |- |CB ||'''23'''||[[Riechedly Bazoer]] |- |CB ||'''18'''||[[Armando Obispo]] |- |LB ||'''24'''||[[Deveron Fonville]] |- |DM ||'''10'''||[[Leandro Bacuna]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CM ||'''8''' ||[[Livano Comenencia]] |- |CM ||'''21'''||[[Tahith Chong]] || || {{suboff|82}} |- |RF ||'''12'''||[[Sontje Hansen]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Jürgen Locadia]] || || {{suboff|65}} |- |LF ||'''7''' ||[[Juninho Bacuna]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''11'''||[[Jeremy Antonisse]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''16'''||[[Jearl Margaritha]] || || {{subon|65}} |- |FW ||'''19'''||[[Gervane Kastaneer]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|NED}} [[Dick Advocaat]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Kai Havertz]] (Njemačka)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 15, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="GER-CUW line-ups"/> <br />Zakaria Brinsi ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) <br />Mostafa Akarkad ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Abongile Tom]] ([[Nogometni savez Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />[[Zakhele Siwela]] ([[Nogometni savez Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Hamza El-Fariq ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Nicolás Gallo ([[Nogometni savez Kolumbije|Kolumbija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Shaun Evans (referee)|Shaun Evans]] ([[Nogometni savez Australije|Australija]]) |} ===Obala Slonovače – Ekvador=== <section begin=E2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CIV}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Obala Slonovače – Ekvador|1–0}} |team2={{NOG|ECU}} |goals1= *[[Amad Diallo|Diallo]] {{goal|90}} |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance=68.274 |referee=[[François Letexier]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]){{efn-ua|Prvobitno je sudija [[Michael Oliver (nogometni sudija)|Michael Oliver]] bio određen za suđenje utakmice Obala Slonovače protiv Ekvadora, ali je zamijenjen zbog manje povrede.<ref>{{Cite web |last1=Fish |first1=Hal |date=June 12, 2026 |title=English Referee Michael Oliver Out of 2026 World Cup Match as FIFA Issue Statement |url=https://www.givemesport.com/referee-michael-oliver-out-world-cup-match-injury-fifa-statement/ |access-date=June 12, 2026 |website=GiveMeSport}}</ref>}} |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 }}<section end=E2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _civ26h |pattern_b = _civ26h |pattern_ra = _civ26h |pattern_sh = _civ26h |pattern_so = _civ26hl |leftarm = ff7d1d |body = ff7d1d |rightarm = ff7d1d |shorts = ff7d1d |socks = ff7d1d |title = {{nowrap|Obala Slonovače}}<ref name="CIV-ECU line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12476/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group E – Côte d'Ivoire v. Ecuador |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _ecu26a |pattern_b = _ecu26a |pattern_ra = _ecu26a |pattern_sh = _ecu25a |pattern_so = |leftarm = 0D183B |body = 0D183B |rightarm = 0D183B |shorts = FF0000 |socks = FFFFFF |title = Ekvador<ref name="CIV-ECU line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Yahia Fofana]] |- |RB ||'''17'''||[[Guéla Doué]] || {{yel|40}} || {{suboff|89}} |- |CB ||'''5''' ||[[Wilfried Singo]] |- |CB ||'''20'''||[[Emmanuel Agbadou]] |- |LB ||'''3''' ||[[Ghislain Konan]] |- |RM ||'''11'''||[[Yan Diomande]] |- |CM ||'''8''' ||[[Franck Kessié]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{yel|38}} |- |CM ||'''6''' ||[[Seko Fofana]] || {{yel|28}} || {{suboff|77}} |- |LM ||'''24'''||[[Bazoumana Touré]] || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''19'''||[[Nicolas Pépé]] || || {{suboff|77}} |- |CF ||'''12'''||[[Elye Wahi]] || || {{suboff|56}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''9'''||[[Ange-Yoan Bonny]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''15'''||[[Amad Diallo]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''18'''||[[Ibrahim Sangaré (nogometaš)|Ibrahim Sangaré]] || || {{subon|77}} |- |MF ||'''26'''||[[Christ Inao Oulaï]] || || {{subon|77}} |- |DF ||'''7'''||[[Odilon Kossounou]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Emerse Faé]] |} |valign="top"|[[File:CIV-ECU 2026-06-14.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Hernán Galíndez]] |- |RB ||'''21'''||[[Alan Franco (nogometaš)|Alan Franco]] || || {{suboff|62}} |- |CB ||'''4''' ||[[Joel Ordóñez]] |- |CB ||'''6''' ||[[Willian Pacho]] |- |LB ||'''3''' ||[[Piero Hincapié]] |- |RM ||'''9''' ||[[John Yeboah]] || || {{suboff|62}} |- |CM ||'''23'''||[[Moisés Caicedo]] |- |CM ||'''15'''||[[Pedro Vite]] |- |LM ||'''14'''||[[Alan Minda]] || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''19'''||[[Gonzalo Plata]] |- |CF ||'''13'''||[[Enner Valencia]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|77}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''20'''||[[Nilson Angulo]] || || {{subon|56}} |- |DF ||'''17'''||[[Ángelo Preciado]] || || {{subon|62}} |- |DF ||'''25'''||[[Jackson Porozo]] || {{yel|73}} || {{subon|62}} |- |FW ||'''11'''||[[Kevin Rodríguez (nogometaš)|Kevin Rodríguez]] || || {{subon|77}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Sebastián Beccacece]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Yan Diomande]] (Obala Slonovače)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="CIV-ECU line-ups"/> <br />Cyril Mugnier ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) <br />Mehdi Rahmouni ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Khalid Al-Turais]] ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Mohammed Al-Bakry ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Jarred Gillett]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Willy Delajod]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />Bram Van Driessche ([[Nogometni savez Belgije|Belgija]]) |} ===Njemačka – Obala Slonovače=== <section begin=E3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Njemačka – Obala Slonovače|2–1}} |team2={{NOG|CIV}} |goals1= *[[Deniz Undav|Undav]] {{goal|68||90+4}} |goals2= *[[Franck Kessié|Kessié]] {{goal|30}} |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=43.036 |referee=[[Juan Gabriel Benítez]] ([[Nogometni savez Paragvaja|Paragvaj]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 }}<section end=E3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ger26h |pattern_b = _ger26hA |pattern_ra = _ger26h |pattern_sh = _ger26h |pattern_so = _ger26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 000000 |socks = FFFFFF |title = Njemačka }} |{{Football kit |pattern_la = _civ26h |pattern_b = _civ26h |pattern_ra = _civ26h |pattern_sh = _civ26h |pattern_so = _civ26hl |leftarm = ff7d1d |body = ff7d1d |rightarm = ff7d1d |shorts = ff7d1d |socks = ff7d1d |title = {{nowrap|Obala Slonovače}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Ekvador – Curaçao=== <section begin=E4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ECU}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Ekvador – Curaçao|Utakmica 34}} |team2={{NOG|CUW}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 }}<section end=E4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ecu26h |pattern_b = _ecu26h |pattern_ra = _ecu26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFE80B |body = FFE80B |rightarm = FFE80B |shorts = ffd700 |socks = ffd700 |title = Ekvador }} |{{Football kit |pattern_la = _cur26h |pattern_b = _cur26hA |pattern_ra = _cur26h |pattern_sh = _cur26h |pattern_so = _cur26hl |leftarm = 344fc0 |body = 344fc0 |rightarm = 344fc0 |shorts = 344fc0 |socks = 344fc0 |title = Curaçao }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Curaçao – Obala Slonovače=== <section begin=E5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CUW}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Curaçao – Obala Slonovače|Utakmica 55}} |team2={{NOG|CIV}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 }}<section end=E5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cur26h |pattern_b = _cur26hA |pattern_ra = _cur26h |pattern_sh = _cur26h |pattern_so = _cur26hl |leftarm = 344fc0 |body = 344fc0 |rightarm = 344fc0 |shorts = 344fc0 |socks = 344fc0 |title = Curaçao }} |{{Football kit |pattern_la = _civ26h |pattern_b = _civ26h |pattern_ra = _civ26h |pattern_sh = _civ26h |pattern_so = _civ26hl |leftarm = ff7d1d |body = ff7d1d |rightarm = ff7d1d |shorts = ff7d1d |socks = ff7d1d |title = {{nowrap|Obala Slonovače}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Ekvador – Njemačka=== <section begin=E6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ECU}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Ekvador – Njemačka|Utakmica 56}} |team2={{NOG|GER}} |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 }}<section end=E6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ecu26h |pattern_b = _ecu26h |pattern_ra = _ecu26h |pattern_sh = _ecu26h |pattern_so = _ecu26hl |leftarm = FFE80B |body = FFE80B |rightarm = FFE80B |shorts = 253167 |socks = 0D183B |title = Ekvador }} |{{Football kit |pattern_la = _ger26a |pattern_b = _ger26a |pattern_ra = _ger26a |pattern_sh = _ger26a |pattern_so = _ger26al |leftarm = DD42AA |body = DD42AA |rightarm = DD42AA |shorts = 241E76 |socks = 241E76 |title = Njemačka }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group E}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa E]] r9izdggtayun5knovsn1y4xwriopw8g 3899382 3899381 2026-06-21T08:58:51Z Semso98 54573 /* Ekvador – Curaçao */ 3899382 wikitext text/x-wiki '''Grupa E''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 14. do 25. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]], [[Nogometna reprezentacija Curaçaa|Curaçao]], [[Nogometna reprezentacija Obale Slonovače|Obala Slonovače]] i [[Nogometna reprezentacija Ekvadora|Ekvador]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa E}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe E će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]]. * Drugoplasirana ekipa grupe E će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]]. * Trećeplasirana ekipa grupe B ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe LE]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Njemačka – Curaçao=== <section begin=E1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Njemačka – Curaçao|7–1}} |team2={{NOG|CUW}} |goals1= *[[Felix Nmecha|Nmecha]] {{goal|6}} *[[Nico Schlotterbeck|Schlotterbeck]] {{goal|38}} *[[Kai Havertz|Havertz]] {{goal|45+5|pen.|88}} *[[Jamal Musiala|Musiala]] {{goal|47}} *[[Nathaniel Brown (nogometaš)|Brown]] {{goal|68}} *[[Deniz Undav|Undav]] {{goal|78}} |goals2= *[[Livano Comenencia|Comenencia]] {{goal|2}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.021 |referee=[[Jalal Jayed]] ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 }}<section end=E1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ger26h |pattern_b = _ger26hA |pattern_ra = _ger26h |pattern_sh = _ger26h |pattern_so = _ger26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 000000 |socks = FFFFFF |title = Njemačka<ref name="GER-CUW line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12473/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group E – Germany v. Curaçao |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cur26h |pattern_b = _cur26hA |pattern_ra = _cur26h |pattern_sh = _cur26h2 |pattern_so = _cur26hl |leftarm = 344fc0 |body = 344fc0 |rightarm = 344fc0 |shorts = FFFF00 |socks = 344fc0 |title = Curaçao<ref name="GER-CUW line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Manuel Neuer]] |- |CB ||'''6''' ||[[Joshua Kimmich]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|83}} |- |CB ||'''4''' ||[[Jonathan Tah]] || || {{suboff|72}} |- |CB ||'''15'''||[[Nico Schlotterbeck]] |- |RM ||'''23'''||[[Felix Nmecha]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Jamal Musiala]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''5''' ||[[Aleksandar Pavlović (nogometaš)|Aleksandar Pavlović]] |- |LM ||'''18'''||[[Nathaniel Brown (nogometaš)|Nathaniel Brown]] || || {{suboff|72}} |- |RF ||'''19'''||[[Leroy Sané]] |- |CF ||'''7''' ||[[Kai Havertz]] |- |LF ||'''17'''||[[Florian Wirtz]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''26'''||[[Deniz Undav]] || || {{subon|64}} |- |DF ||'''22'''||[[David Raum]] || || {{subon|72}} |- |DF ||'''2''' ||[[Antonio Rüdiger]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''8''' ||[[Leon Goretzka]] || || {{subon|72}} |- |DF ||'''3''' ||[[Waldemar Anton]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Julian Nagelsmann]] |} |valign="top"|[[File:GER-CUW 2026-06-14.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Eloy Room]] |- |RB ||'''5''' ||[[Sherel Floranus]] |- |CB ||'''23'''||[[Riechedly Bazoer]] |- |CB ||'''18'''||[[Armando Obispo]] |- |LB ||'''24'''||[[Deveron Fonville]] |- |DM ||'''10'''||[[Leandro Bacuna]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CM ||'''8''' ||[[Livano Comenencia]] |- |CM ||'''21'''||[[Tahith Chong]] || || {{suboff|82}} |- |RF ||'''12'''||[[Sontje Hansen]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||[[Jürgen Locadia]] || || {{suboff|65}} |- |LF ||'''7''' ||[[Juninho Bacuna]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''11'''||[[Jeremy Antonisse]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''16'''||[[Jearl Margaritha]] || || {{subon|65}} |- |FW ||'''19'''||[[Gervane Kastaneer]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|NED}} [[Dick Advocaat]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Kai Havertz]] (Njemačka)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 15, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="GER-CUW line-ups"/> <br />Zakaria Brinsi ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) <br />Mostafa Akarkad ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Abongile Tom]] ([[Nogometni savez Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />[[Zakhele Siwela]] ([[Nogometni savez Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Hamza El-Fariq ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Nicolás Gallo ([[Nogometni savez Kolumbije|Kolumbija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Shaun Evans (referee)|Shaun Evans]] ([[Nogometni savez Australije|Australija]]) |} ===Obala Slonovače – Ekvador=== <section begin=E2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CIV}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Obala Slonovače – Ekvador|1–0}} |team2={{NOG|ECU}} |goals1= *[[Amad Diallo|Diallo]] {{goal|90}} |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance=68.274 |referee=[[François Letexier]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]){{efn-ua|Prvobitno je sudija [[Michael Oliver (nogometni sudija)|Michael Oliver]] bio određen za suđenje utakmice Obala Slonovače protiv Ekvadora, ali je zamijenjen zbog manje povrede.<ref>{{Cite web |last1=Fish |first1=Hal |date=June 12, 2026 |title=English Referee Michael Oliver Out of 2026 World Cup Match as FIFA Issue Statement |url=https://www.givemesport.com/referee-michael-oliver-out-world-cup-match-injury-fifa-statement/ |access-date=June 12, 2026 |website=GiveMeSport}}</ref>}} |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 }}<section end=E2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _civ26h |pattern_b = _civ26h |pattern_ra = _civ26h |pattern_sh = _civ26h |pattern_so = _civ26hl |leftarm = ff7d1d |body = ff7d1d |rightarm = ff7d1d |shorts = ff7d1d |socks = ff7d1d |title = {{nowrap|Obala Slonovače}}<ref name="CIV-ECU line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12476/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group E – Côte d'Ivoire v. Ecuador |publisher=[[FIFA]] |date=June 14, 2026 |access-date=June 14, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _ecu26a |pattern_b = _ecu26a |pattern_ra = _ecu26a |pattern_sh = _ecu25a |pattern_so = |leftarm = 0D183B |body = 0D183B |rightarm = 0D183B |shorts = FF0000 |socks = FFFFFF |title = Ekvador<ref name="CIV-ECU line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Yahia Fofana]] |- |RB ||'''17'''||[[Guéla Doué]] || {{yel|40}} || {{suboff|89}} |- |CB ||'''5''' ||[[Wilfried Singo]] |- |CB ||'''20'''||[[Emmanuel Agbadou]] |- |LB ||'''3''' ||[[Ghislain Konan]] |- |RM ||'''11'''||[[Yan Diomande]] |- |CM ||'''8''' ||[[Franck Kessié]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{yel|38}} |- |CM ||'''6''' ||[[Seko Fofana]] || {{yel|28}} || {{suboff|77}} |- |LM ||'''24'''||[[Bazoumana Touré]] || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''19'''||[[Nicolas Pépé]] || || {{suboff|77}} |- |CF ||'''12'''||[[Elye Wahi]] || || {{suboff|56}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''9'''||[[Ange-Yoan Bonny]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''15'''||[[Amad Diallo]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''18'''||[[Ibrahim Sangaré (nogometaš)|Ibrahim Sangaré]] || || {{subon|77}} |- |MF ||'''26'''||[[Christ Inao Oulaï]] || || {{subon|77}} |- |DF ||'''7'''||[[Odilon Kossounou]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Emerse Faé]] |} |valign="top"|[[File:CIV-ECU 2026-06-14.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Hernán Galíndez]] |- |RB ||'''21'''||[[Alan Franco (nogometaš)|Alan Franco]] || || {{suboff|62}} |- |CB ||'''4''' ||[[Joel Ordóñez]] |- |CB ||'''6''' ||[[Willian Pacho]] |- |LB ||'''3''' ||[[Piero Hincapié]] |- |RM ||'''9''' ||[[John Yeboah]] || || {{suboff|62}} |- |CM ||'''23'''||[[Moisés Caicedo]] |- |CM ||'''15'''||[[Pedro Vite]] |- |LM ||'''14'''||[[Alan Minda]] || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''19'''||[[Gonzalo Plata]] |- |CF ||'''13'''||[[Enner Valencia]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|77}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''20'''||[[Nilson Angulo]] || || {{subon|56}} |- |DF ||'''17'''||[[Ángelo Preciado]] || || {{subon|62}} |- |DF ||'''25'''||[[Jackson Porozo]] || {{yel|73}} || {{subon|62}} |- |FW ||'''11'''||[[Kevin Rodríguez (nogometaš)|Kevin Rodríguez]] || || {{subon|77}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Sebastián Beccacece]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Yan Diomande]] (Obala Slonovače)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="CIV-ECU line-ups"/> <br />Cyril Mugnier ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) <br />Mehdi Rahmouni ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Khalid Al-Turais]] ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Mohammed Al-Bakry ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Jarred Gillett]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Willy Delajod]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />Bram Van Driessche ([[Nogometni savez Belgije|Belgija]]) |} ===Njemačka – Obala Slonovače=== <section begin=E3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Njemačka – Obala Slonovače|2–1}} |team2={{NOG|CIV}} |goals1= *[[Deniz Undav|Undav]] {{goal|68||90+4}} |goals2= *[[Franck Kessié|Kessié]] {{goal|30}} |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=43.036 |referee=[[Juan Gabriel Benítez]] ([[Nogometni savez Paragvaja|Paragvaj]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 }}<section end=E3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ger26h |pattern_b = _ger26hA |pattern_ra = _ger26h |pattern_sh = _ger26h |pattern_so = _ger26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 000000 |socks = FFFFFF |title = Njemačka }} |{{Football kit |pattern_la = _civ26h |pattern_b = _civ26h |pattern_ra = _civ26h |pattern_sh = _civ26h |pattern_so = _civ26hl |leftarm = ff7d1d |body = ff7d1d |rightarm = ff7d1d |shorts = ff7d1d |socks = ff7d1d |title = {{nowrap|Obala Slonovače}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Ekvador – Curaçao=== <section begin=E4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ECU}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Ekvador – Curaçao|0–0}} |team2={{NOG|CUW}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance=68.598 |referee=[[Ma Ning (nogometni sudija)|Ma Ning]] ([[Nogometni savez Kine|Kina]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 }}<section end=E4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ecu26h |pattern_b = _ecu26h |pattern_ra = _ecu26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFE80B |body = FFE80B |rightarm = FFE80B |shorts = ffd700 |socks = ffd700 |title = Ekvador }} |{{Football kit |pattern_la = _cur26h |pattern_b = _cur26hA |pattern_ra = _cur26h |pattern_sh = _cur26h |pattern_so = _cur26hl |leftarm = 344fc0 |body = 344fc0 |rightarm = 344fc0 |shorts = 344fc0 |socks = 344fc0 |title = Curaçao }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Curaçao – Obala Slonovače=== <section begin=E5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CUW}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Curaçao – Obala Slonovače|Utakmica 55}} |team2={{NOG|CIV}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 }}<section end=E5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cur26h |pattern_b = _cur26hA |pattern_ra = _cur26h |pattern_sh = _cur26h |pattern_so = _cur26hl |leftarm = 344fc0 |body = 344fc0 |rightarm = 344fc0 |shorts = 344fc0 |socks = 344fc0 |title = Curaçao }} |{{Football kit |pattern_la = _civ26h |pattern_b = _civ26h |pattern_ra = _civ26h |pattern_sh = _civ26h |pattern_so = _civ26hl |leftarm = ff7d1d |body = ff7d1d |rightarm = ff7d1d |shorts = ff7d1d |socks = ff7d1d |title = {{nowrap|Obala Slonovače}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Ekvador – Njemačka=== <section begin=E6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ECU}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E#Ekvador – Njemačka|Utakmica 56}} |team2={{NOG|GER}} |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 }}<section end=E6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ecu26h |pattern_b = _ecu26h |pattern_ra = _ecu26h |pattern_sh = _ecu26h |pattern_so = _ecu26hl |leftarm = FFE80B |body = FFE80B |rightarm = FFE80B |shorts = 253167 |socks = 0D183B |title = Ekvador }} |{{Football kit |pattern_la = _ger26a |pattern_b = _ger26a |pattern_ra = _ger26a |pattern_sh = _ger26a |pattern_so = _ger26al |leftarm = DD42AA |body = DD42AA |rightarm = DD42AA |shorts = 241E76 |socks = 241E76 |title = Njemačka }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group E}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa E]] 5knb6k3o40n6i2046i30o9mi5jxnz61 Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F 0 533140 3899297 3898859 2026-06-20T19:02:09Z Semso98 54573 /* Nizozemska – Švedska */ 3899297 wikitext text/x-wiki '''Grupa F''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 14. do 25. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]], [[Nogometna reprezentacija Japana|Japan]], [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] i [[Nogometna reprezentacija Tunisa|Tunis]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa F}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe F će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]]. * Drugoplasirana ekipa grupe F će igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]]. * Trećeplasirana ekipa grupe F ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Nizozemska – Japan=== <section begin=F1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|NED}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Nizozemska – Japan|2–2}} |team2={{NOG|JPN}} |goals1= *[[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{goal|50}} *[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|64}} |goals2= *[[Keito Nakamura|Nakamura]] {{goal|57}} *[[Daichi Kamada|Kamada]] {{goal|88}} |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=69.285 |referee=[[Ismail Elfath]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 }}<section end=F1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26a |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = FF6600 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26hA |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Švedska – Tunis=== <section begin=F2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|SWE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Švedska – Tunis|5–1}} |team2={{NOG|TUN}} |goals1= *[[Yasin Ayari|Ayari]] {{goal|7||90+6}} *[[Alexander Isak|Isak]] {{goal|30}} *[[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] {{goal|59}} *[[Mattias Svanberg|Svanberg]] {{goal|84}} |goals2= *[[Omar Rekik|Rekik]] {{goal|43}} |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance=50.987 |referee=[[Yael Falcón]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 }}<section end=F2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _swe26h |pattern_b = _swe26hA |pattern_ra = _swe26h |pattern_sh = _swe26h |pattern_so = _swe26hl |leftarm = FFF200 |body = FFF200 |rightarm = FFF200 |shorts = 000040 |socks = FFF200 |title = Švedska }} |{{Football kit |pattern_la = _tun26a |pattern_b = _tun26a |pattern_ra = _tun26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Tunis }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Nizozemska – Švedska=== <section begin=F3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|NED}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Nizozemska – Švedska|5–1}} |team2={{NOG|SWE}} |goals1= *[[Brian Brobbey|Brobbey]] {{goal|5||17}} *[[Cody Gakpo|Gakpo]] {{goal|47||54}} *[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|89}} |goals2= *[[Anthony Elanga|Elanga]] {{goal|59}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Michael Oliver (nogometni sudija)|Michael Oliver]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 }}<section end=F3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26h |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = 000000 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |{{Football kit |pattern_la = _swe26a |pattern_b = _swe26a |pattern_ra = _swe26a |pattern_sh = _swe26a |pattern_so = _swe26al |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Švedska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Tunis – Japan=== <section begin=F4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|TUN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Tunis – Japan|Utakmica 36}} |team2={{NOG|JPN}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 }}<section end=F4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tun26h |pattern_b = _tun26h |pattern_ra = _tun26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Tunis }} |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26h |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h2 |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Japan – Švedska=== <section begin=F5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|JPN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Japan – Švedska|Utakmica 57}} |team2={{NOG|SWE}} |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 }}<section end=F5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26hA |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |{{Football kit |pattern_la = _swe26h |pattern_b = _swe26hA |pattern_ra = _swe26h |pattern_sh = _swe26h |pattern_so = _swe26hl |leftarm = FFF200 |body = FFF200 |rightarm = FFF200 |shorts = 000040 |socks = FFF200 |title = Švedska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Tunis – Nizozemska=== <section begin=F6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|TUN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Tunis – Nizozemska|Utakmica 58}} |team2={{NOG|NED}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 }}<section end=F6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tun26h |pattern_b = _tun26h |pattern_ra = _tun26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Tunis }} |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26h |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = 000000 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group F}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa F]] qncw4yesg7jgi35jdk1cx03rraqbdi2 3899378 3899297 2026-06-21T08:56:46Z Semso98 54573 /* Tunis – Japan */ 3899378 wikitext text/x-wiki '''Grupa F''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 14. do 25. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]], [[Nogometna reprezentacija Japana|Japan]], [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] i [[Nogometna reprezentacija Tunisa|Tunis]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa F}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe F će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]]. * Drugoplasirana ekipa grupe F će igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]]. * Trećeplasirana ekipa grupe F ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Nizozemska – Japan=== <section begin=F1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|NED}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Nizozemska – Japan|2–2}} |team2={{NOG|JPN}} |goals1= *[[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{goal|50}} *[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|64}} |goals2= *[[Keito Nakamura|Nakamura]] {{goal|57}} *[[Daichi Kamada|Kamada]] {{goal|88}} |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=69.285 |referee=[[Ismail Elfath]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 }}<section end=F1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26a |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = FF6600 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26hA |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Švedska – Tunis=== <section begin=F2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|SWE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Švedska – Tunis|5–1}} |team2={{NOG|TUN}} |goals1= *[[Yasin Ayari|Ayari]] {{goal|7||90+6}} *[[Alexander Isak|Isak]] {{goal|30}} *[[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] {{goal|59}} *[[Mattias Svanberg|Svanberg]] {{goal|84}} |goals2= *[[Omar Rekik|Rekik]] {{goal|43}} |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance=50.987 |referee=[[Yael Falcón]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 }}<section end=F2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _swe26h |pattern_b = _swe26hA |pattern_ra = _swe26h |pattern_sh = _swe26h |pattern_so = _swe26hl |leftarm = FFF200 |body = FFF200 |rightarm = FFF200 |shorts = 000040 |socks = FFF200 |title = Švedska }} |{{Football kit |pattern_la = _tun26a |pattern_b = _tun26a |pattern_ra = _tun26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Tunis }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Nizozemska – Švedska=== <section begin=F3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|NED}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Nizozemska – Švedska|5–1}} |team2={{NOG|SWE}} |goals1= *[[Brian Brobbey|Brobbey]] {{goal|5||17}} *[[Cody Gakpo|Gakpo]] {{goal|47||54}} *[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|89}} |goals2= *[[Anthony Elanga|Elanga]] {{goal|59}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Michael Oliver (nogometni sudija)|Michael Oliver]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 }}<section end=F3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26h |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = 000000 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |{{Football kit |pattern_la = _swe26a |pattern_b = _swe26a |pattern_ra = _swe26a |pattern_sh = _swe26a |pattern_so = _swe26al |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Švedska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Tunis – Japan=== <section begin=F4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|TUN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Tunis – Japan|0–4}} |team2={{NOG|JPN}} |goals1= |goals2= *[[Daichi Kamada|Kamada]] {{goal|4}} *[[Ayase Ueda|Ueda]] {{goal|31|83}} *[[Junya Itō|J. Itō]] {{goal|69}} |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance=51,243 |referee=[[István Kovács (nogometni sudija)|István Kovács]] ([[Nogometni savez Rumunije|Rumunija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 }}<section end=F4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tun26h |pattern_b = _tun26h |pattern_ra = _tun26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Tunis }} |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26h |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h2 |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Japan – Švedska=== <section begin=F5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|JPN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Japan – Švedska|Utakmica 57}} |team2={{NOG|SWE}} |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 }}<section end=F5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26hA |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |{{Football kit |pattern_la = _swe26h |pattern_b = _swe26hA |pattern_ra = _swe26h |pattern_sh = _swe26h |pattern_so = _swe26hl |leftarm = FFF200 |body = FFF200 |rightarm = FFF200 |shorts = 000040 |socks = FFF200 |title = Švedska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Tunis – Nizozemska=== <section begin=F6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|TUN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Tunis – Nizozemska|Utakmica 58}} |team2={{NOG|NED}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 }}<section end=F6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tun26h |pattern_b = _tun26h |pattern_ra = _tun26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Tunis }} |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26h |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = 000000 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group F}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa F]] ofa2d60i2i11jknl0p62qplcc1x44f9 3899379 3899378 2026-06-21T08:56:56Z Semso98 54573 /* Tunis – Japan */ 3899379 wikitext text/x-wiki '''Grupa F''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 14. do 25. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]], [[Nogometna reprezentacija Japana|Japan]], [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] i [[Nogometna reprezentacija Tunisa|Tunis]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa F}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe F će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]]. * Drugoplasirana ekipa grupe F će igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]]. * Trećeplasirana ekipa grupe F ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Nizozemska – Japan=== <section begin=F1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|NED}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Nizozemska – Japan|2–2}} |team2={{NOG|JPN}} |goals1= *[[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{goal|50}} *[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|64}} |goals2= *[[Keito Nakamura|Nakamura]] {{goal|57}} *[[Daichi Kamada|Kamada]] {{goal|88}} |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=69.285 |referee=[[Ismail Elfath]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 }}<section end=F1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26a |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = FF6600 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26hA |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Švedska – Tunis=== <section begin=F2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|SWE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Švedska – Tunis|5–1}} |team2={{NOG|TUN}} |goals1= *[[Yasin Ayari|Ayari]] {{goal|7||90+6}} *[[Alexander Isak|Isak]] {{goal|30}} *[[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] {{goal|59}} *[[Mattias Svanberg|Svanberg]] {{goal|84}} |goals2= *[[Omar Rekik|Rekik]] {{goal|43}} |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance=50.987 |referee=[[Yael Falcón]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 }}<section end=F2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _swe26h |pattern_b = _swe26hA |pattern_ra = _swe26h |pattern_sh = _swe26h |pattern_so = _swe26hl |leftarm = FFF200 |body = FFF200 |rightarm = FFF200 |shorts = 000040 |socks = FFF200 |title = Švedska }} |{{Football kit |pattern_la = _tun26a |pattern_b = _tun26a |pattern_ra = _tun26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Tunis }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Nizozemska – Švedska=== <section begin=F3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|NED}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Nizozemska – Švedska|5–1}} |team2={{NOG|SWE}} |goals1= *[[Brian Brobbey|Brobbey]] {{goal|5||17}} *[[Cody Gakpo|Gakpo]] {{goal|47||54}} *[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|89}} |goals2= *[[Anthony Elanga|Elanga]] {{goal|59}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Michael Oliver (nogometni sudija)|Michael Oliver]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 }}<section end=F3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26h |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = 000000 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |{{Football kit |pattern_la = _swe26a |pattern_b = _swe26a |pattern_ra = _swe26a |pattern_sh = _swe26a |pattern_so = _swe26al |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Švedska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Tunis – Japan=== <section begin=F4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|TUN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Tunis – Japan|0–4}} |team2={{NOG|JPN}} |goals1= |goals2= *[[Daichi Kamada|Kamada]] {{goal|4}} *[[Ayase Ueda|Ueda]] {{goal|31||83}} *[[Junya Itō|J. Itō]] {{goal|69}} |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance=51,243 |referee=[[István Kovács (nogometni sudija)|István Kovács]] ([[Nogometni savez Rumunije|Rumunija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 }}<section end=F4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tun26h |pattern_b = _tun26h |pattern_ra = _tun26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Tunis }} |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26h |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h2 |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Japan – Švedska=== <section begin=F5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|JPN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Japan – Švedska|Utakmica 57}} |team2={{NOG|SWE}} |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 }}<section end=F5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26hA |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |{{Football kit |pattern_la = _swe26h |pattern_b = _swe26hA |pattern_ra = _swe26h |pattern_sh = _swe26h |pattern_so = _swe26hl |leftarm = FFF200 |body = FFF200 |rightarm = FFF200 |shorts = 000040 |socks = FFF200 |title = Švedska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Tunis – Nizozemska=== <section begin=F6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|TUN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Tunis – Nizozemska|Utakmica 58}} |team2={{NOG|NED}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 }}<section end=F6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tun26h |pattern_b = _tun26h |pattern_ra = _tun26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Tunis }} |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26h |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = 000000 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group F}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa F]] 3tyw0fgztb1cktefm38zedet342msbl 3899380 3899379 2026-06-21T08:57:04Z Semso98 54573 /* Tunis – Japan */ 3899380 wikitext text/x-wiki '''Grupa F''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 14. do 25. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]], [[Nogometna reprezentacija Japana|Japan]], [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] i [[Nogometna reprezentacija Tunisa|Tunis]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa F}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe F će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]]. * Drugoplasirana ekipa grupe F će igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]]. * Trećeplasirana ekipa grupe F ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Nizozemska – Japan=== <section begin=F1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|NED}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Nizozemska – Japan|2–2}} |team2={{NOG|JPN}} |goals1= *[[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{goal|50}} *[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|64}} |goals2= *[[Keito Nakamura|Nakamura]] {{goal|57}} *[[Daichi Kamada|Kamada]] {{goal|88}} |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=69.285 |referee=[[Ismail Elfath]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 }}<section end=F1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26a |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = FF6600 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26hA |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Švedska – Tunis=== <section begin=F2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|14}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|SWE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Švedska – Tunis|5–1}} |team2={{NOG|TUN}} |goals1= *[[Yasin Ayari|Ayari]] {{goal|7||90+6}} *[[Alexander Isak|Isak]] {{goal|30}} *[[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] {{goal|59}} *[[Mattias Svanberg|Svanberg]] {{goal|84}} |goals2= *[[Omar Rekik|Rekik]] {{goal|43}} |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance=50.987 |referee=[[Yael Falcón]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 }}<section end=F2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _swe26h |pattern_b = _swe26hA |pattern_ra = _swe26h |pattern_sh = _swe26h |pattern_so = _swe26hl |leftarm = FFF200 |body = FFF200 |rightarm = FFF200 |shorts = 000040 |socks = FFF200 |title = Švedska }} |{{Football kit |pattern_la = _tun26a |pattern_b = _tun26a |pattern_ra = _tun26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Tunis }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Nizozemska – Švedska=== <section begin=F3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|NED}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Nizozemska – Švedska|5–1}} |team2={{NOG|SWE}} |goals1= *[[Brian Brobbey|Brobbey]] {{goal|5||17}} *[[Cody Gakpo|Gakpo]] {{goal|47||54}} *[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|89}} |goals2= *[[Anthony Elanga|Elanga]] {{goal|59}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Michael Oliver (nogometni sudija)|Michael Oliver]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 }}<section end=F3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26h |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = 000000 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |{{Football kit |pattern_la = _swe26a |pattern_b = _swe26a |pattern_ra = _swe26a |pattern_sh = _swe26a |pattern_so = _swe26al |leftarm = 000040 |body = 000040 |rightarm = 000040 |shorts = 000040 |socks = 000040 |title = Švedska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Tunis – Japan=== <section begin=F4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|20}} |time=22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|TUN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Tunis – Japan|0–4}} |team2={{NOG|JPN}} |goals1= |goals2= *[[Daichi Kamada|Kamada]] {{goal|4}} *[[Ayase Ueda|Ueda]] {{goal|31||83}} *[[Junya Itō|J. Itō]] {{goal|69}} |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance=51.243 |referee=[[István Kovács (nogometni sudija)|István Kovács]] ([[Nogometni savez Rumunije|Rumunija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 }}<section end=F4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tun26h |pattern_b = _tun26h |pattern_ra = _tun26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Tunis }} |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26h |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h2 |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Japan – Švedska=== <section begin=F5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|JPN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Japan – Švedska|Utakmica 57}} |team2={{NOG|SWE}} |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 }}<section end=F5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _jap26h |pattern_b = _jap26hA |pattern_ra = _jap26h |pattern_sh = _jap26h |pattern_so = _jap26hl |leftarm = 001040 |body = 001040 |rightarm = 001040 |shorts = 001040 |socks = 001040 |title = Japan }} |{{Football kit |pattern_la = _swe26h |pattern_b = _swe26hA |pattern_ra = _swe26h |pattern_sh = _swe26h |pattern_so = _swe26hl |leftarm = FFF200 |body = FFF200 |rightarm = FFF200 |shorts = 000040 |socks = FFF200 |title = Švedska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Tunis – Nizozemska=== <section begin=F6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|25}} |time=18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|TUN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F#Tunis – Nizozemska|Utakmica 58}} |team2={{NOG|NED}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 }}<section end=F6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _tun26h |pattern_b = _tun26h |pattern_ra = _tun26h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Tunis }} |{{Football kit |pattern_la = _ned26h |pattern_b = _ned26h |pattern_ra = _ned26h |pattern_sh = _ned26h |pattern_so = |leftarm = FF6600 |body = FF6600 |rightarm = FF6600 |shorts = 000000 |socks = FF6600 |title = Nizozemska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group F}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa F]] ncxl7xm36sqe3otuf71cangbg2vzu7k Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K 0 533147 3899242 3898648 2026-06-20T14:08:25Z Semso98 54573 /* Portugal – DR Kongo */ 3899242 wikitext text/x-wiki '''Grupa K''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]], [[Nogometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]], [[Nogometna reprezentacija Uzbekistana|Uzbekistan]] i [[Nogometna reprezentacija Kolumbije|Kolumbija]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe K će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Drugoplasirana ekipa grupe K će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Trećeplasirana ekipa grupe K ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Portugal – DR Kongo=== <section begin=K1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – DR Kongo|1–1}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= *[[João Neves|J. Neves]] {{goal|6}} |goals2= *[[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Abdulrahman Al-Jassim]] ([[Nogometni savez Katara|Katar]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 }}<section end=K1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Uzbekistan – Kolumbija=== <section begin=K2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|UZB}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Uzbekistan – Kolumbija|Utakmica 24}} |team2={{NOG|COL}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 }}<section end=K2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |{{Football kit |pattern_la = _col26a |pattern_b = _col26aA |pattern_ra = _col26a |pattern_sh = _col26a |pattern_so = _col26a2l |leftarm = 243561 |body = 243561 |rightarm = 243561 |shorts = 243561 |socks = FFFF00 |title = Kolumbija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Portugal – Uzbekistan=== <section begin=K3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – Uzbekistan|Utakmica 47}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 }}<section end=K3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – DR Kongo=== <section begin=K4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – DR Kongo|Utakmica 48}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 }}<section end=K4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h2 |pattern_so = |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – Portugal=== <section begin=K5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – Portugal|Utakmica 71}} |team2={{NOG|POR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 }}<section end=K5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h |pattern_so = _col26h2l |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = 005DA4 |socks = FFFFFF |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===DR Kongo – Uzbekistan=== <section begin=K6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#DR Kongo – Uzbekistan|Utakmica 72}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 }}<section end=K6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cod2526t |pattern_b = _cod2526t |pattern_ra = _cod2526t |pattern_sh = _cod2526t |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group K}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa K]] gf4x6mfb7pf8ibb6oz15pt7ibwwfu5n 3899243 3899242 2026-06-20T14:09:20Z Semso98 54573 /* Uzbekistan – Kolumbija */ 3899243 wikitext text/x-wiki '''Grupa K''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]], [[Nogometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]], [[Nogometna reprezentacija Uzbekistana|Uzbekistan]] i [[Nogometna reprezentacija Kolumbije|Kolumbija]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe K će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Drugoplasirana ekipa grupe K će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Trećeplasirana ekipa grupe K ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Portugal – DR Kongo=== <section begin=K1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – DR Kongo|1–1}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= *[[João Neves|J. Neves]] {{goal|6}} |goals2= *[[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Abdulrahman Al-Jassim]] ([[Nogometni savez Katara|Katar]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 }}<section end=K1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Uzbekistan – Kolumbija=== <section begin=K2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|UZB}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Uzbekistan – Kolumbija|1–3}} |team2={{NOG|COL}} |goals1= *[[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] {{goal|60}} |goals2= *[[Daniel Muñoz (nogometaš)|Muñoz]] {{goal|40}} *[[Luis Díaz (nogometaš)|Díaz]] {{goal|65}} *[[Jaminton Campaz|Campaz]] {{goal|90+9}} |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance=80,824 |referee=[[Anthony Taylor (nogometni sudija)|Anthony Taylor]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 }}<section end=K2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |{{Football kit |pattern_la = _col26a |pattern_b = _col26aA |pattern_ra = _col26a |pattern_sh = _col26a |pattern_so = _col26a2l |leftarm = 243561 |body = 243561 |rightarm = 243561 |shorts = 243561 |socks = FFFF00 |title = Kolumbija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Portugal – Uzbekistan=== <section begin=K3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – Uzbekistan|Utakmica 47}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 }}<section end=K3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – DR Kongo=== <section begin=K4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – DR Kongo|Utakmica 48}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 }}<section end=K4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h2 |pattern_so = |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – Portugal=== <section begin=K5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – Portugal|Utakmica 71}} |team2={{NOG|POR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 }}<section end=K5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h |pattern_so = _col26h2l |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = 005DA4 |socks = FFFFFF |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===DR Kongo – Uzbekistan=== <section begin=K6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#DR Kongo – Uzbekistan|Utakmica 72}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 }}<section end=K6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cod2526t |pattern_b = _cod2526t |pattern_ra = _cod2526t |pattern_sh = _cod2526t |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group K}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa K]] 5fqxvv0qnyrmwoplrsa3e5y1kld4tvn Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L 0 533148 3899244 3898649 2026-06-20T14:10:32Z Semso98 54573 /* Engleska – Hrvatska */ 3899244 wikitext text/x-wiki '''Grupa L''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]], [[Nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]], [[Nogometna reprezentacija Gane|Gana]] i [[Nogometna reprezentacija Paname|Panama]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa L}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe L će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]]. * Drugoplasirana ekipa grupe L će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]]. * Trećeplasirana ekipa grupe L ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Engleska – Hrvatska=== <section begin=L1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ENG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Engleska – Hrvatska|4–2}} |team2={{NOG|CRO}} |goals1= *[[Harry Kane|Kane]] {{goal|12|pen.|42}} *[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|47}} *[[Marcus Rashford|Rashford]] {{goal|85}} |goals2= *[[Martin Baturina|Baturina]] {{goal|36}} *[[Petar Musa|Musa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=70.389 |referee=[[Clément Turpin]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 }}<section end=L1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _eng26H |pattern_b = _eng26H |pattern_ra = _eng26H |pattern_sh = _eng26H |pattern_so = _eng26Hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Engleska }} |{{Football kit |pattern_la = _cro26a |pattern_b = _cro26a |pattern_ra = _cro26a |pattern_sh = _cro26a |pattern_so = |leftarm = 000081 |body = 000081 |rightarm = 000081 |shorts = 000081 |socks = 0033F5 |title = Hrvatska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Gana – Panama=== <section begin=L2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GHA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Gana – Panama|Utakmica 21}} |team2={{NOG|PAN}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 }}<section end=L2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26a |pattern_so = _gha26al |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = f8cd5c |socks = f8cd5c |title = Gana }} |{{Football kit |pattern_la = _pan26h |pattern_b = _pan26h |pattern_ra = _pan26h |pattern_sh = _pan26h |pattern_so = _pan26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Panama }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Engleska – Gana=== <section begin=L3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ENG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Engleska – Gana|Utakmica 45}} |team2={{NOG|GHA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 }}<section end=L3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _eng26H |pattern_b = _eng26H |pattern_ra = _eng26H |pattern_sh = _eng26H |pattern_so = _eng26Hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Engleska }} |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26h2 |pattern_so = |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Gana }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Panama – Hrvatska=== <section begin=L4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|PAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Panama – Hrvatska|Utakmica 46}} |team2={{NOG|CRO}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 }}<section end=L4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _pan26t |pattern_b = _pan26t |pattern_ra = _pan26t |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = 000080 |body = 000080 |rightarm = 000080 |shorts = 000080 |socks = 000080 |title = Panama }} |{{Football kit |pattern_la = _cro26h |pattern_b = _cro26h |pattern_ra = _cro26h |pattern_sh = _cro26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Panama – Engleska=== <section begin=L5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|PAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Panama – Engleska|Utakmica 67}} |team2={{NOG|ENG}} |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 }}<section end=L5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _pan26a |pattern_b = _pan26a |pattern_ra = _pan26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Panama }} |{{Football kit |pattern_la = _eng26A |pattern_b = _eng26A |pattern_ra = _eng26A |pattern_sh = _eng26A |pattern_so = _eng26Al |leftarm = fe080a |body = fe080a |rightarm = fe080a |shorts = 000040 |socks = fe080a |title = Engleska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Hrvatska – Gana=== <section begin=L6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CRO}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Hrvatska – Gana|Utakmica 68}} |team2={{NOG|GHA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 }}<section end=L6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cro26h |pattern_b = _cro26h |pattern_ra = _cro26h |pattern_sh = _cro26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska }} |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26h2 |pattern_so = |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Gana }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] 0fvi4jth7f1jvqy31qfuhc1elpvkanc 3899245 3899244 2026-06-20T14:11:14Z Semso98 54573 /* Gana – Panama */ 3899245 wikitext text/x-wiki '''Grupa L''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]], [[Nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]], [[Nogometna reprezentacija Gane|Gana]] i [[Nogometna reprezentacija Paname|Panama]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa L}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe L će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]]. * Drugoplasirana ekipa grupe L će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]]. * Trećeplasirana ekipa grupe L ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Engleska – Hrvatska=== <section begin=L1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ENG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Engleska – Hrvatska|4–2}} |team2={{NOG|CRO}} |goals1= *[[Harry Kane|Kane]] {{goal|12|pen.|42}} *[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|47}} *[[Marcus Rashford|Rashford]] {{goal|85}} |goals2= *[[Martin Baturina|Baturina]] {{goal|36}} *[[Petar Musa|Musa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=70.389 |referee=[[Clément Turpin]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 }}<section end=L1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _eng26H |pattern_b = _eng26H |pattern_ra = _eng26H |pattern_sh = _eng26H |pattern_so = _eng26Hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Engleska }} |{{Football kit |pattern_la = _cro26a |pattern_b = _cro26a |pattern_ra = _cro26a |pattern_sh = _cro26a |pattern_so = |leftarm = 000081 |body = 000081 |rightarm = 000081 |shorts = 000081 |socks = 0033F5 |title = Hrvatska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Gana – Panama=== <section begin=L2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GHA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Gana – Panama|1–0}} |team2={{NOG|PAN}} |goals1= *[[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] {{goal|90+5}} |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=42.942 |referee=[[Glenn Nyberg]] ([[Nogometni savez Švedske|Švedska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 }}<section end=L2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26a |pattern_so = _gha26al |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = f8cd5c |socks = f8cd5c |title = Gana }} |{{Football kit |pattern_la = _pan26h |pattern_b = _pan26h |pattern_ra = _pan26h |pattern_sh = _pan26h |pattern_so = _pan26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Panama }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Engleska – Gana=== <section begin=L3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ENG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Engleska – Gana|Utakmica 45}} |team2={{NOG|GHA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 }}<section end=L3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _eng26H |pattern_b = _eng26H |pattern_ra = _eng26H |pattern_sh = _eng26H |pattern_so = _eng26Hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Engleska }} |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26h2 |pattern_so = |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Gana }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Panama – Hrvatska=== <section begin=L4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|PAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Panama – Hrvatska|Utakmica 46}} |team2={{NOG|CRO}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 }}<section end=L4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _pan26t |pattern_b = _pan26t |pattern_ra = _pan26t |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = 000080 |body = 000080 |rightarm = 000080 |shorts = 000080 |socks = 000080 |title = Panama }} |{{Football kit |pattern_la = _cro26h |pattern_b = _cro26h |pattern_ra = _cro26h |pattern_sh = _cro26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Panama – Engleska=== <section begin=L5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|PAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Panama – Engleska|Utakmica 67}} |team2={{NOG|ENG}} |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 }}<section end=L5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _pan26a |pattern_b = _pan26a |pattern_ra = _pan26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Panama }} |{{Football kit |pattern_la = _eng26A |pattern_b = _eng26A |pattern_ra = _eng26A |pattern_sh = _eng26A |pattern_so = _eng26Al |leftarm = fe080a |body = fe080a |rightarm = fe080a |shorts = 000040 |socks = fe080a |title = Engleska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Hrvatska – Gana=== <section begin=L6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CRO}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Hrvatska – Gana|Utakmica 68}} |team2={{NOG|GHA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 }}<section end=L6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cro26h |pattern_b = _cro26h |pattern_ra = _cro26h |pattern_sh = _cro26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska }} |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26h2 |pattern_so = |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Gana }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] cpimyuf0v8uhfcw2f21n9luuhiuhdye Neurohirurgija 0 533218 3899337 3891151 2026-06-21T00:07:00Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899337 wikitext text/x-wiki {{Infokutija zanimanje | naslov = Neurohirurg | slika =[[File:Parkinson surgery.jpg|250px]] | opis_slike = Stereotaktički vođeno umetanje elektroda za [[Duboka moždana stimulacija|DBS]] u neurohirurgiji | tip = [[medicinska specijalnost|Medicinska subspecijalnost]] | službeno_ime = Specijalista neurohirurgije | sektor_aktivnosti = Hirurgija [[nervni sistem|nervnog sistema]] | sposobnosti = Hirurške [[operacija|operacije]] nervnog sisrema | obrazovanje = Mediinski fakultet [[medicinska specijalnost|medicinska subspecijalizacija]] | mjesta_zaposlenja = Klinički centri, bolnice | srodni_poslovi = [[Hirurgija]] mehkih [[tkivo|tiva]] oko nervnog sistema }} '''Neurohirurgija''' ili/i '''neurološka hirurgija''', također poznata u [[uobičajeni žargon|uobičajenom žargonu]] kao '''hirurgija mozga''', je [[medicinska specijalnost|mediinska subspecijalnost]] koja se fokusira na hirurško liječenje ili rehabilitaciju poremećaja koji utiču na bilo koji dio [[nervni sistem|nervnog sistema]], uključujući ljudski [[mozak]], [[kičmena moždina|kičmenu moždinu]], [[periferni nervni sistem|periferni]] i cerebrovaskularni sistem.<ref>{{cite web | title = Neurological Surgery Specialty Description | publisher = American Medical Association | url = https://www.ama-assn.org/specialty/neurological-surgery-specialty-description | access-date = 4. 10. 2020 | archive-date = 12. 10. 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201012081244/https://www.ama-assn.org/specialty/neurological-surgery-specialty-description | url-status = live ]]}}</ref> Neurohirurgija kao medicinska specijalnost uključuje i nehirurško liječenje nekih neuroloških stanja.<ref>{{Cite book |last=Greenberg |first=Mark S. |title=Handbook of neurosurgery |date=2020 |publisher=Thieme |isbn=978-1-68420-137-2 |edition=9th |location=New York Stuttgart Delhi}}</ref> ==Obrazovanje i kontekst== U različitim zemljama postoje različiti zahtjevi za legalno bavljenje neurohirurgijom od strane pojedinca, kao i različite metode edukacije. U većini zemalja, obuka za neurohirurga zahtijeva minimalni period od sedam godina nakon diplomiranja na medicinskom fakultetu..<ref>{{cite web|title=Brain Surgeon: Job Description, Salary, Duties and Requirements|url=https://study.com/articles/Brain_Surgeon_Job_Description_Salary_Duties_and_Requirements.html|website=Science|access-date=29. 12. 2019|archive-date=29. 12. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229150029/https://study.com/articles/Brain_Surgeon_Job_Description_Salary_Duties_and_Requirements.html|url-status=live]]}}</ref> ==Historija== {{glavni|Historija neurologije i neurohirurgije]] Neurohirurgija, ili unaprijed smišljeni rez na glavi radi ublažavanja bola, postoji već hiljadama godina, ali značajniji napredak u neurohirurgiji dogodio se tek u posljednjih stotinu godina.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=piKcBQAAQBAJ&q=history+of+neurosurgery+incas&pg=PT59|title=A History of the Brain: From Stone Age surgery to modern neuroscience|last=Wickens|first=Andrew P.|date=8. 12. 2014|publisher=Psychology Press|isbn=978-1-317-74482-5|language=en]]}}</ref> [[Slika:Edinburgh Skull, trepanning showing hole in back of skull Wellcome M0009393.jpg|thumb|Trepanirana lobanja iz [[Edinburgh]]a]] ===Drevni period=== Neurohirurški zahvati u rudimentarnim oblicima datiraju još iz antike. U [[Rimsko Carstvo|Rimskom Carstvu]], doktori i hirurzi su izvodili [[Operacije u drevnom Rimu|neurohirurgiju]] na udubljenim prelomima [[lobanja|lobanje]].<ref>{{Cite book |last1=Desai |first1=Tejal |url=https://books.google.com/books?id=Edk-AAAAQBAJ&dq=neurosurgery+surgery+ancient+Rome&pg=PA97 |title=BioMEMS and Biomedical Nanotechnology: Volume III: Therapeutic Micro/Nanotechnology |last2=Bhatia |first2=Sangeeta N. |date=26. 5. 2007 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-0-387-25844-7 |page=97 |language=en]]}}</ref><ref>{{Cite book |last=Gillard |first=Arthur |url=https://books.google.com/books?id=WIFmDwAAQBAJ&dq=brain+surgery+ancient+Rome&pg=PA142 |title=Traumatic Brain Injury |date=19. 10. 2012 |publisher=Greenhaven Publishing LLC |isbn=978-0-7377-7312-5 |page=142 |language=es]]}}</ref> Osim toga, čini se da su [[Inke]] praktikovale postupak poznat kao [[trepanacija]] još prije evropske kolonizacije.<ref>{{cite journal|last1=Andrushko|first1=Valerie A.|last2=Verano|first2=John W.|title=Prehistoric trepanation in the Cuzco region of Peru: A view into an ancient Andean practice|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-physical-anthropology_2008-09_137_1/page/4|journal=American Journal of Physical Anthropology|date=septembar 2008|volume=137|issue=1|pages=4–13|doi=10.1002/ajpa.20836|pmid=18386793 |bibcode=2008AJPA..137....4A ]]}}</ref> Tokom [[Srednji vijek|Srednjeg vijeka]] u [[Al-Andalus]]u od 936. do 1013. godine, [[Al-Zahrawi]] je vršio hirurške tretmane povreda glave, preloma lobanje, povreda kičme, [[hidrocefalus]]a, subduralnih izljeva i [[glavobolja]].<ref>{{Cite journal|last1=Al-Rodhan|first1=N. R.|last2=Fox|first2=J. L.|date=1. 7. 1986|title=Al-Zahrawi and Arabian neurosurgery, 936-1013 AD|journal=Surgical Neurology|volume=26|issue=1|pages=92–95|issn=0090-3019|pmid=3520907|doi=10.1016/0090-3019(86)90070-4]]}}</ref> Jednostavni oblici neurohirurgije izvedeni su na kralju [[Henriku II od Francuske]] 1559. godine, nakon nesreće na [[turnejsku turnir|turnejskom turniru]] s [[Gabriel de Lorges, grof od Montgomeryja|Gabrielom de Lorgesom, grofom od Montgomeryja]]], u kojoj je smrtno ranjen. [[Ambroise Paré]] i [[Andreas Vesalius]], obojica stručnjaci u svojim oblastima u to vrijeme, pokušali su vlastite metode (iako bezuspješno) u liječenju Henrija.<ref>{{cite book |last=Kean |first=Sam |date=2014 |title=The Tale of the Dueling Neurosurgeons: The History of the Human Brain as Revealed by True Stories of Trauma, Madness, and Recovery |url=https://archive.org/details/taleofduelingneu0000kean_k5p7 |location=New York |publisher=Little, Brown and Company |pages=25–40 ]]}}</ref> U Kini, [[Hua Tuo]] izumio je prvu [[opća anestezija|opću anesteziju]] zvanu mafeisan, koju je koristio pri hirurškim zahvatima na mozgu.<ref>{{Cite journal|last=Zhang|first=Yuqi|title=HUA Tuo: The First Neurosurgeon in the World|journal=Translational Neuroscience and Clinics|url=https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.18679/CN11-6030_R.2015.008|date=18. 3. 2015|volume=1|pages=71–72|doi=10.18679/CN11-6030_R.2015.008|s2cid=207942533|access-date=31. 3. 2021|archive-date=4. 1. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104002507/https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.18679/CN11-6030_R.2015.008|url-status=live|url-access=subscription]]}}</ref> ===Moderno doba=== '''Historija uklanjanja tumora''': Godine 1879, nakon što ga je locirao samo putem neuroloških znakova, škotski hirurg [[William Macewen]] (1848–1924) izvršio je prvo uspješno uklanjanje [[tumor]]a na mozgu. Dana 25. novembra 1884. godine, nakon što je engleski ljekar [[Alexander Hughes Bennett]] (1848–1901) koristio Macewenovu tehniku da ga locira, engleski hirurg [[Rickman Godlee]] (1849–1925) izvršio je prvo primarno uklanjanje tumora na [[mozak|mozgu]].<ref>{{Cite journal | doi=10.3322/canjclin.24.3.169|pmid = 4210862|title = Alexander Hughes Bennett (1848-1901): Rickman John Godlee (1849-1925)|journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians| volume=24| issue=3| pages=169–170|year = 1974|s2cid = 45097428|doi-access = free]]}}</ref> što se razlikuje od Macewenove operacije po tome što je Bennett operirao na izloženom mozgu, dok je Macewen operirao izvan "pravog mozga" putem [[Trepanacija|trepanacije]].<ref name="uakron gage surgery">{{Cite web|url=https://www.uakron.edu/gage/surgery.dot|title=Surgery|access-date=11. 2. 2016|archive-date=13. 11. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113202445/https://www.uakron.edu/gage/surgery.dot|url-status=live]]}}</ref> 16. marta 1907. godine, austrijski hirurg [[Hermann Schloffer]] je postao prvi koji je uspješno uklonio tumor [[hipofiza|hipofize]].<ref name="neurosurgery.org cybermuseum microneurohall jhardy">{{Cite web | url=http://www.neurosurgery.org/cybermuseum/microneurohall/jhardy.html | title=Cyber Museum of Neurosurgery | access-date=11. 2. 2016 | archive-date=6. 1. 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170106204126/http://www.neurosurgery.org/cybermuseum/microneurohall/jhardy.html | url-status=dead ]]}}</ref> '''[[Lobotomija]],''' također poznata kao '''leukotomija''', bila je oblik [[psihohirurgija|psihohirurgije]], neurohirurškog liječenja [[mentalni poremećaj|duševnih bolesti]] koji uključuje prekidanje veza u [[čeoni režanj|prefrontalnom]] [[korteks]]u mozga.<ref>{{Cite news|url=https://www.livescience.com/42199-lobotomy-definition.html|title=Lobotomy: Definition, Procedure & History|work=Live Science|access-date=28. 6. 2018|archive-date=24. 9. 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230924180952/https://www.livescience.com/42199-lobotomy-definition.html|url-status=live]]}}</ref> Začetnik postupka, [[portugal]]ski neurolog [[António Egas Moniz]], podijelio je [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu]] 1949.<ref>{{Cite web|last=Nouri|first=Aria|date=20. 10. 2011|title="A brief history of lobotomy"|url=https://www.aaas.org/brief-history-lobotomy|website=aaas.org|access-date=3. 12. 2021|archive-date=3. 12. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203192115/https://www.aaas.org/brief-history-lobotomy|url-status=live]]}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Miguel A|first=Faria|date=5. 4. 2013|title="Violence, mental illness, and the brain – A brief history of psychosurgery: Part 1 – From trephination to lobotomy"|journal=Surgical Neurology International|volume=4|page=49|doi=10.4103/2152-7806.110146|pmid=23646259|pmc=3640229 |doi-access=free ]]}}</ref> Neki pacijenti su se nakon operacije na neki način oporavili, ali su komplikacije i oštećenja, ponekad teška, bila česta. Postupak je bio kontroverzan od svoje početne upotrebe, dijelom zbog ravnoteže između koristi i rizika. Danas se uglavnom odbacuje kao oblik medicinskog tretmana i nije u skladu s [[šravo pacijenata|pravima pacijenata]]. '''Historija elektroda u mozgu''': Godine 1878. [[Richard Caton]] je otkrio da se električni signali prenose kroz [[mozak]] životinje. Godine 1950. Jose Delgado je izumio prvu elektrodu koja je implantirana u mozak životinje (bika), koristeći je da je pokrene i promijeni smjer.<ref>{{Cite journal|last=C.Marzullo|first=Timothy|date=Spring 2017|title="The Missing Manuscript of Dr. Jose Delgado's Radio Controlled Bulls"|journal=Journal of Undergraduate Neuroscience Education|volume=15 |issue=2 |pages=R29–R35 |pmid=28690447 |pmc=5480854 ]]}}</ref> Godine 1972., [[kohlearni implantat]], neurološka [[proteza]] koja je omogućavala [[gluhoća|gluhim]] osobama da čuju, puštena je u prodaju za komercijalnu upotrebu. Godine 1998. istraživač Philip Kennedy implantirao je prvi Brain Computer Interface (BCI) u ljudskog subjekta.<ref name="Brown BI108">https://biomed.brown.edu/Courses/BI108/BI108_2005_Groups/03/hist.htm{{full citation needed|date=February 2016]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161130084724/http://biomed.brown.edu/Courses/BI108/BI108_2005_Groups/03/hist.htm |date=2016-11-30 ]] {{Dead link|date=October 2023]]</ref> Istraživanje 100 najcitiranijih radova iz neurohirurgije iz 2010. godine pokazuje da radovi prvenstveno pokrivaju klinička ispitivanja koja procjenjuju hirurške i medicinske terapije, opise novih neurohirurških tehnika i opise sistema koji klasifikuju i gradiraju bolesti.<ref name="pmid20078192">{{cite journal |vauthors=Ponce FA, Lozano AM |title=Highly cited works in neurosurgery. Part I: the 100 top-cited papers in neurosurgical journals |journal=Journal of Neurosurgery |volume=112 |issue=2 |pages=223–32 |date=februar 2010 |pmid=20078192 |doi=10.3171/2009.12.JNS091599 ]]}}</ref> === Moderni hirurški instrumenti === {{Gallery |title = Moderni neurohirurški instrumenti |align =center |height =250 |width =250 |Slika:Dr. B. K. Misra performing Stereotactic Gamma Radiosurgery.jpg | Doktor koji izvodi stereotaktičku radiohirurgiju gama nožem, neinvazivni postupak |Slika:Puma Robotic Arm - GPN-2000-001817.jpg |Robotska ruka Puma |File:DORO Aluminum Headrest System.png |Aluminijski naslon za glavu }} Glavni napredak u neurohirurgiji nastao je kao rezultat visoko izrađenih alata i tehnološkog razvoja. Moderni neurohirurški alati ili instrumenti uključuju dlijeta, kirete, disektore, distraktore, elevatore, [[forceps]], kuke, impaktore, sonde, usisne cijevi, električne alate i robote.<ref name=neurosurgery-surgical-power-tool>{{Cite web | url=http://www.medicalexpo.com/medical-manufacturer/neurosurgery-surgical-power-tool-11882.html | title=Neurosurgery surgical power tool - All medical device manufacturers - Videos | access-date=11. 2. 2016 | archive-date=24. 1. 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220124113211/https://www.medicalexpo.com/medical-manufacturer/neurosurgery-surgical-power-tool-11882.html | url-status=live ]]}}</ref><ref name="stealthsurgical.com department neurosurgical">{{Cite web | url=http://www.stealthsurgical.com/department/neurosurgical-10000.cfm | title=Neurosurgical Instruments,Neurosurgery Instrument, Neurosurgeon, Surgical Tools | access-date=11. 2. 2016 | archive-date=13. 5. 2007 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070513053121/http://www.stealthsurgical.com/department/neurosurgical-10000.cfm | url-status=live ]]}}</ref> Većina ovih modernih alata se koristi u medicinskoj praksi već relativno dugo. Glavna razlika između ovih alata u neurohirurgiji bila je preciznost s kojom su izrađeni. Ovi alati su izrađeni s ivicama koje su unutar milimetra od željene tačnosti.<ref name=technology-increases-precision-safety-during-neurosurgery>{{Cite web | url=http://news.psu.edu/story/285212/2013/08/26/impact/technology-increases-precision-safety-during-neurosurgery | title=Technology increases precision, safety during neurosurgery &#124; Penn State University | access-date=11. 2. 2016 | archive-date=4. 9. 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130904163911/http://news.psu.edu/story/285212/2013/08/26/impact/technology-increases-precision-safety-during-neurosurgery | url-status=live ]]}}</ref> Ostali alati, poput ručnih električnih pila i robota, tek su nedavno uobičajene u neurološkim operacijskim salama. Naprimjer, Univerzitet u [[Utah]]u razvio je uređaj za [[računar]]ski potpomognuto projektovanje / računarski potpomognutu proizvodnju (CAD-CAM) koji koristi sistem vođen slikom za definiranje putanje alata za rezanje za robotsku [[kranijska bušilica|kranijsku bušilicu]].]].<ref>{{cite journal |title=Robotics in Neurosurgery |journal=Neurosurgical Focus |date=1. 5. 2017 |volume=42 |issue=5 |url=https://thejns.org/focus/view/journals/neurosurg-focus/42/5/article-pE6.xml |access-date=14. 11. 2018 |archive-date=14. 11. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181114224744/https://thejns.org/focus/view/journals/neurosurg-focus/42/5/article-pE6.xml |url-status=live ]]}}</ref> == Organizovana neurohirurgija == [[Datoteka:Robert Spetzler in a Neurosurgeons Group.jpg|thumb|Konferencija Svjetske akademije za neurologiju]] [[Svjetska federacija neurohirurških društava]] (WFNS) osnovana je 1955. godine u [[Švicarska|Švicarskoj]] kao [[zanimanje|profesionalna]], [[nauka|naučna]], [[nevladina organizacija]]. Sastoji se od 130 društava članica: pet kontinentalnih udruženja ([[Američko udruženje neurohirurga|AANS]], [[Azijsko-australazijsko društvo neurohirurga|AASNS]], [[Kontinentalno udruženje afričkih neurohirurških društava|CAANS]], [[Evropsko udruženje neurohirurških društava|EANS]] i [[Latinoamerička federacija neurohirurških društava|FLANC]]), šest pridruženih društava i 119 nacionalnih neurohirurških društava, koja predstavljaju oko 50.000 neurohirurga širom svijeta.<ref>{{Cite web|url=https://www.wfns.org/all-member-societies|title=About the Foundation &#124; World Federation of Neurosurgical Societies|access-date=10. 7. 2020|archive-date=4. 8. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804160229/https://www.wfns.org/all-member-societies]]}}</ref> Ima konsultativni status u [[UN|Ujedinjenim nacijama]]. Službeni časopis Organizacije je Svjetska neurohirurgija.<ref name=journal>{{cite web|title=Journal: World Neurosurgery|url=http://www.wfns.org/pages/journal/280.php|publisher=WFNS|access-date=29. 5. 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606032854/http://www.wfns.org/pages/journal/280.php|archive-date=6. 6. 2014|url-status=dead]]}}</ref><ref name=Elsevier>{{cite web|title=World Neurosurgery, Home page|url=http://www.worldneurosurgery.org/|publisher=Elsevier|access-date=29. 5. 2014|archive-date=9. 4. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160409103313/http://www.worldneurosurgery.org/|url-status=live]]}}</ref> Druge globalne organizacije su Svjetska akademija za neurologiju (WANS) i Svjetska federacija društava za lubanjsku bazu (WFSBS). == Glavne podjele == Opća neurohirurgija obuhvata većinu neurohirurških stanja, uključujući neurotraumu i druga neurohitna stanja poput [[unutarkranijako krvarenje|unutarkranijakog krvarenja]]. Većina bolnica nivoa 1 ima ovu vrstu prakse.<ref>{{Cite journal|last1=Esposito|first1=Thomas J.|last2=Reed|first2=R. Lawrence|last3=Gamelli|first3=Richard L.|last4=Luchette|first4=Fred A.|date=1. 1. 2005|title=Neurosurgical Coverage: Essential, Desired, or Irrelevant for Good Patient Care and Trauma Center Status|journal=Transactions of the ... Meeting of the American Surgical Association|language=en|volume=123|issue=3|pages=67–76|doi=10.1097/01.sla.0000179624.50455.db|issn=0066-0833|pmc=1357744|pmid=16135922]]}}</ref> Specijalizirane grane su se razvile kako bi se prilagodile posebnim i teškim stanjima. Ove specijalizirane grane koegzistiraju s općom neurohirurgijom u sofisticiranijim bolnicama. Za prakticiranje napredne specijalizacije u neurohirurgiji, od neurohirurga se očekuje dodatna viša specijalizacija u trajanju od jedne do dvije godine. Neke od ovih grana neurohirurgije su: # Vaskularna neurohirurgija uključuje kliping aneurizme i izvođenje karotidne endarterektomije (CEA). # Stereotaktička neurohirurgija, funkcionalna neurohirurgija i [[hirurgija epilepsije]] (potonja uključuje parcijalnu ili totalnu [[corpus callosotomiju]] – presijecanje dijela ili cijelog [[corpus callosuma]] kako bi se zaustavilo ili smanjilo širenje i aktivnost napadaja, te hirurško uklanjanje funkcionalnih, fizioloških i/ili anatomskih dijelova ili dijelova mozga, nazvanih epileptički fokusi, koji su operabilni i koji uzrokuju napade, a također i radikalniju i rjeđu parcijalnu ili totalnu [[lobektomiju]], ili čak [[hemisferektomiju]] – uklanjanje dijela ili cijelog jednog od režnjeva ili jedne od moždanih hemisfera mozga; ova dva postupka, kada je to moguće, također se vrlo, vrlo rijetko koriste u onkološkoj neurohirurgiji ili za liječenje vrlo teških neuroloških trauma, poput ubodnih ili prostrelnih rana mozga) # Onkološka neurohirurgija, također nazvana neurohirurška onkologija; uključuje pedijatrijsku onkološku neurohirurgiju; liječenje benignih i malignih karcinoma centralnog i perifernog nervnog sistema i prekanceroznih lezija kod odraslih i djece (uključujući, između ostalog, [[multiformni glioblastom]] i druge [[gliome]], karcinom moždanog stabla, [[astrocitom]], [[pontinski gliom]], [[meduloblastom]], [[rak kičme]], tumore moždanih ovojnica i intrakranijalnih prostora, sekundarne metastaze u mozgu, kičmi i nervima, te tumore perifernog nervnog sistema) # Operacija baze lobanje # Spinalna neurohirurgija # Operacija [[perifernih nerava]] # [[Pedijatrijska neurohirurgija]] (za rak, napade, krvarenje, moždani udar, [[kognitivne poremećaje]] ili kongenitalne neurološke poremećaje) === Najčešće izvođene operacije === Prema analizi [[Američki koledž hirurga|Američkog koledža hirurga]] [[Nacionalni program za poboljšanje kvaliteta hirurgije|Nacionalnog programa za poboljšanje kvaliteta hirurgije]] (NSQIP), najčešće operacije koje su neurohirurzi izvodili između 2006. i 2014. godine bile su sljedeće:<ref>{{Cite report |url=https://www.cns.org/meetings/archived-abstracts-detail/congress-of-neurological-surgeons-2016-annual-meeting-19770 |title=Most Common Neurosurgical Procedures & Complications |last1=M Giantini Larsen BS |first1=Alexandra |last2=Vishwas Karhade BE |first2=Aditya |date=2016 |publisher=Cushing Neurosurgery Outcomes Center |last3=J Cote BS |first3=David |last4=R. Smith MD |first4=Timothy |access-date=17. 5. 2022 |archive-date=3. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220703233033/https://www.cns.org/meetings/archived-abstracts-detail/congress-of-neurological-surgeons-2016-annual-meeting-19770 |url-status=live ]]}}</ref> * [[Prednja cerviksna discektomija i fuzija]] (ACDF) * [[Kraniotomija]] za [[tumor mozga]] (KBT) * [[Discektomija]] * [[Laminektomija]] * Posterolateralna [[lumbalna fuzija]] (PLF) ==Neuropatologija== [[Datoteka:Neuropathology case V 03.jpg|thumb|[[histopatologija|Histopatološki]] [[uzorak]] [[Angiocentričnt gliom|angiocentričnog glioma]], veće uvećanje, [[boja HE]].]] [[Neuropatologija]] je specijalnost u okviru proučavanja [[patologija|patologije]] usmjerena na bolesti [[mozak|mozga]], [[kičnema moždina|kičmene moždine]] i nervnog tkiva.<ref>{{Cite web | url=http://www.mc.vanderbilt.edu/root/vumc.php?site=vmcpathology&doc=12892 | title=Department of Pathology, Microbiology and Immunology | access-date=12. 2. 2016 | archive-date=25. 1. 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210125150458/https://www.mc.vanderbilt.edu/root/vumc.php?site=vmcpathology | url-status=live }}</ref> Ovo uključuje [[centralni nervni sistem|centralni]] i [[periferni nervni sistem]]. Analiza tkiva se vrši ili hirurškim [[biopsija]]ma ili [[obdukcija]]ma i [[autopsija]]ma. ]]Uobičajeni uzorci tkiva uključuju [[mišićna vlakna i [[nervno tkivo]].<ref>{{Cite journal |last=Love |first=S. |date=april 2004 |title=Post mortem sampling of the brain and other tissues in neurodegenerative disease |journal=Histopathology |volume=44 |issue=4 |pages=309–317 |doi=10.1111/j.1365-2559.2004.01794.x |issn=0309-0167 |pmid=15049895 ]]}}</ref> Uobičajene primjene neuropatologije uključuju proučavanje uzoraka tkiva kod pacijenata koji imaju [[Parkinsonova bolest|Parkinsonovu]] ili [[Alzheimerova bolest|Alzheimerovu bolest]], [[demencija|demenciju]], [[Huntingtonova bolest|Huntingtonovu bolest]], [[ALS|amiotrofnu lateralnu sklerozu]], [[mitohondrijska bolest|mitohondrijsku bolest]] i bilo koji poremećaj koji ima nervno propadanje u mozgu ili kičmenoj moždini.<ref>{{Cite web |title=Dementia |url=http://neuropathology-web.org/chapter9/chapter9aDementia.html |website=neuropathology-web.org |access-date=12. 2. 2016 |archive-date=13. 4. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413035737/http://neuropathology-web.org/chapter9/chapter9aDementia.html |url-status=live ]]}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Filosto |first1=Massimiliano |last2=Tomelleri |first2=Giuliano |last3=Tonin |first3=Paola |last4=Scarpelli |first4=Mauro |last5=Vattemi |first5=Gaetano |last6=Rizzuto |first6=Nicolò |last7=Padovani |first7=Alessandro |last8=Simonati |first8=Alessandro |title=Neuropathology of mitochondrial diseases |journal=Bioscience Reports |volume=27 |issue=1–3 |pages=23–30 |year=2007 |pmid=17541738 |doi=10.1007/s10540-007-9034-3 |s2cid=36830289 ]]}}</ref> ===Historija=== Ljekar [[Hipokrat]] (460–370 p.n.e.) zapisao je o korištenju različitih vina za [[Sedacija|uspavljivanje]] pacijenata tokom trepanacije. Godine 60. nove ere, [[Pedanies Dioscorides|Dioscorides]], ljekar, farmakolog i botaničar, detaljno je opisao kako su [[mandragora]], [[Hyoscyamus niger|bunika]], [[opijum]] i [[alkohol]] korišteni za uspavljivanje pacijenata tokom trepanacije. Godine 972. nove ere, dva brata hirurga u [[dinastija Paramara|Paramari]], današnjoj [[Indija|Indiji]], koristili su "samohin" za uspavljivanje pacijenta dok su uklanjali mali tumor i budili pacijenta sipanjem luka i [[sirće]]ta u pacijentova usta. Kombinacija [[ugljik-dioksid]]a, vodika i dušika bila je oblik neuroanestezije usvojen u 18. siljeću, a uveo ju je [[Humphry Davy]].<ref>{{cite journal |last1=Chivukula |first1=Srinivas |last2=Grandhi |first2=Ramesh |last3=Friedlander |first3=Robert M. |title=A brief history of early neuroanesthesia |journal=Neurosurgical Focus |volume=36 |issue=4 |pages=E2 |year=2014 |pmid=24684332 |doi=10.3171/2014.2.FOCUS13578 |doi-access=free ]]}}</ref> Iako se patologija proučava milenijima, tek u posljednjih nekoliko stotina godina medicina se fokusirala na pristup bolestima tkiva zasnovan na tkivu i organima. Godine 1810. [[Thomas Hodgkin]] je počeo tražiti uzrok u oštećenom tkivu. To je povezano s pojavom mikroskopije i započelo je trenutno razumijevanje načina proučavanja tkiva ljudskog tijela.<ref <ref>{{cite journal |last1=van den Tweel |first1=Jan G. |last2=Taylor |first2=Clive R. |title=A brief history of pathology |journal=Virchows Archiv |volume=457 |issue=1 |pages=3–10 |year=2010 |pmid=20499087 |pmc=2895866 |doi=10.1007/s00428-010-0934-4 ]]}}</ref> ==Neuroanestezija== Neuroanestezija je oblast anesteziologije koja se fokusira na neurohirurgiju. [[Anestezija]] se ne koristi tokom operacije mozga u "budnom" stanju. Operacija mozga u budnom stanju je kada je pacijent pri svijesti tokom sredine postupka, a sediran na početku i kraju. Ovaj postupak se koristi kada tumor nema jasne granice i hirurg želi znati da li napada kritične regije mozga koje uključuju funkcije poput [[govor]]a, [[svijest|spoznaje]], [[vid]]a i [[sluh]]a. Također će se provoditi za postupke kod kojih hirurg pokušava da se bori protiv [[epilepsijski napad|epilepsihskih napada]].<ref>{{Cite web | url=http://www.hopkinsmedicine.org/neurology_neurosurgery/centers_clinics/ionm/types/intraoperative-brain-mapping.html | title=Awake Brain Surgery (Intraoperative Brain Mapping) &#124; Imaging Services &#124; Johns Hopkins Intraoperative Neurophysiological Monitoring Unit (IONM) | date=26. 4. 2022 | access-date=12. 2. 2016 | archive-date=28. 4. 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210428074903/https://www.hopkinsmedicine.org/neurology_neurosurgery/centers_clinics/ionm/types/intraoperative-brain-mapping.html | url-status=live | last1=Kieffer | first1=Sara ]]}}</ref> ==Metode neurohirurgije== === Snimanje i navigacija === U modernoj neurohirurgiji se koriste različite metode snimanja. One uključuju [[rendgensku kompjuterizovanu tomografiju|kompjuterski potpomognutu kompjuterizovanu tomografiju (CT)]], [[MRI|magnetnu rezonancu]] (MRI), [[PET|pozitronsku emisionu tomografiju]] (PET), [[magnetoencefalografija|magnetoencefalografiju]] (MEG) i [[stereotaktska hirurgija|stereotaktsku hirurgiju]]. Neki neurohirurški postupci uključuju upotrebu intraoperativne MRI i funkcionalne MRI.<ref>{{Cite book|title=Neuroradiology Companion: Methods, Guidelines, and Imaging Fundamentals |edition=3rd |last=Castillo |first=Mauricio |publisher=Lippincott Williams & Wilkins |year=2005 |location=Philadelphia |pages=1–428]]}}</ref> Koristeći „stereotaksiju“, neurohirurzi mogu pristupiti maloj meti u mozgu kroz minimalni otvor. Ovo se koristi u funkcionalnoj neurohirurgiji gdje se implantiraju elektrode ili se [[genska terapija]] provodi s visokim nivoom tačnosti, kao u slučaju Parkinsonove ili Alzheimerove bolesti. Korištenjem kombinovane metode otvorene i stereotaktičke hirurgije, intraventrikularna krvarenja se potencijalno mogu uspješno evakuisati.<ref name=technology-increases-precision-safety-during-neurosurgery/> Konvencionalna hirurgija koja koristi tehnologije navođenja slikom također postaje uobičajena i naziva se hirurška navigacija, kompjuterski potpomognuta hirurgija, navigacijska hirurgija, stereotaktička navigacija. Slično automobilu ili mobilnom globalnom pozicionom sistemu (GPS), sistemi za hirurgiju vođenu slikom, poput Curve Image Guided Surgery i StealthStation, koriste kamere ili [[elektromagnetno polje|elektromagnetna polja]] za snimanje i prenošenje anatomije pacijenta i preciznih pokreta hirurga u odnosu na pacijenta na kompjuterske monitore u operacijskoj sali. Ovi sofisticirani kompjuterizovani sistemi se koriste prije i tokom operacije kako bi pomogli hirurgu da se orijentiše uz pomoć trodimenzijskih slika anatomije pacijenta, uključujući tumor.<ref>{{cite journal|author1=Duan, Zhaoliang |author2=Yuan, Zhi-Yong |author3=Liao, Xiangyun |author4=Si, Weixin |author5=Zhao, Jianhui |title=3D Tracking and Positioning of Surgical Instruments in Virtual Surgery Simulation |volume=6 |issue=6 |pages=502–509 |date=2011 |journal=Journal of Multimedia |doi=10.4304/jmm.6.6.502-509]]}}</ref> === Hirurški pristupi: otvoreni, mikroskopski, endoskopski === U ''konvencionalnoj neurohirurgiji'' neurohirurg otvara lobanju, stvarajući veliki otvor za pristup mozgu. Tehnike koje uključuju manje otvore uz pomoć mikroskopa i endoskopa sada se također koriste. Metode koje koriste male [[Kraniotomija|kraniotomije]] u kombinaciji s visokojasnim [[mikroskop]]skim prikazom nervnog tkiva nude odlične rezultate. Međutim, otvorene metode se i dalje tradicionalno koriste kod trauma ili hitnih situacija..<ref name="neurosurgery.org cybermuseum microneurohall jhardy"/><ref name=neurosurgery-surgical-power-tool/> „Mikrohirurgija“ se koristi u mnogim aspektima neurološke hirurgije. Mikrovaskularne tehnike se koriste u EC-IC bajpas hirurgiji i u restauraciji [[karotidna endarterektomija|karotidne endarterektomije]]. Klipsiranje aneurizme se izvodi pod mikroskopom. [[Minimalno invazivne procedure|Minimalno invazivna]] hirurgija [[kičma|kičme]] koristi mikroskope ili endoskope. Procedure kao što su mikrodiscektomija, [[laminektomija]] i zamjena vještačkog diska oslanjaju se na mikrohirurgiju.<ref name="stealthsurgical.com department neurosurgical"/> Minimalno invazivnu "endoskopsku hirurgiju" neurohirurzi često koriste kada je to prikladno. Tehnike poput endoskopske endonazalne hirurgije koriste se kod tumora hipofize, kraniofaringioma, hordoma i popravka curenja [[cerebrospinalna tečnost|cerebrospinalne tečnosti]]. Ventrikulska endoskopija se koristi u liječenju intraventrikulskih krvarenja, [[hidrocefalus]]a, koloidne ciste i neurocisticerkoze. Endonazalna endoskopija se ponekad izvodi u timu neurohirurga i [[ORL]] hirurga.<ref>{{Cite web |title=Endoscopic Endonasal Approach (EEA) {{!]] Neurological Surgery {{!]] University of Pittsburgh |url=https://www.neurosurgery.pitt.edu/centers/cranial-base/eea |access-date=2025-11-10 |website=www.neurosurgery.pitt.edu]]</ref><ref>{{Cite web |title=Minimally Invasive Surgery Program - Pituitary & Skull Base Tumor {{!]] UCLA Health |url=https://www.uclahealth.org/medical-services/neurosurgery/pituitary-skull-base-tumor/treatment-options/minimally-invasive-surgery-program |access-date=2025-11-10 |website=www.aans.org |language=en]]</ref> Popravak kraniofacijalnih poremećaja i poremećaja cirkulacije cerebrospinalne tekućine obavljaju neurohirurzi koji povremeno rade u saradnji s maksilofacijalnim i plastičnim hirurzima. Kranioplastiku za kraniosinostozu izvode dječji neurohirurzi sa ili bez plastičnih hirurga.<ref>{{Citation|author=Albright, L. |author2=Pollack, I. |author3=Adelson, D. |year=2015 |title=Principles and practice of pediatric neurosurgery |edition=3rd |publisher=Thieme Medical Publishers, Inc.]]}}</ref> === Funkcionalno mapiranje i intraoperativno praćenje === Funkcionalno mapiranje mozga u realnom vremenu korišteno je za identifikaciju specifičnih funkcionalnih regija pomoću [[EKG|elektrokortikografije]] (ECoG)).<ref>{{cite journal|author1=Swift, James |author2=Coon, William |author3=Guger, Christoph |author4=Brunner, Peter |author5=Bunch, M |author6=Lynch, T |author7=Frawley, T |author8=Ritaccio, Anthony |author9=Schalk, Gerwin |title=Passive functional mapping of receptive language areas using electrocorticographic signals |journal=Clinical Neurophysiology |volume=129 |issue=12 |pages=2517–2524 |year=2018 |doi=10.1016/j.clinph.2018.09.007 |pmid=30342252 |pmc=6414063]]}}</ref> Nedavni pristupi kombiniraju analizu visoke gama aktivnosti u stvarnom vremenu s tehnikama zasnovanim na evociranim potencijalima kako bi omogućili pasivno funkcionalno mapiranje tokom budne kraniotomije, smanjujući ili eliminirajući potrebu za aktivnim učešćem pacijenta.<ref>{{cite journal |author1=Tamura, Yukie |author2=Ogawa, Hiroshi |author3=Kapeller, Christoph |author4=Prueckl, Robert |author5=Takeuchi, Fumiya |author6=Anei, Ryogo |author7=Ritaccio, Anthony |author8=Guger, Christoph |author9=Kamada, Kyousuke |title=Passive language mapping combining real-time oscillation analysis with cortico-cortical evoked potentials for awake craniotomy |journal=Journal of Neurosurgery |year=2016]]}}</ref> Kliničke studije su pokazale da sistemi funkcionalnog mapiranja u realnom vremenu, zasnovani na visokoj gama aktivnosti ECoG-a, mogu postići osjetljivost i specifičnost uporedivu ili čak veću od one električne kortikalne stimulacije (ECS), uz značajno smanjenje vremena mapiranja.<ref>{{cite journal |author1=Ogawa, Hiroshi |author2=Kamada, Kyousuke |author3=Kapeller, Christoph |author4=Hiroshima, Satoru |author5=Prueckl, Robert |author6=Guger, Christoph |title=Rapid and minimum invasive functional brain mapping by real-time visualization of high gamma activity during awake craniotomy |journal=World Neurosurgery |year=2014]]}}</ref><ref>{{cite journal |author1=Kapeller, Christoph |author2=Korostenskaja, Milena |author3=Prueckl, Robert |author4=Chen, Po-Ching |author5=Lee, Ki H. |author6=Westerveld, Michael |author7=Salinas, Christine M. |author8=Cook, Jane C. |author9=Baumgartner, James E. |author10=Guger, Christoph |title=cortiQ-based real-time functional mapping for epilepsy surgery |journal=Journal of Clinical Neurophysiology |year=2015]]}}</ref> Istraživači, uključujući '''Kyousuke Kamadu''', doprinijeli su kliničkoj evaluaciji elektrokortikografskog funkcionalnog mapiranja u realnom vremenu tokom kraniotomije u budnom stanju, demonstrirajući njegovu primjenjivost za lokalizaciju jezičkih i motornih područja kod [[epilepsija|epilepsije]] i hirurgije tumora.<ref name="Clinical impact and implication of">{{cite journal |author1=Ogawa, Hiroshi |author2=Kamada, Kyousuke |author3=Kapeller, Christoph |author4=Prueckl, Robert |author5=Takeuchi, Fumiya |author6=Hiroshima, Satoru |author7=Anei, Ryogo |author8=Guger, Christoph |title=Clinical impact and implication of real-time oscillation analysis for language mapping |journal=World Neurosurgery |year=2017]]}}</ref> Takve metode su primijenjene u epilepsiji i hirurgiji tumora za lokalizaciju motornih, senzornih i jezičnih područja, uključujući slučajeve gdje ECS daje negativne ili nejasne rezultate, čime se podržava donošenje hirurških odluka uz očuvanje elokventnog korteksa.<ref name="Clinical impact and implication of"/> ==Stanja== Stanja koja liječe neurohirurzi uključuju, ali nisu ograničena na:<ref>{{Cite book|title=Handbook of neurosurgery|url=https://archive.org/details/handbookofneuros0007unse|last=Greenberg.|first=Mark S.|date=1. 1. 2010|publisher=Greenberg Graphics|isbn=978-1-60406-326-4|oclc=892183792]]}}</ref> * [[Meningitis]] i druge infekcije centralnog nervnog sistema, uključujući [[apscese]] * [[Hernijacija diska kičme]] * [[Cervikalna spinalna stenoza]] i [[Lumbalna spinalna stenoza]] * [[Hidrocefalus]] * [[Trauma glave]] (krvarenje u mozgu, frakture lobanje, itd.) * [[Trauma kičmene moždine]] * [[Fizička trauma|Traumatske povrede]] [[PNS|perifernih živaca]] * [[Tumori]]i [[kičma|kičme]], [[kičmena moždina|kičmene moždine]] i [[PNS|perifernih živaca]] * Intracerebralno krvarenje, kao što je [[subarahnoidno krvarenje]], intersektorsko i intracćelijsko [[krvarenje]] * Neki oblici [[epilepsija otporna na lijekove|epilepsije otporne na lijekove]] * Neki oblici [[poremećaj kretanja|poremećaja kretanja]] (uznapredovala [[Parkinsonova bolest]], [[horeja]]); ovo uključuje upotrebu posebno razvijenih minimalno invazivnih [[stereotaksija|stereotaktičkih]] tehnika (funkcionalna, stereotaktička neurohirurgija) kao što su [[ablativna hirurgija]] i hirurgija [[duboka stimulacija mozga|duboke stimulacije mozga]] * Intraudorni bol kod pacijenata sa [[kancer|rakom]] ili [[fizička trauma|traumom]] i bol kranijalnih/perifernih živaca * Neki oblici intraudornih [[psihijatrija|psihičkih]] poremećaja * Vaskularne malformacije (tj. [[arteriovenska malformacija|arteriovenske malformacije]], venski angiomi, [[kavernozni angiom]]i, kapilarne telangektazije) mozga i kičmene moždine * [[Moyamoya bolest]] == Oporavak == === Postoperativni bol === Bol nakon operacije mozga može biti značajan i može produžiti oporavak, povećati vrijeme koje osoba ostaje u bolnici nakon operacije i povećati rizik od komplikacija nakon operacije.<ref name=":0">{{Cite journal|last1=Galvin|first1=Imelda M.|last2=Levy|first2=Ron|last3=Day|first3=Andrew G.|last4=Gilron|first4=Ian|date=21. 11. 2019|title=Pharmacological interventions for the prevention of acute postoperative pain in adults following brain surgery|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2019|issue=11|doi=10.1002/14651858.CD011931.pub2|issn=1469-493X|pmc=6867906|pmid=31747720]]}}</ref> Jaka akutna bol nakon operacije mozga može također povećati rizik od razvoja kronične glavobolje nakon kraniotomije.<ref name=":0" /> Pristupi liječenju boli kod odraslih uključuju liječenje nesteroidnim protuupalnim lijekovima ([[Nesteroidni protuupalni lijek|NSAID]]), za koje je dokazano da smanjuju bol do 24 sata nakon operacije.<ref name=":0" /> Dokazi niske kvalitete podržavaju upotrebu lijekova [[deksmedetomidin]], [[pregabalin]] ili [[gabapentin]] za smanjenje postoperativne boli.<ref name=":0" /> Dokazi niske kvalitete također podržavaju blokade vlasišta i infiltraciju vlasišta za smanjenje postoperativne boli.<ref name=":0" /> [[Gabapentin]] ili [[pregabalin]] također mogu smanjiti [[povraćanje]] i [[mučninu]] nakon operacije, na temelju vrlo niskokvalitetnih medicinskih dokaza.<ref name=":0" /> ==Poznatiji neurohirurzi== * [[Harvey Cushing]]{{spaced ndash]]poznat kao jedan od osnivača moderne neurohirurgije. * [[Walter Dandy]]{{spaced ndash]]poznat kao jedan od osnivača moderne neurohirurgije. * [[Victor Horsley]]{{spaced ndash]]poznat kao prvi neurohirurg. * [[Sofia Ionescu|Sofia Ionescu-Ogrezeanu]]{{spaced ndash]]poznata kao prva žena neurohirurg.<ref>{{Cite web |title=The Professionals, by Eugenia Voda, Interview with Sofia Ionescu-Ogrezeanu | website=[[YouTube]] | date=septembar 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=cIVxhsa3lko]]}}</ref> Kao studentica medicine na Univerzitetu u [[Bukurešt]]u, izvela je svoju prvu neurohiruršku operaciju 1944. godine, pod nadzorom Dumitrua Bagdasara, i spasila život osmogodišnjeg dječaka u komi s epiduralnim hematomom (tokom bombardiranja Bukurešta u [[Drugi svjetski rat|Drugom svjetskom ratu]]).<ref>{{Cite web |title=Sofia Ionescu-Ogrezeanu - Bio |url=https://www.eans.org/page/SofiaIonescu-Ogrezeanu-Bio |website=www.eans.org]]}}</ref> * [[Hermann Schloffer]] izumio je [[transfenoidalnu hirurgiju]] 1907. godine. * [[Wilder Penfield]]{{spaced ndash]]poznat kao jedan od osnivača moderne neurohirurgije i pionir neurohirurgije [[epilepsije]]. * [[Lars Leksell]]{{spaced ndash]]švedski neurohirurg koji je razvio [[Gama nož]]. * [[Wirginia Maixner]]{{spaced ndash]]dječija neurohirurginja u [[melburn]]škoj [[Kraljevska dječija bolnica|Kraljevskoj dječijoj bolnici]]]. Prvenstveno poznata po odvajanju sijamskih blizanaca [[Bangladeša]], Trishne i Krishne. * [[Saleem Abdulrauf]] – razvio je "budnu" kraniotomiju za složene aneurizme i vaskularne malformacije. * [[John R. Adler]]{{spaced ndash]][[Univerzitet Stanford]] neurohirurg koji je izumio [[kibernetički nož (uređaj)|kibernetičkog noža]]. * [[Alim-Louis Benabid]]{{spaced ndash]]poznat kao jedan od tvoraca operacije [[duboka moždana stimulacija|duboke moždane stimulacije]] za poremećaj kretanja. * [[Ben Carson]]{{spaced ndash]]penzionisani pedijatrijski neurohirurg iz [[Bolnica Johns Hopkins|Bolnice Johns Hopkins]], pionir u [[hemisferektomija|hemisferektomiji]] i pionir u razdvajanju [[kraniopaga blizanaci|blizanaca kraniopaga]] (pridružio se na čelu); bivši [[predsjednički kandidati Republikanske stranke 2016.|predsjednički kandidat Republikanske stranke 2016.]] i bivši [[sekretar za stanovanje i urbani razvoj Sjedinjenih Američkih Država]] pod [[prvo predsjedništvo Donalda Trumpa|predsjedništvom Donalda Trumpa]]. * [[Henry Marsh (neurokirurg)|Henry Marsh]] – vodeći engleski neurokirurg i pionir neurokirurškog napretka u Ukrajini * [[Frank Henderson Mayfield]]{{spaced ndash]]izumio je Mayfieldovu stezaljku za lobanju. * [[B. K. Misra]] – Prvi neurokirurg na svijetu koji je izveo [[slikom vođenu operaciju]] za [[unutarkranijska aneurizmea|aneurizme]], prvi u Južnoj Aziji koji je izveo [[stereotaktska radiokirurgija|stereotaktsku radiokirurgiju]], prvi u Indiji koji je izveo [[budna kraniotomiju|budnu kraniotomiju]] i [[laparoskopija|laparoskopsku]] operaciju [[kičma|kičme]].<ref>{{Cite web |title=Past Presidents.pmd |url=http://www.neurosocietyindia.org/site/Past-president/Basant%20Kumar%20Misra,%20President%20NSI%202008.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20230718013300/https://www.neurosocietyindia.org/site/Past-president/Basant%20Kumar%20Misra,%20President%20NSI%202008.pdf |archive-date=18. 7. 2023 |website=[[Neurological Society of India]]]]}}</ref> * [[Karin Muraszko]]{{spaced ndash]]prva žena koja je preuzela katedru neurohirurgije na američkom medicinskom fakultetu ([[Univerzitet u Michiganu]]). * [[Hirotaro Narabayashi]]{{spaced ndash]]pionir stereotaktičke neurohirurgije. * [[Ayub K. Ommaya]]{{spaced ndash]]izumio je Ommaya rezervoar. * [[Kyousuke Kamada]]{{spaced ndash]]Japanski neurohirurg uključen u istraživanje elektrokortikografskog funkcionalnog mapiranja mozga i kliničku evaluaciju metoda visoke gama aktivnosti u realnom vremenu za funkcionalnu lokalizaciju tokom budne kraniotomije.<ref>{{cite journal |author1=Ogawa, Hiroshi |author2=Kamada, Kyousuke |author3=Kapeller, Christoph |author4=Hiroshima, Satoru |author5=Prueckl, Robert |author6=Guger, Christoph |title=Brzo i minimalno invazivno funkcionalno mapiranje mozga vizualizacijom visoke gama aktivnosti u realnom vremenu tokom budne kraniotomije |journal=Svjetska neurohirurgija |godina=2014]]}}</ref> * [[Christopher Duntsch]] – Bivši neurohirurg koji je ubio ili osakatio gotovo svakog pacijenta kojeg je operisao prije nego što je zatvoren. * [[Ludvig Puusepp]]{{spaced ndash]]poznat kao jedan od osnivača moderne neurohirurgije, prvi svjetski profesor neurohirurgije. * [[Joseph Ransohoff]]{{spaced ndash]]poznat po svojoj pionirskoj upotrebi [[medicinsko snimanje|medicinskog snimanja]] i [[kateterizacija|kateterizacije]] u neurohirurgiji, te po osnivanju prve neurohirurške jedinice intenzivne njege. * [[Majid Samii]]{{spaced ndash]]pionir hirurgije tumora cerebello-pontinskog ugla. Svjetska federacija neurohirurških društava skovala je počasnu medalju sa Samijevim imenom koja bi se dodjeljivala izvanrednim neurohirurzima svake dvije godine.<ref>{{Cite web |title=Madjid Samii Medal of Honor |url=https://www.bbraun.co.za/en/products-and-therapies/neurosurgery1/madjid-samii-medal-of-honor.html |access-date=9. 3. 2025 |website=www.bbraun.co.za |language=en]] }}{{Mrtav link}}</ref> * [[Juliet Sekabunga Nalwanga]] – Prva žena neurohirurg u [[Uganda|Ugandi]]. * [[Robert Wheeler Rand]]{{spaced ndash]] među prvima koji su uveli hirurški mikroskop u neurohirurške procedure 1957. godine i objavio prvi udžbenik o mikroneurohirurgiji 1969. godine. * [[Robert J. White]] – Osnovao je Vatikansku komisiju za biomedicinsku etiku 1981. godine nakon imenovanja u [[Papinska akademija nauka|Papinsku akademiju nauka]] i bio je poznat po transplantacijama glave na živim [[majmuni]]ma.<ref>{{Cite web|last1=Segall|first1=Grant|last2=Dealer|first2=The Plain|date=2010-09-16|title=Dr. Robert J. White, famous {{sic|nolink=y|reason=error in source|neurosurgeron]] and ethicist, dies at 84|url=https://www.cleveland.com/obituaries/2010/09/dr_robert_j_white_was_a_world-.html|access-date=2021-05-24|website=cleveland|language=en|archive-date=2021-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228133518/https://www.cleveland.com/obituaries/2010/09/dr_robert_j_white_was_a_world-.html|url-status=live{{Mrtav link}}]]</ref><ref>{{Cite web|last=Mims|first=Christopher|title=First-ever human head transplant is now possible, says neuroscientist|url=https://qz.com/99413/first-ever-human-head-transplant-is-now-possible-says-neuroscientist/|access-date=24. 5. 2021|website=Quartz|date=juli 2013|language=en|archive-date=1. 7. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130701165530/https://qz.com/99413/first-ever-human-head-transplant-is-now-possible-says-neuroscientist/|url-status=live]]}}</ref> * [[Gazi Yaşargil]]{{spaced ndash]]poznat kao otac mikroneurohirurgije. * [[Mohana Rao Patibandla]] je poznat po izvođenju prve minimalno invazivne hirurgije mozga u Indiji koristeći BrainPath sistem..<ref>{{Cite news |title=Guntur doctors perform minimally invasive surgery using BrainPath technology |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/guntur-doctors-perform-minimally-invasive-surgery-using-brainpath-technology/article67991176.ece |work=The Hindu |date=15. 7. 2024 |access-date=29. 7. 2025 |language=en]]}}</ref><ref>{{Cite news |title=Dr. Mohana Rao Patibandla leads Dr Rao's Hospital in pioneering minimally invasive brain surgery with BrainPath system, a first in Guntur and India |url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/hospitals/dr-mohana-rao-patibandla-leads-dr-raos-hospital-in-pioneering-minimally-invasive-brain-surgery-with-brainpath-system-a-first-in-guntur-and-india/108948375 |work=ET HealthWorld |publisher=The Economic Times |date=6. 4. 2024 |access-date=29. 7. 2025 |language=en]]}}</ref> == Bioetika u neurohirurgiji == Neurohirurgija je dio praktične [[medicina|medicine]] i jedina specijalnost koja uključuje invazivnu intervenciju u aktivnost živog mozga. [[Mozak]] osigurava strukturni i funkcionalni integritet tijela i provođenje svih glavnih životnih procesa u tijelu. Stoga se neurohirurgija suočava sa širokim spektrom bioetičkih pitanja i značajnim izborom najnovijih [[Medicinski tretman|liječenje]] tehnologija.<ref name="ModernProblems2009">{{Cite book |last=Moroz |first=V.A. |title=Suchasni problemy bioetyky |publisher=Akademperiodyka |year=2009 |isbn=978-966-615-333-6 |language=uk |trans-title=Modern problems of bioethics]]}}</ref> Neurohirurgija ima sljedeće primijenjene naučne i etičke probleme: * Etički i pravni aspekti [[kliničkih istraživanja]]; * Aksiološki deficit zbog [[profesionalne deformacije]] i [[profesionalnog sagorijevanja]]; * Ograničen pristup skupim medicinskim uslugama; * Problem "[[medicinske greške]]" specifičan za industriju zbog složenosti neurohirurških [[patologija]] i ogromnog broja mogućih tehnologija i alata za njihov [[Medicinski tretman|liječenje]]; * Kontroverzna bioetička i pravna pitanja hirurgije za liječenje [[psihijatrijskih bolesti]]; * Bioetička diskusija u vezi s instrumentalizacijom [[rekonstruktivne hirurgije]], kroz upotrebu eksperimentalnih tehnologija; * Diskutabilna bioetička pitanja poboljšanja aktivnosti ljudskog mozga uz pomoć vještačkih [[implantata (medicina)|implantata]], na primjer neurokomponenti (umjetni impulsni kvazi-[[neuroni]]); * [[Kiborgizacija]] u značenju [[transhumanizam|transhumanizma]]];<ref>{{Cite journal |last1=Jiménez-Ponce |first1=F. |last2=García-Muñoz |first2=L. |last3=Carrillo-Ruiz |first3=J. D. |date=1. 1. 2015 |title=The role of bioethics in the neurosurgical treatment of psychiatric disorders |url=http://www.elsevier.es/en-revista-revista-medica-del-hospital-general-325-articulo-the-role-bioethics-in-neurosurgical-S0185106315000190 |journal=Revista Médica del Hospital General de México |language=en |volume=78 |issue=1 |pages=47–54 |doi=10.1016/j.hgmx.2015.04.001 |issn=0185-1063 |access-date=2. 6. 2024 |archive-date=2. 6. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602172819/https://www.elsevier.es/en-revista-revista-medica-del-hospital-general-325-articulo-the-role-bioethics-in-neurosurgical-S0185106315000190 |url-status=live |doi-access=free ]]}}</ref> * Etičko pitanje [[standardizacija]] istraživačkih protokola za testiranje neuroinženjerstvenih sredstava regeneracije nervnog tkiva [[regeneracija (biologija)|regeneracija]] u cilju poboljšanja [[implementacije]] eksperimentalnih istraživačkih rezultata u [[kliničkoj praksi]].<ref name="ModernProblems2009" /> ==Također pogledajte== {{Portal|Medicina}} * [[Američko udruženje neurohirurga]] * [[Kongres neurohirurga]] * [[Kranijska auskultacija]] * [[Globalna neurohirurgija]] * [[Spisak neurologa i neurohirurga]] * [[Poliaksijalni vijak]] ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== {{medicinski izvori | ICD10 = {{ICD10PCS|00|0/0}}-{{ICD10PCS|01|0/1}} | ICD9 = {{ICD9proc|01}}–{{ICD9proc|05}} | MeshID = D019635 | OPS301 = {{OPS301|5-01...5-05}} | OtherCodes = | HCPCSlevel2 = }} {{Medicina}} {{Testovi i procedure centralnog nervnog sistema}} {{Neuronauka}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Neurohirurgija| ]] [[Kategorija:Hirurške specijalnosti]] [[Kategorija:Medicinske specijalnosti]] cg100c057vaal0vkldcgljcl8971fph Novakova pećina 0 533420 3899365 3874476 2026-06-21T06:18:46Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899365 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Novakova pećina, Pale.jpg|mini|200x200piksel|Novakova pećina, ulaz u stijeni ]] '''Novakova pećina''' je pećina koja se nalazi iznad lokaliteta Careve Vode, u općini [[Pale (Republika Srpska)|Pale]], u gradu [[Istočno Sarajevo]]. Pećina se nalazi na strmim liticama [[Romanija|Romanije]], na nadmorskoj visini od 1515 metara. Ispod Novakove pećine nalazi se selo [[Ćemanovići]], i zaselak Careve Vode. U davna vremena, za vrijeme [[Bosna i Hercegovina u Osmanskom Carstvu|osmanske okupacije Bosne i Hercegovine]], pored Careve Vode prolazio je Carigradski put, koji je nekada bio jedan od najvažnijih puteva Osmanskog carstva u Bosni. Pećina je dobila ime po starom narodnom junaku Starini Novaku. [[Starina Novak]] je historijska ličnost iz druge polovine 16. vijeka. Ratovao je kao hajduk u [[Srbija|Srbiji]] i [[Hercegovina|Hercegovini]], a njegov kult ličnosti je možda najviše raširen danas u [[Rumunija|Rumuniji]], gdje je ratovao protiv Turaka u vojsci vlaškog vojvode Mihajla Hrabrog. Ostavio dubok trag u narodu. Narodno vjerovanje ga vezuje i za boravak na [[Romanija|Romaniji]], te se po njemu izvodi i naziv ove pećine.<ref>{{Cite web|url=http://turizam-isa.ba/sr/Atrakcije/187-Novakova-pe%C4%87ina.html|title=Novakova pećina|last=Administrator|website=turizam-isa.ba|language=sr-yu|access-date=2026-04-19|archive-date=4. 5. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504064745/http://turizam-isa.ba/sr/Atrakcije/187-Novakova-pe%C4%87ina.html|url-status=dead}}</ref> == Izgled i istraživanja == Speleomorfološki, sama pećina se sastoji od dva kanala, horizontalnog i vertikalnog kanala ili dimnjaka, koji pećinu povezuje sa romanijskom visoravni. Ukupna dužina svih pećinskih kanala je 60 metara. U gornjem dijelu ulaza u pećinu nalazi se kameni zid koji, prema narodnim predanjima, datira iz vremena hajduka Starine Novaka.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.palelive.com/novakova-pecina/|title=Novakova pećina|last=Palelive.com|first=Admin|date=2011-11-16|website=Palelive.com|language=sr-RS|access-date=2026-04-19}}</ref> [[Datoteka:Novakova jeskyne na Romaniji (1580 m.n.m.).jpg|mini|200x200piksel|Novakova pećina, prije rekonstrukcije gornjeg dijela zida]] Tokom novembra 1958. godine, dogodilo se prvo značajnije istraživanje Novakove pećine, kada su planinari iz [[Planinarskog društva Željezničar|Planinarskog društva "Željezničar"]] iz Sarajeva prokrčili put do same pećine, istražili njenu unutrašnjost, odnosno horizontalni kanal, te se vertikalnim kanalom popeli do platoa na vrhu stijene. Put do same pećine je prilično strm i težak, pa dugi niz godina nisu vršena istraživanja, sve do 11. novembra 1962. godine, kada su istraživanja ponovo pokrenuta. Tokom ovih istraživanja, odlučeno je da se na prelazu iz prvog u drugi dio pećine postave željezna vrata, što je i realizovano u narednih nekoliko godina. Danas postoji dobro održavana i uredno označena staza do Novakove pećine, jedne od najvažnijih turističkih destinacija u [[Sarajevsko-romanijskoj regiji]]. Uspon do Novakove pećine počinje od lovačkog doma u Majdanima ili planinarskog doma u Stajni, koji se nalazi u neposrednoj blizini [[Pale (Republika Srpska)|Pala]], a udaljen je 4-5 kilometara od samog grada. Staza prvo vodi do Novakove Vrle, velikog planinskog potoka. Pješačenje kroz gustu crnogoričnu šumu vodi do Novakove Njive, mjesta pogodnog za kampovanje i odmor. Staza do pećine je ojačana užadima, jer je prilično strma i teška.<ref name=":0" /> == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Pećine u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Pale (Republika Srpska)]] 9nde8xok4rgewqa7kvkiujxy5ptov9r Opijumski mak 0 534975 3899406 3897994 2026-06-21T10:51:08Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899406 wikitext text/x-wiki {{italic title}} {{taksokvir |boja=lightgreen |naziv = Opijumski mak |slika=Papaver somniferum flowers.jpg | opis_slike = ''Papaver somniferum'' [[Köhlerove ljekovite biljke]], 1887. | regnum = [[Plantae]] | subregnum = [[Tracheobionta]] | phylum = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | subclassis = [[Magnoliidae]] | ordo = [[Ranunculales]] | familia = [[Papaveraceae]] | subfamilia = [[Papaveroideae]] | tribus = [[Papavereae]] | genus = [[Papaver]] | species = '''''Papaver somniferum''''' | dvoimeno_autorstvo = [[Carl Linnaeus|L.]] 1753<ref>{{cite book |last=Linnaeus |first=Carl von |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/358527 |title=Species Plantarum |publisher=Laurentius Salvius |year=1753 |volume=1 |page=508}}</ref> }} [[Slika:Papaver somniferum 002.jpg|thumb| Cvjetni pupoljak prije cvjetanja s dvije gole [[čašični list|čašice]] koje zatvaraju četiri valovite [[latica|latice]].]] '''''Papaver somniferum''''', opšte poznat kao '''opijumski mak''', [[bosanski|bos]] '''pitomi mak'''<ref name="PlantAtlas">{{cite web |title=Opium Poppy ''Papaver somniferum'' L. |url=https://plantatlas2020.org/atlas/2cd4p9h.yzf |access-date=3. 1. 2026 |website=PlantAtlas}}</ref> ili '''hljebnozrni mak''',<ref name="UniWisconsin">{{cite web |title=Breadseed or opium poppy, ''Papaver somniferum'' |url=https://wimastergardener.org/files/2017/06/Papaver_somniferum.pdf |archive-url=https://archive.today/20201121225506/https://wimastergardener.org/files/2017/06/Papaver_somniferum.pdf |archive-date=21. 11. 2020 |access-date=21. 11. 2020 |publisher=University of Wisconsin Extension, Master Gardener Program}}</ref> jeste [[vrsta]] [[cvjetnica]] iz [[porodica (biologija)|porodice]] ''[[Papaveraceae]]''. To je vrsta biljke od koje se dobijaju i [[opijum]] i [[makovo sjeme|makovo zrno]], a također je i vrijedna [[ukrasna biljka]] koja se uzgaja u baštama. Njeno izvorno područje rasprostranjenosti je zapadna [[mediteran|mediteranska regija]], ali je od tada zasjenjeno široko rasprostranjenim [[unesena vrsta|unošenjem]] i [[hortikultura|uzgojem]] od davnina do danas. Sada je [[Naturalizacija (biologija)|naturalizovana]] u većem dijelu svijeta s [[umjerena klima|umjerenom klimom]].<ref name="POWO"/> ==Opis== ''Papaver somniferum'' je [[jednogodišnja biljka|jednogodišnja]] [[zeljasta biljka]] koja raste do oko 100&nbsp;cm|abbr=off|-1}} visine. Biljka je jako plavozelene boje, sivkasto-zelenog izgleda, a [[stabljika]] i [[listovi]] imaju rijetko raspoređene grube dlačice. Veliki listovi su režnjati, a gornji stabljilni listovi obuhvataju stabljiku,<ref name="Stace-2019"/> donji listovi s kratkom peteljkom.<ref name="Clapham-1981">{{cite book |last1=Clapham |first1=A.R. |title=Excursion flora of the British Isles |url=https://archive.org/details/excursionfloraof0000clap_t0h8 |last2=Tutin |first2=T.G. |last3=Warburg |first3=E.F. |date=1981 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-23290-6 |edition=3 |location=Cambridge, U.K.}}</ref>{{rp|40}} [[Cvjetovi]]] su promjera do 8–18&nbsp;cm, obično s četiri crvene, bijele ili ljubičaste latice, često s tamnom mrljom u podnožju svake latice.<ref name="Streeter">{{cite book |last=Streeter |first=David |title=Flower Guide |date=2010 |publisher=Collins |isbn=978-0-00-718389-0 |publication-place=London |page=90}}</ref> [[Plod]] je bezdlakava, okrugla [[kapsula (plod)|kapsula]] na vrhu sa 12–18 zrakastih [[tićak (botanika)|stigmatskih]] zraka ili žljebasta kapa.<ref name="Reader's Digest-1981">{{cite book |title=Reader's Digest Field Guide to the Wild Flowers of Britain |publisher=Reader's Digest |year=1981 |isbn=978-0-276-00217-5 |page=32}}</ref> All parts of the plant exude white latex when wounded.<ref name="Stace-2019">{{cite book |last=Stace |first=C. A. |author-link=Stace, C. A. |title=New Flora of the British Isles |publisher=C & M Floristics |year=2019 |isbn=978-1-5272-2630-2 |edition=Fourth |location=Middlewood Green, Suffolk, U.K.}}</ref>{{rp|93}}<ref name="Blamey-2003">{{cite book |last1=Blamey |first1=M. |title=Wild flowers of Britain and Ireland: The Complete Guide to the British and Irish Flora. |last2=Fitter |first2=R. |last3=Fitter |first3=A |publisher=A & C Black |year=2003 |isbn=978-1-4081-7950-5 |location=London}}</ref>{{rp|32}} ==Biologija== === Metabolizam === [[Alkaloid]]i su organski dušični spojevi, derivati [[sekundarni metabolizam|sekundarnog metabolizma]], sintetizirani metaboličkim putem benzilizohinolina.<ref name="Ye-2018"/> Prvo, [[aminokiselina]] [[fenilalanin]], putem [[enzim]]a [[fenilalanin-hidroksilaza]], transformira se u [[tirozin]]. Tirozin može slijediti dva različita puta: putem tirozin-hidroksilaze može formirati L-[[dopamin]] ([[L-DOPA]]), ili se može reducirati da bi se formirao 4-fenilhidroksiacetaldehid (4-HPAA). Nakon toga, L-DOPA reagira sa 4-HPAA i, kroz niz reakcija, formira (S)-[[norkoklaurin]], koji nosi [[benzilizohinolin]]ski skelet koji je dao ime ovom putu. Konverzija (S)-norkoklaurina u (S)-retikulin je jedna od ključnih tačaka, budući da se iz (S)-[[retikulin]]a, [[morfin]] može formirati putem morfinana, a noskapin putem noskapina ili [[berberin]]a.<ref name="Ye-2018">{{Cite journal |last1=Ye |first1=Kai |last2=Graham |first2=Ian A. |last3=Bowser |first3=Tim A. |last4=Lu |first4=Ying |last5=Teodor |first5=Roxana |last6=He |first6=Zhesi |last7=Ning |first7=Zemin |last8=Li |first8=Yi |last9=Yang |first9=Xiaofei |date=19. 10. 2018 |title=The opium poppy genome and morphinan production |url=http://eprints.whiterose.ac.uk/135262/1/aat4096_ArticleContent_plus_figures.pdf |journal=Science |volume=362 |issue=6412 |pages=343–347 |bibcode=2018Sci...362..343G |doi=10.1126/science.aat4096 |issn=0036-8075 |pmid=30166436 |s2cid=52137369 |doi-access=free}}</ref> === Genom === [[Genom]] maka sadrži 51.213 [[gen]]a koji [[kodon|kodiraju]] [[protein]]e, raspoređenih 81,6% u 11 pojedinačnih [[hromosom]]a, a 18,4% ostaje u nepostavljenim skelama.<ref name="Ye-2018"/> Osim toga, 70,9% genoma čine repetitivni elementi, od kojih su najzastupljeniji dugi terminalni ponovljeni [[retrotranspozon]]i. Ovo obogaćivanje gena povezano je s održavanjem [[homeostaza|homeostaze]] i pozitivnom regulacijom [[transkripcija (genetika)|transkripcije]].<ref name="Ye-2018"/> Analiza sinergije opijumskog maka otkriva tragove [[duplikacija (genetika)|segmentnih duplikacija]] prije 110 miliona godina (MYA), prije divergencije između ''Papaveraceae'' i ''[[Ranunculaceae]]'', a događaj duplikacije kompletnog genoma čini 7,8 MYA. Geni su moguće grupirani na sljedeći način:<ref name="Ye-2018" /> * Geni odgovorni za konverziju (S)-retikulina u noskapin nalaze se na [[hromosom]]u 11. * Geni odgovorni za konverziju (S)-[[retikulin]]a u tebain nalaze se na hromosomu 11. * Geni odgovorni za konverziju tebaina nalaze se na hromosomu 1, hromosomu 2, hromosomu 7 i možda drugima. == Ekologija == === Bolesti === ''P. somniferum'' podložan je nekoliko gljivičnih, insektskih i virusnih [[infekcija]], uključujući bolesti koje se prenose sjemenom, kao što su [[peronospora]] i [[trulež korijena]]. Upotreba [[pesticid]]a u kombinaciji s metodama uzgoja smatra se glavnom mjerom kontrole različitih bolesti maka.<ref name="Singh-2016">{{Cite journal |last1=Singh |first1=Akanksha |last2=Gupta |first2=Rupali |last3=Saikia |first3=Shilpi K. |last4=Pant |first4=Aakanksha |last5=Pandey |first5=Rakesh |date=decembar 2016 |title=Diseases of medicinal and aromatic plants, their biological impact and management |journal=Plant Genetic Resources |volume=14 |issue=4 |pages=370–383 |bibcode=2016PGRCU..14..370S |doi=10.1017/S1479262116000307 |issn=1479-2621 |s2cid=88963681}}</ref> Gljivični patogen ''[[Peronospora arborescens]]'', uzročnik peronospore, prvenstveno se javlja tokom vlažnih i vlažnih uslova.<ref name="Wilfried-2000"/> Ova [[oomicete|oomiceta]] prodire u korijenje putem [[oospora]] i inficira listove kao [[konidija]] u sekundarnoj infekciji.<ref>{{Cite journal |last1=Voglmayr |first1=Hermann |last2=Montes-Borrego |first2=Miguel |last3=Landa |first3=Blanca B. |date=7. 5. 2014 |title=Disentangling Peronospora on Papaver: Phylogenetics, Taxonomy, Nomenclature and Host Range of Downy Mildew of Opium Poppy (Papaver somniferum) and Related Species |journal=PLOS ONE |volume=9 |issue=5 |bibcode=2014PLoSO...996838V |doi=10.1371/journal.pone.0096838 |issn=1932-6203 |pmc=4013089 |pmid=24806292 |doi-access=free |article-number=e96838}}</ref> [[Gljiva]] uzrokuje [[hipertrofija|hipertrofiju]] i zakrivljenost stabljike i cvjetnih drški.<ref>{{Cite journal |last1=Bajpai |first1=S. |last2=Gupta |first2=M. M. |last3=Kumar |first3=S. |date=septembar 1999 |title=Identification of Indian Landraces of Opium Poppy Papaver somniferum Resistant to Damping-off and Downy Mildew Fungal Diseases |journal=Journal of Phytopathology |volume=147 |issue=9 |pages=535–538 |bibcode=1999JPhyt.147..535B |doi=10.1046/j.1439-0434.1999.147009535.x |issn=0931-1785}}</ref> Simptomi su [[hloroza]] i uvijanje zahvaćenog tkiva s nekrotičnim mrljama.<ref>{{Cite journal |last1=Barnawal |first1=D. |last2=Pandey |first2=S.S. |last3=Bharti |first3=N. |last4=Pandey |first4=A. |last5=Ray |first5=T. |last6=Singh |first6=S. |last7=Chanotiya |first7=C.S. |last8=Kalra |first8=A. |date=3. 4. 2017 |title=ACC deaminase-containing plant growth-promoting rhizobacteria protect Papaver somniferum from downy mildew |journal=Journal of Applied Microbiology |volume=122 |issue=5 |pages=1286–1298 |doi=10.1111/jam.13417 |issn=1364-5072 |pmid=28186676 |s2cid=33398558}}</ref> Donja površina lista prekrivena je premazom peronospore koji sadrži [[konidija|konidiospore]] koje šire infekciju dalje što dovodi do oštećenja i smrti biljke.<ref name="Kapoor-1995">{{Cite book |last=D. |first=Kapoor, L. |title=Opium poppy: botany, chemistry, and pharmacology |url=https://archive.org/details/opiumpoppybotany0000kapo |date=1995 |publisher=Food Products Press |isbn=978-1-56024-923-8 |location=New York |oclc=30544395}}</ref> Druga vrsta peronospore, ''[[Peronospora|Peronospora somniferi]]'', uzrokuje sistemske infekcije koje dovode do zaostajanja u rastu i deformacije biljaka maka.<ref>{{Cite journal |last1=Thangavel |first1=T. |last2=Wilson |first2=C. R. |last3=Jones |first3=S. |last4=Scott |first4=J. B. |last5=Voglmayr |first5=H. |date=februar 2017 |title=First Report of Systemic Downy Mildew of Opium Poppy Caused by Peronospora somniferi in Australia |journal=Plant Disease |volume=101 |issue=2 |page=392 |bibcode=2017PlDis.101..392T |doi=10.1094/pdis-06-16-0796-pdn |issn=0191-2917 |doi-access=free}}</ref> Peronospora može se preventivno suzbijati u početnoj fazi razvoja [[sjeme]]na, putem primjene nekoliko [[fungicid]]a. Peronospora lišća uzrokovana gljivicom ''[[Helminthosporium solani|Helminthosporium papaveris]]'' jedna je od najrazornijih bolesti maka širom svijeta. Gljivica koja se prenosi sjemenom uzrokuje truhljenje korijena kod mladih biljaka i zakržljale stabljike kod biljaka u višoj fazi razvoja, gdje se na listovima pojavljuju pjege i prenose se na čahure i sjeme.<ref name="Kapoor-1995"/> Rana sjetva sjemena i duboko oranje ostataka maka mogu smanjiti gljivični inokulum tokom vegetacijske sezone biljke u sljedećoj godini na susjednim zalihama maka.<ref name="Wilfried-2000" /> [[Mozaična bolest|Mozaične bolesti]] kod ''P. somniferum'' uzrokovane su [[virus duhanske zvečkarice|virusom zvečkarice]] i [[karlavirus]]om.<ref name="Singh-2016"/> U 2006., novi virus, okvirno nazvan "virus mozaika opijumskog maka" (OPMV) iz roda ''[[Umbravirus]]'', izoliran je iz ''P. somniferum'', a koji sadrži simptome mozaika lista i pjegavosti, na [[Novi Zeland|Novom Zelandu]].<ref>{{Cite journal |last1=Tang |first1=Joe |last2=Lebas |first2=Bénédicte |last3=Liefting |first3=Lia |last4=Veerakone |first4=Stella |last5=Wei |first5=Ting |last6=Ward |first6=Lisa |date=29. 10. 2015 |title=Opium poppy mosaic virus, a new umbravirus isolated from Papaver somniferum in New Zealand |journal=Archives of Virology |volume=161 |issue=1 |pages=197–201 |doi=10.1007/s00705-015-2651-4 |issn=0304-8608 |pmid=26514844 |s2cid=16114366}}</ref> === Štetočine === Postoji samo nekoliko [[štetočina]] koje mogu naštetiti ''P.&nbsp;somniferum''.<ref name="Wilfried-2000" /> Buhe buše listove mladih biljaka, a [[lisne uši]] sišu sok cvjetnih [[pupoljak]]a.<ref name="Wilfried-2000"/> Makov žižak (''[[Stenocarus ruficornis]]'') je još jedna značajna štetočina. [[Insekt]] živi u tlu i migrira u proljeće na polja maka nakon nicanja usjeva. Odrasle jedinke oštećuju listove malih biljaka jedući ih. Ženke polažu jaja u tkivo donjih listova. Larve insekata se izlegu i ukopavaju u tlo, kako bi kao odrasle jedinke završile svoj [[životni ciklus]] na [[korijen]]ju maka.<ref>{{Cite journal |last1=Bečka |first1=D. |last2=Cihlář |first2=P. |last3=Vlažný |first3=P. |last4=Pazderů |first4=K. |last5=Vašák |first5=J. |date=3. 10. 2014 |title=Poppy root weevils (Stenocarus ruficornis, Stephens 1831) control in opium poppy (Papaver somniferum L.) |journal=Plant, Soil and Environment |volume=60 |issue=10 |pages=470–474 |doi=10.17221/417/2014-pse |issn=1214-1178 |doi-access=free}}</ref> ==Kultivacija== U razvoju rasta vrste ''P. somniferum'' može se razlikovati šest faza. Razvoj rasta počinje rastom [[sadnica]]. U drugom koraku formiraju se listovi i stabljike tipa rozete. Nakon toga, kao treći korak, odvija se pupanje (faza kuke). Fazu kuke prati [[cvjetanje]]. Nakon toga, dostiže se tehnička zrelost, što znači da je biljka spremna za rezidbu. Posljednji korak je biološka zrelost; suho sjeme sazrijeva. Čini se da je [[fotoperiod]] glavni faktor razvoja [[cvijet]]a ''P.&nbsp;somniferum''.<ref>{{Cite journal |last1=Mahdavi-Damghani |first1=Abdolmajid |last2=Kamkar |first2=Behnam |last3=Al-Ahmadi |first3=Majid Jami |last4=Testi |first4=Luca |last5=Muñoz-Ledesma |first5=Francisco J. |last6=Villalobos |first6=Francisco J. |date=oktobar 2010 |title=Water stress effects on growth, development and yield of opium poppy (Papaver somniferum L.) |journal=Agricultural Water Management |volume=97 |issue=10 |pages=1582–1590 |bibcode=2010AgWM...97.1582M |doi=10.1016/j.agwat.2010.05.011 |hdl=10261/94915 |issn=0378-3774}}</ref> ''P.&nbsp;somniferum'' pokazuje vrlo spor razvoj na početku vegetacijskog perioda. Zbog toga je konkurencija [[korov]]a vrlo velika u ranim fazama. Vrlo je važno efikasno suzbijati korov u prvih 50 dana nakon sjetve.<ref name="Gaur-1986">{{Cite journal |last1=Gaur |first1=B. L. |last2=Gupta |first2=P. C. |last3=Sharma |first3=D. D. |date=januar 1986 |title=Weed management in opium poppy Papaver somniferumL. |journal=Tropical Pest Management |volume=32 |issue=4 |pages=267–268 |doi=10.1080/09670878609371076 |issn=0143-6147}}</ref> Osim toga, ''Papaver somniferum'' je prilično osjetljiv na herbicide. Primjena [[herbicid]]a hlortoluron prije nicanja pokazala se učinkovitom u smanjenju nivoa korova.<ref name="Gaur-1986"/> Međutim, u posljednjoj deceniji suzbijanje korova kod ''Papaver somniferum'' prešlo je s tretmana prije nicanja na tretmane nakon [[klijanje|nicanja]].<ref name="Pinke-2014">{{Cite journal |last1=Pinke |first1=Gyula |last2=Tóth |first2=Kálmán |last3=Kovács |first3=Attila J. |last4=Milics |first4=Gábor |last5=Varga |first5=Zoltán |last6=Blazsek |first6=Katinka |last7=Gál |first7=Katalin E. |last8=Botta-Dukát |first8=Zoltán |date=3. 7. 2014 |title=Use of mesotrione and tembotrione herbicides for post-emergence weed control in alkaloid poppy (Papaver somniferum) |journal=International Journal of Pest Management |volume=60 |issue=3 |pages=187–195 |doi=10.1080/09670874.2014.953622 |issn=0967-0874 |s2cid=83721260}}</ref> Posebno je popularna primjena dva [[herbicid]]a, [[mezotrion]]a i [[tembotrion]]a. Kombinirana primjena ova dva herbicida pokazala se preporučljivom za efikasno suzbijanje korova u ''Papaver somniferum''.<ref name="Pinke-2014"/> Vrijeme sjetve (jesen ili proljeće), prethodni usjev i tekstura tla važne su varijable koje utiču na sastav vrsta korova. Pokazalo se da je ''[[Papaver rhoeas]]'' vrlo zastupljena vrsta korova na poljima ''Papaver somniferum''.<ref name="Pinke-2014" /> ref name="Pinke-2014" /><ref name="Pinke-2011">{{Cite journal |last1=PINKE |first1=G |last2=PÁL |first2=R W |last3=TÓTH |first3=K |last4=KARÁCSONY |first4=P |last5=CZÚCZ |first5=B |last6=BOTTA-DUKÁT |first6=Z |date=16. 9. 2011 |title=Weed vegetation of poppy (Papaver somniferum) fields in Hungary: effects of management and environmental factors on species composition |journal=Weed Research |volume=51 |issue=6 |pages=621–630 |bibcode=2011WeedR..51..621P |doi=10.1111/j.1365-3180.2011.00885.x |issn=0043-1737}}</ref> ''Papaver somniferum'' i ''Papaver rhoeas'' su [[Biološka specifičnost|kongeneri]] i pripadaju istoj porodici biljaka, što otežava hemijsku kontrolu ove korovske vrste.<ref name="Pinke-2011"/> Stoga, suzbijanje [[korov]]a predstavlja veliki izazov i zahtijeva tehnološko znanje od poljoprivrednika.<ref name="Pinke-2011"/> Da bi se povećala efikasnost suzbijanja korova, ne treba primjenjivati samo hemijsko, već i mehaničko (ručno).<ref name="Pinke-2011"/> Za ''P. somniferum'' preporučuje se gustina rasta od 70 do 80 biljaka po kvadratnom metru.<ref>{{Cite web |title=An overview of the Tasmanian poppy industry |url=https://grdc.com.au/resources-and-publications/grdc-update-papers/tab-content/grdc-update-papers/2014/07/an-overview-of-the-tasmanian-poppy-industry |archive-url=https://web.archive.org/web/20200328004417/https://grdc.com.au/resources-and-publications/grdc-update-papers/tab-content/grdc-update-papers/2014/07/an-overview-of-the-tasmanian-poppy-industry |archive-date=28. 3. 2020 |access-date=19. 1. 2020 |website=Grains Research and Development Corporation |language=en-AU}}</ref> Prinos pretvaranja [[lateks]]a u [[biomasa|biomasu]] najveći je u uslovima blagog nedostatka vode.<ref>{{Cite journal |last1=Mahdavi-Damghani |first1=Abdolmajid |last2=Kamkar |first2=Behnam |last3=Al-Ahmadi |first3=Majid Jami |last4=Testi |first4=Luca |last5=Muñoz-Ledesma |first5=Francisco J. |last6=Villalobos |first6=Francisco J. |date=2010 |title=Water stress effects on growth, development and yield of opium poppy (Papaver somniferum L.) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0378377410001733 |journal=Agricultural Water Management |language=en |volume=97 |issue=10 |pages=1582–1590 |bibcode=2010AgWM...97.1582M |doi=10.1016/j.agwat.2010.05.011 |url-access=subscription}}</ref> ===Kao ukrasna biljka=== Žive biljke i sjeme opijumskog maka se široko prodaju od strane kompanija za sjeme i rasadnika u većem dijelu zapadnog svijeta, uključujući [[SAD|Sjedinjene Američke Države]]. Mak je tražen među vrtlarima zbog žive boje cvijeća, otpornosti i pouzdanosti biljaka maka, egzotičnog čokoladno-biljnog mirisa nekih [[kultivar]]a i jednostavnosti uzgoja biljaka iz kupljenih sadnica ili direktnom sjetvom sjemena. Čahure sjemena maka se također prodaju za aranžmane od suhog cvijeća. Iako su "opijumski mak i papaver" navedeni u Prilogu II Zakona o kontroliranim supstancama Sjedinjenih Američkih Država, ''P. somniferum'' može se legalno uzgajati u Sjedinjenim Američkim Državama kao sjemenska kultura ili kao [[ukrasna biljka]].<ref>{{cite web |title=Culinary Poppy Cultivation |url=http://agsyst.wsu.edu/CulinaryPoppy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421041214/http://agsyst.wsu.edu/CulinaryPoppy.html |archive-date=21. 4. 2021 |access-date=14. 5. 2021 |website=WSU Mount Vernon NWREC |publisher=Washington State University}}</ref> Tokom ljeta, opijumski mak se može vidjeti kako cvjeta u vrtovima širom Sjeverne Amerike i Evrope, a eksponati se nalaze u mnogim privatnim zasadima, kao i u javnim botaničkim i muzejskim vrtovima kao što su [[Botanički vrt Sjedinjenih Država]], [[Botanički vrt Missourija]] i [[Botanički vrt Sjeverne Karoline]]. Mnoge zemlje uzgajaju ove biljke, a neke se uveliko oslanjaju na komercijalnu proizvodnju droge kao glavni izvor prihoda. Kao dodatni izvor profita, sjeme istih biljaka se prodaje za upotrebu u hrani, tako da je uzgoj biljke značajan izvor prihoda. Ova međunarodna trgovina sjemenkama ''P. somniferum'' riješena je rezolucijom UN-a "za borbu protiv međunarodne trgovine ilegalnim sjemenkama opijumskog maka" 28. jula 1998. godine. <gallery> Poppy from above.JPG| Crveni [[cvijet]] opijumskog maka Český-modrý-mák detail-květu.jpg| Češki plavi cvijet maka Cesky-modry-mak detail.jpg| Češki plavi mak </gallery> ==Rasprostranjenost i stanište== Autorno područje opijumskog maka je vjerovatno [[Makaronezija]], zapadni i centralni [[Mediteran]] <ref>{{cite web | title=Papaver somniferum L. &#124; Plants of the World Online &#124; Kew Science | url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:673724-1/general-information }}</ref>, ali ekstenzivni uzgoj i uvođenje ove vrste širom Evrope od davnina prikrili su njeno porijeklo. Izbjegla je uzgoj ili je unesena i naturalizirana u svim regijama [[UK|Britanskih ostrva]], posebno na jugu i istoku, a njeno sjeme je pronađeno u arheološkom materijalu koji datira još iz [[bronzano doba|bronzanog doba]]<ref name="PlantAtlas"/> i u gotovo svim drugim zemljama svijeta s pogodnom, umjerenom klimom.<ref name="GBIF.org">{{cite web |title=Papaver somniferum L. |url=https://www.gbif.org/species/2888439 |publisher=Global Biodiversity Information Facility, GBIF.org |location=Copenhagen, Denmark}}</ref> == Taksonomija == ''Papaver somniferum'' dobio je svoje [[prihvaćeno ime]] od strane švedskog botaničara [[Carl Linnaeus|Carla Linea]] na stranici 508 njegove ''[[Species Plantarum]]'' u 1753.<ref name="POWO">{{Cite POWO |last1=POWO |date=2025 |id=673724-1 |title=''Papaver somniferum'' L. |access-date=20. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite book |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=673724-1 |title=Papaveraceae Papaver somniferum L. |publisher=ipni.org |volume=1 |access-date=1. 11. 2017}}</ref> Klasificiran je u [[rod (biologija)|rod]] ''[[Papaver]]'' unutar veće porodice ''[[Papaveraceae]]''. Između njih postoje dvije prihvaćene [[podvrsta|podvrste]] i jedan prirodni [[hibrid (biologija)|hibrid]]:<ref name="POWO" /> * ''Papaver somniferum'' notosubsp. ''authemanii''<br>Ovaj prirodni hibrid porijeklom je iz [[Francuska|Francuske]]. Prvi put je opisan kao hibrid pod nazivom ''Papaver'' × ''authemanii'' 1893. godine i reklasificiran je u svoje prihvaćeno ime 2012.<ref name="POWO nothosubsp ">{{Cite POWO |last1=POWO |date=2025 |id=77125461-1 |title=''Papaver somniferum'' nothosubsp. ''authemanii'' (Rouy) B.Bock |access-date=20. 12. 2025}}</ref> * ''Papaver somniferum'' subsp. ''setigerum''<br>Ova podvrsta je prvi put nazvana ''Papaver setigerum'' 1815. godine od strane [[Augustin Pyramus de Candolle]]. Reklasifikovana je kao podvrsta 1882. godine od strane [[Giovanni Arcangeli|Giovannija Arcangelija]]. Njeno izvorno područje rasprostranjenosti je [[Sjeverna Afrika]], od [[Maroko|Maroka]] do [[Libija|Libije]] i u južnoj Evropi od [[Portugal]]a do [[Italija|Italije]].<ref name="POWO subsp setigerum">{{Cite POWO |last1=POWO |date=2025 |id=60453010-2 |title=''Papaver somniferum'' subsp. ''setigerum'' (DC.) Arcang. |access-date=20. 12. 2025}}</ref> * ''Papaver somniferum'' subsp. ''somniferum ''<br>[[Autonim (botanika)|Autonimska]] [[podvrsta]] je [[kultigen]], biljka koja je razvijena ljudskom [[vještačka selekcija|selekcijom]].<ref name="POWO subsp somniferum">{{Cite POWO |last1=POWO |date=2025 |id=111359-3 |title=''Papaver somniferum'' subsp. ''somniferum'' |access-date=20. 12. 2025}}</ref> Opijumski mak ima {{table row counter|id=Synonyms}} [[Sinonim (botanika)|sinonimi]] svoje dvije podvrste i hibrid.<ref name="POWO subsp setigerum" /><ref name="POWO subsp somniferum" /><ref name="POWO nothosubsp" /> {|class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |+ class="nowrap" | Tabela sinonima ! Ime ! Godina ! Rang ! Sinonim za: ! Bilješke |- | ''Papaver album'' {{small|Mill.}} | 1768 |data-sort-value=A | vrsta | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver album-nigrum'' {{small|Crantz}} | 1763 |data-sort-value=A | vrsta | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver amoenum'' {{small|Lindl.}} | 1839 |data-sort-value=A | vrsta | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver amplexicaule'' {{small|Stokes}} | 1812 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver apodocarpum'' {{small|Hussenot}} | 1835 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver × authemanii'' {{small|Rouy}} | 1893 |data-sort-value=J | hibrid | nothosubsp. ''authemanii'' |data-sort-value=A | ≡ hom. |- | ''Papaver glabrum'' {{small|Gilib.}} | 1782 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het., [[opus utique oppr.]] |- | ''Papaver glaucum'' var. ''leukum'' {{small|Rothm.}} | 1954 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver hortense'' {{small|Hussenot}} | 1835 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver hortense'' {{small|Garsault}} | 1764 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het., [[opus utique rej.]] |- | ''Papaver indehiscens'' {{small|Dumort.}} | 1827 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver nigrum'' {{small|Garsault}} | 1764 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het., [[opus utique rej.]] |- | ''Papaver nigrum'' {{small|(DC.) Ser.}} | 1845 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver officinale'' {{mali|C.C.Gmel.}} | 1806 |data-sort-value=A | vrsta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver officinale'' var. ''monstrosum'' {{mali|Göpp.}} | 1851 |data-sort-value=D | sorta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver opiiferum'' {{mali|Forssk.}} | 1775 |data-sort-value=A | vrsta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver opiiferum'' var. ''album'' {{small|DC.}} | 1821 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver paeoniiflorum'' {{small|(Alef.) Corrêa}} | 1926 |data-sort-value=A | podvrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver polycephalum'' {{small|E.Vilm.}} | 1863 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver setigerum'' {{small|DC.}} | 1815 |data-sort-value=A | vrste | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=A | ≡ hom. |- | ''Papaver setigerum'' var. ''muticum'' {{small|Regel}} | 1856 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver setigerum'' var. ''nigrum'' {{small|(Garsault) P.Fourn.}} | 1936 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver setigerum'' var. ''valdesetosum'' {{small|Maire}} | 1935 |data-sort-value=D | varijetet | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''album'' {{mali|(Mill.) DC.}} | 1821 |data-sort-value=D | varijetet | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' f. ''album'' {{mali|(Mill.) Kuntze}} | 1887 |data-sort-value=F | oblik | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' convar. ''album'' {{mali|(Mill.) Alef.}} | 1866 |data-sort-value=G | konvarijet | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''apodocarpum'' {{small|(Hussenot) Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''atroviolaceum'' {{small|Maire}} | 1934 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=B | = het. |- | Podvar "Papaver somniferum". ''atroviolaceum'' {{small|(Maire) Maire}} | 1964 |data-sort-value=E | podvrsta | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''austroviolaceum'' {{mala|posuda.}} | 1975 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''cezijum'' {{mali|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''coccineum'' {{small|Maire}} | 1932 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''dinokarpum'' {{mali|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | sorta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' f. ''dissectum'' {{mali|Kuntze}} | 1887 |data-sort-value=F | oblik | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' convar. ''drogist'' {{mali|(Basil. & Žuk.) Posuda.}} | 1975 |data-sort-value=G | konvariejetet | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''genuinovilaceum'' {{mala|posuda.}} | 1975 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''glabrum'' {{small|Boiss.}} | 1867 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''griseum'' {{mali|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''haageanum'' {{mali|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' subsp. ''hortenzija'' {{small|Arcang.}} | 1882 |data-sort-value=B | podvrsta | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' podvrsta ''hortense'' {{mali|(Hussenot) Syme}} | 1863 |data-sort-value=B | podvrsta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''hortense'' {{mali|(Hussenot) Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | varijetet | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''hortense'' {{mali|(Hussenot) Rouy & Foucaud}} | 1893 |data-sort-value=D | varijetet | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''hussenotii'' {{mali|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' convar. ''indicum'' {{mala|posuda.}} | 1975 |data-sort-value=G | konvarijetet | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het., [[bez tipa.]] |- | ''Papaver somniferum'' f. ''laciniatum'' {{small|Kuntze}} | 1887 |data-sort-value=F | forma | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''leucum'' {{mali|(Rothm.) K.Hammer}} | 1987 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''luteum'' {{mali|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' f. ''marginatum'' {{small|Kuntze}} | 1887 |data-sort-value=F | forma | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum monstrosum'' {{small|Van Houtte ex T.Moore}} | 1860 |data-sort-value=J | | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' subsp. ''nigrum'' {{small|Schübl. & G.Martens}} | 1834 |data-sort-value=B | podvrsta | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het., [[nom. ileg.]] |- | ''Papaver somniferum'' subsp. ''nigrum'' {{small|(DC.) Thell.}} | 1908 |data-sort-value=B | podvrsta | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''nigrum'' {{small|DC.}} | 1821 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' f. ''nigrum'' {{mali|(DC.) Kuntze}} | 1887 |data-sort-value=F | forma | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' convar. ''nigrum'' {{mali|(DC.) Alef.}} | 1866 |data-sort-value=G | konvarijetet | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' subsp. ''officinale'' {{small|(C.C.Gmel.) Bonnier & Layens}} | 1894 |data-sort-value=B | podvrsta | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''officinale'' {{small|(C.C.Gmel.) Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' proles ''officinale'' {{small|(C.C.Gmel.) Rouy & Foucaud}} | 1893 |data-sort-value=C | proles | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' convar. ''opiiferum'' {{mala|(Forssk.) Posuda.}} | 1975 |data-sort-value=G | konvarijetet | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' subsp. ''opiiferum'' {{small|(Forssk.) Juel, Cedergr. & Örtendahl}} | 1914 |data-sort-value=B | podvrsta | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''paeoniiflorum'' {{small|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' f. ''poecilospermum'' {{mali|(Alef.) Kuntze}} | 1887 |data-sort-value=F | forma | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' convar. ''poecilospermum'' {{small|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=G | konvarijetet | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''pullatum'' {{mala|posuda.}} | 1975 |data-sort-value=D | sorta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''kvasandum'' {{mali|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''rozeum'' {{mali|Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''rubelum'' {{mala|posuda.}} | 1975 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''setigerum'' {{small|(DC.) Webb & Berthel.}} | 1836 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=A | ≡ hom. |- | ''Papaver somniferum'' proles ''setigerum'' {{small|(DC.) Rouy & Foucaud}} | 1893 |data-sort-value=C | prole | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=A | ≡ hom. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''stipitatum'' {{mali|(Husenot) Alef.}} | 1866 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' convar. ''tarbagataicum'' {{mala|(Basil.) Posuda.}} | 1975 |data-sort-value=G | konvarijetet | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' f. ''trobojna'' {{small|Kuntze}} | 1887 |data-sort-value=F | forma | subsp. ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''valdesetosum'' {{small|(Maire) Maire}} | 1964 |data-sort-value=D | raznolikost | subsp. ''setigerum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver somniferum'' var. ''violiflorum'' {{mala|Posuda.}} | 1975 |data-sort-value=D | sorta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver stipitatum'' {{mala|Hussenot}} | 1835 |data-sort-value=A | vrsta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- | ''Papaver sylvestre'' {{mala|Godr.}} | 1854 |data-sort-value=A | vrsta | podvrsta ''somniferum'' |data-sort-value=B | = het. |- !colspan=4 style="text-align: left;" | Napomene: ≡ [[homotipski sinonim]] ; = [[heterotipski sinonim]] |} ===Kultivari === ''P.&nbsp;somniferum'' ima veoma dugu tradiciju upotrebe, počevši od neolita. Ovaj dugi vremenski period omogućio je razvoj širokog spektra različitih oblika. Ukupno postoji 52 botaničke [[sorta (botanika)|sorte]].<ref name="Dittbrenner-2009"/> Uzgoj ''P. somniferum'' suočava se s izazovom uzrokovanim kontradiktornim ciljevima uzgoja za ovu vrstu.<ref name="Dittbrenner-2009"/> S jedne strane, za medicinsku upotrebu potreban je vrlo visok sadržaj [[alkaloid]]a. Globalna potražnja za alkaloidima i njihovim farmaceutskim derivatima porasla je posljednjih godina. Stoga postoji potreba za razvojem kultivara s visokim prinosom opijuma.<ref name="Yadav-2006">{{Cite journal |last1=Yadav |first1=Hemant K. |last2=Shukla |first2=S. |last3=Singh |first3=S. P. |date=16. 8. 2006 |title=Genetic Variability and Interrelationship Among Opium and its Alkaloids in Opium Poppy (Papaver Somniferum L.) |journal=Euphytica |volume=150 |issue=1–2 |pages=207–214 |bibcode=2006Euphy.150..207Y |doi=10.1007/s10681-006-9111-x |issn=0014-2336 |s2cid=25242061}}</ref> S druge strane, prehrambena [[industrija]] zahtijeva da sadržaj alkaloida bude što je moguće niži.<ref name="Dittbrenner-2009">{{Cite journal |last=Dittbrenner |first=A. |date=2009 |title=Variability of alkaloid content in Papaver somniferum L . |journal=Journal of Applied Botany and Food Quality |volume=107 |pages=103–107}}</ref> Također postoje mnoge ukrasne sorte odabrane zbog boje ili broja [[latica]] ili drugih karakteristika. Postoje sorte s dvostrukim cvjetovima, često nazivane božurom ili 'paeoniflorum' u nizu boja. Postoje čak i sorte odabrane zbog oblika svojih čahura, kao što je 'Hen and Chickens' s manjim mahunama oko veće središnje čahure.<ref>{{cite book |last1=Grey-Wilson |first1=Christopher |url=https://archive.org/details/poppiesguidetopo0000grey |title=Poppies : A Guide to the Poppy Family in the Wild and in Cultivation |date=1993 |publisher=Timber Press |isbn=978-0-88192-232-5 |location=Portland, Oregon |pages=72, 132–137 |access-date=28. 12. 2025 |url-access=registration}}</ref> ==Upotreba== Ovaj mak se uzgaja kao poljoprivredna kultura u velikim razmjerima, za jednu od tri primarne svrhe; za proizvodnju sjemena, za proizvodnju [[opijum]]a za upotrebu uglavnom u farmaceutskoj industriji,<ref name="Bradsher-2014">{{cite news |last1=Bradsher |first1=Keith |date=19. 7. 2014 |title=Shake-Up on Opium Island |url=https://www.nytimes.com/2014/07/20/business/international/tasmania-big-supplier-to-drug-companies-faces-changes.html |access-date=8. 1. 2018 |work=The New York Times}}</ref> i za proizvodnju drugih [[alkaloid]]a (uglavnom [[tebain]]a i [[oripavin]]a) koje farmaceutske kompanije prerađuju u lijekove poput [[hidrokodon]]a i [[oksikodon]]a.<ref name="Bradsher-2014"/> Svaki od ovih ciljeva ima posebne sorte koje su usmjerene na jedno od ovih preduzeća, a napori u uzgoju (uključujući [[biotehnologija|biotehnološke]]) su u kontinuitetu u toku.<ref name="Bradsher-2014"/><ref name="Gaevskii-1999">{{cite journal |last=Gaevskii |first=A.V. |date=1999 |title=On the intraspecies classification of opium poppy (Papaver somniferum L.) |journal=Khimiko-Farmatsevticheskii Zhurnal |volume=33 |issue=3 |pages=32–36 |doi=10.1007/BF02508453 |s2cid=9716321}}</ref><ref name="Chaturvedi-2014">{{cite journal |last=Chaturvedi |first=Nidarshana |date=2014 |title=Latex-less opium poppy: cause for less latex and reduced peduncle strength) |url=http://staff.cimap.res.in/PublicationFiles/Physiologia_Plantarum_50436.pdf |journal=Physiologia Plantarum |volume=150 |issue=3 |pages=436–445 |bibcode=2014PPlan.150..436C |doi=10.1111/ppl.12086 |pmid=24033330 |access-date=7. 1. 2018}}</ref> Relativno mala količina sjemena ''P. somniferum'' također se komercijalno proizvodi u ukrasne svrhe. Danas je uzgojeno mnogo [[kultivar]]a koji ne proizvode značajnu količinu opijuma.<ref name="UniWisconsin"/><ref name="Gaevskii-1999"/> Kultivar 'Sujata' uopće ne proizvodi [[lateks]].<ref name="Chaturvedi-2014"/> Ova diferencijacija ima snažne implikacije na pravnu politiku koja se odnosi na uzgoj biljke.<ref name="Gaevskii-1999"/> {{gallery|mode=packed |Coquelicots - Parc floral 6.JPG| Biljka tipičnog sivkastozelenog izgleda |Opium poppy.jpg|[[Cvijet]] |Schlafmohn Papaver somniferum 2019-06-17 13-19-31 (C).jpg| Krupni plan središta cvijeta |Opium pod cut to demonstrate fluid extraction1.jpg| Kapsula koja pokazuje [[lateks]] ([[opijum]]) koji se izlučuje iz reza |Poppy-seeds.jpg| Krupni plan sjemenke bijelog maka }} ===Sjemenke maka i ulje=== {{glavni|Sjemenke maka}} [[Datoteka:3mohn z01.JPG|thumb| Sušene plave, sive i bijele sjemenke maka koje se koriste za peciva u [[Njemačka|Njemačkoj]].]] [[Slika:Makowiec.jpg|thumb|Poljski [[makowiec (pecivo)|makowiec]], [[rolnica od orašastih plodova]] punjena pastom od maka]] Mak ''Papaver somniferum'' je važna namirnica i izvor [[makovo ulje|ulja od maka]], jestivog ulja koje ima mnogo upotreba. Sjemenke sadrže vrlo niske nivoe opijata, a ulje koje se iz njih ekstrahuje sadrži još manje.<ref>{{cite web |date=7. 1. 1998 |title=Papaver somniferum |url=https://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Papaver_somniferum.html |website=New Crop Resource Online Program |publisher=Purdue University}}</ref> I ulje i ostatak sjemena imaju i komercijalnu upotrebu. Makova pogačica, kao ostatak presanja ulja, može se koristiti kao hrana za različite [[životinje]], poput [[goveda]].<ref>{{Cite journal |last1=Knutsen |first1=Helle Katrine |last2=Alexander |first2=Jan |last3=Barregård |first3=Lars |last4=Bignami |first4=Margherita |last5=Brüschweiler |first5=Beat |last6=Ceccatelli |first6=Sandra |last7=Cottrill |first7=Bruce |last8=Dinovi |first8=Michael |last9=Edler |first9=Lutz |last10=Grasl-Kraupp |first10=Bettina |last11=Hogstrand |first11=Christer |last12=Hoogenboom |first12=Laurentius |last13=Nebbia |first13=Carlo Stefano |last14=Oswald |first14=Isabelle P |date=16. 5. 2018 |title=Update of the Scientific Opinion on opium alkaloids in poppy seeds |journal=EFSA Journal |volume=16 |issue=5 |pages=e05243 |doi=10.2903/j.efsa.2018.5243 |pmc=7009406 |pmid=32625895 |collaboration=EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain (CONTAM)}}</ref> Posebno u vrijeme mitarenja peradi i ukrasnih ptica, pogača je hranjiva i odgovara njihovim posebnim potrebama. Pored stočne hrane, mak nudi i druge nusproizvode. Naprimjer, stabljika biljke može se koristiti za energetske brikete i pelet za grijanje.<ref name="Wilfried-2000">{{Cite book |last1=Wilfried |first1=Ahrens |title=Mohn: Sorten, Anbau, Rezepte |url=https://archive.org/details/mohnsortenanbaur0000wilf |last2=Sneyd |first2=Jan |date=2000 |publisher=Ulmer |isbn=978-3-8001-3112-9 |location=Stuttgart |oclc=76179514 |lang=de}}</ref> Mak se koristi kao hrana u mnogim kulturama. Pekari ga mogu koristiti cijelog za ukrašavanje svojih proizvoda ili ga mogu samljeti i pomiješati sa šećerom kao slatki nadjev. Ima kremast i orašasti okus, a kada se koristi s mljevenim kokosom, sjemenke pružaju jedinstvenu i bogatu bazu za kari. Može se suho pržiti i samljeti za upotrebu u mokrom kaariju (curry pasta) ili suhom curryju.<ref>{{cite web |title=Mahanandi " Gasagasalu ~ Bendakaaya |url=http://www.nandyala.org/mahanandi/?p=941 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221103083002/http://www.nandyala.org/mahanandi/?p=941 |archive-date=3. 11. 2022 |access-date=30. 12. 2011 |publisher=Nandyala.org}}</ref> ===Opijati=== {{glavni|Opijum}} [[Datoteka:Poppies-seeds-dry.png|thumb|Sušene čahure i stabljike maka (tanjir) i sjemenke (zdjela)]] Opijumski mak je glavni izvor opijuma, sušenog [[lateks]]a koji proizvode čahure sjemena iz [[jajnik (botanika)|jajnika]]. Opijum sadrži klasu prirodnih alkaloida poznatih kao [[opijati]], koji uključuju [[morfin]], [[kodein]], [[tebain]], [[oripavin]], [[papaverin]] i [[noskapin]].<ref>{{cite journal |first1=Aparna |last1=Singh |first2=Ivette M. |last2=Menéndez-Perdomo |first3=Peter J. |last3=Facchini |doi=10.1007/s11101-019-09644-w |year=2019 |title=Benzylisoquinoline alkaloid biosynthesis in opium poppy: an update |journal=Phytochem Rev |volume=18 |issue=6 |pages=1457–1482 |bibcode=2019PChRv..18.1457S }}</ref><ref>{{cite journal |first1=Ivette M. |last1=Menéndez-Perdomo |first2=Jillian M. |last2=Hagel |first3=Peter J. |last3=Facchini |doi=10.1002/jms.4683 |year=2021 |title=Benzylisoquinoline alkaloid analysis using high-resolution Orbitrap LC-MS<sup>n</sup> |journal=J Mass Spectrom |volume=56 |issue=2 |article-number=e4683 |pmid=33410198 }}</ref> Specifični epitet ''somniferum'' znači "uspavljujući", što se odnosi na [[sedativ]]na svojstva nekih od ovih opijata.<ref name="Bryant">Bronwen Jean Bryant and Kathleen Mary Knights {{google books|TQV6sLzYsOYC|Pharmacology for Health Professionals|page=290}}</ref> Opijati se ekstrahuju iz opijuma. [[Lateks]] se cijedi iz rezova napravljenih na zelenim sjemenskim mahunama i sakuplja se nakon sušenja. Tinktura opijuma ili [[laudanum]], koja se sastoji od opijuma [[rastvor]]enog u [[alkohol]]u ili mješavini alkohola i vode, jedan je od mnogih neodobrenih lijekova koje reguliše američka [[Administracija za hranu i lijekove]] (FDA). Njegov marketing i distribucija nastavljaju se jer je njegova historijska upotreba prethodila Federalnom zakonu o hrani, lijekovima i kozmetici iz 1938.<ref name="IJPC-2006">{{cite web |title=Unapproved Drugs, What's the Big Deal? |url=http://www.ijpc.com/RxTriad/pdf/RxTriad_V09_N02_Sample.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20100705075733/http://www.ijpc.com/rxtriad/pdf/RxTriad_V09_N02_Sample.pdf |archive-date=5. 7. 2010 |access-date=3. 1. 2009 |publisher=International Journal of Pharmaceutical Compounding, Winter 2006}}</ref> Tinktura opijuma B.P., koja sadrži 1% w/v bezvodnog [[morfin]]a, također ostaje u [[Britanska farmakopeja|Britanskoj farmakopeji]],<ref>''The Extra Pharmacopeia Martindale''. Vol. 1, 24th edition. London: The Pharmaceutical Press, 1958, page 924.</ref> [[Lista kontroliranih droga u Ujedinjenom Kraljevstvu|navedenih kao supstanca klase A]] prema [[Zakonu o zloupotrebi droga iz 1971.]]. Morfin je dominantan alkaloid koji se nalazi u kultiviranim sortama opijumskog maka koje se koriste za proizvodnju opijuma.<ref name="INCB">{{cite web |title=International Narcotics Control Bureau, Technical Reports, 2008, Part IV, Statistical information on narcotic drugs |url=http://www.incb.org/pdf/technical-reports/narcotic-drugs/2008/part_four_All_2008.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301174402/http://www.incb.org/pdf/technical-reports/narcotic-drugs/2008/part_four_All_2008.pdf |archive-date=1. 3. 2012 |access-date=30. 12. 2011}}</ref> Ostale [[sorta (botanika)|sorte]] proizvode minimalno opijuma ili ga uopšte ne proizvode, kao što je vrsta Sujata bez lateksa. Sorte koje ne sadrže opijum, a uzgajaju se za proizvodnju droga, imaju visok nivo tebaina ili oripavina. Rafiniraju se u droge poput [[oksikodon]]a. Sirovi opijum sadrži oko 8–14% morfina po suhoj težini, ili više u visokoprinosnim sortama.<ref name="Kapoor-1995"/> Koristi se direktno i/ili kao prirodni opioidi [[kodein]], [[papaverin]], [[tebain]] i/ili [[sinteza|polusintetski]] [[buprenorfin]], [[diamorfin|diamorfin (heroin)]], [[dihidromorfon]], [[oksikodon]] i/ili [[Sintetička biologija|sintetski]]: [[alfentanil]], [[fentanil]], [[metadon]], [[petidin]], [[remifentanil]], [[tapentadol]]. Sintetički derivati opijuma sadrže sve sintetičke sastojke – neki od poznatijih sintetskih opijata uključuju: [[atarax]], [[demerol]], [[dilaudid]], [[fentanil]], [[lortab]], [[metadon]], [[Hidrokodon]]/[[paracetamol|norco]].<ref>{{cite journal|author1=Hasan Pathan|author2=John Williams|title=Basic opioid pharmacology: an update|journal=[[Br J Pain.]]|publication-date=februar 2012|volume=6|issue=1|pages=11–16 |doi=10.1177/2049463712438493 |pmid=26516461 |pmc=4590096 }}</ref> Centri za liječenje pružaju alternativnu (drugačiju) listu <ref name=opium.org>{{cite web|url=https://www.opium.org/list-opiates-derived-opium-poppy.html|title=List of Opiates That Are Derived from the Opium Poppy|date=23. 12. 2016 |publisher=opium.org, American Addiction Centers| }}</ref>}} ===Proizvodnja=== {| class="wikitable" style="float:right; clear:left; width:18em; text-align:center;" ! colspan=2|Proizvodnja maka – 2018 |- ! style="background:#ddf; width:75%;"| Zemlja ! style="background:#ddf; width:25%;"| <small>([[tona]]s)</small> |- | {{flag|Turska}} || 26.991 |- | {{flag|Češka}} || 13.666 |- | {{flag|Španija}} || 12.360 |- | {{flag|UN}} ''''Svijet''' || '''76.240''' |- |colspan=2 style="text-align:left;"|<small>Izvor: [[FAOSTAT]] of the [[United Nations]]<ref name="FAOSTAT-2019">{{cite web |date=2019 |title=Poppy seed production in 2018, Crops/Regions/World list/Production Quantity (pick lists) |url=http://faostat3.fao.org/browse/Q/QC/E |archive-url=https://web.archive.org/web/20161122053717/http://faostat3.fao.org/browse/Q/QC/E |archive-date=22. 11. 2016 |access-date=28. 11. 2020 |publisher=UN Food and Agriculture Organization, Corporate Statistical Database (FAOSTAT)}}</ref></small> |} ====Hrana==== U 2018. godini, svjetska proizvodnja maka za konzumaciju iznosila je 76.240 [[tona]] , a prednjačila je [[Turska]] sa 35% ukupne svjetske proizvodnje (tabela). Proizvodnja i trgovina makom podložne su fluktuacijama uglavnom zbog nestabilnih prinosa. Performanse većine [[genotip]]ova vrste ''Papaver somniferum'' vrlo su podložne promjenama u okolini.<ref>{{Cite journal |last1=Yadav |first1=H. |last2=Shukla |first2=S. |last3=Singh |first3=S. |year=2007 |title=Assessment of genotype × environment interactions for yield and morphine content in opium poppy (Papaver somniferumL.) |journal=Acta Agronomica Hungarica |volume=55 |issue=3 |pages=331–338 |doi=10.1556/AAgr.55.2007.3.9}}</ref> Ovakvo ponašanje dovelo je do stagnacije tržišne vrijednosti maka između 2008. i 2009. godine kao posljedica visokih zaliha, lošeg vremena i lošeg kvaliteta.<ref>{{cite journal |last1=Procházka |first1=Petr |last2=Smutka |first2=Lubos |date=30. 6. 2012 |title=Czech Republic as an Important Producer of Poppy Seed |url=http://purl.umn.edu/131361 |journal=AGRIS On-Line Papers in Economics and Informatics |volume=4 |issue=2 |pages=35–47 |access-date=15. 11. 2018}}</ref> Vodeći svjetski uvoznik maka je [[Indija]] (16.000 tona), a slijede [[Rusija]], [[Poljska]] i [[Njemačka]].<ref>{{cite web |last1=Sergeeva |first1=Anna |title=Global Poppy Seed Market – The Czech Republic Is the Key Producing Country |url=https://www.indexbox.io/blog/global-poppy-seed-market/ |access-date=15. 11. 2018 |website=Index Box}}</ref> Ulje maka ostaje nišni proizvod zbog nižeg prinosa u poređenju s konvencionalnim [[uljarica]]ma.<ref>{{cite journal |last1=Frick |first1=Claudia |last2=Hebeisen |first2=Thomas |date=2005 |title=Mohn als alternative Ölpflanze |journal=AGRARForschung |volume=12 |issue=1 |pages=4–9}}</ref> ====Medicina==== [[Australija]] ([[Tasmanija]]), [[Turska]] i [[Indija]] glavni su proizvođači maka u medicinske svrhe i lijekova na bazi maka, kao što su [[morfij]] ili [[kodein]].<ref name="Yadav-2006" /><ref>{{cite web |author=Dicker, Jason |title=The Poppy Industry in Tasmania |url=http://www.launc.tased.edu.au/online/sciences/agsci/alkalo/popindus.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20111211054348/http://www.launc.tased.edu.au/online/sciences/agsci/alkalo/popindus.htm |archive-date=11. 12. 2011 |access-date=2. 9. 2009 |work=University of Tasmania}}</ref> ''The New York Times'' izvijestio je 2014. godine da je [[Tasmanija]] najveći proizvođač kultivara maka koji se koriste za proizvodnju [[tebain]]a (85% svjetske proizvodnje) i [[oripavin]]a (100% svjetske proizvodnje). Tasmanija je također imala 25% svjetske proizvodnje opijuma i kodeina.<ref name="Bradsher-2014"/> ===Restrikcije=== [[Slika:Poppy Fields - geograph.org.uk - 1361923.jpg|thumb|upright=1.3|Polja opijumskog maka u blizini [[Metheringham]]a, Lincolnshire, [[Engleska]]. Na polju su također vidljivi crveni [[Papaver rhoeas|poljski mak]], još jedna srodna vrsta maka koja često raste uz ''P. somniferum'' kao korov]] U većem dijelu [[Srednja Evropa|srednje]] i [[Istočna Evropa|istočne Evrope]], mak se obično koristi za tradicionalne peciva i kolače, a uzgoj maka u cijeloj regiji je legalan, iako [[Njemačka]] zahtijeva dozvolu.<ref>Ursula Heinzelmann (2008) ''Food Culture in Germany'' p. 48</ref> Od januara 1999. godine u [[Ćeška|Češkoj Republici]], prema ''Zakonu o supstancama koje izazivaju ovisnost 167/1998 Sb.'', mak koji raste na poljima većim od 100 m<sup>2</sup> podliježe obavezi prijavljivanja lokalnoj carinskoj upravi.<ref>167/1998 Sb. Zákon o návykových látkách a o změně některých dalších zákonů, Czech Republic, effective since 1 January 1999; § 29 effective since 1 January 1999; § 29</ref><ref>[https://www.celnisprava.cz/cz/o-nas/informace-dle-zak-c-1061999sb/zivotni-situace/Stranky/ohlasovaci-povinnost-pestitelu-maku-a-konopi-podle-par-29-zakona-c-1671998-sb-o-navykovych-latkach.aspx Ohlašovací povinnost pěstitelů máku a konopí podle par. 29 zákona č. 167/1999 Sb., o návykových látkách] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240420073414/https://www.celnisprava.cz/cz/o-nas/informace-dle-zak-c-1061999sb/zivotni-situace/Stranky/ohlasovaci-povinnost-pestitelu-maku-a-konopi-podle-par-29-zakona-c-1671998-sb-o-navykovych-latkach.aspx |date=20. 4. 2024 }}, Celní správa (Custom Service of the Czech Republic), 19. 6. 2014</ref> Ekstrakcija opijuma iz biljaka je zakonom zabranjena (§ 15 slovo d/ zakona). Također je zabranjeno uzgajati sorte sa više od 0,8% morfina u suhoj materiji njihovih [[Kapsula (plod)|kapsula]], isključujući u istraživačke i eksperimentalne svrhe (§24/1b/ zakona). Naziv „češki plavi mak“ odnosi se na plavo sjeme maka koje se koristi za hranu ([[kolač]]e). [[Ujedinjeno Kraljevstvo]] ne zahtijeva dozvolu za uzgoj opijumskog maka, ali zahtijeva za ekstrakciju opijuma za medicinske proizvode.<ref>{{cite web |author=Phillip, Rhodri, & Barry Wigmore |date=14. 7. 2007 |title=The painkilling fields: England's opium poppies that tackle the NHS morphine crisis |url=https://www.standard.co.uk/hp/front/the-painkilling-fields-englands-opium-poppies-that-tackle-the-nhs-morphine-crisis-6597885.html |archive-url=https://archive.today/20130505140353/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23404311details/The%20painkilling%20fields:%20England's%20opium%20poppies%20that%20tackle%20the%20NHS%20morphine%20crisis/article.do |archive-date=5. 5. 2013 |access-date=2. 9. 2009 |url-status=live |work=Evening Standard}}</ref> Kada je [[Evropska unija]] pokušala zabraniti uzgoj 'Papaver somniferum' od strane privatnih osoba u malom obimu (kao što su lični vrtovi), građani u zemljama EU u kojima se mak konzumira u velikim količinama, poput zemalja u centralno-istočnoj regiji, snažno su se usprotivili planu, što je uzrokovalo promjenu kursa [[EU]]. U [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]], [[opijum]]ski mak i makove slamke su zabranjeni.<ref>{{cite web |date=2008 |title=Authorized Sources of Narcotic Raw Materials, 21 CFR Part 1312; Docket No. DEA-282F, RIN 1117-AB03 |url=https://www.deadiversion.usdoj.gov/fed_regs/rules/2008/fr0206.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20221103083003/https://www.deadiversion.usdoj.gov/fed_regs/rules/2008/fr0206.htm |archive-date=3. 11. 2022 |access-date=13. 9. 2017 |publisher=Drug Enforcement Administration, US Department of Justice}}</ref> Budući da je opijumski mak legalan iz kulinarskih ili estetskih razloga, mak su nekada uzgajali kao tržišnu kulturu farmeri u Kaliforniji. Zakon o uzgoju maka u Sjedinjenim Državama je donekle dvosmislen,<ref>{{cite web |title=Bulletin on Narcotics – 1950 Issue 3 – 002 |url=http://www.unodc.org/unodc/en/data-and-analysis/bulletin/bulletin_1950-01-01_3_page003.html#s009 |access-date=30. 12. 2011 |publisher=UNODC}}</ref><ref>{{cite web |title=Controlled Substances Import and Export Act |url=https://www.fda.gov/RegulatoryInformation/Legislation/ucm148751.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090710011353/http://www.fda.gov/RegulatoryInformation/Legislation/ucm148751.htm |archive-date=10. 7. 2009 |access-date=30. 12. 2011 |publisher=US Food and Drug Administration}}</ref><ref>{{cite web |title=21 U.S.C. § 188: US Code – Section 188 TO 188N: Repealed. Pub. L. 91-513, title III, Sec. 1101(a)(7), Oct. 27, 1970, 84 Stat. 1292 |url=http://codes.lp.findlaw.com/uscode/21/6/188%20to%20188n |access-date=30. 12. 2011 |publisher=Codes.lp.findlaw.com}}</ref> navodi se da svaki opijumski mak treba proglasiti ilegalnim, osim ako su poljoprivrednici dobili državnu [[licenca|dozvolu]]. Član 3. Zakona o kontroli opijumskog maka navodi: <blockquote>Nezakonito je da svaka osoba koja nije vlasnik licence koja joj ovlašćuje proizvodnju opijumskog maka, koju joj je propisno izdao Sekretar za finansije u skladu s odredbama ovog Zakona, proizvodi opijumski mak ili dozvoljava proizvodnju opijumskog maka na ili na bilo kojem mjestu koje je u njenom vlasništvu, koje zauzima, koristi ili kontroliše.</blockquote> To je dovelo do Pobune protiv maka i do toga da je Biro za narkotike uhapsio svakoga ko je sadio opijumski mak i prisilio na uništavanje polja maka svakoga ko je prkosio zabrani uzgoja maka.<ref>{{cite journal |author=Harry J. Anslinger |year=1959 |title=The traffic in narcotic drugs: The implementation of treaty obligations in regulating the traffic in narcotic drugs |url=http://www.wcl.american.edu/journal/lawrev/08/anslinger.pdf?rd=1 |journal=The American University Law Review |volume=8 |pages=112–116 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120401175114/http://www.wcl.american.edu/journal/lawrev/08/anslinger.pdf?rd=1 |archive-date=1. 4. 2012 |access-date=31. 10. 2011}}</ref><ref>{{Cite journal |author=Young, Richard |date=septembar 1952 |title=The development of international law |url=https://books.google.com/books?id=ha4oHkIiIuUC&q=opium+poppy+control+act+of+1944&pg=PA780 |journal=American Bar Association Journal |volume=38 |pages=778–80 |doi=<!--Citation bot -->}}</ref> Iako je štampa tog vremena favorizirala [[Federalni biro za narkotike]], država [[Kalifornija]] podržavala je poljoprivrednike koji su uzgajali opijumski mak za svoje sjeme koje se koristilo u hrani poput mafina od maka. Danas je ovo područje prava ostalo nejasno i donekle kontroverzno u Sjedinjenim Državama.<ref>{{cite web |last1=Richter |first1=Skip |title=Poppin' Up Poppies |url=http://www.texasgardener.com/pastissues/sepoct07/Poppies.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20190104183830/http://www.texasgardener.com/pastissues/sepoct07/Poppies.html |archive-date=4. 1. 2019 |access-date=20. 5. 2021 |website=Texas Gardener}}</ref> Zakon o kontroli opijumskog maka iz 1942. godine ukinut je 27. oktobra 1970.<ref>{{cite web |title=United States Code: Title 21,188 to 188n. Repealed. Pub. L. 91–513, title III, 1101(a)(7), Oct. 27, 1970, 84 Stat. 1292 &#124; LII / Legal Information Institute |url=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/21/188- |access-date=30. 12. 2011 |publisher=Law.cornell.edu}}</ref><ref>{{cite web |title=21 USC Chapter 6 – Narcotic Drugs 01/03/2007 |url=http://www.joffelaw.com/uscode/21C6.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306102240/http://www.joffelaw.com/uscode/21C6.html |archive-date=6. 3. 2014 |access-date=30. 12. 2011 |publisher=Joffelaw.com}}</ref> Prema saveznom [[Zakon o kontroliranim supstancama|Zakonu o kontroliranim supstancama]], opijumski mak i makova slama navedeni su kao [[Lista droga iz Priloga II (SAD)|Droge iz Priloga II]] pod ACSN 9630. Većina država također koristi ovu klasifikaciju prema jedinstvenom krivičnom zakoniku. Posjedovanje droge iz Priloga II je savezno i državno krivično djelo. [[Kanada]] zabranjuje posjedovanje, traženje ili nabavku opijumskog maka (''Papaver somniferum''), njegovih preparata, derivata, [[alkaloid]]a i [[soli]], iako je napravljen izuzetak za sjemena maka.<ref>{{cite web |date=4. 4. 2018 |title=Controlled Drugs and Substances Act 1996 |url=http://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/c-38.8/ |access-date=20. 6. 2018 |publisher=Justice Laws Website, Government of Canada}}</ref> U nekim dijelovima [[Australija|Australije]], uzgoj ''P. somniferum'' je ilegalan, ali u [[Tasmanija|Tasmaniji]] se uzgaja oko 50% svjetske ponude.<ref>{{cite web |date=2016 |title=Poppy Regulation Act |url=https://dpir.nt.gov.au/primary-industry/agricultural-developments/agricultural-developments-poppy-regulation-act |archive-url=https://web.archive.org/web/20190628133514/https://dpir.nt.gov.au/primary-industry/agricultural-developments/agricultural-developments-poppy-regulation-act |archive-date=28. 6. 2019 |access-date=13. 9. 2017 |publisher=Department of Primary Industry and Resources, Northern Territory Government, Australia}}</ref> U [[Novi Zeland|Novom Zelandu]] je legalno uzgajati opijumski mak, sve dok se ne koristi za proizvodnju kontroliranih droga. {{Citat| Član 9(4) Zakona o zloupotrebi droga navodi: "Optužba prema pododjeljku (1) ''[Uzgoj zabranjenih biljaka]'' smatrat će se odbranom ako optužena osoba dokaže da je zabranjena biljka na koju se optužba odnosi bila vrste ''Papaver somniferum'' i da nije bila namijenjena da bude izvor bilo koje kontrolirane droge ili da nije razvijana kao soj iz kojeg bi se mogla proizvesti kontrolirana droga." <ref>{{cite web |title=New Zealand Legislation: Misuse of Drugs Act 1975 |url=http://legislation.govt.nz/act/public/1975/0116/latest/DLM436264.html?search=sw_096be8ed80861bf8_Papaver+somniferum_25&p=1&sr=1 |access-date=7. 7. 2012}}</ref>}} [[Singapur]], [[UAE]] i [[Saudijska Arabija]] su među zemljama koje zabranjuju čak i posjedovanje maka, ne samo uzgoj biljaka za njega.<ref>{{cite web |title=5 Recent Food Bans from Around the World |url=https://www.femina.in/lifestyle/in-the-news/5-recent-food-bans-from-around-the-world-357.html |access-date=8. 1. 2018 |work=The Times of India}}</ref> U [[Ujedinjeni Arapski Emirati|Ujedinjenim Arapskim Emiratima]] uzgoj opijumskog maka je ilegalan, kao i posjedovanje maka. Najmanje jedan muškarac je zatvoren zbog posjedovanja maka dobivenog iz peciva.<ref>{{cite news |author=McGrath, Ginny |date=8. 2. 2008 |title=Travellers who 'smuggle' poppy seeds face Dubai jail |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/travel/news/article3333905.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20111010125643/http://www.timesonline.co.uk/tol/travel/news/article3333905.ece |archive-date=10. 10. 2011 |access-date=2. 9. 2009 |work=The Times |location=UK}}</ref> UAE imaju dugu zatvorsku kaznu za svakoga ko posjeduje sjeme maka.<ref>{{cite web |title=Travel Warning – Khas Khas (Poppy Seed) Imprisonment in UAE |url=http://www.hoax-slayer.com/khas-khas-poppy-seed-warning.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20170619080132/http://www.hoax-slayer.com/khas-khas-poppy-seed-warning.shtml |archive-date=19. 6. 2017 |access-date=8. 1. 2018 |publisher=Brett M.Christensen}}</ref> [[Mjanmar]] zabranjuje uzgoj u određenim provincijama. Na sjeveru Mjanmara zabrane su okončale stoljetnu tradiciju uzgoja opijumskog maka. Između 20.000 i 30.000 bivših uzgajivača maka napustilo je regiju [[Kokang]] kao rezultat zabrane 2002.<ref>[http://www.tni.org/briefing/golden-triangle-rubber-belt page 4 of the Drug Policy Briefing nr. 29] by the Transnational Institute</ref> Ljudi iz regije [[Država Wa|Wa]], gdje je zabrana uvedena 2005. godine, pobjegli su u područja gdje je uzgoj opijuma još uvijek moguć. U [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]], uzgoj opijumskog maka je strogo zabranjen.<ref>[https://www.nongmin.com/news/NEWS/FLD/CNT/291598/view 양귀비·대마 재배 땐 '큰일'…관상용 한포기도 절대 안돼]</ref> ===Historija=== {{glavni|Opijum}} Upotreba opijumskog maka prethodi pisanoj historiji. Proizvodnja i upotreba opijuma bila je poznata [[minojska civilizacija|drevnim Minojcima]].<ref>{{cite journal |last1=Askitopoulou |first1=Helen |last2=Ramoutsaki |first2=Ioanna A |last3=Konsolaki |first3=Eleni |year=2002 |title=Archaeological evidence on the use of opium in the Minoan world |journal=International Congress Series |volume=1242 |pages=23–29 |doi=10.1016/S0531-5131(02)00769-0}}</ref> Njegov sok su kasnije nazvali "opion" od strane [[drevna Grčka|starih Grka]]. Engleski naziv zasnovan je na [[latinski|latinskoj]] adaptaciji grčkog oblika. Dokazi o ranom uzgoju opijumskog maka otkriveni su kroz male botaničke ostatke pronađene u regijama [[Mediteran]]a i zapadno od [[rijeka Rajna|rijeke Rajne]], a datiraju još iz perioda prije otprilike 5000. godine prije nove ere.<ref>{{Cite journal |last1=Salavert |first1=Aurélie |last2=Zazzo |first2=Antoine |last3=Martin |first3=Lucie |last4=Antolín |first4=Ferran |last5=Gauthier |first5=Caroline |last6=Thil |first6=François |last7=Tombret |first7=Olivier |last8=Bouby |first8=Laurent |last9=Manen |first9=Claire |last10=Mineo |first10=Mario |last11=Mueller-Bieniek |first11=Aldona |date=20. 11. 2020 |title=Direct dating reveals the early history of opium poppy in western Europe |journal=Scientific Reports |language=en |volume=10 |issue=1 |page=20263 |bibcode=2020NatSR..1020263S |doi=10.1038/s41598-020-76924-3 |issn=2045-2322 |pmc=7679390 |pmid=33219318 |doi-access=free}}</ref> Ovi uzorci pronađeni na raznim [[neolit]]skim nalazištima pokazuju nevjerovatno rano uzgajanje i prirodno širenje biljke širom zapadne Evrope. Opijum se koristio za liječenje [[astma|astme]], želučanih bolesti i lošeg [[vid]]a. Opijum je postao glavna kolonijalna roba, krećući se legalno i ilegalno kroz trgovinske mreže na [[Indijski potkontinent|indijskom potkontinentu]], [[Kolonijalna historija Sjedinjenih Američkih Država|Kolonijalnim Sjedinjenim Američkim Državama]], [[dinastija Qing|Kini Qing]] i drugim zemljama.<ref name="Farooqui-2016">{{cite journal |last1=Farooqui |first1=Amar |date=decembar 2016 |title=The Global Career of Indian Opium and Local Destinies |url=http://www.scielo.br/pdf/alm/n14/2236-4633-alm-14-00052.pdf |journal=Almanack |issue=14 |pages=52–73 |doi=10.1590/2236-463320161404 |access-date=5. 9. 2018 |doi-access=free}}</ref> Članovi [[Istočnoindijska kompanija|Istočnoindijske kompanije]] vidjeli su trgovinu opijumom kao investicijsku priliku počevši od 1683.<ref name="Asthana-1954">{{cite journal |vauthors=Asthana SN |date=1954 |title=The Cultivation of the Opium Poppy in India |url=https://www.unodc.org/unodc/en/data-and-analysis/bulletin/bulletin_1954-01-01_3_page002.html#s020 |journal=Bulletin on Narcotics |issue=3 |access-date=5. 9. 2018}}</ref> U 1773., guverner [[Bengal]]a uspostavio je monopol na proizvodnju bengalskog opijuma, u ime uprave Istočnoindijske kompanije. Uzgoj i proizvodnja indijskog opijuma dodatno su centralizirani i kontrolirani nizom zakona izdatih između 1797. i 1949. godine.<ref name="Asthana-1954"/><ref name="Deming-2011">{{cite journal |last1=Deming |first1=Sarah |date=2011 |title=The Economic Importance of Indian Opium and Trade with China on Britain's Economy, 1843–1890 |url=https://www.whitman.edu/Documents/Academics/Economics/Working%20Paper%20Contents/WP_25.pdf |journal=Economic Working Papers |volume=25 |issue=Spring |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112023133/https://www.whitman.edu/Documents/Academics/Economics/Working |archive-date=12. 11. 2020 |access-date=5. 9. 2018}}</ref> Trgovci Istočnoindijske kompanije uravnotežili su ekonomski deficit od uvoza kineskog čaja, prodajom indijskog opijuma koji je krijumčaren u Kinu prkoseći zabranama vlade dinastije Qing. Ova trgovina dovela je do [[Prvi opijumski rat|Prvog]] i [[Drugi opijumski rat|Drugog opijumskog rata]].<ref name="Farooqui-2016"/><ref name="Deming-2011"/><ref name="Rinde-2018">{{cite journal |last1=Rinde |first1=Meir |date=2018 |title=Opioids' Devastating Return |url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/opioids-devastating-return |journal=Distillations |volume=4 |issue=2 |pages=12–23 |access-date=23. 8. 2018}}</ref><ref name="Mills-2016">{{Cite journal |last1=Mills |first1=James H. |date=2016 |title=Review of 'Opium and Empire in Southeast Asia: Regulating Consumption in British Burma' |url=https://www.recensio.net/rezensionen/zeitschriften/reviews-in-history/2016/october/opium-and-empire-in-southeast-asia |journal=Reviews in History |series=Cambridge imperial and post-colonial studies |publisher=Palgrave Macmillan |doi=10.14296/RiH/2014/2010 |isbn=978-0-230-29646-6 |access-date=5. 9. 2018 |doi-access=free}}</ref> Mnogi moderni pisci, posebno u 19. stoljeću, pisali su o opijumskom maku i njegovim efektima, posebno [[Thomas de Quincey]] u djelu ''[[Ispovijesti engleskog jedeča opijuma]]''. Francuski romantični kompozitor [[Hector Berlioz]] koristio je opijum za inspiraciju, naknadno stvarajući svoju [[Fantastična simfonija|Fantastičnu simfoniju]]. U ovom djelu, mladi umjetnik se predozira opijumom i doživljava niz vizija svoje neuzvraćene [[ljubav]]i. U SAD-u, [[Administracija za suzbijanje droga]] izvršila je raciju na imanje [[Thomas Jefferson|Thomasa Jeffersona]] u Monticello-u 1987. godine. Uklonili su biljke maka koje su kontinuirano bile zasađene tamo otkako je Jefferson bio živ i koristio opijum iz njih. Zaposleni u fondaciji također su uništili predmete iz suvenirnice poput majica s prikazom maka i paketića naslijeđenog [[sjeme]]na.<ref name="AlterNet-2010">{{cite journal |date=2. 3. 2010 |title=How the DEA Scrubbed Thomas Jefferson's Monticello Poppy Garden from Public Memory |url=https://www.alternet.org/story/145872/how_the_dea_scrubbed_thomas_jefferson%27s_monticello_poppy_garden_from_public_memory |url-status=live |journal=AlterNet |archive-url=https://web.archive.org/web/20181204005754/https://www.alternet.org/story/145872/how_the_dea_scrubbed_thomas_jefferson%27s_monticello_poppy_garden_from_public_memory |archive-date=4. 12. 2018 |access-date=7. 1. 2018}}</ref> ==Kultura== Opijumski mak (cvijet i plod) pojavljuje se na grbu [[Kraljevski koledž anesteziologa|Kraljevskog koledža anesteziologa]]. === Književnost === ==== More maka ==== {{Glavni|More maka}} More maka, fiktivni roman [[Amitav Ghosh|Amitava Ghosha]], koristi opijumski mak kao centralnu temu kroz cijelu naraciju, s glavnim okruženjem polja maka u [[ravnica rijeke Ganges|ravnici rijeke Ganges]].<ref>{{Cite book |last=Ghosh |first=Amitav |title=Sea of Poppies |date=14. 10. 2008 |publisher=Viking Press |isbn=978-0-374-17422-4 |location=India}}</ref> {{clear}} ==Reference== {{refspisak}} ==Dodatni izvori== * {{Cite book |last=Rätsch |first=Christian |title=The Encyclopedia of Psychoactive Plants, Enthnopharmacology and Its Applications |url=https://archive.org/details/encyclopediaofps0000rats |date=2005 |publisher=Park Street Press |isbn=978-0-89281-978-2 |location=Rochester, Vermont |translator=John R. Baker, with assistance from Annabel Lee and Cornelia Ballent |oclc=57007969 |orig-date=German edition: 1998}} ==Vaanjski linkovi== {{Commons category|Papaver somniferum}} *[https://vizyonpara.com/hashas-yetistiriciligi/ ''Grow Papaver Somniferum''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260124231640/https://vizyonpara.com/hashas-yetistiriciligi/ |date=24. 1. 2026 }} from vizyonpara.com *[http://www.maltawildplants.com/PAPV/Papaver_somniferum_subsp_setigerum.php Comprehensive profile for ''Papaver somniferum''] from MaltaWildPlants.com *[http://opioids.com/opium/faq.html Opium FAQ v1.0] from Opioids.com *[https://web.archive.org/web/20090426104305/http://www.shaps.hawaii.edu/drugs/dea20026/dea20026.html Opium Poppy Cultivation and Heroin Processing in Southeast Asia] from the School of Pacific and Asian Studies {{Dead link|date=juli 2022}} *[http://www.tni.org/briefing/downward-spiral "Downward Spiral – Banning Opium in Afghanistan and Burma", Transnational Institute TNI, Debate Paper, June 2005] *[http://www.tni.org/report/withdrawal-symptoms-golden-triangle-4 "Withdrawal Symptoms in the Golden Triangle – A Drugs Market in Disarray" TNI Paper by Tom Kramer et al.] * Chouvy P.A., 2009, [https://web.archive.org/web/20111026180046/http://www.geopium.org/opium_uncovering_politics_poppy_chouvy_ibtauris_harvard.htm "Opium. Uncovering the Politics of the Poppy"], London, I.B. Tauris (Cambridge, Harvard University Press: 2010) {{Opioidi}} {{Ljekovito bilje i gljive}} {{Taxonbar|from=Q131584}} {{Authority control}} [[Kategorija:Bilje]] [[Kategorija:Ljekovito bilje]] [[Kategorija:Morfin]] [[Kategorija:Opijum]] [[Kategorija:Enteogeni]] [[Kategorija:Soma (piće)]] [[Kategorija:Papaver|somniferum]] [[Kategorija:Biljke opisane 1753. godine]] [[Kategorija:Taksoni koje je imenovao Carl Linnaeus]] [[Kategorija:Ukrasne biljke]] [[Kategorija:Botanika]] l7iuwuj9r45bedq6fhttogoqx2fc3e8 Ollga Plumbi 0 535117 3899391 3894447 2026-06-21T09:51:49Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899391 wikitext text/x-wiki {{Infokutija politički vođa | ime = Ollga Plumbi | slika = | opis_slike = | datum_rođenja = 1898. | mjesto_rođenja = Lupckë, [[Permet]], [[Osmansko Carstvo]] | datum_smrti = 1984. | nacionalnost = [[Albanci|Albanka]] | politička_stranka = | zanimanje = političarka, novinarka, spisateljica, učiteljica, aktivistkinja | poznata_po = ranom feminističkom djelovanju u Albaniji }} '''Ollga Plumbi''' (1898–1984), poznata i pod pseudonimom '''Shpresa''', bila je albanska političarka, novinarka, spisateljica, učiteljica, feministkinja i aktivistkinja. Smatra se jednom od prvih istaknutih feministkinja u Albaniji, naročito zbog javnog pisanja o položaju žena i rodnoj ravnopravnosti tokom 1930-ih godina.<ref name="tt">{{Cite web |url=https://www.tiranatimes.com/ollga-plumbi-the-woman-from-the-future/ |title=Ollga Plumbi – The Woman from the Future |publisher=Tirana Times |date=2025 |access-date=31. 5. 2026}}</ref> == Biografija == Rođena je 1898. u selu Lupckë kod [[Permet]]a, tada u sastavu [[Osmansko Carstvo|Osmanskog Carstva]]. Nakon smrti muža, u mladosti je emigrirala na Zapad kako bi radila i brinula se o porodici. Kasnije se vratila u Albaniju, gdje se uključila u društveni, kulturni i politički život.<ref>{{Cite web|url=http://arkivi.peshkupauje.com/2015/06/feministet-e-para-shqiptare|title=Feministet e para shqiptare &#124; Peshku pa ujë|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201042707/http://arkivi.peshkupauje.com/2015/06/feministet-e-para-shqiptare|archive-date=1. 12. 2017|url-status=dead|access-date=3. 5. 2017}}</ref> Tokom 1936. i 1937. pisala je za časopis ''Bota e Re'', u kojem su objavljivali i drugi progresivni albanski autori, među njima [[Migjeni]] i Selim Shpuza. U svojim tekstovima bavila se položajem žena, društvenom nejednakošću i potrebom za širim građanskim pravima. Posebno se ističe njen tekst o feminizmu i albanskom društvu, u kojem je položaj žena povezivala s pitanjem ljudskih prava.<ref name="tt" /> Tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] priključila se antifašističkom pokretu. Nakon rata izabrana je za predsjednicu Antifašističkog vijeća žena Albanije. Na izborima 1945. izabrana je za zastupnicu u Narodnom parlamentu Albanije i bila je među prvim ženama koje su ušle u albanski parlament.<ref>{{Cite web |url=https://www.equalfuture-eurasia.org/womens-representation-in-politics-and-public-administration/albania |title=Women’s Representation in Politics and Public Administration: Albania |publisher=Equal Future Eurasia |access-date=31. 5. 2026 }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/dossier/shqip%C3%ABria-68-vjet-votime-me-presione-vjedhje-manipulime-dhun%C3%AB-pranga-e-krime|title=Shqipëria, 68 vjet votime me presione, vjedhje, manipulime, dhunë, pranga e krime|website=Sot.com.al|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203085004/https://sot.com.al/dossier/shqip%C3%ABria-68-vjet-votime-me-presione-vjedhje-manipulime-dhun%C3%AB-pranga-e-krime|archive-date=3. 2. 2019|url-status=dead|accessdate=11. 3. 2019}}</ref> Iako je u poratnom periodu imala značajnu javnu ulogu, ubrzo je uklonjena s političkih funkcija i potisnuta iz javnog života. Uprkos tome, nastavila je pisati o feminizmu, emancipaciji žena i rodnoj ravnopravnosti.<ref name="tt" /> Umrla je 1984. godine. == Reference == {{Refspisak}} {{DEFAULTSORT:Plumbi, Ollga}} [[Kategorija:Albanski pisci]] [[Kategorija:Rođeni 1898.]] [[Kategorija:Umrli 1984.]] ttjhf8gdupkhm9c3thx4rfok6747726 Odra (Kupa) 0 535137 3899375 3894437 2026-06-21T08:27:09Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3899375 wikitext text/x-wiki {{Infokutija rijeka | ime = Odra | slika = | veličina_slike = | slika_alt = | opis_slike = | slika_karta = | veličina_karte = | karta_alt = | karta_opis = | mapframe = yes | mapframe-line = on | mapframe-shape = none | mapframe-point = none | izvorno_ime = | izvorno_ime_jezik = | drugo_ime = | izvor = nastaje od nekoliko izvora podzemnih intersticijskih voda aluvijalnih nanosa sjeverno od [[Velika Gorica|Velike Gorice]]<ref>{{Cite web |url=http://www.ptice.hr/iba12.htm |title=Arhivirana kopija |access-date=2. 6. 2026 |archive-date=27. 1. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100127085352/http://www.ptice.hr/iba12.htm |url-status=dead }}</ref> | izvor_koordinate = | ušće = [[Kupa]], kod [[Odra Sisačka|Odre Sisačke]] | ušće_koordinate = {{coord|45.494444|16.354444|type:river_region:HR|display=it}} | progresija = [[Kupa]] ⤴ [[Sava]] ⤴ [[Dunav]] → [[Crno more]] | države kroz koje protiče = [[Hrvatska]] | lokacija = [[Velika Gorica]], [[Sisak]] | etimologija = | dužina = 45 | dužina_km = | dužina_mi = | nadmorska visina izvora = 103 | nadmorska visina ušća = 95 | prosječni protok = | sliv = [[Crno more|Crnomorski]] | površina sliva = 604 | riječni_sistem = | lijeve_pritoke = | desne_pritoke = Buna i Lekenik | prazno_ime = | prazno_info = | plovnost = Nije plovna }} '''Odra''' je [[rijeka]] u [[Hrvatska|Hrvatskoj]], lijevi pritok rijeke Kupe koja u dužini od 45&nbsp;km teče kroz [[Turopolje]] i [[Odransko polje]]. == Opis == Izvorište rijeke Odre nije tačno definisano. Prije melioracijskih zahvata izvorištem se smatrala rijeka [[Lomnica]],<ref>{{Cite web|url=https://www.forumgorica.com/turopolje/odra-gdje-izvire/msg47980/|title=Gdje izvire Odra|website=www.forumgorica.com|access-date=2. 6. 2026}}</ref> koja izvire na istočnim obroncima [[Plješevica|Plješivice]] na nadmorskoj visini od 240&nbsp;m. No melioracijski i protupoplavni zahvati značajno su izmijenili tok rijeke Lomnica te se ona sada ulijeva u kanal Sava-Odra kod sela [[Mraclin]]. Kanal Sava-Odra utječe u rijeku Odru u blizini sela Veleševec. Danas se izvorištem rijeke smatra područje između [[Donje Podotočje|Donjeg Podotočja]] i [[Čičke Poljane]] gdje se spaja više lokalnih potoka: Kosnica, Ribnica i Siget. Ti su potoci neaktivni toekom sušnih razdoblja pa je i količina vode u rijeci tada znatno manja. Sam tok rijeke Odre prekinut je kanalom Sava-Odra već na šestom kilometru od mjesta njenog nastanka. Njene se vode u Čičkoj Poljani, kod sifona Odra, skreću u melioracijski kanal a djelomično se propuštaju u kanal. Sam kanal spaja se s kanalom Sava-Odra kod mjesta [[Veleševec]]. Južno od kanala tok rijeke je gotovo netaknut. U blizini Kazneno-popravnog zavoda Turopolje eksploatiše se šljunak što je dovelo do stvaranja umjetnih jezera. Rijeka nakon toga ulazi u šume [[Turopoljski lug|Turopoljskog luga]] i osim ušća odteretnog kanala njenih 38&nbsp;km toka su ostali netaknuti. Kako je visinska razlika između izvorišta rijeke i njenog ušća mala, rijeka je sklona izlijevanju iz svog korita. Na putu od Čičke Poljane do ušća, rijeka prima nekoliko pritoka s desne strane, od kojih su najznačiji potoci Buna i Lekenik, koji izviru u Vukomeričkim goricama. Rijeka od svog novog izvorišta pored Čičke Poljane do ušća ima dužinu od približno 45&nbsp;km. Ako se rijeka Lomnica i dalje uzima u obzir kao glavni izvorišni rukavac Odre, onda je ukupna dužina rijeke oko 83&nbsp;km. Površina porječja rijeke 604&nbsp;km<sup>2</sup>.<ref>{{Cite web|url=http://www.zastita-prirode-smz.hr/odransko-polje/|title=Zaštićena područja - Odransko polje - Javna ustanova za upravljanje zaštićenim prirodnim vrijednostima Sisačko-moslavačke županije|website=www.zastita-prirode-smz.hr|access-date=2. 6. 2026}}</ref> Svojim tokom protiče kroz nizinu, rubom šume ili kroz šumu. Od kanala Sava-Odra, pa do sela Odra Sisačka uz njen tok nema naselja. Bogata je i životinjskim svijetom (dabrovi, ribe, barske kornjače, zmije bjelouške). Vlažne livade Odranskog polja predstavljaju najvažnije područje gniježđenja kosca (Crex crex) u Hrvatskoj i Europi, a poplavne šume hrasta lužnjaka stanište su štekavca (Haliaeetus albicilla). == Reference == {{Refspisak}} {{Hidrografija Hrvatske}} [[Kategorija:Rijeke u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Pritoke Kupe]] 9ph0001glaciu0bguevxha4zdseiuh3 Ricco Groß 0 535236 3899261 3899228 2026-06-20T15:48:58Z AnToni 2325 /* Svjetsko prvenstvo */ 3899261 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ricco Groß | slika = Ricco_Gross_-_22-01-2010.jpg | opis_slike = | puno_ime = Ricco Groß | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}}<br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|08|22}} | mjesto_rođenja = [[Schlema]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac, biatlonski trener | godine_aktivnosti = | visina = 178 | težina = 76 | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = SG Dynamo Zinnwald, SC Ruhpolding | trener = [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritz Fischer]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2007. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''5''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006.]]) | medalje_OI = '''8''' | zlato_OI = 4 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''15''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991.|1991]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007.]]) | medalje_SP = '''20''' | zlato_SP = 9 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1990/1991.|1990/91.]] | pobjede_SK = '''9''' | plasman_SK = {{plainlist| '''2.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''5.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1999/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''2.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98]], [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni starta}}: '''4.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 24 | pobjede_u_dis = {{plainlist| * '''1''' – sprint * '''3''' – pojedinačno * '''4''' – potjera * '''1''' – masovni start }} <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991.|SP 1991.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (mješovito)|štafeta mj.]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 4 | 3 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 9 | 5 | 6 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 4. 6. 2026. }} '''Ricco Groß''' rođen 22. augusta 1970. u [[Schlema|Schlemi]] u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|četverostruki olimpijski prvak]] i devetostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] u biatlonu. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|2]] | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|2]] | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|6]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|17]] | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|4]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|11]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|6]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|12]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|1]] |} Groß je nastupio pet puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] Osvojio je četiri zlatne, tri srebrne i jednu bronzanu medalju. Na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] osvojio je prvu, srebrnu medalju u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|utrci sprinta na 10 km]], kada je s jednim promašajem i 15.7&nbsp;s zaostatka bio sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|njemačkog]]{{Njemačka I/Z}} biatlonca [[Mark Kirchner|Marka Kirchnera]]. U [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|štafeti]] na istim igrama s [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]], [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]] i [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritzom Fischerom]] osvojio je prvu zlatnu s 22.8&nbsp;s prednosti iza selekcije [[Ujedinjeni tim na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Ujedinjenog tima]]{{Ujedinjeni tim}} u sastavu: [[Valerij Medvedcev]], [[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]], [[Valerij Kirijenko]] i [[Sergej Čepikov]]. Drugu srebrnu osvojio je na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1994.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|utrci sprinta na 10 km]], kada je s jednim promašajem i 6.0&nbsp;s zaostatka bio sporiji od [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruskog]] biatlonca [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]], a drugu zlatnu osvojio u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] s 1:01.5&nbsp;min prednosti iza selekcije [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Rusije]] u sastavu: [[Vladimir Dračev]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]], [[Valerij Kirijenko]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je treću zlatnu. Bronzanu medalju osvojio je na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s dva promašaja i 56.0&nbsp;s zaostatka bio sporiji od [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveškog]] biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], te treću srebrnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Michael Greisom]] s prednošću od 20.9&nbsp;s ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ruske štafete]] u sastavu: [[Ivan Čerezov]], [[Sergej Čepikov]], [[Pavel Rostovcev]] i [[Nikolaj Kruglov]], osvojio je četvrtu zlatnu medalju. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1991}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – 10 km|16]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – ekipno (muškarci)|4]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 10 km|64]] | | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|55]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|3]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|9]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|12]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|6]] | style="background:#dce5e5;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|34]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|26]] | | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|7]] | | style="background:#dce5e5;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|2]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | style="background:#dce5e5;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|2]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|6]] | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|8]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|9]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|6]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|27]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|4]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|11]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|22]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|4]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|29]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|7]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|6]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (mješovito)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} | | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|9]] | | | | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|3]] | |} Groß je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991.|SP 1991.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] nastupio 15 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je devet zlatnih, pet srebrnih i šest bronzanih medalja. Prvu, zlatnu medalju osvojio je na SP 1991. u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritzom Fischer]] s prednošću od 1:28.3&nbsp;min ispred sovjetske štafete u sastavu: [[Jurij Kaškarov]], [[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] osvojio je drugu zlatnu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Markom Kirchner]]om i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] s prednošću od 12.0&nbsp;s iza francuske štafete u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]; te prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|utrci na 10 km]], bez promašaja i sa zaostatkom od 5.2&nbsp;s u odnosu na pobjednika francuskog biatlonca [[Patrice Bailly-Salins|Patrica Bailly-Salinsa]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Godinu kasnije na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; te četvrtu u u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|utrci na 20 km]], bez promašaja i s prednošću od 35.5&nbsp;s u odnosu na drugoplasiranog bjeloruskog biatlonca [[Oleg Riženkov|Olega Riženkova]] Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] osvojio je jednu zlatnu i jednu srebrnu medalju: zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je bez promašaja i s prednošću od 27.2&nbsp;s bio brži u odnosu na drugoplasiranog njemačkog biatlonca [[Frank Luck|Franka Lucka]]; a srebrnu u u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20 km]], bez promašaja i sa zaostatkom od 8.7&nbsp;s u odnosu na pobjednika njemačkog biatlonca [[Sven Fischer|Svena Fischera]]. Drugu bronzanu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Najbolji uspjeh postigao je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] osvajanjem dvije zlatne, jedne srebrne i jedne bronzane medalje. Srebrnu medalju osvojio je u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|utrci na 10 km]], s jednim promašajem i sa zaostatkom od 50.7&nbsp;s u odnosu na pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije prvu zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i s prednošću od 12.0&nbsp;s u odnosu na drugoplasiranog norveškog biatlonca [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; U [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|utrci na 20 km]] osvojio je bronzanu medalju s tri promašaja i sa zaostatkom od 1:25.9&nbsp;min u odnosu na pobjednika norveškog biatlonca [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; a drugu zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|narednom prvenstvu]] ponovo je osvojio dvije zlatne, te jednu srebrnu medalju: Srebrnu medalju osvojio je u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|utrci na 10 km]], bez promašaja i sa zaostatkom od 9.1&nbsp;s u odnosu na pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]; dan kasnije prvu zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i s prednošću od 13.3&nbsp;s u odnosu na drugoplasiranog francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]; U [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] je osvojio drugu zlatnu s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i prednošću od 15.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Do kraja karijere osvojio je još tri bronzane medalje. Dvije na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005]]: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|utrci na 20 km]] s dva promašaja i sa zaostatkom od 26.9&nbsp;s u odnosu na pobjednika češkog biatlonca [[Roman Dostál|Romana Dostála]], te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] s [[Uschi Disl]], [[Kati Wilhelm]] i [[Michael Greis|Michaelom Greisom]] i zaostatkom od 34.2&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Olga Piljova]], [[Svjetlana Išmuratova]], [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="17" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1990/1991.|1990/91.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07]] |- |7||30||11||5||8||7||4||2||4||8||9||7||3||3||6||8||26 |} {{clear}} Prvi nastup Großa u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1990/1991.|1990/91.]] u [[Les Saisies]]u 13. decembra 1990. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio 22-o mjesto. Ukupno je pobijedio devet puta u utrkama Svjetskog kupa, a u štafetnim i ekipnim utrkama je pobijedio 24 puta. == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti u martu 2007. i započeo trenersku obuku na trenerskoj akademiji Njemačkog olimpijskog sportskog saveza u [[Köln]]u, koju je uspješno završio 2010. Istovremeno, od sezone [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|Svjetskog kupa u biatlonu 2007/08.]] do kraja sezone [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] radio je kao stručni komentator za njemačku javnu televiziju [[ARD.]] Primarno je pratio muške utrke, dok je [[Uschi Disl]] preuzela istu ulogu za ženske utrke.. === Trenerska karijera === Nakon završetka obuke, Ricco Groß preuzeo je svoju prvu trenersku poziciju za [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezonu 2010./11]] kao pomoćni trener njemačke ženske reprezentacije uz [[Gerald Hönig|Geralda Höniga]]. Nakon neuspjeha u olimpijskoj [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|sezoni 2013/14]], smijenjen je s te pozicije i trenirao je njemačku reprezentaciju [[IBU kup]]a u sezoni 2014/15. Dana 22. maja 2015. Groß je najavio kraj suradnje s Njemačkim skijaškim savezom. Preselio se u Rusiju kao glavni trener muške reprezentacije, koju je vodio [[Anton Šipuljin]]. Pod njegovim vodstvom, ruska reprezentacija postala je [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (muškarci)|svjetski prvak u štafeti 2017.]] i osvojila je [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|Svjetski kup]] u štafeti u istoj sezoni. Großov rad zasjenila su otkrića o [[doping]]u iz [[McLarenov izvještaj|McLarenovog izvještaja]], što je rezultiralo time da je samo minimalnom sastavu dopušteno sudjelovanje na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] pod neutralnom zastavom. Kasnije su se iz njegova vremena kao glavnog trenera pojavile i optužbe protiv ruskih sportaša. Nakon Zimskih igara, Ricco Groß postao je selektor austrijske muške reprezentacije za [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|sezonu 2018./19.]]<ref>{{cite web|author=Christoph Nister |url=https://www.krone.at/1682024 |title=Eine Legende wird neuer Trainer! |publisher=[[Kronen Zeitung|krone.at]] |date=30. 3. 2018|access-date=21. 8. 2018|language=de}}</ref> Nakon [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Zimskih olimpijskih igara 2022.]], gdje Austrija prvi put od 2006. nije osvojila medalju, [[Austrijski skijaški savez]] (ÖSV) nije obnovio Großov ugovor.<ref>{{cite web|author=[[Austria Presse Agentur|APA]] |url=https://www.derstandard.at/story/2000134239372/ricco-gross-muss-nach-saisonende-als-oesv-maennertrainer-gehen |title=Ricco Groß muss nach Saisonende als ÖSV-Männertrainer gehen |publisher=[[DerStandard.at]] |date=18. 3. 2022|access-date=16. 5. 2022|language=de}}</ref> U maju 2022. Groß je predstavljen kao novi glavni selektor slovenske reprezentacije, koja uključuje i mušku i žensku reprezentaciju. Njegovi pomoćni treneri bili su prethodni glavni selektor, [[Janez Marič]], za muškarce i [[Boštjan Klavžar]] za žene.<ref>{{cite web |author= |url=http://sloski.si/32323-2/ |title=Biatlonska reprezentanca se je z novim vodstvom zbrala na Pokljuki |work=sloski.si |date=16. 5. 2022 |language=sl |access-date=16. 5. 2022}}</ref> Nakon [[Svjetski kup u biatlonu 2023/2024.|sezone 2023./24.]] njegov ugovor nije obnovljen iz financijskih razloga.<ref>{{cite web |author=sportschau.de |url=https://www.sportschau.de/wintersport/biathlon/biathlon-aus-ricco-gross-100.html |title=Auf Jobsuche: Aus in Slowenien für Biathlon-Coach Ricco Groß |access-date=4. 11. 2024|language=de}}</ref> Zatim je preuzeo novu poziciju regionalnog trenera u [[Lenzerheide]]u.<ref>{{cite web |author=Siegi Huber |url=https://www.chiemgau24.de/wintersport/biathlon/biathlon-neuer-job-und-aufklaerung-jetzt-spricht-ricco-gross-zr-93074125.html |title=Biathlon: Neuer Job und Aufklärung - Jetzt spricht Ricco Groß |work=chiemgau24.de |date=16. 5. 2024 |access-date=19. 9. 2024|language=de}}</ref> Od 2026. Groß je odgovoran za streljaštvo sa švicarskom reprezentacijom.<ref>{{cite web | url=https://www.tagesspiegel.de/sport/biathlon-ricco-gross-wird-weltcup-trainer-in-der-schweiz-15565601.html | title=Biathlon: Ricco Groß wird Weltcup-Trainer in der Schweiz | work=[[Der Tagesspiegel|tagesspiegel.de]] | date=6. 5. 2026 |access-date=7. 5. 2026|language=de}}</ref> == Nagrade == {{sekcija}} == Privatni život == Oženjen je s Kathrin od 1994. i imaju trojicu sinova: [[Marco Groß|Marca]] rođenog 1995, koji je takođe biatlonac; Simona (rođenog 1998.) i [[Gabriel Groß|Gabriela]] [[Brzo klizanje|klizača]] (rođenog 2004.).<ref>{{Cite web |title=Die sportliche Groß-Familie von Ruhpolding |url=https://www.berchtesgadener-anzeiger.de/startseite_artikel,-die-sportliche-grossfamilie-von-ruhpolding-_arid,504393.html |access-date=5. 12. 2025 |website=www.berchtesgadener-anzeiger.de |language=de}}</ref> [[Vodnik]] je u njemačkom [[Bundeswehr]]u.<ref>{{Cite web |title=Groß, Ricco {{!}} Bundesstiftung zur Aufarbeitung der SED-Diktatur |url=https://www.bundesstiftung-aufarbeitung.de/de/recherche/kataloge-datenbanken/biographische-datenbanken/ricco-gross |access-date=5. 12. 2025 |website=www.bundesstiftung-aufarbeitung.de |language=de}}</ref> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|158}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-20 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-potjera}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{DEFAULTSORT:Groß, Ricco}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Schlema]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Njemački biatlonski treneri]] lfrrvy1p5ipa33ivu2s9up0rl0myk6z Sven Fischer 0 535405 3899262 3899231 2026-06-20T15:49:14Z AnToni 2325 3899262 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Sven Fischer | slika = Sven_Fischer_2012_in_Ruhpolding.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|04|16}} | mjesto_rođenja = [[Schmalkalden]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac | godine_aktivnosti = | visina = | težina = | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = WSV Oberhof O5 | trener = [[Mark Kirchner]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2007. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]]) | medalje_OI = '''8''' | zlato_OI = 4 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''14''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007.]]) | medalje_SP = '''20''' | zlato_SP = 7 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] | pobjede_SK = '''33''' | plasman_SK = {{plainlist| '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97]], [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]], [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93]], [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94]], [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98]], [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 24 | pobjede_u_dis = {{plainlist| * '''13''' – sprint * '''6''' – pojedinačno * '''10''' – potjera * '''4''' – masovni start }} <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 206.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 206.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 4 | 2 | 2 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 7 | 6 | 7 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 19. 06. 2026. }} ''' Sven Fischer''' rođen 16. aprila 1971. u [[Schmalkalden]]u u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, četverostruki [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] i sedmostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]], te dvostruki [[Spisak pobjednika Svjetskog kupa u biatlonu|osvajač]] [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskog kupa u biatlonu]]. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|3]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|7]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|16]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|29]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|29]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|2]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|12]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|17]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|1]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|3]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|17]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|1]] |} Fischer je nastupio četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] za [[Njemačka na olimpijskim igrama|Njemačku]]. Osvojio je četiri zlatne, dvije srebrne i dvije bronzane medalje. Prvu, bronzanu medalju osvojio je na ZOI 1994 u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]] s dva promašaja i zaostatkom od 16.6&nbsp;s iza pobjednika [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruskog biatlonca]] [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergeja Tarasova]]; a šest dana kasnije prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruske štafete]] u sastavu: [[Valerij Kirijenko]], [[Vladimir Dračev]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Sergej Čepikov]]. Drugu zlatnu na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Prvu srebrnu medalju je osvojio na ZOI 2002. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] s jednim promašajem i zaostatkom od 28.9&nbsp;s iza pobjednika [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveškog biatlonca]] [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], a drugu na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na ZOI 2006. osvojio je dvije zlatne i jednu bronzanu medalju: Prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] bez promašaja i prednošću od 8.2&nbsp;s iza drugoplasiranog [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|norveškog biatlonca]] [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; četiri dana kasnije bronzanu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]] s četiri promašaja i zaostatkom od 15.6&nbsp;s iza pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog biatlonca]] [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasnea]]. U [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Greisom]] s prednošću od 20.9&nbsp;s ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ruske štafete]] u sastavu: [[Ivan Čerezov]], [[Sergej Čepikov]], [[Pavel Rostovcev]] i [[Nikolaj Kruglov]], osvojio je drugu, te ukupno četvrtu zlatnu medalju. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 10 km|20]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|1]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|3]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|26]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|19]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|6]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|23]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|4]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|2]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|7]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|1]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|13]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|5]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|3]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|2]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|11]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|2]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|11]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|4]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|2]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|2]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|6]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} | | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|43]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – masovni start (muškarci)|5]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|3]] |} Sven Fischer je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] nastupio 14 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je sedam zlatnih, šest srebrnih i sedam bronzanih medalja. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]], s [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritzom Fischerom]], [[Steffen Hoos|Steffenom Hoosom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu zlatnu s 34.0&nbsp;s prednosti u odnosu na drugoplasirani ruski tim u sastavu: [[Aleksej Kobeljev]], [[Valerij Kirijenko]], [[Sergej Ložkin]] i [[Sergej Čepikov]], a na istom prvenstvu prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]], s 3:07.5&nbsp;min zaostatka u odnosu na italijansku štafeta u sastavu: [[Wilfried Pallhuber]], [[Johann Passler]], [[Pieralberto Carrara]] i [[Andreas Zingerle]]. Drugu zlatnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 12.0&nbsp;su odnosu na francusku štafetu u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najuspješniji je bio na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999]], kada je osvojio dvije zlatne i jednu brronzanu medalju: Bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 40.9&nbsp;s bio sporiji od njemačkog biatlonca [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i prednošću od 8.7&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; te zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s dva promašaja i prednošću od 9.9&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog ruskog biatlonca [[Vladimir Dračev|Vladimira Dračeva]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvojio je treću bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|narednom prvenstvu]] osvojio je dvije bronzane medalje: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i zaostatkom od 45.6&nbsp;s bio sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Pavel Rostovcev|Pavela Rostovceva]]; te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 18.4&nbsp;s bio brži od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Treću srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002]], zbog održavanja [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2022.]] u jedinoj disciplini utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], koja nije bila olimpijska disciplina, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 17.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Četvrtu srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 49.1&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; te šestu zlatnu [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 15.7&nbsp;min u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je sedmu zlatnu medalju. Petu srebrnu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|sprintu na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 10.5&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije šestu bronzanu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjeri]] s tri promašaja i zaostatkom od 50.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; a sedam dana kasnije u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], šestu srebrnu kada je s tri promašaja i zaostatkom od 11.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="18" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] |- |6||style="background:#dce5e5;"|2||18||style="background:#f8e6c4;"|3||style="background:#f7f6a8;"|1||style="background:#f8e6c4;"|3||style="background:#f7f6a8;"|1||style="background:#f8e6c4;"|3||5||4||10||9||style="background:#dce5e5;"|2||style="background:#f8e6c4;"|3||6 |} {{clear}} <!-- Prvi nastup Fischera u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1986/1987.|1986/87.]] u [[Antholz]]u 18. januara 1987. u štafeti s [[Birk Anders|Birkom Andersom]], [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]] i [[Raik Dittrich|Raikom Dittrichom]], kada su osvojili treće mjesto. Ukupno je pobijedio devet puta u pojedinačnim disciplinama, a sedam puta u štafeti. --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|154}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-10 km}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-20 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu - 15 km (masovni start)}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-tim}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Pobjednici Svjetskog kupa u biatlonu}} {{IBU Kuća slavnih}} {{DEFAULTSORT:Fischer, Sven}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Biografije, Schmalkalden]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 1qywrsa09s4g7eawdtyqoaczjhnlz4x 3899263 3899262 2026-06-20T15:50:17Z AnToni 2325 /* Svjetsko prvenstvo */ 3899263 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Sven Fischer | slika = Sven_Fischer_2012_in_Ruhpolding.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|04|16}} | mjesto_rođenja = [[Schmalkalden]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac | godine_aktivnosti = | visina = | težina = | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = WSV Oberhof O5 | trener = [[Mark Kirchner]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2007. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]]) | medalje_OI = '''8''' | zlato_OI = 4 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''14''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007.]]) | medalje_SP = '''20''' | zlato_SP = 7 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] | pobjede_SK = '''33''' | plasman_SK = {{plainlist| '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97]], [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]], [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93]], [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94]], [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98]], [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 24 | pobjede_u_dis = {{plainlist| * '''13''' – sprint * '''6''' – pojedinačno * '''10''' – potjera * '''4''' – masovni start }} <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 206.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 206.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 4 | 2 | 2 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 7 | 6 | 7 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 19. 06. 2026. }} ''' Sven Fischer''' rođen 16. aprila 1971. u [[Schmalkalden]]u u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, četverostruki [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] i sedmostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]], te dvostruki [[Spisak pobjednika Svjetskog kupa u biatlonu|osvajač]] [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskog kupa u biatlonu]]. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|3]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|7]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|16]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|29]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|29]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|2]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|12]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|17]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|1]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|3]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|17]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|1]] |} Fischer je nastupio četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] za [[Njemačka na olimpijskim igrama|Njemačku]]. Osvojio je četiri zlatne, dvije srebrne i dvije bronzane medalje. Prvu, bronzanu medalju osvojio je na ZOI 1994 u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]] s dva promašaja i zaostatkom od 16.6&nbsp;s iza pobjednika [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruskog biatlonca]] [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergeja Tarasova]]; a šest dana kasnije prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruske štafete]] u sastavu: [[Valerij Kirijenko]], [[Vladimir Dračev]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Sergej Čepikov]]. Drugu zlatnu na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Prvu srebrnu medalju je osvojio na ZOI 2002. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] s jednim promašajem i zaostatkom od 28.9&nbsp;s iza pobjednika [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveškog biatlonca]] [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], a drugu na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na ZOI 2006. osvojio je dvije zlatne i jednu bronzanu medalju: Prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] bez promašaja i prednošću od 8.2&nbsp;s iza drugoplasiranog [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|norveškog biatlonca]] [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; četiri dana kasnije bronzanu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]] s četiri promašaja i zaostatkom od 15.6&nbsp;s iza pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog biatlonca]] [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasnea]]. U [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Greisom]] s prednošću od 20.9&nbsp;s ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ruske štafete]] u sastavu: [[Ivan Čerezov]], [[Sergej Čepikov]], [[Pavel Rostovcev]] i [[Nikolaj Kruglov]], osvojio je drugu, te ukupno četvrtu zlatnu medalju. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 10 km|20]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|1]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|3]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|26]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|19]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|6]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|23]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|4]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|2]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|7]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|1]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|13]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|5]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|3]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|2]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|11]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|2]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|11]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|4]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|2]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|2]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|6]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} | | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|43]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – masovni start (muškarci)|5]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|3]] |} Sven Fischer je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] nastupio 14 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je sedam zlatnih, šest srebrnih i sedam bronzanih medalja. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]], s [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritzom Fischerom]], [[Steffen Hoos|Steffenom Hoosom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu zlatnu s 34.0&nbsp;s prednosti u odnosu na drugoplasirani ruski tim u sastavu: [[Aleksej Kobeljev]], [[Valerij Kirijenko]], [[Sergej Ložkin]] i [[Sergej Čepikov]], a na istom prvenstvu prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]], s 3:07.5&nbsp;min zaostatka u odnosu na italijansku štafeta u sastavu: [[Wilfried Pallhuber]], [[Johann Passler]], [[Pieralberto Carrara]] i [[Andreas Zingerle]]. Drugu zlatnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 12.0&nbsp;su odnosu na francusku štafetu u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najuspješniji je bio na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999]], kada je osvojio dvije zlatne i jednu brronzanu medalju: Bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 40.9&nbsp;s bio sporiji od njemačkog biatlonca [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i prednošću od 8.7&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; te zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s dva promašaja i prednošću od 9.9&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog ruskog biatlonca [[Vladimir Dračev|Vladimira Dračeva]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvojio je treću bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|narednom prvenstvu]] osvojio je dvije bronzane medalje: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i zaostatkom od 45.6&nbsp;s bio sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Pavel Rostovcev|Pavela Rostovceva]]; te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 18.4&nbsp;s bio brži od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Treću srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002]], zbog održavanja [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2022.]] u jedinoj disciplini utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], koja nije bila olimpijska disciplina, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 17.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Četvrtu srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 49.1&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; te šestu zlatnu [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 15.7&nbsp;min u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je sedmu zlatnu medalju. Petu srebrnu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|sprintu na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 10.5&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije šestu bronzanu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjeri]] s tri promašaja i zaostatkom od 50.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; a sedam dana kasnije u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], šestu srebrnu kada je s tri promašaja i zaostatkom od 11.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="18" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] |- |6||style="background:#dce5e5;"|2||18||style="background:#f8e6c4;"|3||style="background:#f7f6a8;"|1||style="background:#f8e6c4;"|3||style="background:#f7f6a8;"|1||style="background:#f8e6c4;"|3||5||4||10||9||style="background:#dce5e5;"|2||style="background:#f8e6c4;"|3||6 |} {{clear}} <!-- Prvi nastup Fischera u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1986/1987.|1986/87.]] u [[Antholz]]u 18. januara 1987. u štafeti s [[Birk Anders|Birkom Andersom]], [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]] i [[Raik Dittrich|Raikom Dittrichom]], kada su osvojili treće mjesto. Ukupno je pobijedio devet puta u pojedinačnim disciplinama, a sedam puta u štafeti. --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|154}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-10 km}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-20 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu - 15 km (masovni start)}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-tim}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Pobjednici Svjetskog kupa u biatlonu}} {{IBU Kuća slavnih}} {{DEFAULTSORT:Fischer, Sven}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Biografije, Schmalkalden]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 5zzgfbvtwn7xosa7gy88p3qpee5op05 3899266 3899263 2026-06-20T15:58:48Z AnToni 2325 /* Svjetski kup */ 3899266 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Sven Fischer | slika = Sven_Fischer_2012_in_Ruhpolding.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|04|16}} | mjesto_rođenja = [[Schmalkalden]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac | godine_aktivnosti = | visina = | težina = | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = WSV Oberhof O5 | trener = [[Mark Kirchner]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2007. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]]) | medalje_OI = '''8''' | zlato_OI = 4 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''14''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007.]]) | medalje_SP = '''20''' | zlato_SP = 7 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] | pobjede_SK = '''33''' | plasman_SK = {{plainlist| '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97]], [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]], [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93]], [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94]], [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98]], [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 24 | pobjede_u_dis = {{plainlist| * '''13''' – sprint * '''6''' – pojedinačno * '''10''' – potjera * '''4''' – masovni start }} <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 206.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 206.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 4 | 2 | 2 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 7 | 6 | 7 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 19. 06. 2026. }} ''' Sven Fischer''' rođen 16. aprila 1971. u [[Schmalkalden]]u u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, četverostruki [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] i sedmostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]], te dvostruki [[Spisak pobjednika Svjetskog kupa u biatlonu|osvajač]] [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskog kupa u biatlonu]]. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|3]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|7]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|16]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|29]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|29]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|2]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|12]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|17]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|1]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|3]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|17]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|1]] |} Fischer je nastupio četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] za [[Njemačka na olimpijskim igrama|Njemačku]]. Osvojio je četiri zlatne, dvije srebrne i dvije bronzane medalje. Prvu, bronzanu medalju osvojio je na ZOI 1994 u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]] s dva promašaja i zaostatkom od 16.6&nbsp;s iza pobjednika [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruskog biatlonca]] [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergeja Tarasova]]; a šest dana kasnije prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruske štafete]] u sastavu: [[Valerij Kirijenko]], [[Vladimir Dračev]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Sergej Čepikov]]. Drugu zlatnu na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Prvu srebrnu medalju je osvojio na ZOI 2002. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] s jednim promašajem i zaostatkom od 28.9&nbsp;s iza pobjednika [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveškog biatlonca]] [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], a drugu na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na ZOI 2006. osvojio je dvije zlatne i jednu bronzanu medalju: Prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] bez promašaja i prednošću od 8.2&nbsp;s iza drugoplasiranog [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|norveškog biatlonca]] [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; četiri dana kasnije bronzanu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]] s četiri promašaja i zaostatkom od 15.6&nbsp;s iza pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog biatlonca]] [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasnea]]. U [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Greisom]] s prednošću od 20.9&nbsp;s ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ruske štafete]] u sastavu: [[Ivan Čerezov]], [[Sergej Čepikov]], [[Pavel Rostovcev]] i [[Nikolaj Kruglov]], osvojio je drugu, te ukupno četvrtu zlatnu medalju. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 10 km|20]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|1]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|3]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|26]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|19]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|6]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|23]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|4]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|2]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|7]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|1]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|13]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|5]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|3]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|2]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|11]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|2]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|11]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|4]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|2]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|2]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|6]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} | | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|43]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – masovni start (muškarci)|5]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|3]] |} Sven Fischer je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] nastupio 14 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je sedam zlatnih, šest srebrnih i sedam bronzanih medalja. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]], s [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritzom Fischerom]], [[Steffen Hoos|Steffenom Hoosom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu zlatnu s 34.0&nbsp;s prednosti u odnosu na drugoplasirani ruski tim u sastavu: [[Aleksej Kobeljev]], [[Valerij Kirijenko]], [[Sergej Ložkin]] i [[Sergej Čepikov]], a na istom prvenstvu prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]], s 3:07.5&nbsp;min zaostatka u odnosu na italijansku štafeta u sastavu: [[Wilfried Pallhuber]], [[Johann Passler]], [[Pieralberto Carrara]] i [[Andreas Zingerle]]. Drugu zlatnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 12.0&nbsp;su odnosu na francusku štafetu u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najuspješniji je bio na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999]], kada je osvojio dvije zlatne i jednu brronzanu medalju: Bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 40.9&nbsp;s bio sporiji od njemačkog biatlonca [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i prednošću od 8.7&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; te zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s dva promašaja i prednošću od 9.9&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog ruskog biatlonca [[Vladimir Dračev|Vladimira Dračeva]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvojio je treću bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|narednom prvenstvu]] osvojio je dvije bronzane medalje: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i zaostatkom od 45.6&nbsp;s bio sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Pavel Rostovcev|Pavela Rostovceva]]; te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 18.4&nbsp;s bio brži od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Treću srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002]], zbog održavanja [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2022.]] u jedinoj disciplini utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], koja nije bila olimpijska disciplina, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 17.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Četvrtu srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 49.1&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; te šestu zlatnu [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 15.7&nbsp;min u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je sedmu zlatnu medalju. Petu srebrnu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|sprintu na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 10.5&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije šestu bronzanu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjeri]] s tri promašaja i zaostatkom od 50.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; a sedam dana kasnije u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], šestu srebrnu kada je s tri promašaja i zaostatkom od 11.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="18" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] |- |6||style="background:#dce5e5;"|2||18||style="background:#f8e6c4;"|3||style="background:#f7f6a8;"|1||style="background:#f8e6c4;"|3||style="background:#f7f6a8;"|1||style="background:#f8e6c4;"|3||5||4||10||9||style="background:#dce5e5;"|2||style="background:#f8e6c4;"|3||6 |} {{clear}} Prvi nastup Fischera u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]]u 17. decembra 1992. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio 38-o mjesto. Pobijedio je dva puta u ukupnom plasmanu, četiri puta u ukupnom plasmanu u sprintuz, dva puta u potjeri i dva puta u masovnom startu. Sa 33 pobjede u Svjetskom kupu je najbolji njemački biatlonac <small>(stanje 20. juna 2026.)</small>. U ekipnim utrka je pobijedio 24 puta. == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|154}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-10 km}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-20 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu - 15 km (masovni start)}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-tim}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Pobjednici Svjetskog kupa u biatlonu}} {{IBU Kuća slavnih}} {{DEFAULTSORT:Fischer, Sven}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Biografije, Schmalkalden]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] cclitb6nobo38fmt1dih4zeio4orz8g 3899267 3899266 2026-06-20T16:00:44Z AnToni 2325 /* Svjetski kup */ 3899267 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Sven Fischer | slika = Sven_Fischer_2012_in_Ruhpolding.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|04|16}} | mjesto_rođenja = [[Schmalkalden]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac | godine_aktivnosti = | visina = | težina = | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = WSV Oberhof O5 | trener = [[Mark Kirchner]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2007. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]]) | medalje_OI = '''8''' | zlato_OI = 4 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''14''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007.]]) | medalje_SP = '''20''' | zlato_SP = 7 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] | pobjede_SK = '''33''' | plasman_SK = {{plainlist| '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97]], [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]], [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93]], [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94]], [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98]], [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 24 | pobjede_u_dis = {{plainlist| * '''13''' – sprint * '''6''' – pojedinačno * '''10''' – potjera * '''4''' – masovni start }} <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 206.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 206.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 4 | 2 | 2 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 7 | 6 | 7 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 19. 06. 2026. }} ''' Sven Fischer''' rođen 16. aprila 1971. u [[Schmalkalden]]u u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, četverostruki [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] i sedmostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]], te dvostruki [[Spisak pobjednika Svjetskog kupa u biatlonu|osvajač]] [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskog kupa u biatlonu]]. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|3]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|7]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|16]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|29]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|29]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|2]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|12]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|17]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|1]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|3]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|17]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|1]] |} Fischer je nastupio četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] za [[Njemačka na olimpijskim igrama|Njemačku]]. Osvojio je četiri zlatne, dvije srebrne i dvije bronzane medalje. Prvu, bronzanu medalju osvojio je na ZOI 1994 u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]] s dva promašaja i zaostatkom od 16.6&nbsp;s iza pobjednika [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruskog biatlonca]] [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergeja Tarasova]]; a šest dana kasnije prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruske štafete]] u sastavu: [[Valerij Kirijenko]], [[Vladimir Dračev]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Sergej Čepikov]]. Drugu zlatnu na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Prvu srebrnu medalju je osvojio na ZOI 2002. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] s jednim promašajem i zaostatkom od 28.9&nbsp;s iza pobjednika [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveškog biatlonca]] [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], a drugu na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na ZOI 2006. osvojio je dvije zlatne i jednu bronzanu medalju: Prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] bez promašaja i prednošću od 8.2&nbsp;s iza drugoplasiranog [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|norveškog biatlonca]] [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; četiri dana kasnije bronzanu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]] s četiri promašaja i zaostatkom od 15.6&nbsp;s iza pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog biatlonca]] [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasnea]]. U [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Greisom]] s prednošću od 20.9&nbsp;s ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ruske štafete]] u sastavu: [[Ivan Čerezov]], [[Sergej Čepikov]], [[Pavel Rostovcev]] i [[Nikolaj Kruglov]], osvojio je drugu, te ukupno četvrtu zlatnu medalju. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 10 km|20]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|1]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|3]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|26]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|19]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|6]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|23]] | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|4]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|2]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|7]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|1]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|13]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|5]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|3]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|2]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|11]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|2]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|11]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|4]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|2]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|2]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|6]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} | | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|43]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – masovni start (muškarci)|5]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|3]] |} Sven Fischer je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] nastupio 14 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je sedam zlatnih, šest srebrnih i sedam bronzanih medalja. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]], s [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritzom Fischerom]], [[Steffen Hoos|Steffenom Hoosom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu zlatnu s 34.0&nbsp;s prednosti u odnosu na drugoplasirani ruski tim u sastavu: [[Aleksej Kobeljev]], [[Valerij Kirijenko]], [[Sergej Ložkin]] i [[Sergej Čepikov]], a na istom prvenstvu prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]], s 3:07.5&nbsp;min zaostatka u odnosu na italijansku štafeta u sastavu: [[Wilfried Pallhuber]], [[Johann Passler]], [[Pieralberto Carrara]] i [[Andreas Zingerle]]. Drugu zlatnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 12.0&nbsp;su odnosu na francusku štafetu u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najuspješniji je bio na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999]], kada je osvojio dvije zlatne i jednu brronzanu medalju: Bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 40.9&nbsp;s bio sporiji od njemačkog biatlonca [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i prednošću od 8.7&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; te zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s dva promašaja i prednošću od 9.9&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog ruskog biatlonca [[Vladimir Dračev|Vladimira Dračeva]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvojio je treću bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|narednom prvenstvu]] osvojio je dvije bronzane medalje: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i zaostatkom od 45.6&nbsp;s bio sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Pavel Rostovcev|Pavela Rostovceva]]; te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 18.4&nbsp;s bio brži od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Treću srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002]], zbog održavanja [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2022.]] u jedinoj disciplini utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], koja nije bila olimpijska disciplina, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 17.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Četvrtu srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 49.1&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; te šestu zlatnu [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 15.7&nbsp;min u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je sedmu zlatnu medalju. Petu srebrnu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|sprintu na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 10.5&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije šestu bronzanu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjeri]] s tri promašaja i zaostatkom od 50.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; a sedam dana kasnije u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], šestu srebrnu kada je s tri promašaja i zaostatkom od 11.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="18" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] |- |6||style="background:#dce5e5;"|2||18||style="background:#f8e6c4;"|3||style="background:#f7f6a8;"|1||style="background:#f8e6c4;"|3||style="background:#f7f6a8;"|1||style="background:#f8e6c4;"|3||5||4||10||9||style="background:#dce5e5;"|2||style="background:#f8e6c4;"|3||6 |} {{clear}} Prvi nastup Fischera u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] 17. decembra 1992. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio 38-o mjesto. Pobijedio je dva puta u ukupnom plasmanu, četiri puta u ukupnom plasmanu u sprintuz, dva puta u potjeri i dva puta u masovnom startu. Sa 33 pobjede u Svjetskom kupu je najbolji njemački biatlonac <small>(stanje 20. juna 2026.)</small>. U ekipnim utrka je pobijedio 24 puta. == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2007. == Nagrade == {{sekcija}} == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|154}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-10 km}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-20 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu - 15 km (masovni start)}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-tim}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Pobjednici Svjetskog kupa u biatlonu}} {{IBU Kuća slavnih}} {{DEFAULTSORT:Fischer, Sven}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Biografije, Schmalkalden]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] ox91sc5jjkw0f581y8hktr74hy7bu4x Kategorija:Psihoterapija 14 535428 3899335 3899206 2026-06-20T22:38:09Z Bosancica by MK 173186 3899335 wikitext text/x-wiki '''[[Psihoterapija]]''' predstavlja skup metoda namijenjenih liječenju ili rješavanju [[ponašanje|poremećaja ponašanja]] i drugih psiholoških problema kod ljudi. Zajednički element svih ovih tehnika jeste direktan lični kontakt između terapeuta i pacijenta (klijenta), koji se najčešće odvija u obliku [[Govor|razgovora]]. [[Kategorija:Briga o mentalnom zdravlju]] [[Kategorija:Terapija]] [[Kategorija:Liječenje mentalnih poremećaja|*]] [[Kategorija:Ljudske aktivnosti]] 2ljvz375sbe1fp0c1wi0uj05nijpm76 Kategorija:Mentalno zdravlje 14 535429 3899334 3899207 2026-06-20T22:32:51Z Bosancica by MK 173186 3899334 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Invaliditet]] [[Kategorija:Zdravlje]] [[Kategorija:Um]] plmqav9kqxx4hisg5ngqkmc1m7zpx4b Kategorija:Razvojni poremećaji 14 535432 3899332 3899210 2026-06-20T22:22:53Z Bosancica by MK 173186 3899332 wikitext text/x-wiki [[Neurorazvojni poremećaji]] predstavljaju grupu poremećaja koji utječu na [[razvoj nervnog sistema]], što dovodi do [[Poremećaj|poremećaja]] u [[funkcija mozga|funkcionisanju mozga]] koji mogu nepovoljno utjecati na [[emocija|emocije]], [[Intelektualne sposobnosti|sposobnost učenja]], [[samokontrola|samokontrolu]] i [[pamćenje]]. Posljedice neurorazvojnih poremećaja obično traju tokom cijelog života osobe. [[Kategorija:Razvojna neuronauka]] [[Kategorija:Neurološki poremećaji po kategorijama bolesti]] [[Kategorija:Neurološki poremećaji kod djece]] [[Kategorija:Razvojne poteškoće]] [[Kategorija:Razvojna psihologija]] [[Kategorija:Mentalni poremećaji dijagnosticirani u djetinjstvu]] [[Kategorija:Mentalni poremećaji, poremećaji ponašanja ili neurorazvojni poremećaji]] i6q75vc1qhon9965hsz93ooxpbg58vl Direktna demokratija 0 535440 3899265 3899226 2026-06-20T15:58:41Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3899265 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Landsgemeinde Glarus 2006.jpg|mini|desno|300px|''Landsgemeinde'' ("kantonala skupština") u [[Kanton Glarus|kantonu Glarus]] 7. maja 2006. u [[Švicarska|Švicarskoj]]. ''Landsgemeinden'' su javni skupovi s pravom glasa i predstavljaju jedan od najstarijih primjera direktne demokratije.]] '''Direktna demokratija''' ili '''čista demokratija''' oblik je [[demokratija|demokratije]] u kojem [[Izbori|biračko tijelo]] neposredno odlučuje o političkim [[Građanska inicijativa|inicijativama]], bez posredovanja [[Zastupnik|izabranih predstavnika]], što je suprotno modelu [[Predstavnička demokratija|predstavničke demokratije]] koji se primjenjuje u većini savremenih demokratskih sistema. Teorija i praksa direktne demokratije, s participacijom kao njenim osnovnim karakteristikama, činile su okosnicu rada brojnih teoretičara, filozofa, političara i društvenih kritičara, među kojima su [[Jean-Jacques Rousseau]], [[John Stuart Mill]] i [[G. D. H. Cole|G. D. H. Cole]].<ref name="Caves_2005">{{Cite book |last=Caves |first=R. W. |title=Encyclopedia of the City |url=https://archive.org/details/encyclopediaofci0000unse_o0h4 |date=2005 |publisher=Routledge |location=Abingdon, Oxon ; New York, NY |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Pregled == U direktnoj demokratiji građani odlučuju o političkim mjerama bez posrednika ili predstavnika, dok u [[Predstavnička demokratija|predstavničkoj demokratiji]] biraju predstavnike koji potom donose i provode zakonske inicijative.<ref name="Clarke_Foweraker_2001">{{Cite book |editor-last1=Clarke |editor-first1=Paul A. B. |editor-last2=Foweraker |editor-first2=Joe |title=Encyclopedia of Democratic Thought |url=https://books.google.ba/books?id=srzDCqnZkfUC&pg=PA224 |date=2001 |publisher=Routledge |location=London and New York |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U zavisnosti od konkretnog sistema koji se primjenjuje, direktna demokratija može obuhvatati donošenje izvršnih odluka, primjenu [[Sorticija|sorticije]] (izbora žrijebom), donošenje [[Zakon|zakona]], direktan izbor ili smjenu zvaničnika, te provođenje [[Suđenje|suđenja]]. Dva vodeća oblika direktne demokratije jesu [[Participativna demokratija|participativna]] i [[Deliberativna demokratija|deliberativna demokratija]]. Poludirektne demokratije, u kojima predstavnici obavljaju svakodnevno upravljanje, ali građani zadržavaju suverenitet, omogućavaju tri oblika narodnog djelovanja: [[glasanje]] (plebiscit), [[Narodna inicijativa|narodnu inicijativu]] i [[Opoziv izabranog zvaničnika|opoziv zvaničnika]]. Prva dva oblika - glasanje i inicijative - primjeri su direktnog zakonodavstva.<ref name="Smith_2009">{{Cite book |last=Smith |first=Graham |title=Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation |url=https://books.google.co.id/books?id=gz8gAwAAQBAJ |date=2009 |publisher=Cambridge University Press |series=Theories of Institutional Design |isbn=9781139479707 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prema podacima iz 2019, trideset država je dozvoljavalo glasanje na nacionalnom nivou koje je pokrenulo stanovništvo.<ref name="Direct_Democracy_Navigator">{{Cite web |title=Direct Democracy Navigator |url=https://direct-democracy-navigator.org/index.php |website=direct-democracy-navigator.org |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Obavezno glasanje podrazumijeva da se zakonski prijedlozi koje su izradile političke elite podvrgavaju obavezujućem izjašnjavanju građana, što predstavlja najčešći oblik direktnog zakonodavstva. Narodno izjašnjavanje (referendum na zahtjev građana) omogućava građanima da putem peticije upute već usvojeni zakon na glasanje cijelom biračkom tijelu. Institucije propisuju vremenski rok i potreban broj potpisa za pokretanje peticije, a u svrhu zaštite manjina mogu odrediti da se potpisi moraju prikupiti ravnomjerno iz različitih administrativnih jedinica ili zajednica.<ref name="Smith_2009" /> Ovaj oblik direktne demokratije efektivno daje biračkom tijelu pravo [[Veto|veta]] na zakone koje je usvojio izabrani parlament, što je praksa koja se primjenjuje u [[Švicarska|Švicarskoj]].<ref name="Hirschbuhl_2011">{{Cite video |title=The Swiss Government Report 1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SUXkX4U1Ir8 |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=YouTube |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011_Report2">{{Cite video |title=The Swiss Government Report 2 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9QJORezLAaw |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011c">{{Cite video |title=How Direct Democracy Works In Switzerland – Report 3 |url=https://www.youtube.com/watch?v=V9Ei50c2c1I |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011d">{{Cite video |title=How People in Switzerland Vote – Report 4 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Fp48yJT4Cy4 |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Narodna (građanska) inicijativa omogućava građanima da putem peticije predlože vladi konkretne zakonske izmjene ili ustavne reforme. Kao i kod drugih oblika glasanja, ishod narodne inicijative može biti obavezujući ili čisto savjetodavni. Inicijative mogu biti direktne ili indirektne. Kod direktne inicijative, uspješno pokrenut prijedlog se odmah stavlja na glasanje pred građane na referendumski listić, što je karakteristično za politički sistem [[Kalifornija|Kalifornije]].<ref name="Smith_2009" /> Kod indirektne inicijative, prijedlog se najprije upućuje parlamentu na razmatranje; međutim, ako parlament u zakonski predviđenom roku ne donese prihvatljivo rješenje, prijedlog automatski ide na direktno izjašnjavanje građana. Izmjene [[Ustav Švicarske|Ustav Švicarske]], kao i ustava Lihtenštajna ili Urugvaja, prolaze kroz upravo takav oblik indirektne inicijative.<ref name="Smith_2009" /> Deliberativno glasanje predstavlja oblik izjašnjavanja osmišljen tako da kroz institucionalni dizajn potiče i proširuje javnu raspravu (deliberaciju) među građanima. S druge strane, pravo na opoziv daje javnosti moć da smijeni izabrane zvaničnike s dužnosti prije isteka njihovog redovnog mandata.<ref name="Fishkin_2011">{{Cite book |last=Fishkin |first=James S. |title=When the People Speak: Deliberative Democracy and Public Consultation |url=https://archive.org/details/whenpeoplespeakd0000fish |date=2011 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780199604432 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Glasanje kod kojeg nije propisan [[Kvorum|kvorum]] odražava princip [[Pravilo većine|vladavine većine]], dok glasanja i [[Narodna inicijativa|narodne inicijative]] koje zahtijevaju dodatne kvorume (poput kvoruma izlaznosti ili odobrenja) odgovaraju modelu [[Konsenzusna demokratija|konsenzusne demokratije]].<ref name="Vatter_2000">{{Cite journal |last=Vatter |first=Adrian |title=Consensus and direct democracy: Conceptual and empirical linkages |journal=European Journal of Political Research |url=https://www.cambridge.org/core/journals/european-journal-of-political-research/article/abs/consensus-and-direct-democracy-conceptual-and-empirical-linkages/31D37714369DC8485646D887FE276D2C |date=2000 |volume=38 |issue=2 |pages=171–192 |doi=10.1023/A:1007137026336 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Narodna skupština|Narodne skupštine]] (zborovi građana) predstavljaju još jedan oblik direktne demokratije, a sastoje se od otvorenih sastanaka kojima može prisustvovati svaki stanovnik određenog lokalnog područja ili zajednice. Njihova uloga i način funkcionisanja značajno su se mijenjali kroz istoriju. U [[Atenska demokratija|atenskoj demokratiji]], upravo je jedna takva skupština (Eklezija) bila najviše tijelo za donošenje odluka. Nekoliko mjesta u svijetu ima dugu tradiciju donošenja odluka putem ovakvih otvorenih skupština, kao što su ''[[Landsgemeinde]]'' u [[Švicarska|Švicarskoj]] ili [[Gradski sastanak|gradski sastanci]] u [[Nova Engleska|Novoj Engleskoj]] (SAD).<ref name="Smith_2010">{{Cite book |last=Smith |first=Graham |chapter=Popular assemblies: from New England town meetings to participatory budgeting |title=Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation |url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/democratic-innovations/popular-assemblies-from-new-england-town-meetings-to-participatory-budgeting/FD97AABE994B34470B5987F6F2FF6874 |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |pages=30–31 |isbn=978-1-13-479335-8 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Narodne skupštine su se često spontano pojavljivale u periodima revolucionarnih previranja,<ref name="Akcali_2018">{{Cite journal |last=Akçalı |first=Emel |title=Do Popular Assemblies Contribute to Genuine Political Change? Lessons from the Park Forums in Istanbul |journal=South European Society & Politics |url=https://www.europeansources.info/record/do-popular-assemblies-contribute-to-genuine-political-change-lessons-from-the-park-forums-in-istanbul/ |date=2018 |volume=23 |issue=3 |pages=323–340 |doi=10.1080/13608746.2018.1437007 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> ali se javljaju i kroz savremene inicijative poput [[Participativno budžetiranje|participativnog budžetiranja]].<ref name="Smith_2010" /> Uglavnom se smatra da ovaj model nije primjenjiv iznad lokalnog nivoa, jer je fizički nemoguće okupiti sve građane jedne moderne države na jedno mjesto.<ref name="Akcali_2018" /> Iako lokalne vlasti u savremeno doba često organizuju konsultativne sastanke s građanima, oni po pravilu nemaju obavezujuću pravnu snagu. Teoretičar Graham Smith navodi: {{Citat|Takvi javni sastanci loša su imitacija atenske prakse: princip samoselekcije dovodi do neravnomjernog učešća; građani imaju minimalnu stvarnu kontrolu nad procesom; ostavlja se premalo vremena da bi učesnici donijeli promišljene i zrele sudove, i tome slično.<ref name="Smith_2010" />}} == Historija == {{Također pogledajte|Historija demokratije}} === Antika === Prema jednom pravcu mišljenja, direktna demokratija je bila uobičajena i široko rasprostranjena u preddržavnim društvima.<ref name="Cherkaoui_2019">{{Cite book |last=Cherkaoui |first=Mohamed |title=Essay on Islamization: Changes in Religious Practice in Muslim Societies |url=https://books.google.ba/books?id=38y8DwAAQBAJ&printsec=frontcover |date=2019 |publisher=BRILL |volume=10 |series=Youth in a Globalizing World |isbn=9789004415034 |access-date=20. 6. 2026 |language=en |quote=... pojedinci, muslimani i nemuslimani, Grci, Arapi, Berberi, Afrikanci i Amerindijanci, živjeli su u svojim društvima u skladu s principima jedne vrste direktne demokratije. ... Na Zapadu, od velikih revolucija, počevši od engleske revolucije u 17. vijeku, američke i francuske krajem 18. vijeka, elite, a potom i cijeli narod postepeno su eksperimentisali s liberalnom demokratijom čiji se principi neosporno razlikuju od principa plemenske demokratije.}}</ref> Smatra se da najraniju dobro dokumentovanu direktnu demokratiju predstavlja [[Atinska demokratija|atinska demokratija]] iz 5. vijeka p. n. e. Glavna tijela u atinskom demokratskom sistemu bila su [[Eklezija (antička Grčka)|eklezija]] (narodna skupština), koju su činili punoljetni muški građani; [[Bula (antička Grčka)|vijeće]] (bula), sastavljeno od 500 građana; te narodni sudovi, koje je činio ogroman broj porotnika biranih žrijebom, bez učešća profesionalnih sudija. Antička Atika imala svega oko 30.000 muških građana s pravom glasa, a samo nekoliko hiljada njih aktivno je učestvovalo u radu skupštine svake godine, dok je veliki broj građana obavljao javne funkcije u kontinuitetu, godinama uzastopno. Atinska demokratija je bila "direktna" ne samo u smislu da je okupljeni narod donosio odluke, već i zato što je narod - kroz skupštinu, vijeće i sudove — u potpunosti kontrolisao cjelokupan politički proces, pri čemu je veliki procenat građana bio neprekidno uključen u javne poslove.<ref name="Raaflaub_2007">{{Cite book |last1=Raaflaub |first1=Kurt A. |last2=Ober |first2=Josiah |last3=Wallace |first3=Robert |title=Origins of Democracy in Ancient Greece |url=https://books.google.ba/books?id=rvbBDwVrMiIC&printsec=frontcover |date=2007 |publisher=University of California Press |series=Joan Palevsky imprint in classical literature |isbn=9780520932173 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina savremenih demokratija, s obzirom na to da su predstavničkog, a ne direktnog tipa, ne nalikuju atenskom sistemu. Pored toga, atenska demokratija je bila isključiva. Na primjer, u Atini je sredinom 4. vijeka p. n. e. živjelo oko 100.000 građana (atinsko građansko pravo bilo je ograničeno na muškarce i žene čija su oba roditelja također bili atinski građani), oko 10.000 meteka (stranaca sa stalnim boravkom) i približno 150.000 robova. Od ukupnog broja stanovnika, samo su punoljetni muški građani stariji od 18 godina činili narod, što znači da je u demokratskom procesu moglo učestvovati svega oko 40.000 ljudi.<ref name="History_2025">{{Cite web |last=HISTORY.com Editors |title=Ancient Greek Democracy |url=https://www.history.com/articles/ancient-greece-democracy |website=History |publisher=A&E Television Networks |date=5. 11. 2025 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Za historiju direktne demokratije značajna je i historija [[Antički Rim|Antičkog Rima]], posebno iz perioda [[Rimska Republika|Rimske Republike]], koja je prema predaji osnovana oko 509. godine p. n. e.<ref name="Cary_1975">{{Cite book |last=Cary |first=Max |title=A history of Rome down to the reign of Constantine |url=https://archive.org/details/historyofromedow0000cary_r0x8 |date=1975 |publisher=Macmillan |location=London |isbn=9780333215586 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Rim je pokazivao brojne aspekte kako direktne tako i indirektne demokratije, počevši od ere [[Rimsko Kraljevstvo|Rimskog Kraljevstva]] pa sve do propasti [[Rimsko Carstvo|Rimskog Carstva]]. Iako je Rimski senat bio glavno institucijalno tijelo s najvećim historijskim kontinuitetom - koji je trajao od kraljevstva pa sve do nakon sloma [[Zapadno Rimsko Carstvo|Zapadnog Rimskog Carstva]] 476. godine n. e. - on nije odražavao čisto demokratski pristup; u kasnoj Republici senat su činili bivši izabrani zvaničnici,<ref name="Abbott_1901">{{Cite book |last=Abbott |first=Frank Frost |title=A history and description of Roman political institutions |url=https://archive.org/details/historydescripti00abbouoft |date=1901 |publisher=Ginn |location=Boston |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> a njegova uloga bila je prvenstveno savjetodavna, a ne zakonodavna.<ref name="Lintott_2003">{{Cite book |last=Lintott |first=Andrew |title=The constitution of the Roman Republic |url=https://archive.org/details/constitutionofro0000lint_o8s9 |date=2003 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=0-19-926108-3 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Demokratski aspekt ustavnog uređenja nalazio se u [[Rimske skupštine|rimskim narodnim skupštinama]], gdje su se građani organizovali u ''[[Centurija|centurije]]'' ili ''[[Rimska triba|tribe]]'' - u zavisnosti od vrste skupštine — te glasali o različitim pitanjima, uključujući izbore i zakone koje bi pred njih iznijeli izabrani magistrati.<ref name="Lintott_2003" /> Pojedini klasicisti tvrde da Rimska Republika s pravom zaslužuje naziv "demokratija", s obzirom na postojanje općeg prava glasa za punoljetne muške građane, narodni suverenitet i transparentnu raspravu o javnim poslovima.<ref name="Gruen_2000">{{Cite journal |last=Gruen |first=Erich S. |title=Review of The Crowd in Rome in the Late Republic, by Fergus Millar |url=https://www.jstor.org/stable/270466 |journal=Classical Philology |volume=95 |issue=2 |pages=236–240 |date=april 2000 |publisher=The University of Chicago Press |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Mnogi historičari označavaju kraj Republike donošenjem zakona ''[[Lex Titia]]'', izglasanog 27. novembra 43. p. n. e., kojim su ukinuti brojni mehanizmi demokratskog nadzora i kontrole.<ref name="Cary_1975" /> == Također pogledajte == * [[Anarhokomunizam]] * [[Građanska skupština]] * [[Deliberativna demokratija]] * [[Libertarijanski socijalizam]] * [[Participativna demokratija]] * [[Participativna ekonomija]] * [[Populizam]] * [[Sociokratija]] * [[Sorticija]] * [[Radnički savjeti]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Direktna demokratija| ]] [[Kategorija:Društvo u antičkoj Grčkoj]] [[Kategorija:Autonomija]] [[Kategorija:Direktna akcija]] [[Kategorija:Narodni suverenitet]] [[Kategorija:Referendumi]] 6s10upmhezled0v5ob51s57y8wrwg95 3899269 3899265 2026-06-20T16:13:09Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3899269 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Landsgemeinde Glarus 2006.jpg|mini|desno|300px|''Landsgemeinde'' ("kantonala skupština") u [[Kanton Glarus|kantonu Glarus]] 7. maja 2006. u [[Švicarska|Švicarskoj]]. ''Landsgemeinden'' su javni skupovi s pravom glasa i predstavljaju jedan od najstarijih primjera direktne demokratije.]] '''Direktna demokratija''' ili '''čista demokratija''' oblik je [[demokratija|demokratije]] u kojem [[Izbori|biračko tijelo]] neposredno odlučuje o političkim [[Građanska inicijativa|inicijativama]], bez posredovanja [[Zastupnik|izabranih predstavnika]], što je suprotno modelu [[Predstavnička demokratija|predstavničke demokratije]] koji se primjenjuje u većini savremenih demokratskih sistema. Teorija i praksa direktne demokratije, s participacijom kao njenim osnovnim karakteristikama, činile su okosnicu rada brojnih teoretičara, filozofa, političara i društvenih kritičara, među kojima su [[Jean-Jacques Rousseau]], [[John Stuart Mill]] i [[G. D. H. Cole|G. D. H. Cole]].<ref name="Caves_2005">{{Cite book |last=Caves |first=R. W. |title=Encyclopedia of the City |url=https://archive.org/details/encyclopediaofci0000unse_o0h4 |date=2005 |publisher=Routledge |location=Abingdon, Oxon ; New York, NY |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Pregled == U direktnoj demokratiji građani odlučuju o političkim mjerama bez posrednika ili predstavnika, dok u [[Predstavnička demokratija|predstavničkoj demokratiji]] biraju predstavnike koji potom donose i provode zakonske inicijative.<ref name="Clarke_Foweraker_2001">{{Cite book |editor-last1=Clarke |editor-first1=Paul A. B. |editor-last2=Foweraker |editor-first2=Joe |title=Encyclopedia of Democratic Thought |url=https://books.google.ba/books?id=srzDCqnZkfUC&pg=PA224 |date=2001 |publisher=Routledge |location=London and New York |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U zavisnosti od konkretnog sistema koji se primjenjuje, direktna demokratija može obuhvatati donošenje izvršnih odluka, primjenu [[Sorticija|sorticije]] (izbora žrijebom), donošenje [[Zakon|zakona]], direktan izbor ili smjenu zvaničnika, te provođenje [[Suđenje|suđenja]]. Dva vodeća oblika direktne demokratije jesu [[Participativna demokratija|participativna]] i [[Deliberativna demokratija|deliberativna demokratija]]. Poludirektne demokratije, u kojima predstavnici obavljaju svakodnevno upravljanje, ali građani zadržavaju suverenitet, omogućavaju tri oblika narodnog djelovanja: [[glasanje]] (plebiscit), [[Narodna inicijativa|narodnu inicijativu]] i [[Opoziv izabranog zvaničnika|opoziv zvaničnika]]. Prva dva oblika - glasanje i inicijative - primjeri su direktnog zakonodavstva.<ref name="Smith_2009">{{Cite book |last=Smith |first=Graham |title=Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation |url=https://books.google.co.id/books?id=gz8gAwAAQBAJ |date=2009 |publisher=Cambridge University Press |series=Theories of Institutional Design |isbn=9781139479707 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prema podacima iz 2019, trideset država je dozvoljavalo glasanje na nacionalnom nivou koje je pokrenulo stanovništvo.<ref name="Direct_Democracy_Navigator">{{Cite web |title=Direct Democracy Navigator |url=https://direct-democracy-navigator.org/index.php |website=direct-democracy-navigator.org |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Obavezno glasanje podrazumijeva da se zakonski prijedlozi koje su izradile političke elite podvrgavaju obavezujućem izjašnjavanju građana, što predstavlja najčešći oblik direktnog zakonodavstva. Narodno izjašnjavanje (referendum na zahtjev građana) omogućava građanima da putem peticije upute već usvojeni zakon na glasanje cijelom biračkom tijelu. Institucije propisuju vremenski rok i potreban broj potpisa za pokretanje peticije, a u svrhu zaštite manjina mogu odrediti da se potpisi moraju prikupiti ravnomjerno iz različitih administrativnih jedinica ili zajednica.<ref name="Smith_2009" /> Ovaj oblik direktne demokratije efektivno daje biračkom tijelu pravo [[Veto|veta]] na zakone koje je usvojio izabrani parlament, što je praksa koja se primjenjuje u [[Švicarska|Švicarskoj]].<ref name="Hirschbuhl_2011">{{Cite video |title=The Swiss Government Report 1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SUXkX4U1Ir8 |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=YouTube |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011_Report2">{{Cite video |title=The Swiss Government Report 2 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9QJORezLAaw |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011c">{{Cite video |title=How Direct Democracy Works In Switzerland – Report 3 |url=https://www.youtube.com/watch?v=V9Ei50c2c1I |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011d">{{Cite video |title=How People in Switzerland Vote – Report 4 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Fp48yJT4Cy4 |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Narodna (građanska) inicijativa omogućava građanima da putem peticije predlože vladi konkretne zakonske izmjene ili ustavne reforme. Kao i kod drugih oblika glasanja, ishod narodne inicijative može biti obavezujući ili čisto savjetodavni. Inicijative mogu biti direktne ili indirektne. Kod direktne inicijative, uspješno pokrenut prijedlog se odmah stavlja na glasanje pred građane na referendumski listić, što je karakteristično za politički sistem [[Kalifornija|Kalifornije]].<ref name="Smith_2009" /> Kod indirektne inicijative, prijedlog se najprije upućuje parlamentu na razmatranje; međutim, ako parlament u zakonski predviđenom roku ne donese prihvatljivo rješenje, prijedlog automatski ide na direktno izjašnjavanje građana. Izmjene [[Ustav Švicarske|Ustav Švicarske]], kao i ustava Lihtenštajna ili Urugvaja, prolaze kroz upravo takav oblik indirektne inicijative.<ref name="Smith_2009" /> Deliberativno glasanje predstavlja oblik izjašnjavanja osmišljen tako da kroz institucionalni dizajn potiče i proširuje javnu raspravu (deliberaciju) među građanima. S druge strane, pravo na opoziv daje javnosti moć da smijeni izabrane zvaničnike s dužnosti prije isteka njihovog redovnog mandata.<ref name="Fishkin_2011">{{Cite book |last=Fishkin |first=James S. |title=When the People Speak: Deliberative Democracy and Public Consultation |url=https://archive.org/details/whenpeoplespeakd0000fish |date=2011 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780199604432 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Glasanje kod kojeg nije propisan [[Kvorum|kvorum]] odražava princip [[Pravilo većine|vladavine većine]], dok glasanja i [[Narodna inicijativa|narodne inicijative]] koje zahtijevaju dodatne kvorume (poput kvoruma izlaznosti ili odobrenja) odgovaraju modelu [[Konsenzusna demokratija|konsenzusne demokratije]].<ref name="Vatter_2000">{{Cite journal |last=Vatter |first=Adrian |title=Consensus and direct democracy: Conceptual and empirical linkages |journal=European Journal of Political Research |url=https://www.cambridge.org/core/journals/european-journal-of-political-research/article/abs/consensus-and-direct-democracy-conceptual-and-empirical-linkages/31D37714369DC8485646D887FE276D2C |date=2000 |volume=38 |issue=2 |pages=171–192 |doi=10.1023/A:1007137026336 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Narodna skupština|Narodne skupštine]] (zborovi građana) predstavljaju još jedan oblik direktne demokratije, a sastoje se od otvorenih sastanaka kojima može prisustvovati svaki stanovnik određenog lokalnog područja ili zajednice. Njihova uloga i način funkcionisanja značajno su se mijenjali kroz istoriju. U [[Atenska demokratija|atenskoj demokratiji]], upravo je jedna takva skupština (Eklezija) bila najviše tijelo za donošenje odluka. Nekoliko mjesta u svijetu ima dugu tradiciju donošenja odluka putem ovakvih otvorenih skupština, kao što su ''[[Landsgemeinde]]'' u [[Švicarska|Švicarskoj]] ili [[Gradski sastanak|gradski sastanci]] u [[Nova Engleska|Novoj Engleskoj]] (SAD).<ref name="Smith_2010">{{Cite book |last=Smith |first=Graham |chapter=Popular assemblies: from New England town meetings to participatory budgeting |title=Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation |url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/democratic-innovations/popular-assemblies-from-new-england-town-meetings-to-participatory-budgeting/FD97AABE994B34470B5987F6F2FF6874 |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |pages=30–31 |isbn=978-1-13-479335-8 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Narodne skupštine su se često spontano pojavljivale u periodima revolucionarnih previranja,<ref name="Akcali_2018">{{Cite journal |last=Akçalı |first=Emel |title=Do Popular Assemblies Contribute to Genuine Political Change? Lessons from the Park Forums in Istanbul |journal=South European Society & Politics |url=https://www.europeansources.info/record/do-popular-assemblies-contribute-to-genuine-political-change-lessons-from-the-park-forums-in-istanbul/ |date=2018 |volume=23 |issue=3 |pages=323–340 |doi=10.1080/13608746.2018.1437007 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> ali se javljaju i kroz savremene inicijative poput [[Participativno budžetiranje|participativnog budžetiranja]].<ref name="Smith_2010" /> Uglavnom se smatra da ovaj model nije primjenjiv iznad lokalnog nivoa, jer je fizički nemoguće okupiti sve građane jedne moderne države na jedno mjesto.<ref name="Akcali_2018" /> Iako lokalne vlasti u savremeno doba često organizuju konsultativne sastanke s građanima, oni po pravilu nemaju obavezujuću pravnu snagu. Teoretičar Graham Smith navodi: {{Citat|Takvi javni sastanci loša su imitacija atenske prakse: princip samoselekcije dovodi do neravnomjernog učešća; građani imaju minimalnu stvarnu kontrolu nad procesom; ostavlja se premalo vremena da bi učesnici donijeli promišljene i zrele sudove, i tome slično.<ref name="Smith_2010" />}} == Historija == {{Također pogledajte|Historija demokratije}} === Antika === Prema jednom pravcu mišljenja, direktna demokratija je bila uobičajena i široko rasprostranjena u preddržavnim društvima.<ref name="Cherkaoui_2019">{{Cite book |last=Cherkaoui |first=Mohamed |title=Essay on Islamization: Changes in Religious Practice in Muslim Societies |url=https://books.google.ba/books?id=38y8DwAAQBAJ&printsec=frontcover |date=2019 |publisher=BRILL |volume=10 |series=Youth in a Globalizing World |isbn=9789004415034 |access-date=20. 6. 2026 |language=en |quote=... pojedinci, muslimani i nemuslimani, Grci, Arapi, Berberi, Afrikanci i Amerindijanci, živjeli su u svojim društvima u skladu s principima jedne vrste direktne demokratije. ... Na Zapadu, od velikih revolucija, počevši od engleske revolucije u 17. vijeku, američke i francuske krajem 18. vijeka, elite, a potom i cijeli narod postepeno su eksperimentisali s liberalnom demokratijom čiji se principi neosporno razlikuju od principa plemenske demokratije.}}</ref> Smatra se da najraniju dobro dokumentovanu direktnu demokratiju predstavlja [[Atinska demokratija|atinska demokratija]] iz 5. vijeka p. n. e. Glavna tijela u atinskom demokratskom sistemu bila su [[Eklezija (antička Grčka)|eklezija]] (narodna skupština), koju su činili punoljetni muški građani; [[Bula (antička Grčka)|vijeće]] (bula), sastavljeno od 500 građana; te narodni sudovi, koje je činio ogroman broj porotnika biranih žrijebom, bez učešća profesionalnih sudija. Antička Atika imala svega oko 30.000 muških građana s pravom glasa, a samo nekoliko hiljada njih aktivno je učestvovalo u radu skupštine svake godine, dok je veliki broj građana obavljao javne funkcije u kontinuitetu, godinama uzastopno. Atinska demokratija je bila "direktna" ne samo u smislu da je okupljeni narod donosio odluke, već i zato što je narod - kroz skupštinu, vijeće i sudove — u potpunosti kontrolisao cjelokupan politički proces, pri čemu je veliki procenat građana bio neprekidno uključen u javne poslove.<ref name="Raaflaub_2007">{{Cite book |last1=Raaflaub |first1=Kurt A. |last2=Ober |first2=Josiah |last3=Wallace |first3=Robert |title=Origins of Democracy in Ancient Greece |url=https://books.google.ba/books?id=rvbBDwVrMiIC&printsec=frontcover |date=2007 |publisher=University of California Press |series=Joan Palevsky imprint in classical literature |isbn=9780520932173 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina savremenih demokratija, s obzirom na to da su predstavničkog, a ne direktnog tipa, ne nalikuju atenskom sistemu. Pored toga, atenska demokratija je bila isključiva. Na primjer, u Atini je sredinom 4. vijeka p. n. e. živjelo oko 100.000 građana (atinsko građansko pravo bilo je ograničeno na muškarce i žene čija su oba roditelja također bili atinski građani), oko 10.000 meteka (stranaca sa stalnim boravkom) i približno 150.000 robova. Od ukupnog broja stanovnika, samo su punoljetni muški građani stariji od 18 godina činili narod, što znači da je u demokratskom procesu moglo učestvovati svega oko 40.000 ljudi.<ref name="History_2025">{{Cite web |last=HISTORY.com Editors |title=Ancient Greek Democracy |url=https://www.history.com/articles/ancient-greece-democracy |website=History |publisher=A&E Television Networks |date=5. 11. 2025 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Za historiju direktne demokratije značajna je i historija [[Antički Rim|Antičkog Rima]], posebno iz perioda [[Rimska Republika|Rimske Republike]], koja je prema predaji osnovana oko 509. godine p. n. e.<ref name="Cary_1975">{{Cite book |last=Cary |first=Max |title=A history of Rome down to the reign of Constantine |url=https://archive.org/details/historyofromedow0000cary_r0x8 |date=1975 |publisher=Macmillan |location=London |isbn=9780333215586 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Rim je pokazivao brojne aspekte kako direktne tako i indirektne demokratije, počevši od ere [[Rimsko Kraljevstvo|Rimskog Kraljevstva]] pa sve do propasti [[Rimsko Carstvo|Rimskog Carstva]]. Iako je Rimski senat bio glavno institucijalno tijelo s najvećim historijskim kontinuitetom - koji je trajao od kraljevstva pa sve do nakon sloma [[Zapadno Rimsko Carstvo|Zapadnog Rimskog Carstva]] 476. godine n. e. - on nije odražavao čisto demokratski pristup; u kasnoj Republici senat su činili bivši izabrani zvaničnici,<ref name="Abbott_1901">{{Cite book |last=Abbott |first=Frank Frost |title=A history and description of Roman political institutions |url=https://archive.org/details/historydescripti00abbouoft |date=1901 |publisher=Ginn |location=Boston |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> a njegova uloga bila je prvenstveno savjetodavna, a ne zakonodavna.<ref name="Lintott_2003">{{Cite book |last=Lintott |first=Andrew |title=The constitution of the Roman Republic |url=https://archive.org/details/constitutionofro0000lint_o8s9 |date=2003 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=0-19-926108-3 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Demokratski aspekt ustavnog uređenja nalazio se u [[Rimske skupštine|rimskim narodnim skupštinama]], gdje su se građani organizovali u ''[[Centurija|centurije]]'' ili ''[[Rimska triba|tribe]]'' - u zavisnosti od vrste skupštine — te glasali o različitim pitanjima, uključujući izbore i zakone koje bi pred njih iznijeli izabrani magistrati.<ref name="Lintott_2003" /> Pojedini klasicisti tvrde da Rimska Republika s pravom zaslužuje naziv "demokratija", s obzirom na postojanje općeg prava glasa za punoljetne muške građane, narodni suverenitet i transparentnu raspravu o javnim poslovima.<ref name="Gruen_2000">{{Cite journal |last=Gruen |first=Erich S. |title=Review of The Crowd in Rome in the Late Republic, by Fergus Millar |url=https://www.jstor.org/stable/270466 |journal=Classical Philology |volume=95 |issue=2 |pages=236–240 |date=april 2000 |publisher=The University of Chicago Press |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Mnogi historičari označavaju kraj Republike donošenjem zakona ''[[Lex Titia]]'', izglasanog 27. novembra 43. p. n. e., kojim su ukinuti brojni mehanizmi demokratskog nadzora i kontrole.<ref name="Cary_1975" /> === Savremeno doba === Učešće građana u donošenju zakona u savremenom dobu vezuje se za švicarske kantone i bilježi kontinuitet još od 13. vijeka. Švicarska je 1848. u svoj savezni ustav uvela "ustavni referendum", koji je zahtijevao obavezno izjašnjavanje građana o svakoj ustavnoj promjeni.<ref name="Wagschal_1997">{{Cite journal |last=Wagschal |first=Uwe |title=Direct Democracy and Public Policymaking |url=https://www.jstor.org/stable/4007611 |journal=Journal of Public Policy |volume=17 |issue=2 |pages=223–245 |date=1997 |doi=10.1017/S0143814X0000355X |issn=0143-814X |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Ubrzo se pokazalo da samo pravo veta na zakone koje usvoji parlament nije dovoljno, pa je 1891. uvedena i "inicijativa za izmjenu ustava". Švicarska politika od 1891. pruža svijetu dragocjeno praktično iskustvo s građanskim inicijativama za ustavne promjene na nacionalnom nivou.<ref name="Kobach_1993">{{Cite book |last=Kobach |first=Kris W. |title=The Referendum: Direct Democracy In Switzerland |url=https://archive.org/details/referendumdirect0000koba |date=1993 |publisher=Dartmouth Publishing Company |isbn=9781855213975 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U proteklih 120 godina, na referendumima se našlo više od 240 takvih inicijativa. O većini narodnih inicijativa parlament najprije raspravlja i usvaja ih prije samog referenduma. Od onih inicijativa koje ipak dođu do referendumskog izjašnjavanja, birači odobre svega oko 10%; pored toga, građani često biraju izmijenjenu verziju inicijative koju je preformulisala vlada. (Pogledajte sekciju [[#Švicarska|"Direktna demokratija u Švicarskoj"]] u nastavku).<ref name="Hirschbuhl_2011" /><ref name="Hirschbuhl_2011_Report2" /><ref name="Hirschbuhl_2011c" /><ref name="Hirschbuhl_2011d" /> Određena pitanja koja se tiču srodnog koncepta direktne demokratije putem [[internet]]a i drugih komunikacijskih tehnologija obrađena su u članku o [[E-demokratija|e-demokratiji]], kao i u nastavku teksta pod naslovom [[#Elektronska direktna demokratija|''Elektronska direktna demokratija'']]. Preciznije rečeno, koncept [[Upravljanje otvorenog koda|upravljanja otvorenog koda]] primjenjuje principe [[Pokret za slobodni softver|pokreta za slobodni softver]] na upravljanje društvom, omogućavajući cjelokupnom stanovništvu da direktno učestvuje u vlasti, u onoj mjeri u kojoj to sami žele.<ref name="Rushkoff_2004">{{Cite book |last=Rushkoff |first=Douglas |title=Open Source Democracy |url=https://www.gutenberg.org/cache/epub/10753/pg10753.txt |date=2004 |publisher=Project Gutenberg |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Primjeri == {{Opširnije|Referendums po državama}} == Također pogledajte == * [[Anarhokomunizam]] * [[Građanska skupština]] * [[Deliberativna demokratija]] * [[Libertarijanski socijalizam]] * [[Participativna demokratija]] * [[Participativna ekonomija]] * [[Populizam]] * [[Sociokratija]] * [[Sorticija]] * [[Radnički savjeti]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Direktna demokratija| ]] [[Kategorija:Društvo u antičkoj Grčkoj]] [[Kategorija:Autonomija]] [[Kategorija:Direktna akcija]] [[Kategorija:Narodni suverenitet]] [[Kategorija:Referendumi]] bgo4376jbn50jrsasu18t8s3pe71r8q 3899294 3899269 2026-06-20T18:49:19Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3899294 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Landsgemeinde Glarus 2006.jpg|mini|desno|300px|''Landsgemeinde'' ("kantonala skupština") u [[Kanton Glarus|kantonu Glarus]] 7. maja 2006. u [[Švicarska|Švicarskoj]]. ''Landsgemeinden'' su javni skupovi s pravom glasa i predstavljaju jedan od najstarijih primjera direktne demokratije.]] '''Direktna demokratija''' ili '''čista demokratija''' oblik je [[demokratija|demokratije]] u kojem [[Izbori|biračko tijelo]] neposredno odlučuje o političkim [[Građanska inicijativa|inicijativama]], bez posredovanja [[Zastupnik|izabranih predstavnika]], što je suprotno modelu [[Predstavnička demokratija|predstavničke demokratije]] koji se primjenjuje u većini savremenih demokratskih sistema. Teorija i praksa direktne demokratije, s participacijom kao njenim osnovnim karakteristikama, činile su okosnicu rada brojnih teoretičara, filozofa, političara i društvenih kritičara, među kojima su [[Jean-Jacques Rousseau]], [[John Stuart Mill]] i [[G. D. H. Cole|G. D. H. Cole]].<ref name="Caves_2005">{{Cite book |last=Caves |first=R. W. |title=Encyclopedia of the City |url=https://archive.org/details/encyclopediaofci0000unse_o0h4 |date=2005 |publisher=Routledge |location=Abingdon, Oxon ; New York, NY |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Pregled == U direktnoj demokratiji građani odlučuju o političkim mjerama bez posrednika ili predstavnika, dok u [[Predstavnička demokratija|predstavničkoj demokratiji]] biraju predstavnike koji potom donose i provode zakonske inicijative.<ref name="Clarke_Foweraker_2001">{{Cite book |editor-last1=Clarke |editor-first1=Paul A. B. |editor-last2=Foweraker |editor-first2=Joe |title=Encyclopedia of Democratic Thought |url=https://books.google.ba/books?id=srzDCqnZkfUC&pg=PA224 |date=2001 |publisher=Routledge |location=London and New York |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U zavisnosti od konkretnog sistema koji se primjenjuje, direktna demokratija može obuhvatati donošenje izvršnih odluka, primjenu [[Sorticija|sorticije]] (izbora žrijebom), donošenje [[Zakon|zakona]], direktan izbor ili smjenu zvaničnika, te provođenje [[Suđenje|suđenja]]. Dva vodeća oblika direktne demokratije jesu [[Participativna demokratija|participativna]] i [[Deliberativna demokratija|deliberativna demokratija]]. Poludirektne demokratije, u kojima predstavnici obavljaju svakodnevno upravljanje, ali građani zadržavaju suverenitet, omogućavaju tri oblika narodnog djelovanja: [[glasanje]] (plebiscit), [[Narodna inicijativa|narodnu inicijativu]] i [[Opoziv izabranog zvaničnika|opoziv zvaničnika]]. Prva dva oblika - glasanje i inicijative - primjeri su direktnog zakonodavstva.<ref name="Smith_2009">{{Cite book |last=Smith |first=Graham |title=Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation |url=https://books.google.co.id/books?id=gz8gAwAAQBAJ |date=2009 |publisher=Cambridge University Press |series=Theories of Institutional Design |isbn=9781139479707 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prema podacima iz 2019, trideset država je dozvoljavalo glasanje na nacionalnom nivou koje je pokrenulo stanovništvo.<ref name="Direct_Democracy_Navigator">{{Cite web |title=Direct Democracy Navigator |url=https://direct-democracy-navigator.org/index.php |website=direct-democracy-navigator.org |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Obavezno glasanje podrazumijeva da se zakonski prijedlozi koje su izradile političke elite podvrgavaju obavezujućem izjašnjavanju građana, što predstavlja najčešći oblik direktnog zakonodavstva. Narodno izjašnjavanje (referendum na zahtjev građana) omogućava građanima da putem peticije upute već usvojeni zakon na glasanje cijelom biračkom tijelu. Institucije propisuju vremenski rok i potreban broj potpisa za pokretanje peticije, a u svrhu zaštite manjina mogu odrediti da se potpisi moraju prikupiti ravnomjerno iz različitih administrativnih jedinica ili zajednica.<ref name="Smith_2009" /> Ovaj oblik direktne demokratije efektivno daje biračkom tijelu pravo [[Veto|veta]] na zakone koje je usvojio izabrani parlament, što je praksa koja se primjenjuje u [[Švicarska|Švicarskoj]].<ref name="Hirschbuhl_2011">{{Cite video |title=The Swiss Government Report 1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SUXkX4U1Ir8 |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=YouTube |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011_Report2">{{Cite video |title=The Swiss Government Report 2 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9QJORezLAaw |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011c">{{Cite video |title=How Direct Democracy Works In Switzerland – Report 3 |url=https://www.youtube.com/watch?v=V9Ei50c2c1I |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011d">{{Cite video |title=How People in Switzerland Vote – Report 4 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Fp48yJT4Cy4 |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Narodna (građanska) inicijativa omogućava građanima da putem peticije predlože vladi konkretne zakonske izmjene ili ustavne reforme. Kao i kod drugih oblika glasanja, ishod narodne inicijative može biti obavezujući ili čisto savjetodavni. Inicijative mogu biti direktne ili indirektne. Kod direktne inicijative, uspješno pokrenut prijedlog se odmah stavlja na glasanje pred građane na referendumski listić, što je karakteristično za politički sistem [[Kalifornija|Kalifornije]].<ref name="Smith_2009" /> Kod indirektne inicijative, prijedlog se najprije upućuje parlamentu na razmatranje; međutim, ako parlament u zakonski predviđenom roku ne donese prihvatljivo rješenje, prijedlog automatski ide na direktno izjašnjavanje građana. Izmjene [[Ustav Švicarske|Ustav Švicarske]], kao i ustava Lihtenštajna ili Urugvaja, prolaze kroz upravo takav oblik indirektne inicijative.<ref name="Smith_2009" /> Deliberativno glasanje predstavlja oblik izjašnjavanja osmišljen tako da kroz institucionalni dizajn potiče i proširuje javnu raspravu (deliberaciju) među građanima. S druge strane, pravo na opoziv daje javnosti moć da smijeni izabrane zvaničnike s dužnosti prije isteka njihovog redovnog mandata.<ref name="Fishkin_2011">{{Cite book |last=Fishkin |first=James S. |title=When the People Speak: Deliberative Democracy and Public Consultation |url=https://archive.org/details/whenpeoplespeakd0000fish |date=2011 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780199604432 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Glasanje kod kojeg nije propisan [[Kvorum|kvorum]] odražava princip [[Pravilo većine|vladavine većine]], dok glasanja i [[Narodna inicijativa|narodne inicijative]] koje zahtijevaju dodatne kvorume (poput kvoruma izlaznosti ili odobrenja) odgovaraju modelu [[Konsenzusna demokratija|konsenzusne demokratije]].<ref name="Vatter_2000">{{Cite journal |last=Vatter |first=Adrian |title=Consensus and direct democracy: Conceptual and empirical linkages |journal=European Journal of Political Research |url=https://www.cambridge.org/core/journals/european-journal-of-political-research/article/abs/consensus-and-direct-democracy-conceptual-and-empirical-linkages/31D37714369DC8485646D887FE276D2C |date=2000 |volume=38 |issue=2 |pages=171–192 |doi=10.1023/A:1007137026336 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Narodna skupština|Narodne skupštine]] (zborovi građana) predstavljaju još jedan oblik direktne demokratije, a sastoje se od otvorenih sastanaka kojima može prisustvovati svaki stanovnik određenog lokalnog područja ili zajednice. Njihova uloga i način funkcionisanja značajno su se mijenjali kroz istoriju. U [[Atenska demokratija|atenskoj demokratiji]], upravo je jedna takva skupština (Eklezija) bila najviše tijelo za donošenje odluka. Nekoliko mjesta u svijetu ima dugu tradiciju donošenja odluka putem ovakvih otvorenih skupština, kao što su ''[[Landsgemeinde]]'' u [[Švicarska|Švicarskoj]] ili [[Gradski sastanak|gradski sastanci]] u [[Nova Engleska|Novoj Engleskoj]] (SAD).<ref name="Smith_2010">{{Cite book |last=Smith |first=Graham |chapter=Popular assemblies: from New England town meetings to participatory budgeting |title=Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation |url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/democratic-innovations/popular-assemblies-from-new-england-town-meetings-to-participatory-budgeting/FD97AABE994B34470B5987F6F2FF6874 |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |pages=30–31 |isbn=978-1-13-479335-8 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Narodne skupštine su se često spontano pojavljivale u periodima revolucionarnih previranja,<ref name="Akcali_2018">{{Cite journal |last=Akçalı |first=Emel |title=Do Popular Assemblies Contribute to Genuine Political Change? Lessons from the Park Forums in Istanbul |journal=South European Society & Politics |url=https://www.europeansources.info/record/do-popular-assemblies-contribute-to-genuine-political-change-lessons-from-the-park-forums-in-istanbul/ |date=2018 |volume=23 |issue=3 |pages=323–340 |doi=10.1080/13608746.2018.1437007 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> ali se javljaju i kroz savremene inicijative poput [[Participativno budžetiranje|participativnog budžetiranja]].<ref name="Smith_2010" /> Uglavnom se smatra da ovaj model nije primjenjiv iznad lokalnog nivoa, jer je fizički nemoguće okupiti sve građane jedne moderne države na jedno mjesto.<ref name="Akcali_2018" /> Iako lokalne vlasti u savremeno doba često organizuju konsultativne sastanke s građanima, oni po pravilu nemaju obavezujuću pravnu snagu. Teoretičar Graham Smith navodi: {{Citat|Takvi javni sastanci loša su imitacija atenske prakse: princip samoselekcije dovodi do neravnomjernog učešća; građani imaju minimalnu stvarnu kontrolu nad procesom; ostavlja se premalo vremena da bi učesnici donijeli promišljene i zrele sudove, i tome slično.<ref name="Smith_2010" />}} == Historija == {{Također pogledajte|Historija demokratije}} === Antika === Prema jednom pravcu mišljenja, direktna demokratija je bila uobičajena i široko rasprostranjena u preddržavnim društvima.<ref name="Cherkaoui_2019">{{Cite book |last=Cherkaoui |first=Mohamed |title=Essay on Islamization: Changes in Religious Practice in Muslim Societies |url=https://books.google.ba/books?id=38y8DwAAQBAJ&printsec=frontcover |date=2019 |publisher=BRILL |volume=10 |series=Youth in a Globalizing World |isbn=9789004415034 |access-date=20. 6. 2026 |language=en |quote=... pojedinci, muslimani i nemuslimani, Grci, Arapi, Berberi, Afrikanci i Amerindijanci, živjeli su u svojim društvima u skladu s principima jedne vrste direktne demokratije. ... Na Zapadu, od velikih revolucija, počevši od engleske revolucije u 17. vijeku, američke i francuske krajem 18. vijeka, elite, a potom i cijeli narod postepeno su eksperimentisali s liberalnom demokratijom čiji se principi neosporno razlikuju od principa plemenske demokratije.}}</ref> Smatra se da najraniju dobro dokumentovanu direktnu demokratiju predstavlja [[Atinska demokratija|atinska demokratija]] iz 5. vijeka p. n. e. Glavna tijela u atinskom demokratskom sistemu bila su [[Eklezija (antička Grčka)|eklezija]] (narodna skupština), koju su činili punoljetni muški građani; [[Bula (antička Grčka)|vijeće]] (bula), sastavljeno od 500 građana; te narodni sudovi, koje je činio ogroman broj porotnika biranih žrijebom, bez učešća profesionalnih sudija. Antička Atika imala svega oko 30.000 muških građana s pravom glasa, a samo nekoliko hiljada njih aktivno je učestvovalo u radu skupštine svake godine, dok je veliki broj građana obavljao javne funkcije u kontinuitetu, godinama uzastopno. Atinska demokratija je bila "direktna" ne samo u smislu da je okupljeni narod donosio odluke, već i zato što je narod - kroz skupštinu, vijeće i sudove — u potpunosti kontrolisao cjelokupan politički proces, pri čemu je veliki procenat građana bio neprekidno uključen u javne poslove.<ref name="Raaflaub_2007">{{Cite book |last1=Raaflaub |first1=Kurt A. |last2=Ober |first2=Josiah |last3=Wallace |first3=Robert |title=Origins of Democracy in Ancient Greece |url=https://books.google.ba/books?id=rvbBDwVrMiIC&printsec=frontcover |date=2007 |publisher=University of California Press |series=Joan Palevsky imprint in classical literature |isbn=9780520932173 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina savremenih demokratija, s obzirom na to da su predstavničkog, a ne direktnog tipa, ne nalikuju atenskom sistemu. Pored toga, atenska demokratija je bila isključiva. Na primjer, u Atini je sredinom 4. vijeka p. n. e. živjelo oko 100.000 građana (atinsko građansko pravo bilo je ograničeno na muškarce i žene čija su oba roditelja također bili atinski građani), oko 10.000 meteka (stranaca sa stalnim boravkom) i približno 150.000 robova. Od ukupnog broja stanovnika, samo su punoljetni muški građani stariji od 18 godina činili narod, što znači da je u demokratskom procesu moglo učestvovati svega oko 40.000 ljudi.<ref name="History_2025">{{Cite web |last=HISTORY.com Editors |title=Ancient Greek Democracy |url=https://www.history.com/articles/ancient-greece-democracy |website=History |publisher=A&E Television Networks |date=5. 11. 2025 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Za historiju direktne demokratije značajna je i historija [[Antički Rim|Antičkog Rima]], posebno iz perioda [[Rimska Republika|Rimske Republike]], koja je prema predaji osnovana oko 509. godine p. n. e.<ref name="Cary_1975">{{Cite book |last=Cary |first=Max |title=A history of Rome down to the reign of Constantine |url=https://archive.org/details/historyofromedow0000cary_r0x8 |date=1975 |publisher=Macmillan |location=London |isbn=9780333215586 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Rim je pokazivao brojne aspekte kako direktne tako i indirektne demokratije, počevši od ere [[Rimsko Kraljevstvo|Rimskog Kraljevstva]] pa sve do propasti [[Rimsko Carstvo|Rimskog Carstva]]. Iako je Rimski senat bio glavno institucijalno tijelo s najvećim historijskim kontinuitetom - koji je trajao od kraljevstva pa sve do nakon sloma [[Zapadno Rimsko Carstvo|Zapadnog Rimskog Carstva]] 476. godine n. e. - on nije odražavao čisto demokratski pristup; u kasnoj Republici senat su činili bivši izabrani zvaničnici,<ref name="Abbott_1901">{{Cite book |last=Abbott |first=Frank Frost |title=A history and description of Roman political institutions |url=https://archive.org/details/historydescripti00abbouoft |date=1901 |publisher=Ginn |location=Boston |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> a njegova uloga bila je prvenstveno savjetodavna, a ne zakonodavna.<ref name="Lintott_2003">{{Cite book |last=Lintott |first=Andrew |title=The constitution of the Roman Republic |url=https://archive.org/details/constitutionofro0000lint_o8s9 |date=2003 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=0-19-926108-3 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Demokratski aspekt ustavnog uređenja nalazio se u [[Rimske skupštine|rimskim narodnim skupštinama]], gdje su se građani organizovali u ''[[Centurija|centurije]]'' ili ''[[Rimska triba|tribe]]'' - u zavisnosti od vrste skupštine — te glasali o različitim pitanjima, uključujući izbore i zakone koje bi pred njih iznijeli izabrani magistrati.<ref name="Lintott_2003" /> Pojedini klasicisti tvrde da Rimska Republika s pravom zaslužuje naziv "demokratija", s obzirom na postojanje općeg prava glasa za punoljetne muške građane, narodni suverenitet i transparentnu raspravu o javnim poslovima.<ref name="Gruen_2000">{{Cite journal |last=Gruen |first=Erich S. |title=Review of The Crowd in Rome in the Late Republic, by Fergus Millar |url=https://www.jstor.org/stable/270466 |journal=Classical Philology |volume=95 |issue=2 |pages=236–240 |date=april 2000 |publisher=The University of Chicago Press |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Mnogi historičari označavaju kraj Republike donošenjem zakona ''[[Lex Titia]]'', izglasanog 27. novembra 43. p. n. e., kojim su ukinuti brojni mehanizmi demokratskog nadzora i kontrole.<ref name="Cary_1975" /> === Savremeno doba === Učešće građana u donošenju zakona u savremenom dobu vezuje se za švicarske kantone i bilježi kontinuitet još od 13. vijeka. Švicarska je 1848. u svoj savezni ustav uvela "ustavni referendum", koji je zahtijevao obavezno izjašnjavanje građana o svakoj ustavnoj promjeni.<ref name="Wagschal_1997">{{Cite journal |last=Wagschal |first=Uwe |title=Direct Democracy and Public Policymaking |url=https://www.jstor.org/stable/4007611 |journal=Journal of Public Policy |volume=17 |issue=2 |pages=223–245 |date=1997 |doi=10.1017/S0143814X0000355X |issn=0143-814X |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Ubrzo se pokazalo da samo pravo veta na zakone koje usvoji parlament nije dovoljno, pa je 1891. uvedena i "inicijativa za izmjenu ustava". Švicarska politika od 1891. pruža svijetu dragocjeno praktično iskustvo s građanskim inicijativama za ustavne promjene na nacionalnom nivou.<ref name="Kobach_1993">{{Cite book |last=Kobach |first=Kris W. |title=The Referendum: Direct Democracy In Switzerland |url=https://archive.org/details/referendumdirect0000koba |date=1993 |publisher=Dartmouth Publishing Company |isbn=9781855213975 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U proteklih 120 godina, na referendumima se našlo više od 240 takvih inicijativa. O većini narodnih inicijativa parlament najprije raspravlja i usvaja ih prije samog referenduma. Od onih inicijativa koje ipak dođu do referendumskog izjašnjavanja, birači odobre svega oko 10%; pored toga, građani često biraju izmijenjenu verziju inicijative koju je preformulisala vlada. (Pogledajte sekciju [[#Švicarska|"Direktna demokratija u Švicarskoj"]] u nastavku).<ref name="Hirschbuhl_2011" /><ref name="Hirschbuhl_2011_Report2" /><ref name="Hirschbuhl_2011c" /><ref name="Hirschbuhl_2011d" /> Određena pitanja koja se tiču srodnog koncepta direktne demokratije putem [[internet]]a i drugih komunikacijskih tehnologija obrađena su u članku o [[E-demokratija|e-demokratiji]], kao i u nastavku teksta pod naslovom [[#Elektronska direktna demokratija|''Elektronska direktna demokratija'']]. Preciznije rečeno, koncept [[Upravljanje otvorenog koda|upravljanja otvorenog koda]] primjenjuje principe [[Pokret za slobodni softver|pokreta za slobodni softver]] na upravljanje društvom, omogućavajući cjelokupnom stanovništvu da direktno učestvuje u vlasti, u onoj mjeri u kojoj to sami žele.<ref name="Rushkoff_2004">{{Cite book |last=Rushkoff |first=Douglas |title=Open Source Democracy |url=https://www.gutenberg.org/cache/epub/10753/pg10753.txt |date=2004 |publisher=Project Gutenberg |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Primjeri == {{Glavni|Referendums po državama}} === Rana Atina === {{Glavni|Atinska demokratija}} Atinska demokratija se razvila u [[Antička Grčka|grčkom]] [[Polis|gradu-državi]] (polisu) [[Klasična Atina|Atini]], koja je obuhvatala grad [[Atina|Atinu]] i okolnu teritoriju [[Atika|Atike]], oko 600. godine p. n. e. Atina je bila jedna od [[Historija demokratije|prvih poznatih demokratija]]. Iako su i drugi grčki gradovi uspostavljali demokratska uređenja, uglavnom se povodeći za atinskim modelom, nijedno od njih nije bilo tako moćno, stabilno niti historijski dokumentovano kao atinsko. U direktnoj atinskoj demokratiji, građani nisu birali predstavnike koji bi u njihovo ime glasali o zakonima i izvršnim aktima (kao što je to slučaj u Sjedinjenim Američkim Državama), već su glasali lično, kao pojedinci. Na formiranje [[Javno mnijenje|javnog mnijenja]] glasača utjecala je [[Politička satira|politička satira]] pjesnika [[Antička grčka komedija|komedije]] u [[Antičko grčko pozorište|pozorištima]].<ref name="Sommerstein_1993">{{Cite book |editor-last=Sommerstein |editor-first=Alan H. |title=Tragedy, Comedy, and the Polis: Papers from the Greek Drama Conference : Nottingham, 18-20 July 1990 |url=https://books.google.ba/books/about/Tragedy_Comedy_and_the_Polis.html?id=t6lfAAAAMAAJ |date=1993 |publisher=Levante editori |series=Le Rane : Collana di Studi e Testi: Studi |volume=11 |isbn=9788879490269 |issn=1723-4891 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvoju atinske demokratije doprinijeli su [[Solon]] (594. p. n. e.), [[Klisten]] (508–507. p. n. e.) i [[Efijalt iz Atine|Efijalt]] (462. p. n. e.). Historičari se razilaze u mišljenjima o tome ko je od njih bio zaslužan za uspostavljanje pojedinih institucija i ko je u najvećoj mjeri predstavljao istinski demokratski pokret. Početak atinske demokratije najčešće se vezuje za Klistena, budući da je Solonov ustav doživio slom i bio zamijenjen tiranijom [[Pizistrat]]a, dok je Efijalt Klistenov ustav reformisao na relativno miran način. [[Hiparh (Hipijin brat)|Hiparha]], brata tiranina [[Hipija (tiranin)|Hipije]], ubili su [[Harmodije i Aristogiton]], koje su Atinjani kasnije slavili zbog navodne obnove atinske slobode. Najveći i najdugovječniji demokratski vođa bio je [[Perikle]]; nakon njegove smrti, atinsku demokratiju su krajem [[Peloponeski rat|Peloponeskog rata]] u dva navrata nakratko prekinuli oligarhijski prevrati. Ovaj sistem je donekle izmijenjen nakon što je obnovljen pod [[Euklid]]om; najdetaljniji sačuvani historijski opisi odnose se upravo na ove reforme iz 4. vijeka p. n. e., a ne na izvorni sistem iz Periklovog doba. [[Makedonsko Kraljevstvo|Makedonci]] su je konačno ugušili 322. p. n. e. Atinske institucije su kasnije ponovo oživljene, ali je u nauci sporna činjenica u kojoj mjeri su one tada predstavljale istinsku demokratiju.<ref name="Elster_1998">{{Cite book |last=Elster |first=Jon |chapter=Introduction |editor-last=Elster |editor-first=Jon |title=Deliberative Democracy |chapter-url=https://assets.cambridge.org/97805215/92963/excerpt/9780521592963_excerpt.pdf |date=1998 |publisher=Cambridge University Press |series=Cambridge Studies in the Theory of Democracy |doi=10.1017/CBO9781139175005 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Sociolog [[Max Weber]] smatrao je da se svaka [[demokratija|masovna demokratija]] kreće u [[Cezarizam|cezarističkom]] smjeru. Profesor prava Gerhard Casper piše: "Weber je koristio ovaj termin kako bi, [[Spisak latinskih izreka (I)|između ostalog]], naglasio [[Plebiscit|plebiscitarni]] karakter izbora, prezir prema parlamentu, netolerisanje autonomnih centara moći unutar vlasti, te nemogućnost privlačenja ili podnošenja nezavisnih političkih umova."<ref name="Casper_2001">{{Cite web |last=Casper |first=Gerhard |title=Caesarism in Democratic Politics: Reflections on Max Weber |url=https://law.stanford.edu/publications/caesarism-in-democratic-politics-reflections-on-max-weber/ |website=Stanford Law School |date=2001 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Također pogledajte == * [[Anarhokomunizam]] * [[Građanska skupština]] * [[Deliberativna demokratija]] * [[Libertarijanski socijalizam]] * [[Participativna demokratija]] * [[Participativna ekonomija]] * [[Populizam]] * [[Sociokratija]] * [[Sorticija]] * [[Radnički savjeti]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Direktna demokratija| ]] [[Kategorija:Društvo u antičkoj Grčkoj]] [[Kategorija:Autonomija]] [[Kategorija:Direktna akcija]] [[Kategorija:Narodni suverenitet]] [[Kategorija:Referendumi]] 7pfm6ra2hc0yaftgn6yww8j6mf61fea 3899299 3899294 2026-06-20T19:02:58Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3899299 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Landsgemeinde Glarus 2006.jpg|mini|desno|300px|''Landsgemeinde'' ("kantonala skupština") u [[Kanton Glarus|kantonu Glarus]] 7. maja 2006. u [[Švicarska|Švicarskoj]]. ''Landsgemeinden'' su javni skupovi s pravom glasa i predstavljaju jedan od najstarijih primjera direktne demokratije.]] '''Direktna demokratija''' ili '''čista demokratija''' oblik je [[demokratija|demokratije]] u kojem [[Izbori|biračko tijelo]] neposredno odlučuje o političkim [[Građanska inicijativa|inicijativama]], bez posredovanja [[Zastupnik|izabranih predstavnika]], što je suprotno modelu [[Predstavnička demokratija|predstavničke demokratije]] koji se primjenjuje u većini savremenih demokratskih sistema. Teorija i praksa direktne demokratije, s participacijom kao njenim osnovnim karakteristikama, činile su okosnicu rada brojnih teoretičara, filozofa, političara i društvenih kritičara, među kojima su [[Jean-Jacques Rousseau]], [[John Stuart Mill]] i [[G. D. H. Cole|G. D. H. Cole]].<ref name="Caves_2005">{{Cite book |last=Caves |first=R. W. |title=Encyclopedia of the City |url=https://archive.org/details/encyclopediaofci0000unse_o0h4 |date=2005 |publisher=Routledge |location=Abingdon, Oxon ; New York, NY |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Pregled == U direktnoj demokratiji građani odlučuju o političkim mjerama bez posrednika ili predstavnika, dok u [[Predstavnička demokratija|predstavničkoj demokratiji]] biraju predstavnike koji potom donose i provode zakonske inicijative.<ref name="Clarke_Foweraker_2001">{{Cite book |editor-last1=Clarke |editor-first1=Paul A. B. |editor-last2=Foweraker |editor-first2=Joe |title=Encyclopedia of Democratic Thought |url=https://books.google.ba/books?id=srzDCqnZkfUC&pg=PA224 |date=2001 |publisher=Routledge |location=London and New York |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U zavisnosti od konkretnog sistema koji se primjenjuje, direktna demokratija može obuhvatati donošenje izvršnih odluka, primjenu [[Sorticija|sorticije]] (izbora žrijebom), donošenje [[Zakon|zakona]], direktan izbor ili smjenu zvaničnika, te provođenje [[Suđenje|suđenja]]. Dva vodeća oblika direktne demokratije jesu [[Participativna demokratija|participativna]] i [[Deliberativna demokratija|deliberativna demokratija]]. Poludirektne demokratije, u kojima predstavnici obavljaju svakodnevno upravljanje, ali građani zadržavaju suverenitet, omogućavaju tri oblika narodnog djelovanja: [[glasanje]] (plebiscit), [[Narodna inicijativa|narodnu inicijativu]] i [[Opoziv izabranog zvaničnika|opoziv zvaničnika]]. Prva dva oblika - glasanje i inicijative - primjeri su direktnog zakonodavstva.<ref name="Smith_2009">{{Cite book |last=Smith |first=Graham |title=Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation |url=https://books.google.co.id/books?id=gz8gAwAAQBAJ |date=2009 |publisher=Cambridge University Press |series=Theories of Institutional Design |isbn=9781139479707 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prema podacima iz 2019, trideset država je dozvoljavalo glasanje na nacionalnom nivou koje je pokrenulo stanovništvo.<ref name="Direct_Democracy_Navigator">{{Cite web |title=Direct Democracy Navigator |url=https://direct-democracy-navigator.org/index.php |website=direct-democracy-navigator.org |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Obavezno glasanje podrazumijeva da se zakonski prijedlozi koje su izradile političke elite podvrgavaju obavezujućem izjašnjavanju građana, što predstavlja najčešći oblik direktnog zakonodavstva. Narodno izjašnjavanje (referendum na zahtjev građana) omogućava građanima da putem peticije upute već usvojeni zakon na glasanje cijelom biračkom tijelu. Institucije propisuju vremenski rok i potreban broj potpisa za pokretanje peticije, a u svrhu zaštite manjina mogu odrediti da se potpisi moraju prikupiti ravnomjerno iz različitih administrativnih jedinica ili zajednica.<ref name="Smith_2009" /> Ovaj oblik direktne demokratije efektivno daje biračkom tijelu pravo [[Veto|veta]] na zakone koje je usvojio izabrani parlament, što je praksa koja se primjenjuje u [[Švicarska|Švicarskoj]].<ref name="Hirschbuhl_2011">{{Cite video |title=The Swiss Government Report 1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SUXkX4U1Ir8 |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=YouTube |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011_Report2">{{Cite video |title=The Swiss Government Report 2 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9QJORezLAaw |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011c">{{Cite video |title=How Direct Democracy Works In Switzerland – Report 3 |url=https://www.youtube.com/watch?v=V9Ei50c2c1I |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hirschbuhl_2011d">{{Cite video |title=How People in Switzerland Vote – Report 4 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Fp48yJT4Cy4 |date=2011 |publisher=Federal Department of Foreign Affairs FDFA, Presence Switzerland |via=[[YouTube]] |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Narodna (građanska) inicijativa omogućava građanima da putem peticije predlože vladi konkretne zakonske izmjene ili ustavne reforme. Kao i kod drugih oblika glasanja, ishod narodne inicijative može biti obavezujući ili čisto savjetodavni. Inicijative mogu biti direktne ili indirektne. Kod direktne inicijative, uspješno pokrenut prijedlog se odmah stavlja na glasanje pred građane na referendumski listić, što je karakteristično za politički sistem [[Kalifornija|Kalifornije]].<ref name="Smith_2009" /> Kod indirektne inicijative, prijedlog se najprije upućuje parlamentu na razmatranje; međutim, ako parlament u zakonski predviđenom roku ne donese prihvatljivo rješenje, prijedlog automatski ide na direktno izjašnjavanje građana. Izmjene [[Ustav Švicarske|Ustav Švicarske]], kao i ustava Lihtenštajna ili Urugvaja, prolaze kroz upravo takav oblik indirektne inicijative.<ref name="Smith_2009" /> Deliberativno glasanje predstavlja oblik izjašnjavanja osmišljen tako da kroz institucionalni dizajn potiče i proširuje javnu raspravu (deliberaciju) među građanima. S druge strane, pravo na opoziv daje javnosti moć da smijeni izabrane zvaničnike s dužnosti prije isteka njihovog redovnog mandata.<ref name="Fishkin_2011">{{Cite book |last=Fishkin |first=James S. |title=When the People Speak: Deliberative Democracy and Public Consultation |url=https://archive.org/details/whenpeoplespeakd0000fish |date=2011 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780199604432 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Glasanje kod kojeg nije propisan [[Kvorum|kvorum]] odražava princip [[Pravilo većine|vladavine većine]], dok glasanja i [[Narodna inicijativa|narodne inicijative]] koje zahtijevaju dodatne kvorume (poput kvoruma izlaznosti ili odobrenja) odgovaraju modelu [[Konsenzusna demokratija|konsenzusne demokratije]].<ref name="Vatter_2000">{{Cite journal |last=Vatter |first=Adrian |title=Consensus and direct democracy: Conceptual and empirical linkages |journal=European Journal of Political Research |url=https://www.cambridge.org/core/journals/european-journal-of-political-research/article/abs/consensus-and-direct-democracy-conceptual-and-empirical-linkages/31D37714369DC8485646D887FE276D2C |date=2000 |volume=38 |issue=2 |pages=171–192 |doi=10.1023/A:1007137026336 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Narodna skupština|Narodne skupštine]] (zborovi građana) predstavljaju još jedan oblik direktne demokratije, a sastoje se od otvorenih sastanaka kojima može prisustvovati svaki stanovnik određenog lokalnog područja ili zajednice. Njihova uloga i način funkcionisanja značajno su se mijenjali kroz istoriju. U [[Atenska demokratija|atenskoj demokratiji]], upravo je jedna takva skupština (Eklezija) bila najviše tijelo za donošenje odluka. Nekoliko mjesta u svijetu ima dugu tradiciju donošenja odluka putem ovakvih otvorenih skupština, kao što su ''[[Landsgemeinde]]'' u [[Švicarska|Švicarskoj]] ili [[Gradski sastanak|gradski sastanci]] u [[Nova Engleska|Novoj Engleskoj]] (SAD).<ref name="Smith_2010">{{Cite book |last=Smith |first=Graham |chapter=Popular assemblies: from New England town meetings to participatory budgeting |title=Democratic Innovations: Designing Institutions for Citizen Participation |url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/democratic-innovations/popular-assemblies-from-new-england-town-meetings-to-participatory-budgeting/FD97AABE994B34470B5987F6F2FF6874 |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |pages=30–31 |isbn=978-1-13-479335-8 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Narodne skupštine su se često spontano pojavljivale u periodima revolucionarnih previranja,<ref name="Akcali_2018">{{Cite journal |last=Akçalı |first=Emel |title=Do Popular Assemblies Contribute to Genuine Political Change? Lessons from the Park Forums in Istanbul |journal=South European Society & Politics |url=https://www.europeansources.info/record/do-popular-assemblies-contribute-to-genuine-political-change-lessons-from-the-park-forums-in-istanbul/ |date=2018 |volume=23 |issue=3 |pages=323–340 |doi=10.1080/13608746.2018.1437007 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> ali se javljaju i kroz savremene inicijative poput [[Participativno budžetiranje|participativnog budžetiranja]].<ref name="Smith_2010" /> Uglavnom se smatra da ovaj model nije primjenjiv iznad lokalnog nivoa, jer je fizički nemoguće okupiti sve građane jedne moderne države na jedno mjesto.<ref name="Akcali_2018" /> Iako lokalne vlasti u savremeno doba često organizuju konsultativne sastanke s građanima, oni po pravilu nemaju obavezujuću pravnu snagu. Teoretičar Graham Smith navodi: {{Citat|Takvi javni sastanci loša su imitacija atenske prakse: princip samoselekcije dovodi do neravnomjernog učešća; građani imaju minimalnu stvarnu kontrolu nad procesom; ostavlja se premalo vremena da bi učesnici donijeli promišljene i zrele sudove, i tome slično.<ref name="Smith_2010" />}} == Historija == {{Također pogledajte|Historija demokratije}} === Antika === Prema jednom pravcu mišljenja, direktna demokratija je bila uobičajena i široko rasprostranjena u preddržavnim društvima.<ref name="Cherkaoui_2019">{{Cite book |last=Cherkaoui |first=Mohamed |title=Essay on Islamization: Changes in Religious Practice in Muslim Societies |url=https://books.google.ba/books?id=38y8DwAAQBAJ&printsec=frontcover |date=2019 |publisher=BRILL |volume=10 |series=Youth in a Globalizing World |isbn=9789004415034 |access-date=20. 6. 2026 |language=en |quote=... pojedinci, muslimani i nemuslimani, Grci, Arapi, Berberi, Afrikanci i Amerindijanci, živjeli su u svojim društvima u skladu s principima jedne vrste direktne demokratije. ... Na Zapadu, od velikih revolucija, počevši od engleske revolucije u 17. vijeku, američke i francuske krajem 18. vijeka, elite, a potom i cijeli narod postepeno su eksperimentisali s liberalnom demokratijom čiji se principi neosporno razlikuju od principa plemenske demokratije.}}</ref> Smatra se da najraniju dobro dokumentovanu direktnu demokratiju predstavlja [[Atinska demokratija|atinska demokratija]] iz 5. vijeka p. n. e. Glavna tijela u atinskom demokratskom sistemu bila su [[Eklezija (antička Grčka)|eklezija]] (narodna skupština), koju su činili punoljetni muški građani; [[Bula (antička Grčka)|vijeće]] (bula), sastavljeno od 500 građana; te narodni sudovi, koje je činio ogroman broj porotnika biranih žrijebom, bez učešća profesionalnih sudija. Antička Atika imala svega oko 30.000 muških građana s pravom glasa, a samo nekoliko hiljada njih aktivno je učestvovalo u radu skupštine svake godine, dok je veliki broj građana obavljao javne funkcije u kontinuitetu, godinama uzastopno. Atinska demokratija je bila "direktna" ne samo u smislu da je okupljeni narod donosio odluke, već i zato što je narod - kroz skupštinu, vijeće i sudove — u potpunosti kontrolisao cjelokupan politički proces, pri čemu je veliki procenat građana bio neprekidno uključen u javne poslove.<ref name="Raaflaub_2007">{{Cite book |last1=Raaflaub |first1=Kurt A. |last2=Ober |first2=Josiah |last3=Wallace |first3=Robert |title=Origins of Democracy in Ancient Greece |url=https://books.google.ba/books?id=rvbBDwVrMiIC&printsec=frontcover |date=2007 |publisher=University of California Press |series=Joan Palevsky imprint in classical literature |isbn=9780520932173 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina savremenih demokratija, s obzirom na to da su predstavničkog, a ne direktnog tipa, ne nalikuju atenskom sistemu. Pored toga, atenska demokratija je bila isključiva. Na primjer, u Atini je sredinom 4. vijeka p. n. e. živjelo oko 100.000 građana (atinsko građansko pravo bilo je ograničeno na muškarce i žene čija su oba roditelja također bili atinski građani), oko 10.000 meteka (stranaca sa stalnim boravkom) i približno 150.000 robova. Od ukupnog broja stanovnika, samo su punoljetni muški građani stariji od 18 godina činili narod, što znači da je u demokratskom procesu moglo učestvovati svega oko 40.000 ljudi.<ref name="History_2025">{{Cite web |last=HISTORY.com Editors |title=Ancient Greek Democracy |url=https://www.history.com/articles/ancient-greece-democracy |website=History |publisher=A&E Television Networks |date=5. 11. 2025 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Za historiju direktne demokratije značajna je i historija [[Antički Rim|Antičkog Rima]], posebno iz perioda [[Rimska Republika|Rimske Republike]], koja je prema predaji osnovana oko 509. godine p. n. e.<ref name="Cary_1975">{{Cite book |last=Cary |first=Max |title=A history of Rome down to the reign of Constantine |url=https://archive.org/details/historyofromedow0000cary_r0x8 |date=1975 |publisher=Macmillan |location=London |isbn=9780333215586 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Rim je pokazivao brojne aspekte kako direktne tako i indirektne demokratije, počevši od ere [[Rimsko Kraljevstvo|Rimskog Kraljevstva]] pa sve do propasti [[Rimsko Carstvo|Rimskog Carstva]]. Iako je Rimski senat bio glavno institucijalno tijelo s najvećim historijskim kontinuitetom - koji je trajao od kraljevstva pa sve do nakon sloma [[Zapadno Rimsko Carstvo|Zapadnog Rimskog Carstva]] 476. godine n. e. - on nije odražavao čisto demokratski pristup; u kasnoj Republici senat su činili bivši izabrani zvaničnici,<ref name="Abbott_1901">{{Cite book |last=Abbott |first=Frank Frost |title=A history and description of Roman political institutions |url=https://archive.org/details/historydescripti00abbouoft |date=1901 |publisher=Ginn |location=Boston |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> a njegova uloga bila je prvenstveno savjetodavna, a ne zakonodavna.<ref name="Lintott_2003">{{Cite book |last=Lintott |first=Andrew |title=The constitution of the Roman Republic |url=https://archive.org/details/constitutionofro0000lint_o8s9 |date=2003 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=0-19-926108-3 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Demokratski aspekt ustavnog uređenja nalazio se u [[Rimske skupštine|rimskim narodnim skupštinama]], gdje su se građani organizovali u ''[[Centurija|centurije]]'' ili ''[[Rimska triba|tribe]]'' - u zavisnosti od vrste skupštine — te glasali o različitim pitanjima, uključujući izbore i zakone koje bi pred njih iznijeli izabrani magistrati.<ref name="Lintott_2003" /> Pojedini klasicisti tvrde da Rimska Republika s pravom zaslužuje naziv "demokratija", s obzirom na postojanje općeg prava glasa za punoljetne muške građane, narodni suverenitet i transparentnu raspravu o javnim poslovima.<ref name="Gruen_2000">{{Cite journal |last=Gruen |first=Erich S. |title=Review of The Crowd in Rome in the Late Republic, by Fergus Millar |url=https://www.jstor.org/stable/270466 |journal=Classical Philology |volume=95 |issue=2 |pages=236–240 |date=april 2000 |publisher=The University of Chicago Press |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Mnogi historičari označavaju kraj Republike donošenjem zakona ''[[Lex Titia]]'', izglasanog 27. novembra 43. p. n. e., kojim su ukinuti brojni mehanizmi demokratskog nadzora i kontrole.<ref name="Cary_1975" /> === Savremeno doba === Učešće građana u donošenju zakona u savremenom dobu vezuje se za švicarske kantone i bilježi kontinuitet još od 13. vijeka. Švicarska je 1848. u svoj savezni ustav uvela "ustavni referendum", koji je zahtijevao obavezno izjašnjavanje građana o svakoj ustavnoj promjeni.<ref name="Wagschal_1997">{{Cite journal |last=Wagschal |first=Uwe |title=Direct Democracy and Public Policymaking |url=https://www.jstor.org/stable/4007611 |journal=Journal of Public Policy |volume=17 |issue=2 |pages=223–245 |date=1997 |doi=10.1017/S0143814X0000355X |issn=0143-814X |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Ubrzo se pokazalo da samo pravo veta na zakone koje usvoji parlament nije dovoljno, pa je 1891. uvedena i "inicijativa za izmjenu ustava". Švicarska politika od 1891. pruža svijetu dragocjeno praktično iskustvo s građanskim inicijativama za ustavne promjene na nacionalnom nivou.<ref name="Kobach_1993">{{Cite book |last=Kobach |first=Kris W. |title=The Referendum: Direct Democracy In Switzerland |url=https://archive.org/details/referendumdirect0000koba |date=1993 |publisher=Dartmouth Publishing Company |isbn=9781855213975 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U proteklih 120 godina, na referendumima se našlo više od 240 takvih inicijativa. O većini narodnih inicijativa parlament najprije raspravlja i usvaja ih prije samog referenduma. Od onih inicijativa koje ipak dođu do referendumskog izjašnjavanja, birači odobre svega oko 10%; pored toga, građani često biraju izmijenjenu verziju inicijative koju je preformulisala vlada. (Pogledajte sekciju [[#Švicarska|"Direktna demokratija u Švicarskoj"]] u nastavku).<ref name="Hirschbuhl_2011" /><ref name="Hirschbuhl_2011_Report2" /><ref name="Hirschbuhl_2011c" /><ref name="Hirschbuhl_2011d" /> Određena pitanja koja se tiču srodnog koncepta direktne demokratije putem [[internet]]a i drugih komunikacijskih tehnologija obrađena su u članku o [[E-demokratija|e-demokratiji]], kao i u nastavku teksta pod naslovom [[#Elektronska direktna demokratija|''Elektronska direktna demokratija'']]. Preciznije rečeno, koncept [[Upravljanje otvorenog koda|upravljanja otvorenog koda]] primjenjuje principe [[Pokret za slobodni softver|pokreta za slobodni softver]] na upravljanje društvom, omogućavajući cjelokupnom stanovništvu da direktno učestvuje u vlasti, u onoj mjeri u kojoj to sami žele.<ref name="Rushkoff_2004">{{Cite book |last=Rushkoff |first=Douglas |title=Open Source Democracy |url=https://www.gutenberg.org/cache/epub/10753/pg10753.txt |date=2004 |publisher=Project Gutenberg |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Primjeri == {{Glavni|Referendums po državama}} === Rana Atina === {{Glavni|Atinska demokratija}} Atinska demokratija se razvila u [[Antička Grčka|grčkom]] [[Polis|gradu-državi]] (polisu) [[Klasična Atina|Atini]], koja je obuhvatala grad [[Atina|Atinu]] i okolnu teritoriju [[Atika|Atike]], oko 600. godine p. n. e. Atina je bila jedna od [[Historija demokratije|prvih poznatih demokratija]]. Iako su i drugi grčki gradovi uspostavljali demokratska uređenja, uglavnom se povodeći za atinskim modelom, nijedno od njih nije bilo tako moćno, stabilno niti historijski dokumentovano kao atinsko. U direktnoj atinskoj demokratiji, građani nisu birali predstavnike koji bi u njihovo ime glasali o zakonima i izvršnim aktima (kao što je to slučaj u Sjedinjenim Američkim Državama), već su glasali lično, kao pojedinci. Na formiranje [[Javno mnijenje|javnog mnijenja]] glasača utjecala je [[Politička satira|politička satira]] pjesnika [[Antička grčka komedija|komedije]] u [[Antičko grčko pozorište|pozorištima]].<ref name="Sommerstein_1993">{{Cite book |editor-last=Sommerstein |editor-first=Alan H. |title=Tragedy, Comedy, and the Polis: Papers from the Greek Drama Conference : Nottingham, 18-20 July 1990 |url=https://books.google.ba/books/about/Tragedy_Comedy_and_the_Polis.html?id=t6lfAAAAMAAJ |date=1993 |publisher=Levante editori |series=Le Rane : Collana di Studi e Testi: Studi |volume=11 |isbn=9788879490269 |issn=1723-4891 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvoju atinske demokratije doprinijeli su [[Solon]] (594. p. n. e.), [[Klisten]] (508–507. p. n. e.) i [[Efijalt iz Atine|Efijalt]] (462. p. n. e.). Historičari se razilaze u mišljenjima o tome ko je od njih bio zaslužan za uspostavljanje pojedinih institucija i ko je u najvećoj mjeri predstavljao istinski demokratski pokret. Početak atinske demokratije najčešće se vezuje za Klistena, budući da je Solonov ustav doživio slom i bio zamijenjen tiranijom [[Pizistrat]]a, dok je Efijalt Klistenov ustav reformisao na relativno miran način. [[Hiparh (Hipijin brat)|Hiparha]], brata tiranina [[Hipija (tiranin)|Hipije]], ubili su [[Harmodije i Aristogiton]], koje su Atinjani kasnije slavili zbog navodne obnove atinske slobode. Najveći i najdugovječniji demokratski vođa bio je [[Perikle]]; nakon njegove smrti, atinsku demokratiju su krajem [[Peloponeski rat|Peloponeskog rata]] u dva navrata nakratko prekinuli oligarhijski prevrati. Ovaj sistem je donekle izmijenjen nakon što je obnovljen pod [[Euklid]]om; najdetaljniji sačuvani historijski opisi odnose se upravo na ove reforme iz 4. vijeka p. n. e., a ne na izvorni sistem iz Periklovog doba. [[Makedonsko Kraljevstvo|Makedonci]] su je konačno ugušili 322. p. n. e. Atinske institucije su kasnije ponovo oživljene, ali je u nauci sporna činjenica u kojoj mjeri su one tada predstavljale istinsku demokratiju.<ref name="Elster_1998">{{Cite book |last=Elster |first=Jon |chapter=Introduction |editor-last=Elster |editor-first=Jon |title=Deliberative Democracy |chapter-url=https://assets.cambridge.org/97805215/92963/excerpt/9780521592963_excerpt.pdf |date=1998 |publisher=Cambridge University Press |series=Cambridge Studies in the Theory of Democracy |doi=10.1017/CBO9781139175005 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Sociolog [[Max Weber]] smatrao je da se svaka [[demokratija|masovna demokratija]] kreće u [[Cezarizam|cezarističkom]] smjeru. Profesor prava Gerhard Casper piše: "Weber je koristio ovaj termin kako bi, [[Spisak latinskih izreka (I)|između ostalog]], naglasio [[Plebiscit|plebiscitarni]] karakter izbora, prezir prema parlamentu, netolerisanje autonomnih centara moći unutar vlasti, te nemogućnost privlačenja ili podnošenja nezavisnih političkih umova."<ref name="Casper_2001">{{Cite web |last=Casper |first=Gerhard |title=Caesarism in Democratic Politics: Reflections on Max Weber |url=https://law.stanford.edu/publications/caesarism-in-democratic-politics-reflections-on-max-weber/ |website=Stanford Law School |date=2001 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Lihtenštajn === Direktna demokratija se smatra duboko ukorijenjenim elementom [[Politika Lihtenštajna|lihtenštajnske politike]].<ref name="Forbes_Liechtenstein_2022">{{Cite web |title=The Princely House Of Liechtenstein: 900 Years Of History |url=https://www.forbes.com/sites/lgt-private-banking-asia-pacific/2022/06/01/the-princely-house-of-liechtenstein-900-years-of-history/ |website=Forbes |date=2022 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Schminke_2022">{{Cite web |last=Schminke |first=Tobias Gerhard |title=Liechtenstein's referendum on COVID-19 measures fails |url=https://www.euractiv.com/short_news/liechtensteins-referendum-on-covid-19-measures-fails/ |website=Euractiv |date=2022 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Referendum o bilo kojem zakonskom aktu može se pokrenuti na zahtjev najmanje 1.000 građana. Putem referenduma moguće je raspustiti [[Landtag Lihtenštajna|parlament]] ili izmijeniti [[Ustav Lihtenštajna|ustav]], ali je za usvajanje takvih odluka potrebno da najmanje 1.500 građana glasa potvrdno. Zbog ovog uslova, referendumi za raspuštanje parlamenta ili promjenu ustava propadaju u slučaju niske izlaznosti, čak i ako je postignut potreban procenat glasova unutar ukupnog broja izašlih birača. == Također pogledajte == * [[Anarhokomunizam]] * [[Građanska skupština]] * [[Deliberativna demokratija]] * [[Libertarijanski socijalizam]] * [[Participativna demokratija]] * [[Participativna ekonomija]] * [[Populizam]] * [[Sociokratija]] * [[Sorticija]] * [[Radnički savjeti]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Direktna demokratija| ]] [[Kategorija:Društvo u antičkoj Grčkoj]] [[Kategorija:Autonomija]] [[Kategorija:Direktna akcija]] [[Kategorija:Narodni suverenitet]] [[Kategorija:Referendumi]] 1ihrfcafy405oynqlvwbxzo7l2xgou4 Peter Sendel 0 535442 3899271 2026-06-20T16:21:15Z AnToni 2325 Nova stranica: {{Infokutija biatlonac | ime = Peter Sendel | slika = 2023-02-11_BMW_IBU_World_Championships_Biathlon_Oberhof_2023_–_Men_10_km_Sprint_by_Sandro_Halank–126.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1972|03|06}} | mjesto_rođenja = [[Ilmenau]] | država_rođenja... 3899271 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Peter Sendel | slika = 2023-02-11_BMW_IBU_World_Championships_Biathlon_Oberhof_2023_–_Men_10_km_Sprint_by_Sandro_Halank–126.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1972|03|06}} | mjesto_rođenja = [[Ilmenau]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac | godine_aktivnosti = | visina = 180 | težina = | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = WSV Oberhof O5 | trener = [[Mark Kirchner]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2005. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002.]]) | medalje_OI = '''2''' | zlato_OI = 1 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''9''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|1994]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004.]]) | medalje_SP = '''6''' | zlato_SP = 2 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] | pobjede_SK = '''0''' | plasman_SK = {{plainlist| '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''8.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''8.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 11 | pobjede_u_dis = <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 1 | 0 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 2 | 2 | 2 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 20. 6. 2026. }} ''' Peter Sendel''' rođen 6. marta 1972. u [[Ilmenau]]u u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] i dvostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] u biatlonu. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|8]] | | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |} Sendel je nastupio dva puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] za [[Njemačka na olimpijskim igrama|Njemačku]]. Osvojio je jednu zlatnu i jednu srebrnu medalju. <!-- Prvu, bronzanu medalju osvojio je na ZOI 1994 u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]] s dva promašaja i zaostatkom od 16.6&nbsp;s iza pobjednika [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruskog biatlonca]] [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergeja Tarasova]]; a šest dana kasnije prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruske štafete]] u sastavu: [[Valerij Kirijenko]], [[Vladimir Dračev]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Sergej Čepikov]]. Drugu zlatnu na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Prvu srebrnu medalju je osvojio na ZOI 2002. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] s jednim promašajem i zaostatkom od 28.9&nbsp;s iza pobjednika [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveškog biatlonca]] [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], a drugu na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na ZOI 2006. osvojio je dvije zlatne i jednu bronzanu medalju: Prvu zlatnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]] bez promašaja i prednošću od 8.2&nbsp;s iza drugoplasiranog [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|norveškog biatlonca]] [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; četiri dana kasnije bronzanu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]] s četiri promašaja i zaostatkom od 15.6&nbsp;s iza pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog biatlonca]] [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasnea]]. U [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Greisom]] s prednošću od 20.9&nbsp;s ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ruske štafete]] u sastavu: [[Ivan Čerezov]], [[Sergej Čepikov]], [[Pavel Rostovcev]] i [[Nikolaj Kruglov]], osvojio je drugu, te ukupno četvrtu zlatnu medalju. --> === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1994}} | | | | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|3]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|25]] | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|50]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|22]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|4]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|47]] | | | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|8]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|11]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|41]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|27]] | | | |} Peter Sendel je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] nastupio devet puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je dvije zlatne, dvije srebrne i dvije bronzane medalje. <!-- Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]], s [[Fritz Sendel (biatlonac)|Fritzom Sendelom]], [[Steffen Hoos|Steffenom Hoosom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu zlatnu s 34.0&nbsp;s prednosti u odnosu na drugoplasirani ruski tim u sastavu: [[Aleksej Kobeljev]], [[Valerij Kirijenko]], [[Sergej Ložkin]] i [[Sergej Čepikov]], a na istom prvenstvu prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]], s 3:07.5&nbsp;min zaostatka u odnosu na italijansku štafeta u sastavu: [[Wilfried Pallhuber]], [[Johann Passler]], [[Pieralberto Carrara]] i [[Andreas Zingerle]]. Drugu zlatnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 12.0&nbsp;su odnosu na francusku štafetu u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najuspješniji je bio na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999]], kada je osvojio dvije zlatne i jednu brronzanu medalju: Bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 40.9&nbsp;s bio sporiji od njemačkog biatlonca [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i prednošću od 8.7&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; te zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s dva promašaja i prednošću od 9.9&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog ruskog biatlonca [[Vladimir Dračev|Vladimira Dračeva]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvojio je treću bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|narednom prvenstvu]] osvojio je dvije bronzane medalje: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i zaostatkom od 45.6&nbsp;s bio sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Pavel Rostovcev|Pavela Rostovceva]]; te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 18.4&nbsp;s bio brži od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Treću srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002]], zbog održavanja [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2022.]] u jedinoj disciplini utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], koja nije bila olimpijska disciplina, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 17.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Četvrtu srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 49.1&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; te šestu zlatnu [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 15.7&nbsp;min u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je sedmu zlatnu medalju. Petu srebrnu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|sprintu na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 10.5&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije šestu bronzanu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjeri]] s tri promašaja i zaostatkom od 50.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; a sedam dana kasnije u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], šestu srebrnu kada je s tri promašaja i zaostatkom od 11.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="18" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] |- |25||21||32||23||25||10||9||18||20||21||18|| |} {{clear}} Prvi nastup Sendela u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] <!-- na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] 17. decembra 1992. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio 38-o mjesto. Pobijedio je dva puta u ukupnom plasmanu, četiri puta u ukupnom plasmanu u sprintuz, dva puta u potjeri i dva puta u masovnom startu. Sa 33 pobjede u Svjetskom kupu je najbolji njemački biatlonac <small>(stanje 20. juna 2026.)</small>. U ekipnim utrka je pobijedio 24 puta. --> == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2005. == Nagrade == {{sekcija}} == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|198}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{DEFAULTSORT:Sendel, Peter}} [[Kategorija:Rođeni 1972.]] [[Kategorija:Biografije, Ilmenau]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] lsmbsgoz4pi7gquntwtkew2vnqnk3ts 3899272 3899271 2026-06-20T16:28:54Z AnToni 2325 3899272 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Peter Sendel | slika = 2023-02-11_BMW_IBU_World_Championships_Biathlon_Oberhof_2023_–_Men_10_km_Sprint_by_Sandro_Halank–126.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1972|03|06}} | mjesto_rođenja = [[Ilmenau]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac | godine_aktivnosti = | visina = 180 | težina = | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = WSV Oberhof O5 | trener = [[Mark Kirchner]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2005. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002.]]) | medalje_OI = '''2''' | zlato_OI = 1 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''9''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|1994]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004.]]) | medalje_SP = '''6''' | zlato_SP = 2 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] | pobjede_SK = '''0''' | plasman_SK = {{plainlist| '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''8.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''8.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 11 | pobjede_u_dis = <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 1 | 0 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 2 | 2 | 2 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 20. 6. 2026. }} ''' Peter Sendel''' rođen 6. marta 1972. u [[Ilmenau]]u u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] i dvostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] u biatlonu. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|8]] | | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |} Sendel je nastupio dva puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] za [[Njemačka na olimpijskim igrama|Njemačku]]. Osvojio je jednu zlatnu i jednu srebrnu medalju. Prvu, zlatnu medalju osvojio je na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Srebrnu medalju je osvojio na ZOI 2002. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama ostvario je na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je osvojio osmo mjesto s jednim promašajem i zaostatkom od 2:13.9&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveškog]] biatlonca [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1994}} | | | | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|3]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|25]] | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|50]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|22]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|4]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|47]] | | | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|8]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|11]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|41]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|27]] | | | |} Peter Sendel je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] nastupio devet puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je dvije zlatne, dvije srebrne i dvije bronzane medalje. <!-- Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]], s [[Fritz Sendel (biatlonac)|Fritzom Sendelom]], [[Steffen Hoos|Steffenom Hoosom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu zlatnu s 34.0&nbsp;s prednosti u odnosu na drugoplasirani ruski tim u sastavu: [[Aleksej Kobeljev]], [[Valerij Kirijenko]], [[Sergej Ložkin]] i [[Sergej Čepikov]], a na istom prvenstvu prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]], s 3:07.5&nbsp;min zaostatka u odnosu na italijansku štafeta u sastavu: [[Wilfried Pallhuber]], [[Johann Passler]], [[Pieralberto Carrara]] i [[Andreas Zingerle]]. Drugu zlatnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 12.0&nbsp;su odnosu na francusku štafetu u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najuspješniji je bio na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999]], kada je osvojio dvije zlatne i jednu brronzanu medalju: Bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 40.9&nbsp;s bio sporiji od njemačkog biatlonca [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i prednošću od 8.7&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; te zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s dva promašaja i prednošću od 9.9&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog ruskog biatlonca [[Vladimir Dračev|Vladimira Dračeva]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvojio je treću bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|narednom prvenstvu]] osvojio je dvije bronzane medalje: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i zaostatkom od 45.6&nbsp;s bio sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Pavel Rostovcev|Pavela Rostovceva]]; te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 18.4&nbsp;s bio brži od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Treću srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002]], zbog održavanja [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2022.]] u jedinoj disciplini utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], koja nije bila olimpijska disciplina, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 17.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Četvrtu srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 49.1&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; te šestu zlatnu [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 15.7&nbsp;min u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je sedmu zlatnu medalju. Petu srebrnu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|sprintu na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 10.5&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije šestu bronzanu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjeri]] s tri promašaja i zaostatkom od 50.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; a sedam dana kasnije u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], šestu srebrnu kada je s tri promašaja i zaostatkom od 11.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="18" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] |- |25||21||32||23||25||10||9||18||20||21||18|| |} {{clear}} Prvi nastup Sendela u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] <!-- na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] 17. decembra 1992. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio 38-o mjesto. Pobijedio je dva puta u ukupnom plasmanu, četiri puta u ukupnom plasmanu u sprintuz, dva puta u potjeri i dva puta u masovnom startu. Sa 33 pobjede u Svjetskom kupu je najbolji njemački biatlonac <small>(stanje 20. juna 2026.)</small>. U ekipnim utrka je pobijedio 24 puta. --> == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2005. == Nagrade == {{sekcija}} == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|198}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{DEFAULTSORT:Sendel, Peter}} [[Kategorija:Rođeni 1972.]] [[Kategorija:Biografije, Ilmenau]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 6x5detza42jtdcngokundndu0emjpzl 3899288 3899272 2026-06-20T17:02:59Z AnToni 2325 3899288 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Peter Sendel | slika = 2023-02-11_BMW_IBU_World_Championships_Biathlon_Oberhof_2023_–_Men_10_km_Sprint_by_Sandro_Halank–126.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1972|03|06}} | mjesto_rođenja = [[Ilmenau]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac | godine_aktivnosti = | visina = 180 | težina = | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = WSV Oberhof O5 | trener = [[Mark Kirchner]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2005. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002.]]) | medalje_OI = '''2''' | zlato_OI = 1 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''9''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|1994]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004.]]) | medalje_SP = '''6''' | zlato_SP = 2 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] | pobjede_SK = '''0''' | plasman_SK = {{plainlist| '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''8.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''8.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 11 | pobjede_u_dis = <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 1 | 0 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 2 | 2 | 2 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 20. 6. 2026. }} ''' Peter Sendel''' rođen 6. marta 1972. u [[Ilmenau]]u u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] i dvostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] u biatlonu. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|8]] | | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |} Sendel je nastupio dva puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] za [[Njemačka na olimpijskim igrama|Njemačku]]. Osvojio je jednu zlatnu i jednu srebrnu medalju. Prvu, zlatnu medalju osvojio je na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Srebrnu medalju je osvojio na ZOI 2002. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama ostvario je na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je osvojio osmo mjesto s jednim promašajem i zaostatkom od 2:13.9&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveškog]] biatlonca [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1994}} | | | | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|3]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|25]] | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|50]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|22]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|4]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|47]] | | | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|8]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|11]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|41]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|27]] | | | |} Peter Sendel je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] nastupio devet puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je dvije zlatne, dvije srebrne i dvije bronzane medalje. <!-- Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]], s [[Fritz Sendel (biatlonac)|Fritzom Sendelom]], [[Steffen Hoos|Steffenom Hoosom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu zlatnu s 34.0&nbsp;s prednosti u odnosu na drugoplasirani ruski tim u sastavu: [[Aleksej Kobeljev]], [[Valerij Kirijenko]], [[Sergej Ložkin]] i [[Sergej Čepikov]], a na istom prvenstvu prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]], s 3:07.5&nbsp;min zaostatka u odnosu na italijansku štafeta u sastavu: [[Wilfried Pallhuber]], [[Johann Passler]], [[Pieralberto Carrara]] i [[Andreas Zingerle]]. Drugu zlatnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 12.0&nbsp;su odnosu na francusku štafetu u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najuspješniji je bio na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999]], kada je osvojio dvije zlatne i jednu brronzanu medalju: Bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 40.9&nbsp;s bio sporiji od njemačkog biatlonca [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i prednošću od 8.7&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; te zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s dva promašaja i prednošću od 9.9&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog ruskog biatlonca [[Vladimir Dračev|Vladimira Dračeva]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvojio je treću bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|narednom prvenstvu]] osvojio je dvije bronzane medalje: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i zaostatkom od 45.6&nbsp;s bio sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Pavel Rostovcev|Pavela Rostovceva]]; te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 18.4&nbsp;s bio brži od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Treću srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002]], zbog održavanja [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2022.]] u jedinoj disciplini utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], koja nije bila olimpijska disciplina, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 17.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Četvrtu srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 49.1&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; te šestu zlatnu [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 15.7&nbsp;min u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je sedmu zlatnu medalju. Petu srebrnu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|sprintu na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 10.5&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije šestu bronzanu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjeri]] s tri promašaja i zaostatkom od 50.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; a sedam dana kasnije u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], šestu srebrnu kada je s tri promašaja i zaostatkom od 11.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="18" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] |- |25||21||32||23||25||10||9||18||20||21||18|| |} {{clear}} Prvi nastup Sendela u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] <!-- na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] 17. decembra 1992. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio 38-o mjesto. Pobijedio je dva puta u ukupnom plasmanu, četiri puta u ukupnom plasmanu u sprintuz, dva puta u potjeri i dva puta u masovnom startu. Sa 33 pobjede u Svjetskom kupu je najbolji njemački biatlonac <small>(stanje 20. juna 2026.)</small>. U ekipnim utrka je pobijedio 24 puta. --> == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2005. == Nagrade == {{sekcija}} == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|198}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{DEFAULTSORT:Sendel, Peter}} [[Kategorija:Rođeni 1972.]] [[Kategorija:Biografije, Ilmenau]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] pnr5xc65ztlmvfeinj94egpkc3kyuyp 3899289 3899288 2026-06-20T17:03:49Z AnToni 2325 [[Kategorija:Njemački biatlonski treneri]] dodata (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3899289 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Peter Sendel | slika = 2023-02-11_BMW_IBU_World_Championships_Biathlon_Oberhof_2023_–_Men_10_km_Sprint_by_Sandro_Halank–126.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}} <br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1972|03|06}} | mjesto_rođenja = [[Ilmenau]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac | godine_aktivnosti = | visina = 180 | težina = | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = WSV Oberhof O5 | trener = [[Mark Kirchner]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2005. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002.]]) | medalje_OI = '''2''' | zlato_OI = 1 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''9''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|1994]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004.]]) | medalje_SP = '''6''' | zlato_SP = 2 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] | pobjede_SK = '''0''' | plasman_SK = {{plainlist| '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99]], [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''8.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''8.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 11 | pobjede_u_dis = <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 1 | 0 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 2 | 2 | 2 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 20. 6. 2026. }} ''' Peter Sendel''' rođen 6. marta 1972. u [[Ilmenau]]u u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] i dvostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] u biatlonu. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|8]] | | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |} Sendel je nastupio dva puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] za [[Njemačka na olimpijskim igrama|Njemačku]]. Osvojio je jednu zlatnu i jednu srebrnu medalju. Prvu, zlatnu medalju osvojio je na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Srebrnu medalju je osvojio na ZOI 2002. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama ostvario je na ZOI 1998. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je osvojio osmo mjesto s jednim promašajem i zaostatkom od 2:13.9&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveškog]] biatlonca [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1994}} | | | | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|3]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|25]] | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | | | | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|50]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|22]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|4]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|47]] | | | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|8]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|11]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|41]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|27]] | | | |} Peter Sendel je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] nastupio devet puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je dvije zlatne, dvije srebrne i dvije bronzane medalje. <!-- Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]], s [[Fritz Sendel (biatlonac)|Fritzom Sendelom]], [[Steffen Hoos|Steffenom Hoosom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu zlatnu s 34.0&nbsp;s prednosti u odnosu na drugoplasirani ruski tim u sastavu: [[Aleksej Kobeljev]], [[Valerij Kirijenko]], [[Sergej Ložkin]] i [[Sergej Čepikov]], a na istom prvenstvu prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]], s 3:07.5&nbsp;min zaostatka u odnosu na italijansku štafeta u sastavu: [[Wilfried Pallhuber]], [[Johann Passler]], [[Pieralberto Carrara]] i [[Andreas Zingerle]]. Drugu zlatnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] s prednošću od 12.0&nbsp;su odnosu na francusku štafetu u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ricco Groß|Riccom Großom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Najuspješniji je bio na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999]], kada je osvojio dvije zlatne i jednu brronzanu medalju: Bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 40.9&nbsp;s bio sporiji od njemačkog biatlonca [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i prednošću od 8.7&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog [[Ricco Groß|Ricca Großa]]; te zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s dva promašaja i prednošću od 9.9&nbsp;s bio brži od drugoplasiranog ruskog biatlonca [[Vladimir Dračev|Vladimira Dračeva]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvojio je treću bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|narednom prvenstvu]] osvojio je dvije bronzane medalje: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i zaostatkom od 45.6&nbsp;s bio sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Pavel Rostovcev|Pavela Rostovceva]]; te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 18.4&nbsp;s bio brži od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Treću srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|SP 2002]], zbog održavanja [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2022.]] u jedinoj disciplini utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], koja nije bila olimpijska disciplina, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 17.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]. Četvrtu srebrnu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u utrci [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|masovnog starta]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 49.1&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; te šestu zlatnu [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i prednošću od 15.7&nbsp;min u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je sedmu zlatnu medalju. Petu srebrnu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|sprintu na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 10.5&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije šestu bronzanu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|potjeri]] s tri promašaja i zaostatkom od 50.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; a sedam dana kasnije u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|masovnom startu]], šestu srebrnu kada je s tri promašaja i zaostatkom od 11.9&nbsp;s bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Ricco Groß|Riccom Großom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="18" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] |- |25||21||32||23||25||10||9||18||20||21||18|| |} {{clear}} Prvi nastup Sendela u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] <!-- na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] 17. decembra 1992. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio 38-o mjesto. Pobijedio je dva puta u ukupnom plasmanu, četiri puta u ukupnom plasmanu u sprintuz, dva puta u potjeri i dva puta u masovnom startu. Sa 33 pobjede u Svjetskom kupu je najbolji njemački biatlonac <small>(stanje 20. juna 2026.)</small>. U ekipnim utrka je pobijedio 24 puta. --> == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2005. == Nagrade == {{sekcija}} == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|198}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{DEFAULTSORT:Sendel, Peter}} [[Kategorija:Rođeni 1972.]] [[Kategorija:Biografije, Ilmenau]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Njemački biatlonski treneri]] 6kfanxx91kiod3fk84o4pjmvvqzo1i0 BRP Inc. 0 535443 3899273 2026-06-20T16:29:58Z PredragPetrovicLLMO 182649 Napravljeno prevođenjem stranice "[[:en:Special:Redirect/revision/1359339150|BRP Inc.]]" 3899273 wikitext text/x-wiki '''BRP Inc.''' ( skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''' ) je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila . <ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. godine, kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i '''Caisse de dépôt et placement du Québec''' (skraćeno '''CDPQ''') je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je '''javni penzioni fond''' koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Kvebek (Québec). '''Bombardier Recreational Products''' je osnovan 1942. godine kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec|Quebecu]] . {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Vozila]] [[Kategorija:Motociklizam]] [[Kategorija:Motori]] opb6eylgh4jbyo5easrloki6uya77qg 3899274 3899273 2026-06-20T16:31:01Z PredragPetrovicLLMO 182649 Napravljeno prevođenjem stranice "[[:en:Special:Redirect/revision/1359339150|BRP Inc.]]" 3899274 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{Hlist | [[Can-Am motorcycles|Can-Am]] | [[Evinrude Outboard Motors|Evinrude]] | [[Lynx (snowmobile)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo (disambiguation)|Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1.057 billions $ US }}'''BRP Inc.''' ( skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''' ) je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila . <ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. godine, kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i '''Caisse de dépôt et placement du Québec''' (skraćeno '''CDPQ''') je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je '''javni penzioni fond''' koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Kvebek (Québec). '''Bombardier Recreational Products''' je osnovan 1942. godine kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec|Quebecu]] . {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Vozila]] [[Kategorija:Motociklizam]] [[Kategorija:Motori]] e543ej6tmpo05uy3fj78syp8ato0dhp 3899275 3899274 2026-06-20T16:39:03Z PredragPetrovicLLMO 182649 Napravljeno prevođenjem stranice "[[:en:Special:Redirect/revision/1359339150|BRP Inc.]]" 3899275 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{Hlist | [[Can-Am motorcycles|Can-Am]] | [[Evinrude Outboard Motors|Evinrude]] | [[Lynx (snowmobile)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo (disambiguation)|Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1.057 billions $ US }}'''BRP Inc.''' ( skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''' ) je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila . <ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. godine, kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i '''Caisse de dépôt et placement du Québec''' (skraćeno '''CDPQ''') je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je '''javni penzioni fond''' koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Kvebek (Québec). '''Bombardier Recreational Products''' je osnovan 1942. godine kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec|Quebecu]] . == Historija == U januaru 1934. godine, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] . <ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref> <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu". <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"]. </cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec|Quebec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao putovanje po snijegu i močvarnim uslovima.{{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Vozila]] [[Kategorija:Motociklizam]] [[Kategorija:Motori]] c97xjnp4ffgyr1zx7vhiha7475f4d41 3899276 3899275 2026-06-20T16:40:30Z PredragPetrovicLLMO 182649 Napravljeno prevođenjem stranice "[[:en:Special:Redirect/revision/1359339150|BRP Inc.]]" 3899276 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{Hlist | [[Can-Am motorcycles|Can-Am]] | [[Evinrude Outboard Motors|Evinrude]] | [[Lynx (snowmobile)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo (disambiguation)|Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1.057 billions $ US }}'''BRP Inc.''' ( skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''' ) je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila . <ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. godine, kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i '''Caisse de dépôt et placement du Québec''' (skraćeno '''CDPQ''') je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je '''javni penzioni fond''' koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Kvebek (Québec). '''Bombardier Recreational Products''' je osnovan 1942. godine kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec|Quebecu]] . == Historija == U januaru 1934. godine, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] . <ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref> <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu". <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"]. </cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec|Quebec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao putovanje po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika. <ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu. <ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref>{{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Vozila]] [[Kategorija:Motociklizam]] [[Kategorija:Motori]] 7vj2qnevmdd46sq5iur5rfmcwc2k7f7 3899277 3899276 2026-06-20T16:46:10Z PredragPetrovicLLMO 182649 Manje korekcije 3899277 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1.057 billions $ US }}'''BRP Inc.''' ( skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''' ) je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila . <ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. godine, kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i '''Caisse de dépôt et placement du Québec''' (skraćeno '''CDPQ''') je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je '''javni penzioni fond''' koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Kvebek (Québec). '''Bombardier Recreational Products''' je osnovan 1942. godine kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec|Quebecu]] . == Historija == U januaru 1934. godine, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] . <ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref> <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu". <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"]. </cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec|Quebec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao putovanje po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika. <ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu. <ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref>{{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Vozila]] [[Kategorija:Motociklizam]] [[Kategorija:Motori]] 0d7rl42pb96oqwf1wrm5e2joisjwsub 3899278 3899277 2026-06-20T16:49:22Z AnToni 2325 3899278 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. godine, kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i Caisse de dépôt et placement du Québec (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond''' koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] . <ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref> <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu". <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"]. </cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao putovanje po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika. <ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> {{Normativna kontrola}} 6kfzqpfod3a0pd5zp0rq2prdhafiu82 3899279 3899278 2026-06-20T16:49:42Z AnToni 2325 3899279 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. godine, kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i Caisse de dépôt et placement du Québec (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] . <ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref> <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu". <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"]. </cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao putovanje po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika. <ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> {{Normativna kontrola}} 70tokp3mgeivk7v1qaxb0zve2fyt4j6 3899280 3899279 2026-06-20T16:51:06Z AnToni 2325 [[Kategorija:Kompanije osnovane 1942.]] dodata (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3899280 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. godine, kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i Caisse de dépôt et placement du Québec (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] . <ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref> <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu". <ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"]. </cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao putovanje po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika. <ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kompanije osnovane 1942.]] 0vy8eah3masuex2r60lvxl1vjzrecvp 3899282 3899280 2026-06-20T16:52:31Z AnToni 2325 3899282 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i Caisse de dépôt et placement du Québec (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] .<ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref><ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu".<ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"].</cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao putovanje po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika.<ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kompanije osnovane 2002.]] s96fjzarkycfss3j15nx0suofgfy4c8 3899283 3899282 2026-06-20T16:53:17Z AnToni 2325 [[Kategorija:Kompanije osnovane 2002.]] uklonjena; [[Kategorija:Kompanije osnovane 2003.]] dodata (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3899283 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i Caisse de dépôt et placement du Québec (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] .<ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref><ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu".<ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"].</cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao putovanje po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika.<ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kompanije osnovane 2003.]] 4xdq4smx308mvn30zy389pn31ct5dq8 3899284 3899283 2026-06-20T16:54:07Z AnToni 2325 3899284 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i Caisse de dépôt et placement du Québec (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] .<ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref><ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu".<ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"].</cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao vožnju po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika.<ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kompanije osnovane 2003.]] hw1c09uksgcd4df810wskv12dfi43ko 3899285 3899284 2026-06-20T16:54:24Z AnToni 2325 [[Kategorija:Kanadske kompanije]] dodata (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3899285 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automotive industry|Automotive]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i Caisse de dépôt et placement du Québec (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] .<ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref><ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu".<ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"].</cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao vožnju po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika.<ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kompanije osnovane 2003.]] [[Kategorija:Kanadske kompanije]] pqnh475hjxqqir9305nby5ttz69vwom 3899287 3899285 2026-06-20T16:57:00Z AnToni 2325 3899287 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automobilska industrija]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije Bombardier Inc. izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili Bain Capital, porodica Bombardier-Beaudoin i Caisse de dépôt et placement du Québec (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u Valcourtu u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] .<ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref><ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu".<ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"].</cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao vožnju po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika.<ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Quebecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kompanije osnovane 2003.]] [[Kategorija:Kanadske kompanije]] myia520yqu65amg9wvgv8laaeivyavj 3899290 3899287 2026-06-20T17:08:01Z AnToni 2325 3899290 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automobilska industrija]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije [[Bombardier Inc.]] izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili [[Bain Capital]], porodica Bombardier-Beaudoin i [[Caisse de dépôt et placement du Québec]] (skraćeno CDPQ) je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u [[Valcourt]]u u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila Josepha-Armanda Bombardiera da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]] .<ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref><ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu".<ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"].</cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao vožnju po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika.<ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Québecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kompanije osnovane 2003.]] [[Kategorija:Kanadske kompanije]] 83ujizwqhqvtacbk2kev1cvl6s0vn4e 3899291 3899290 2026-06-20T17:13:11Z AnToni 2325 3899291 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | industrija = [[Automobilska industrija]] | proizvodi = {{hlist | [[Can-Am]] | [[Evinrude]] | [[Lynx (motorne sanke)|Lynx]] | [[Rotax]] | [[Sea-Doo]] | [[Ski-Doo]] }} | operativni_prihod = 1,057 milijardi $ US }} '''BRP Inc.''' (skraćenica od '''Bombardier Recreational Products''') je kanadski proizvođač motornih sanki, terenskih vozila, motocikala i plovila .<ref>{{Cite web|url=https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|title=Annual Information Form – Fiscal Year ended January 31, 2022|last=BRP Inc.|date=March 24, 2022|page=5<!-- numbered page, p. 7 in the PDF -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20240101093416/https://news.brp.com/static-files/c9f0961d-e5f0-44de-958e-548c8d1a5df9#page=7|archive-date=January 1, 2024|url-status=dead|access-date=August 8, 2022}}</ref> Osnovan je 2003. kada je Odjel za rekreacijske proizvode kompanije [[Bombardier Inc.]] izdvojen i prodat grupi investitora koju su činili [[Bain Capital]], porodica Bombardier-Beaudoin i [[Caisse de dépôt et placement du Québec]] (skraćeno CDPQ), koji je jedan od najvažnijih i najvećih institucionalnih investitora u Kanadi, a i na globalnom nivou. CDPQ je javni penzioni fond. koji upravlja novcem od javnih penzija i osiguranja u kanadskoj pokrajini Québec. Bombardier Recreational Products je osnovan 1942. kao ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée'' (Bombardier Snowmobile Limited) u [[Valcourt]]u u [[Québec]]u. == Historija == U januaru 1934, mećava je spriječila [[Joseph-Armand Bombardier|Josepha-Armanda Bombardiera]] da na vrijeme stigne do najbliže bolnice kako bi spasio svog dvogodišnjeg sina Yvona, koji je umro od [[Upala crvuljka|upale slijepog crijeva]] komplicirane [[Peritonitis|peritonitisom]].<ref name="skidoo">{{Cite journal|last=Skorupa|first=Joe|date=January 1992|title=Ski-doo: 50 years on snow|url=https://books.google.com/books?id=seMDAAAAMBAJ&pg=PA94|journal=[[Popular Mechanics]]|publisher=[[Hearst Communications]]|volume=169|issue=1|pages=94, 95|issn=0032-4558}}</ref><ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> Bombardier je bio mehaničar koji je sanjao o izgradnji vozila koje bi moglo "plutati po snijegu".<ref name="legacy">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy|title=Bombardier: The Snowmobile Legacy|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cbc.ca/archives/topic/bombardier-the-snowmobile-legacy "Bombardier: The Snowmobile Legacy"].</cite></ref> Godine 1935. u radionici za popravku u Valcourtu, [[Québec]], dizajnirao je i proizveo prve motorne sanke koristeći pogonski sistem koji je razvio, a koji je revolucionirao vožnju po snijegu i močvarnim uslovima. Godine 1937. patentirao je i prodao 12 snježnih vagona "B7" za 7 putnika.<ref>{{Cite news|url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/josepharmand-bombardier-created-the-snowmobile/|title=Bombardier Conquered Winter With Snowmobile|first=SCOTT S.|last=SMITH|work=[[Investor's Business Daily]]|date=October 10, 2014}}</ref> Korišteni su u ruralnom Québecu za prijevoz djece u školu, prijevoz tereta, dostavu pošte i kao kola hitne pomoći. Godine 1941. Bombardier je otvorio fabriku u Valcourtu.<ref name="workhorse">{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/archives/entry/the-bombardier-winter-workhorse-is-born|title=The Bombardier winter workhorse is born|date=January 1, 1950|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kompanije osnovane 2003.]] [[Kategorija:Kanadske kompanije]] 37y8cp9wtd7mr01l3cmljd2moeh7gby Can-Am 0 535444 3899281 2026-06-20T16:52:13Z PredragPetrovicLLMO 182649 Nova stranica: '''Can-Am''' (skraćeno od ''Canadian-American'') je brend kanadske kompanije '''BRP''', specijalizovan za proizvodnju rekreativnih i terenskih vozila.<ref>{{Cite web|url=https://www.spyderlovers.com/threads/what-does-can-am-stand-for-or-just-a-name.16886/|title=Can-Am}}</ref> 3899281 wikitext text/x-wiki '''Can-Am''' (skraćeno od ''Canadian-American'') je brend kanadske kompanije '''BRP''', specijalizovan za proizvodnju rekreativnih i terenskih vozila.<ref>{{Cite web|url=https://www.spyderlovers.com/threads/what-does-can-am-stand-for-or-just-a-name.16886/|title=Can-Am}}</ref> 5tqjtuv3e695tydxc09jdwm8zqrjwwf 3899286 3899281 2026-06-20T16:55:46Z AnToni 2325 3899286 wikitext text/x-wiki {{Brisanje|27. 6. 2026.|Jedna rečenica nije članak}} '''Can-Am''' (skraćeno od ''Canadian-American'') je brend kanadske kompanije '''BRP''', specijalizovan za proizvodnju rekreativnih i terenskih vozila.<ref>{{Cite web|url=https://www.spyderlovers.com/threads/what-does-can-am-stand-for-or-just-a-name.16886/|title=Can-Am}}</ref> fcw04zyn2yyz103tci80rqyx5z3ux6p Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza 0 535445 3899304 2026-06-20T19:45:54Z Semso98 54573 Nova stranica: '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa... 3899304 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe E||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe J||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Pobjednik grupe E – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe E – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "1E vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe J |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "1J vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] r6w9uzs9hy1a5fm6xat77pmbqh5kz7o 3899385 3899304 2026-06-21T09:01:29Z Semso98 54573 /* Kvalifikovane ekipe */ 3899385 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | {{NOG|GER}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe E||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe J||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Pobjednik grupe E – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe E – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "1E vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe J |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "1J vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] cp49u41xtfdxt583tgpfvzwey6oeclj 3899386 3899385 2026-06-21T09:01:49Z Semso98 54573 /* Kostur */ 3899386 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | {{NOG|GER}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|{{NOG|GER}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe J||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Pobjednik grupe E – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe E – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "1E vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe J |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "1J vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] 60qxhxaa58m4quqy925fnb7cgd66hot 3899387 3899386 2026-06-21T09:02:46Z Semso98 54573 /* Pobjednik grupe E – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F */ 3899387 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | {{NOG|GER}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|{{NOG|GER}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe J||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "Germany vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 21, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe J |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "1J vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] llvfceyx336bkk2s1a0t3dc2hnwb9s7 Ustav Lihtenštajna 0 535446 3899309 2026-06-20T20:25:33Z Bosancica by MK 173186 Preveden članak sa Wikipedia en 3899309 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:1921 Constitution of Liechtenstein.png|mini|desno|300px|Naslovna strana Ustava, koji su 5. oktobra 1921. potpisali [[Knez Karl Aloys od Lihtenštajna|knez Karl Aloys]] i [[Josef Ospelt]]]] '''Ustav [[Lihtenštajn|Kneževine Lihtenštajn]]''' ({{de|Verfassung des Fürstentums Liechtenstein}}) [[Promulgacija|proglašen]] je 5. oktobra 1921, čime je zamijenjen [[Ustav Lihtenštajna iz 1862.|Ustav iz 1862]]. Ustav je odobrio knez [[Johann II, knez Lihtenštajna|Johann II]], a njime je uspostavljeno uređenje djelomične [[Parlamentarna demokratija|parlamentarne demokratije]] kombinovane s [[Ustavna monarhija|ustavnom monarhijom]], uz uvođenje instituta referenduma za odluke koje donosi [[Landtag Lihtenštajna|Landtag]] (parlament).<ref name="Nohlen_Stöver_2010">{{Cite book |last1=Nohlen |first1=Dieter |last2=Stöver |first2=Philip |title=Elections in Europe: A data handbook |url=https://europarl.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?vid=32EPA_INST:32EPA_V1&search_scope=MyInst_and_CI&tab=Everything&docid=alma991000701539704886&context=L |date=2010 |publisher=Nomos |isbn=978-3-8329-5609-7 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Ovaj ustav je također ukinuo tri zastupnička mjesta u Landtagu koja je prethodno imenovao [[Knez Lihtenštajna|knez]], te je spustio starosnu granicu za glasanje sa 24 na 21 godinu.<ref name="Nohlen_Stöver_2010" /> Nakon svenarodnog referenduma održanog 1984, dotadašnje opće pravo glasa za muškarce zamijenjeno je potpunim [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu|općim pravom glasa]] (koje uključuje i žene). == Pozadina == Nakon [[Novembarski puč 1918. u Lihtenštajnu|Novembarskog puča 1918]], koji je ozbiljno uzdrmao [[Ustav Lihtenštajna iz 1862.|Ustav iz 1862]], a u kombinaciji s ekonomskim pustošenjem izazvanim [[Prvi svjetski rat|Prvim svjetskim ratom]], stvorena je široka i snažna osnova podrške ustavnoj reformi u zemlji.<ref name="Quaderer_2011">{{Cite web |last=Quaderer |first=Rupert |title=Novemberputsch 1918 |url=https://historisches-lexikon.li/Novemberputsch_1918 |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref><ref name="JHVFL_1995">{{Cite journal |title=Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein |url=https://www.eliechtensteinensia.li/viewer/image/000000453_93/189/LOG_0007/ |date=1995 |volume=93 |journal=Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> Ova podrška bila je prvenstveno okupljena oko ideja [[Wilhelm Beck|Wilhelma Becka]], koji se zalagao za proširenje socijalne zaštite, šire pravo glasa te da predsjednik Vlade Lihtenštajna bude domaći [[Državljanstvo|državljanin]].<ref name="HLFL_Beck">{{Cite web |last=Leipold-Schneider |first=Gerda |title=Beck, Wilhelm |url=https://historisches-lexikon.li/Beck,_Wilhelm |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> Time je započeo trogodišnji period tokom kojeg su [[Napredna građanska partija]] i [[Hrišćansko-socijalna narodna partija (Lihtenštajn)|Hrišćansko-socijalna narodna partija]] zajednički radile na izradi novog ustava zasnovanog na principima [[Ustavna monarhija|ustavne monarhije]], pri čemu je dobar dio teksta okvirno modelovan prema [[Savezni ustav Švicarske|Saveznom ustavu Švicarske]].<ref name="Quaderer_Schloss_2011">{{Cite web |last=Quaderer |first=Rupert |title=Schlossabmachungen (Septemberabmachungen, Schloss-Protokoll) |url=https://historisches-lexikon.li/Schlossabmachungen_(Septemberabmachungen,_Schloss-Protokoll) |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref><ref name="Wille_2011">{{Cite web |last=Wille |first=Herbert |title=Verfassung |url=https://historisches-lexikon.li/Verfassung |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=31. 12. 2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> U proces izrade nacrta bili su uključeni istaknuti političari poput Wilhelma Becka, [[Josef Ospelt|Josefa Ospelta]] i [[Josef Peer|Josefa Peera]]. Ustav je potpisivanjem ozakonio [[Princ Karl Aloys od Lihtenštajna|princ Karl Aloys]] u ime kneza [[Johann II, knez Lihtenštajna|Johanna II]], te Josef Ospelt kao predstavnik Vlade, 5. oktobra 1921.<ref name="Wille_2011" /> == Poglavlja == Ustav se sastoji od dvanaest poglavlja: * Poglavlje I. Kneževina * Poglavlje II. Vladajući knez * Poglavlje III. Nadležnosti države * Poglavlje IV. Opća prava i obaveze građana Lihtenštajna * Poglavlje V. Parlament (Landtag) * Poglavlje VI. Nacionalni odbor * Poglavlje VII. Vlada * Poglavlje VIII. Sudovi ** A. Opće odredbe ** B. Redovni sudovi ** C. Upravni sud ** D. Ustavni sud * Poglavlje IX. Upravni organi i državni službenici * Poglavlje X. Općine * Poglavlje XI. Izmjene i tumačenje Ustava * Poglavlje XII. Završne odredbe == Izmjene i dopune == Ustav je mijenjan i dopunjavan u više navrata, a neke od najznačajnijih izmjena obuhvataju:<ref name="Constitution_Liechtenstein_2011">{{Cite web |title=Liechtenstein's Constitution of 1921 with Amendments through 2011 |url=https://ecnl.org/sites/default/files/files/2021/LiechtensteinConstitution.pdf |website=European Center for Not-for-Profit Law (ECNL) |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> * 1939: Umetnut stav 4. u članu 49 (omogućavanje zamjene za članove Landtaga koji su spriječeni da prisustvuju), te izmijenjen član 53. * 1947: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 48, kao i stavovi 2. i 4. člana 64. * 1958: Izmijenjeni stav 1. člana 47. i član 59. * 1972: Ukinuti stavovi 6. i 7. člana 16. Izmijenjen stav 1. člana 17. * 1973: Umetnut stav 3. u članu 46, kojim je izborni cenzus postavljen na 8%. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 1973.|referendumu]]. * 1982: Izmijenjen član 61. * 1984: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 48, kao i stavovi 2. i 4. člana 64. * 1988: Izmijenjen stav 1. člana 46. radi povećanja broja zastupnika u Landtagu sa 15 na 25. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 1988.|referendumu]]. * 1989: Ukinut stav 2. člana 52. Umetnut član 63b. * 1992: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 31. * 1994: Izmijenjen i korigovan stav 2. člana 46. * 1997: Izmijenjen stav 4. člana 46, umetnut stav 5, te ukinut stav 2. člana 47. Umetnut član 63ter. * 2000: Izmijenjen stav 2. člana 29. koji se odnosi na državljanstvo. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 2000.|referendumu]]. * **2003:** Izmijenjeni čl. 1, 3, 4, 7 (stav 2), 10, 11, 13, 13a, 13b, 51, 62f, 62g, kao i član 63 (stavovi 1. i 2). Umetnut član 62h. Ukinut stav 3. člana 63. Izmjene su usvojene na [[Ustavni referendum u Lihtenštajnu 2003.|ustavnom referendumu]]. == Također pogledajte == * [[Ustav]] * [[Ustavna monarhija]] * [[Parlamentarna demokratija]] * [[Direktna demokratija]] * [[Landtag Lihtenštajna]] * [[Politika Lihtenštajna]] * [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.gesetze.li/konso/1921015000 Prečišćeni tekst Ustava] (Izdavač: Rechtsdienst der Regierung, Lihtenštajn) {{de simbol}} * [https://www.gesetze.li/konso/gebietssystematik?lrstart=10 Prečišćeni tekst svih ustavnih materijala] (Izdavač: Rechtsdienst der Regierung, Lihtenštajn) {{de simbol}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Ustav Lihtenštajna]] [[Kategorija:1921. u pravu]] [[Kategorija:Dokumenti iz 1921.]] [[Kategorija:1921. u politici]] [[Kategorija:1921. u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Oktobar 1921. u Evropi]] [[Kategorija:Wilhelm Beck]] 3qcgm8lx29mf8ph0t9sk165oeam7xtx 3899313 3899309 2026-06-20T20:38:56Z Bosancica by MK 173186 3899313 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:1921 Constitution of Liechtenstein.png|mini|desno|300px|Naslovna strana Ustava, koji su 5. oktobra 1921. potpisali [[Knez Karl Aloys od Lihtenštajna|knez Karl Aloys]] i [[Josef Ospelt]]]] '''Ustav [[Lihtenštajn|Kneževine Lihtenštajn]]''' ({{de|Verfassung des Fürstentums Liechtenstein}}) [[Promulgacija|proglašen]] je 5. oktobra 1921, čime je zamijenjen [[Ustav Lihtenštajna iz 1862.|Ustav iz 1862]]. Ustav je odobrio knez [[Johann II, knez Lihtenštajna|Johann II]], a njime je uspostavljeno uređenje djelomične [[Parlamentarna demokratija|parlamentarne demokratije]] kombinovane s [[Ustavna monarhija|ustavnom monarhijom]], uz uvođenje instituta referenduma za odluke koje donosi [[Landtag Lihtenštajna|Landtag]] (parlament).<ref name="Nohlen_Stöver_2010">{{Cite book |last1=Nohlen |first1=Dieter |last2=Stöver |first2=Philip |title=Elections in Europe: A data handbook |url=https://europarl.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?vid=32EPA_INST:32EPA_V1&search_scope=MyInst_and_CI&tab=Everything&docid=alma991000701539704886&context=L |date=2010 |publisher=Nomos |isbn=978-3-8329-5609-7 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Ovaj ustav je također ukinuo tri zastupnička mjesta u Landtagu koja je prethodno imenovao [[Knez Lihtenštajna|knez]], te je spustio starosnu granicu za glasanje sa 24 na 21 godinu.<ref name="Nohlen_Stöver_2010" /> Nakon svenarodnog referenduma održanog 1984, dotadašnje opće pravo glasa za muškarce zamijenjeno je potpunim [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu|općim pravom glasa]] (koje uključuje i žene). == Pozadina == Nakon [[Novembarski puč 1918. u Lihtenštajnu|Novembarskog puča 1918]], koji je ozbiljno uzdrmao [[Ustav Lihtenštajna iz 1862.|Ustav iz 1862]], a u kombinaciji s ekonomskim pustošenjem izazvanim [[Prvi svjetski rat|Prvim svjetskim ratom]], stvorena je široka i snažna osnova podrške ustavnoj reformi u zemlji.<ref name="Quaderer_2011">{{Cite web |last=Quaderer |first=Rupert |title=Novemberputsch 1918 |url=https://historisches-lexikon.li/Novemberputsch_1918 |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref><ref name="JHVFL_1995">{{Cite journal |title=Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein |url=https://www.eliechtensteinensia.li/viewer/image/000000453_93/189/LOG_0007/ |date=1995 |volume=93 |journal=Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> Ova podrška bila je prvenstveno okupljena oko ideja [[Wilhelm Beck|Wilhelma Becka]], koji se zalagao za proširenje socijalne zaštite, šire pravo glasa te da predsjednik Vlade Lihtenštajna bude domaći [[Državljanstvo|državljanin]].<ref name="HLFL_Beck">{{Cite web |last=Leipold-Schneider |first=Gerda |title=Beck, Wilhelm |url=https://historisches-lexikon.li/Beck,_Wilhelm |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> Time je započeo trogodišnji period tokom kojeg su [[Napredna građanska partija]] i [[Hrišćansko-socijalna narodna partija (Lihtenštajn)|Hrišćansko-socijalna narodna partija]] zajednički radile na izradi novog ustava zasnovanog na principima [[Ustavna monarhija|ustavne monarhije]], pri čemu je dobar dio teksta okvirno modelovan prema [[Savezni ustav Švicarske|Saveznom ustavu Švicarske]].<ref name="Quaderer_Schloss_2011">{{Cite web |last=Quaderer |first=Rupert |title=Schlossabmachungen (Septemberabmachungen, Schloss-Protokoll) |url=https://historisches-lexikon.li/Schlossabmachungen_(Septemberabmachungen,_Schloss-Protokoll) |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref><ref name="Wille_2011">{{Cite web |last=Wille |first=Herbert |title=Verfassung |url=https://historisches-lexikon.li/Verfassung |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=31. 12. 2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> U proces izrade nacrta bili su uključeni istaknuti političari poput Wilhelma Becka, [[Josef Ospelt|Josefa Ospelta]] i [[Josef Peer|Josefa Peera]]. Ustav je potpisivanjem ozakonio [[Princ Karl Aloys od Lihtenštajna|princ Karl Aloys]] u ime kneza [[Johann II, knez Lihtenštajna|Johanna II]], te Josef Ospelt kao predstavnik Vlade, 5. oktobra 1921.<ref name="Wille_2011" /> == Poglavlja == Ustav se sastoji od dvanaest poglavlja: * Poglavlje I. Kneževina * Poglavlje II. Vladajući knez * Poglavlje III. Nadležnosti države * Poglavlje IV. Opća prava i obaveze građana Lihtenštajna * Poglavlje V. Parlament (Landtag) * Poglavlje VI. Nacionalni odbor * Poglavlje VII. Vlada * Poglavlje VIII. Sudovi ** A. Opće odredbe ** B. Redovni sudovi ** C. Upravni sud ** D. Ustavni sud * Poglavlje IX. Upravni organi i državni službenici * Poglavlje X. Općine * Poglavlje XI. Izmjene i tumačenje Ustava * Poglavlje XII. Završne odredbe == Izmjene i dopune == Ustav je mijenjan i dopunjavan u više navrata, a neke od najznačajnijih izmjena obuhvataju:<ref name="Constitution_Liechtenstein_2011">{{Cite web |title=Liechtenstein's Constitution of 1921 with Amendments through 2011 |url=https://ecnl.org/sites/default/files/files/2021/LiechtensteinConstitution.pdf |website=European Center for Not-for-Profit Law (ECNL) |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> * 1939: Umetnut stav 4. u članu 49 (omogućavanje zamjene za članove Landtaga koji su spriječeni da prisustvuju), te izmijenjen član 53. * 1947: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 48, kao i stavovi 2. i 4. člana 64. * 1958: Izmijenjeni stav 1. člana 47. i član 59. * 1972: Ukinuti stavovi 6. i 7. člana 16. Izmijenjen stav 1. člana 17. * 1973: Umetnut stav 3. u članu 46, kojim je izborni cenzus postavljen na 8%. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 1973.|referendumu]]. * 1982: Izmijenjen član 61. * 1984: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 48, kao i stavovi 2. i 4. člana 64. * 1988: Izmijenjen stav 1. člana 46. radi povećanja broja zastupnika u Landtagu sa 15 na 25. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 1988.|referendumu]]. * 1989: Ukinut stav 2. člana 52. Umetnut član 63b. * 1992: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 31. * 1994: Izmijenjen i korigovan stav 2. člana 46. * 1997: Izmijenjen stav 4. člana 46, umetnut stav 5, te ukinut stav 2. člana 47. Umetnut član 63b. * 2000: Izmijenjen stav 2. člana 29. koji se odnosi na državljanstvo. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 2000.|referendumu]]. *2003: Izmijenjeni čl. 1, 3, 4, 7 (stav 2), 10, 11, 13, 13a, 13b, 51, 62f, 62g, kao i član 63 (stavovi 1. i 2). Umetnut član 62h. Ukinut stav 3. člana 63. Izmjene su usvojene na [[Ustavni referendum u Lihtenštajnu 2003.|ustavnom referendumu]]. == Također pogledajte == * [[Ustav]] * [[Ustavna monarhija]] * [[Parlamentarna demokratija]] * [[Direktna demokratija]] * [[Landtag Lihtenštajna]] * [[Politika Lihtenštajna]] * [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.gesetze.li/konso/1921015000 Prečišćeni tekst Ustava] (Izdavač: Rechtsdienst der Regierung, Lihtenštajn) {{de simbol}} * [https://www.gesetze.li/konso/gebietssystematik?lrstart=10 Prečišćeni tekst svih ustavnih materijala] (Izdavač: Rechtsdienst der Regierung, Lihtenštajn) {{de simbol}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Ustav Lihtenštajna]] [[Kategorija:1921. u pravu]] [[Kategorija:Dokumenti iz 1921.]] [[Kategorija:1921. u politici]] [[Kategorija:1921. u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Oktobar 1921. u Evropi]] [[Kategorija:Wilhelm Beck]] ssi8e39p0wp69rh81u1l6v85b06wtqh 3899354 3899313 2026-06-21T04:46:10Z Panasko 146730 [[Kategorija:Oktobar 1921. u Evropi]] uklonjena (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3899354 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:1921 Constitution of Liechtenstein.png|mini|desno|300px|Naslovna strana Ustava, koji su 5. oktobra 1921. potpisali [[Knez Karl Aloys od Lihtenštajna|knez Karl Aloys]] i [[Josef Ospelt]]]] '''Ustav [[Lihtenštajn|Kneževine Lihtenštajn]]''' ({{de|Verfassung des Fürstentums Liechtenstein}}) [[Promulgacija|proglašen]] je 5. oktobra 1921, čime je zamijenjen [[Ustav Lihtenštajna iz 1862.|Ustav iz 1862]]. Ustav je odobrio knez [[Johann II, knez Lihtenštajna|Johann II]], a njime je uspostavljeno uređenje djelomične [[Parlamentarna demokratija|parlamentarne demokratije]] kombinovane s [[Ustavna monarhija|ustavnom monarhijom]], uz uvođenje instituta referenduma za odluke koje donosi [[Landtag Lihtenštajna|Landtag]] (parlament).<ref name="Nohlen_Stöver_2010">{{Cite book |last1=Nohlen |first1=Dieter |last2=Stöver |first2=Philip |title=Elections in Europe: A data handbook |url=https://europarl.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?vid=32EPA_INST:32EPA_V1&search_scope=MyInst_and_CI&tab=Everything&docid=alma991000701539704886&context=L |date=2010 |publisher=Nomos |isbn=978-3-8329-5609-7 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Ovaj ustav je također ukinuo tri zastupnička mjesta u Landtagu koja je prethodno imenovao [[Knez Lihtenštajna|knez]], te je spustio starosnu granicu za glasanje sa 24 na 21 godinu.<ref name="Nohlen_Stöver_2010" /> Nakon svenarodnog referenduma održanog 1984, dotadašnje opće pravo glasa za muškarce zamijenjeno je potpunim [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu|općim pravom glasa]] (koje uključuje i žene). == Pozadina == Nakon [[Novembarski puč 1918. u Lihtenštajnu|Novembarskog puča 1918]], koji je ozbiljno uzdrmao [[Ustav Lihtenštajna iz 1862.|Ustav iz 1862]], a u kombinaciji s ekonomskim pustošenjem izazvanim [[Prvi svjetski rat|Prvim svjetskim ratom]], stvorena je široka i snažna osnova podrške ustavnoj reformi u zemlji.<ref name="Quaderer_2011">{{Cite web |last=Quaderer |first=Rupert |title=Novemberputsch 1918 |url=https://historisches-lexikon.li/Novemberputsch_1918 |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref><ref name="JHVFL_1995">{{Cite journal |title=Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein |url=https://www.eliechtensteinensia.li/viewer/image/000000453_93/189/LOG_0007/ |date=1995 |volume=93 |journal=Jahrbuch des Historischen Vereins für das Fürstentum Liechtenstein |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> Ova podrška bila je prvenstveno okupljena oko ideja [[Wilhelm Beck|Wilhelma Becka]], koji se zalagao za proširenje socijalne zaštite, šire pravo glasa te da predsjednik Vlade Lihtenštajna bude domaći [[Državljanstvo|državljanin]].<ref name="HLFL_Beck">{{Cite web |last=Leipold-Schneider |first=Gerda |title=Beck, Wilhelm |url=https://historisches-lexikon.li/Beck,_Wilhelm |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> Time je započeo trogodišnji period tokom kojeg su [[Napredna građanska partija]] i [[Hrišćansko-socijalna narodna partija (Lihtenštajn)|Hrišćansko-socijalna narodna partija]] zajednički radile na izradi novog ustava zasnovanog na principima [[Ustavna monarhija|ustavne monarhije]], pri čemu je dobar dio teksta okvirno modelovan prema [[Savezni ustav Švicarske|Saveznom ustavu Švicarske]].<ref name="Quaderer_Schloss_2011">{{Cite web |last=Quaderer |first=Rupert |title=Schlossabmachungen (Septemberabmachungen, Schloss-Protokoll) |url=https://historisches-lexikon.li/Schlossabmachungen_(Septemberabmachungen,_Schloss-Protokoll) |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref><ref name="Wille_2011">{{Cite web |last=Wille |first=Herbert |title=Verfassung |url=https://historisches-lexikon.li/Verfassung |website=Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein |date=31. 12. 2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=de}}</ref> U proces izrade nacrta bili su uključeni istaknuti političari poput Wilhelma Becka, [[Josef Ospelt|Josefa Ospelta]] i [[Josef Peer|Josefa Peera]]. Ustav je potpisivanjem ozakonio [[Princ Karl Aloys od Lihtenštajna|princ Karl Aloys]] u ime kneza [[Johann II, knez Lihtenštajna|Johanna II]], te Josef Ospelt kao predstavnik Vlade, 5. oktobra 1921.<ref name="Wille_2011" /> == Poglavlja == Ustav se sastoji od dvanaest poglavlja: * Poglavlje I. Kneževina * Poglavlje II. Vladajući knez * Poglavlje III. Nadležnosti države * Poglavlje IV. Opća prava i obaveze građana Lihtenštajna * Poglavlje V. Parlament (Landtag) * Poglavlje VI. Nacionalni odbor * Poglavlje VII. Vlada * Poglavlje VIII. Sudovi ** A. Opće odredbe ** B. Redovni sudovi ** C. Upravni sud ** D. Ustavni sud * Poglavlje IX. Upravni organi i državni službenici * Poglavlje X. Općine * Poglavlje XI. Izmjene i tumačenje Ustava * Poglavlje XII. Završne odredbe == Izmjene i dopune == Ustav je mijenjan i dopunjavan u više navrata, a neke od najznačajnijih izmjena obuhvataju:<ref name="Constitution_Liechtenstein_2011">{{Cite web |title=Liechtenstein's Constitution of 1921 with Amendments through 2011 |url=https://ecnl.org/sites/default/files/files/2021/LiechtensteinConstitution.pdf |website=European Center for Not-for-Profit Law (ECNL) |date=2011 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> * 1939: Umetnut stav 4. u članu 49 (omogućavanje zamjene za članove Landtaga koji su spriječeni da prisustvuju), te izmijenjen član 53. * 1947: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 48, kao i stavovi 2. i 4. člana 64. * 1958: Izmijenjeni stav 1. člana 47. i član 59. * 1972: Ukinuti stavovi 6. i 7. člana 16. Izmijenjen stav 1. člana 17. * 1973: Umetnut stav 3. u članu 46, kojim je izborni cenzus postavljen na 8%. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 1973.|referendumu]]. * 1982: Izmijenjen član 61. * 1984: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 48, kao i stavovi 2. i 4. člana 64. * 1988: Izmijenjen stav 1. člana 46. radi povećanja broja zastupnika u Landtagu sa 15 na 25. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 1988.|referendumu]]. * 1989: Ukinut stav 2. člana 52. Umetnut član 63b. * 1992: Izmijenjeni stavovi 2. i 3. člana 31. * 1994: Izmijenjen i korigovan stav 2. člana 46. * 1997: Izmijenjen stav 4. člana 46, umetnut stav 5, te ukinut stav 2. člana 47. Umetnut član 63b. * 2000: Izmijenjen stav 2. člana 29. koji se odnosi na državljanstvo. Izmjena je usvojena na [[Referendumi u Lihtenštajnu 2000.|referendumu]]. *2003: Izmijenjeni čl. 1, 3, 4, 7 (stav 2), 10, 11, 13, 13a, 13b, 51, 62f, 62g, kao i član 63 (stavovi 1. i 2). Umetnut član 62h. Ukinut stav 3. člana 63. Izmjene su usvojene na [[Ustavni referendum u Lihtenštajnu 2003.|ustavnom referendumu]]. == Također pogledajte == * [[Ustav]] * [[Ustavna monarhija]] * [[Parlamentarna demokratija]] * [[Direktna demokratija]] * [[Landtag Lihtenštajna]] * [[Politika Lihtenštajna]] * [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.gesetze.li/konso/1921015000 Prečišćeni tekst Ustava] (Izdavač: Rechtsdienst der Regierung, Lihtenštajn) {{de simbol}} * [https://www.gesetze.li/konso/gebietssystematik?lrstart=10 Prečišćeni tekst svih ustavnih materijala] (Izdavač: Rechtsdienst der Regierung, Lihtenštajn) {{de simbol}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Ustav Lihtenštajna]] [[Kategorija:1921. u pravu]] [[Kategorija:Dokumenti iz 1921.]] [[Kategorija:1921. u politici]] [[Kategorija:1921. u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Wilhelm Beck]] 6b4lm6jmsfwzi676fi17071fm1ugjma Referendumi u Lihtenštajnu 1973. 0 535447 3899315 2026-06-20T20:54:11Z Bosancica by MK 173186 Preveden članak sa wikipedia en 3899315 wikitext text/x-wiki Tokom 1973. u [[Lihtenštajn|Lihtenštajnu]] su održana tri referenduma.<ref name="Nohlen_Stover_2010">{{cite book |last1=Nohlen |first1=Dieter |last2=Stöver |first2=Philip |title=Elections in Europe: A Data Handbook |date=2010 |publisher=Nomos |location=Baden-Baden |page=1174 |isbn=978-3-8329-5609-7 |url=https://europarl.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?vid=32EPA_INST:32EPA_V1&search_scope=MyInst_and_CI&tab=Everything&docid=alma991000701539704886&context=L |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prvi referendum održan je 11. februara o uvođenju [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu|prava glasa za žene]], ali su ga birači odbili sa 55,9% glasova.<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> Drugi referendum održan je 14. oktobra o promjeni izbornog sistema u proporcionalni sistem zasnovan na otvorenim listama (glasanje za pojedinačne kandidate), što je podržalo 55,8% birača.<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> Treći referendum, koji je također održan 14. oktobra, odnosio se na smanjenje [[Izborni cenzus|izbornog cenzusa]] sa 18% na 8%,<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> a usvojen je sa 67,9% glasova birača.<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> == Rezultati == === Pravo glasa za žene === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 1.675 || 44,1 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 2.126 || 55,9 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 55 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''3.856''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 4.483 || 86,0 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} === Novi izborni sistem === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 1.705 || 55,8 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 1.349 || 44,2 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 276 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''3.330''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 4.528 || 73,5 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} === Izborni cenzus === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 2.086 || 67,9 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 987 || 32,1 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 264 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''3.337''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 4.528 || 73,7 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} == Također pogledajte == * [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu]] * [[Politika Lihtenštajna]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Referendumi 1973.]] [[Kategorija:1973. u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Referendumi u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:1973. u historiji žena]] 3nsmg0i21g823e7g78pxfhwiqqtd81z Referendumi u Lihtenštajnu 1988. 0 535448 3899316 2026-06-20T21:03:19Z Bosancica by MK 173186 Preveden članak sa Wikipedia en 3899316 wikitext text/x-wiki Tokom 1988. u [[Lihtenštajn|Lihtenštajnu]] su održana tri referenduma.<ref name="Nohlen_Stover_2010">{{cite book |last1=Nohlen |first1=Dieter |last2=Stöver |first2=Philip |title=Elections in Europe: A Data Handbook |date=2010 |publisher=Nomos |location=Baden-Baden |page=1174 |isbn=978-3-8329-5609-7 |url=https://europarl.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?vid=32EPA_INST:32EPA_V1&search_scope=MyInst_and_CI&tab=Everything&docid=alma991000701539704886&context=L |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prva dva referenduma održana su 24. januara, a odnosila su se na povećanje broja zastupnika u [[Landtag Lihtenštajna|Landtagu]] sa 15 na 25 te na uvođenje obaveznog strukovnog penzionog sistema (penzija u organizaciji preduzeća). Oba prijedloga birači su usvojili sa 51,7% glasova.<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> Treći referendum održan je 2. oktobra o izgradnji [[w:de:Tunnel Gnalp–Steg|tunela Gnalp–Steg]], što je podržalo 55,1% birača.<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> == Rezultati == === Povećanje broja zastupnika u Landtagu sa 15 na 25 === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 4.537 || 51,7 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 4.234 || 48,3 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 211 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''8.982''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 13.017 || 69,0 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} === Strukovni penzioni sistem === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 4.496 || 51,7 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 4.196 || 48,3 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 290 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''8.982''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 13.017 || 69,0 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} === Izgradnja tunela Gnalp–Steg === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 3.943 || 55,1 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 3.211 || 44,9 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 188 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''7.342''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 13.215 || 55,6 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} == Također pogledajte == * [[Landtag Lihtenštajna]] * [[Hans Brunhart]] * [[Politika Lihtenštajna]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Referendumi 1988.]] [[Kategorija:1988. u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Referendumi u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Penzioni referendumi]] [[Kategorija:Premijerski mandat Hansa Brunharta]] kccfj5hoajq5ekt8rttkcyfcow6nawg Referendumi u Lihtenštajnu 2000. 0 535449 3899321 2026-06-20T21:29:29Z Bosancica by MK 173186 Preveden članak sa Wikipedia en 3899321 wikitext text/x-wiki Tokom 2000. u [[Lihtenštajn|Lihtenštajnu]] su održana tri referenduma.<ref name="Nohlen_Stover_2010">{{cite book |last1=Nohlen |first1=Dieter |last2=Stöver |first2=Philip |title=Elections in Europe: A Data Handbook |date=2010 |publisher=Nomos |location=Baden-Baden |page=1174 |isbn=978-3-8329-5609-7 |url=https://europarl.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?vid=32EPA_INST:32EPA_V1&search_scope=MyInst_and_CI&tab=Everything&docid=alma991000701539704886&context=L |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prvi referendum održan je 27. februara o izmjenama i dopunama Zakona o poticanju jeftinijih troškova života (subvencionisanog stanovanja), ali su ga birači odbili sa 66,3% glasova.<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> Drugi referendum održan je 18. juna o zakonu koji uređuje pristup stjecanju državljanstva, a usvojen je sa 50,1% glasova birača, uz razliku od svega 15 glasova.<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> Treći referendum, održan 24. septembra, odnosio se na sporazum sa susjednom [[Švicarska|Švicarskom]] o uvođenju poreza na promet teških teretnih vozila na osnovu učinka (pređenog puta), što je privatilo 71% birača.<ref name="Nohlen_Stover_2010" /> == Rezultati == === Izmjena Zakona o poticanju jeftinijih troškova života === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 3.037 || 33,7 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 5.930 || 66,3 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 169 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''9.136''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 16.048 || 56,9 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} === Državljanstvo === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 3.858 || 50,1 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 3.843 || 49,9 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 134 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''7.835''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 16.108 || 48,6 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} === Teretni saobraćaj === {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! Opcija !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Za || 6.417 || 71,0 |- | style="text-align:left;" | Protiv || 2.263 || 29,0 |- | style="text-align:left;" | Nevažeći/prazni listići || 134 || – |- | style="text-align:left;" | '''Ukupno''' || '''8.814''' || '''100''' |- | style="text-align:left;" | Registrovani birači/izlaznost || 16.173 || 54,5 |- | colspan="3" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} == Također pogledajte == * [[Državljanstvo]] * [[Mario Frick (političar)]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Referendumi 2000.]] [[Kategorija:2000. u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Referendumi u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Premijerski mandat Marija Fricka]] 4kamo8izlcrw6pop842eqtmtih1edp5 Ustavni referendum u Lihtenštajnu 2003. 0 535450 3899328 2026-06-20T22:07:08Z Bosancica by MK 173186 Preveden članak sa Wikipedia en 3899328 wikitext text/x-wiki U [[Lihtenštajn|Lihtenštajnu]] je 14. marta 2003. održan ustavni referendum o ovlaštenjima vladajućeg kneza. Referendum se sastojao od dva pitanja: "Kneževe inicijative" i "Inicijative za ustavni mir".<ref name="Nohlen_Stover_2010">{{cite book |last1=Nohlen |first1=Dieter |last2=Stöver |first2=Philip |title=Elections in Europe: A Data Handbook |date=2010 |publisher=Nomos |location=Baden-Baden |page=1174 |isbn=978-3-8329-5609-7 |url=https://europarl.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?vid=32EPA_INST:32EPA_V1&search_scope=MyInst_and_CI&tab=Everything&docid=alma991000701539704886&context=L |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prvo pitanje je usvojeno sa 64,32% glasova, dok su drugo pitanje birači odbili sa 83,44% glasova.<ref name="IFES_Liechtenstein_2003">{{cite web |title=Constitutional Referendum, 2003 |url=http://electionguide.org/results.php?ID=326 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611071438/http://electionguide.org/results.php?ID=326 |archive-date=11. 6. 2011 |website=IFES Election Guide |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Kneževa inicijativa tražila je od birača odobrenje za proširenje ovlaštenja [[Monarhija u Lihtenštajnu|kneza]], što je uključivalo pravo na raspuštanje vlade, imenovanje sudija i ulaganje [[Veto|veta na zakonske akte]]. S druge strane, Inicijativa za ustavni mir tražila je od birača izjašnjavanje o ustavnim promjenama koje bi, obrnuto, ograničile ovlaštenja kneza.<ref name="IFES_Liechtenstein_2003_1">{{cite web |title=Election Profile for Liechtenstein - 2003 Referendum |url=http://electionguide.org/election.php?ID=326 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611002209/http://electionguide.org/election.php?ID=326 |archive-date=11. 6. 2011 |website=IFES Election Guide |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Britanski javni servis [[BBC]] naveo je da je ovaj referendum praktično pretvorio Lihtenštajn u "[[Apsolutna monarhija|apsolutnu monarhiju]]".<ref name="BBC_Liechtenstein_2003">{{cite news |title=Liechtenstein prince wins powers |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2853991.stm |work=BBC News |date=2003 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U decembru 2002, [[Venecijanska komisija]] [[Vijeće Evrope|Vijeća Evrope]] objavila je sveobuhvatan izvještaj u kojem je analizirala predložene amandmane, iznijevši mišljenje da oni nisu u skladu s evropskim demokratskim standardima.<ref name="VeniceCommission_2002">{{cite web |title=Opinion on the Amendments to the Constitution of Liechtenstein Proposed by the Princely House of Liechtenstein |url=http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2002)032-e |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228150407/http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2002)032-e |archive-date=28. 2. 2020 |author=Venice Commission |date=2002 |website=Council of Europe |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Knez Hans-Adam II]] prethodno je zaprijetio da će napustiti zemlju i otići u egzil u [[Beč|Beč (Austrija)]] ukoliko birači odluče ograničiti njegova ovlaštenja.<ref name="Britannica_Liechtenstein">{{cite web |title=History of Liechtenstein |url=https://www.britannica.com/place/Liechtenstein/History |website=Encyclopædia Britannica |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nakon prebrojavanja glasova, knez je za lokalnu radiostanicu izjavio: "Ovo je izvrstan rezultat. Možemo biti veoma zadovoljni."<ref name="BBC_Liechtenstein_2003" /> == Rezultati == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" | Pitanje ! colspan="2" | Za ! colspan="2" | Protiv ! rowspan="2" | Nevažeći/<br />prazni ! rowspan="2" | Ukupno<br />glasova ! rowspan="2" | Registrovani<br />birači ! rowspan="2" | Izlaznost ! rowspan="2" | Ishod |- ! Glasovi !! % !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Kneževa inicijativa | 9.412 || 64,32 || 5.221 || 35,68 || 212 | rowspan="2" | 14.845 || rowspan="2" | 16.932 || rowspan="2" | 87,67% | style="background:#dfd; color:black;" | Usvojeno |- | style="text-align:left;" | Inicijativa za ustavni mir | 2.394 || 16,56 || 12.065 || 83,44 || 386 | style="background:#fdd; color:black;" | Odbijeno |- | colspan="10" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} == Također pogledajte == * [[Politika Lihtenštajna]] * [[Ustav Lihtenštajna]] * [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu]] * [[Venecijanska komisija]] * [[Direktna demokratija]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Referendumi 2003.]] [[Kategorija:2003. u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Ustavni referendumi]] [[Kategorija:Referendumi u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Monarhija u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Mart 2003. u Evropi]] [[Kategorija:Premijerski mandat Otmara Haslera]] lly1t3lergcw7n246t1zm1gw82w6vsa 3899351 3899328 2026-06-21T03:09:43Z Panasko 146730 [[Kategorija:Mart 2003. u Evropi]] uklonjena (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3899351 wikitext text/x-wiki U [[Lihtenštajn|Lihtenštajnu]] je 14. marta 2003. održan ustavni referendum o ovlaštenjima vladajućeg kneza. Referendum se sastojao od dva pitanja: "Kneževe inicijative" i "Inicijative za ustavni mir".<ref name="Nohlen_Stover_2010">{{cite book |last1=Nohlen |first1=Dieter |last2=Stöver |first2=Philip |title=Elections in Europe: A Data Handbook |date=2010 |publisher=Nomos |location=Baden-Baden |page=1174 |isbn=978-3-8329-5609-7 |url=https://europarl.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?vid=32EPA_INST:32EPA_V1&search_scope=MyInst_and_CI&tab=Everything&docid=alma991000701539704886&context=L |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prvo pitanje je usvojeno sa 64,32% glasova, dok su drugo pitanje birači odbili sa 83,44% glasova.<ref name="IFES_Liechtenstein_2003">{{cite web |title=Constitutional Referendum, 2003 |url=http://electionguide.org/results.php?ID=326 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611071438/http://electionguide.org/results.php?ID=326 |archive-date=11. 6. 2011 |website=IFES Election Guide |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Kneževa inicijativa tražila je od birača odobrenje za proširenje ovlaštenja [[Monarhija u Lihtenštajnu|kneza]], što je uključivalo pravo na raspuštanje vlade, imenovanje sudija i ulaganje [[Veto|veta na zakonske akte]]. S druge strane, Inicijativa za ustavni mir tražila je od birača izjašnjavanje o ustavnim promjenama koje bi, obrnuto, ograničile ovlaštenja kneza.<ref name="IFES_Liechtenstein_2003_1">{{cite web |title=Election Profile for Liechtenstein - 2003 Referendum |url=http://electionguide.org/election.php?ID=326 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611002209/http://electionguide.org/election.php?ID=326 |archive-date=11. 6. 2011 |website=IFES Election Guide |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> Britanski javni servis [[BBC]] naveo je da je ovaj referendum praktično pretvorio Lihtenštajn u "[[Apsolutna monarhija|apsolutnu monarhiju]]".<ref name="BBC_Liechtenstein_2003">{{cite news |title=Liechtenstein prince wins powers |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2853991.stm |work=BBC News |date=2003 |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> U decembru 2002, [[Venecijanska komisija]] [[Vijeće Evrope|Vijeća Evrope]] objavila je sveobuhvatan izvještaj u kojem je analizirala predložene amandmane, iznijevši mišljenje da oni nisu u skladu s evropskim demokratskim standardima.<ref name="VeniceCommission_2002">{{cite web |title=Opinion on the Amendments to the Constitution of Liechtenstein Proposed by the Princely House of Liechtenstein |url=http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2002)032-e |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228150407/http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2002)032-e |archive-date=28. 2. 2020 |author=Venice Commission |date=2002 |website=Council of Europe |access-date=20. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Knez Hans-Adam II]] prethodno je zaprijetio da će napustiti zemlju i otići u egzil u [[Beč|Beč (Austrija)]] ukoliko birači odluče ograničiti njegova ovlaštenja.<ref name="Britannica_Liechtenstein">{{cite web |title=History of Liechtenstein |url=https://www.britannica.com/place/Liechtenstein/History |website=Encyclopædia Britannica |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nakon prebrojavanja glasova, knez je za lokalnu radiostanicu izjavio: "Ovo je izvrstan rezultat. Možemo biti veoma zadovoljni."<ref name="BBC_Liechtenstein_2003" /> == Rezultati == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" | Pitanje ! colspan="2" | Za ! colspan="2" | Protiv ! rowspan="2" | Nevažeći/<br />prazni ! rowspan="2" | Ukupno<br />glasova ! rowspan="2" | Registrovani<br />birači ! rowspan="2" | Izlaznost ! rowspan="2" | Ishod |- ! Glasovi !! % !! Glasovi !! % |- | style="text-align:left;" | Kneževa inicijativa | 9.412 || 64,32 || 5.221 || 35,68 || 212 | rowspan="2" | 14.845 || rowspan="2" | 16.932 || rowspan="2" | 87,67% | style="background:#dfd; color:black;" | Usvojeno |- | style="text-align:left;" | Inicijativa za ustavni mir | 2.394 || 16,56 || 12.065 || 83,44 || 386 | style="background:#fdd; color:black;" | Odbijeno |- | colspan="10" style="text-align:left;" | Izvor: Nohlen & Stöver |} == Također pogledajte == * [[Politika Lihtenštajna]] * [[Ustav Lihtenštajna]] * [[Pravo glasa za žene u Lihtenštajnu]] * [[Venecijanska komisija]] * [[Direktna demokratija]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Referendumi 2003.]] [[Kategorija:2003. u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Ustavni referendumi]] [[Kategorija:Referendumi u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Monarhija u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Premijerski mandat Otmara Haslera]] sx14ce6ain1tq6p9htyahasc2x6jdle Kategorija:Monarhija u Lihtenštajnu 14 535451 3899329 2026-06-20T22:11:07Z Bosancica by MK 173186 Nova stranica: [[Kategorija:Vlada Lihtenštajna]] [[Kategorija:Historija Lihtenštajna po temama]] [[Kategorija:Evropska kraljevska porodica]] [[Kategorija:Monarhije u Evropi]] [[Kategorija:Biografije, Lihtenštajn]] [[Kategorija:Plemstvo po državama]] 3899329 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Vlada Lihtenštajna]] [[Kategorija:Historija Lihtenštajna po temama]] [[Kategorija:Evropska kraljevska porodica]] [[Kategorija:Monarhije u Evropi]] [[Kategorija:Biografije, Lihtenštajn]] [[Kategorija:Plemstvo po državama]] pwomplzu3uiknqlb6ai87dk2x0czqol Kategorija:Premijerski mandat Otmara Haslera 14 535453 3899331 2026-06-20T22:14:27Z Bosancica by MK 173186 Nova stranica: [[Kategorija:Premijerski mandati u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Šefovi vlada Lihtenštajna u 21. vijeku]] [[Kategorija:Otmar Hasler]] [[Kategorija:Lihtenštajn u 2000-im]] 3899331 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Premijerski mandati u Lihtenštajnu]] [[Kategorija:Šefovi vlada Lihtenštajna u 21. vijeku]] [[Kategorija:Otmar Hasler]] [[Kategorija:Lihtenštajn u 2000-im]] rgzasl9yukjygr9cgv2ml94q8yh3noj Kategorija:Mentalni poremećaji dijagnosticirani u djetinjstvu 14 535454 3899333 2026-06-20T22:26:44Z Bosancica by MK 173186 Nova stranica: [[Poremećaj|Poremećaji]] koji se obično prvi put javljaju tokom djetinjstva. [[Kategorija:Dječija i adolescentna psihijatrija]] [[Kategorija:Vrste mentalnih poremećaja]] [[Kategorija:Zdravlje djece]] 3899333 wikitext text/x-wiki [[Poremećaj|Poremećaji]] koji se obično prvi put javljaju tokom djetinjstva. [[Kategorija:Dječija i adolescentna psihijatrija]] [[Kategorija:Vrste mentalnih poremećaja]] [[Kategorija:Zdravlje djece]] btpu91zyjcniu9d1zybjwvqb8pfj7zn Psihoterapija 0 535455 3899338 2026-06-21T00:17:59Z Bosancica by MK 173186 Preveden prvi dio teksta sa Wikipedia en 3899338 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Reference == {{Refspisak}} grt4em3ea7bvjwlw04nyh0hhmc6kkr9 3899340 3899338 2026-06-21T00:20:14Z Bosancica by MK 173186 3899340 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] ch4os6ehow6dyen17p6sy6v95u4tmhh 3899393 3899340 2026-06-21T09:56:36Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en (Definicije) 3899393 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] fvys7183hqahqm79t3q0m6oed15yllh Razgovor:Psihoterapija 1 535456 3899396 2026-06-21T10:04:27Z Bosancica by MK 173186 /* Povezivanje sa međujezičkim linkovima */ novi odlomak 3899396 wikitext text/x-wiki == Povezivanje sa međujezičkim linkovima == Pozdrav svima. Ovaj članak još uvijek nije povezan s odgovarajućim stranicama na drugim jezicima. Kako nemam ovlaštenja da to uradim sama, bila bih zahvalana ako bi neko od administratora ili iskusnijih urednika mogao povezati ovaj članak. <nowiki>Unaprijed hvala! ~~~~</nowiki> [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 12:04, 21 juni 2026 (CEST) stqwj1zu1o7iw4g3glyucpbap2r7hzh 3899404 3899396 2026-06-21T10:43:07Z AnToni 2325 /* Povezivanje sa međujezičkim linkovima */ odgovor 3899404 wikitext text/x-wiki == Povezivanje sa međujezičkim linkovima == Pozdrav svima. Ovaj članak još uvijek nije povezan s odgovarajućim stranicama na drugim jezicima. Kako nemam ovlaštenja da to uradim sama, bila bih zahvalana ako bi neko od administratora ili iskusnijih urednika mogao povezati ovaj članak. <nowiki>Unaprijed hvala! ~~~~</nowiki> [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 12:04, 21 juni 2026 (CEST) :To može svako. Nije povezano s ovlastima. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 12:43, 21 juni 2026 (CEST) arfww5b6awv3y5nai3l72tolobdf5p3 3899407 3899404 2026-06-21T11:02:26Z Bosancica by MK 173186 /* Povezivanje sa međujezičkim linkovima */ odgovor 3899407 wikitext text/x-wiki == Povezivanje sa međujezičkim linkovima == Pozdrav svima. Ovaj članak još uvijek nije povezan s odgovarajućim stranicama na drugim jezicima. Kako nemam ovlaštenja da to uradim sama, bila bih zahvalana ako bi neko od administratora ili iskusnijih urednika mogao povezati ovaj članak. <nowiki>Unaprijed hvala! ~~~~</nowiki> [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 12:04, 21 juni 2026 (CEST) :To može svako. Nije povezano s ovlastima. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 12:43, 21 juni 2026 (CEST) ::Većinu mogu, ali za određene mi daje komentar: ::An error has occured. ::* You do not have the permissions needed to carry out this action. ::* Ova stranica je zaključana da bi se spriječile izmjene. ::Primjer je i stranica: Univerzitet u Iowi. [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 13:02, 21 juni 2026 (CEST) bamw6wg5az5twt31t44rujxtfxrpfei 3899408 3899407 2026-06-21T11:39:02Z Panasko 146730 /* Povezivanje sa međujezičkim linkovima */ odgovor 3899408 wikitext text/x-wiki == Povezivanje sa međujezičkim linkovima == Pozdrav svima. Ovaj članak još uvijek nije povezan s odgovarajućim stranicama na drugim jezicima. Kako nemam ovlaštenja da to uradim sama, bila bih zahvalana ako bi neko od administratora ili iskusnijih urednika mogao povezati ovaj članak. <nowiki>Unaprijed hvala! ~~~~</nowiki> [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 12:04, 21 juni 2026 (CEST) :To može svako. Nije povezano s ovlastima. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 12:43, 21 juni 2026 (CEST) ::Većinu mogu, ali za određene mi daje komentar: ::An error has occured. ::* You do not have the permissions needed to carry out this action. ::* Ova stranica je zaključana da bi se spriječile izmjene. ::Primjer je i stranica: Univerzitet u Iowi. [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 13:02, 21 juni 2026 (CEST) :::To se dešava jer ste upisivali naziv na engleskom jeziku umjesto na bosanskom jer se članak pod tik imenom (University of Iowa) ne nalazi na wikipediji na bosanskom jeziku. To vidim jer ste u naziv upisali englesku verziju [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 13:39, 21 juni 2026 (CEST) 2f4zns24geojqcboh6bx8blhdfeoejl 3899409 3899408 2026-06-21T11:40:47Z Bosancica by MK 173186 /* Povezivanje sa međujezičkim linkovima */ odgovor 3899409 wikitext text/x-wiki == Povezivanje sa međujezičkim linkovima == Pozdrav svima. Ovaj članak još uvijek nije povezan s odgovarajućim stranicama na drugim jezicima. Kako nemam ovlaštenja da to uradim sama, bila bih zahvalana ako bi neko od administratora ili iskusnijih urednika mogao povezati ovaj članak. <nowiki>Unaprijed hvala! ~~~~</nowiki> [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 12:04, 21 juni 2026 (CEST) :To može svako. Nije povezano s ovlastima. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 12:43, 21 juni 2026 (CEST) ::Većinu mogu, ali za određene mi daje komentar: ::An error has occured. ::* You do not have the permissions needed to carry out this action. ::* Ova stranica je zaključana da bi se spriječile izmjene. ::Primjer je i stranica: Univerzitet u Iowi. [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 13:02, 21 juni 2026 (CEST) :::To se dešava jer ste upisivali naziv na engleskom jeziku umjesto na bosanskom jer se članak pod tik imenom (University of Iowa) ne nalazi na wikipediji na bosanskom jeziku. To vidim jer ste u naziv upisali englesku verziju [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 13:39, 21 juni 2026 (CEST) ::::Jesam, pokušala sve jezike, a nisam Bosanski :) ::::Hvala Panasko. [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 13:40, 21 juni 2026 (CEST) fjsdq22thnelnmicbf77ptbrp0552gz